Hapari za

Maaruku

1

Yaahaya Namoosa ontthenkeza Tarikhi

1Omwanzo wa hapari zooshapweya za Yinsa Al-Masiihu, Mwaana wa Nluku. 2Yaatikhiwa khwa ohupiri wa napiyu Ezaaya yoori:

“Moone, kinlawa kamperekhe omaasho wawo karumeya aka,

yoori atthenkeze tarikhi yawo;

3huula enkhuwaaye n’yaara eraka:

‘Mwitthenkeze tarikhi ya Mbwana na mookolele miphiitelo zawe.’ ”

4Aapuwiye Yaahaya aari woosaaye n’yaara, khusala atafusiri monkoni wa woosa wa othupwiya khwa nswammaha wa twampi. 5Atthu ooshi a nti wa Yudeya na apale a Yeruzaleemu aari ovira ataaka na otukhuru twampi zaya na yo aari wiiya a woosiwa khwa ye mmuttho Yorotaani. 6Kuwo aari owalaazo Yaahaya zaari za ovuzi wa enkamiiya. Ye aarina nzako awe wa shapala na aari ojaka mapalaka na asali ya ntthuttu.

Yaahaya onlawela oshaahiti wa Yinsa

7Atafusiraka aari ori: “Paata ya miiyo onta otule ariina oowahi zayita miiyo, oto akinsuhi ofukula mikhoyi za jampali zawe. 8Miiyo kiniwoosani na maati, ila ye onttela owoosani na Rooho Ttakatthiifu.”

Woosiwa na ozayiniwa wa Yinsa

9Wakathi otthuupule, khuta Yinsa wa Nazareeti ya Kalileya khoosiwa ti Yaahaya mmuttho Yorotaani. 10Nasaapiru, eettaka ovuuwa mmaati, khoona pinku efukuwiye na Rooho Ttakatthiifu yeettaka omwiishukhela nkhama jiwa. 11Aphano khuta huula pinkuuni elupaka yoori: “Weeyo o Mwanaka wa wuupheta, na wookituvela channu.” 12Nasaapiru, Rooho Ttakatthiifu khunthuula khunlawana n’yaara. 13Nttumpho eekhaliyeemo siikhu arupayiini, eettaka ozayiniwa ti Epiliisi. Ye aari vakatthi wa nyama za ntthuttu, khuta malayikha oteela onrumeyela Yinsa.

Yinsa onrutela Kalileya

14Paata ya Yaahaya ofukeliwa, Yinsa khulankha khusala alawa Kalileya, alaleyaka hapari zooshapweya za Nluku, 15alupaka yoori: “Wakathi wafiya, na ofwalume wa Nluku ori kharipu; mwithupwiye na mwikhupali hapari zooshapweya.”

Othawuliwa wa Maaswihaapa

16Eettaka olawa alottaka shiini ya pahari ya Kalileya, Yinsa khuwoona attwi awiri Simawu na Antere, eeselelaka ntthavi laya mpahari, mwaasa yoori aari anamajiya. 17Ye khuwooza yoori: “Mwikilotte, kintta wuurettani wiiya anamajiya a atthu.” 18Nasaapiru yo khulikha matthavi aya khusala anlotta. 19Eettaka olawa etthiipile, Yinsa khumoona Tiyaaku, mwaana wa Zepeteewu na ttwiiye Yaahaya ari mmwaatiya alazelaka matthavi aya. 20Khuwaakhuwela, nasaapiru khunlikha papaaya mmwaatiya vamote na anakhaazi awe khusala anlotta Yinsa.

Yinsa onimwiikara sheethwani

21Yo khulawa Kafwaranaawu, paata ya ofiya saapatu, Yinsa khusala asomisa nsinakooka. 22Atthu ooshi khusala awaatuvela masomi awe, maana aari osomisa nkhama ntthu ariinaaye ofwalume na woohiiyi nkhama anamanozela a kano. 23Aphano khuta nsinakooka mphule nlume aashinttiweeyo ti sheethwani. Khusala akhuwa araka: 24“Onnitakhelani fweeyo, Yinsa wa Nazareeti? Wata yoori onitapanye? Kajuwa yoori weeyo o Ttakatthiifu wa Nluku!” 25Ila Yinsa khummaruwela araka: “Onyamale, onsaruwe mwinyi otu!” 26Aphano sheethwani khuntatha ntthu otule woohusutivo khusaruwa mmwiili mwawe eettaka onyakula. 27Atthu ooshi khwiiya ooshanka mpakha khufiyelela wuuzelana atthaaporu yoori: “Niini epi zaya? Masomi mapheya antanaaye ofwalume! Mpakha onruma masheethwani yo khunshututela!” 28Hapari epile monkoni wa ye khumwazeyela nasaapiru nti wooshi wa Kalileya.

Owahi wa Yinsa vakatthi wa masheethwani na marati

29Khulaamo nasaapiru nsinakooka, khulawa na Tiyaaku na Yaahaya owawe Simawu na Antere. 30Nkhwewe Simawu eettiye orapalela voolili, yaari onlwaaza hooma, yo khumuuza Yinsa monkoni wa nunu otule. 31Aphano ye khumwaattama, khunkhola nkhono khunlansa, nasaapiru hooma khumwiisha, nunu otule khwaaza owaarumeyela. 32Weettelaka oripa, paata ya otupweela njuwa, atthu khuwaathuula alwele ooshi na anamasheethwani khumweettisela Yinsa. 33Atthu ooshi a nsitati mphule khukusanyeya vanlako wa nyuupa ethiitile, 34ye khuwaavonisa awaatta aari ohoochiwaaye pi marati a wakhula nanna. Theenya khwiikara masheethwani awaatta. Ye khaari olikha masheethwani apale ottakhula, maana yo aari onjuwa paani Yinsa.

Yinsa onlompa puuro yawiitthaaleyavo

35Supuyeene, nalelo ohinache saana, Yinsa khulankha khusaruwa khulawa puuro yawiitthaaleya ohali aari olompaawo. 36Simawu na ashirikhaawe khulawa omweekesa. 37Nonsikana, khumuuza yoori: “Atthu ooshi antta oweekesa weeyo!” 38Yinsa khuwaajipu yoori: “Nlaweni ohali okinoko, miti naattamananiyeeyo, yoori kilawe kalaleye, maana tithiito miiyo kiteeliyeeyo.” 39Aphano ye khweettetta Kalileya yooshi eettaka otafusiri nsinakooka na eekaraka masheethwani. 40Namaaharaja mmote khumwaattama na khunkokhorela khunvekela yoori: “Amana otakha okitwahareshe!” 41Yinsa ari wawiitaala huruma, khookola nkhono awe khunsapa na khulupa yoori: “Kintakha. Wiiye wootwahareshiwa!” 42Nasaapiru maaharaja apale khwiiya omwiisha na ye khwiiya wootwahareshiwa. 43Elottelanaka Yinsa khuwaaleeza woomaruwavo, 44aphano Yinsa khumuuza yoori: “Vitthu epi ohinthatelele hatha ntthu. Ila olawe, wanvekele haakhimu yoori awoone nkhama wavona, arette twaha etile Munsa arumiyeeyo yoori wiiye oshaahiti.” 45Ila mwinyi otule khusala alawa na khwaaza olaleya vitthu epile na omwaza hapari. Mwaasa wa vitthu epile, Yinsa khuhisala awahi theenya weetta nsitati, ila khwiikhala othetekele puuro yawiitthaaleyavo. Khusala ata atthu wakhula phantte oteela okutthanana Ye.

2

Ovonisiwa wa namarakala nti wa Kafwaranaawu

1Paata ya siikhu vattitthiiru, wakathi Yinsa aaruteliyeeyo theenya Kafwaranaawu, atthu khusiila elupiwaka yoori ye aari owawe. 2Aphano atthu awaatta khweetta ottuukhule, khwa nanna yahaariivo puuro hatha vamilako, khusala awaatafusirela nttakhuzi la Nluku. 3Khutavo atthu akina antiisiyeeyo nasupiyaani, athuuliwe pi alume wane. 4Khuhisala awahi onfiisa aphale aariivo Yinsa mwaasa wa atthu waatta. Elottelanaka khulawa khutamula phantte ya liphala la nyuupa, khuphenyisavo nrepa opule arapaleliyeevo nasupiyaani. 5Ooniyeevo amini etile aariina, Yinsa khumuuza nasupiyaani otule yoori: “Mwanaka, twampi zawo zaswaamihiwa.” 6Eekhaliye attaaphale anamanozela a kano akina na khwaaza wuupuwela: 7“Mwinyi otu onttakhula toowo mwaasa wa niini? Ontta okufuru! Anwahaaye oswaamihi twampi ti paani, woohiiyi Nluku paasi?” 8Yinsa nasaapiru khumweeleya nroho mwawe yoori zaari etthiipo epile yo aari wuupuwelaaye na khuwooza yoori: “Mwaasa aya niini mweeyo muupuwelaka vitthu epo nroho mweenu? 9Etthu yookhweya omuuza nasupiyaani titiivi, omuuza yoori: ‘Twampi zawo zaswaamihiwa’ ama ‘Olankhe othuule nrepa lawo weettette?’ 10Ila mwijuwe yoori Mwaana wa Pinaatamu onaaye owahi wa oswaamihi twampi” — khumuuza nasupiyaani — 11“Miiyo kiniwuuza: Olankhe, othuule nrepa lawo olawe owawo.” 12Wakathi otthuupule mwinyi otule khulankha ooniwaka pi atthu ooshi, khuthuula nrepa lawe khusaruwa. Yo khwiiya ooshanka na khunttitthimisa Nluku, alupaka yoori: “Khaninoone vitthu nkhama epi!”

Okhuweliwa wa Matewuzhu Leevi

13Yinsa khulawa theenya kharipu ya ntthatta. Atthu awaatta khumwaattama na khwaaza owaasomisa. 14Eettaka ovira etthiipile, khumoona Matewuzhu mwaana wa Alufeeyu eekhaliye ariphisaka lumpuru, khumuuza yoori: “Okilotte.” Ye khulankha khunlotta.

15Wakathi wa etthu yoojiwa, Yinsa eekhaliye va meeza owawe Matewuzhu. Vamote na anakhiyoni awe, na aarivo anamariphisa lumpuru awaatta na “anatwampi” maana atthu aari onlottaaye aari enkeene. 16Anamanozela a kano apale amafwarizeewu amooniyeevo ajaka na “anatwampi” na anamariphisa lumpuru, khuwoozela anakhiyoni a Yinsa yoori: “Mwaasa aya niini ye ajaka na anamariphisa lumpuru na anatwampi?” 17Yinsa noosiila, khulupa yoori: “Akumi khaninhithajiya tothoro, ila apale anlwaziwaaye. Miiyo akawaateeliye owaakhuwela anashariya, ila anatwampi.”

Yinsa onuuzeliwa monkoni wa ofuka

18Anakhiyoni a Yaahaya na mafwarizeewu eetta ofuka. Atthu akina khunteela Yinsa khusala amuuzela yoori: “Mwaasa aya niini anakhiyoni a Yaahaya na amafwarizeewu ofuka, khi awo ahifukaka?” 19Yinsa khujipu yoori: “Enretteya toovi ofuka anamalaleyiwa harusi, namaposa ari attaapho? Khinwaheya, ari vamote na yo.” 20Ila enteela ofiya siikhu mposi anteelaaye olaziwavo, siikhu zaya epo, anlawa afuke. 21Khina antthaaye yaapa pheeya kuwo yoovutta, maana yaapa etile pheeya enttela ofutthela kuwo yoovutta etepe othaala. 22Khina antthaaye viinyu pheeya nttompwiyo ya shapala ya raku, amana aretta toowo, viinyu entta ophutula ttompwiyo, waaza viinyu mpakha ttompwiyo zintta oharipweya. Ila viinyu pheeya ena ya otthiiwa nttompwiyo ya shapala pheeya.

Mbwana wa saapatu

23Saapatu moote, Yinsa eetta ovira nshini wa nshapa la tiriku. Eettaka olawa, anakhiyoni awe khwaaza ovulula phunje zaya. 24Mafwarizeewu khumuuzela Yinsa yoori: “Oniwoona, mwaasa aya niini yo arettaka etthu enkhattaziwaaye orettiwa saapatu?” 25Ye khuwaajipu yoori: “Mweeyo khamwinasome etile arettiyeeyo Daawuuda wakathi ye na ashirikha awe aathowiweeyo na aakholiweeyo ti jala? 26Wakathi wa haakhimu nwulu wa tiini Apiyataari, Daawuuda aaviriye Nnyupa ya Nluku khurafuna phaawu zoohalalishiwa enkhiweeyo Nluku na khuwenkha ashirikhaawe, aariina ruhusa ya orafuna paasi aari anamalokozela a tiini.” 27Aphano khuwooza yoori: “Saapatu yatiisiwa mwaasa wa anaatamu, khahiyo anaatamu mwaasa wa saapatu. 28Etthiipo, Mwaana wa Pinaatamu ti Mbwana hatha wa Saapatu.”

3

Mwinyi woorakala nkhono

1Yinsa khurutela theenya nsinakooka, nttumphule aarimo mwinyi waarakaliyeeyo nkhono awe. 2Atthu akina aari weekesa nanna ya onlokoveza Yinsa, yoori amoone nkhama aari weettela ovonisa siikhu ya Saapatu. 3Yinsa khumuuza mwinyi otule woorakala nkhono yoori: “Olankhe ote vakatthi apha.” 4Aphano Yinsa khuwoozela yoori: “Niini entakheliwaaye orettiwa Saapatu, oretta yooshapweya ama yootakhala, wuusuru ama wuula?” Ila atthu apale nalelo khwiiya oonyamala. 5Yinsa khusala aweekesa ari wookatipukha na khuhituveliwi mwaasa wa wuuma rooho zaya na khumuuza mwinyi otule yoori: “Wookole nkhono awo.” Ye khookola nkhono awe na khwiiya woovonisiwa. 6Aphano mafwarizeewu apale khulankha na khwaaza owaza shawuri vamote na khuntti ya Herooti eekesaka nanna ya omuula Yinsa.

Yinsa oneekesiwa pi atthu awaatta

7Yinsa na anakhiyoni awe, khulawa mpakha ontthatta la Kalileya na nyumani wawe yaari ota khuntti khuluyeene ya nti wa Kalileya. 8Wakathi asiiliyeevo vitthu zooshi aari orettaazo, atthu awaatta aari olankhaaye Yudeya, Yeruzaleemu, Itumeeya, akina akaapu wa muuttho Yorotaani na apale a Tiiru na Sitooni khuta okutthanana ye. 9Mwaasa wa khuntti khuluyeene etile, Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori antthekezele mwaatiya yoori awerawere ophunyiwa. 10Maana ye awaavonisiye atthu awaatta, khwa nanna ya apale aari olwaaziwaaye aafiyeleliyeeyo osukhumana yoori apatthe onsapa. 11Wakhula swaafu masheethwani aari omoonaavo, eetta onkokhorela omaasho wawe na onyakula araka: “Weeyo o Mwaana wa Nluku.” 12Ila ye aari owenkha oruma wookhomaala yoori ahinlupe paani yaya.

