Kolosaay

1

1 Aneen nyi Paawulō kaasirwaak parwaani kilēē paani kiikulēwēnān :Iriin ālēku kāāyooytooyiin nyēpō Yēēsu nyoo Meesaaya ākoomii nkōō tuupchēēnyoon Tiimōti. 2 Kiitookwēēsookwaan piich chēpō Kiriistō choo āmii Kolosaay choo ātiliilō ākootiirēē keey Kiriistō. Kusooyēy kilē kuupēēruurook :Paapa Iriin akukōōnook kaalya. 3 Kimwoochinii kōōnkēy Iriin Paapaa Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō pērēētuu aka tōkōl nēē kimii kēēsoowook. 4 Kupāypāyō āmu kaakeeteer :achaan wōloo ārāntooy Yēēsu nyoo Meesaaya ākōō wōloo āchāmtooy piich tōkōl chēpō Kiriistō. 5 Ā-irēēkwaan kilēē nyoonēē āmu mii ākēnēy kiyoo /kiikuusiintoowook nkōō kipsēnkwēt. Kiisip ateereekwaan ngʼālyoontooni wōloo mii :lōkōōy chēpō man. Choochēē ku lōkōōy choo kāroomēēn 6 choo /kiikēē-āmwook. Kilēē paani kaakwoopchi piich pēēruur :lōkōōyichu kāroomēēn akimii kutāsēy taay kuyāmuuy ngʼwēny tōkōl, kilēē mpō paani mii ku-irēē nkōō kwēēnuungʼwoongʼ kungʼeetee pērēētuunoonēē kyootēērēy ākoosōwu man wōloo chāmtooyook :Iriin. 7 Kyaateereekwaan lōkōōyichoochēē kāroomēēn Eepapuura, nyoo kupāyiisyēy tōkōl ākēēchāmēy. Inyeentee ku chiich nyoo ranaat akupāyiisyēēchinii Kiriistō sukuutoorētook atuup inyeentee. 8 Inyeentee nyi kiimwoorwēēch wōloo āmii āchāmtooy keey nkōō choomnyoot nyoo kiikōōnook :Toomirmiiryēē nyoo Tiliil. 9 Kunyuun oo, kungʼeetee pērēētuuni kiikutēērēy akipō akwaan, keetas :achaan mpō taay kēēsoowook pērēētuu aka tōkōl kilē toosōwuu kiyoo mārwook :Iriin nkōō sopoontongʼwoongʼ, ākoonyōōru ngʼoroomnyō nyoo ōōw nyēpō Toomirmiir. 10 Paani kaa-ir kilēē nyoonēē, ātēpi nkōō ātēpuut choo mārwook :Kiptaayaan akaa-ir kir aka tōkōl nyoo pāypooyēy inyeentee, ā-irēy ngʼal choo kāroomēēn ākootāsēy taay āsōwu Iriin. 11 Kusooyēy kilē ākiilyō nkōō kaamuukeenyiin tōkōl soomuuytooy ākoomurtooy ngʼal tōkōl nkōō tāloosyō ākōō pāypooyō 12 āmwoochinii kōōnkēy Paapa nyoo ki-iraak ānyōōru kiyoo /kiikēēchēpchi piich chēpō Kiriistō choo māngʼiisyēy nkōō lēpooyin. 13 Kiikusārwēēch :Iriin nkōō pāyuunāt nyēpō Syeetaani akuumuteech keepa pāyuunāt nyēpō Wēēriinyiin nyoo chāmēy. 14 Kupunuunō Wēēriinyiin nyoonēē ku /kikeetyaayteech akunyōōwēēch kaat :Iriin ngʼōōkichooch. 15 Moomii :chiich nyoo kiikuumuuk kuurō Iriin, aku nyuun itōōntanyiin Kiriistō. Inyeentee nyoo pāytooy tukun tōkōl. 16 Tōrōōr :Wēērii āmu /kiiku-ir tukun tōkōl kupunuunō inyeentee, choo mii ngʼwēny ākōō choo mii im, choo /kuurōōtēy ākōō choo /mākuurōōtēy. Ki-irta pāytooyik ākōō toomirmiirōōy choo pāytooyiisyēy aku tingʼēy kaamuuka. /Kiiku-ir tukun tōkōl kupunuunō Wēērii /ākiiku-irēy tukuuchoochēē akipō inyeentee. 