1 Kōōriintō

1

1 Aneen nyi Paawulō nyoo kiilēwēnān :Iriin nkōō makeenyiin ālēku kāāyooytooyiin nyēpō Yēēsu Kiriistō. Kimiichaan ākōō tuupchēēnyoon Sōōstēēnēēs. 2 Kiitookwēēsook kaaniisaa Kōōriintō nyoo /kiikuutapaanaak kupunuunō Yēēsu Kiriistō āpoyiitu Iriin. /Kumārwook kilē ātililiitu nkōō mpō piichiich tōkōl choo mii wōltō aka tōkōl choo mii kuukēnēy Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō nyoo Kiptaayaanteengʼwaangʼ mpō. 3 Kuupēēruurook :Paapa Iriin nkōō Kiptaayaan Yēēsu Kiriistō akukōōnook kaalya. 4 Āmwoochinaa Iriin kōōnkēy saayit aka tōkōl, āmu kiichamaak akukōōnook tukun chaa chaangʼ kupunuunō Yēēsu Kiriistō. 5 Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu kiiku-iraak inyeentee asiltee nkōō oor aka tōkōl kilēē wōloo āngʼālooltooy, nkōō mpō ngʼoroomnyō tōkōl. 6 Lēē nyoonēē, āmu kyaanam ngʼal choo kiikingʼuutwook akipō Kiriistō akiikukiilchook :ngʼaleechoochēē kilē siiny. 7 Kunyuun, toomō ararta nkōō kōōnu nēy tōkōl choo kōōnuuy :Toomirmiir paani āmii ākānyoonuuy pērēētuu nyoo wārākēē :Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. 8 Toorētook ākōy pērēētuu nyēpō lēt nyoo moomii kir aka tōkōl nyaa ra nyoo kipa kēērwoochinēēnook nkōō pērēētuuni rwoochinii piich :Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. 9 Iriin ku Iriin nyoo /kitiirēē keey. Kiikukuurook ālēku kir ākoongʼo nkōō Wēēriinyiin Yēēsu Kiriistō Kiptaayaantēēnyoon. 10 Tuupchēēnichuuch, āsoomook nkōō kaarinaa Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō kilē ātēērchii keey :tōkōl simāchō pēēsyoot kwēēnuungʼwoongʼ. Makaat anam keey ālēku kir ākoongʼo nyoo ātēērchinii keey kaapkootuutēkwook. 11 Tuupchēēnichuuch, kaateera ngʼal piich walak choo pkoonēē kōpō Kilōōyē kilē kyookwiintoochi keey. 12 Kir nyoo āmwooraa ku nyi: mwoorēy :chiitō aka kilē, "Ātuupaa ngʼaleepō Paawulō" kumwoorēy :aka kilē, "Ātuupaa chēpō Āpōōlō" ku aka kumwoorēy kilē, "Ātuupēy chēpō Pēētērō." Kumwoorēy aka kilē, "Ātuupēy chēpō Kiriistō." 13 Ara charaat sōō :Kiriistō? Ara Paawulō nyi /kiipākēēpārchi kimurtooyoon akipō akwaan? Ntā /kiikuupaatiisanaak āpoyiitu Paawulō? 14 Āmwoochinii Iriin kōōnkēy āmu maapaatiisan :aneen chiich aka tōkōl nkōō akwaan kungʼātu Kiriispaas ākōō Kayaas kipaat. 15 Moomii :chiich nyuun nyoo muukēy kumwa kilē /kiikiipaatiisan sokupoyiitwoon. 16 Man soonyeen kilē kyaapaatiisan :aneen mpō Siteepaano ākōō piich chēpō katanyiin. Ku nēē apkaat aneen nyuun akaaroo, ku moomii :chiich aka nyoo kyaapaatiisan. 17 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu kiimooyookwoon :Kiriistō apaatiisan piich. Kiiyookwoon āchō a-amtaata lōkōōy choo kāroomēēn kupunuunō kaamuukaa Toomirmiir mā kupunuunō ngʼoroomnyoo kimukuul mēt. Ki-ir kilēē nyoonēē simoopoot kaamuuka nyēpō kimurtooyoontoo Kiriistō. 18 Nēē /kwoomchi piich choo mii kupētsōōt ngʼālyoon nyēpō araa kimurtooyoon, kutēērēy kilēē ngʼālyoon nyēpō sōlwoonti. Ku nēē /kwoomwēēch achaan choo /kimii /kēēsārwēēch, kēētēērēy kilē kaamuuka nyēpō Iriin. 19 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu mwoorēy :siruut chēpō Iriin kilē, "Āluluukaa ngʼoroomnyō nyēpō piich choo ngʼoroomēēn ākootāngʼoorān piich choo pkootēy kilē ngʼoroomō." 20 Inkwoo :choo ngʼoroomēēn? Inkwoo :kipsoomaniis? Inkwoo :choo tingʼēy ngʼoroomnyō nyēpō ngʼalaala? Akanya āmwoorwook, kiikumwooru :Iriin kilē :ngʼoroomnyō nyēpō kōōrooni ku sōlwoonti. 21 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu ki-ir :Iriin nkōō ngʼoroomnyeenyiin kimāsōwu :piich inyeentee kupunuunō ngʼoroomnyeengʼwaangʼ. Kiicham nyuun :Iriin kusāru piich choo tiirēē keey inyeentee kupunuunō lōkōōy choo mwoorēy :piich walak kilē pō sōlwoonti. Aku lōkōōyichoochēē chu kyoomtooy :achaan. 22 Mārēy :Yāwuutik kilē ntā /kungʼuutinii ngʼal choo /kukwōngʼēy, ku piich choo mā Yāwuutik kumārēy kilē ntā /kungʼuutiinō oor nyēpō ngʼoroomnyō sikuuran. 23 Ku nēē kyoomtooy :achaan nyuun kilē kiimēērchi :Yēēsu kimurtooyoon, ku ngʼālyoon nyoonēē nyoo iimēy Yāwuutik mētēwēy akukarkeey nkōō sōlwoonti nkōō wōloo mii :piich choo mā Yāwuutik. 24 Akuunkēt nyuun :piich choo kiikusāru :Iriin kilē Kiriistō nyoo ngʼuutuuy kaamuuka nkōō ngʼoroomnyoo Iriin, nēē kā Yāwuutik ntā ku mā Yāwuutik. 25 Mpō ntā mwoorēy :piich walak kilē sōlwoonti :ngʼaleepō Iriin kusiirēy :ngʼaleechoochēē ngʼoroomnyoo piich. Aku nēē /kuupkaat kilē kuskusō :ngʼaleepō Iriin, ku nyikiisō kusiir kaamuuka nyēpō piich. 26 Tuupchēēnichuuch, apkaata wōloo kyoolēē paani /kiikusārwook. Kii machaangʼ nkōō akwaan choo kiingʼoroomō nkōō wōloo rōōtitooy :piich. Kii moopkoonēē :akwaan chaa chaangʼ kēēstoon choo tookunootēēn amoopkoonēē chaa chaangʼ koorin chēpō pāyuunāt. 27 Kiisāru :Iriin piich choo /kiipkootēy kilē sālwēy nkōō kōōrooni, sikuusōōrnoon choo pkootēy kilē kungʼoroomō. Kisāru choo kuskusō sikuusōōrnoon mpō choo pkootēy kilē kutingʼēy kaamuuka. 28 Kisāru piich choo rēēngʼēy :piich walak nkōō kōōrooni kilē kilēēn. Ki-ir kilēē nyoonēē sikulēku puch :koopkootuut chēpō piich choo āpēy keey im nkōō ngʼwēnyuuni. 29 Ngʼuutuuy :yēēnyi kilē moomii :chiich nyoo muukēy kulas keey nkōō taayuu Iriin. 30 Ku kiiku-iraak :Iriin āpoyiitu Yēēsu Kiriistō nyoo kilēku ngʼoroomnyēēnyoon kuchōōnō wōloo mii :Iriin. Irēēch :ngʼōrōōnyoonoonēē kēētililiitu nkōō taayuu Iriin, kēēlēku chaachiich, akuutyaayteech. 31 Kunyuun, kilēē paani mwoorēy :siruut chēpō Iriin, "Nyoo mārēy kulas keey, kulas keey akipō kir nyoo kiku-ir :Iriin."

2

1 Tuupchēēnichuuch, paani kyoochōōnaa wōloo āmiikwaan soochoo-āmwook lōkōōy chēpō man chēpō Iriin, ku kiimaachōōn āpāyiisyēērēē ngʼal choo nyikiisēēn amoo-āp :aneen keey im kilē angʼoroom. 2 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu kyaatil :aneen ākiilchi keey ngʼaleepō Yēēsu Kiriistō ākōō chēpō meereenyiin nkōō kimurtooyoon kipaat. 3 Paani kyoochōōnaa wōli āmiikwaan, ku kimootingʼēy kaamuuka akyoowāriisyēy ākoopōōtānēy. 4 Paani kyoonēētisyēy ākoo-āmtooy lōkōōy, ku mēēlē kyoopāyiisyēērēē ngʼoroomnyeenyuun ntā kyoosoorsooraa piich, wōloo nyuun kyoongʼuutunaa pāyiisyōōnik wōloo lēē :kaamuukaa Toomirmiir nyoo Tiliil. 5 Kyaa-iraa kilēē nyoonēē sootiirēē keey kaamuuka nyēpō Iriin nyoo kātootiirēē keey ngʼoroomnyoo piich. 6 Kingʼāloolēēchaan lōkōōy chēpō ngʼoroomnyō nkōō wōloo mii :piich choo kiikukiilyō kupoyiit Kiriistō. Amēēlē sōō, ngʼoroomnyō nyēpō piich chēpō ngʼwēny ntā ku nyēpō pāytooy chēpō pērēētuusyēchu choo mii kupētsōōt, 7 acha, kungʼāloolēē chēpuut chēpō Iriin choo ki-ungʼootēēn. Ki-ungʼootēēn :chēpuutēchoochēē kutoomō /kēētoowu ngʼwēny, aku /kiikēēngʼoongʼwēēch nyuun aniinee sikuutōrōōrēēch. 8 Moomii :chiich nkōō kāāntōōy chēpō ngʼwēny nyoo kiinkēt chēpuut chēpō Iriin. Ntā kiinkēt, ntā kiimāpārchinii kimurtooyoon Kiptaayaan nyēpō lēpkēēyō. 9 Ki-iriisyō :ngʼaleechu nyuun kilēē paani mwoorēy :siruut chēpō Iriin kilē, "Lēyyē, moomii :koongʼ nyoo kiikuuro, moomii :iit nyoo kiikuteer, āmoomii :mēt nyoo kiinam ngʼal choo kiikuchēpchi :Iriin piich choo chāmēy inyeentee." 10 Kingʼuutwēēch nyuun :Iriin ngʼaleechu kii-ungʼootēēn kupunuunō Toomirmiiryeenyiin. Syookēy :Toomirmiir nyoo Tiliil kir aka tōkōl mpō ntā tukun chēpō Iriin choo ungʼootēēn nyaa tyaan. 11 Moomii :chiich aka tōkōl nyoo nkēt kāāpkootuut chēpō chiitō aka kungʼātu toomirmiiryoo chiichoonēē. Ku moomii nyuun mpō :chiich aka tōkōl nyoo nkēt wōloo lēē :Iriin kungʼātu Toomirmiiryeenyiin ākityōōn nyoo nkēt. 12 Mā toomirmiir nyēpō kōōrooni nyoo kiikēēnyōōru. Toomirmiir nyoo kiikēēnyōōru ku Toomirmiir nyoo chōōnēē wōloo mii :Iriin sikēēsōwuu kiyoo kiikukōōnēēch :inyeentee nkōō choomnyeenyiin. 13 Ngʼaleechwēēchu kumwoorēēchaan ku mēēlē ngʼal choo nēētēēch :piich walak nkōō ngʼoroomnyēēngʼwaangʼ, wōloo nyuun ngʼal choo nēētēēch :Toomirmiir nyoo Tiliil kungʼuutuuy ngʼal chēpō man nkōō wōloo mii :piich choo tingʼēy Toomirmiir nyoo Tiliil. 14 Chiich nyoo mātingʼēy Toomirmiir nyoo Tiliil ku māchoomsōōt nkōō tukun choo pkoonēē wōloo mii :Toomirmiir nyoo Tiliil. Tēērēy ngʼaleechoochēē kilēē ngʼal chēpō sālwoonti amāsowuuy kiyoo mwoorēy, āmu Toomirmiir nyoo Tiliil :nyoo irēy /sikēēsōwu. 15 Muukēy :chiich nyoo tingʼēy Toomirmiir nyoo Tiliil kuuro akusōwu wōloo lēē :kir aka tōkōl. Ku mēēmuukēy nyuun :chiich nyoo mātingʼēy Toomirmiir nyoo Tiliil kuuro akusōwu wōloo lēē :chiichoonēē, 16 kilēē paani mwoorēy :siruut chēpō Iriin kilē, "Ngʼoo :nyoo nkēt wōloo lēē :kaapkootuut chēpō Iriin? Ngʼoo :nyoo muukēy kuutukoon inyeentee?" Kutingʼēēchaan nyuun kaapkootuut chēpō Kiriistō.

