1 Teesaloonika

¹ Aneen :nyi Paawulō kimii ākōō Siila ākōō Tiimōti. Āsirwook kaaniisaa Teesaloonika nyoo ārānēy Paapa Iriin ākōō Kiptaayaan Yēēsu Kiriistō. Kuupēēruurook :Iriin akukōōnook kaalya. ² Kumwoochinii Iriin kōōnkēy ākōy akipō akwaan tōkōl nēē kusoowook, ³ āmu kiipkootook nkōō pāyit nyoo ā-irēy ārānēy inyeentee ākootingʼēy chamat. Ākēēmwoochinii Iriin Paapa kōōnkēy kuureer, āmu āmurtoochinii ākookānyēy kuwaraka :Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. ⁴ Tuupchēēnichuuch, kuunkēt kilē kiikukwaraak :Iriin nyoo chāmook ālēkuu chaachiich, ⁵ āmu kii nēē ku-āmwook lōkōōy choo kāroomēēn ku mēēlē kii ngʼal kipaat, aku kiimii mpō kaamuuka nyēpō Toomirmiir nyoo Tiliil saachamkwaan kilē man ngʼaleechu kiikumwoorwook. Ānkēt :akwaan mpō wōloo kiikitēptoochaan paani kiikimii tōkōl. ⁶ Kyaacham ā-irchi Iriin pāyit kilēē :achaan. Kyaataak lōkōōyichoochēē nkōō pāypooyō nyēpō Toomirmiir nyoo Tiliil mpō ntā ki-iraak /kēē-usook. ⁷ Nkōō yoonēē nyuun ālēkuukwaan koonēētuut nkōō wōloo mii :piich tōkōl choo rānēy Yēēsu chēpō kōōroo Makeetoonnya ākōō Akaaya. ⁸ Mēēlē kii-it :lōkōōyikwook chēpō Kiptaayaan kōōroo Makeetoonnya ākōō Akaaya kipaat, aku kiiteer :ngʼwēnyu tōkōl wōloo ārāntooy Iriin. Kunyuun, moomii mpō :kir nyoo tākēēmwoorēy. ⁹ Ngʼāloolēē :pichoochēē tōkōl wōloo kyaachamta ngʼaleechooch, nkōō wōloo kyoowāliisyēērēē tukuuchoochēē kyookutunchinii akaatuup Iriin nyoo sopoot nyoonēē pō man. ¹⁰ Aku yoonēē ākānyēy wēēriinyiin kuwarakeera parak, nyoonēē ku Yēēsu nyoo kiingʼeeta :Iriin meerat. Inyeentee nyoo sāruunēēnēēch siitoo Iriin simāngʼwoonchēēch.

¹ Choo kituupchō, ānkēt :akwaan kilē ki-iriisyō :ngʼala choo kāroomēēn kitya kii nēē kuruutoowook. ² Ānkēt wōloo kiisip /kēē-ustēēch /ākēēmuulēēch nkōō kōōr nyēpō Pilipi. Mpō ntā /kiikukareech koongʼ kitya, ku kiikōōnēēch :Iriin kaamuuka kēēmwoorwook lōkōōyichiich choo kāroomēēn. ³ Kiimākwoomtooy :achaan ngʼal chēpō ngʼuurnan ntā kēēpkaat ngʼal choo mā kāroomō aku mākuutyāmēēchaan kilē kēēpootook. ⁴ Kiichameech :Iriin akukōōnēēch :lōkōōyichu kāroomēēn. Kunyuun, mēēlē kyoomtooy lōkōōyichu kilē sikeepaypaaya piich, aku kyoomtooy kilē sikeepaypaaya Iriin nyoo nkēt kāāpkootuutēchooch. ⁵ Ānkēt :akwaan kukaraam kilē mākulēēchaan piich walak choo lēē chēēmootiin choo iilēēnook ngʼal choo kāroomēēn akupāyiisyēērō ngʼal choo ēēlēē piich koongʼ. Āsiisiin :Iriin nyēpō ngʼaleechu. ⁶ /Mākumārēēchaan kilē