Hapari za

Matewuzhu

1

Eti warakha ya mazina a ojama wa Yinsa

1Eti warakha ya mazina a amarehemu a phantte ya ojama wa Daawuuda, wiiyiye ojama wa Eburahiima.

2Eburahiima khunvokola Esiyaakha;

Esiyaakha khunvokola Yaakhumpa;

Yaakhumpa khunvokola Yuuda na attwiize;

3Yuuda khunvokola Pereezi na Zeera, mamaaya aari Tamaara;

Pereezi khunvokola Hezoro;

Hezoro khunvokola Haruni;

4Haruni khunvokola Aminataapi;

Aminataapi khunvokola Naaso;

Naaso khunvokola Silimaani;

5Silimaani khunvokola Bowaazi, mamaawe aari Rahaape;

Bowaazi khunvokola Obeedi, mamaawe aari Rukhiiya;

Obeedi khunvokola Yeese;

6Yeese khunvokola mfwalume Daawuuda.

Daawuuda khunvokola Seleyimaana, mamaawe aari muukha wa Uriiya;

7Seleyimaana khunvokola Ropowaawu;

Ropowaawu khunvokola Apiiya;

Apiiya khunvokola Asa;

8Asa khunvokola Josafa;

Josafa khunvokola Jorawu;

Jorawu khunvokola Uziiya;

9Uziiya khunvokola Jotawu;

Jotawu khunvokola Akaazi;

Akaazi khunvokola Ezakiiya;

10Ezakiiya khunvokola Manaase;

Manaase khunvokola Amooni;

Amooni khunvokola Joziiya;

11Joziiya khunvokola Jekoniiya na attwiize, wakathi aakholiweeyo khulawaniwa Babilooniya.

12Paata ya weettaniwa Babilooniya:

Jekoniiya khunvokola Salatiyeele;

Salatiyeele khunvokola Zoropapeele;

13Zoropapeele khunvokola Apiwuute;

Apiwuute khunvokola Eliyakhiimu;

Eliyakhiimu khunvokola Azoori;

14Azoori khunvokola Satookhi;

Satookhi khunvokola Akiini;

Akiini khunvokola Eliwuuti;

15Eliwuuti khunvokola Eliyazaari;

Eliyazaari khunvokola Mata;

Mata khunvokola Yaakhumpa;

16na Yaakhumpa khunvokola Yuusufu, manna wa Mariyamu, otule anvokoliyeeyo Yinsa, othuuto aniitthiwaaye Al-Masiihu.

17Khwa etthiipo wavira ojama khumi na mine waaza va Eburahiima mpakha Daawuuda, na khumi na wane waaza va Daawuuda mpakha va okholiwa khulawaniwa Babilooniya, na khumi na nne waaza Babilooniya mpakha va ovokoliwa wa Yinsa.

Ovokoliwa wa Yinsa Al-Masiihu

18Ovokoliwa wa Yinsa Al-Masiihu pi toono. Mariyamu, ari wooposiwa ti Yuusufu, ahirapalelaneeni khwiimittha khwa Rooho Ttakatthiifu. 19Ila Yuusufu, mposi awe, khwiiya ntthu wa shariya na woohitakhi ontwayifusha, ye khulakela sirini okayiri onrala. 20Ila, paata ya wuupuwela vitthu epile, khumpuwelela nlayikha la Mbwana nkatthi wa olottha, khumuuza yoori: “Yuusufu, mwaana wa Daawuuda, ohoove ompokhera Mariyamu wiiya muukhaawo, maana ye eemittha khwa Rooho Ttakatthiifu. 21Ye onteela ompattha mwaana, weeyo ontthaje nzina la Yinsa, maana ye onteela owoosuru atthu awe khwa twampi zaya.”

22Zarettikhana zooshi epo, yoori ziretteye zooshi epile Mbwana alupiyeeyo khwa napiyu yoori:

23“Mwaari onteela wiimittha ampatthe mwaana,

anttelaaye wiittheliwa nzina la Emanuweele,

enlupaaye yoori ‘Nluku ona fweeyo’.”

24Paata ya osisimuwa, Yuusufu khuretta etile nlayikha la Mbwana laamuziyeeyo khumpokhera Mariyamu nkhama muukhaawe. 25Ye khaarapalelaniye mpakha ompattha mwaana. Ye khuntthaja nzina la Yinsa.

2

Othotola wa ajuwi a matthottowa

1Paata ya Yinsa ovokoliwa Belemu ya Yudeya yenzi ya mfwalume Herooti, ajuwi alankhiye okhu lintthamuwaawo njuwa khuta Yeruzaleemu. 2Khuuzela yoori: “Mwaana ntteetthe otu avokoliweeyo mfwalume wa mayaahuuti ori vayi? Fweeyo noona ntthottowa lawe okhu lintthamuwaawo njuwa nateela omwaaputu.”

3Wakathi mfwalume Herooti asiiliyeevo epo zaya, khwiiya wooshukulikha, na atthu ooshi a Yeruzaleemu. 4Aphano khuwaakusanya mahaakhimu a tiini ooshi na anamanozela a kano, khuwoozela vayi aari weettelaawo ovokoliwawo Al-Masiihu. 5Yo khunjipu yoori: “Belemu ya Yudeya, maana napiyu aatikha yoori:

6“ ‘Weeyo Belemu,

ya nti wa Yudeya,

weeyo hatha vattitthiiru khahi owoohafwiifweya

khwa sitati khuulu za Yuuda,

maana khwa weeyo onteela opuwa mfwalume

anttelaaye oweettettisa atthu aka a Ezirayiilu.’ ”

7Herooti khuwaakhuwela ajuwi sirini khuwoozela wakathi laapuwiyeeyo ntthottowa nttho. 8Aphano khuwaaruma Belemu awoozaka yoori: “Mwilawe mweekese ojuwa saaneene monkoni wa mwaana oto, amana mwinsikana, mwite mwikuuze yoori na miiyo kilawe kamwaaputu.”