3

1 Tuupchēēnichuuch, paani kyoomii nkōō akwaan, ku kiimoomuukaa āngʼāloolwook kilēē piich choo kiikukiilyō kupoyiit Kiriistō. Kyoongʼāloolwook kilēē piich choo kiicham sopoon nyēpō kōōrooni choo toomō kunāmchi keey sopoon nyēpō Kiriistō kukaraam. 2 Kir nyoo kyaapayeenaak ku chē, mā āmiisyō nyaa wurur, āmu kitoomō kuurookēēnook a-ama āmiisyō nyaa wurur. Man, toomō kuurookēēnook, 3 āmu, tākupāytook ātēpuut chēpō ngʼwēny. Nēē tootingʼēē keey tuurinpō moo aku tookwiintoochinii keey, ku tākupāytook ātēpuut chēpō ngʼwēny ātootuupēy kilēē piich choo mēēnkēt akipō Iriin. 4 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu nēē mwa :chiich kilē, "Ātuupaa ngʼaleepō Paawulō" kumwa aka kilē, "Ātuupaa chēpō Āpōōlō," ālēku piich choo mēēnkēt akipō Iriin. 5 Koolaa oo, ngʼoo :Āpōōlō ku ngʼoo :Paawulō? Kiichaan kipaat piich choo irchinii Iriin pāyit aku achaan choo kiikuutoorētook arana Yēēsu. Kiiku-ir :achaan kipaat kiyoo kimwoorwēēch :Kiptaayaan. 6 Kyaatoot :aneen kōsuryoon, kuupisō :Āpōōlō pēr, wōloo nyuun, :Iriin nyoo ki-ir kupiit. 7 Kunyuun, mā kir :chiich nyoo tōōtiisyēy ntā ku nyoo pisiisyēy, nyēpō :ngʼaleek tōkōl ku Iriin :nyoo irēy kupiit. 8 Karkeey :chiich nyoo tōōtiisyēy nkōō nyoo pisiisyēy ākēētēnii chiich aka tōkōl mālāktanyiin kutuup keey nkōō wōloo ka-irta pāyiisyeenyiin. 9 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu kupāyiisyēy tōkōl nkōō Iriin, :akwaan paraa Iriin. :Akwaan mpō Kōpō Iriin. 10 Kiitoorētaa :Iriin alak kipēr nyaa karaam. Miitō aniinee nyuun :piich walak kutēēkēy kō nkōō kipēroonoonēē. Mārēy :chiich aka tōkōl nyuun kuriip keey wōloo tēēktooy. 11 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu kipēroonoonēē ku Yēēsu Kiriistō. Moomii nyuun :chiich nyoo muukēy kumil akuukeera nyaanyiin. 12 Muukēy :walak kuteeka kōyoonēē tuukuuk choo kārōōmēēn chēpō rōōpiyō chaa chaangʼ, kuteeka walak tukun choo ngʼāsngʼāsēēn chēpō rōōpiyō choo ngʼērin. 13 Tookuuy nkōō pērēētuu nyēpō lēt :wōloo ki-irta :chiich pāyiisyeenyiin, āmu ngʼuutuuy keey nkōō pērēētuuni rwoochinii :Iriin piich. Chōōnēy :ma nyoo ngʼuutuuy wōloo lēē :pāyiisyoo chiich aka tōkōl. 14 Nēē chō :mayoonēē akingʼātu :kiyoo kiikuteek :chiich /kēētēnii chiich mālāktanyiin. 15 Ku nēē lar kurook kir nyoo kiiteek :chiich, ku mānyōōruuy :chiichoonēē mālāktānoonēē /ākēēsāruuy nyuun inyeentee kilēē yoo kachirila ma. 16 Moonkēt :akwaan kilē akwaan Kōpō Iriin wōloo māngʼēy :Toomirmiiryeenyiin? 17 Nēē ngʼam :chiich kōyoonēē, ku kaakungʼam :Iriin chiichoonēē, āmu tiliil :koonyiin aku akwaan Kōpō Iriin. 18 Moomēlmēēl keey! Nēē pkootēy :chiich nkōō akwaan kilē angʼoroom kutuup keey nkōō ngʼoroomnyō nyēpō ngʼwēny, ku mārēy kupōk kutaya keey ngʼoroomnyō nyēpō ngʼwēny sikunyōōru ngʼoroomnyoo Iriin. 19 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu kir nyoo āpēy :piich nkōō ngʼwēny kilē pō ngʼoroomnyō ku puch nkōō wōloo mii :Iriin. Kulēē paani mwoorēy :siruut chēpō Iriin kilē, "Nāmēy :ngʼērēpoo Iriin choo pkootēy kilē ku ngʼoroomō nkōō ngʼoroomnyēēngʼwaangʼ." 20 /Kiikusir mpō kilē, "Nkēt :Iriin kilē puch :kaapkootuut chēpō piich choo ngʼoroomēēn." 21 Kunyuun, kimeelas keey :chiich kilē ipō ngʼoo. Chookwook :piich tōkōl, 22 nēē kā Paawulō ntā ku Āpōōlō ntā ku Pēētērō ku kipāyitiinēkwook tōkōl. Nēē kā ngʼwēny, nēē kā sopoon ntā ku meerat, nēē kā aniinee ntā ku pērēētuus choo pkoonēy, ku maakupāywook :tōkōl. 23 Āpookwaan Kiriistō akipō mpō Kiriistō Iriin.

4

1 Kunyuun oo, maraat kuurōōtēēch :piich kilē kichaan ōōtwook chēpō Kiriistō choo /kiikēētē kuuryoonto ngʼal chēpō Iriin choo ki-ungʼootēēn. 2 Makaat :piich choo /kiikuutē kuuryoontō ngʼal, ku piich choo /kuurānēy. 3 Moopkootaa kilē kir nyoo ōōw nēē akwaan ntā ku piich walak choo kēērwookwaa nkōō kōōkwō. Moorwoochinaa keey mpō :aneentee ākityōōn. 4 Mpō ntā āpkootaa kilē toomō a-ir :aneen kir nyaa ra, ku māngʼuutuuy :nyoonēē kilē maaleel :aneen, Kiptaayaan ākityōōn nyoo nkēt nēē kyaaleel :aneen. 5 Āmootilchi nyuun chiich aka tōkōl kiirwook ākōy :pērēētuu nyoo wārākēē :Kiptaayaan. Inyeentee nyoo chōōnēy kungʼoongʼuuy tukun choo kii-ungʼootēēn aku syooru kaapkootuut chēpō piich kupka saangʼ, akunyōōrchi nyuun :chiich aka tōkōl kāāloosuneenyiin wōloo mii :Iriin. 6 Kunyuun oo, tuupchēēnichuuch, koopāyiisyēēraa keey ākōō Āpōōlō āngʼuutuunēēnook ngʼaleechu toosōwuu kiyoo mwoorēy ngʼaleechu mwoorēy kilē, "Kikirēy, mēēsiiru kir nyoo /kiikeetil." Kimalasa keey nyuun :chiich chiitō aka kusiir aka. 7 Ngʼoo :nyoo mwoorēy kilē karaam :chiitō aka kusiir aka? Mā :Iriin nyi kiikōōnin tukuuchu itingʼēy? Ntā nēē koo /kiikukōōnin oo, kwaamin nee teelasa keey kilēē yoo /kiimaakukōōnin tukuuchoochēē? 8 Āpkootēēkwaan kilē kyoonyōōru kir aka tōkōl nyoo āmārēy? Ara kyoolēkuukwaan sōō mōkōrō? Ntā kyoolēku pāytooyiik kutoomō kēēlēkuuchaan? Ntā kiikyoolēkuukwaan man pāytooyiik, ntā kākipāytooy :tōkōl. 9 Kutuup keey nkōō wōloo rōōtitooyēēch :piich, ku kiikarkeey :achaan chu lēē kāāyooytooyiik nkōō piich choo rātootēēn choo /kiikēētilchi meerat. /Kikēēngʼuutitooyēēch kuurooteech :malaykeen nkōō piich. 10 Kichaan sālwēy akipō Kiriistō āngʼōrōōmō :akwaan. Kiichaan tāwārārō ātingʼēēkwaan kaamuuka. /Kuukoonyitook, ku /mākiikoonyitēēch. 11 Ākōy paannyēēnyi, kēētingʼēy piri akwoomēēch :maral ākēēlookēy sirōōy choo lēē cheemaratōōy. Mii /kēēnyāriilēēch amākutingʼēy kēēstoon. 12 Ku-irēy pāyit kwōngʼuut kēēpāyiisyēērēē ēēruunēchooch. Ku nēē /kupaneech, kēēsooyēy Iriin kuupēēruur nyoo kapaneech, ntā nēē /ku-usēēch, kēēmurtooy. 13 Nēē /kumwaartaareeneech tukun chaa raacheen, keewalta muutyō. Kiikēēlēkuuchaan kaamōōrir pō piich chēpō ngʼwēny. 14 Moosiraa ngʼaleechu kilē sookōōnook sōōrnān, āmii :aneen ātukoonook kilēē laakōōchuuch choo āchāmēy. 15 Mpō ntā āmuukēy ānyōōru koonēēt chaa chaangʼ choo nēētook akipō araa Kiriistō, ku ātingʼēēkwaan paapa ākoongʼo. Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu kyoo-āmwook lōkōōy choo kāroomēēn chēpō araa Yēēsu Kiriistō akyoolēku paapēēngʼwoongʼ. 16 Āmwoorwook nyuun kilē a-ir kilēē paani ā-iraa. 17 Kiyoonēē :nyi ka-iran āyookwook Tiimōti nyoo kiikulēku laakweenyuun nyoo āchāmēy aku inyeentee nyoo /kutiirēē keey nkōō Kiptaayaan. Chōōnēy kuupkootwook wōloo ānēētaa piich chēpō Kiriistō akipō araa Yēēsu Kiriistō nkōō kaaniisa aka tōkōl. 18 Ānkētaa kilē kiikulas keey :piich walak nkōō akwaan āmu kiipkootēy :akwaaneek kilē moochōōnaa wōloonēē. 19 Ku nee cham nyuun :Kiptaayaan, ku lēēkit āchō wōloonēē, si nēē ityō aroot :aneen wōloo tēēnō :kaamuukaa pichoochēē lāsēy keey, mā kiyi mwoorēy kipaat. 20 Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu Pāyuunātoo Kaa Iriin ku mā pō ngʼal ākityōōn, pō nyuun kēēmāngʼiisyō nkōō kaamuuka nyēpō Iriin. 21 Kunyuun oo, āchāmēy nyōōnō, ā-āpkook ngʼwoonin, ntā ā-āpkook choomnyoot ākōō tāloosyō?

5

1 Ātēēraa kilē ōōw :takalaanti nkōō wōloo āmiikwaan aku ra takalaantiinoonēē kitya nyoo mā-irēy mpō :piich choo mēēnkēt Iriin. Kālē mii :chiich nkōō akwaan nyoo rwēēy nkōō cheepyooseetaa paapeenyiin. 2 Ālāstookwaan keey nyuun ānō? Kātā kaakungʼwoonchook :ngʼālyoontoonoonēē aku kātā kyaa-oon :akwaan chiich nyoo ki-ir ngʼālyoon nyoo lēē nyoonēē. 3 Mpō nēē mākumii tōkōl ārii ākoongʼo, ku kēēmii tōkōl nkōō Toomirmiir. Kyootilchaa ngʼal kēny chiichoonēē ki-ir ngʼaleechoochēē kilēē yoo kiikumii tōkōl. 4 Nēē āruruuchi keey ārii ākoongʼo ākoomii :aneen nkōō akwaan nkōō Toomirmiir, akumiitō mpō kaamuuka nyēpō Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu, ku maraat nkōō kaarinaa Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu ātētō chiichoonēē ka-ir ngʼaleechoochēē kiwō wōloo mii :Syeetaani /sikeeluluuk pōōrtanyiin nyoo irēy ngʼōōki /ākēēsāru toomirmiiryeenyiin nkōō pērēētuu nyoo wārākēē :Kiptaayaan Yēēsu. 6 Ma karaam alas keey. Moonkēt :akwaan kilē sēētēy :rāyiityō nyoo miningʼ ākōy kuyāmu piich tōkōl? 7 Ā-istoorēē keey rāyiityoonoonēē pō kēny soomāngʼiisyēē sopoon nyoo rēēl nyoo kyoonyōōru kilēē paani kiima Kiriistō akipō achaan. Inyeentee ku waawaa keecha nyēpō kōrōs nyēpō Pasaka. 8 Akanya nyuun kee-ama tuumi nkōō oor nyoo tiliil nkōō man kusiir kee-ama nkōō oortin choo kiipō kēny choo kiipō rāyiityō nkōō lēēluut. 9 Paani kyaasirwaak parweenyuun, ku kyoomwoorwook kilē ā-istoorēē keey piich choo lēē kiptakaliis. 10 Kii moomii :aneen nyuun āmwoorēy akipō piich choo toomō kusōwu Iriin choo lēē kiptakaliis, chēēmootiin, chōōr ntā ku choo kutunchinii kaanaamōōn. Ntā kyoomwooraa kilē ā-istoorēē keey pichoochēē, ku ākōy āpētēē ngʼwēny kilē wirwir. 11 Kir nyoo kyoomwooraa ku kilē ā-istoorēē keey wōloo mii :chiich nyoo mwoorēy kilē :inyeentee ku chiich man nyēpō Iriin akutā kutākāloonēy, kimoo, ntā ku nyoo kutunchinii kaanaamōōn, kipseemseemyaan, kipōōkityoon ntā ku chōōriin. Kimoo-āmiisyō mpō nkōō chiich nyoo lēē nyoonēē. 12 Māpootaa ārwoochi piich choo toomō kunāmchi keey ngʼālyoontoo Iriin. Iriin nyoo rwoochinii akwaaneek. Ku maraat nyuun :akwaan ārwoochi piich choo mwoorēy kilē pō Iriin aku-irēy ngʼōōki, kilēē paani mwoorēy :siruut nyuun, "Ā-istoorēē keey kipngʼōōkiyoon."