17 Kiimii :inyeentee kitoomō /kee-ir kir aka tōkōl akutāsēy taay :tukuuchoochēē tōkōl nkōō kaamuukeenyiin. 18 Inyeentee ku mētit nyēpō kaaniiseenyiin nyi lēē pōōrtanyiin. Inyeentee nyoo kiitoowunō keey :tukun tōkōl aku inyeentee nyēpō taay kungʼeetee meerat si nēē ngʼat kutōrōriit nkōō tukun tōkōl. 19 Kiicham :Iriin nyuun kungʼuutuunō keey Wēēriinyiin nkōō oor aka tōkōl. 20 Kiimārēy :Iriin kuuchoomnyō kir aka tōkōl nkōō inyeentee kupunuunō Wēēriinyiin, tukun choo mii ngʼwēny ntā ku tukun choo mii im. Kyoopu kaalya kupunuunō kērētiipō Wēēriinyiin choo /kiikutarta nkōō kimurtooyoon. 21 Kyoolōōwēēkwaan ākōō wōloo mii :Iriin akyoorōōtēy Iriin kilēē puunyoontēēngʼwoongʼ āmu kyoo-irēy ngʼal chaa raacheen. 22 Paannyēēnyi nyuun, ku kiikuuchoomnyook :Iriin ākōō inyeentee kupunuunō meeraa Kiriistō si nēē ngʼat apa wōloo mii :Iriin ātiliilō nyoo mootingʼēy ngʼālyoon. 23 Si nēē ngʼat ā-iti ngʼaleechu, ku mārēy atas taay aran Kiriistō akaanam ngʼālyoonteenyiin kumēētimtiimook :chiich. Maakany /kēēchuutook nkōō kir nyoo mii ākēnēy nyoo kyaateeree lōkōōy choo kāroomēēn. Lōkōōyichoochēē kiikwoomwook ku choo /kiikyoomchinii piich tōkōl nkōō ngʼwēny aku lōkōōyichoochēē choo ā-āmtootēy :aneen. 24 Āmii :aneen paannyēēnyi ānyārilēy āmu kyoo-āmwook lōkōōy choo kāroomēēn akwaan choo mā Yāwuutik. Aku nyuun, mpō ntā āmii ānyārilēy, ku āchō paypay. Kyaacham aneen anyaril aku tākumii nyāriluut chaa chaangʼ choo tākēēkirintooy kilēē piich chēpō Kiriistō. Ku āmii nyuun ānyārilēy kilēē paani kiinyaril Kiriistō akipō piichiich choo karkeey nkōō pōōrtanyiin. 25 Kiikulēwēnān :Iriin ālēku kipāyityoonteenyiin ākiikukōōnān pāyiisyōōni āmwoochi piich choo mā Yāwuutik :ngʼālyoontēēnyiin kukaraam. 26 Ki-ungʼaat ngʼālyoontooni taay nkōō āpēnuut choo kiikusiirtō /akaakēēngʼoongʼchi piichiich paannyēēnyi. 27 Kicham :Iriin kungʼuuti piichiich wōloo tēēnō tōrōōrintō ākōō pēēruur nyēpō ngʼālyoontoonoonēē ki-ungʼaat. Pēēruurtonoonēē ku pō piich tōkōl. Kunyuun oo, ngʼālyoontoonoonēē ki-ungʼaat ku nyi: Mii :Kiriistō kwēēnuungʼwoongʼ aku nyoonēē nyoo irook ākēn ānkēt kilē āpoomāngʼiisyēy nkōō tōrōōrin nyēpō Iriin. 28 Kunyuun oo, ārii aka tōkōl yoo kakupa, kēē-āmchinii piich tōkōl akipō araa Kiriistō, kēērwoochinii ākēēnēētēy chiich aka tōkōl nkōō ngʼoroomnyō nyoo chōōnēē wōloo mii Kiriistō si nēē ngʼat keemut :achaan chiich aka tōkōl nyoo kiikukiil :kaaraneenyiin kiwō taayuu Iriin. 29 Kiyēēnyi nyoo āmii āpooryēērēē ākookiilēy keey nkōō kaamuuka tōkōl nyoo kōōnoon :Kiriistō.