9Paata ya onsiila mfwalume yo khusala alawa, ntarikhi khoona ntthottowa nttintthile ooniyeeyo okhu lintthamuwaawo njuwa, khulokoza khulawa khweemela puuro etile aariivo mwaana. 10Noorutela woona ntthottowa ntthile, khwiiya ofurahi venkivene. 11Khuvira nnyupa mphule khunsikana mwaana na mamaawe, khukokhora khumwaaputu. Nawiisha, khufukula maphuta aya khumwinkha tthuvo: weero, ovupa, na mafuttha oonukhela. 12Khuuziwa muulottha yoori ahirutele wa Herooti, khurutela owaya khwa tarikhi kiina.

Otthirela Misuri

13Paata ya ajuwi olawa, nlayikha la Mbwana khumpuwelela Yuusufu muulottha khumuuza yoori: “Olankhe, onthuule mwaana oto na mamaawe, otthirele Misuri. Weekhale ottuukho mpakha miiyo kiwuuze, maana Herooti onteela omweekesa mwaana oto yoori amuule.” 14Aphano ye khulankha, khunthuula mwaana na mamaawe osikhu, khweetta Misuri. 15Ottuukho eekhaliyeeyo mpakha Herooti ofwa. Khwa etthiipo khuretteya etile Mbwana alupiyeeyo khwa napiyu yoori: “Kankhuwela mwanaka aari Misuri.” 16Herooti ooniyeevo yoori attettekhiwa ti ajuwi, khwiiya wookatipukha, khuruma wuuliiwa aana ooshi a nyaakha miwiri zeettaka vathi, Belemu na miti zawaattamanana nkhama wakathi otthuupo ooziweeyo pi ajuwi. 17Aphano khurettikhana epile zaalupiweeyo ti napiyu Jeremiiya:

18“Khusiileya huula nti wa Raama

ya olila na ojikhupanyisa nwulweene;

aari Rakeele awaalilelaka aana awe akatthalaka ozurwiwa,

mwaasa wa ooshi ofwa.”

Orutela Ezirayiilu

19Paata ya Herooti ofwa, nlayikha la Mbwana khumpuwelela Yuusufu muulottha Misuri, 20khumuuza yoori: “Olankhe, onthuule mwaana na mamaawe, olawe Ezirayiilu, maana apale aari otakhaaye omuula afwa.” 21Ye khulankha, khunthuula mwaana na mamaawe, khweetta nti wa Ezirayiilu. 22Ila noosiila yoori Arikileewu mwaana wa Herooti ti asalaniyeeyo ofwalume wa papaawe, khwiiya wa woova weettawo. Nawuuziwa muulottha, khweetta nti wa Kalileya. 23Khusala eekhala sitati eniitthiwaaye Nazareeti, yoori erettikhane epile zaalupiweeyo pi manapiyu araka: “Ye onteela wiitthiwa Nnazare.”

3

Yaahaya Namoosa Ontthenkeza Tarikhi

1Siikhu zaya epile khupuwa Yaahaya Namoosa, alaleyaka n’yaara ya Yudeya, 2araka: “Mwithupwiye, maana Ofwalume wa pinkuuni ori kharipu.” 3Maana otu ti otule alupiweeyo ti napiyu Ezaaya yoori:

“Huula enkhuwa n’yaara eraka:

‘Mwitthenkeze tarikhi ya Mbwana

na mookolele miphiitelo zawe.’ ”

4Kuwo za Yaahaya zaattalaniwe ovuzi wa nkamiiya, na aari owalaka nzako wa shapala n’yuunu. Etthu yoojiwa yawe aari mapalaka na asali ya ntthuttu. 5Atthu a nti wa Yeruzaleemu na a Yudeya na miti zooshi za nkerekhere ya Yorotaani aari onteela ye. 6Yo aari otukhuru twampi zaya, nawoosiwa ti Yaahaya mmuttho Yorotaani.

7Wakathi ye awooniyeeyo mafwarizeewu na masatukhi enkeene ateliye woosiwa ti ye, khuwooza yoori: “Khapila ya evili! Ti paani awuuziyeenini otthira katapu entaaye? 8Mwithoonyeze khwa khaazi zenu yoori weekhweele mwathupwiya twampi zenu! 9Khahiyo olupa yoori: ‘Eburahiima ti papeetthu,’ ila miiyo kiniwuuzani yoori, khwa liwe ntthi Nluku onwahi owaattala aana a Eburahiima. 10Nshokha latthiiwa nshini wa mitathaari za miitthi. Wakhula muutthi ohiniimaaye mishumo zooshapweya ontta oshijiwa weeseleliwe va moottho.

11“Miiyo kiniwoosani na maati yoori mwithoonyeze othupwiya. Paata ya miiyo, onta nkina ariina owahi zayita miiyo, wala akina makhaamu oothuula jampali zawe. Ye onttela owoosani na Rooho ttakatthiifu na moottho. 12Ye ontana fosholo mmakhono mwawe onteela ophakula tiriku na maveya. Tiriku atthe va sakafu vawe, maveya akhoze va moottho ohinzimaaye.”

Woosiwa wa Yinsa

13Wakathi otthuupule Yinsa khulankha Kalileya khuta o Muuttho Yorotaani oteela woosiwa ti Yaahaya. 14Yaahaya khusala atakha okatthala araka: “Miiyo ti kinhithajiya woosiwa ti weeyo, onikiteela toovi miiyo?” 15Ila Yinsa khunjipu yoori: “Olikhe etthiipo, yoori erettikhane shariya yooshi.” Yaahaya khukhupalela. 16Yinsa nawoosiwa, khuvuuwa, nasaapiru pinku khufukuwa, khoona Rooho Ttakatthiifu yiishukhaka nkhama jiwa khummorela. 17Huula ya olankha pinkuuni khuri: “Otu mwanaka wompheta, na wookituvela channu!”

4

Ozayiniwa wa Yinsa

1Aphano Yinsa khuthuuliwa ti Rooho Ttakatthiifu khweettaniwa n’yaara, yoori alawe azayiniwe ti Sheethwani. 2Paata ya ofuka siikhu arupayiini nthana na osikhu, khunkhola jala. 3Namazayini khumwaattama khumuuza yoori: “Nkhama weeyo o Mwaana wa Nnyizinku, orume mawe apo athatuwe eeye phaawu.”