6

1 Nēē kwiintoochi keey :chiich nkōō chiitō aka nyēpō Kiriistō, ku mamakaat ā-āpchi ngʼaleechoochēē piich choo mēēnkēt Iriin kuurwookwook. Makaat nyuun ā-āpchi ngʼaleechoochēē piich chēpō Kiriistō sikuchuul. 2 Moonkēt :akwaan kilē piich chēpō Kiriistō :choo rwoochinii pērēētuu aka piich chēpō ngʼwēnyuuni? Nēē āpēētiiy ārwoochinii piich chēpō ngʼwēny oo, ku siirook atil ngʼal choo mēnkēēchēēn choo lēē chwēēchu? 3 Moonkēt :akwaan kilē kuurwoochiniichaan malaykeen? Pō man nyuun kilē kiimuukēēchaan kēērwoochi tukun choo mēnkēēchēēn chēpō ngʼwēnyuuni. 4 Ku nēē pka nyuun :ngʼala choo lēē choochēē oo, ara kwoopchinii piich choo mēēkoonyitēy :piich chēpō Kiriistō sikuchuul ngʼaleechoochēē? 5 Āmwooraa kilēē nyoonēē, angʼalaaleenaak nyoo mā karaam. Āmāraa ateep kilē oo, moomii :chiich mpō ākoongʼo nkōō akwaan nyoo chikanaat nyoo nkēt kiyoo irēy nyoo muukēy kuchuul ngʼaleechoochēē? 6 Āmu nee nyuun tākiwō :tuupchēēnyoon aka kukuurtoochi kōōk tuupchēēnyoon nyiinō aka akuutē piich choo toomō kuuran Iriin kuurwoochi? 7 Akwaan :piich chēpō Kiriistō, nēē kuurtoochi :tuupchēēnyoon tuupchēēnyoon aka kōōk, ku kaakungʼuutu keey kilē kāmoomuukēēkwaan kir. Kaykay /kee-irwaak nyaa ra ntā /keechooreenaak tukuukwook. 8 Nku :akwaan nyuun ākwoonēēk chu ā-irchinii keey nyaa ra ākoomēlmēēlēy choo ātuupchō. 9 Moonkēt :akwaan kilē māchuutēy :kipngʼōōkiis Kaa Iriin? Āmoomēlmēēl keey. Māchuutēy Kaa Iriin :chiich nyoo lēē kiptakalyaan, nyoo kutunchinii kaanaamōōn, nyoo siirēy karwa, mēlmēliin 10 chōōr, chēēmootiin, kipōōkitiis, choo muulootēy piich ntā ku choo sārootēērēē piich tukuukwaak. 11 Kyaakarkeey :akwaan walak nkōō pichoochēē. Ku paannyēēnyi nyuun, /kikēē-isto ngʼōōkikwook /akeetapaanaak āpoyiitu Iriin. /Kikeetyaaytaak ātililiitu kupunuunō Kiptaayaan Yēēsu Kiriistō ākōō Toomirmiiryoo Iriintēēnyoon. 12 Muukēy :chiich nkōō akwaan kumwa kilē, "Nku /kuchāmwoon a-ir kir aka tōkōl." Āmwoorwook nyuun kilē mā karaam :kir aka tōkōl. /Kuchāmwoon kir aka tōkōl aku māmārēy nyuun āchāmchi keey kupaytaan :tukuuchoochēē. 13 Muukēy mpō :chiich kumwa kilē, "Pō :āmiisyō moo aku pō :moo āmiisyō." Man nyoonēē, aku nyuun pootēy :Iriin tukuuchoochēē tōkōl pērēētuu aka. /Maaku-ir nyuun pōōrpō chiich /sikee-ira takal. /Kiiku-ir kupāyiisyēēchi :Kiptaayaan aku riipēy :Kiptaayaan pōōr. 14 Kiingʼeeta :Iriin pōōrpō Kiptaayaan meerat, akungʼēētēē mpō pōōrwēyiichooch meerat nkōō kaamuukeenyiin. 15 Moonkēt :akwaan kilē pō :pōōrwēyiikwook Kiriistō? Muukēē kilē nee kēētuuyō pōōr nyēpō Kiriistō nkōō cheepyooso nyoo lēē mēlmēliin? 16 Ntā moonkēt akwaan kilē chiich nyoo kāru nkōō cheepyooso nyoo lēē mēlmēliin, ku kaakulēku kir ākoongʼo nkōō cheepyoosoonoonēē? Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu mwoorēy :siruut chēpō Iriin kilē, "Lēkuuy :pichoochēē tōkōl kir ākoongʼo." 17 Ku chiich nyuun nyoo kēētuuyō keey nkōō Kiptaayaan kulēkuuy :tōkōl kir ākoongʼo nkōō Toomirmiir. 18 Lēyyē, ā-istoorēē keey takal. Moomii ngʼōōki aka tōkōl nyoo irēy :chiich nyoo muukēy kungʼam pōōrpō chiich kitya kusiir nyēēnyi. Chiich nyuun nyoo ka-ir takal kukaakungʼam pōōrtanyiin. 19 Ntā moonkēt :akwaan kilē pōōrpō chiich nyēpō Iriin ku kōpō Toomirmiir nyoo Tiliil? Iriin nyi kiikōōnook Toomirmiiryoonoonēē mii pōōrwēyiikwook. Mā āpookwaan keey, 20 āmu kiikuwaleenaak keey :Iriin paani kiikōōnu wēēriinyiin kima akipō akwaan. Āpāyiisyēērēē nyuun pōōrwēyiikwook ku karaam /sikēēkoonyitēē Iriin.

7

1 Kutuup keey nkōō ngʼal choo kyaasirwaan, karaam kimāmāngʼiisyō :chiich nyoo lēē murēn nkōō cheepyooso. 2 Aku āmu kii ku-ōōwiit nyuun takalaanti nkōō kōōrēē, ku maraat kutingʼēy :murēnō cheepyooseenyiin, kutingʼēy :cheepyooso poonteenyiin. 3 Makaat :pooyoon ākōō cheepyooseenyiin kutēērchiinō paani ruusōōt tōkōl. 4 Māpāytooy :cheepyooso inyeentee pōōrtanyiin, poonteenyiin nyi pāytooy. Kulēē nyuun nyoonēē mpō poontee, māpāytooy pōōrtanyiin inyeentee, :cheepyooseenyiin nyi pāytooy. 5 Maatayee keey nyuun pōōrwēyiikwook kungʼātu ātoo kootēērchiinēē :tōkōl nkōō pērēētuus walak soonyōōru pārooyiin nyēpō soowuut. Nēē mii lētuun nyuun, atas taay nkōō ātēp nyēpō pooyoon ākōō cheepyooseenyiin. A-ira kilēē nyoonēē simeetyamaak :Syeetaani āmu moomuukēy āriip keey. 6 Moomii :aneen āmwoorwook kilē maraat kwoopiisyō :chiich, āmwooraa kipaat kilē nee kacham :chiich kwoopiisyō, kwoopiisyō. 7 Āmwoorēy kilē ntā kiilēē :piich tōkōl wōloo ālēē :aneen. Aku nyuun oo, tingʼēy :chiich aka tōkōl kōōnunēēnyiin nyoo chōōnēē wōloo mii :Iriin. Tingʼēy :chiitō aka kōōnunō nyoo ngʼulēy ākōō nyēpō aka. 8 Āmwoochinaa nyuun paannyēēnyi pooy choo maakitingʼēy chēēpyōōsōōy ākōō mōsōōk kilē karaam kitas taay kumāngʼiisyō kilēē aneen. 9 Ku nēē mēēmuukēy kuriip keey, ku karaam kwoopiisyō ntā /kēē-āp kusiir yoo kātēē-iimēy :pōōrtanyiin. 10 Akipō nyuun piich chēpō Kiriistō choo kiikwoop keey, āmwoorwook kilē mamakaat :cheepyooso kumētō keey nkōō poonteenyiin. Ngʼātuut nyēēnyi nyoo chōōnēē wōloo mii Kiptaayaan. 11 Ku nēē mētō keey ku mamakaat kwoop chiitō aka cheepyoosoonoonēē. Ntā nēē māmārēy kumāngʼiisyō :inyeentee ākityōōn, kuchoomnyō nkōō saanteenyiin akuureer kumāngʼiisyō tōkōl. Mamakaat mpō :pooyoon ku-oon cheepyooseenyiin. 12 Ātingʼēy ngʼālyoon nyoo āmāraa āmwoochi chiich nyēpō Iriin nyoo tingʼēy cheepyooseenyiin nyoo toomō kuuran Iriin mpō ntā mā ngʼātuut nyēēnyi nyoo chōōnēē wōloo mii :Iriin. Nee cham :cheepyoosoonoonēē kumāngʼiisyō nkōō saanteenyiin, ku mamakaat ku-oon :chiichoonēē. 13 Ntā nēē tingʼēy :cheepyooso nyoo kiikuuran Iriin poonteenyiin nyoo toomō kuuran Iriin akichāmēy :poontoonoonēē kilē kutēpō nkōō cheepyooseenyiin, ku mamakaat :cheepyoosoonoonēē kumētō poonteenyiin. 14 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu /kiikēētiliil poontoonoonēē toomō kuuran Iriin kupunuunō wōloo mii :cheepyooseenyiin nyoo kiikuuran Iriin, aku /kiikēētiliil cheepyooso nyoo toomō kuuran Iriin kupunuunō wōloo mii :saanteenyiin nyoo kiikuuran Iriin. Ntā kiimālēē nyoonēē, ntā kiimātiliilō :laakōōkwook, aku āmu lēē nyuun nyoonēē ku tiliilō nkōō taayuu Iriin. 15 Ku nēē ka-oon nyuun :chiich nyoo toomō kuuran Iriin cheepyooseenyiin, kuutyaakaat :cheepyoosoonoonēē kuwēēchi keey. Ntā nēē mārēy :cheepyooso nyoo toomō kuuran Iriin kilē kumētō saanteenyiin, /kēēchāmchi kuwēēchi keey. Mārātēy cheepyooso ntā ku murēn :nyoo kiikuuran Iriin :ngʼala choo lēē choochēē, āmu kiikukuurēēch :Iriin kēēmāngʼiisyēē nkōō kaalya. 16 Inkētēēy nee cheepyooso nyoo kiiran Iriin nēē imuukēy i-ir poontēēngʼuungʼ /kēēsāru, ntā acha? Ntā, inkētēēy nee pooyoon nyoo kiiran Iriin nēē imuukēy i-ir /kēēsāru cheepyoosēēngʼuungʼ, ntā acha? 17 Makaat kumāngʼiisyō :chiich kilēē wōloo /kiikuchēpchi chiich aka tōkōl paani kiikuurēy :Iriin. Ngʼālyoon :nyēēnyi nyoo āmwoochinaa kaaniiseen tōkōl. 18 Nēē kiikuurēy :Iriin chiich kumuroot, āmu kii Yāwuutyoon :inyeentee, ku mēērookēē kumar kilē ntā ālēku chiich nyoo toomō /kēēmur. Ntā nēē kiimāmuroot :chiich paani kiikuurēy Iriin, āmu kiimā Yāwuutyoon :inyeentee, ku mēērookēē /kēēmur. 19 Nēē imuroot :chiich ntā ku mēēmuroot, ku moomii kir nyoo tāsēy. Ngʼālyoon nyoo maraat, ku /kēēriip ngʼātuut chēpō Iriin. 20 Itas taay imāngʼiisyō kilēē wōloo kii lēē paani kiikuuriin :Iriin. 21 Kii :inyēēn ōōtwookiin /kēēkuuriin? Meekany kuu-iimin mēt, aku nēē nyōōru nyuun pārooyin /keetyaayteen, ipāyiisyēērēē. 22 Nēē kii ōōtwookiin :chiich kukuurēy :Iriin ku /kiikeetyaayteera ngʼōōki sikupoyiit Kiptaayaan. Ntā nēē kiipāyuuy keey :chiich kukuurēy :Iriin, ku kiikulēku :chiichoonēē ōōtwookiintoo Kiriistō. 23 Kiiwaleenaak keey :Iriin paani kiikōōnu wēēriinyiin kima akipō akwaan. Kunyuun, maakany ālēku ōōtwook chēpō ātēpuut chēpō ngʼwēnyuuni. 24 Kunyuun oo, choo ātuupchō, āmāngʼiisyēē kilēē wōloo mārtooy Iriin akaatas taay kilēē wōloo kyoolēē /kēēkuurook. 25 Akipō piich choo toomō kwoop keey, ku mootingʼēy ngʼātuut nyēpō Kiptaayaan nyoo nāmēy keey nkōō akwaaneek. Aku ātilaa nyuun ngʼālyoon kilēē chiich nyoo /kiirānēy nkōō pēēruur nyoo kiikōōnaa Kiptaayaan. 26 Akipō nyaril nyoo miitō kilēē nyēēnyi, āpkootaa kilē karaam kimā-āpiisyō :chiich. 27 Nēē tingʼēy :chiich cheepyooso, kitas taay kumāngʼiisyō tōkōl; ku nēē mātingʼēy, kimawas. 28 Ku nēē kā-āpiisyō :chiich, ku mēēlē ka-ir ngʼōōki chiichoonēē, ntā nyoo /kākwoop, ku mēēlē ka-ir ngʼōōki :mpō inyeentee. Nyōōruuy :chiich nyoo kā-āpiisyō ntā :nyoo kākwoop nyaril nyoo ōōw nkōō sāpoontanyiin, ākoomāraa ā-istoorēēnook nyariloonēē. 29 Tuupchēēnichu, kiyoo āmii :aneen āmwoorēy nkōō yēēnyi ku nyi: kiikunwookiituuy pērēētuus. Kunyuun oo, mamakaat :murēn choo kiikwoopiisyō ku-ir āpiisyō kilēē pāyit nyoo tōrōōr kusiir pāyit aka tōkōl. 30 Ku choo mii kuriirsōōt ku maraat kutēpi kilēē yoo mātingʼēy ngʼwoonin. Ku choo pāypāyō ku maraat kutēpi kilēē yoo māpāypāyō. Ku choo ālēy, kutēpi kilēē yoo mā chaakwaak :tukuuchu kā-ālēy. 31 Ku choo pāyiisyēērēē tukun chēpō ngʼwēny ku maraat kupāyiisyēērēē nkōō oor nyaa karaam aku mārāti keey tukuuchoochēē. Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu mii kusiirtooy :ngʼwēnyu nkōō tukun tōkōl choo mii. 32 Āmāraa ātyookiisyēērēē kaa-iimuut chēpō sopoon nyēpō ngʼwēnyuuni. Murēn aka tōkōl nyoo mā-āpiisyō kuukiilchinii keey pāyiisyoo Kiptaayaan āmu mārēy :inyeentee kuupaypaay Kiptaayaan. 33 Ku chiich nyoo kiikwoopiisyō, kuupkootēy :nyoonēē akipō tukun chēpō ngʼwēny ākōō wōloo pāypooytooy cheepyooseenyiin. 34 Kuchāriisōōt nyuun :kaapkootuutēchiich. Ku chēētō nyoo mā-āp chiich ntā ku cheepyooso nyoo maakutingʼēy poonteenyiin kuupkootēy :nyoonēē ngʼaleepō Kiptaayaan. Kir nyoo mārēy kilē ku-ir ku kunāmchi keey Kiptaayaan kukaraam. Ku cheepyooso nyoo āpoot kuupkootēy :nyoonēē akipō ngʼal chēpō ngʼwēny ākōō wōloo pāypooytooy poonteenyiin. 35 Āmii :aneen āmwoorēy ngʼālyoontooni sikuutoorētook ameepkaat kilē kaarataak. Āmāraa kilē ātēpi nkōō oor nyoo chuulaat ākoomāraa mpō kilē toonāmchiikwaan keey Iriin kukaraam. 36 Ku nēē pkootēy nyuun :pooyoon kilē kee-iim chēētanyiin nyoo kiiku-ōōwiit aku kayam kiwō koonyiin, akuupkootēy :poontoonoonēē kilē rookēē /kee-ilta, kukaraam ku-ir kilēē wōloo mārtooy. Moomii kir nyaa ra nyoo ka-ir :poontoonoonēē. Karaam kuu-iilta chēēpoonēē. 37 Ku nēē kaakuupkooti keey nyuun :pooyoon kukaraam aku moomii :kir nyoo iimēy sāpoontanyiin, akuunkēt kiyoo irēy akaakutil nkōō moonyiin kumee-ilta chēētanyiin, ku kaaku-ir mpō kir nyaa karaam. 38 Ku pooyoon nyuun nyoo kee-iilta chēētanyiin, ku ka-ir kir nyaa karaam. Ku nyoo maa-iilta chēētanyiin, ku ka-ir :nyoonēē nyaa karaam kusiir. 39 Makaat :cheepyooso kitas taay kumāngʼiisyō nkōō poonteenyiin nēē tākusopoot :poontee. Ku nēē ma :poonteenyiin, /kēēchāmchinii kwoop keey nkōō chiich aka tōkōl nyoo kacham :inyeentee, aku maraat nyuun ku chiich :chiichoonēē nyoo kiikutiirō keey Kiptaayaan. 40 Aku nyuun pēēruuroot :cheepyoosoonoonēē nee mā /kuureer /kēē-āp, nkōō wōloo ārōōtitooy. Āmwooraa ngʼaleechu, āpkootaa kilē ātingʼēy Toomirmiir nyoo Tiliil.