Othawuliwa wa maaswihaapa khumi na awiri

13Yinsa khuwela vamwaako na khuwaakhuwela apale aari owaatakhaaye, apo aya khuta aphale aariivo. 14Khuwaathawula khumi na awiri na khuwenkha nzina la maaswihaapa yoori eeye vamote na ye na yoori ye awaarume otafusiri, 15na eeyane owahi wa wiikara masheethwani. 16Apa pi apale khumi na awiri awathawuliyeeyo aari wiitthiwaaye yoori: Simawu, otule amwinkhiyeeyo nzina la Pheeturu; 17Tiyaaku, mwaana wa Zepeteewu, na Yaahaya ttwiiye, atthaapo aatthajiweeyo nzina la Buneerije, liriina maana a “Aana a Ottitthima”; 18Antere, Filiipe, Parutulumeewu, Matewuzhu, Tome, Tiyaaku, mwaana wa Alufeeyu, Tadeewu, Simawu Zelooti, 19na Yuuda Eshikariyoote, otule ankholisiyeeyo Yinsa.

Okufuru wa anamanozela a kano

20Aphano, ye khulawa owawe, khukusanyeya opheya khuntti khuluyeene, khwa nanna ye na anakhiyoni awe aari woojelaavo oja. 21Wakathi ajamaaze asiiliyeevo vitthu epile, khulankha khusala alawa onthuulawo, maana aari olupa yoori: “Ye zamwaashikha akhili zawe.” 22Anamanozela a kano aalankhiyeeyo Yeruzaleemu aari olupa yoori: “Ye ashinttiwa ti epiliisi! Mfwalume wa masheethwani ti othuuto aniweekaranaaye masheethwani.” 23Aphano Yinsa khuwaakhuwela khusala awaanozela nkatthi wa milikaniso yoori: “Nanna-ni epiliisi antakhaaye omwiikara epiliisi? 24Amana ofwalume mmote ojaawanya, khunwahi ojishintta otthuuporu. 25Ama nyuupa amana ejaawanya, theenya khinwahi wiikhala ethiitoru. 26Na Epiliisi nkhama ontta ojuumanana, na amana aawanyeya, khanlawa owahi wiiyavo na wafiya mwiisho wawe. 27Weekhweele khina anwahaaye ovira nnyupa wa nwali na khuthuulamo maali zawe ahaazeeni onfuka khapula. Toowo phi anwahaavo wiiya vitthu za nnyupa mwawe.

28“Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, twampi zooshi na okufuru wooshi wa anaatamu onlawa waswaamihiwe, 29ila otule ankufurwelaaye Rooho Ttakatthiifu, khana nswammaha mileele, maana ona twampi ya mileele.” 30Yinsa aalupiye mattakhuzi apa mwaasa wa yo aari olupa yoori: “Ona sheethwani.” 31Elottelanaka, mamaawe na attwiize Yinsa khuta. Khwiiya vaje na khuruma okhuweliwa Yinsa. 32Aarivo atthu awaatta eekhaliyeeyo aphale aariivo, na khuuziwa yoori: “Mamaawo na attwiizo ari vaje apho antta oweekesa.” 33Yinsa khuuzela yoori: “Maama ti paani, wala attwiizaku apaani?” 34Aphano khuweekesa apale eekhaliyeeyo aphale aariivo na khuwooza yoori: “Maama na attwiizaku pi atthaapa ari attaapha! 35Otule anrettaaye matakhelo a Nluku, ti eeyiye ttwiiyaku, nlupwaaka na maama.”

4

Nlikaniso wa Namazala

1Yinsa khurutela osomisa nshini wa ntthatta. Khutavo atthu awaatta aphale aariivo, khusala ahithajiya weetta nkalawa yoori eekhale nttumpho. Kalawa yaari mpahari, atthu ooshi khwiikhala nshini wa pahari. 2Ye aari owaasomisa vitthu zawaatta nkatthi wa nlikaniso, asomisaka khuri: 3“Mwisiile! Namalima aalawiye ozala. 4Wakathi aari omwazaavo peewu, phantte kiina khukwela nshini wa tarikhi anyannyi khuta khuja. 5Kiina khukwela vahali aariivo mawe, vahali laarivo nttophe vattitthiiru; nasaapiru khoottha, maana nttophe ntthile khaleechiye. 6Aphano noopuwa njuwa khulukuza peewu yaya; maana khazaarina mitathaari, khuuma. 7Peewu kinoko khukwela va miiwa, khuwula vamote na miiwa, khurapeliwa pi miiwa, khwa nanna zahawahiyeeyo wiima mishumo. 8Kiina khukwela vanshaka wooshapweya, khoottha, khuwula na khwiima mishumo zooshwapweya, talaathiini, siithiini na mpakha miiya wakhula mmote.” 9Yinsa khumarisela alupaka yoori: “Otule ariina mashiilo, ti asiile!”

Otaphuleliwa wa nlikaniso

10Wakathi ye aari otthwe, anakhiyoni apale khumi na awiri na akinoko aari kharipu ya attaaphale khumuuzela monkoni wa milikaniso. 11Ye khuwooza yoori: “Mweeyo mwenkhiwa ojuwa siiri za ofwalume wa Nluku, ila apale ari oje, zooshi anuuzaniwa milikaniso, 12yoori

“ ‘hatha nkhama oona ahijuwe,

hatha nkhama asiila ehiweeleye

yoori ahizukulise rooho zaya aswaamihiwa!’ ”

13Aphano Yinsa khuwoozela yoori: “Mweeyo khuniweeleyani nlikaniso opu, nanna-ni enteelaaye oweeleyani epi mikina? 14Namazala onzala nttakhuzi. 15Atthu akina ari nkhama peewu eriiye nshini wa tarikhi, nhali lizaliweemo nttakhuzi. Paata ya osiila, epiliisi onta, khulazavo nttakhuzi ntthile nroho mwawe. 16Akina, ari nkhama peewu ezaliweeyo vahali wawiiyavo mawe, ansiilaaye nttakhuzi nasaapiru khupwekherela na furaha. 17Ila paata ya wakathi vattitthiiru, atthu aya apo anlawa akatthale hapari maana kharetteeni wiiya nchina laya, amana ziwaapattha tafwawuthi ama lupattha mwaasa wa mattakhuzi apale antta wanswi. 18Theenya akina anlattanana na peewu ezaliweeyo vakatthi wa mwiiwa. Apo ansiila hapari, 19ila, amana ziwaapuwelelaka tafwawuthi za ohaayi, tuvela za maali na otakha kiina, vitthu zaya epo enshawa nttakhuzi na ahifiyelelaka wiima mishumo. 20Awaapho theenya atthu akina, anlikananaaye peewu ezaliweeyo nti wooshapweya. Apo aya ansiila nttakhuzi khukhupalela na khuttheerisa talaathiini, siithiini na mpakha miiya khwa etile aazaliyeeyo.”

Nlikaniso wa likhompe

21Ye khuwooza yoori: “Paani ankhozaaye khantteya yawe khuttha n’yuuku ama nlivuku? Olikha toowo kampweha vahali wawooneyavo? 22Maana khayiivo hatha etthu moote yoovithiwa, ehinttelaaye wiiya payana na khayiivo moote yoovithiwa ehinttelaaye ovithuliwa. 23Nkhama ntthu onaaye mashiilo oosiila, asiile!” 24Aphano, khuwooza yoori: “Phoole na epile mwinsiilaaye. Na mphimo otthuupo mwinttelaaye owaaphimela azeenu, mwinttela ophimeliwa otthuupo, na theenya mwinkeene mwinlawa mweekezeliwe. 25Otule ariina, onlawa eekezeliwe; ila otule ahina hatha etile vattitthiiru ariinaaye ontta onyakanyiwa.”

Nlikaniso wa Peewu

26Ye khurutela olupa yoori: “Ofwalume wa Nluku ori nkhama ntthu anzalaaye peewu yawe vathi. 27Hatha nkhama eetta olankha, ama hatha nkhama eetta olala, epo zinoottha na zinwula, ye woohijuwi nanna erettikhaniyeeyo. 28Otthuupo oniima mishumo zaya: yamwanzo nyaani, elottelanaka ntathi, mwiisho, phunje zawiitaala va ntathi. 29Amana peewu ekhomaala, ntthu onttela othuula eesu, maana wafiya wakathi wa wuurula.”

Nlikaniso wa phunje ya samuli

30Yinsa khurutela olupa theenya yoori: “Ofwalume wa Nluku onlattanana niini? Nlikaniso ni ninttelaaye orumeyela yoori nithoonyeze? 31Ori nkhama phunje ya samuli, etile yiiyiye phunje yootepa opushuwa vathi apha. 32Ila, paata ya ozala, zintta owula channu, zayita mathapa ooshi mpakha anyannyi khupattha ovumula mwiivuuli mwaya.” 33Khwa milikaniso zooshi zoolattana, Yinsa aari owooza monkoni wa nttakhuzi, nanna aari owahaaye oweeleya. 34Khaari owooza hatha etthu ahirumeyeleeni nlikaniso, ila amana eeya na anakhiyoni awe paasi, eetta owoozaka zooshi.

Yinsa onnyamaza pheevo

35Siikhu etile, weettelaka oripa, Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Nlaweni kaapu kiina ya ntthatta.” 36Paata ya osusa khuntti etile, yo khupakhira nkalawa mphule aariimo Yinsa. Na kalawa kiina zeetta owaaperekha. 37Khwaaza ovuma pheevo zawoopisa, na mawipi khusala apiya kalawa yaya khwa nanna aari wiitaalaamo maati. 38Yinsa aarettiye eettaka olala sheezi aphiteeziye nsaawu. Aphano anakhiyoni awe khunlansa na khumuuza yoori: “Mwaaliimu, khinuujali fweeyo nifwaka?” 39Yinsa khulankha khunyamaza pheevo na khuuza pahari yoori: “Etthe nreke! Onyamale!” Pheevo khunyamala na zooshi khwiiya zawiitthaala. 40Aphano khuwoozela anakhiyoni awe yoori: “Mwinoovani? Nalelo khamwina amini?” 41Anakhiyoni apale ari awoova channu, khusala oozana yoori: “Ti paani otu aya, anshututeliwaaye ti pheevo na pahari?”

5

Ovonisiwa wa namasheethwani

1Yo khulokha pahari, khufiya nti wa Katara. 2Wakathi Yinsa apakhuwiyeevo nkalawa, mwinyi mmote aariina sheethwani khusaruwa nvilalo khuta attaaphale. 3Mwinyi aya oto aari wiikhala nvilalo, khina mmote aari owahaaye onkhola, hatha ari ntthentte. 4Maana swaafu zawaatta aari wiiya ntthentte moolu awe na makhono awe, ila ye eetta opwechaka tthentte yaya na ovuja zuuma zaari ofukaniwaaye moolu awe. Khaarivo ntthu wookhomaala aari owahaaye onshintta. 5Woohilikheleli, nthana na osikhu eetta onyakulaka nnyaako na nvilalo ajishijaka na mawe. 6Wakathi amooniyeevo Yinsa ari peetiwene, khutthira khulawa khukokhora omaasho wawe. 7Khukhuwa na huula yawe yooshi araka: “Onikitakhelani miiyo, Yinsa mwaana wa Nluku Nwulu? Kinuuvekela khwa Nluku yoori ohikihukhumu!” 8Maana Yinsa aamuuziye yoori: “Mwileemo mmwiili wa mwinyi otu, rooho zootakhala.” 9Aphano Yinsa khumuuzela yoori: “Weeyo, nzina lawo o paani?” Khujipu yoori: “Nzina laka enriwa khuntti, maana niri awaatta.” 10Khusala anvekela wonkhanyarelavo yoori ahiwaarume olaamo mmuti mwaya mphule. 11Liphanko liwululene la kuluwe laari oshukisiwaaye kharipu ya mwaako. 12Masheethwani apale khusala anvekela Yinsa yoori: “Onirume yoori neette nkuluwe mphule.” 13Yinsa khwinkha ruhusa masheethwani apale, khusaruwa khweetta nkuluwe. Liphanko laarina thamani ya alufu piiri za kuluwe, khwaaza otthira zilankhaka omwaako ziishukhelaka mpahari, zooshi khuzama khufwa.

14Apale aari oshukaaye kuluwe zaya epile, khutthira khulawa olupa vitthu epile zaarettikhaniyeeyo waaza nsitati mpakha mmashapa, atthu khulankha olawa woona epile zaarettikhaniyeeyo. 15Wakathi amwaattamiyeeyo Yinsa, khumoona mwinyi otule aamwitaliyeeyo masheethwani awaatta, eekhaliye awaliye saana na atthiiyemo akhili zawe, atthu apale khwiiya awoova. 16Apale ooniyeeyo khuwooza atthu zooshi epile zanrettikhaneliyeeyo mwinyi otule aariina masheethwani, na theenya khulupa monkoni wa kuluwe. 17Aphano atthu apale khusala anvekela Yinsa yoori aleemo mmuti mwaya mphule. 18Wakathi Yinsa aari owelaaye nkalawa, mwinyi otule aariina masheethwani khunvekela Yinsa yoori anlikhe alawe vamote na ye. 19Yinsa khuhinkhupaleli, ila khumuuza yoori: “Olawe owawo wawuuze ajamaazo zooshi epile Mbwana ooretteliyeeyo na tthakaraka awooneliyeeyo.” 20Aphano, mwinyi otule khulawa na khwaaza olupa nti wa Tekapooli yooshi etile Yinsa anretteliyeeyo. Atthu ooshi khwiiya ooshanka.

Owahi wa Yinsa monkoni wa marati na ofwa

21Yinsa khupakhira theenya nkalawa alokhelaka kaapu kiina, khuntti khuluyeene ya atthu khuta khwiitaala aphale aariivo Yinsa nshini wa nttima. 22Aphano khuta attaaphale namalokozela mmote wa nsinakooka aari wiitthiwaaye Yaayiru, amooniyeevo Yinsa, khukokhora nshini wa moolu awe. 23Khunvekela wookhanyarelavo yoori: “Mwanaka wankha onsaleela ofwa! Safwatali ote, wanttheele makhono yoori avone na eeye haayi.” 24Yinsa khusala alawa vamote na ye, khuntti khuluyeene khusala enlotta na omphunya.