4“Khahiyo phaawu paasi enimwinkhaaye ntthu ohaayi,

ila nttakhuzi looshi linlankhaaye nkhanyo wa Nluku.”

5Elottelanaka, Sheethwani khumweettana sitati ttakatthiifu, khunweza phantte yawiishela olepa ya Nyuupa Yoosifwiwamo, 6khumuuza yoori: “Nkhama o mwaana wa Nluku, ojeeselele vathi aphale.” Maana yaatikhiwa yoori:

“Ye ontta oruma malayikha awe awiinanele,

atthaapo antta wuukholelela na makhono aya

yoori ohikwakwanttuwe va liwe.”

7Yinsa khunjipu yoori: “Theenya yaatikhiwa yoori: ‘Ohimweeze Mbwana, Nluku awo.’ ”

8Sheethwani khunthuula theenya khumweettana vamwaako mmote woolepa venkivene khunthoonyeza ofwalume wooshi wa olumwenku na siifwa yaya. 9Khumuuza yoori: “Zooshi epi kiniwinkha amana okokhora okaaputu.” 10Yinsa khumuuza yoori: “Oleevo, Epiliisi! Maana yaatikhiwa yoori:

“ ‘Omwaaputu Mbwana, Nluku awo,

na onrumeyele othuuto paasi.’ ”

11Aphano Sheethwani khumwaattuwa, khuta malayikha oteela onrumeyela.

Yinsa onaaza khaazi yawe Kalileya

12Wakathi Yinsa asiiliyeevo yoori Yaahaya afukiwa, khurutela Kalileya. 13Khulaawo Nazareeti khulawa khwiikhala Kafwaranaawu, yaari nshini wa pahari, nti wa Zebulooni na Nafitaali, 14yoori erettikhane etile alupiyeeyo napiyu Ezaaya yoori:

15“Nti wa Zebulooni, na nti wa Nafitaali,

tarikhi ya pahari, kaapu ya Yorotaani,

Kalileya ya amalapo!

16Atthu aari wiikhalaaye n’yiiza

oona nuuru khuluyeene;

khwa apale aari wiikhalaaye miti za mwiivuuli wa ofwa,

amwasikheliwa ti nuuru.”

17Waaza attaapho Yinsa khwaaza olaleya hapari alupaka yoori: “Mwithupwiye, maana ofwalume wa pinkuuni ori kharipu.”

Yinsa oniwaakhuwela anakhiyoni amwanzo

18Eettaka weettetta shiini ya Pahari ya Kalileya, Yinsa khuwoona attwi awiri: Simawu, aniitthiwaaye Pheeturu, na ttwiiye Antere. Yo aari weeselela matthavi aya mpahari, maana yo aari anamajiya. 19Yinsa khuwooza yoori: “Mwikilotte, miiyo kintta wuurettani o namajiya wa a atthu.” 20Nasaapiru yo khulikha matthavi aya khusala anlotta. 21Eettaka olawa etthiipile khuwoona attwi akina awiri: Tiyaaku, mwaana wa Zepeteewu, na Yaahaya, ttwiiye. Yo aari mmwaatiya na papaaya Zepeteewu, attalelaka matthavi aya. Yinsa khuwaakhuwela, 22nasaapiru yo khunlikha papaaya na mwaatiya, khunlotta.

Yinsa ontafusiri Kalileya yooshi na owaavonisa alwele enkeene

23Yinsa eettettiye Kalileya yooshi asomisaka mmasinakooka, atafusiraka hapari zooshapweya za ofwalume na avonisaka marati ooshi vakatthi wa atthu. 24Hapari monkoni wa ye khumwazeyela Siiriya yooshi, atthu khusala awaatiisa ooshi apale aarina marati na aari woonaaye olwaaza, anamajini, anatutu na anamarakala; ye noowaavonisa. 25Atthu enkeene khusala anlottelela oolankha Kalileya, Tekapooli, Yeruzaleemu, Yudeya na a nti wa phantte kiina ya muuttho Yorotaani.

5

Tafusiiri ya vamwaako

1Awooniyeevo atthu apale waatta, Yinsa khuwela vamwaako na khwiikhala. Anakhiyoni awe khususela aphale aariivo, 2ye khwaaza owaasomisa, araka:

3“Ooparikhiyiwa pi apale eeyiye asikhini nroho,

maana ofwalume wa pinkuuni pi waya.

4Ooparikhiyiwa pi apale anlilaaye,

maana anteela ozurwiwa.

5Ooparikhiyiwa pi apale oojipushuwisa,

maana yo anteela orithi olumwenku.

6Ooparikhiyiwa pi apale ariina jala na nnyottha la shariya,

maana anteela orupala.

7Ooparikhiyiwa pi apale ariina tthakaraka,

maana na yo anteela wooneliwa tthakaraka.

8Ooparikhiyiwa pi apale ariina rooho yoopakusiwa,

maana yo anteela omoona Nluku.

9Ooparikhiyiwa pi apale antisaaye heeri,

maana anteela wiitthiwa aana a Nluku.

10Ooparikhiyiwa pi apale anlupatthiwaaye mwaasa wa shariya, maana ofwalume wa pinkuuni pi waya.

11“Ooparikhiyiwa ti mweeyo amana mwittukhaniwaka, olupatthiwa na olupeziwa wakhula nanna ya ohankawaani mwaasa wa miiyo. 12Mwifurahi na mwitthape, maana tthuvo yenu pinkuuni khuluyeene, maana khwa nanna etthiipo awaalupatthiye manapiyu aviriyeeyo khapula ya mweeyo.

Mwiinyu wa voolumwenku na nuuru ya olumwenku

13“Mweeyo mwa mwiinyu wa voolumwenku. Ila amana olikha onyuunya waya, onrutiseleya toovi? Khuniiyana hatha fwayita, woohiiyi wiitthiwa khusala oluwattheliwa pi atthu. 14Mweeyo mwa nuuru ya olumwenku. Khinvitheya sitati yoojekiwa vamwaako. 15Khina ankhozaaye khantteya khuttha n’yuuku. Entthiiwa vahali wawooneyavo yoori ewaamwasikhele atthu apale aniiyaaye nnyupa 16Khwa nanna ethiito nuuru yenu mweeyo yaare vakatthi wa atthu, yoori oone khaazi zenu na ansifu Papeenu, ariiye pinkuuni.