8

1 Kanya, kee, āwālwook ngʼālyoon nyoo kyaateepaan akipō pēēny nyoo /kākuyēēnchi kaanaamōōn. Man kiinkēt :achaan tōkōl kilē kutingʼēy ngʼoroomnyō kilēē paani mwaaraat. Ku chiich nyuun nyoo rōōtēy kilē tingʼēy ngʼoroomnyō, kulāsēy keey. Ku nyoo chāmēy piich walak, kutēēkēy :nyoonēē piikō walak. 2 Ku chiich nyoo āpēy keey kilē nkēt kir aka tōkōl, ku mēēnkēt kiyoonēē kilēē wōloo /kātākuunkētitooy. 3 Ku chiich nyoo chāmēy Iriin, kuchāmēy :Iriin kilē nyaanyiin. 4 Kutuup keey nyuun nkōō pēēny nyoo /kākuyēēnchi kaanaamōōn, āmwooraa kilē mā kir :tukuuchoochēē nkōō ngʼwēny. Moomii :Iriin aka, Iriin ku ākoongʼo. 5 Mpō ntā chaangʼ :tukun parak ntā wōli pō ngʼwēny choo kutunchinii :piich, aku mārēy mpō :mōkōrō chaa chaangʼ /kēēkutunchi, 6 kēēnkēt :achaan kilē :Iriin ākityōōn nyoo nyooluuy /kēēkutunchi. Nyoonēē ku Paapa nyoo kiitoowuuy kir aka tōkōl ākēēmāngʼiisyēy akipō inyeentee. Aku Kiptaayaan ākoongʼo nyoo yāmēy /kēēkutunchi. Nyoonēē ku Yēēsu Kiriistō nyoo kiitoowunēē keey :kir aka tōkōl /ākēēkōōnēēch sopoon kupunuunō inyeentee. 7 Mēēnkēt nyuun :piich tōkōl ngʼaleechu pō man. Tākumiitō :piich chēpō Kiriistō walak kuupkootēy kilē nēē kwaam pēēny nyoo /kakuyeengʼ ku ālēē pō kaanaamōōn. Ku āmu kaapkootuut chēpō :pichoochēē ku kuskusō, kuupkootēy kilē ālēē ngʼōōki nēē kwaam pēēnyoonēē. 8 Nēē kakwaam āmiisyō, ntā ku maakwaam, ku mēēlē irēēch kēēriichii Iriin. 9 Āriip keey! Mpō ntā ātyookootēēn a-am pēēnyoonēē, maakany ku-iraak kaatyaakeengʼwoongʼ āpoot piich choo kuskusō :kaaraneengʼwaangʼ. 10 Nēē mii :chiich nyaa kuskus :kaaraneenyiin akuurōōtēy ā-āmēēkwaan choo āngʼoroomō pēēnyoonēē /kākuyēēnchinii kaanaamōōn oo, mā-irēy :nyoonēē kwaam :inyeentee mpō pēēnyoonēē? 11 Kunyuun, muukēy kupēt :tuupchēēnyoon nyēēnyi kiimēērchinii Kiriistō, akipō :ngʼoroomnyēēngʼwoongʼ. 12 Nēē ālēēlchi choo ātuupchō nkōō araani, ākoomii āluluukēy kaaraneengʼwaangʼ nyaa kuskus, ku koolēēlchi Kiriistō. 13 Ku nēē koo irēy nyuun :kir nyoo kwoomēy tuupchēēnik kupētyō, ku moo-āmaa pēēny kuureer simaa-ir tuupchēēnyoon kupēt.

9

1 Maatyaakaat :aneen? Ma aneen kāāyooytooyiin? Mākyaarootaa Yēēsu Kiptaayaantēēnyoon koonyiichuuch? Mā akwaan chu kyoosōwu Kiptaayaan akipō pooryoot nyoo kyaam :aneen āpāyiisyēēchinaa Kiptaayaan? 2 Mpō ntā mēērōōtēy :piich walak kilē aneen kāāyooytooyiin, kipō man nyuun kilē aneen kāāyooytooyiin nkōō wōloo āmiikwaan. Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu ānkēt :akwaan man kilē aneen kāāyooytooyiin nyēpō Kiptaayaan. 3 Ngʼaleechu choo āyēētēē keey nēē teepeenaan :piich walak ngʼal. 4 Aneen sōō ākōō Parnapa choo mākutingʼēy man /kēēkōōnēēch āmiisyō ntā ku kir nyoo kurēēy akipō pāyit nyoo ku-irēy? 5 Mākutingʼēēchaan man kēē-āpō chēēpyōōsōōy choo kiikuuran Iriin akeepeetaata tōkōl kilēē :kāāyooytooyiik walak ākōō wēēchiikwaak Kiptaayaan ākōō mpō :Pēētērō? 6 Ntā koo :aneen ākōō Parnapa kipaat choo rookēē kee-ira pāyit sikēēnyōōru kir nyoo kwoomēy? 7 Ara, mii :chiich nyoo lēē āskāriin nyoo mii pāyit nyoo muukēy kunamchi keey inyeentee rōōpiyō? Ntā mii mpō :chiich nyoo pālēy pareenyiin ama-am pareechoochēē? Ntā mii :chiich nyoo muukēy kuriip tany amālu chēēkō? 8 Mēēlē āmii :aneen āmwoorēy ngʼaleechu ārōōtēy kilēē paani rōōtēy piich, nku mwoorēy :siruut chēpō Iriin kilēē nyoonēē. 9 Siraat nkōō ngʼātuut choo kiitēnii :Iriin Muusa kilē, "/Mākurātēy eey kuut nēē irēy pāyit." Moomii :Iriin kungʼāloolēē eey kipaat nkōō yēēnyi, nku mii kungʼāloolēēnēēch mpō. 10 Man /kiikusir ngʼālyoontoonoonēē akipō achaan, āmu nēē miitō :chiich kupāliisyēy ntā nēē mii kukāsiisyēy, ku-irēy kilēē nyoonēē sikunyōōru samat chēpō pareechoochēē. 11 Ara nēē kaakeepayeenaak āmiisyō nyēpō sopoon oo, ku nyikisiit ākōōnēēch kir nyoo kuutoorētēē keey? 12 Ku nēē koo tingʼēy :āmtooyiik walak man kunyōōru tukun nkōō wōloo āmiikwaan oo, ku mamakaat nyuun kēēnyōōruuchaan mpō kusiir? Maakupāyiisyēērēēchaan nyuun mantanoonēē. Nyoo kātālēē nyoonēē, ku kiikukiringʼ :achaan kir aka tōkōl tāmākukarta piich kuteer lōkōōy choo kāroomēēn akipō Kiriistō. 13 Ānkēt akwaan man kilē nyōōrchinii :piich choo irēy pāyit Kōpō Iriin āmiisyō wōloonēē? Ntā moonkēt :akwaan kilē āmēy :piich choo pēēlēy kōrōs nkōō yoo pō kaapkōrōs nyēpō kōrōs kareeran chēpō tukuuchoochēē pēēlēy? 14 Nkōō oor nyoo lēē nyoonēē, kiikumwooru :inyeentee Kiptaayaan kilē maraat piich choo āmtootēy lōkōōy choo kāroomēēn kuutoorēt :piich choo /kwoomchinii lōkōōyichoochēē. 15 Ku moopāyiisyēēraa nyuun mantanoonēē aka tōkōl āmoomiiyaa āsirwook ngʼaleechu kilē sookōōnoon kir nyoo lēē nyoonēē. Ākāykēēyaa ama kusiir nēē kātoomwoorwook ākōōnoon kir. 16 Paani ā-āmtooyaa lōkōōy choo kāroomēēn ku moomii kir nyoo ālāsēēyaa keey. Ā-āmtooyaa lōkōōyiichoochēē kāroomēēn āmu kiimwoorwoon :Iriin kilē a-amta. Āmiiyaa yaa ra nyaa tyaan kēny nēē maa-amtaa lōkōōyichoochēē kāroomēēn? 17 Ntā kyookōōnwaa keey a-amtaata lōkōōy choo kāroomēēn nkōō makeenyuun aneentee, ntā rookēē /kēēkōōnaa kir nyoo yāmēy keey nkōō pāyit nyoo ā-iraa. Ku āmu kiilēwēnān nyuun :Iriin a-ir pāyiisyōōni, ku maraat a-amta lōkōōyichu kāroomēēn. 18 Kir nee nyuun nyoo ānyōōruuyaa? Kir nyoo ānyōōruuyaa ku pāypooyō nyoo ā-āmtooyaa lōkōōy choo kāroomēēn āmoomii kir nyoo ārookēy. 19 Moomii chiich aka tōkōl nyoo kōōnoon rōōpiyō akipō pāyiisyōōni ā-iraa. Kunyuun oo, āchāmaa āpāyiisyēēchi chiich aka tōkōl nyoo moomii kilē ngʼoo ngʼoo saa-ir :aneen piich chaa chaangʼ kucham Kiriistō. 20 Paani āpāyiisyēy nkōō Yāwuutik, ātēpēē kilēē wōloo tēptooy :akwaaneek soo-isu akwaaneek kucham Kiriistō. Mpō ntā moomii ngʼwēnyuu ngʼātuut chēpō Muusa, ātēpēē nkōō Yāwuutichoochēē mii ngʼwēnyuu ngʼātuut kilēē yoo āmii :aneen ngʼwēnyuu ngʼātuutēchoochēē, soo-isu akwaaneek kupka wōloo mii :Kiriistō. 21 Ku nēē āmii :aneen nkōō piich choo mā Yāwuutik, ātēpēē kilēē yoo mā :aneen Yāwuutyoon soo-isu akwaaneek kupka wōloo mii Kiriistō. Mpō ntā lēē nyoonēē, ku maatay aneen ngʼātuut chēpō Iriin, tootuupaa ngʼātuut chēpō :Kiriistō. 22 Ku nkōō wōloo mii :piich choo kuskusēēn, akuskuus :aneen keey soo-isu akwaaneek kupka wōloo mii Kiriistō. Ku kaa-ir aneen keey akarkeeyiitu pichoochēē tōkōl soosāru walak nkōō oor aka tōkōl. 23 Ā-iraa ngʼaleechu tōkōl akipō lōkōōy choo kāroomēēn soonyōōru pēēruur. 24 Ānkēt akwaan kilē nēē mwēr :piich ku chiich ākoongʼo kipaat nyoo lēkuuy nyēpō taay nyoo nyōōruuy kuutwō. Ku maraat nyuun āmwērō soonyōōru kuutwō. 25 Chiich aka tōkōl nyoo mārēy kileku nyēpō taay nkōō kiiripō, kumaraat kuchēp keey kukaraam. Irēy kilēē nyoonēē sikunyōōru kuutwō nyēpō kiiripō nyoo mātēpēē ākōy. Kēē-irēēchaan nyuun sikēēnyōōru kuutwō nyēpō ākōy. 26 Moomiiyaa nyuun āripēy kilēē chiich nyoo mēēnkēt kir nyoo ripchinii āmoomii :aneen ālāptooy keey kilēēn. 27 Āmii nyuun ākoomānēy keey ākoopāyu pōōrtanyuun /simākumaalan paani koo-āmchi piich walak.