25Attaaphale, aarivo muukha mmote aariina nyaakha khumi na miwiri eettaka ohoowa mwaasa wa omwiittikha taamu. 26Ye ahoowiye channu khwa oweekesa anamavonisa na khuharipu nzurukhu awe wooshi aariina, khuhisala avona khusala eetta wootepa. 27Asiiliyeevo olupiwa wa Yinsa, khuta nyuma wawe vahali wa waattiwavo na khusapa ajapi yawe. 28Maana aari wuupuwela yoori: “Miiyo kisaparu paasi ajapi yawe, kintta ovona.” 29Nasaapiru yeetta olikha wiittikha taamu etile na muukha otule khoona yoori mmwiili mwawe aari wootaphuliwa ohoowa opule. 30Wakathi otthuupule, Yinsa khoona yoori wansaruwa owahi, khuzukuluwa khweekesa khuntti etile khuuzela yoori: “Paani asapiyeeyo ajapi yaka?” 31Anakhiyoni awe khujipu yoori: “Woonaka khuntti khuluyeene eti ekusanyeyiyeeyo, khusala wuuzela yoori: ‘Paani akisapiyeeyo?’ ” 32Ila Yinsa nalelo khusala eekesaka vakatthi wa khuntti etile yoori amoone otule aarettiyeeyo etthu yaya etile. 33Aphano muukha otule, ajuwiyeevo etthu yaarettikhaniyeeyo, khumwaattama khukokhora nshini wa moolu awe eettaka othukumela mwaasa wa woova, khulupa haakhi yooshi. 34Yinsa khumuuza yoori: “Mwanaka, amini yawo yoovonisa. Olawe na heeri, na wiiye wootaphuliwa ohoowa wawo.”

35Nalelo Yinsa eettaka ottakhula, khutavo atthu a owawe Yaayiru, namalokozela wa nsinakooka khumuuza yoori: “Mwanawo afwa. Khinihithajiya onwuti theenya Mwaaliimu!” 36Yinsa khumuuza namalokozela wa nsinakooka mphule yoori: “Ohoove, okhupali paasi.” 37Na khuhinlikhi hatha ntthu onlotta, woohiiyi Pheeturu, Tiyaaku na Yaahaya ttwiiye Tiyaaku. 38Wakathi afiiyeevo owawe namalokozela wa nsinakooka, Yinsa khoona tafwawuthi na atthu eettaka olila na ojiliza na huula ya onyakula. 39Yinsa khuvira nnyupa na khuuzela yoori: “Tafwawuthi yaya eti ti ya niini na mwinjilizelani? Mwaana khafweeni, ontta olala.” 40Ila ooshi khwaaza ontheya Yinsa. Ye khurumisa yoori aleemo ooshi, khunthuula papaawe na mamaawe mwaana na anakhiyoni awe apale aariina na khulawa aphale aariivo mwaana. 41Khunkhola nkhono awe khuri: “Taliita kuumi!” Liriina maana a “Mwanankha, miiyo kinuuruma yoori olankhe!” 42Nasaapiru mwanankha otule, aariina hirimu ya nyaakha khumi na miwiri, khulankha na khwaaza weettetta. Ooshi aariivo khwiiya ooshanka. 43Ila Yinsa khuwooza woosileyavo yoori ahiiyevo hatha ntthu anttelaaye ojuwa, na khuruma winkhiwa etthu yoojiwa.

6

Napiyu mmote wootarawiwa

1Yinsa khulaawo okhule waya, khweetta sitati ya owawe, anakhiyoni awe khusala amperekha. 2Noofiya saapatu, khwaaza osomisa nsinakooka, awaatta aari onsiilaaye khwiiya ooshanka, alupaka yoori: “Zininlankha vayi vitthu zaya epi? Akhili ni epi enkhiweeyo? Na onretta toovi minjuza? 3Khahiyo kalapinteero otu, mwaana wa Mariyamu, ttwiiye Tiyaaku, Yuusufu, Yuuda na Simawu! Alupuwe khari nttumphu!” Khusala ajoona oveyisiwa ti ye. 4Yinsa khuwooza yoori: “Mmuti mwawe, vakatthi wa ajamaaze na vaje vawe pi attaapho napiyu ahinshitahiwaavo.” 5Ye khawahiye oretta minjuza Nazareeti, woohiiyi owaavonisa alwele vattitthiiru khwa owaattheela makhono. 6Khwiiya wooshanka mwaasa wa othowawo amini okhule waya. Yinsa khuvira asomisaka miti zaattameliyeeyo ottuukhule.

Yinsa oniwaaruma anakhiyoni awe khumi na awiri

7Khuwaakhuwela anakhiyoni awe apale khumi na awiri, khuwaaruma awiri khwa awiri na khuwenkha owahi wa wiikara masheethwani. 8Khuwaaruma yoori: “Mwihithuule hatha etthu, yohiiyi pakhora, khamwaarina ya othuula etthu yoojiwa wala kaapiyaka wa safwari wala nzurukhu. 9Mwiwale jampali, ila mwihithuule ajapi piiri. 10Amana mwifiya nyuupa moote, mwiiye attaapho mpakha siikhu mwinttelaaye olaavo. 11Na miti mikinoko amana zihuupwekhereleni na khuhuusiilini, mwitathe lifufu la mmoolu mweenu mwilaakamo, nkhama oshaahiti vakatthi vaya.” 12Yo khulawa khuwaatafusirela atthu yoori athupwiye. 13Yo aari wiikara masheethwani awaatta na owaavaaza mafuttha mmwishwa mwaya na owaavonisa alwele awaatta.

Ofwa wa Yaahaya Namoosa

14Mfwalume Herooti khusiila elupiwaka hapari epile, maana nzina la Yinsa laajuwiwe saaneene. Atthu akina khwaaza olupa yoori: “Yaahaya Namoosa eetta osisimuwa muufwa! Tiito zinrettikhanaaye minjuza zootikinisa khwa ye.” 15Akina aari olupa yoori: “Ye ti Aliyaasi.” Akinoko khusala olupa araka: “Ye napiyu, nkhama manapiyu apale a raku.” 16Ila Herooti wakathi asiiliyeevo vitthu epile, khuri: “Yaahaya, mwinyi kinshijiyeeyo, asisimuwa muufwa!”

17Maana Herooti aarumiye yoori akholiwe Yaahaya, afukeliwe nkalapooso, mwaasa wa Herotiiya, muukha wa Filiipe ttwiiye, othuuto anraliyeeyo. 18Mwaasa wa Yaahaya aari omuuza Herooti yoori: “Khahi halaali weeyo onrala muukha wa ttwiiyo.” 19Herotiiya aarina katapu khwa Yaahaya, khusala atakha omuula, ila khuhisala awahi oretta, 20mwaasa Herooti aari omoova Yaahaya na aari omwiinanela, maana aari ojuwa yoori ye mwinyi wa shariya na ttakatthiifu. Amana ansiilaka, eetta oshanka; khwa etthiipo waari ontuvela onsiila.

21Omwiisho Herotiiya khupattha kiphenyo siikhu ya oretta mwaakha Herooti. Khuretta njampo na anamalokozela awe awulu, attunkhulu a anajanka na ooshi apale eeyiye afwalume a nti wa Kalileya. 22Wakathi mwaana wa Herotiiya aviriyeeyo khwiina, khuntuvela Herooti na apale awaakharipushiyeeyo. Mfwalume khumuuza mwanankha otule yoori: “Okivekele wakhula etile ontakhaaye kintta owinkha.” 23Khumwaahiti khwa olapha yoori: “Wakhula onikivekelaaye, kintta owinkha, mpakha phantte ya ofwalume aka.” 24Mwaana otule khusaruwa khumuuzela mamaawe yoori: “Kiveke niini?” Mamaawe khunjipu yoori: “Oveke eeshwa ya Yaahaya Namoosa.” 25Nasaapiru mwanankha otule khwaakuva khulawa wa mfwalume khuveka yoori: “Kintakha mwikinkhe nasaapi eeshwa ya Yaahaya Namoosa mparathu.”

26Mfwalume khwiiya woohuzunikha channu, ila mwaasa wa olapha opule aalaphiyeeyo na wa apale awaakharipushiyeeyo, khuhiwahi okatthala etile avekeliweeyo ti mwanankha otule. 27Nasaapiru khunruma najanka khumuuza ontiisela eeshwa ya Yaahaya Namoosa. Ye khulawa okalapooso, khukakatta eeshwa ya Yaahaya Namoosa. 28Khuttha ntthaalu khumwinkha mwanankha otule na ye khumwinkha mamaawe. 29Noosiila hapari epile anakhiyoni a Yaahaya namoosa, khuta khuthuula mwiili awe khulawa khuzikha.

Yinsa oniwaajisa alume alufu thaanu

30Maaswihaapa khurutela aphale aariivo Yinsa khumuuza zooshi aarettiyeezo na asomisiyeeyo. 31Aarivo atthu awaatta aari otaaye na olaavo, Yinsa na anakhiyoni awe nawoona yoori khaarina kiphenyo ya oja. Ye khuwooza yoori: “Mwite nilawe puuro yawiitthaaleyavo navumule vattitthiiru.” 32Aphano yo khulawa nkalawa mpakha puuro yawiitthaaleyavo. 33Atthu awaatta khuwoona alawaka paata ya owaajuwa. Atthu a miti zooshi za ottuukhule, khutthira khufiyawo yo ahinafiye.

34Eeshukhaka nkalawa Yinsa, khoona khuntti khuluyeene ya atthu, khuwoonela huruma, maana zaari nkhama pwittipwitthi zoohiina makhampuzi. Aphano khwaaza owaasomisa vitthu zawaatta. 35Weettelaka oripa, anakhiyoni awe khunsusela khumuuza yoori: “Puuro eti ti yawiitthaaleyavo, na waripa. 36Owaamwaze atthu apa yoori alawe mmashapa na mmiti epile naattamiyeeyo yoori oozanye etthu yoojiwa aje.” 37Ila ye khuwaajipu yoori: “Mwiwenkhe mweeyo ena etthu yoojiwa.” Yo khumuuza yoori: “Atthu apa yoori aje, ninhithajiya miiya piiri za feeta!” 38Yinsa khuuzela yoori: “Mwina phaawu kavi? Mwilawe moone.” Anakhiyoni apale khulawa khoona khujipu yoori: “Ninaaye phaawu thaanu na swi piiri.”

39Aphano, Yinsa khuwaaruma yoori ooshi eekhale, khuntti khwa khuntti va nyaani piishi. 40Khuretta etthiipo khwaawanyeya khwa khuntti ya miiya na khuntti ya hamusiini. 41Athuuliyeevo phaawu epile thaanu na swi piiri khweekesa pinkuuni khuparikhiya. Nawiisha khumeya phaawu epile khuwenkha anakhiyoni awe yoori awaawanyeze atthu apale. Theenya khuwaawanyeza swi epile piiri ooshi aya. 42Ooshi khuja khurupala, 43anakhiyoni khulokotthela khwiitaala khelenke khumi na piiri za nyeenye za phaawu na za swi. 44Atthu aajiyeeyo aari alufu thaanu alume ene.

Yinsa oneettetta vatulu wa maati

45Elottelanaka, Yinsa khuwaaruma anakhiyoni awe yoori apakhire nkalawa na alokoze Betezayiita, wakathi ye aari oleezananaavo atthu. 46Paata ya owaaleeza atthu, khuwela vamwaako yoori alompe. 47Weettelaka oripa, kalawa yaari vakatthi wa pahari na Yinsa aari otthwe vathi. 48Ye khuwoona anakhiyoni awe afutthaka kaafi woovelavelavo, maana eetta wiinyula pheevo. Lifwajiri, Yinsa khulawa aphale aariivo eettettaka vatulu wa maati, khusala asaleela owaavikana. 49Wakathi amooniyeevo eettettaka vatulu wa pahari, khusala amoona nkhama nshitapehe, aphano khusala anyakula. 50Maana ooshi aamoniyeeyo aari oosuthuwa. Ila Yinsa nasaapiru khuwooza yoori: “Mwiminyale! Ti miiyo! Mwihoove!” 51Aphano Yinsa khuwela nkalawa khwiiya vamote na anakhiyoni awe, na pheevo khunyamala, na yo khwiiya ooshanka, 52maana khazaaweleyiye minjuza za phaawu. Rooho zaya zaari zookhomaala.

Yinsa oniwaavonisa alwele a Jenezare

53Paata ya olokha pahari, khufiya Jenezare, ottuukho khufukelela kalawa yaya. 54Wakathi apakhuwiyeevo atthu khunjuwa Yinsa. 55Yo aari ovira azukulelaka nti wooshi opule, na owaathuula alwele aya va nrepa awaalawanaka ohali aari osiilaawo yoori Yinsa ori ottuukho. 56Wakhula vahali aari weettaawo, mmamuti, nsitati ama mmashapa, aari othuuliwaka alwele na olawaniwa mparasa. Noovekeliwa yoori nenkawu awahi osapa nshaka la ajapi yawe; maana ooshi apale aari osapaaye eetta oovona.

7

Yinsa vakatthi wa zowera za Eyahuuti

1Mafwarizeewu na akina anamanozela a kano alankhiye Yeruzaleemu khukusanyeya na Yinsa. 2Khusala awoona anakhiyoni awe akina eettaka oja na makhono aharaamu, enlupaaye yoori khanaweeni. 3Mafwarizeewu na mayaahuuti ooshi khanja ahinaweeni wotwahareshiwavo, alottelaka zowera za attunkhulu a tiini. 4Amana aruti oparasa, khannja ahaazeeni woosa makhono aya khapula. Anthokorela masomi makina a waatta, nkhama woosa pilawuri, mirinki, zoopo za malaatha na moolili.

5Aphano mafwarizeewu na anamanozela a kano khumuuzela Yinsa yoori: “Mwaasa aya niini anakhiyoni awo ahilottelaka zowera za attunkhulu a tiini, khusala aja ahinaweeni?”

6Ye khuwaajipu yoori: “Manaafikhi! Ezaaya ahupiri saaneene monkoni wa mweeyo nkhama etthiipo yaatikhiweeyo yoori:

“ ‘Atthu apa anikishitahi na milomo,

ila rooho zaya ziri peetiwene na miiyo.

7Mwinikaaputu mahala

mwisomisaka zowera zinsomisiwaaye pi anaatamu.’

8Mweeyo mwintarawu oruma wa Nluku na khusala mwilottela zowera za enaatamu.”

9Yinsa khwiishelana awoozaka yoori: “Mweeyo mwineekesa yoori mwitthe othetekele oruma wa Nluku mwaasa wa oshututela masomi enu! 10Maana Munsa alupa yoori: ‘Onshitahi papaawo na mamaawo,’ na ‘antakhaaye onlaani papaawe na mamaawe ona ya ohukhumweliwa ofwa.’ 11Ila mweeyo mwinkhupalela yoori amana ntthu amuuza papaawe ama mamaawe yoori: ‘Wakhula etthu kiniwinkhaanini miiyo zaakha ya omwinkha Nluku,’ 12khwa nanna eto mwiwerawere ojikhanyarela omwaawuni papeenu na mameenu. 13Toowo mweeyo khamwinttha fwayita nttakhuzi la Nluku, khwa opatilana zowera zinlankhaaye wa paapa khwa aana aya. Na mwinretta vitthu zawaatta nkhama etthiipi.”