ālooswēēch ntā kuulooswēēch :chiich aka tōkōl, ⁷ mpō ntā kiiyāmēy ātoorētēēch kilēē kāāyooytooyiipō Kiriistō. Aku kii nēē kimii nkōō akwaan ku kiikutālāyiitu kilēē cheepyooso nyoo riipēy laakōōchiich. ⁸ Āmu choomnyoot nyoo kiikutingʼēēnook ku kiikuchēpoot mēēlē kēēkōōnook lōkōōyipō Iriin ākityōōn, aku kēēkoonu sāpēēnyoon mpō, akiikuchamaak man. ⁹ Choo kituupchō, ānkēt :akwaan wōloo kiiku-irta pāyit pērēēt ākōō langʼa. Kiikupāyiisyēy kilēē nyoonēē tākēēnyōōruu kiyoo kitoorētēē keey simākwoopkook nyikiisin nēē kaakēē-āmwook lōkōōyichoochēē pō Iriin. ¹⁰ Kēēmii nkōō akwaan choo ārānēy Kiriistō ku kyaarookwaan akuuro :mpō Iriin kilē kichaan piich choo kupēērēy keey, akēēpō man, amākutingʼēy lēēluut. ¹¹ Ānkēt :akwaan mpō kilē kiiku-irwaak kir aka tōkōl nyoo irchinii :chiich laakōōchiich. ¹² Kiikucheeraak, keesaarsaaraak akeetas taay kēēmwoorwook a-ir ngʼal choo pāypooyēy Iriin nyoo kiikukuurook āpootēpii tōkōl akaaramta pāyuunātēēnyiin ākōō ōōwintanyiin. ¹³ Kumwoochinii Iriin kuureer kōōnkēy ākōy, āmu kii nēē ku-āpkook lōkōōyiichiich ateer akaacham ngʼalēēchoochēē, ma kilēē lōkōōy chēpō chiich kipaat, aku kilēē chēpō Iriin, aku man lēē nyoonēē. Aku nyuun pāyiisyēy :ngʼālyoontoonoonēē nkōō akwaan choo ārānēy Kiriistō. ¹⁴ Choo kituupchō, kyoonyōōruukwaan ngʼal choo karkeey nkōō choo kiinyōōru :kaaniiseen choo mii Chuuteeya choo tuupēy Yēēsu Kiriistō. Kiinyariilaak :piikwook kilēē paani kiinyāriilēy :Yāwuutik akwaaneek. ¹⁵ Kipar :Yāwuutichoochēē Kiptaayaan Yēēsu nkōō ōōrkooyiipō Iriin aku-ooneech. Mēēpāypooyēy :pichoochēē Iriin aku kōlkōlō :pichoochēē nkōō wōloo mii :piich tōkōl. ¹⁶ Kiityam mpō kilē ntā karteech tāmāku-āmchi lōkōōy piich choo mā Yāwuutik, lōkōōy choo ki-irēy /kēēsāru pichoochēē. Nku mii kutāsinii :Yāwuutichoochēē ngʼōōki walak choochēē tingʼēy. Nkanyi, kiikunareek :Iriin akuutēnii nyuun akwaaneek siitēt nyēpō kwōngʼuut. ¹⁷ Choo kituupchō, kiikumētō keey nkōō akwaan kiitēēn. Mpō ntā kiikulōōwiitunēē keey ku kiikiipkootook ākōy, āmēēch :ēēmō kitya keerootook kuureer. ¹⁸ Kiyoonēē nyoo ki-ireech keemar keewarakee wōloonēē āmiikwaan. Kyoomaraaneen Paawulō kilē ntā awaraka āsip choo siirēy ākoongʼo, aku kiikarteech :Syeetaani. ¹⁹ Āpāypooyēēch, akēēlāsēēnook keey nēē /kukōōnēēch mālāk nkōō taayuu Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu pērēētuunoonēē wārākēē. ²⁰ Pō man, akwaan choo kulāsēēnook keey ākēēpāypāyiituunēēnook.