10

1 Tuupchēēnichuuch, āmāraa āpkootwook kir nyoo kii-ira nkōō wōloo mii :kuukotiinēchooch paani mii suur kwēēn kituupēy Muusa. Kiiriipootō :Iriin akwaaneek paani kiiyooku pooltō kutukootō akutilta :tōkōl araaray. 2 Paani tiltooy :akwaaneek araarayoonēē akuriipootēy :pooltoonoonēē ku /kiikuutuuyō akwaaneek kilēkuu kir ākoongʼo nkōō Muusa kilēē paani tuuyēēch :kaapaatiisana kēēlēku ākoongʼo nkōō Kiriistō. 3 Kyaam :akwaaneek tōkōl āmiisyoo Toomirmiir nyoo Tiliil 4 akurēēy pērēēpō Toomirmiiryoonoonēē choo kipkoonēē raat nyēpō Toomirmiiryoonoonēē kimii tōkōl kupēētootēy. Aku raatyaanoonēē ku Kiriistō. 5 Mpō ntā kiilēē nyoonēē, ku maapāypāchi :Iriin pichoochēē chaa chaangʼ āmu maatiirō keey inyeentee. Kurook nyuun :pichoochēē nkōō suur kwēēn. 6 Ngʼaleechoochēē tōkōl nyuun ki-iriisyō kuunēētēēch kilē mēērookēē kēēpkootēy ngʼal chaa raacheen, kilēē paani kiipkootēy :pichoochēē, 7 ntā akutunchi kaanaamōōn kilēē paani kikutunchinii :pichoochēē walak. Mwoorēy :siruut chēpō Iriin kilē, "Kyaam :piich tuum nyoo /kukutunchinii kaanaamōōn, kurēēsyō aku-ir takal." 8 Amaakany nyuun kee-ira takal kilēē paani kii-irēy :piich walak nkōō pichoochēē sikurook pērēētuu ākoongʼo :piich choo ki-itēy ēlupuus tiptēm nkōō sōmōk. 9 Amaatyam Kiptaayaan kilēē paani ki-ir :piich walak nkōō pichoochēē sikurook :akwaaneek āmu kiisur :kipaangʼōōy. 10 Amaangʼunyngʼuuny kilēē paani kingʼunyngʼuunchō :piich walak sikuukeet akwaaneek tōkōl :malayka. 11 Tukuuchoochēē tōkōl ki-iriisyō nkōō wōloo mii :pichoochēē ku koonēētuut nkōō :achaan. /Kiikusirweech sikēē-istoorēē keey wōloo mii tukuuchoochēē, āmu kumāngʼiisyēy nkōō pērēētuus choo kaakuriik kuuwoonyō ngʼwēnyu. 12 Ku nēē pkōōtēy nyuun chiich kilē kiiloot nkōō ngʼālyoontoo Iriin, ku maraat kuriip keey simēēputi ngʼōōki. 13 Kaatyama aka tōkōl nyoo chōōnchinook ku karkeey nkōō nyoo chōōnchinii chiich aka tōkōl. Āmuukēy ātiirēē keey Iriin āmu mākānyēy /keetyamaak kisiirtō yoo āmuukēy. Ku nēē /kuutyamaak, ku ngʼuutwook :inyeentee oor wōloo āmuukēy achirilee kāātyāmuutēchoochēē. 14 Kunyuun oo, choorweeyiichuuch choo āchāmēy, ā-istoorēē keey akutunchinii kaanaamōōn. 15 Āngʼāloolwook kilēē piich choo kiikusayta; ārōōtii keey nyuun ākwoonēēk kiyi āmwooraa. 16 Nee kureera kikoompa nyēpō Kiptaayaan kēēmii kēērāmtooy kērēti chēpō Kiriistō. Ntā nēē kupuutilēy makatyaan, kēērāmtooy pōōrpō Kiriistō. 17 Kulēē paani ākoongʼo :makatyaantaanoonēē, keechaan kir ākoongʼo, mpō ntā kichaangʼ :achaan, āmu kirāmtoochaan makatyaantaanoonēē ākoongʼo. 18 Aroo, kee, piich chēpō Israayeel. Piich choo irēy kōrōs, ku-irēy :kōrōōsēēchoochēē kilēku kir ākoongʼo? 19 Nēē nyi āmwooraa kēny? Āmii āmwoorēy kilē kaanaamōōn ku kir? Ntā kōrōsēēchu /ku-irchinii ku kir? 20 Acha! Mā lēē nyoonēē. Āmwooraa kilē kōrōs tōkōl choo irēy :piich choo toomō kutiirō keey Iriin, ku irchinii toomirmiirēy chaa raacheen mā-irchinii Iriin. Moomāraa aramtee kir nkōō toomirmiirēy chaa raacheen. 21 Mēēmuukēē ārēēsyēēree kikoompoo Kiptaayaan nkōō nyēpō toomirmiirēy chaa raacheen. Mēēmuukēē ā-āmēy tuum nyēpō Kiptaayaan ākoo-āmēy tuum nyēpō toomirmiirēy chaa raacheen. 22 Ara, nēē kumiichaan kēē-irēy kilēē nyoonēē sōō kēē-irēy Kiptaayaan kunareek? Kutingʼēy :achaan sōō kaamuuka kusiir Kiptaayaan? 23 Muukēy :chiich nkōō akwaan kumwa kilē, "/Kuchāmwēēch kee-ira kir aka tōkōl." Āmwoorwook nyuun kilē mā karaam :kir aka tōkōl amēētoorētēy piich :kir aka tōkōl. 24 Mēēwāsinootō keey kāroomin inyēēntēē ākityōōn, iwāsinootō piich walak. 25 Chamaat a-ama pēēny aka tōkōl nyoo kaa-alee siirō, amaakany kuu-iimaak mēt kilē ālēē kōōnunēywoon nyoo /kākuutēnii kaanaamōōn, 26 āmu mwoorēy :siruut kilē "Pō Iriin :ngʼwēnyu ākōō tukun tōkōl choo mii ngʼwēny." 27 Nēē kuurook :chiich nyoo toomō kuuran Yēēsu kilē apee ā-āmiisyēē nkōō katanyiin ākoomārēy apee, apa. A-am kir aka tōkōl nyoo /kākukōōnook amaakany kuu-iimaak mēt kilē ara /kuchāmwook a-am. 28 Ku nēē mwoorwook :chiich kilē, "Kōōnunēywoon nyi nyoo /kākuutē kaanaamōōn," ku maa-am akipō chiichi kāmwoorwook, āmu nēē a-am āmiisyoonoonēē, kuupkootēy :piich kilē ra. 29 Ma akwaan :chu āpkootēy kilē ra, chiichi kāmwoorwook nyuun :nyi muukēy kuupkaat kilēē nyoonēē. Āmuukēy amwaa kilē, "Muukēy kilē nee :wōloo pkootitooy :chiich aka kukartaaneen nyoo atyaakaat? 30 Nēē ā-āmiisyaa ku kāāmwoochi Iriin kōōnkēy oo, kilē nee sikungʼalaaleenaan :chiich kilē kaa-ir nyaa ra ākoomwoochi Iriin kōōnkēy?" 31 Nēē ā-āmēy ntā nēē ārēēy, ntā nēē ā-irēy kir aka tōkōl, ku mārēy ā-irēy ākoonyitēy Iriin. 32 Āmāngʼiisyēē nkōō oor nyoo mā-irēy chiich nyoo lēē Yāwuutyoon, ntā nyoo mā lēē Yāwuutyoon ntā ku kaaniisaa Iriin kuu-iim keey. 33 A-ira kilēē wōloo ā-irtooyaa. Ātyāmaa apaypaay chiich aka tōkōl nkōō oor aka tōkōl. Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu moomii āwāsinootēy keey kāroomin aku āwāsinaa piich chaa chaangʼ /sikēēsāru.

11

1 Atuupaan kilēē wōloo ātuuptooyaa Kiriistō. 2 Ālooswook aneen āmu āpkootēy tukun tōkōl choo kyaaneetaak ākooriipēy koonēētuutēchoochēē. 3 Āmāraa āsōwuukwaan kilē pāyuuy :murēnō cheepyooso, kupāyu :Kiriistō murēn. Ku nyoo pāyuuy Kiriistō ku Iriin. 4 Nēē tuk :murēnō aka tōkōl mētinyiin paani mii kusooyēy ntā ku paani mii kungʼālooltoochinii Iriin, kungʼuutuuy kilē mēēkoonyitēy :muroonoonēē Kiriistō. 5 Ku mpō cheepyooso nyuun aka tōkōl nyoo maatuk mētinyiin paani mii kusooyēy ntā ku paani mii kungʼālooltoochinii Iriin, ku maakoonyit poonteenyiin. Karkeey nyoonēē nkōō yoo kēēpuuk mētinyiin. 6 Nēē mātukēy :cheepyooso mētinyiin kungʼuutu koonyit nkōō wōloo miitō :poonteenyiin ku kaykay kutil puutēk. Ku paani nyuun mā kir nyēpō koonyit nkōō wōloo mii :pooyoon nēē til :cheepyoooso puut, ku maraat kutuk mētinyiin. 7 Mēērookēē kutuk :murēnō mētinyiin paani mii kusooyēy, āmu :murēn ku kārkēēyin nyēpō Iriin akuukoonyitēy Iriin. Ku cheepyooso, kuukoonyitēy :nyoonēē poonteenyiin. 8 Kiimaa-irtaara :Iriin murēn cheepyooso, nku /kiku-irtaara cheepyooso murēn. 9 Aku /kimaaku-ir murēn akipō cheepyooso, nku /kiku-ir cheepyooso akipō murēn. 10 Makaat :cheepyooso kutuk mētinyiin sikungʼuutu kilē miitō ngʼwēnyuu saanteenyiin āmu mii :malaykeen kuurōōtēy. 11 Mpō ntā lēē nyoonēē, ku wōloo maraat kumāngʼtooy piich chēpō Kiptaayaan ku kutiirō keey :cheepyooso poonteenyiin kutiirō keey :pooyoon cheepyooseenyiin. 12 Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu mpō ntā man kilē /kiku-irtaara cheepyooso nyēpō taay :murēn, ku man nyuun kilē murēn walak tōkōl ku kiinam :chēēpyōōsōōy aku kir aka tōkōl ku kii-irta :Iriin. 13 Kunyuun, aroo :ākwoonēēk nēē karaam kusooyēy :cheepyooso amātukoot :mētinyiin. 14 Moonkēt :akwaan kilē makaraam kitingʼēy :murēn puut choo koorēēn? 15 Ntā moonkēt akwaan kilē nēē tingʼēy nyuun :cheepyooso puut choo koorēēn ku karaam? /Kikuutē puutēchoochēē sukutuk mētinyiin. 16 Ku nēē mārēy nyuun :chiich aka tōkōl kukwiintaan akipō ngʼaleechu, ku mākutingʼēēchaan ngʼal choo lēē choochēē amātingʼēy mpō :kaaniiseen chēpō Iriin nkōō wōltō aka tōkōl. 17 Moomii :aneen ālooswook nkōō ngʼaleechu āmāraa āmwoorwook, āmu kir nyoo āmiikwaan ā-irēy nkōō tuuyootinēēkwook ku kir nyaa ra nēē kātoo-irēy nyaa karaam. 18 Ngʼālyoon nyēpō taay, ku kaateer :aneen kilē mootēērchiniikwaan keey nkōō tuuyootinēēkwook ākoopkootaa kilē man lēē nyoonēē. 19 Āpkootaa nyuun kilē karaam paani koochuunchuunnyō sikutooku kilē mpō ngʼoo nkōō kwēēnuungʼwoongʼ choo tiliilēēn nkōō wōloo mii :Iriin. 20 Paani kootuuyō, ku moomiikwaan ā-āmēy āmiisyoo Kiptaayaan, 21 āmu paani āmiikwaan ā-āmiisyēy, kwoomēy :chiich āmiisyeenyiin inyeentee keey nyoo kātāchārēy nkōō piikō walak. Kupa nyuun :piich walak kumaatō kir kuut, ku pōōkitēy :walak. 22 Nēē kātoo-irēy kilēē nyoonēē, ku kaykay kwoomiisyō :chiich nkōō katanyiin akurēēsyō. Nēē ātuulchinii keey āmiisyō kilēē nyoonēē ku āmiikwaan ārēēngʼēy kaaniisaa Iriin ākoomii āsāsēy piich choo mātingʼēy tukun. Ālēēchook nee nyuun? Ālooswook akipō kiyi? Acha! Mēēmuukēē mpō kiitēēn! 23 Kyaaneetaak kiyoo kiimētwoon :Kiptaayaan kilē: Nkōō langʼatuuni /kiiku-āltooy Kiptaayaan, kinam makatyaan, 24 aku paani kiikiikumwoochi Iriin kōōnkēy, kupuutil akilē, "Nyi ku pōōrtanyuun nyoo /kiitētooy akipō akwaan. A-ama saapkaateenaan." 25 Ku paani kiikaakuuwaangʼ kwoomiisyēy, kunam kikoompee nyoo kiimii :tiipaay akilē, "Miis :nyi nyoo rēēl kupunuunō kērētiichuuch. Paani ārēēy, āmii āpkootēēnoon." 26 Paani ā-āmēy makatyaantaani ntā ku paani ārēēy tiipaayiichu, āmii āmwoortooy meeraa Kiptaayaan ākōy pērēētuu nyoo wārākēē. 27 Ku chiich aka tōkōl nyuun nyoo āmēy makatyaantaani ntā nyoo rēēy tiipaayiichu nkōō oor nyoo mā karaam, ku kaaku-ir ngʼōōki :chiichoonēē āmu mēērōōtēy kir nyoo ngʼuutuuy :pōōrpō Kiptaayaan nkōō kērētiichiich. 28 Makaat kuusyaak keey :chiich kupōk si nēē ityō kwaam makatyaan ntā kura tiipaay. 29 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu chiich aka tōkōl nyoo āmēy makatyaan ntā kura tiipaay kutoomō kusōwu kir nyoo ngʼuutuuy :pōōrpō Kiptaayaan, kwoomēy aku rēēy kumārchinii keey kiirwook. 30 Kiyoonēē nyi ki-iraak chaa chaangʼ ānyāwyēē, āmnyoonchō, ākoomēērō. 31 Nēē kaakeesyaak nyuun keey ku /maakēērwookwēēch. 32 Nēē rwookwēēch nyuun :Kiptaayaan, kumii /kuchuulēēch /simakungʼameech nkōō piich choo toomō kuuran ngʼālyoontoo Iriin. 33 Kunyuun oo, choo kituupchō, nēē ātuuyō keey āmārēy a-am āmiisyō nyēpō Kiptaayaan ku maraat ākānyēy keey. 34 Nēē āmēy chiich :piri, kuusip kwoomiisyō nkōō katanyiin kupōk, /simākuurwookwook paani kootuuyō keey. Ku ngʼaleek walak chu kāngʼātu āchōōnēy āsātēy choochēē paani kaa-itu.