14Yinsa khuwaakharipusha theenya atthu apale khuwooza yoori: “Mwikisiileze mooshi na eweeleyeni saana vitthu epi. 15Khina etthu moote ya oje wa pinaatamu enraaye nonvira khunttha oharaamu, ila epile zininlankhaaye nroho mwawe ti eninharamushaaye. 16Nkhama ntthu onaaye mashiilo oosiila ti asiile!” 17Paata ya owaalikha atthu apale olawa owaya, anakhiyoni khunvekela yoori awooze maana a nlikaniso aya opule. 18Yinsa khuwoozela yoori: “Kiri na mweeyo khiniweeleyani? Yoori khina etthu moote eninviraaye pinaatamu eninharamushaaye? 19Maana kineetta nroho mwawe, ila mwiijohojoho mwawe, nawiisha khwiitthiwamo.” Khwa etthiipo mattakhuzi apale, Yinsa khutukhuru ottha wiiya halaali vitthu zoojiwa zooshi. 20Khurutela olupa yoori: “Etile eninsaruwaaye pinaatamu ti eninharamushaaye. 21Maana nroho ti, enlakhaamo zawuupuweliwa zootakhala, oshawi akhapa, wiiya, wuula, 22oraruwa, okhwiririwa, vitthu zootakhala, ohata, oralana woohiiyi wa halaali, nrima, waapa, ojoona na ololo. 23Zootakhala zooshi zinlankha nroho wa ntthu na piitthiipo eninharamushaaye pinaatamu.”

Waamini wa muukha mmote weeletto

24Yinsa khulaawo okhule waya khulawa phantte ya Tiiru na Sitooni, khweetta nyuupa yaya eto na khaatakhiye ojuwiwa ti ntthu, ila khuhiwahi ojivitha sirini. 25Ila nasaapiru muukha mmote, aarina mwanawe wa nnatti ariina sheethwani, asiiliyeevo monkoni wa ye, khuta khukokhora nshini wa moolu a Yinsa. 26Muukha otule aari nkereeka ya siiro-fineesiya aavokoliweewo, khusala anvekela Yinsa yoori amwiikare sheethwani aari mmwiili wa mwanawe. 27Ila Yinsa khumuuza yoori: “Owaalikhe khapula aana aje arupale. Khahi yoolotteya othuula phaawu ya aana khuwenkha aana anapwa.” 28Muukha otule khujipu yoori: “Khweele, Mbwanaaka, ila hatha aana anapwa, annja tathela vathi wa meeza eniwaakwaayo asimaana.” 29Aphano ye khumuuza yoori: “Mwaasa wa nanna ojipwiyeezo weeyo, etta; sheethwani ansaruwa mwanawo.”

30Muukha otule khurutela owawe na khunsikana mwanawe arapaleliye voolili, sheethwani otule anlikhiye.

Yinsa oninvonisa ntthu woohittakhuli na woohisiili

31Elottelanaka, Yinsa khulankha mmuti mphule wa Tiiru na khulokha Sitooni mpakha Pahari ya Kalileya nti wa Tekapooli. 32Aphano khutiiseliwa mwinyi mmote woohisiili na wookukuma, khunvekela yoori anttheele nkhono. 33Yinsa khunlazavo vakatthi wa atthu apale awaatta na khunttha yaala omashiilo wawe. Elottelanaka khutthema na khusapa nlimi la mwinyi aya otule. 34Aphano khweekesa otulu, khwiittha phuumu na khumuuza mwinyi otule yoori: “Efata”, enlupaaye yoori: “Ofunule.” 35Wakathi otthuupule mashiilo a mwinyi otule khufunuwa na nlimi lawe khuveya, ye khwaaza ottakhula woohiina tafwawuthi. 36Yinsa khuwooza yoori ahimuuze hatha ntthu. Ila olikha toowo, khwa nanna aari owaakhattazaavo, yo aari otepa olaleya. 37Atthu ooshi aari osiilaaye aari wiiya ootikinisiwa channu na khusala alupa yoori: “Ye onretta vitthu zooshi saana, mpakha oniwaattakhulisa apale oohittakhuli na owaasiilisa apale oohisiili.”

8

Yinsa oniwaajisa alume alufu nne

1Ziviriyeevo siikhu vattitthiiru, atthu akina awaatta khukusanyeya vamote na Yinsa. Mwaasa wa atthu apale khaarina etthu yoojiwa, khuwaakhuwela anakhiyoni awe khuwooza yoori: 2“Kiniwoonela huruma atthu apa, maana ana siikhu ttatthu ari vamote na miiyo na khana hatha etthu yoojiwa. 3Amana miiyo kiwooza olawa owaya najala zaya, yo antta okwa ntarikhi maana akina alankha peetiwene.” 4Anakhiyoni awe khujipu yoori: “Vayi khwa puuro eti niriiyo yawiitthaaleyavo ntthu anwahaaye opattha phaawu zoofiyela oja atthu apa?” 5Yinsa khuuzela yoori: “Mweeyo mwina phaawu kavi?” Yo khujipu yoori: “Sapa.”

6Ye khuwaaruma atthu apale yoori eekhale vathi. Elottelanaka khuthuula phaawu epile sapa, khunshukhurwela Nluku, khumeya khuwenkha anakhiyoni awe yoori awawanyele atthu apale. Yo khuretta etthiipile, 7Aarina theenya swi kiina ttiitthittiitthi, khuthuula, khuparikhiya na khuwooza anakhiyoni awe yoori awawanyele atthu apale. 8Atthu apale khuja mpakha orupala. Na khukusanya tathela zaasaliiyeeyo khwiitaala khelenke sapa. 9Aarivo thamani ya atthu alufu nne. Nawiisha Yinsa khuwooza atthu apale olawa owaya. 10Nasaapiru khweetta nkalawa na anakhiyoni awe khusala alawa nti wa Talimanuuta.

Mafwarizeewu anveka alama

11Mafwarizeewu khuta na khwaaza omuuzela Yinsa yoori amoone, na khunvekela alama ya pinkuuni. 12Ye khusisimira nkatthi nkatthi na khuri: “Mwaasa aya niini khapila eti evekaka alama moote ya minjuza? Miiyo kinhakikhi yoori hatha alama moote khanlawa winkhiwa.” 13Aphano khuwaalikha apale aya, khurutela nkalawa khusala alawa phantte kiina.

Othowelelisana wa mafwarizeewu

14Anakhiyoni apale eettiye osahawu othuula phaawu, aarina phaawu moote paasi nkalawa. 15Yinsa khuwooza yoori: “Mwijeekesele na mwiiyane phoole na fwaramento ya mafwarizeewu na ya Herooti.” 16Yo khusala akheetisana araka: “Mwaasa wa fweeyo ohithuuli phaawu.”

17Yinsa ajuwiyeevo yoori antta okheetisana, khuwoozela yoori: “Mwaasa aya niini mwinkhetisanaka monkoni wa ohiina phaawu? Nalelo khiniweeleyani wala khamwinsiila? Rooho zenu mweetta wuumisa? 18Mweeyo mwinaaye maasho ila khamwinoona, mwinaaye mashiilo ila khamwinsiila, khamwinfikhiri? 19Wakathi opule kaameyiyeeyo phaawu khuwenkha atthu apale alufu thaanu, khelenke kavi za tathela zasaliyeeyo?” Anakhiyoni apale khujipu yoori: “Khumi na piiri.” 20Khi wakathi opule kaameyiyeeyo phaawu sapa yoori kiwenkhe atthu apale alufu nne, zaasaliye khelenke kavi za tathela mwaakhupeliyeeyo? Anakhiyoni khujipu yoori sapa. 21Ye khuwooza yoori: “Mweeyo nalelo khiniweeleyani?”

Ovonisiwa wa ntthu woohooni nti wa Betezayiita

22Aphano yo khufiya Betezayiita, atthu akina ottuukhule khuntanela Yinsa ntthu woohooni, khusala anvekela yoori ansape. 23Ye khunthuula ntthu otule khunlawana othetekele wa mmuti mphule, khulawa khutthemela mmaasho na khunttheela makhono. Yinsa khumuuzela yoori: “Weeyo onwahi woona etthu?” 24Ntthu otule khweekesa otulu khuri: “Kiniwoona atthu anumpuwa nkhama miitthi enttaaye weettetta.” 25Theenya, Yinsa khunttheela makhono ntthu otule na khufinikha maasho awe. Aphano maasho awe khufunuwa na khurutela woona zooshi saaneene. 26Yinsa khunruma olawa owawe amuuzaka yoori: “Ohivire mmuti.”

Otukhuru wa Pheeturu

27Yinsa na anakhiyoni awe khulawa miti zaattamananiyeeyo Sezareeya ya Filiipe. Ntarikhi eettaka olawa, khusala awoozela yoori: “Atthu anri miiyo ki paani?” 28Yo khunjipu yoori: “Akina anri weeyo o Yaahaya Namoosa, akina anri o Aliyaasi, akinoko aya anri weeyo ommote wa manapiyu.” 29Yinsa khuwoozela yoori: “Khi mweeyo? Mwinri miiyo ki paani?” Pheeturu khujipu yoori: “Weeyo o Al-Masiihu!” 30Yinsa khuwaahirimiza yoori ahimuuze hatha ntthu monkoni wawe ye.

Yinsa onlupa ofwa na osisimuwa wawe

31Aphano ye khwaaza owaasomisa yoori yaari ohithajiya Mwaana wa Pinaatamu ohoochiwa pi vitthu zawaatta na okatthaliwa pi anamanozela a tiini, attunkhulu a tiini, mahaakhimu a kano, ooliiwe, ila siikhu ya ttaatthu asisimuwe.

32Ye khulupa woosileyavo monkoni aya opo. Aphano Pheeturu khunkhuwelela othetekele khusala anshowera. 33Yinsa khurutela aphale aariivo anakhiyoni awe khusala aweekesa na khunshowera Pheeturu yoori: “Osale nyuma waka, Epiliisi! Weeyo khunuupuwela vitthu za Nluku, ila vitthu za eenaatamu.”

34Aphano khuwaakhuwela atthu na anakhiyoni awe khuwooza yoori: “Nkhama ntthu ontakha okilotta, ajikatthale mweenyewe, athuule nsalapa awe akilotte. 35Maana otule antakhaaye wuusuru ohaayi awe ontta omwaashikha, ila otule onimwaashikhaaye ohaayi awe, mwaasa wa miiyo na mwaasa wa hapari zooshapweya ontta wuusurukha. 36Nakataalikha, ena fwayita-ni ntthu opattha fwayita ya olumwenku wooshi, mwiisho waya khumwaashikha nafusi yawe? 37Ama niini ntthu anwahaaye opatili na nafusi yawe? 38Otule anikoonelaaye haaya miiyo na mattakhuzi aka, khwa khapila epi zoovonya na za twampi, Mwaana wa Pinaatamu onteela omoonela haaya amana ataaka nsiifwa wa Papaawe na malayikha ttakatthiifu.”

9

1Khusala alupa theenya yoori: “Kiniwuuzani khweele yoori, khwa apa ariiye apha, akina khanfwa ahooneeni Ofwalume wa Nluku otaaka na owahi.”

Yinsa, Munsa na Aliyaasi

2Ziviriyeevo siikhu sitha, Yinsa khunthuula Pheeturu, Tiyaaku na Yaahaya paasi, khuwaalawana vamwaako woolepa woohiivo hatha ntthu nkina. Attaaphale Yinsa khuzukulisiwa vakatthi vaya. 3Kuwo zawe khwiiya zoottakattha nkhama etthu yawaara ameenaatho ahinwahaaye ofula khuttakatthisa nkhama toowo. 4Khuwaapuwelela Aliyaasi na Munsa, khusala attakhulana Yinsa. 5Aphano Pheeturu khumuuza Yinsa yoori: “Mwaaliimu, ti yooshapweya wiikhala attaapha. Nintta ojeka heema ttatthu, moote yawo, moote ya Munsa na kiina ya Aliyaasi.” 6Pheeturu khaari ojuwa etthu yoolupa, maana yo aari wa woova. 7Elottelanaka khupuwa liwiku khuwaafinikha, nttumpho khupuwamo huula yaari oraaye: “Otu Mwanaka wompheta; mwinsiileze.” 8Nasaapiru, wakathi eekesiyeeyo nkerekhere, khuhimooni hatha ntthu nkina theenya woohiiyi Yinsa.

9Eettaka wiishukha vamwaako aphale, Yinsa khuwaaruma yoori mwihimuuze hatha ntthu etile mooniyeeyo, mpakha Mwaana wa Pinaatamu asisimuwe muufwa. 10Mwaasa opule khuthokorela atthaaporu paasi, khusalana okheetisana maana a “osisimuwa muufwa”. 11Khumuuzela yoori: “Mwaasa aya niini, anamanozela a kano alupaka wiiya yoohithajiya Aliyaasi ota khapula?” 12Yinsa khuwaajipu yoori: “Khweele Aliyaasi ona ya ota khapula, amana ata onrutisela opheeya vitthu zooshi. Khi mwaasa aya niini yaatikhiwaka yoori Mwaana wa Pinaatamu ona ya ohoowa channu, okatthaliwa na otarawiwa? 13Ila, miiyo kiniwuuzani yoori Aliyaasi ata, yo khunrettela zooshi aatakhiyeeyo nkhama zaatikhiweezo monkoni wa ye.”

Ovonisiwa wa shaapu aariina sheethwani

14Wakathi afiyeevo aphale aariivo anakhiyoni apale akina, khoona khuntti khuluyeene ewaazukuleliye apale na anamanozela a kano eettaka okheetisana na anakhiyoni. 15Atthu apale paata ya omoona Yinsa, khwiiya ooshanka khutthirela khunchelisa. 16Yinsa khuwoozela yoori: “Mwinkhetisana niini?” 17Mwinyi mmote aari vakatthi wa khuntti etile khujipu yoori: “Mwaaliimu, miiyo kootisela mwanaka ariina sheethwani aninkhattazaaye ottakhula. 18Wakhula vahali aninsikanaavo, ontta onkwisela vathi. Khusala alaza maphovu na owina meeno, na ojookola. Kawaavekela anakhiyoni awo yoori amwiikare sheethwani aya oto, ila yo khuhinkhitiri.”

19Aphano Yinsa khujipu yoori: “Oo, atthu oohaamini, mpakha lini kiiyaka vamote na mweeyo? Mpakha lini kuuvilelakani? Mwikitiisele shaapu oto.” 20Aphano yo khuntiisa. Wakathi sheethwani amooniyeevo Yinsa, nasaapiru khuntothela mwaana otule ozoromowa woohusutivo khukwela vathi, khwaaza ojuupurusha alazaka maphovu. 21Yinsa khumuuzela paapa wa mwaana otule yoori: “Zamwaaza lini epi?” Papaawe mwaana khujipu yoori: “Thanku avokoliwe. 22Swaafu zawaatta, sheethwani oto, ontta onkwisela vamoottho na mmaati yoori amuule. Ila nkhama onwahi oretta etthu, noonele huruma onaawuni.” 23“Nkhama kinwahi?” Alupaka Yinsa. “Zooshi zinwaheya khwa otule ankhupalaaye.” 24Nasaapiru paapa wa mwaana otule khunyakula araka: “Kinkhupali; okaawuni muuhikhupali mwaka!”