¹ Kii nēē kiiroo kilē kiimākumuukēy takeemurta kuureer, keetil kilē āngʼātwaa nkōō kōōroo Ateen ² ākēēyooku tuupchēē Tiimōti nyoo ku-irchinii :tōkōl pāyit Iriin kēē-āmtooy lōkōōyipō Kiriistō. Kiikiiyookuuchaan kichō kucheeraak akuukiilook ātiirēē keey Kiriistō ³ tāmāchuunnyō :chiich nkōō akwaan akipō usātooni. Ānkēt :akwaan kilē mārēy kēēpuntoorēē usāt. ⁴ Kii nēē kimii nkōō akwaan ku kiisip kēēmwoorwook kilē /ku-usēēch. Nkanyi, kiiku-ira kilēē nyoonēē, kilēē paani ānkēt akwaan kukaraam. ⁵ Kiyoonēē :nyoo ki-iran āyookwook Tiimōti. Kiimaamuukaa taamurta kuureer. Kyooyookuuy inyeentee kichō kuurō nēē toorānēēkwaan Kiriistō. Kyaawar kilē muukēy kuutyamaak :Syeetaani akuupootook sikupoyiit kilēēn :pāyiisyōōnoonēē kiiku-irēy. ⁶ Kiikuwaraka :Tiimōti wōli kimii kuchōōnēē wōloonēē āmiikwaan, ākiikwoopkēēch lōkōōy choo kāroomēēn akipō kaaraneengʼwoongʼ nkōō choomnyoot nyoo ātingʼēy. Kiikumwoorwēēch kilē āpkootēy nyaa karaam akipō achaan pērēētuus tōkōl ākoomārēy kilē ntā arooteech kilēē paani kumārēēchaan :mpō kilē ntā kuurootook. ⁷ Choo kituupchō, /kiikuukiilēēch paani /kāku-āmwēēch wōloo lēē kaaraneengʼwoongʼ nkōō Kiriistō mpō ntā /kiinyāriilēēch /ākēē-usēēch. ⁸ Āmwoorēy kilēē nyoonēē āmu kupāypāyō nēē āryoonchēērō Kiptaayaan kikaraam. ⁹ Pētuuy mpō wōloo kumwoochintooy Iriintēēnyoon kōōnkēy. Kupāypāyō kitya nkōō taayuunyiin akipō akwaan. ¹⁰ Kisooyēy inyeentee ākōy pērēēt ākōō langʼa kilē ntā kuurootook sikeecheeraak ākēēkōōnook kiyoo mootingʼēy kutuup keey nkōō ngʼālyoontoo Iriin. ¹¹ Lēyyē, kusooyēy Paapa Iriin ākōō Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu kuyootwēēch oor keepkaana keerootaak kuureer. ¹² Akanya ku-ir :Kiptaayaan ku-ōōwiit :choomnyoot nyoo ātingʼēē keey ākōō choomnyoot nyoo ātingʼēē chiich aka tōkōl, kukarkeeyiit ākōō nyoo kitingʼēēnook. ¹³ Kanya kuukiil :Iriin kāāpkootuutēkwook nkōō chēpō piichiich tōkōl choo tiliilēēn saapeera keey ākootililiitu nkōō taayuu Paapa Iriin pērēētuunoonēē chōōnēy :Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu.