12

1 Tuupchēēnichuuch, āmāraa āsōwuukwaan wōloo irtooy :Toomirmiir nyoo Tiliil pāyiisyeenyiin. 2 Ānkēt akwaan kilē paani kitoomō aran akwaan Iriin, ku /kiikiikēēchuunnyook akutunchi kaanaamōōn, tukun choo māngʼāloolēy. 3 Āmāraa nyuun āsōwu kilē moomii :chiich nyoo ngʼāloolēy nkōō Toomirmiir nyoo Tiliil nyoo mwoorēy kilē, "Panaat :Yēēsu." Āmoomii :chiich nyoo muukēy kumwa kilē, "Kiptaayaan :Yēēsu" nēē māngʼuuti :Toomirmiir nyoo Tiliil. 4 Makarkeey :kōōnunēy chēpō :Toomirmiir nyoo Tiliil, aku Toomirmiiryoonoonēē nyuun kōōnuuy ku ākoongʼo. 5 Makarkeey :pāyiisyōōnik chēpō Kiptaayaan, aku :Kiptaayaantaanoonēē nyuun kupāyiisyēēchinii ku ākoongʼo. 6 Makarkeey :pāyiisyōōn, aku Iriin nyuun nyoo pāyiisyēērēē chiich aka tōkōl ku ākoongʼo. 7 Ngʼoongʼchinii chiich :Toomirmiir nyoo Tiliil kir, /sikuutoorēt piich walak. 8 Tēnii :Toomirmiiryoonyēēnyi chiich ngʼoroomnyō nyēpō kwōngʼuut, akuutē mpō chiitō aka kusōwu ngʼal choo ungʼootēēn. 9 Kuutē mpō chiitō aka kunyōōru kaarana nyēpō kwōngʼuut. Ku chiitō aka, kuutē :Toomirmiiryoonoonēē kaamuuka nyoo soopēē piich. 10 Tēnii :Toomirmiiryoonoonēē chiitō aka kaamuuka ku-ir ngʼal chēpō kwōngʼuut akuutē aka kaamuuka kungʼālooltoochi Iriin. Ku aka, kuutē kaamuuka nyoo sōwunēē kilē man Toomirmiir nyoo Tiliil nyi ngʼāloolēy ntā toomirmiir aka. Kuutē aka kungʼalaal kuut nyoo mēēnkēt, aku-ir aka kumwooru ngʼaleechu kāmwoorēy :nyiinō aka. 11 Ākoongʼo kipaat Toomirmiir nyoo Tiliil nyi kōōnuuy kaamuuka nyoo /ku-irēē ngʼaleechoochēē tōkōl akuutēnii chiich aka tōkōl kaamuukaanoonēē kilēē wōloo mārtooy. 12 Pōōrpō chiich ku kir ākoongʼo mpō ntā /kiikiituuyō kāmōōs chaa chaangʼ sikulēku pōōr ākoongʼo. Lēē nyoonēē nyuun mpō nkōō wōloo mii :Kiriistō. 13 Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu kiipaatiisaneech tōkōl :Toomirmiir ākoongʼo kēēlēku pōōr ākoongʼo, aku chiich nyoo lēē Yāwuutyoon ntā nyoo mā Yāwuutyoon ntā ku chiich nyoo lēē ōōtwookiin ntā ku nyoo pāyuuy keey, ku /kiikēēnyōōru :tōkōl Toomirmiiryoonoonēē sikukōōnēēch kaamuuka. 14 Pōōr kutingʼēy kāmōōs chaa chaangʼ. 15 Mpō ntā mwa :keel kilē, "Moopaaneen pōōr āmu mā aneen ēēr," ku tāku pō pōōr. 16 Mpō ntā mwa :iit kilē, "Moopaaneen pōōr āmu mā aneen koongʼ," ku tāku pō pōōr. 17 Ntā kii koongʼ :pōōrtō tōkōl oo, ntā /kutēērēē nee ngʼal? Ntā kii iitin :pōōrtō tōkōl oo, ntā /kuungʼwēē tukun kilē nee? 18 Kilēē nyuun paani lēē, ku kiichēp :Iriin kāmōōs tōkōl nkōō pōōr kilēē wōloo kiimārtooy inyeentee kutēptō :aka tōkōl. 19 Ntā kii kir ākoongʼo kāmōōsichoochēē tōkōl oo, ntā kiilēkuuy nee :pōōr? 20 Kulēē wōloo lēē, chaangʼ :kāmōōs, aku ākoongʼo nyuun pōōrtō. 21 Mēēmuukēy :koongʼ kumwoochi ēēruun kilē, "Moomārook," amēēmuukēy :mēt kumwoochi kēēlyēn kilē "Moomārook." 22 Nku kāmōōs chēpō pōōr choo tāwārārēēn chu mākootēēn kitya. 23 Ku kāmōōs chēpō pōōr choo kuupkootēy kilē mēēkoonyitoot ku choochēē chu mākootēēn /kēēkoonyit kitya. Ku kāmōōs chēpō pōōr choo mēērookēē kuurō :piich walak chu kiriipēēchaan kitya, 24 aku mākiriipēēchaan kāmōōs walak kitya. Iriin inyeentee nyoo kiituuyō kāmōōsichoochēē pō pōōr aku-ir /kēēkoonyit kitya kāmōōsichoochēē mātookuuy. 25 Ku mamakaat nyuun kuupēēsyō keey :kāmōōs chēpō pōōr āmu maraat kuutoorētēy keey. 26 Nēē nyārilēy :kamasta ākoongʼo, kunyārilootēēn mpō :kāmōōsik chuuchō walak. Ntā nēē koonyitoot :kamasta ākoongʼo, kuukoonyitootēēn mpō kamastiinak chuuchō walak. 27 Akwaan nyuun pōōrpō Kiriistō ākoopō :tōkōl inyeentee. 28 Nkōō kaaniisa, ku kiikulēwēn :Iriin kupōk kāāyooytooyiik, nyēpō ārēēny kulēwēn ōōrkooy, nyēpō sōmōk kulēwēn koonēēt, nēē ityō akulēwēn choo irēy ngʼal chēpō kwōngʼuut nkōō choo tingʼēy kaamuuka kuusoop piich, kulēwēn choo muukēy kuutoorēt piich walak, choo tingʼēy kaamuuka kuuntōrōōrchi piich, kulēwēn walak kungʼalaal nkōō kuut nyoo mēēnkēt. 29 Ara lēkuuy :tōkōl kāāyooytooy? Ntā lēkuuy :tōkōl ōōrkooy? Ntā lēkuuy :tōkōl koonēēt? Ntā irēy :tōkōl ngʼal chēpō kwōngʼuut? 30 Ntā tingʼēy :tōkōl kaamuuka kuusoop piich? Ntā ngʼāloolēy :tōkōl nkōō kuut nyoo mēēnkēt? Ntā muukēy :tōkōl kumwooru kiyoo mwoorēy :kuutiinoonēē /mākuunkēt? 31 Awasa nyuun kōōnuunēy choo ēēchēēn chēpō Toomirmiir, ākoomāraa āngʼuutwook oor nyaa karaam kusiir tōkōl.

13

1 Mpō ntā angʼalaal :aneen nkōō kuut aka tōkōl nyēpō kimukuul mēt ntā nyēpō malaykeen amootingʼēy choomnyoot, ku āmii :aneen āpōloopōlēy kilēēn. 2 Ntā nēē ātingʼēy kōōnunō āngʼālooltoochi Iriin ākoonkēt :aneen kir aka tōkōl nyoo ungʼaat ntā ātingʼēy kaarana nyoo muukēy ku-ir tul ku-uur, āmootingʼēy choomnyoot, ku kilēēn. 3 Nēē ātō piich choo lēē mēēy tukuuchuuch tōkōl ntā ku nēē ātētō mpō sāpoontanyuun kilē /sikēēkoonyitān, āmootingʼēy choomnyoot, ku moomii :kir nyoo ānyōōruuy aneen. 4 Murtooy :choomnyoot aku tala. Choomnyoot ku mātingʼēy ngʼat koongʼ, māmēēnēy, amālāsēy keey. 5 Choomnyoot ku ma-awees, mātingʼēy suuynoonti, māsip kunārēēkēy amā-āpēēy ngʼal mukulēr. 6 Māpāypāychinii :chiich nyoo tingʼēy choomnyoot tukun chēpō ngʼōōki, pāypāychinii tukun chēpō man. 7 Nēē tingʼēy :chiich choomnyoot kulukurtooy ngʼal, kuurānēy, akutiirēē keey Kiriistō ākōy, akimurtooy. 8 Māngʼātēy :choomnyoot ākōy. Aku ituuy pērēētuu nyoo maakungʼālooltoochinii :piich Iriin, amaakungʼāloolēy :piich nkōō kuut nyoo mēēnkēt, /amaakēēngʼoonchinii chiich ngʼal. 9 Mākiinkēt :achaan paannyēēnnyi tukun tōkōl amākungʼālooltoochiniichaan Iriin kilē siiny. 10 Paani kawaraka :Yēēsu, kēēsōwuuchaan kir aka tōkōl aku pētsōōt kōōnunēy tōkōl. 11 Paani kyoominingʼ ku kyoongʼāloolēy ākoopkootēy ngʼal chēpō laakwaanti. Ku paani kyoo-ōōwiitu āmētō ngʼal choo kiipō laakwaanti. 12 Kumii nyuun paannyēēnyi kēērōōtēē ngʼal mirmirōōn, aku pākēērōōtēy nyuun nkōō pērēētuunoonēē kukaraam. Kiinkēt :achaan paannyēēnyi kareeran chēpō ngʼaleechoochēē, aku pākēēsōwuuy nyuun nkōō pērēētuunoonēē ngʼal kukaraam kilēē wōloo nkētitēēch :Iriin kukaraam. 13 Wōloo nyuun choo ēēchēēn nkōō ngʼaleechu tōkōl ku kēētiirēē keey Iriin, kēēmoongʼuu inyeentee akeecham chiich aka tōkōl. Ku kir nyēpō koomānuut nkōō tōkōl ku nyi: ’Choomnyoot.’