2

1 Āmārēy āsōwuukwaan kilē āmiiyaa ākiilēy keey akipō akwaan nkōō piich chēpō Kiriistō choo mii Laawotikyaa, ākōō mpō piich tōkōl choo toomō kutuuyō nkōō aneen. 2 Ā-iraa kilēē nyoonēē saacheer piich kunam keey kilēku kir ākoongʼo nkōō choomnyoot sikukiilyō akusōwu kukaraam kilē Kiriistō ku ngʼoo. Nyoonēē nyi kii-ungʼaat /ākikēēngʼoongʼchi nyuun. 3 Kiriistō ākityōōn nyoo iriinyēēn isōwu tukun tōkōl āmu inyeentee nyoo tingʼēy ngʼoroomnyēē tōkōl. 4 Āmwoorwook ngʼaleechu tāmēēmēlmēēlook :chiich kumwoorwook ngʼal choo nēē ateer akuurēē pō man aku mā pō man. 5 Mpō ntā moomii :aneen wōloonēē āmiikwaan, ku kumii :tōkōl nkōō Toomirmiir, akaapaypay ateer wōloo āmāngʼtooy nkōō oor nyaa karaam ānāmēy ngʼālyoontoo Kiriistō nyoo moomii :kir nyoo moosook taay. 6 Kunyuun oo, kilēē paani kyaaran Yēēsu nyoo Meesaaya kilēku Kiptaayaantēēngʼwoongʼ, atas taay ālēku kir ākoongʼo ākōō inyeentee. 7 Achipta iriiniikwook wōloo mii inyeentee sookiilyēē kukaraam. Ātiirēē keey inyeentee ākityōōn kilēē wōloo /kiikuuneetitaak ākoo-ōōchi Iriin kōōnkēy pērēētuu aka tōkōl. 8 Āriip keey nyuun amaakany kuupootook :chiich aka tōkōl nkōō koonēētiisyō nyoo mēētoorētēy chiich āmu nēētēy ātēpuut chēpō kōōrooni choo kiiteera piich. Mēēnēētēy piich tukun chēpō man akipō Kiriistō. 9 Kiingʼuutuunō keey :Iriin Kiriistō, 10 ākoonyōōruukwaan kir aka tōkōl nyoo āmārēy kupunuunō inyeentee nyoo pāyuuy kir aka tōkōl. 11 Paani kyoowāliisyō ākoomētō a-ir ngʼōōki, ku /kiikumurook āpoyiitu Kiriistō nkōō murwō nyoo makarkeey nkōō nyoo irēē piich ēēruunēkwaak. 12 /Kiikutupook nkōō Kiriistō paani /kiikuupootiisānook /akeengʼeeteenaak meerat ākōō inyeentee, āmu kyootiirēē keey kaamuuka nyēpō Iriin nyoo kiingʼeeta inyeentee meerat. 13 Kii nēē toomō aran :akwaan Kiriistō, ku kiipāytooyook :ngʼōōkiikwook akyaakarkeey ākōō piich choo kiikumēērō. Kukōōnook nyuun :Iriin sopoon nyoo rēēl kilēē paani kiitē Kiriistō sopoon nyoo rēēl. Kiikunyōōwēēch kaat :Iriin ngʼōōkiichooch tōkōl. 14 Kiipuuktoowēēch ngʼālyoon aka tōkōl nyoo kiikee-ir /akiikeesir tā keepa /kēērwookwēēch āmu kiikiikēēput ngʼātuut chēpō Iriin. Kyoop ngʼaleechoochēē akupārchi kimurtooyoon. 15 Kiisara :Iriin kaamuuka toomirmiirēy chaa raacheen choo pāyuunēē im akungʼuuti chiich aka tōkōl kilē kiikuupēl :inyeentee toomirmiirēyiichoochēē kipunuunō meeraa Kiriistō nkōō kimurtooyoon. 16 Kunyuun oo, maakany kutilwaak :chiich ngʼal kukōōnook ngʼātuut akipō āmiisyō ntā ku kir nyoo ārēēy ntā ku pērēētuus choo tiliilēēn chēpō Yāwuutik ntā ku pērēētuus choo kupāypāychinii araawa nyoo rēēl ntā ku pērēētuu Sapaatō. 