¹ Choo kituupchō, ngʼālyoontēē aka :nyi: kiikuuneetaak wōloo /kutēptooy /sikeepaypaay Iriin aku lēē nyoonēē wōloo ātēptooy. Nkanyi, nyuun kimārēy kēēsoomook nkōō kaarinaa Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu kilē, atasa taay a-ir kilēē nyoonēē kitya. ² Ānkēt :akwaan ngʼal choo kikēēngʼuutwook :achaan kupunuunō kaamuukaa Kiptaayaan Yēēsu. ³ Mārwook :Iriin kilē ātililiitu amaa-ir takal. ⁴ Mārēy kuunkēt :murēnō aka tōkōl nkōō akwaan wōloo tēptooy nkōō cheepyooseenyiin mu oor nyēpō tiliilin ākōō koonyit, ⁵ mēēlē nkōō oor nyēpō mākuut chēpō pōōr kilēē piich choo mēēnkēt Iriin. ⁶ Kutuup keey nkōō ngʼaleechu ku māmārēy nyuun kimii :chiich nyoo lēēlchinii tuupchēēnyiin. Kiisip kēēmwoorwook kilē tēnii :Iriin siitēt piich choo irēy tukun choo lēē choochēē. ⁷ Kiimaakuurēēch :Iriin kilē kēēlēkuu kiptakaliis, aku mārēy kilē kēētēpii ātēp nyoo tiliil. ⁸ Nkanyi nyuun choo kituupchō, nēē atay :akwaan koonēētuutēchu ku āmoolē kaatay chiich, aku kaatay Iriin nyoo kōōnook Toomirmiiryeenyiin. ⁹ Akipō nyuun choomnyoot nyoo kichāmēy choo kituupchō, ku kiikuuneetaak :Iriin āchoomnyō. ¹⁰ Ākoochāmēēkwaan :mpō choo kituupchō tōkōl choo mii kōōroo Makeetoonnya. Kunyuun, choo kituupchō, kusoomook kilē atasa taay āchoomnyēē kitya. ¹¹ Aroo kilē kootēpi nkōō kaalya, akaa-ir pāyiisyēēngʼwoongʼ ākityōōn ākoo-āmēy tukuupō kiirootikwook kilēē paani kiisip kēēmwoorwook. ¹² Si nēē ngʼat ku koonyitook mpō :piich choo mēērānēy Kiptaayaantēēnyoon amoomii :kir nyoo pētwook. ¹³ Choo kituupchō, kumārēēchaan āsowuukwaan man akipō piich choo kiikumēērō simooriirsōōt kilēē piich choo mātingʼēy koomoongʼunō. ¹⁴ Kuurānēy kilē kiima :Yēēsu akungʼeeta meerat. Kunyuun, kuurānēy mpō kilē ngʼēētēē meerat :Iriin piich choo kiikumēērō kilēē paani kiingʼēēta Yēēsu. ¹⁵ Koonēētuutēpō Kiptaayaan :chu choo kumwoorwook: Achaan choo kusāpyootēēn nkōō pērēētuunoonēē chōōnēy :Kiptaayaan ku mēēlē kuuntōrōōrtēērēē choo kiikumēērō. ¹⁶ Kuurtooy :malayka nyoo ōōw nkōō kuut nyēpō parak /akeekuut ryampuu Iriin. Yoonēē nyuun kuchōōnō :Kiptaayaan kipsēnkwēt. Ngʼēētsōōt :piipō Kiriistō choo kiikumēērō kupōk, ¹⁷ nēē ityō, /keewaaytēēch choo tākēēsāpyootēēn nkōō pooltō keepa kēētuuyō nkōō Kiptaayaan nkōō parak. Kungʼeeta yoonēē nyuun kēēmii nkōō Kiptaayaan ākōy. ¹⁸ Kunyuun oo, acheeree keey ngʼaleechu.