14

1 Āchoomnyēē nyuun akaawas kōōnuunēy chēpō Toomirmiir aku kusiir tōkōl awas āngʼālooltoochi Iriin. 2 Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu chiich aka tōkōl nyoo ngʼāloolēy nkōō kuut nyoo mēēnkēt, kumāngʼāloolchinii piich :chiichoonēē, mii kungʼāloolchinii Iriin. Moomii :chiich nyoo muukēy kuunkēt kir nyoo mii kumwoorēy :chiichoonēē. Nēē ngʼāloolēy kilēē nyoonēē, kumii kungʼāloolēē ngʼal choo ungʼootēēn kupunuunō Toomirmiir nyoo Tiliil. 3 Ku chiich aka tōkōl nyuun nyoo ngʼālooltoochinii Iriin, kuukiilēy akuukooykooyēy piich. 4 Chiich nyoo ngʼāloolēy nkōō kuut nyoo mēēnkēt, kumii kuukiilēy keey inyeentee ākityōōn. Ku nyoo ngʼālooltoochinii Iriin kumii kuukiilēy kaaniisaani kātuuyō. 5 Āmāraa kilē ntā angʼalaal :akwaan tōkōl nkōō kuutuwāy choo moonkēt, aku kusiir nyoonēē, āmāraa kilē ntā āngʼālooltoochi :tōkōl Iriin. Karaam nēē ngʼālooltoochi :chiich Iriin kusiir nēē ngʼalaal nkōō kuut nyoo mēēnkēt ākōy kipaat nēē /kumwooru kiyoo kāngʼāloolēē nkōō kuut nyoo mēēnkēt sikuukiil :ngʼaleechoochēē kaaniisee. 6 Kunyuun oo, tuupchēēnichuuch, nēē āchōōn wōloo āmii, akaangʼalaal :aneen nkōō kuut nyoo moonkēt :akwaan ku moomii kir nyoo toorētēy ākōy āngʼoongʼwook ngʼaleechoochēē ntā a-iraak āsōwu kir nyoo ungʼaat, ntā āngʼālooltoochi Iriin ntā aneetaak. 7 Apkaata kee akipō tukun choo lēē mpō kuurēēruun ntā ku pukantiin. Nēē meemuuk :chiich kusōwu kilē tuum nee nyoo mii kutuumēy piich oo, kuumuukēy kuuranta ānō? 8 Ntā nēē māchēr :koonti chārāt nyoo kisōwuuy, ku ngʼoo nyoo chēpēy keey tākiwō pooryoot? 9 Lēē nyuun nyoonēē nkōō wōloo āmiikwaan. Nēē angʼalaal :akwaan ngʼal choo /mākuunkēt /kuumuukēē kilē nee /kēēsōwu kir nyoo āmii āmwoorēy. Pētinii ngʼalēēkwook woowēēs. 10 Tookunoot kilē mii :kuutuwēy chaa chaangʼ ngʼwēny tōkōl, aku nee /kungʼalaal, ku moomii nyoo mātingʼēy :kir nyoo mwoorēy. 11 Ntā nēē koo moomuukaa āsōwu kir nyoo mwoorēy :chiitō aka āmu kangʼalaal kuut nyoo moonkēt :aneen, ālēkuuyaa toon nkōō inyeentee kilēku inyeentee toon nkōō aneen. 12 Lēē nyoonēē mpō nkōō wōloo āmiikwaan. Kulēē paani āwāsēēkwaan kōōnuunēy chēpō Toomirmiir, ku maraat awas choo kiilēy kaaniisa. 13 Ku maraat nyuun kusooyēy :chiich nyoo ngʼāloolēē kuut nyoo mēēnkēt kilē kuumuuk :inyeentee kuwālu kiyoo mwoorēy. 14 Āmu nēē asaa :aneen nkōō kuut nyoo moonkēt ku toomirmiiryeenyuun :nyoonēē sooyēy aku moopāyiisyēērēē kaapkootuutēchuuch. 15 Ā-iraa nee nyuun? Āsooyaa āpāyiisyēērēē toomirmiir aku āsooyaa mpō āpāyiisyēērēē kaapkootuutēchuuch. Ātuumaa āpāyiisyēērēē toomirmiir aku ātuumaa mpō āpāyiisyēērēē kaapkootuutēchuuch. 16 Nēē āloosuuy Iriin nkōō toomirmiir oo, ku mwoortooy ānō :chiich aka nyoo chōōnēē saangʼ kilē, ’Lēē nyoonēē,’ nēē mēēnkēt kiyoo āmiikwaan āmwoorēy? 17 Āmuukēēkwaan āmii āloosuuy Iriin nkōō oor nyaa karaam, aku mātēēkēy nyuun chiitō aka soowuutēchoochēē. 18 Āmwoochinaa Iriin kōōnkēy āmu āngʼāloolaa kuutuway choo moonkēt :aneen kusiir akwaan tōkōl. 19 Ku nēē āmiiyaa nyuun kaaniisa ku kaykay amwa ngʼal choo lēē muut choo tēērēy piich saaneet akwaaneek kusiir angʼalaal ngʼal chaa chaangʼ nkōō kuutuway choo /mākiinkēt. 20 Tuupchēēnichuuch, āmoopkootēy ngʼal nkōō oor nyēpō laakwaanti. Nkōō ngʼal chēpō ngʼōōki, ku maraat ātēpiisyēē kilēē laakōōy choo mēēnkēt kir, ākoolēku nyuun piich choo kiikusayta nkōō kāāpkootuutēkwaak. 21 Mwoorēy :Iriin nkōō siruut kilē, "Āngʼāloolchinii piichuuch kupunuunō piich choo ngʼāloolēy kuutuway choo mēēnkēt ākōō kupunuunō piich chēpō kōōrōōtin walak. Mpō ntā lēē nyoonēē, kumātēēroon :piichuuch." 22 Nēē ngʼāloolēy :chiich kuutuway choo mēēnkēt, ku oor nyoonēē nyoo kungʼuutinēē kir piich choo toomō kuuran Iriin mā choo kiikuuran. Ntā nēē ngʼālooltoochinii :chiich Iriin, kipō :nyoonēē choo kiikuuran Iriin, mā choo toomō kuuran. 23 Ku nēē tuuyēēchi nyuun kaaniisee ārii ākoongʼo akungʼalaala :chiich aka tōkōl kuut nyoo /mākiinkēt akupka :piich chēpō saangʼ ntā ku :piich choo toomō kuuran Iriin, māmwoorēy kilē kyoowoosiisyō? 24 Ku nēē chō nyuun :chiich nyoo toomō kuuran Iriin ntā ku chiich nyēpō saangʼ yoo mii :piich choo ngʼālooltoochinii Iriin, ku tēērēē ngʼaleechoochēē tōkōl akusōwu kilē tingʼēy inyeentee rāyiityō. Nēē ityō, kucham kilē kiikuleel :inyeentee. 25 Kutookuuy :tukun choo kii-ungʼōōt nkōō moonyiin. Kuuputi nyuun ngʼwēny akukutunchi Iriin kumwoorēy kilē, "Lēyyē, mii :Iriin kwēēnuungʼwoongʼ." 26 Kunyuun oo, tuupchēēnichuuch, ara āmwooraa nee? Nēē ātuuyō ārii ākoongʼo, ku maraat kitingʼēy :chiich aka tōkōl kir nyoo āpchinii piich. Muukēy kutuumēy :aka, kuunēētiisyō :aka, kitingʼēy :aka ngʼoongʼuut, kungʼāloolēy aka kuut nyoo mēēnkēt, ku aka kuwālu kiyoo ngʼāloolēē :chiitō aka. Nēē ātingʼēy tukuuchoochēē tōkōl, ku maraat āpāyiisyēērēē ātoorētēē kaaniisa. 27 Nēē ngʼalaala :chiich kuut nyoo /mākuunkēt ku maraat ku piich ārēēny ntā ku sōmōk nēē chaangʼiit. Mārēy kungʼalaal nyoo katuup keey akimii :chiich nyoo wāluuy ngʼaleechoochēē sikusōwu :piikō walak. 28 Ntā nēē moomii :chiich nyoo muukēy kuwālu, kusiis :chiich nyoo kēēmii kungʼāloolēy sikungʼāloolchi keey nkōō Iriin. 29 Akanya kungʼalaal :ōōrkooy choo lēē ārēēny ntā ku sōmōk kitēērchi :chuuchō walak kiyoo /mwoorēy. 30 Ntā nēē nyōōru :chiich aka ngʼoongʼuut nyoo kātēpchinii keey ngʼwēny, ku maraat kusiis :chiich nyoo kāmii kungʼāloolēy. 31 Muukēē kungʼalaal :ōōrkooyik ākoongʼo ākoongʼo /sikuuneeta :chiich aka tōkōl /akucheera. 32 Nkēt :ōōrkooyoontoo Iriin nkōō toomirmiiryeenyiin saayitiis choo rookēē kungʼalaala, 33 āmu māmārēy :Iriin riiri, mārēy kaalya. Kilēē wōloo lēē kaaniiseen tōkōl, 34 kuurookēē kusiisyō :chēēpyōōsōōy paani mii tuuyoot. /Māmākootēēn kungʼāloolēy, mārēy nyuun kitingʼēy koonyit kilēē paani mwoorēy :ngʼātuut. 35 Ntā nēē kāmārēy kusōwu ngʼālyoon, kupa kuteepa pooyiikwaak nkōō kēēstoonikwaak, āmu mā karaam kungʼalaal cheepyooso nkōō tuuyoot nyēpō kaaniisa. 36 Āmārēy ateep kilē oo, kiichōōnēē :ngʼālyoontoo Iriin wōloo āmiikwaan? Ntā akwaan ākityōōn choo /kiikyoomwook? 37 Nēē pkootēy :chiich kilē inyeentee ku ōōrkooyoontoo :Iriin ntā kuunkēt ngʼaleepō Toomirmiir, ku mārēy kusōwu kilē kiyoo āmii aneen āsirwook ku mākuut nyēpō Kiptaayaan. 38 Chiich nyoo mēēkoonyitēy mākuutyooni, kuurookēē /mākiikoonyit mpō inyeentee. 39 Kunyuun oo, tuupchēēnichuuch, awasa āngʼālooltoochii Iriin, amaareetee chiich kungʼalaala kuut nyoo mēēnkēt. 40 Mārēy nyuun /kee-ir kir aka tōkōl nkōō oor nyoo rookēē akurootoot.