Yinsa onrumeyela kano za Munsa

17“Mwihuupuwele yoori kateela ofuja kano za Munsa ama masomi a manapiyu, akateeliye ofuja, ila othoonyeza maana aya khaamili. 18Kiniwuuzani khweele yoori, erivo etthiipi pinku na vathi khina nanna entakhaaye waashikha nenkawu alama yiisheliye ya kano ama nttottonka, mpakha zooshi erettikhane. 19Wooshi otule anttelaaye okhijilela oruma mmote, hatha nkhama weetta opushuwa, na khuwaanozela akinoko oretta etthiipo, onteela wiitthiwa yoori woopepheya muufwalume wa pinkuuni; ila wakhula otule anshututelaaye na khusomisa oruma waya opu, onteela wiitthiwa yoori nwulweene muufwalume wa pinkuuni. 20Maana miiyo kiniwuuzani yoori shariya yenu ehizitiru ya mafwarizeewu na ya anamanozela a kano, hatha vattitthiiru khamwinteela weettamo muufwalume wa pinkuuni.

Katapu na osiilana

21“Mweeyo mwasiila vitthu ooziweeyo amarehemu apapazenu yoori: ‘Mwihuule; wakhula anuulaaye oneekesela ophukiwa.’ 22Ila miiyo kiniwuuzani yoori wakhula aninkatipukhelaaye ttwiiye oneekesela ophukiwa naye, na wakhula aninttukhanaaye ttwiiye ona ya olawaniwa wa afwalume ophukiwa. Na otule animuuzaaye ttwiiye yoori: ‘Nlolo!’ oninsuhi weetta vamoottho wa motthooni. 23Nakataalikha, amana olawaka winkha zaakha va alitaari khufikhiri yoori ttwiiyo ona etthu varoho na weeyo, 24olikhe zaakha yawo va alitaari attaapho, olawe wasiilane na ttwiiyo, nawiisha ote operekhe saana zaakha yawo. 25Amana ntthu atakha wuulawana onyuupa wa anamaphuka, osiilanane woohirupazi ntthu aya oto ntarikhi mweettaka olawa, maana noohijuwi weeyo onttela winkheleliwa wa namaphuka, namaphuka awinkhelele wa namweekesela kalapooso na ye aweeselele nkalapooso. 26Miiyo kiniwuuza khweele yoori khunlaamo ohiripheeni nzurukhu woolikana.

Oraruwa

27“Mweeyo mwasiila elupiwaka yoori: ‘Ohiraruwe.’ 28Ila miiyo kiniwuuzani yoori, wakhula animweekesaaye muukha na khuntakha nroho mwawe, araruwa. 29Nkhama liisho lawo la nkhono nlume lintta wuukosisa, olazemo weesele oje. Afwataali wuupwetheya phantte yawo moote ya mwiili awo zayita mwiili awo wooshi weeseleliwa motthooni. 30Nkhama nkhono awo nlume ontta wuukosisa, oshije weesele. Afwataali wuupwetheya phantte yawo moote ya mwiili awo woohiiyi mwiili awo wooshi weeseleliwa motthooni.

Waasha

31“Yaatikhiwa theenya yoori: ‘Otule animwaashaaye muukhaawe ona ya omwinkha talakha.’ 32Ila miiyo kiniwuuzani yoori wooshi otule animwaashaaye muukhaawe, ehiriwaka eetta oraruwa, oniiyana paathuli ya oraruwa, na otule aninralaaye muukha oto wa waashiwa ontta onrarusha.

Olapha

33“Mweeyo mwasiila etthu ooziweeyo amarehemu apapazenu yoori: ‘Mwihilaphe woovonyeyavo, ila mweettettise olapha mwirettiyeeyo omaasho wa Mbwana.’ 34Ila miiyo kiniwuuzani yoori, mwihilaphe hatha vattitthiiru: wala khwa vitthu za pinkuuni, maana khukulu ya Nluku; 35wala khwa vitthu za vathi, maana phi anvumulisaavo moolu awe; wala khwa Yeruzaleemu, maana sitati ya Mfwalume nwulu. 36Wala ohilaphele khwa eeshwa yawo, maana weeyo khunwahi olakaza wala oriipisa hatha nyuuli yawo moote. 37Entosheleza olupa yoori ‘aayo’ amana yiiya ‘aayo’, na ‘wala’ amana yiiya ‘wala’; noozitisa apho enlankha wa sheethwani.

Ojiripha

38“Mweeyo mwasiila etile elupiwe yoori: ‘Liisho khwa liisho na liino khwa liino.’ 39Ila miiyo kiniwuuzani yoori, mwihiweezele atthu otakhala rooho. Amana ntthu oopwakula nlaku limote onzukulisele ntthi likina. 40Amana ntthu atakha wuulawana wa anamaphuka na wuuvula hempe yawo, omwinkhe theenya ajapi yawo. 41Amana ntthu ookhanyarela othuula lipwattha khwa kiyasi ya phiima alufu moote, othuule phiima alufu piiri.

Owaapheta maatuwi

42“Amana ntthu oovekela etthu, omwinkhe; ohinnoze enyokonyoko otule anuuvekelaaye omwiipaasha. 43Mweeyo mwasiila elupiwaka yoori: ‘Omphete namwaattamanani awo, omwiine atuwi awo.’ 44Ila miiyo kiniwuuzani yoori, mwiwaaphete maatuwi enu na mwiwaalompele apale anuulupatthanini, 45yoori mweeyo mwiretteye wiiya aana a Papeenu ariiye pinkuuni. Maana ye oniwaatthamushela njuwa apale anrettaaye zooshapweya na apale anrettaaye zootakhala. Na oniwenkha vuula anashariya na apale ohitakhi shariya. 46Amana mwiwaaphetaka apale anuuphetaanini paasi, tthuvo ni mwineekeselaaye wiiyana? Anamariphisa lumpuru nayo anretta etthiipo! 47Na amana mwiiwaachelisaka maswaahipu paasi, mwinrettani yooziti? Hatha na makaafiri anretta etthiipo. 48Nakataalikha mwiiye atthu khaamili, nkhama etthiipo eeyiyeeyo khaamili Papeenu wa pinkuuni.