25Wakathi Yinsa ooniyeevo yoori khuntti khuluyeene yeetta okusanyeya, khunsukisa sheethwani araka: “Sheethwani woohittakhuli na woohisiili, miiyo kinuuruma yoori onlikhe na ohinrutele theenya.” 26Sheethwani khunyakula, khunsakhinya woohusutivo khusaruwa, shaapu khwiiya nkhama ntthu woofwa, khufiyelela atthu akina olupa yoori: “Afwa.” 27Ila Yinsa khunkhola nkhono awe khunlansa, khweemela.

28Paata ya Yinsa orutela owawe, anakhiyoni awe khumuuzela othetekele yoori: “Mwaasa aya niini nahaakhitireliyeeyo omwiikara?” 29Ye khuwaajipu yoori: “Jaati yaya eto, eniikareya khwa lompa na ofuka paasi.”

Yinsa onlupa theenya ofwa wawe na osisimuwa wawe

30Yo khulaawo okhule aariiwo na khulokhela Kalileya. Yinsa khaatakhiye atthu ojuwa ohali aariiwo, 31maana eetta owaasomisa anakhiyoni awe na awoozaka yoori: “Mwaana wa Pinaatamu onsaleela winkheleliwa mmakhono wa anaatamu. Yo anlawa amuule, ila siikhu ya ttaatthu onlawa asisimuwe.” 32Ila yo khayaaweleyiye etthu aari otakhaaye olupa na khusala oova omuuzela.

Nwulu muufwalume wa pinkuuni paani?

33Khufiya Kafwaranaawu. Ari owawe, ye khuwoozela anakhiyoni awe yoori: “Ntarikhi mwaari okheetisana niini?” 34Ila yo khuhilupi hatha etthu, maana aari okheetisana yoori anjuwe paani eeyiyeeyo nwulweene channu vakatthi vaya. 35Eekhaliyeevo, Yinsa khuwaakhuwela apale khumi na awiri khuwooza yoori: “Nkhama ntthu ontakha wiiya wa mwanzo, ona ya wiiya wawiishela na eeye karumeya wa ooshi.” 36Khunthuula mwaana mmote khunttha vakatthi vaya, khunkholela nkhono awe na khuwooza yoori: 37“Wakhula otule animpwekherelaaye nsimaana nkhama otu, khwa nzina laka, onikipwekherela miiyo, na otule anikipwekherelaaye khanikipwekherela miiyo, ila onimpwekherela otule akiperekhiyeeyo.”

Otule ahiniiphiriwaaye ti fweeyo ori khwa fweeyo

38Yaahaya khunkhuwela Yinsa khumuuza yoori: “Mwaaliimu, namoona mwinyi mmote eekaraka masheethwani khwa nzina lawo, fweeyo khunkhattaza mwaasa woohiiyi wa khuntti yeetthu.”

39Yinsa khumuuza yoori: “Mwihikhattaze, maana khina anrettaaye minjuza khwa nzina laka, elottelanaka khukittakhula wootakhalavo. 40Maana otule ahinuumananaaye fweeyo, ori khwa fweeyo. 41Nakataalikha, kiniwuuzani khweele yoori, otule aniwinkhaanini maati oonywa, koopho moote khwa nzina laka, mwaasa wa mweeyo wiiya atthu a Al-Masiihu, weekhweele khinteela omwaashikha phakari yawe.”

Okwiselana ntwampi

42“Amana ntthu ankosisa mmote wa asimaana apa akikhupaliyeeyo miiyo, afwataali ofukeleliwa liwe loovalaza mmwisiko khutupweeziwa nkhilintti ya pahari. 43Na nkhono awo amana wuukosisa, oshije. Afwataali weetta muuhaayi ori woorakala, ehiiyeeni wiiyana makhono awo mawiri khweeseleliwa motthooni, ohali oriiwo moottho ohinzimaaye. 44Ottuukho nyunku yaya ehinfwaaye wala moottho aya ohinzimaaye. 45Na muulu awo amana wuukosisa, oshije. Afwataali weetta muuhaayi ori woorakala, ehiiyeeni wiiyana moolu mawiri khweeseleliwa motthooni, 46ottuukho nyunku yaya ehinfwaaye na moottho aya ohinzimaaye. 47Na liisho lawo limote amana luukosisa, olazemo. Maana afwataali weetta muufwalume wa Nluku na liisho limote paasi ehiiyeeni wiiyana maasho oomawiri ila khweeseleliwa motthooni, 48ottuukho nyunku yaya ehinifwaaye na moottho aya ohinzimaaye.

49“Maana wakhula mmote onlawa alukaniwe moottho. 50Mwiinyu pi wooshapweya; ila mwiinyu aya amana olikha onyuunya, onrutiseleya toovi onyuunya waya? Mwiiye mwiinyu mweeyo ena, na mwiikhale na heeri mmote na nzeenu.”

10

Monkoni wa waashana

1Aphano Yinsa khulaavo aphale vaya khusala alawa nti wa Yudeya na phantte kiina ya Yorotaani. Theenya khuntti moote khuta aphale aariivo. Nkhama etthiipo aazowereliyeezo khusala awaasomisa. 2Mafwarizeewu akina khunsusela yoori amweeze amuuzelaka yoori: “Halaali nlume omwaasha muukha awe?” 3Ye khuwaajipu yoori: “Munsa aruma niini?” 4Yo khulupa yoori: “Munsa aninkha ruhusa ya waatikha talakha khumwiikara.”

5Yinsa awaajipwaka khuri: “Mwaasa wa wuuma rooho, tiito ye oolikheliyeenini oruma opo aatikhiyeeyo. 6Ila Nluku omwanzo amumpa nlume na muukha. 7Mwaasa wa ethiito, nlume oninlikha papaawe na mamaawe khujikusanya na muukhaawe, 8na oowiiri anretteya wiiya mwiili mmote paasi. Toowo, yo khaniiya awiri, ila oniiya mwiili mmote. 9Nakataalikha, etile Nluku akusanyiyeeyo, ahiiyevo anvalulaaye.”

10Wakathi Yinsa ari owawe, anakhiyoni awe khumuuzela theenya monkoni wa mattakhuzi atthaapale. 11Ye khuwaajipu yoori: “Wakhula otule animwaashaaye muukhaawe na khunrala muukha nkina, ontta oraruwa. 12Muukha naye amana antthira mannawe khuraliwa ti nlume nkina, ontta oraruwa.”

Yinsa na asimaana

13Atthu akina aari owaatana asimaana yoori asapiwe ti Yinsa, ila anakhiyoni awe eetta owaashoweraka. 14Yinsa paata ya woona vitthu epile, khuhintuveli na khuwooza yoori: “Mwiwaalikhe asimaana akiteele miiyo, wala mwihiwaakhattaze, maana ofwalume wa Nluku pu waya. 15Kiniwuuzani khweele yoori, otule ahimpwekherelaaye ofwalume wa Nluku nkhama nsimaana, khanteela weettamo.”

16Elottelanaka, khuwaathuula asimaana mmakhono, khuwaattheela makhono na khuwaaparikhiya.

Shaapu thaajiri

17Wakathi Yinsa aari weettelaaye osaruwa, mwinyi mmote khutthira amweettelaka khulawa khunkokhorela na khumuuzela yoori: “Mwaaliimu woosaana, kirette niini yoori kipatthe ohaayi wa mileele?” 18Yinsa khunjipu yoori: “Mwaasa aya niini okiitthaka woosaana? Khaavo woosaana, woohiiyi Nluku paasi. 19Weeyo onjuwa oruma onraaye: ‘Ohuule, ohiraruwe, ohiiye, ohilupe oshaahiti woovonyeya, ohinhate ntthu na onshitahi papaawo na mamaawo.’ ”

20Mwinyi otule khulupa yoori: “Mwaaliimu, zooshi epo kinshututela thanku oshaapu aka.” 21Yinsa khumweekesa na khumpheta. Khumuuza yoori: “Enuusaleela etthu moote. Olawe woozanyise vitthu zawo zooshi, nzurukhu aya owenkhe asikhini na weeyo ontta wiiyana njuju pinkuuni; nawiisha ote okilotte.” 22Paata ya mattakhuzi apale, shaapu otule khwiiya woottettheya khulaavo ari woohuzunikha, maana aarina maali zawaatta.

23Yinsa khweekesa nkerekhere khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Ti ya olipa thaajiri weetta muufwalume wa Nluku.” 24Anakhiyoni awe khwiiya ooshanka khwa mattakhuzi apale. Ila Yinsa khurutela olupa theenya yoori: “Aanaaka, ti yoolipa weetta muufwalume wa Nluku! 25Eniiya yookhweya Enkamiiya ovira valiphotto la sikano, zayita thaajiri weetta muufwalume wa Nluku.”

26Anakhiyoni awe khwiiya ooshanka, khusala oozelana mmote na nzaawe yoori: “Nkhama pi toowo, paani anttelaaye wuusurukha?” 27Yinsa khuweekesa khuwooza yoori: “Khwa pinaatamu khinwaheya, ila Nluku wala; khwa Nluku vitthu zooshi zinwaheya.”

28Aphano Pheeturu khwaaza omuuza yoori: “Woone! Fweeyo nalikha zooshi yoori nuulotte.” 29Yinsa khujipu araka: “Kiniwuuzani khweele yoori, khaavo anlikhaaye ojama awe, ttwiiye, nlupuwe, mamaawe, papaawe, aana awe ama mashapa awe, mwaasa wa miiyo na hapari zooshapweya, 30ahinpwekheraaye venkivene ohaayi otthuupu, swaafu miiya theenya ya manyupa, attwi, alupu, maama, paapa, aana ama mashapa na olupatthiwa. Mwiisho waya ohaayi wa mileele. 31Awaatta eeyiye amwanzo anttela wiishela, na awiishela anttela wiiya amwanzo.”

Yinsa onrutela olupa ofwa wawe na osisimuwa wawe

32Yo eetta owelela Yeruzaleemu, Yinsa khuwaalokoza. Anakhiyoni khwiiya oshanka, na apale aari onlottaaye khwiiya awoova. Theenya Yinsa khuwaakhuwela apale khumi na awiri na khuwooza vitthu zaari weettelaaye onrettikhanela araka: 33“Moone, fweeyo ninwelela Yeruzaleemu, mwaana wa pinaatamu onlawa enkheleliwe mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano. Yo anttela onhukhumwela ofwa na omwinkhelela mmakhono wa amalapo, 34anttela onveyisa, ontthemela, onjapha na amuule. Paata ya siikhu ttatthu asisimuwe.”

Oveka wa Tiyaaku na Yaahaya

35Aphano Tiyaaku na Yaahaya, aana a Zepeteewu, khumwaattama Yinsa khumuuza yoori: “Mwaaliimu, nintakha yoori oninkhe etthu ninttelaaye wuuvekela.” 36Yinsa khuwoozela yoori: “Mwintakha yoori kuuretteleni niini?” 37Khujipu yoori: “Oninkhe ruhusa yoori khwa nsiifwa mwawo, fweeyo neekhale mmote nkhono nlume mmote nkhono nkha.” 38Ila Yinsa khuwooza yoori: “Khamwinjuwa etthu mwinvekaaye. Mwinwahi mweeyo onywela koopho etile kinyweliyeeyo ama opwekherela woosiwa opu khoosiweeyo miiyo?” 39Yo khujipu yoori: “Ninwahi.” Yinsa khuwooza yoori: “Mweeyo mwinlawa mwanywele koopho kinyweliyeeyo na mwinlawa moosiwe nkhama khoosiweeyo miiyo, 40ila phantte eto ya wiikhala nkhono nlume aka ama nkhono nkha khahi miiyo kininkhaaye. Maana puuro yaya eto ti ya apale atthenkezeliweeyo.”

41Noosiila vitthu epile, apale khumi khwiiya ookasirikha khwa Yaahaya na Tiyaaku. 42Ila Yinsa khuwaakhuwela na khuwooza yoori: “Mweeyo mwinjuwa yoori apale anooniwaaye wiiya anamalokozela a khapila anshintta na attunkhulu aya anthoonyeza ofwalume khwa yo. 43Ila vakatthi venu mweeyo mwihiiye toowo. Otule antakhaaye wiiya nttunkhulu vakatthi venu mweeyo ona ya wiiya othuuto anrumeyaaye; 44otule antakhaaye wiiya wa mwanzo vakatthi venu eeye mwiitthwaana enu mweeyo mooshi. 45Maana Mwaana wa Pinaatamu khateleeni orumeyeliwa, ila orumeya na winkha ohaayi awe khwa owaakaphula atthu awaatta.”

Ovonisiwa wa ntthu woohooni wa Yeriko

46Noofiya Yeriko. Yinsa na anakhiyoni awe vamote na khuntti khuluyeene yaari olankhaaye Yeriko, Baritimeewu, woohooni mwaana wa Timeewu nazimola eettiye wiikhala kharipu ya tarikhi. 47Noosiila yoori Yinsa wa Nazareeti ontta ovira, khwaaza okhuwa araka: “Yinsa, Mwaana wa Daawuuda, okoonele huruma!” 48Atthu awaatta khusala anshowera yoori eeye woonyamala, ila ye khusala akhanyarela araka: “Mwaana wa Daawuuda, koonele huruma!”

49Yinsa khweemela khuri: “Mwinkhuwele.” Khukhuweliwa otule woohooni khumuuza yoori: “Ofurahi, olankhe, ye ontta wuukhuwela!” 50Khweesela ajapi yawe toole, khwiirukha khweemela khulawa aphale aariivo Yinsa. 51Yinsa khumuuzela yoori: “Ontakha yoori miiyo kuurettele niini?” Mwinyi otule woohooni khujipu yoori: “Mwaaliimu, miiyo kintakha woona!” 52Yinsa khumuuza yoori: “Olawe! Amini yawo yawuusuru.” Nasaapiru khurutela woona na khusala anlotta Yinsa ntarikhi mphule.