15

1 Tuupchēēnichuuch, āmāraa āpkootwook akipō lōkōōy choo kāroomēēn choo kyoo-āmwook. Lōkōōyichoochēē ku choo kyaataak :akwaan aku choochēē mpō aniin choo tiirēē keey :kaaranēēngʼwoongʼ. 2 Aku lōkōōyichoochēē kāroomēēn chu /kusāruunēēnook nēē ānāmchi keey ngʼālyoon nyoo kyoo-āmwook. Ku nēē mā lēē nyoonēē nyuun, ku kyaaran akwaan nyēpō kilēēn. 3 Kyoomwoorwook ngʼaleechu pō kāāmānuut kilēē paani /kikumwoorwaa kilē: Kiima :Kiriistō akipō ngʼōōkichooch kilēē paani mwoorēy :siruut. 4 /Kiikutup, /akeengʼeeta meerat nkōō pērēētuu nyēpō sōmōk kilēē paani mwoorēy :siruut. 5 Kichō kungʼuuti keey Pēētērō aku nēē mii lētuun, kungʼuuti keey kiineetanik tōkōl taman nkōō ārēēny. 6 Nēē ngʼat, kichō kungʼuuti keey tuupchēēnik choo lēē pokol muut nkōō ārii ākoongʼo. Tākusopyootēēn :pichoochēē walak chaa chaangʼ mpō ntā kiikurook :walak. 7 Nēē ityō, kichō kungʼuuti keey Chēēmis, akungʼuuti keey kāāyooytooyiik chuuchō walak tōkōl. 8 Nēē mii lētuun, kichō kungʼuutwaa keey kilēē laakwa nyoo /kiikunam amaayam aroo. 9 Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu aneen nyoo miningʼ kitya nkōō kāāyooytooyiik amēērookēē mpō /kēēkuurēēnoon kāāyooytooyiin āmu kyoo-us :aneen kaaniisaa Iriin. 10 Aku nkōō choomnyoo Iriin nyuun, ku ālēē aneen wōloo ālēē paannyēēnyi. Choomnyeenyiin nyi ki-iraa a-am pooryoot nyoo kōrōōm kusiir kāāyooytooyiin aka tōkōl. Ama :aneen nyuun nyi kyoomēy pooryoonoonēē, kii Iriin nyi kyoomēy kupununēēnaa. 11 Nēē kii aneen nyoo kyoo-āmwook lōkōōyichu, ntā ku kāāyooytooyiik chuuchō walak, ku moomii :kir yoonēē. Kir nyēpō koomānuut ku kyaaran :akwaan ngʼaleechu /kiikwoomwook. 12 Nēē kiikwoomtooy kilē kiingʼeeta :Kiriistō meerat oo, kuumuukēy kumwaarta ānō :piich walak nkōō akwaan kilē /mākuungʼēētēē piich meerat? 13 Nēē /mākiingʼēētēē piich meerat, ku /maakiingʼeeta :Kiriistō meerat. 14 Nēē koo /maakiingʼeeta :Kiriistō meerat, ku puch :kiyoo kumii :achaan kēē-āmtooy aku puch mpō kiyoo ārānēēkwaan. 15 Ntā kiilēē nyoonēē, ntā kii kēēlēkuuchaan ngʼuur nkōō wōloo mii :Iriin āmu kyoomtoochaan kilē kiingʼeeta :Iriin Kiriistō meerat. Nēē /mākiingʼēētēē meerat chiich nyoo kiikima, ku /maakiingʼeeta Kiriistō meerat. 17 Ntā nēē koo toomō /keengʼeeta Kiriistō meerat, ku tāku puch :kiyoo kyaaran :akwaan akitoomō /kēēnyōōwook kaat ngʼōōkiikwook. 18 Ngʼuutuuy mpō kilē piich choo kiikuumēērō choo kiikuuran Kiriistō, ku kiikupētyō :choochēē. 19 Nēē koo kimāngʼiisyēchaan kēētiirēē keey Kiriistō akipō sopoon nyēpō ngʼwēny kipaat kuurookēē /keeriireeneech kusiir piich walak tōkōl. 20 Aku, pō man kilē /kiikiingʼeeta Kiriistō meerat. Inyeentee nyēpō taay /kiingʼeeta meerat ākiikuyooti oor choo kiikumēērō. 21 Kilēē paani kichōōnchi :meerat ngʼwēny kupunuunō Aatam, kuchōōnēy mpō :ngʼeetataa meerat kupunuunō Kiriistō. 22 Kilēē paani rookēy :piich tōkōl āmu tuupchō nkōō Aatam, /kēēngʼēētēē piich tōkōl chēpō Kiriistō meerat. 23 /Kiikiingʼeeta Kiriistō meerat kipōk sikuyaat aree, aku paani kawaraka, /keengʼeeta meerat piich tōkōl choo lēē chaachiich. 24 Nēē mii nyuun lētuun, ku-it :pērēētuu nyēpō lēt nyoo tēnii :Kiriistō Paapa Iriin pāyuunātēē paani /kaakeeryeew pāyuunāt aka tōkōl nkōō kaamuuka aka tōkōl. 25 Kunyuun, tākupāytooy :Kiriistō ākōy kuuwaangʼ :Iriin puunichiich tōkōl. 26 Puunyoon nyēpō lēt /keeryeew ku meerat. 27 Lēē nyoonēē āmu mwoorēy siruut kilē, "Kiitē :Iriin inyeentee kaamuuka kupāyu kir aka tōkōl." (Nee mwa kilē "kaamuuka kupāyu kir aka tōkōl," ku mā mwoorēy nyuun kilē kupāyu mpō Iriin āmu :Iriin inyeentee nyi kiitēnii Kiriistō kaamuuka.) 28 Nēē /kaakee-ir kir aka tōkōl kuchō ngʼwēnyuu Kiriistō, kungʼeet :inyeentee Wēērii kuutē keey ngʼwēnyuu Iriin nyoo ki-ir kir tōkōl kuchō ngʼwēnyuu Kiriistō, akupayta :Iriin kir aka tōkōl. 29 Nēē /mākuungʼēētēē piich meerat choo kiikumēērō oo, kupō :nee /kēēpootiisānēy piich walak akipō piich choo kiikumēērō? 30 Akipō achaan nyuun oo, āmu nee sikēēchooltooy keey saayit aka tōkōl? 31 Pō man, āmii ārōōtēy meerat pērēētuu aka tōkōl. Tuupchēēnichuuch, man kilē apaypay :aneen āmu ārānēēkwaan Yēēsu Kiriistō Kiptaayaantēēnyoon. 32 Kipō nee nyuun a-am :aneen pooryoot nkōō pichoochēē pō Ēpēēsō lēē kimākēētōōy nēē koo /mākuungʼēētēē piich meerat? Nēē /mākiingʼēētēē piich meerat, "Akanya kēē-āmiisyēē ākēērēēsyō, āmu kurookēy āsuun." 33 Lēyyē, maakany /kēēmēlmēēlook. Choorway chaa raacheen kungʼāmēy ātēp nyēpō chiich nyaa karaam. 34 Āsōwuu wōloo maraat ātēptooy akaatayee keey ngʼōōki. Āmwoorēy kilēē nyoonēē tākunamaak sōōrnān āmu mii :walak nkōō akwaan choo mēēnkēt Iriin. 35 Muukēy nyuun kuteep :chiich kilē, "Muukēē kilē nee /keengʼeeta meerat piich choo kiikumēērō? Tingʼēy :pichoochēē pōōrwēy choo lēē nee?" 36 Akwaan sālwēy kilē nee kēny? Moonkēt akwaan kilē nēē /kaakeepiit kōsuryoon, kumēērēy sikupiit? 37 Kāsuryoon nyoo keepiit :inyēēn ku mā nyoonēē nyi wēētii kupiitēy, kāsuryoon nyoonēē kipaat nyēpō nkaanu ntā ku kōsuryoon aka tōkōl. 38 Iriin ākityōōn nyoo irēy kāsuryoon aka tōkōl kupiit kilēē wōloo mārtooy :inyeentee aku-ir kimakarkayiit keet aka nkōō aka. 39 Makarkeey :pōōrwēy chēpō tukun tōkōl choo tingʼēy sopoon. Tingʼēy :chiich pōōr nyoo makarkeey nkōō chēpō tyoongʼin tōkōl ntā ku chēpō chaak. Ngʼulēy nyēpō tariit akungʼulēy mpō nyēpō koorookwō. 40 Miitō mpō tukun chēpō wōli pō parak nkōō chēpō wōli pō ngʼwēny. Lēpooyō :chēpō parak nkōō oor nyaangʼwaangʼ, ku chēpō ngʼwēny, ku kāroomō :choochēē nkōō oor nyaangʼwaangʼ. 41 Lēpō :asiis nkōō oor nyaanyiin, aku lēpō mpō :araawa nkōō oor nyaanyiin, ku lēpooyō mpō kookeel nkōō oor nyaangʼwaangʼ. Aku nkōō :kookeel mpō kutingʼēy aka tōkōl lēpooyin nyoo ngʼulēy ākōō nyēpō aka. 42 Lēē nyi mpō paani /pākēēngʼēētēē piich meerat choo kiikumēērō. Paani /kākutup pōōr, kununēy aku paani /kapakeengʼeeta meerat pōōroonēē, kumaakumēērēy ākōy. 43 Paani /kutupēy pōōr, ku kir puch. Ku paani /kiingʼēētēē pōōr meerat ku kir nyēpō kwōngʼuut. /Kutupēy ku kir nyoo ma tingʼēy kaamuuka, ku paani /kiingʼēētēē meerat kutingʼēy kaamuuka. 44 /Kutupēy ku pōōrtō nyi kiikusiktooy chiich, aku paani /kiingʼēētēē meerat, ku pōōr nyoo rēēl nyēpō toomirmiir. Kulēē paani miitō :pōōrwēy chēpō ngʼwēnyuuni, kumiitō :mpō pōōrwēy chēpō toomirmiir. 45 Mwoorēy :siruut akipō Aatam nyoo kii chiich nyēpō taay kilē, "Kunyōōru :chiichoonēē sopoon." Aku Aatam nyēpō lēt ku kōōnuuy :nyoonēē sopoon nyēpō toomirmiir. 46 Kiisip kuchō :pōōrpō ngʼwēnyuuni kipōk, nēē mii lētuun kuchō :pōōr nyēpō toomirmiir. 47 /Kiiku-irtaara chiich nyēpō taay nyungʼwēny chēpō ngʼwēny, ku Kiriistō kichōōnēē kipsēnkwēt. 48 Piich chēpō ngʼwēny ku tingʼēy pōōrwēy choo karkeey nkōō nyēpō :chiichi /kiku-irtaara nyungʼwēny. Ku piich chēpō kipsēnkwēt, ku tingʼēy pōōrwēy choo karkeey nkōō nyēpō chiichi kiichōōnēē kipsēnkwēt. 49 Ku kilēē paani kukarkeey :achaan nkōō Aatam, chiichi /kiku-irtaara nyungʼwēny, kēēkārkēēyiituuy mpō pērēētuu aka nkōō chiichi kiichōōnēē kipsēnkwēt. 50 Āmwoorwook tuupchēēnichuuch kilē, māchuutēy :chiich kipsēnkwēt nkōō pōōrtanyiin kilēē wōloo lēē paannyēēnyi. Rookēy pōōrwēyiichu kutingʼēēchaan, mēēmuukēē /kee-ir kumāngʼiisyō ākōy. 51 Akanya kee, āmwoorwook kir nyoo /kiiku-ungʼ ākooyāpchi iit kukaraam: Mākumēērsōōt tōkōl, /kuwālēēch nyuun 52 kilē weel pērēētuu nyoo /kukuutēy koonti. Paani /kukuutēy koonti kungʼēētsōōt :piich choo kiikumēērō /ākēēkōōnēēch choo tākēēsōpsōōt pōōrwēy chaa reelacheen. 53 Karaam ku-ira kilēē nyoonēē tākuwāliisyō :pōōrwēyiichooch chu kēēsuuy keey kilēku choo mēēkēēsuuy keey. 54 Nee kaaku-ira kilēē nyoonēē, kusilta :siruutēchu mwoorēy kilē, "/Kikuupēl meerat kilē wirwir." 55 Siltooy mpō :siruutēchu mwoorēy kilē, "Wuyēēy, meerat nyoo maakutingʼēy kaamuuka; Wuyēēy, meerat nyoo maakutingʼēy ngʼwoonin!" 56 Ngʼwoonoo :meerat ku ngʼōōki, akunyōōrchinii :ngʼōōki kaamuuka wōloo mii :ngʼātuut. 57 /Kumwoochinii Iriin kōōnkēy nyoo tyaan! Inyeentee nyoo irēēch kēēpēliisyēē kupunuunō Yēēsu Kiriistō Kiptaayaantēēnyoon. 58 Kunyuun oo, tuupchēēnichuuch choo āchāmēy, āchichimō ākookiilyō. Ānāmchinii keey ākōy pāyiisyoo Kiptaayaan nkōō moo ākoongʼo āmu ānkēt kilē māwēētii puch :pāyiisyēēngʼwoongʼ nyoo ā-irchinii Kiptaayaan.

16

1 Akipō rōōpiyō choo /kupāsēy /sikēētoorētō piich chēpō Iriin choo mii Chēērusālēēm, āmwoorwook kilē a-ir kilēē paani kyoomwoochi kaaniiseen chēpō kōōroo Kalatiya. 2 Nkōō Chumāpiili aka tōkōl, ku maraat :chiich aka tōkōl nkōō akwaan kuutēnii kamas rōōpiyō walak chēpō tukun choo kānyōōru /sikēēsiintō, si nēē mii paani kaa-itu, ku /maakēēpāsēy rōōpiyō walak. 3 Nēē mii paani kaa-itu, ālēwēn :akwaan piich choo āpchinii rōōpiyō piich chēpō Kiriistō choo mii Chēērusālēēm. Paani pēētii, āsirchinaa piich chēpō Chēērusālēēm parween /sikēēsōwu akwaaneek. 4 Ntā nēē koo rookēē mpō āwaa, keepa tōkōl. 5 Āchōōnēy āruutoowook paani koo-āruutoochi piich chēpō Makeetoonnya āmu āmii aneen āchēpēy keey āwō araa Makeetoonnya. 6 Nkēt :ngʼoo, nēē muukēē pākēētēpiisyēē tōkōl pērēētuus choo ngʼērin, ntā ku ākōy kurook :pērēētuus chēpō kārtiityō si nēē ityō ātoorētoon nkōō paantanyuun wōloo koowō. 7 Moomāraa kilē arootāāk kipaat ākoosiirtō. Ālēēlyaa ntā ātēpēē nkōō akwaan, nēē cham :Kiptaayaan. 8 Āmārēy āpērēnō Ēpēēsō ākōy pērēētuu Pēēntēkōōsti, 9 āmu kaakuyaata :araa oor nkōō wōli /kee-ir pāyit nyoo ōōw mpō ntā mii :piich chaa chaangʼ choo mii kukāraa koongʼ. 10 Paani kāchō :Tiimōti wōloonēē, ku maraat ataak inyeentee nkōō oor nyaa karaam, āmu mii ku-irēy pāyiisyoo Kiptaayaan kilēē paani āmii :aneen ā-irēy. 11 Amaakany nyuun kureengʼ :chiich aka tōkōl inyeentee. Paani wēētii, ku maraat āyoomiistō nkōō pāypooyō, sikuwaraka wōli āmiiyaa. Āmii ākānyoonuuy inyeentee kuchō nkōō tuupchēēnichooch. 12 Akipō tuupchēēnnyoon, Āpōōlō, ku kyoomwoochaa inyeentee kuchō nkōō tuupchēēnik walak wōloonēē āmiikwaan. Kāmoomāraa inyeentee kilē kuchō paannyēēnyi, aku chōōnēy nyuun paani kānyōōru pārooyin. 13 Āriip keey ākooryoongʼēē kaaranēēngʼwoongʼ. Ālēkuu nyākoon ākoonyōōru kaamuuka. 14 A-ir kir aka tōkōl nkōō choomnyoot. 15 Ānkēt akwaan kilē kii kaa Siteepaano choo kiisip kilēku piich choo kiinam ngʼālyoontoo Iriin mu Akaaya ākiikukōōnu keey ku-irchi piich chēpō Kiriistō pāyit. Kunyuun, āsoomook choo kituupchō kilē 16 ākoonyit ngʼaleepō piich choo lēē chu nkōō mpō chēpō piich walak tōkōl choo irēy pāyit nkōō pichoochēē. 17 Apaypay aneen aroo kilē kii-itu :Siteepaano, Portunaato ākōō Akayiiko wōli āmu kiitoorētaa akwaaneek kuukeeraak. 18 Kiipaypaayan kilēē wōloo kiipāypooytooyook. Yāmēy /kēēkoonyitēy piich choo lēē choochēē. 19 Tookwēēsook kaaniiseen chēpō kōōroo Eesya. Tookwēēsook kitya :mpō Akiila nkōō Prisiila nkōō kaarinaa Kiptaayaan. Tookwēēsook :kaaniisa nyoo tuuyēēchinii kaayoonēē. 20 Tookwēēsook :tuupchēēnichooch tōkōl choo mii wōli, akaataakwees keey nkōō tookwēēsuut chēpō piich chēpō Kiriistō. 21 Āsirwook :aneen Paawulō tookwēēsuutēchu nkōō ēēruunyuun. 22 Nēē māchāmēy :chiich Kiptaayaan, kupanaat chiichoonēē. Kiptaayaantēēnyoon, chōōnō. 23 Kuupēēruurook :Kiptaayaan Yēēsu. 24 Āchāmook tōkōl kupunuunō kaarinaa :Yēēsu Kiriistō nyoo kipoochaan tōkōl. Lēē nyoonēē.