17 Kii kitōōntōrtiin :ngʼātuutēchoochēē chēpō ngʼal choo kiimii kupkoonēy. Ku Kiriistō nyuun nyi kyoopu ngʼālyoon nyēpō man. 18 Maakany kuupootook :chiich aka tōkōl nyoo irēy keey kilēē yoo āpēy keey ngʼwēny akukutunchinii malaykeen. Maakany kukartaak :pichoochēē kumoonyōōru mālāktāngʼwoongʼ. Mwoorēy :pichoochēē kilē nyōōruuy :akwaaneek ngʼoongʼuut, ntā kuutaam ngʼal choo toomō kuuro. Lāsēē keey :pichoonēē kaapkootuut choo pkootēy :akwaaneek choo mā-irchinii chiich kir. 19 Kiikuput keey :pichoochēē maakumārēy kutiirō keey Kiriistō nyoo pāytooy piichiich kilēē paani pāytooy mētit pōōrtō. Inyeentee mpō nyi irēy pōōr kunar paani mii kamasta aka tōkōl nyēpō pōōr ku-irēy pāyit kilēē wōloo mārtooy Iriin. 20 Paani kyoomēērō ākōō Kiriistō ku /kiikutyaaytaareenaak ātēpuutēkwook chēpō taay. Ku āmu nee nyuun tootuupēy ngʼātuut chēpō kōōrooni 21 choo mwoorēy kilē maa-am nyi, maachamcham nyi ntā ku mootiingʼ nyi? 22 Ngʼātuutēchu tōkōl ku koonēētuut chēpō piich puch āmu /kiiku-irēy āmiisyō kilē /sikēē-āmēy akupāyiisyēērō :pōōr aku nēē kaakupāyiisyēērō pōōr tukuuchoochēē, kurook. 23 Piich choo nēētēy ngʼātuutēchu kuupkootēy kilē ngʼoroomō āmu irēy ngʼal choo nyikiisēēn sukungʼuutu kilē chāmēy Iriin, kwoop keey ngʼwēny akuunyariil pōōrwēyiikwaak. Mpō ta-ir kilēē nyoonēē, kumēētoorētēy :ngʼātuutēchu chiich kuriip keey mākuut chaa raacheen.

3

1 Kunyuun oo, āmu kyoonyōōru tōkōl nkōō Kiriistō sopoon nyoo rēēl, awasa nyuun tukun choo mii im wōloo mii :Kiriistō kutēpunēē ēēruu taay nyēpō Iriin. 2 Mārēy āpkootēy tukun chēpō im āmootō kāāpkootuutēkwook tukun chēpō sopoon nyēpō ngʼwēny. 3 Āmwoorēy kilēē nyoonēē āmu kiikima sopoontāngʼuungʼ nyēpō taay kilēē yoo kiimeer :inyēēn meerat nyēpō man. Ku paannyēēnyi, itingʼēy sopoon nyoo rēēl nkōō Kiriistō nyoo chōōnēē wōloo mii Iriin. Māsōwuuy piich chēpō ngʼwēny sopoontonoonēē rēēl. 4 Sopoontongʼwoongʼ tōkōl ku Kiriistō. Paani kawaraka akarkeeyiituuy ākōō inyeentee nkōō tōrōōrintanyiin. 5 Kunyuun oo, ātupō tukun tōkōl chēpō ngʼwēnyuuni chaa raacheen: Siirētoo karwa, ātēp nyoo mātiliil, ngʼat koongʼ, mākuut chaa raacheen ākōō suuynoonti. Āmu irēy chiich :suuynoonti kutiirō keey tukun chēpō ngʼwēny nyoo kātātiirēē keey Iriin. 6 Tēnii :Iriin siitāt piich choo irēy tukun choo lēē choochēē. 7 Kyoolēēkwaan choochēē taay paani kiitootuupēēkwaan ngʼaleepō kōōrooni. 