11

Yinsa onvira na oshintta Yeruzaleemu

1Wakathi aattameliyeevo Yeruzaleemu, khufiya Betifwaaje na Betaaniya, kharipu ya mwaako wa oluveera, Yinsa khuwaaruma anakhiyoni awe awiri, 2khuwooza yoori: “Mwilawe nti opo mwinoonaaye omaasho weenu okho, mwifiyaka mwininsikana mwaana wa puuru afukeleliwe ahinaweliweke ti hatha ntthu. Mwinfukule mwintiise. 3Amana apuwa ntthu awuuzelani yoori: ‘Mwaasa niini mwirettaka vitthu epo?’ Mwinjipu yoori: ‘Mbwana ontta onhithajiya na oninrutisa nasaapi.’ ”

4Yo khulawa khunsikana mwaana wa puuru afukeleliwe, vanlako nwulu wa ntarikhi ya vaje, na khunfukula. 5Atthu aari attaaphale khuwoozela araka: “Eto mwinrettaaye niini ya onfukula mwaana wa puuru oto?” 6Anakhiyoni apale khujipu etthiipile Yinsa awooziyeeyo, na ye khuwaalikha onlawana.

7Khuntiisela mwaana wa puuru otule Yinsa, yo khutthaavo kuwo zawe na ye khuwela. 8Atthu awaatta khusala attattikha kuwo zaya ntarikhi na akina khusala atthaamo virapi aashijiyeeyo ntthuttu. 9Apale aalokoziyeeyo na apale aari onlottaaye khusala anyakula araka:

“Hosaana!

Wooparikhiyiwa ti otule antaaye khwa nzina la Mbwana!

10Wooparikhiyiwa saana ofwalume ontaaye wa papeetthu Daawuuda!

Hosaana pinkuuni!”

11Yinsa khufiya Yeruzaleemu na khulawa mpakha nnyupa woosifwiwamo. Khoona zooshi na wiiya waaripiye, khulawa Betaaniya na anakhiyoni awe apale khumi na awiri.

Yinsa ontwaharesha nyuupa yoosifwiwamo

12Mmeesho mwaya, wakathi aari olankhaaye Betaaniya, Yinsa khunkhola jala. 13Ari peetiwene, khoona muutthi wa mfikeera wooripelela mathapa, khulawa woona nkhama aari osikanamo nshumo. Wakathi aattameliyeeyo, khuhisikanimo hatha etthu, woohiiyi mathapa, maana khawaari wakathi wa wiima fiiku. 14Aphano khuuza mfikeera opule yoori: “Khina anttelaaye oja theenya mishumo khwa weeyo.” Anakhiyoni awe khusiila alupaka mattakhuzi apale.

15Yinsa khufiya Yeruzaleemu, khuvira nnyupa woosifwiwamo na khwaaza oweekara apale aari wuuzanyisaaye na apale aari wuuzanyaaye. Khupwalula khukulu za anamapatilisa nzurukhu na za apale aari wuuzanyisaaye jiwa. 16Khaari ontakhela ntthu oviranamo etthu yawuuzanyisa nnyupa woosifwiwamo. 17Khusala asomisa araka: “Khayaatikhiweeni yoori: ‘Nyuupa yaka enttela wiiya nyuupa yoolompiwamo khwa atthu ooshi ila mweeyo mwarettisa wiiya likurakuza la manantarawu.’ ”

18Mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano khusiila mattakhuzi apale na khwaaza weekesa nanna ya omuula, maana eetta omoova, mwaasa wa khuntti khuluyeene yaari yooshankisiwa pi masomi awe. 19Weettelaka oripa, yo khulaamo nsitati mphule.

Mfikeera wa wuuma

20Mmeesho mwaya supuyeene, khoona mfikeera opule ori wawuuma mpakha na mitathaari zaya. 21Pheeturu khuupuwela na khumuuza Yinsa yoori: “Mwaaliimu! Woone mfikeera opu waalaaniyeeyo wooma.” 22Yinsa khujipu yoori: “Wiiyane amini khwa Nluku. 23Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, wakhula otule anttelaaye wuuza mwaako opu yoori okhuleye ojeeselele mpahari, na khuhiina hatha nshikili nroho mwawo, ila khukhupalela yoori enrettikhana etile olupiyeeyo, entta oretteya. 24Apho, miiyo kiniwuuza yoori, zooshi weeyo onvekaazo khwa lompa, khukhupalela yoori wapwekherela, onteela opattha. 25Na amana olompaka, khwiiyana nzaawo okosiyeeyo, onswaamihi, yoori naye Paapa wa pinkuuni oswaamihi twampi zawo. 26Ila mweeyo amana mwihiswaamihi, na mweeyo Paapa wa pinkuuni kanswamihi twampi zenu.”

Ofwalume wa Yinsa na woosa wa Yaahaya

27Khufiya theenya Yeruzaleemu, wakathi Yinsa aari oviraaye nnyupa woosifwiwamo, khususeliwa ti mahaakhimu a tiini, anamanozela a kano na attunkhulu a tiini, 28khusala amuuzela yoori: “Vitthu epi, onrettana ofwalume waani? Paani awinkhiyeeyo ofwalume wa orettana?” 29Yinsa khujipu yoori: “Miiyo kintakha kiwuuzele, amana okijipu, kintta owuuza ofwalume kinrettanaaye vitthu epi. 30Nkakuuzeni, woosa wa Yaahaya waari wa pinkuuni ama waari wa anaatamu?”

31Yo khusala anyakulisana araka: “Amana niri ‘pi wa pinkuuni,’ ontta onuuzela yoori: ‘Aphano mwaasa aya niini mwihinkhupalelaka?’ 32Ila amana nilupa yoori waari wa anaatamu! Otakhaliwa, pu weetthu!” Maana yo aari owoova atthu, weekhweele atthu aari ookhupali yoori Yaahaya aari napiyu. 33Yo khunjipu Yinsa araka: “Khanijuweeni.” Yinsa zwaamu yawe khujipu yoori: “Hatha vattitthiiru, miiyo akiniwuuzani owahi kinrettanaaye vitthu epi.”

12

Nlikaniso wa anamalima

1Aphano Yinsa khwaaza owooza na milikaniso yoori: “Mwinyi mmote khuzala miitthi za wuuva, khujekelela khwiiya nkatthi, khuthipa kulaathayini yoori asala atthaamo wuuva na khujeka korofwa. Paata ya toole khuwarentterisa anamalima ye khusaafiri.

2“Wakathi wa wuurula, khunruma karumeya awe khwa anamalima yoori enkhiwe phantte ya mishumo za wuuva. 3Ila yo khunkhola khumpiya na khumwiikara woohimwinkhi hatha etthu. 4Aphano khumperekha karumeya awe nkina yo khunvonya khunwozola veeshwa, na khumpatthisisa haaya. 5Khumperekha theenya nkina khumuula. Khuwaaperekha theenya awaatta: akina khupiiwa na akina khuuliiwa. 6Aari osala mmote paasi yoori amperekhe, mwanawe wompheta wawe. Mwiisho waya khumperekha na khuri: ‘Otu mwanaka antta onshitahi.’ 7Ila anamalima apale khuuzana yoori: ‘Otu ti namarithi. Nlaweni nimuule, nirithi fweeyo.’ 8Aphano khunkhola mwaana otule, khumuula khumweeselela oje wa nshapa.

9“Mweenyewe nshapa onttela owaarettela niini? Ye ontta ota awoole anamalima apale, nshapa ntthile awenkhe anamalima akina. 10Khamwinasome etthu enlupaaye Zawaatikhiwa Ttakatthiifu?

“ ‘Liwe anamajeka akatthaliyeeyo,

nttho laya laretteya wiiya liwe linkhomaazaaye!

11Eto enlankha wa Mbwana

na ti yootikinisa khwa fweeyo.’ ”

12Aphano khwaaza weekesa nanna ya onkhola, maana eettiye ojuwa yoori nlikaniso opule aalupiyeeyo waari owaalupa yo. Ila eetta owoova atthu, attaaphale khunlikha khusala alawa safwari yaya.

Oriphiwa lumpuru

13Paata ya toole, khurumiwa mafwarizeewu akina na attunkhulu akina a khuntti ya Herooti olawa ottakhulana Yinsa eekesaka yoori ansikanane nttakhuzi loovonyeya. 14Wakathi afiyeevo aphale aariivo Yinsa khulupa yoori: “Mwaaliimu, ninjuwa yoori o weekhweele na khunjilikha oshawurisiwa ti ntthu. Maana khuniwaaphuka atthu khwa nanna ariizo, ila onsomisa wa waamineyavo tarikhi ya Nluku. Nkanuuze, halaali onripha lumpuru Seezari ama wala?” 15Ila Yinsa khumweeleya onaafikhi aya khuwoozela yoori: “Mwaasa aya niini mweeyo mwikootootaka? Mwikitiisele nzurukhu koone.” 16Yo khutana nzurukhu opule, ye khuwoozela yoori: “Ratarato eti na waatikha opu pu waani?” Yo khujipu yoori: “Seezari.” 17Aphano Yinsa khuri: “Mwimwinkhe Seezari etile yiiyiye ya Seezari, na ya Nluku etile yiiyiye ya Nluku.” Khwiiya onshankela.

Osisimuwa khweele

18Masatukhi akina, apale anlupaaye yoori khawiivo osisimuwa, khuta aphale aariivo Yinsa khulupa yoori: 19“Mwaaliimu, Munsa anilikhela zawaatikhiwa yoori, amana afwa ttwi na khunlikha muukhaawe ahinvokoleleeni mwaana, alooziwe ttwiiye yoori awaapatthe aana khwa zwaamu ya ttwiiye. 20Moone, aarivo attwi sapa, otu wa mwanzo khuloola na khufwa ahiwaalikheeni hatha aana. 21Wa phiiri khulooziwa muukha otule aafweliweeyo ti mannawe na ye khufwa, woohinlikhi mwaana; na wattaatthu khwiiya etthiipo. 22Etthiipile oosaapa khuhiwaalikhi hatha aana. Mwiisho waya muukha otule na ye khufwa. 23Aphano wakathi woosisimuwa, khwa ooshi apa sapa anttelaaye wiiya muukhaawe tutuuvi? Maana ooshi anraliye!”

24Yinsa khuwaajipu yoori: “Mweeyo mwattettekhiwa, maana khamwinjuwa Zawaatikhiwa Ttakatthiifu wala owahi wa Nluku! 25Pi toono, amana ananfwa asisimuwa, khanlawa aloola, wala olooziwa, ila anttela wiiya nkhama malayikha a pinkuuni. 26Mweeyo khamwinasome nkithaapu ya Munsa etthu yaatikhiweeyo monkoni wa osisimuwa? Wakathi aari ottakhulaaye va muutthi opule waari okholelaaye, yaatikhiwa yoori Nluku aamuuziye Munsa yoori: ‘Miiyo ki Nluku wa Eburahiima, wa Esiyaakha na wa Yaakhumpa.’ 27Moone, Nluku khahiyo wa ananfwa, ila Nluku wa atthu haayi. Mwattettekheya venkivene.”

Oruma nwulu

28Namanozela wa kano mmote noowasiila akheetisanaka khunsusela, ajuwiyeevo yoori ajipu saana, khumuuzela yoori: “Khi oruma wamwanzo khwa zooshi pu puuvi?” 29Yinsa khujipu yoori: “Oruma wamwanzo khwa zooshi pi opu: ‘Osiileze, Ezirayiilu, Mbwana Nluku eetthu ti eeyiye Mbwana otthwe paasi. 30Omphete paasi Mbwana Nluku awo khwa rooho yawo yooshi na nafusi yawo yooshi na akhili zawo zooshi na kuvu zawo zooshi.’ 31Wa phiiri pi opu: ‘Omphete nzaawo nkhama etthiipo onjiphetaazo omweenyewe.’ Khawiivo oruma nkina nwulu nkhama opu.” 32Namanozela wa kano otule khuri: “Kemaani, Mwaaliimu, walupa na haakhi yoori ye mmote paasi, na khaavo nkina woohiiyi ye, 33na omphete na rooho yawo yooshi na akhili zawo na kuvu zawo zooshi na omphete nzaawo nkhama etthiipo onjiphetaazo ti yooziti zaakha yoolukuziwa na twaha.”

34Yinsa ansiliyeevo yoori ajipu waakhilivo, khumuuza yoori: “Weeyo khuri peetiwene na ofwalume wa Nluku.”

Elottelanaka, khuhiivo hatha mmote aari omuuzelaaye.

Al-Masiihu Mbwana wa Daawuuda

35Yinsa eettaka osomisa nnyupa ya Nluku, khuwoozela yoori: “Anlupa toovi anamanozela a kano yoori Al-Masiihu mwaana wa Daawuuda? 36Daawuuda aya alupa khwa Rooho Ttakatthiifu yoori:

“ ‘Nnyizinku amuuza Mbwanaaka

yoori wiikhale nkhono nlume aka,

mpakha miiyo kiwaatthe maatuwi awo vathi wa moolu awo.’

37Daawuuda aya onimwiittha yoori ‘Mbwana’. Toovi anttelaaye wiiya mwanawe?” Khuntti khuluyeene yaari osiileza wootuveliwavo.

38Yinsa eettaka owaasomisa, aari owooza yoori: “Phoole na anamanozela a kano, apale woowaatuvela owala ajapi zoolepisana, na ochelisiwa va parasa, 39owaatuvela wiikhala wiilokozi nsinakooka na puuro za wiilokozi va njampo, 40atthaapo antapanya vitthu za ananfweliwa pi amannazaya na ojihakikhi khwa oretta lompa zoolepa; apa aya anttela ohoowa khwa ophukiwa woolwaazavo!”

Zaakha ya muukha wa ofweliwa ti mannawe

41Yinsa eekhaliye waattamela puuro etile eninkhiwaavo zaakha, aari woona nanna khuntti etile yaari otthaamo nzurukhu n’yoopo ya zaakha. Mathaajiri awaatta aari otthaamo wa waatta. 42Khumoona muukha woofweliwa ti mannawe wa masikhini, atthaakamo ttoosu piiri. 43Yinsa khuwaakhuwela anakhiyoni awe khusala awooza yoori: “Kiniwuuzani khweele yoori, muukha otu wa masikhini woofweliwa ti mannawe atthaamo n’yoopo wa zaakha zayita akina aya. 44Maana apale ooshi enkha epile zasaliyeeyo, ila muukha otu na osikhini awe enkha wooshi aari ororomelaaye.”

13

Yinsa onlupa opwechiwa wa Nyuupa Yoosifwiwamo

1Wakathi Yinsa aari osaruwaamo Nnyupa Woosifwiwamo, nakhiyoni awe mmote khumuuza yoori: “Mwaaliimu nkoona! Maweni mawulu mawulu toono na manyupa ooshapweyisana toono!” 2Yinsa khunjipu yoori: “Woona manyupa mawulumawulu apa? Khalinlawa osala liwe vatulu wa liwe nzaaya lihinttelaaye opwechiwa.”

Alama ya mwiisho wa wakathi

3Yinsa aarettiye eekhaliye vamwaako Oluveera omaasho wa nyuupa yoosifwiwamo, Pheeturu, Tiyaaku, Yaahaya na Antere khumuuzela othetekele yoori: 4“Onuuze, wakathi ni enttelaaye orettikhana vitthu zaya epo, na enttela wiiyavo alama ni yoothoonyeza yoori zooshi zasaleela orettikhana?”