¹ Choo kituupchō, māmārēy keesirwaak ngʼal chaa chaangʼ akipō pērēētuu nyoo chōōnēē :Kiptaayaan, āmu ānkēt :akwaan kilē chōōnēy :Kiptaayaan kilēē chōōriin nyoo chōōnēy langʼa. ³ Nēē mwooruuy :piich kilē kaalya :kōōrēē, ku yoonēē yoo /kungʼāmēy pichoochēē. Pkoonchinii pichoochēē :ngʼalēēchoochēē kilē weel kilēē ngʼwoonin nyoo nyōōruuy :cheepyooso nyoo mārēy kutuum laakwa. Māchirilēy :chiich. ⁴ Aku nyuun choo kituupchō moomiikwaan tuurin nyoo muukēy kunyōōrwook :pērēētuunoonēē ku moochēpootēēn. ⁵ Āpookwaan tōkōl lēpooyin ākoopō pērēēt. Mākēēpō tuurin amaakēēpō langʼa. ⁶ Nkanyi nyuun, māmārēy kēēruuyēē kilēē piich walak, aku mārēy kēēchikōnootēēn ākēēriipēy keey, ⁷ āmu langʼa paani ruusōōt :piich, aku langʼa paani pōōkitsōōt :piich. ⁸ Āmu kupoochaan lēpooyin, kumārēy nyuun kēēriipēy keey. Mārēy keelaaka kaarana ākōō choomnyoot kilēē kariipō pooryoot choo /kitēēkēē takat, akeelaak mpō koomoongʼunō nyēpō sāruunō kilēē loongʼoo pooryoot nyoo /kiiriipēē mēt. ⁹ Maalēwēnēēch :Iriin kilē kinyōōrwēēch siitēēnyiin nyaa ngʼwaan, aku mārēy kilē sikusārwēēch kupunuunō :Kiptaayaan Yēēsu Kiriistō, ¹⁰ nyoo kiima akipō achaan kilē takeepee kēēmāngʼiisyēē nkōō inyeentee paani kawaraka, nēē tākēēsāpsōōt, ntā ku nēē kaakēēmēērō. ¹¹ Kunyuun, mārēy āchēērēy keey ākootoorēt keey kilēē paani āmii ā-irēy. ¹² Choo kituupchō, kusoomook ākoonyit piich choo ntōrōōrwook. Kiilēy keey :pichu kuuntōrōōrwook akuukiilook nkōō araa Kiptaayaan. ¹³ Ākoonyitō pichoochēē kitya ākaacham nkōō pāyit nyoo irēy. Ākootēpō nkōō kaalya. ¹⁴ Kisoomook choo kituupchō kilē āpkoongʼ choo mātēpiisōōt kilēē wōloo maraat, ākiil choo nyōkōōrēēn, ātoorēt choo kuskusō, ākoomurtoochinii chiich aka tōkōl. ¹⁵ Aroo kilē moomii :chiich nyoo rooytooy rāyiityō nkōō rāyiityō, aku atyama ā-irchi keey saayit aka tōkōl nyaa karaam ākwoonēēk nkōō ākwoonēēk, ākoo-irchi mpō :piich tōkōl nyaa karaam. ¹⁶ Āpāypāyiituu pērēētuus tōkōl, ¹⁷ āsooyēy saayitiis tōkōl, ¹⁸ āmwoochinii Iriin kōōnkēy nkōō kir aka tōkōl. Ngʼālyoon :nyi nyoo mārwook :Iriin a-ir :choo āpō Yēēsu Kiriistō. ¹⁹ Āmoomiis Toomirmiir nyoo Tiliil. ²⁰ Amaareengʼ ngʼaleepō ōōrkooy. ²¹ Āchāmchāmēy tukun tōkōl, akaanam choo kāroomēēn, ²² akaataya keey kir aka tōkōl nyēpō rāyiityō. ²³ Ku-iraak :Iriin nyoo kōōnuuy kaalya ātililiitu nkōō oor aka tōkōl. Kanya kuriip :inyeentee toomirmiiryēēngʼwoongʼ, sopoontāngʼwoongʼ, ākōō pōōrwēyiikwook nyoo moomii :lēēluut ākōy kuwaraka :Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. ²⁴ Irēy kilēē nyoonēē, āmu kiikukuurook inyeentee /ākēērānēy. ²⁵ Choo kituupchō, āsoowēēch. ²⁶ Ātookwēēswoon choo kituupchō walak tōkōl nkōō pāypooyō. ²⁷ Āsoomook nkōō kaamuukaa Kiptaayaan kilē āsōōmānchii parwaani choo kituupchō tōkōl. ²⁸ Kuupēēruurook :Kiptaayaan Yēēsu Kiriistō.