6

Owaawuni anamathowiwa

1“Mwiiyane phoole ya oretta khaazi zenu za shariya vahali aniiyaavo atthu akina yoori mwisifwiwe pa yo. Amana mwiretta toowo, khamwiniiyana hatha phakari ya Papeenu wa pinkuuni.

2“Nakataalikha, amana mwinkha zimola mwihithuule nlope khusala mwilaleya, nkhama anrettaazo manaafikhi mmasinakooka na ntarikhi, atakhaka yoori asifwiwe pi akina aya. Miiyo kiniwuuza khweele yoori yo apokhera phakari yaya. 3Ila amana weeyo winkha zimola, nkhono awo nkha ohijuwe etthu orettiyeewo nkhono nlume awo, 4khwa nanna etthiipo zimola yawo ena ya wiiya ya siiri. Toowo, Papaawo otule anoonaaye epile enrettiwaaye sirini, ontta wuutthuva.

Nanna ya olompa

5“Na amana mwilompaka, mwihiiye nkhama manaafikhi. Yo owaatuvela weemela khusala alompa nsinakooka na ntarikhi, atakhaka yoori ooniwe pi akinoko aya. Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, yo apokhera phakari yaya. 6Ila amana weeyo otakha olompa, weette okatthi wawo, ofuke milako zawo olompe khwa Papaawo, ariiye sirini. Aphano Papaawo ariiye sirini, ontta wuutthuva. 7Na amana olompaka, khahiyo orutela mattakhuzi mamoteru ooheleyi swaafu zawaatta, nkhama anrettaazo amalapo. Yo anaakhipwela yoori mwaasa wa waattisa ottakhula Nluku ti aniwaasiilaavo. 8Mwihiiye nkhama yo, maana khapula mweeyo mwihinaveke Papeenu onretta ajuwe etthu mwinihithajiyaaye. 9Nakataalikha, mweeyo amana mwilompaka mwisala mwiri toono:

“ ‘Papeetthu oriiye pinkuuni,

littitthimisiwe nzina lawo loottakatthifu,

10wiishushe ofwalume awo,

matakhelo awo arettikhane,

vathi apha nkhama etthiipo enrettikhanaazo otulu.

11Oninkhe wakhula siikhu etthu yoojiwa ninihithajiyaaye.

12Oniswaamihi koosa zeetthu

nkhama etthiipi fweeyo nininswaamihaaye wakhula otule annikosaaye,

13na ohinilikhelele nizayiniwaka,

ila nuusuru khwa ntakhali,

maana ofwalume, owahi,

na siifwa zooshi pi zawo, mileele. Amiina.’

14Maana amana mwiwaaswaamihi anaatamu koosa zaya, Papeenu wa pinkuuni naye ontta wuuswaamihini. 15Ila amana mwihiswaamihanaka, Papeenu naye khanuuswaamihini koosa zenu.

Ofuka

16“Amana mwifuka, mwihithoonyeze wuuso wa huzuni nkhama anrettaazo manaafikhi, yo antta ozukulisa wuuso aya yoori atthu akina ajuwe yoori afuka. Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, nooretta toowo apokhera tthuvo yaya. 17Ila weeyo amana ofuka, woose wuuso awo, na oshamule nyuuli zawo, 18yoori akinoko ahijuwe yoori wafuka, ila Papaawo, ahinooneyaaye, otule anoonaaye etile onrettaaye sirini ontta wuutthuva.

Maali pinkuuni

19“Ohijikusanyele maali vathi apha, ariivo maweephe, na kuuthu enwahaaye oharipu, na manantarawu anwahaaye ophenya khwiiya. 20Ila ojikusanyele maali pinkuuni, ottuukho maparatha na kuuthu ehinwahaaye oharipu wala nantarawu ahimphenyaawo khwiiya. 21Maana attaapho eniiyavo maali zawo, rooho yawo eniiya attaapho.

22“Maasho khantteya ya mwiili. Amana maasho awo eeya saana, mwiili awo oniiyana nuuru. 23Ila amana maasho awo eeya oohishapweyi, mwiili awo wooshi oniiya n’yiiza. Nakataalikha, amana nuuru oriinaaye ezukuluwa yiiya yiiza, yiiza yaya eto eniiya khuluyeene!

24“Khaavo ntthu anwahaaye owaarumeyela a Mbwana awiri, mwaasa yoori ontta omwiiphiirisa mmote, antuvelise otu nkinaaya; ama oniiya wa waamineya khwa otu mmote na ontarawu otu nkinaaya. Mweeyo khamwina ya onrumeyela Nluku na nzurukhu.

Tafwawuthi za ohaayi

25“Tiito, kiniwuuzaanini yoori, mwihiiye woovelavelela ohaayi enu, khwa etthu yoojiwa ama yoonywiwa; wala mwiili enu monkoni wa etthu ya owala. Ohaayi enu waziti etthu yoojiwa. Na mwiili enu ona fwayita khuluyeene zayita kuwo. 26Mwiwoone anyannyi otulu; khanzala, khanuurula wala khana sakafu, ila Papeenu wa pinkuuni oniwaajisa. Nakataalikha mweeyo mwinaaye fwayita zayita anyannyi. 27Paani wa mweeyo anwahaaye weekezela mansha awe hatha nkhama eetta oshukulikhela?

28“Khi mwishukulikhelelani kuwo? Moone nanna enwulaazo miitthi za ntthuttu na maluwa aya. Yo khinkhola khaazi, wala khinvasha. 29Ila wekhweele miiyo kiniwuuzani yoori, Seleyimaana na siifwa yawe khawaleeni kuwo wooshapweyavo nkhama maluwa apa. 30Moone, Nluku onwalisa nyaani za ntthuttu leelo ziriivo meesho zinttelaaye olukuziwa khatepeeni, wuuwalisani mweeyo channu atthu oopushuwa amini! 31Nakataalikha mwihishukulikhe, mwiraka: ‘Ninja niini?’ ama ‘Ninnywa niini?’ ama ‘Ninwala niini?’ 32Maana makaafiri pi anshukulikhelaaye vitthu nkhama epo, ila Papeenu ariiye pinkuuni onjuwa yoori enuuhithajiyani epo zaya. 33Apho, mweekese khapula Ofwalume wa Nluku na shariya yaya, na vitthu zooshi mwintta weekezeliwa. 34Nakataalikha mwihishukulikhele ya meesho, maana meesho entana tafwawuthi zaya. Wakhula siikhu eniiyana otakhala waya.