8 Nkōō paannyēēnyi nyuun, anaaytaaree keey tukuuchoochēē. Moonārēēchi keey, amaasas keey, amaangʼalaalee keey nyoo ngʼwoonchinii chiitō aka, āmoomuul keey, āmoosārēētēy ngʼal chaa raacheen. 9 Moongʼuurnoonchinii keey, āmu kyoomētēēkwaan ātēpēēngʼwoongʼ nyoo kiipō taay ākōō ngʼaleechu 10 aku kyaanam :akwaan sopoon nyoo rēēl. Miito :Iriin kutāsēy taay kuurēēliitēy sopoontongʼwoongʼ akarkeeyiitu nkōō inyeentee. 11 Ākōy paannyēēnyi, maakumii kilē ngʼoo :ngʼoo, nēē kā Yāwuutyoon ntā mā Yāwuutyoon, nyoo muroot ntā ku māmuroot, nēē kēēpō piich choo kisāsēy ntā ku kiimanaakan, ōōtwookiin ntā ku nyoo pāyuuy keey. Kir aka tōkōl ku /kēētiirō keey Kiriistō akimii :Kiriistō ākōō chiich aka tōkōl. 12 Kunyuun oo, kilēē paani kaakulēwēnook :Iriin ālēku chaachiich choo tiliilēēn akichāmook, mārēy nyuun āriirēē piich walak, āpāypāyiitu, āminingʼiitēy keey, ātālāyiitu ākoomurtooy. 13 Āmurtoochii keey ākwoonēēk ākoonyōōchinii keey kaat nkōō ngʼālyoon aka tōkōl nyoo kaaku-irchi chiich aka chiitō :aka. Ānyōōchii keey kaat kilēē paani kiinyōōwook kaat :Kiptaayaan. 14 Ngʼālyoontēē nyoo ōōw kusiir tōkōl ku choomnyoot, āmu nyoonēē nyoo tuuyēēyii piich tōkōl kilēku kir ākoongʼo. 15 Akanya kupāywook :kaalya nyēpō Kiriistō, āmu /kikēēkuurook ālēku kir ākoongʼo nkōō kaalyaanoonēē. Āmwoochinii kōōnkēy Iriin saayit aka tōkōl. 16 Ātēptēē ngʼālyoontoo Kiriistō paani āmii ānēētiisyēy ākoomwoochinii keey ngʼal tōkōl nkōō ngʼoroomnyō. Āloosuu Iriin ātuumchinii tuumwēy choo kuuloosunēē inyeentee ākōō tuumwēy chēpō Toomirmiir. 17 Kir aka tōkōl nyoo āmwoorēy ntā nyoo ā-irēy, ku mārēy āmwoorēy ākoo-irēy nkōō kaarinaa Kiptaayaan Yēēsu ākoomwoochinii Paapa Iriin kōōnkēy kupuntoorō inyeentee. 18 Chēēpyōōsōōchu, mārēy ākoonyit pooyikwook, āmu nyoonēē nyoo yamaat a-ir kilēē piich chēpō Kiriistō. 19 Pooyichu, maraat achama chēēpyōōsōōkwook nyoo moo-usēy. 20 Laakōōchu, maraat ākoonyit sikiikwook nkōō kir aka tōkōl āmu pāypooyēy :nyoonēē Kiptaayaan. 21 Sikiichu, āmoosyālchi laakōōkwook āmu nēē a-ir kilēē nyoonēē, kungʼātsōōt mukuliiriikwaak. 22 Ōōtwook, ākoonyitō mōkōrēēkwook nkōō kir aka tōkōl. Maa-ir kilēē nyoonēē kupaat paani mii :akwaaneek kuurōōtook kilē si nēē ngʼat apaypaay akwaaneek. A-ira nkōō moo ākoongʼo āmu āmii ākoonyitēy Kiptaayaan. 23 Nēē ā-irēy kir aka tōkōl, a-ir nkōō moo ākoongʼo kilēē yoo ā-irchinii Kiptaayaan ama piich. 24 Āsōwuu nyuun kilē kōōnook :Kiptaayaan nyoo āmii āpāyiisyēēchinii mālāktāngʼwoongʼ. 25 Chiich aka tōkōl nyoo irēy kir nyaa ra, kunyōōruuy siiteenyiin. Mēērōōtēy :Iriin kilē anum :nyi ku anum :nyoon.