5Yinsa khuwooza yoori: “Phoole mwihihatiwe ti hatha ntthu. 6Maana atthu awaatta anlawa ate khwa nzina laka alupaka yoori: ‘Miiyo ki Al-Masiihu’! Na awaahate atthu awaatta. 7Amana mwisiila viittha ama hapari za viittha, mwihoove maana epo, ena zoorettikhana, khahiyo wiisha woolumwenku. 8Khapila moote enttela wuumanana khapila kiina, na ofwalume onlawa woomanane ofwalume nkina. Zinlawa zeeyevo visikinyaatthi khwa phantte zoofwarikhana na jala. Epo zaya yaazo ya vitthu za olwaaza.

9“Mweeyo mwiiyane phoole, maana mwinlawa mwenkheleliwe wa anamaphuka na mwinlawa mwajaphiwe mmasinakooka, na mwilawaniwe wa misatoro na wa afwalume, mwaasa wa miiyo, yoori mwiiye mashaahiti. 10Ila enihithajiya olaleyiwa hapari zooshapweya khapula khwa khapila zooshi. 11Amana mwithuuliwa olawa ofukiwa na ophukiwa, mwihishukulikhele etthu yoolupa, ila ethiito mwinttelaaye winkhiwa wakathi aya otthuupo mwilupe ethiito, maana khahiyo mweeyo mwinttelaaye ottakhulaaye, ila Rooho Ttakatthiifu. 12Ttwi mmote onlawa anleve ttwiiye yoori ooliiwe, na paapa onleva mwanawe. Aana anlawa awaazukuluwele apaapa zaya na awoole. 13Atthu ooshi anttela owiinani mwaasa wa miiyo. Ila otule anttelaaye ovilela mpakha mwiisho, ontta wuusurukha.

Ohoowa nwulweene

14“Mwinteela woona okufuru wa woopisa wa pala nhali woohifwayi wiiyamo, otule ansomaaye ti emweeleye, aphano apale anttelaaye wiiya Yudeya atthirele omwaako. 15Otule anttelaaye wiiya vatulu wa nyuupa ahiishukhe wala ahivire nnyupa mwawe, yoori alazemo etthu. 16Otule aniiyaaye omashapa ahirutele onti yoori athuule juupa yawe. 17Ootakhaliwa aakha apale anttelaaye osikaniwa ari awiimittha ama eettaka waamwisa! 18Mwilompe yoori vitthu zaya epo ehirettikhane mwiita. 19Maana, siikhu zaya epo enttela wiiyavo miswipa zihineeyekevo thanku Nluku ompe olumwenku, na khinteela opuwa mikina nkhama opo. 20Eriwaka Mbwana khaavukuliye siikhu zaya epo, khaavo aari weettelaaye wiiya haayi, ila mwaasa wa apale oothawuliwa, avukula siikhu zaya epo. 21Aphano, amana ntthu awuuzani yoori: ‘Mmoone, Al-Masiihu otu ariiye apha!’ Ama ‘mmoone, otule ari okhule!’ mwihikhupali. 22Maana anlawa apuwe Al-Masiihu oojipanka na manapiyu oojipanka anttelaaye oretta alama na vitthu zootikinisa yoori awaahate apale oothawuliwa. 23Mweeyo mwiiyane phoole! Miiyo kiniwuuzani zooshi epo khapulathi zihinarettikhane.

Ota wa mwaana wa pinaatamu

24“Ila siikhu zaya epo, paata ya pala ya miswipa zaya epo, njuwa linttela oripa na mweezi onttela olikha waara. 25Matthottowa akwe pinkuuni na owahi wa pinkuuni onttela osakhinyeya.

26“Aphano, mwinttela omoona Mwaana wa Pinaatamu ataaka mmawiku na owahi nwulweene na siifwa. 27Ye onttela operekha malayikha awe khwa phantte nne zooshi za nkerekhere za olumwenku mpakha nkerekhere ya pinkuuni yoori awaakusanye ananthawuliwa awe.

Nsomo wa mfikeera

28“Mwijinozele osomisa wa mfikeera: amana virapi zaya zootthelaka mathapa mwinjuwa yoori onsaleela ofiya mwiita. 29Etthiipo theenya mweeyo, amana moona vitthu epo zeettaka orettikhana, mwijuwe yoori ye ori kharipu ya va milako. 30Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, khapila eti kinvira vitthu epi zihirettikhaneeni. 31Pinku na vathi zooshi zinteela ovira, ila mattakhuzi aka khanviraru.

32“Ila monkoni wa siikhu ama wakathi khina anjuwaaye, wala malayikha pinkuuni wala Mwaana, woohiiyi Paapa. 33Phoole, mwiiye woojeekesela, maana khamwijuweeni ofiya wa wakathi aya opo. 34Eri nkhama ntthu anlikhaaye nyuupa yawe khuretta safwari ya peetiwene, ila ahinalawe, khuwaalikhela ofwalume, a karumeya awe wakhula mmote shuruthi yawe, khunruma namweekesela yoori asale aweekeselaka. 35Tiito, mwijeekesele, maana mweeyo khamwinjuwa wakathi mweenyewe nyuupa anttelaaye oruti; enttela wiiya njuwa looveva, osikhu layili, lifwajiri ama supu. 36Amana ye ata woohileezi, ti ahuusikaneni mweettaka olala. 37Epile kiniwuuzaanini, kiniwuuzani mooshi: Mwijeekesele!”

14

Shawuri za omuula Yinsa

1Zaari osaleela siikhu piiri paasi yoori efiye siikhu ya Paashikowa na siikhu ya Njampo la Phaawu Zoohiina Fwaramento. Mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano aari weekesa nanna ya onkhola Yinsa sirini yoori amuule. 2Yo aari olupa yoori: “Khanininkhola va njampo yoori nihipuwise nzuuzu vakatthi wa atthu.”

Yinsa onvaaziwa mafuttha Betaaniya

3Yinsa ari Betaaniya, eekhaliye vameeza owawe mwinyi mmote aniitthiwaaye Simawu, otule raku aariinaaye makuttula, khutawo muukha aataniyeeyo suupha ya mafuttha oonukhela awaatta nzurukhu. Khupwecha suupha etile khwiitthela mmwishwa wa Yinsa. 4Apale aari attaaphale khwiiya ookatipukha khusala oozana atthaaporu yoori: “Aharipwela ni mafuttha apale. 5Maana aari owahi wuuzanyisa miiya ttatthu za nzurukhu wa paratha, aari weettelaaye winkhiwa asikhini.” Yo khunshowera muukha otule. 6Ila Yinsa khuwaalikhisa araka: “Mwinlikhe muukha otu khwa heeri. Mwanvelaveliselani? Ye akirettela miiyo etthu yooshapweya. 7Maana asikhini aniiya vamote na mweeyo wakhula siikhu, na mwinwahi owaawuni mwitakharu. Ila miiyo akinteela wiiya vamote na mweeyo mileele. 8Ye aretta etile aawahiyeeyo. Avaaza mafuttha oonukhela mwiili aka raku zeene, atthenkezaka ozikhiwa waka. 9Kiniwuuzani khweele yoori, wakhula vahali zintafusiriwaavo hapari zooshapweya khwa olumwenku wooshi, epi arettiyeeyo muukha otu, zeettaka olupiwa noofikhiriwa ye.”

Yuuda oninzinkula Yinsa

10Aphano Yuuda Eshikariyoote, mmote wa apale khumi na awiri, khulawa wa mahaakhimu a tiini khwa shawuri za onzinkula Yinsa. 11Khwa mattakhuzi apale, yo wakathi ansiliyeevo khwiiya ofurahi na khumwaahiti Yuuda omwinkha nzurukhu. Khwa wakathi aya opo Yuuda aari weekesa kiphenyo saana yoori anzinkule.

Yinsa onja njampo la paashikowa

12Siikhu ya mwanzo ya Njampo la Phaawu Yoohiina Fwaramento, wakathi waazoweriweeyo orettiwa twaha pwittipwitthi yoojeliwa paashikowa, anakhiyoni a Yinsa khumuuzela yoori: “Ontakha yoori neette vayi nootthenkesele etthu yoojiwa ya paashikowa?” 13Yinsa khuwaaruma anakhiyoni awe awiri khuwooza yoori: “Mwilawe mpakha ositati, ottuukho mwinlawa mwansikane mwinyi athuuliye yuuku ya maati. Mwinlotte othuuto, 14mwimuuze mweenyewe nyuupa ethiito anttelaaye oviramo yoori, ‘Mwaaliimu ontta wuuzela: Ori vayi nsana aka wa omakavo, kinttelaaye onja paashikowa na anakhiyoni aka?’ 15Aphano ye ontta wuuthoonyezani mweeyo khwa nyuupa ya vatulu nsana nwulweene na zooshi mwinihithajiyaaye. Mwitthenkeze attaapho njampo letthu.”

16Anakhiyoni apale khulawa mpakha ositati, khusikana zooshi nkhama etthiipile Yinsa aalupiyeezo na khuntthekeza paashikowa. 17Weettelaka oripa, Yinsa khuta na anakhiyoni awe apale khumi na awiri. 18Ari va meeza eettaka oja Yinsa khuri: “Weekhweele kiniwuuzani yoori mmote wa mweeyo anjaaye na miiyo onteela okizinkula.” 19Ooshi khwiiya oohuzunikha na khwaaza wuuzela wakhula mmote khwa zwaamu yawe yoori: “Talili khahiyo miiyo?” 20Yinsa khujipu yoori: “Mmote wa khumi na awiri anjanaaye miiyo parathu moote. 21Mwaana wa Pinaatamu onlawa afwe, nkhama etthiipo yaatikhiweeyo monkoni wa ye. Ila wootakhaliwa ti otule anttelaaye onzinkula Mwaana wa Pinaatamu! Afwataali ahivokoliweeni!”

Njampo la mwiili na taamu ya Mbwana

22Eettaka oja, Yinsa khuthuula phaawu, khuparikhiya, khumeya, khuwenkha anakhiyoni awe na khuwooza yoori: “Mwithuule; opu mwiili aka.” 23Elottelanaka, khuthuula jiikira, khushukhurwela, khuwenkha anakhiyoni awe na ooshi khunywa. 24Khuwooza yoori: “Eti ti taamu yaka ya wahati yiitthiweeyo khwa zwaamu ya atthu ooshi. 25Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, akinteela onywa theenya nshumo wa nrayi wa wuuva, mpakha siikhu kinttelaaye onywa theenya na mweeyo muufwalume wa Nluku.” 26Paata ya yo wiipa liipo limote, khusala alawa omwaako Oluveera.

Yinsa oninchimulela Pheeturu

27Aphano Yinsa khuwooza yoori: “Mooshi mweeyo mwinlawa mwakanswi. Maana yaatikhiwa yoori:

“ ‘Kininvulalisa nshuki aya,

pwittipwitthi zimwazeye.’

28Ila paata ya osisimuwa waka, kinttela olokoza Kalileya.” 29Aphano Pheeturu khutukhuru araka: “Hatha nkhama ooshi eetta wuutthira, miiyo akinuutthira.” 30Yinsa khunjipu yoori: “Weekhweele kiniwuuza yoori leelo osikhu otthuupu, likukhuwi lihineekhe swaafu piiri, onteela okikhana swaafu ttatthu.” 31Ila Pheeturu khusala akhanyarela channu araka: “Hatha nkhama ofwa vamote na weeyo, akinteela wuukhana.” Ooshi khulupa etthiipo.

Yinsa nwoorotha wa Yetemaani

32Aphano khulankha khulawa puuro eniitthiwaaye Yetemaani, khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Mwiikhale apha, miiyo kinttela olompa.” 33Khunthuula Pheeturu, Tiyaaku na Yaahaya khwaaza oshukulikha, othunkuwikha na ohuzunikha. 34Yinsa khuwooza yoori: “Nafusi yaka ti ya ohuzunikha venkivene wa osaleela ofwa. Mwisale apha na mwijeekesele.” 35Yinsa khuwaasusa vattitthiiru khukokhora na khusala alompa yoori nkhama enwaheya aattuwananisiwe wakathi opu wa ohoowa. 36Aari olupa toono: “Oo Paapa zooshi khwa weeyo zinwaheya. Okaattuwananise miiyo jiikira eti ya ohoowa. Ila ehirettikhane khwa matakhelo aka, ila khwa matakhelo awo.”

37Apho khurutela aphale aariivo anakhiyoni awe, khuwaasikana eettaka olala. Khumuuza Pheeturu yoori: “Simawu, ontta olala? Khuwaheeni ojeekesela nenkawu wakathi mmote? 38Mwijeekesele na mwilompe, yoori mwihikwele muuzayiniwa. Rooho ti yookhomaala, ila mwiili pi woottettheya.”

39Yinsa khuwaasusa opheya khusala alompa, arutelaka mattakhuzi mamoteru. 40Wakathi arutiyeevo khuwaasikana eettaka olala theenya, mwaasa maasho aya eetta owaalemela; khaari ojuwa etthu yoojipu. 41Khuta swaafu ya ttaatthu khuwooza yoori: “Nalelo mwintta olala na ovumula? Zafiyela! Wafiya wakathi wa Mwaana wa Pinaatamu winkheleliwa mmakhono wa anatwampi. 42Mwilankhe, nilawe! Mwimoone namazinkula ori kharipu.”

Ofukeliwa wa Yinsa

43Yinsa nalelo eettaka ottakhula, khuta Yuuda, mmote wa apale khumi na awiri, vamote na khuntti khuluyeene athuuliye phanka na puutta, zaaperekhiweeyo ti mahaakhimu a tiini, anamalokozela a kano, na attunkhulu a tiini. 44Namazinkula aawenkhiye alama, araka: “Otule kinttelaaye ompatikha, ti othuuto. Mwinkhole mwinthuule saana.”

45Wakathi afiyeevo, ye khumwaattama khumuuza yoori: “Mwaaliimu!” Na khumpatikha. 46Atthu apale khunkhola Yinsa khunfuka. 47Aphano mmote wa anakhiyoni awe aariina kharipu, khufuttha phanka khunvavela khushija nshiilo la karumeya wa haakhimu nwulu wa tiini. 48Yinsa khuwooza yoori: “Mwakiteela na phanka na puutta yoori mwikikhole nkhama namalokozela wa anazompere? 49Siikhu zooshi kaari vamote na mweeyo kisomisaka Nnyupa Woosifwiwamo, khuhikikholi; ila zooshi epi zarettikhana yoori emarisele zawaatikhiwa ti manapiyu.”

50Anakhiyoni awe ooshi khumwanswi na khuntthira. 51Ila shaapu mmote, aajifinikhiyeeyo nkhumi woolakala aari onlottaaye Yinsa. Yo khusala atakha onkhola, 52ila khuvula nkhumi opule, khutthira waazu.