7

Omphuka Nzaawo

1“Mwihimphuke nzeenu yoori na mweeyo mwihiphukiwe. 2Maana khiima ethiito mwimphukaaye, mweeyo mwinttela ophukiwa khwa khiima ethiito; na mphimo otthuupo mwinrumeyelaaye, theenya onttela orumeyeliwa yoori mwiphimeliwe mweeyo.

3“Mwaasa aya niini woonaka etutu eriiye mmaasho wa ttwiiyo, ila khuhooni lipikhi liriiye mmaasho mwawo? 4Nannani onimuuzaaye ttwiiyo yoori: ‘Nkankaani kuulaze etutu eriiye mmaasho mwawo,’ khupe weeyo orina lipikhi mmaasho mwawo? 5Naafikhi! Olazemo khapula lipikhi liriiye mmaasho mwawo, aphano ontta woona saaneene khuwahi olazamo etutu eriiye mmaasho wa ttwiiyo.

6“Mwihiwenkhe vitthu ttakatthiifu anapwa, wala mwiheeselele mawe enu ootafikhana kuluwe; olikha toowo, apo aya antta oluwatthela na amana oozukuluwelani antta wuuthapatani.

Nthiti khwa lompa

7“Mwiveke, mwintta winkhiwa; mweekese, mwintta opattha; mwipiye nlako, mwintta ofukuleliwa. 8Maana wooshi anvekaaye oninkhiwa, aneekesaaye onsikana, ampiyaaye nlako ontta ofukuleliwa.

9“Paani wa mweeyo, anraaye mwanawe anvekeliye phaawu khumwinkha liwe? 10Ama anvekeliye swi khumwinkha nyookha? 11Nkhama mweeyo, mweeyaru pure ootakhala rooho, mwinjuwa owenkha vitthu zooshapweya aaneenu. Sapiseni Papeenu ariiye pinkuuni, khatepeeni owenkha vitthu zooshapweya apale aninvekelaaye. 12Etthiipo, wakhula etile enuutuvelaanini oretteliwa, na mweeyo mwiwaarettele etthiipo azeenu, maana kano na manapiyu alupa.

Milako Zoophunyeya na Milako Zootaphuwa

13“Mwivire nlako woophunyeya, maana nlako wootaphuwa ti tarikhi ya okhweya enuulokozaaye motthooni, na atthu enkeene anvira nlako otthuupo. 14Tarikhi na nlako oninkhaaye ohaayi wa mileele nttitthiiru, na atthu vattitthiiru ti anttelaaye osophela.

Muutthi na mishumo zaya

15“Phoole na manapiyu oojipanka, yo anuuteelani mweeyo awaliye shapala ya pwittipwitthi, ila nkatthi ari miiji zooluma. 16Mweeyo mwinttela owaajuwa khwa mishumo zaya. Ntthu owahi wuurula wuuva mmiiwa, wala mishumo za muuyu mwiikhuuwa. 17Khwa etthiipo wakhula muutthi wooshapweya oniima mishumo zooshapweya, na muutthi wootakhala oniima mishumo zootakhala. 18Khinretteya muutthi wooshapweya wiima mishumo zootakhala, wala muutthi wootakhala wiima mishumo zooshapweya. 19Wakhula muutthi ohiniimaaye mishumo zooshapweya ontta oshijiwa khweeseliwa va moottho. 20Khwa etthiipo mwinteela owaajuwa khwa mishumo zaya!

21“Khahiyo ooshi apale anikiitthaaye yoori: ‘Mbwana, Mbwana,’ anttelaaye weettamo muufwalume wa pinkuuni, ila otule anrettaaye matakhelo a Paapa ariiye pinkuuni. 22Amana efiya siikhu yaya eto atthu enkeene, anlawa akuuze yoori: ‘Mbwana, Mbwana! Fweeyo nahupiri khwa nzina lawo, neekara masheethwani khwa nzina lawo, na khwa nzina lawo naretta minjuza zawaatta.’ 23Aphano miiyo kiwooze woosileyavo yoori: ‘Akinuujuwani. Mwikisuse, anamaretta zootakhala.’

Njuwi na nlolo

24“Wakhula otule ansiilaaye mattakhuzi aka na khushututela onlattisaniwa ntthu wa akhili ajekiyeeyo nyuupa yawe khuthipa khuttha vanchina la mawe. 25Khunya vuula, khwiitaaza nyuuttho khuvuma pheevo khusakhinya nyuupa etile, khuhikwi, maana nchina laya laari va mawe. 26Ila otule ansiilaaye mattakhuzi aka khuhishututeli onlattisaniwa ntthu woololo ajekiye nyuupa yawe va nshaka. 27Khunya vuula, khwiitaaza nyuuttho, khuvuma pheevo khupiya nyuupa etile, khupwaluwa, khupwecheya.”

28Wakathi Yinsa eeshiyeevo ottakhula, khuntti epile khwiiya zootikinisiwa khwa masomi awe, 29maana aari osomisa nkhama ntthu ariinaaye ofwalume, woohiiyi nkhama anamanozela a kano.

8

Ovonisiwa wa namaaharaja

1Wakathi eeshukhiyeevo vamwaako, khuntti khuluyeene khunlotta. 2Nasaapiru khuta namaaharaja mmote khumwaattama, khumwaaputu akokhoriye khulupa yoori: “Mbwana, amana otakha okitwahareshe!”

3Yinsa khookola nkhono, khunsapa khulupa yoori: “Katakha ti otwahareshiwe!” Nasaapiru ye khwiiya wootwahareshiwa khwa maaharaja. 4Aphano Yinsa khumuuza yoori: “Vitthu epi ohinthatelele hatha ntthu. Ila olawe, wajithoonyeze wa namalokozela wa tiini na olaze zaakha etile Munsa alupiyeeyo, yoori yiiye oshaahiti.”