4

1 Āmwoorwook mōkōrēēchu kilē ā-irchinii ōōtwookiikwook man nkōō oor nyoo chamaat akumārēy āsōwu kilē mpō :akwaan ku ātingʼēy Mōkōryoontēēngʼwoongʼ nyoo mii kipsēnkwēt. 2 Ākiilēy keey nkōō soowuut nkōō saayit aka tōkōl ākooriipēy keey paani āsooyēy ākoomwoochinii Iriin kōōnkēy. 3 Āsoowēēch mpō sukuyootwēēch :Iriin oor nyaa karaam sikee-amtee ngʼālyoontoo Kiriistō nyoo kiitoomō /kēēngʼoongʼchi piich. Ngʼālyoontoonoonēē nyi ki-ir /keeratan. 4 Āsooywoon a-amta ngʼālyoontoonyēēnyi nkōō oor nyoo tēērēy :piich kukaraam. 5 Paani āmii nkōō piich choo toomō kuuran Kiriistō, āsōwu wōloo ātēptooy ākoopāyiisyēērēē kukaraam pārooyin aka tōkōl nyoo koonyōōru. 6 Paani āngʼāloolchinii pichoochēē, kumārēy āngʼāloolēy nkōō oor nyaa karaam si nēē ngʼat kucham pichoochēē kiyoo āmwoorēy. Nēē a-ir kilēē nyoonēē, āsōwu wōloo āmuukēy awalta tēēpuutēkwaak. 7 Mwoorwook :Tukiikō ngʼālyoon aka tōkōl akipō aneen. Inyeentee ku tuupchēēnyoon nyoo chamaat aku chiich nyēpō man, ākēēpāyiisyēēchinii :tōkōl Kiriistō. 8 Āmii āyookuuy si nēē ngʼat kuchō kumwoorwook wōloo lēē ngʼala nkōō wōli kumiichaan si nēē ngʼat mpō kuukaaykaayaak. 9 Mii kuchōōnēy ākōō tuupchēēnyoon Oneesmaas nyoo ākoongʼo nkōō akwaan. Inyeentee ku tuupchēēnyoon nyēpō man ākēēchāmēy. Mārēy kipka kumwoorwook :murēnchoochēē kir aka tōkōl nyoo mii ku-irēē nkōō wōlyēēnyi. 10 Tookwēēsook :Aristaarkō nyoo kumii :tōkōl korkoreet, akuutookwēēsook :mpō Maarkō tilyaa Parnapa. Āpkootēy kilē kyoonyōōruukwaan kuut kilē nēēchō :inyeentee ataak. 11 Tookwēēsook mpō murooni /kukuurēē Yēēsu ntā ku Yuustō nkōō kaarinee aka. Murēnchu sōmōk ākityōōn chu lēē Yāwuutik choo kiikuuran Iriin ākēēmii wōlyēēnyi kēē-irēy pāyiisyoo Iriin, akaakuukaaykaayan :akwaaneek. 12 Tookwēēsook mpō Eepapuura. Inyeentee ku ākoongʼo nkōō akwaan aku kipāyityoontoo Kiriistō. Mii :inyeentee pooryoot kusoowook saayit aka tōkōl kilē ntā ākiilyō nkōō kiyoo mārwook :Iriin a-ir, ākoochichim. 13 Āmwoorwook man kilē mii :inyeentee kuukiilēy keey kwoomēy pooryoot akipō akwaan ākōō :piich walak choo mii Laawotikyaa ākōō Iyeerapooli. 14 Tookwēēsook mpō cheepsaakityaan Luuka, nyoo kuchāmēy ākōō mpō Teema. 15 Ātookwēēswoon choo kituupchō choo mii Laawotikyaa ākootookwēēswoon mpō chēētānyoon Niimpa ākōō kaaniisee nyoo tuuyēēchinii koonyiin. 16 Paani /kaakēēsōōmānwook parwaani, kumārēy aroo kilē kākisōōmānchi mpō kaaniisee nyēpō Laawotikyaa akaasooman parwee aka nyoo kyoosirchi pichoochēē pō Laawotikyaa. 17 Āmwoochii Arkiipō kilē iwaangʼ pāyiisyoo Kiptaayaan nyoo /kikēēkōōnin sikuusilta. 18 Aneen, Paawulō nyi āyoomiisook nkōō ngʼālyoontēē nyēpō lēt nyoo āsirēy aneentee nkōō ēēruunēchuuch soosōwuu kilē chōōnēēnoon parwaani :aneen, Paawulō. Mooruutyēērēē āsooywoon nkōō korkoreet. Ātēpi nkōō pēēruur nyēpō Iriin.