Yinsa vakatthi wa Mashawuriiya

53Khunthuula Yinsa khunlawana wa haakhimu nwulu wa tiini na khuthukumana mahaakhimu a tiini ooshi, attunkhulu a tiini na anamanozela a kano.

54Pheeturu khusala awaalotta ari peetiwene mpakha nlikokoro wa haakhimu nwulu wa tiini, na khulawa khwiikhala na anamarumeyela, ootthaka moottho.

55Mahaakhimu a tiini na Mashawuriiya ooshi aari weekesa onsikanana paathuli moote Yinsa yoori anhukhumwele ofwa, ila khuhinsikanani hatha moote. 56Maana awaatta aari olawela oshaahiti woovonyeya khwa Yinsa, ila tukhuru zaya khazaari sawasawa. 57Aphano khulankha atthu akina na onlupeza vitthu zoovonyeya. 58“Fweeyo nansiila alupaka yoori: ‘Kimpwecha Nyuupa eti Yoosifwiwamo yoojekiwa pi makhono a anaatamu, na siikhu ttatthu kijeke kiina, yoohijekiwi pi makhono eenaatamu.’ ” 59Ila hatha nkhama piitthiipo, mattakhuzi aya khaari wiiya sawasawa. 60Haakhimu nwulu wa tiini khulankha khumuuzela Yinsa yoori: “Weeyo khunjipu mattakhuzi apa onlokoveziwaaye?” 61Ila Yinsa nalelo khwiiya woonyamala, khuhijipu hatha etthu. Haakhimu nwulu wa tiini khurutela omuuzela theenya yoori: “Weeyo o Al-Masiihu, mwaana wa Nluku Wooparikhiyiwa?” 62Yinsa khujipu yoori: “Miiyo ki othuuto, na mwinlawa mwamoone Mwaana wa Pinaatamu eekhaliye nkhono nlume wa Nluku wa Owahi Zooshi, na ataaka mmawiku a pinkuuni.”

63Aphano haakhimu nwulu wa tiini khuvarula kuwo zawe na khuri: “Khaninhithajiya oshaahiti nkina theenya! 64Mweeyo mwasiila okufuru wawe. Mwinuupuwela niini?” Atthu ooshi anri onsuhi wuuliiwa.

65Aphano akina khwaaza ontthemela khunfinikha omaasho wawe khusala ampwakula na amuuzela yoori: “Ti paani oopiyeeyo? Ohupiri!” Anamweekesela khunkhola na khumpwakula.

Pheeturu oninkhana Yinsa

66Pheeturu aarettiye ari vathi nlikokoro wa nyuupa etile wakathi atiiyeeyo njaazi wa haakhimu nwulu wa tiini. 67Amooniyeevo Pheeturu eettaka woottha moottho khuri: “Weeyo waari na Yinsa wa Nazareeti.” 68Ila Pheeturu khukhana araka: “Akininjuwa, na wala akinjuwa etthu onlupaaye.” Khusaruwela nlako wa nlikokoro. 69Wakathi njaazi otule amooniyeevo theenya, khuwooza apale aariina attaaphale yoori: “Otu mmote wa atthaapo.” 70Ila khukhana theenya. Oviriyeevo wakathi vattitthiiru, apale aariina atthaapale theenya khumuuza Pheeturu yoori: “Weekhweele, weeyo o mmoteru na atthaapo, maana onkalileya.” 71Ye khwaaza onlaani na olapha yoori: “Akininjuwa pinaatamu aya oto oninlupaaye.” 72Nasaapiru likukhuwi khwiikha swaafu ya phiiri. Pheeturu khuupuwela mattakhuzi Yinsa amuuziyeeyo yoori: “Likukhuwi lihineekhe swaafu piiri, onikikhana swaafu ttatthu.” Khulaavo aphale vaya khusala alila.

15

Yinsa ari wa Pilaatu

1Supuyeene, khukusanyeya mahaakhimu a tiini, attunkhulu a tiini, anamanozela a kano na mashawuriiya ooshi, khunfuka Yinsa khunthuula khumwinkha Pilaatu. 2Pilaatu khumuuzela yoori: “Weeyo o mfwalume wa mayaahuuti?” Ye khujipu yoori: “Weeyo ti onlupaaye.” 3Mahaakhimu a tiini aari onlokoveza vitthu zawaatta Yinsa. 4Pilaatu khurutela omuuzela theenya yoori: “Weeyo khunjipu? Nkoona vitthu kavi anuulokovezaaye.” 5Ila Yinsa khuhijipu hatha etthu, Pilaatu khwiiya wooshanka.

Yinsa ahukhumweliwa ofwa

6Yaari zowera yaya, wakathi wa Njampo la Paashikowa, Pilaatu onfukulela napherezu mmote, otule aari ovekiwaaye ti atthu. 7Mwinyi mmote aniitthiwaaye Barapa aafukeliwe vamote na anamakhijili mwaasa wa omuula ntthu wakathi wa nzuuzu. 8Khuntti ya atthu etile khuta na khunvekela Pilaatu yoori arette etile awaazoweziyeeyo owaarettela. 9Aphano Pilaatu khuwoozela yoori “Mweeyo mwintakha yoori kinfukulele mfwalume wa mayaahuuti?” 10Maana ye aari ojuwa saaneene yoori mahaakhimu a tiini anleviye Yinsa mwaasa wa nrima. 11Ila mahaakhimu a tiini awaakhanyareliye atthu apale yoori anvekele Pilaatu onfukulela Barapa khwa otakha waya. 12Pilaatu khuwoozela theenya yoori: “Kinrettele niini mwinyi otu mweeyo mwinimwiitthaaye mfwalume wa mayaahuuti?” 13Yo khunyakula araka: “Akhomeliwe!” 14Ila Pilaatu khuuzela yoori: “Niini arettiyeeyo yootakhala?” Ila yo khusala atepa onyakula araka: “Akhomeliwe!” 15Pilaatu eekesaka otuvelisa khuntti etile ya atthu, khunfukulela Barapa na khuruma ojaphiwa Yinsa na khumwinkhelela olawa okhomeliwa.

Anajanka aninveyisa Yinsa

16Anajanka khunthuula Yinsa, khunlawana nlikokoro wa nyuupa khuulu ya nsatoro khukusanya khuntti khuluyeene ya anajanka. 17Khunwalisa juupa yookhuttuwa, khuvaasha khaara ya miiwa khunwalisa mmwishwa. 18Khusala anchelisa araka: “Wiiye haayi, mfwalume wa mayaahuuti!” 19Khusala ampiya veeshwa vawe na nthala na ontthemela, akokhoraka na omwaaputu.

Okhomeliwa wa Yinsa

20Paata ya onveyisa, anajanka apale khunvula ajapi yookhuttuwa khunwalisa kuwo zawe. Aphano khunsarulela vaje yoori alawe ankhomele. 21Khukutthanana mwinyi mmote wa Sireene aari wiitthiwaaye Simawu, papaawe Alishantere na Ruufu, aari olankhaaye omashapa. Khunkhanyarela othuula nsalapa wa Yinsa. 22Yo khunthuula Yinsa khunlawana puuro eniitthiwaaye Kolokoota, eriina maana a puuro ya likurakuza la eeshwa. 23Khusala atakha omwinkha viinyu yoophakanyaniwa mafuttha oonukhela, ila ye khuhinywi. 24Aphano khunkhomela na khwaawanyana kuwo zawe khwa weekesa nasipu yoori ajuwe wakhula ntthu phantte ari weettelaaye osalana.

25Aakhomeliwe saa ttatthu ya supu. 26Pi etthiipo yaatikhiweeyo khwa olokoveziwa wawe yoori: Mfwalume wa Mayaahuuti.27Vamote na ye aakhomeliwe manantarawu awiri, mmote nkhono nlume, nkina nkhono nkha, 28na khurettikhana epile zawaatikhiwa zaalupiyeeyo yoori: “Ye aatthanttiwe nkhama namatapanya.”

29Apale aari oviraaye, eetta onttukhana na osakhinya viishwa zaya araka: “Haya, weeyo ompwechaaye Nyuupa Yoosifwiwamo, khwa siikhu ttatthu khujeka. 30Wiishukhe vansalapa apho na ojuusuru omweenyewe!” 31Khwa nanna etthiipo, mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano khusala alupa atthaaporu anveyisa yoori: “Wawoosuru akina, ila khunwahi ojuusuru omweenyewe. 32Wiishukhe vansalapa apho O Al-Masiihu, mfwalume wa Ezirayiilu, wiishukhe yoori niwoone na nuukhupali.” Apale aakhomeliweeyo, na yo eetta onttukhana theenya.

Ofwa wa Yinsa

33Yaapuwiye yiiza olumwenku wooshi, waaza saa sitha mpakha saakhentta. 34Payina ya saakhentta, Yinsa khukhuwa na huula ya onyakula, araka: “Elooyi, Elooyi, Lama sabatani?” Eto ena maana ya “Nluku aka, Nluku aka, mwaasa aya niini okanswaka?” 35Wakathi atthu apale aari attaaphale asiiliyeevo mattakhuzi apale, khulupa yoori: “Mwinsiile, oninkhuwela Aliyaasi!” 36Mmote aari attaaphale khutthira khulawa khunaanisa shiponja na vinaakiri, khupweha va muutthi na khumwinkha Yinsa yoori anywe na khuri: “Mwinlikhe, nimoone nkhama Aliyaasi onta anlazevo aphale vaya.” 37Ila Yinsa khunyakula channu khwiittha phuumu. 38Phazira ya Nnyupa Woosifwiwamo khuvaruwa khwaawanyeya phantte piiri, waaza vatulu mpakha vathi.

39Wakathi nttunkhulu wa anajanka aariiye omaasho wa Yinsa, ooniyeevo nanna afwiyeeyo, khuri: “Wekhweele mwinyi otu aari Mwaana wa Nluku!” 40Aakha akina aari oretta eettaka woona vitthu epile zaari orettikhanaaye ari peetiwene. Khwa atthaapo aarivo Mariyamu Mataleena, Mariyamu mamaawe Tiyaaku, nsimaana wa Yuusufu, na Salome. 41Aakha aya apo amperekhiye Yinsa na omwaawuni wakathi ari Kalileya. Owaalikha apo aya, aarivo aakha akina awaatta aalawaniyeeyo Yeruzaleemu.

Ozikhiwa wa Yinsa

42Njuwa leettelaka otupweela, mwaasa wa wiiya siikhu ya otthenkeza Saapatu, 43Yuusufu wa Arimateeya, mwinyi wa fwayita na aari oretta phantte ya Mashawuriiya, oto naye aari oweja ota wa ofwalume wa Nluku, khulawa woominyalavo wa Pilaatu na khuveka mwiili wa Yinsa. 44Pilaatu khwiiya wooshanka noosiila yoori Yinsa afwa. Khunkhuwela namalokozela wa anajanka khumuuzela nkhama khweele Yinsa afwa. 45Wakathi ooziweevo ti namalokozela wa anajanka, khumwinkha mwiili wa Yinsa Yuusufu. 46Aphano Yuusufu khuuzanya kuwo yoolakala yoopeepheya, khwiishusha mwiili wa Yinsa vansalapa aphale, khumputaputela va kuwo etile yoolakala na khunttha nkhapuri yaathipiweeyo vamwaako. Nawiisha, khutthaavo liwe liwululene vanlako vaya. 47Mariyamu Mataleena na Mariyamu mamaawe Yuusufu, aarettiye eettaka woona na khoona mwiili wa Yinsa vahali waatthiiweevo.

16

Osisimuwa wa Yinsa

1Paata ya ovira Saapatu, Mariyamu Mataleena, Salome na Mariyamu mamaawe Tiyaaku, khuuzanya mafuttha oonukhela yoori eetthele mwiili wa Yinsa. 2Siikhu ya mwanzo ya sumana supuyeene, njuwa leettelaka otthamuwa, aakha apale khulawa okhapuri. 3Ntarikhi khusala oozelana yoori: “Paani anttelaaye onilazelavo liwe lifukaniweeyo nlako wa khapuri?” 4Maana liwe laya laari liwululene. Ila noofiya okhule, khoona liri loolaziwavo. 5Aviriyeevo nkhapuri mphule, khumoona shaapu awaliye kuwo zoolakala eekhaliye nkhono nlume, na khwiiya awoova. 6Khuwooza yoori: “Mwihoove, mweeyo mwinimweekesa Yinsa wa Nazareeti, aakhomeliweeyo. Ye asisimuwa! Khaamo mphu, moone puuro aattattikheliwevo. 7Mwilawe mwawooze anakhiyoni awe na Pheeturu yoori: ‘Ye alokoza eettaka Kalileya.’ Ottuukho mweeyo mwinlawa mwamoone, nkhama etthiipo awuuziyeenini.”

8Eettaka othukumela na osuthuwa, aakha apale khulaawo na khutthiramu nkhapuri mphule. Na khuhimuuzi hatha ntthu, maana aari awoova.

Yinsa onimpuwelela Mariyamu Mataleena

9Wakathi Yinsa asisimuwiyeevo lifwajiri la siikhu ya mwanzo ya sumana, khumpuwelela omwanzo ene Mariyamu Mataleena, otule eekariweeyo mmwiili mwawe masheethwani sapa. 10Ye khulawa owooza ashirikha awe Yinsa, maana yo aari oohuzunikha na olila. 11Wakathi asiiliyeevo yoori Yinsa ori haayi na ampuweleliye Mariyamu Mataleena yo khuhikhupali.

Yinsa oniwaapuwelela anakhiyoni awiri

12Paata ya vitthu epile, Yinsa khujithoonyeza khwa wuuso nkina vakatthi wa anakhiyoni awe awiri alottaka tarikhi ya omashapa. 13Yo khuruti khuta khuwooza mattakhuzi apale azaaya; ila theenya apale khuhikhupali.

14Wiishela waya Yinsa khuwaapuwelela apale khumi na mmote, wakathi aariiyo vameeza, na khuwaashowera mwaasa woohikhupali na wuuma rooho zaya, maana khawaasileziye apale aamoniyeeyo wakathi asisimuwiyeevo. 15Khuwooza yoori: “Mwilawe olumwenku wooshi mwawaafisele atthu ooshi hapari zooshapweya. 16Otule ankhupalelaaye na khoosiwa ontta wuusurukha, ila otule ahinkhupalelaaye oniiyana paathuli. 17Alama epi enttela owaalokoza apale anikikhupalaaye miiyo: khwa nzina laka aniikara masheethwani, anlawa attakhule luuka pheeya, 18ankhola nyookha na onywa amali, ila khuhiwaaretti hatha etthu na owaattheela atthu makhono khuvona.”

Yinsa oneetta pinkuuni

19Paata ya owooza mattakhuzi apale, Mbwana Yinsa khuweziwa pinkuuni khwiikhala nkhono nlume wa Nluku. 20Aphano anakhiyoni apale khulankha khulawa olaleya phantte zooshi, Mbwana aari owaawuni ahakikhaka mattakhuzi aya na alama zaari owaalottaaye.