Najanka wa Rooma onthonyeza amini yawe

5Wakathi Yinsa afiiyeevo sitati ya Kafwaranaawu, khuta nttunkhulu wa anajanka, onvekela yoori amwaawuni. 6Khumuuza yoori: “Mbwana, karumeya aka ori onti, onaaye supiyaani, ontta ohoocheya venkivene.”

7Yinsa khumuuza yoori: “Miiyo kinlawa kanvonise.”

8Nttunkhulu wa anajanka otule khunjipu yoori: “Mbwana, miiyo akinsuhi wuupokherela vaje vaka. Ila olupe nttakhuzi limote paasi, karumeya aka ontta ovona. 9Maana na miiyo ki ntthu kiriiye vathi wa ofwalume na ki nttunkhulu wa anajanka. Kinimuuza mmote yoori: ‘Olawe,’ khulawa; khumuuza nkina yoori: ‘Ote,’ ye khuta. Kinimuuza karumeya aka yoori: ‘Orette khata,’ ye khuretta.”

10Yinsa noosiila epo, khushanka, khuwooza apale aari onlottaaye yoori: “Kiniwuuzani khweele, akinsikaneeni Ezirayiilu ntthu ariina amini nkhama eti. 11Miiyo kiniwuuzani, atthu enkeene a khipula na okhu lintthamuwaawo njuwa, anttela wiikhala va meeza na Eburahiima, Esiyaakha, Yaakhumpa muufwalume wa pinkuuni. 12Ila apale aari weettelaaye orithi Ofwalume wa Nluku anttela weeseleliwa oje, n’yiiza nhali onttelaaye wiiyamo olila na oluma meeno.”

13Aphano Yinsa khumuuza nttunkhulu wa anajanka otule yoori: “Olawe owawo, entta orettikhana nkhama etthiipo okhupaliyeezo.” Wakathi otthuupule karumeya awe khwiiya woovona.

Owahi wa Yinsa monkoni wa masheethwani na marati

14Yinsa khweetta owawe Pheeturu ottuukho khumoona nkhwewe Pheeturu arapaleliye ari nlwele hooma. 15Yinsa khunsapa nkhono awe, hooma etile khumwiisha. Nunu otule khulankha khusala anrumeyela.

16Paata ya otupweela njuwa, khutiiseliwa anamasheethwani awaatta, ye khusala eekara masheethwani khwa nttakhuzi lawe khuwaavonisa alwele ooshi. 17Khwa etthiipo khurettikhana epile zaalupiweeyo ti napiyu Ezaaya yoori:

“Ye athuula marati eetthu

na apwechera moolwele eetthu.”

Onlotta Yinsa, etthu yoolipa!

18Yinsa noowoona atthu awaatta anzukuleliye, khuwooza anakhiyoni awe yoori nilokhele kaapu ya ntthatta. 19Aphano namanozela wa kano mmote khumwaattama khumuuza yoori: “Mwaaliimu, kintta wuulotta wakhula vahali oneettaavo.”

20Yinsa khunjipu araka: “Ananthala anaaye maphotto aya anyannyi anaaye vijaaro zaya, ila Mwaana wa Pinaatamu khana vahali woovumulisavo eeshwa yawe.”

21Nakhiyoni awe mmote khumuuza yoori: “Mbwana, waaze okilikha kilawe kanzikhe paapa.”

22Yinsa khujipu araka: “Okilotte, owaalikhe ananfwa azikhane atthaaporu.”

Yinsa onnyamaza pheevo yawaatta

23Yinsa apakhiriyeevo mmwaatiya anakhiyoni awe khunlotta. 24Nasaapiru, pheevo yawoopisa khusala evuma mpahari, mwaatiya khusala ozamisiwa ti mawipi, Yinsa eettaka olala. 25Anakhiyoni awe khunsusela khusala anlansa, ankhuwelaka araka: “Mbwana, onuusuru nasaleela ofwa!”

26Ye khuwoozela yoori: “Mwinoovani? Atthu oopushuwa amini!” Ye khulankha khushowera pheevo epile na pahari, zooshi khunyamala. 27Ooshi khusala ashankiye khusala alupa yoori: “Otu aya paani hatha anrumaaye pheevo na pahari khunshututela?”

Yinsa oniwaavonisa atthu awiri aashinttiweeyo ti masheethwani

28Wakathi afiiyeevo phantte kiina, ya nti wa Katara, khunteela anamasheethwani awiri, aalankhiyeeyo nvilalo. Yo aari oowali, khina aari oviraaye tarikhi ya etile. 29Aphano, yo khusala anyakula araka: “Onnitakhelani fweeyo Mwaana wa Nluku? Wata okhuno oteela onoopopisa ohinafiye wakathi aya?”

30Kharipu ya aphale vaya laarivo liphanko liwululene la kuluwe. 31Aphano masheethwani apale khunvekela Yinsa yoori: “Nkhama onniikara, oniikarele nliphanko ntthile la kuluwe.”

32Yinsa khulupa yoori: “Apho mwilawe!” Masheethwani apale khulawa khweetta nkuluwe, liphanko looshi khwiishukhela va ntthatta khutupweela khufwa. 33Atthu apale aari oshukaaye kuluwe epile khutthira khulawa mmuti, khulupa zooshi mpakha epile zaarettikhaniyeeyo khwa anamasheethwani apale awiri. 34Atthu ooshi a mmuti mphule khusala alawa okutthanana Yinsa, nonsikana, khunvekela amuuzaka yoori aleemo mmuti mwaya.

9

Yinsa oninvonisa nasupiyaani

1Yinsa noopakhira mmwaatiya, khulokha ntthatta khweetta sitati ya owawe. 2Atthu akina khuntiisa nasupiyaani attattikheliwe va nrepa. Wakathi ooniyeevo amini ya atthu apale antiisiyeeyo, khumuuza nasupiyaani otule yoori: “Ofurahi mwanaka! Twampi zawo zaswaamihiwa.”

3Noolupa toowo anamanozela a kano khwaaza waapa araka: “Ntthu otu ontta okufuru!”

4Yinsa noojuwa etthu aari wuupuwelaaye yo, khuwooza yoori: “Mwaasa wa niini mweeyo muupuwelaka nroho mweenu vitthu zootakhala? 5Apho yookhweya ti tiivi? Olupa yoori: ‘Waswaamihiwa twampi zawo,’ ama olupa yoori: ‘Olankhe weettette?’ 6Mwijuwe yoori Mwaana wa Pinaatamu onaaye ruhusa ya oswaamihi twampi vathi apha,” khumuuza nasupiyaani yoori: “Olankhe, othuule nrepa lawo olawe owawo.” 7Ye khulankha khusala alawa owawe. 8Paata ya atthu woona vitthu epile khuwaapattha woova, khunsifu Nluku, awenkhiyeeyo anaatamu ofwalume nkhama opo.

Okhuweliwa wa Matewuzhu

9Elottelanaka Yinsa khulaawo okhule waya, khumoona mwinyi mmote aniitthiwaaye Matewuzhu eekhaliye vahali laari oriphiwaavo lumpuru, khumuuza yoori: “Okilotte!” Ye khulankha khunlotta.

10Yinsa eekhaliyeevo va meeza owawe Matewuzhu, anamariphisa lumpuru enkeene na anatwampi aatiiye khwiikhala attaapho vamote na anakhiyoni awe. 11Mafwarizeewu nawoona toole khuwoozela anakhiyoni awe araka: “Mwaasa wa niini mwaaliimu enu ajaka na anamariphisa lumpuru na anatwampi?”

12Yinsa noosiila, khulupa yoori: “Akumi khaninhithajiya tothoro, ila alwele. 13Mwilawe mwanozeliwe maana a nttakhuzi linlupaaye yoori: ‘Kintakha tthakaraka, khahiyo twaha.’ Maana miiyo akawaateeliye anashariya, kawaateeliye anatwampi.”

Yinsa onuuzeliwa monkoni wa ofuka

14Aphano khuta anakhiyoni a Yaahaya omuuzela yoori: “Fweeyo na mafwarizeewu ninfuka, khi anakhiyoni awo khanfuka mwaasa wa niini?”

15Yinsa khujipu yoori: “Enretteya toovi ofuka anamalaleyiwa harusi, namaposa ari attaapho? Zinlawa zafiye siikhu anteelaaye othuuliwa mposi, siikhu zaya etthiipo anlawa afuke.

16“Khina antthaaye yaapa ya tarapu pheeya kuwo yoovutta, maana yaapa etile pheeya enttela ofutthela kuwo yoovutta etepe othaala. 17Wala khinthuliwa viinyu pheeya khutthiiwa nttompwiyo ya shapala ya raku, nooretta toowo entta ophutuwa, viinyu yiittikhe, ttompwiyo yaya eharipweye. Ila viinyu pheeya entthiiwa nttompwiyo pheeya, na toowo zoopiiri zintta opweheya.”

Owahi wa Yinsa monkoni wa olwele na ofwa

18Eettaka ottakhula etthiipile, khutavo nttunkhulu wa tiini, khunkokhorela na khumuuza yoori: “Mwanaka wankha afwa nasaapi ethiiti; nlawe wanttheele nkhono ontta osisimuwa.” 19Yinsa khulankha khusala anlotta na anakhiyoni awe.

20Attaaphale, aarivo muukha mmote aarina nyaakha khumi na miwiri emwiittikhaka taamu, khuta onyoko wa Yinsa khusapa ajapi yawe. 21Maana ye eettiye ojilakelela yoori: “Kisaparu ajapi yawe paasi, kintta ovona.”

22Azukuluwiyeevo Yinsa khumoona khumuuza yoori: “Ofurahi, mwanaka; amini yawo yoovonisa. Wakathi otthuupule muukha otule khwiiya woovona.”

23Afiiyeevo owawe nttunkhulu wa tiini khuwaasiila atthu eepaka liipo la miifwa na enkeene ari ootapanyeya, 24Yinsa khuwooza yoori: “Mwisaruwe! Otu khafweeni, ontta olala.” Ooshi khusala antheya. 25Paata ya atthu apale osusa, ye khuvira khunkholela nkhono, khunlansa. 26Hapari epile khumwazeyela nti opule wooshi.

Ovonisiwa wa ananhooni awiri na nanhittakhuli mmote

27Noolaavo aphale vaya, ananhooni awiri khusala anlotta akhuwaka araka: “Mwaana wa Daawuuda, noonele huruma!”

28Yinsa noofiya owawe, ananhooni apale khumwaattama, ye khuwoozela yoori: “Mweeyo mwinkhupali yoori miiyo kinaaye owahi wa oretta epo zaya?” Yo khujipu yoori: “Aayo, Mbwana!” 29Ye khuwaasapa maasho aya araka: “Erettikhane khwa matakhelo a amini yenu!” 30Maasho aya khwiiya oovona. Aphano Yinsa khuwooza saaneene yoori: “Phoole ahiiyevo anttelaaye ojuwa vitthu epi.” 31Yo khulawa, khumwaza hapari zaya epile nti opule wooshi.

32Paata ya olaavo aphale, namasheethwani ahaari ottakhulaaye khutiiseliwa Yinsa. 33Noomwiikara sheethwani otule, ye khwaaza ottakhula. Khuntti etile khwiiya yooshanka na khuri: “Khinarettikhane vitthu nkhama epi Ezirayiilu.”

34Ila mafwarizeewu aari olupa yoori: “Oniikara masheethwani khwa owahi wa mfwalume wa masheethwani.”

Anakhaazi vattitthiiru

35Yinsa aari weettetta sitati zooshi na mmwanttiwa. Ye aari osomisa mmasinakooka, na olaleya hapari monkoni wa Ofwalume wa Nluku, na ovonisa wakhula nanna ya marati na moolwele mawulweene a atthu. 36Paata ya woona khuntti zawaatta, khoonela huruma, maana zaari zoovelavela na zawanswiwa, nkhama pwittipwitthi zoohiina nshuki. 37Aphano khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Wuurula nwulweene, ila anakhaazi vattitthiiru. 38Apho, mwinvekele Mweenyewe nshapa awaaperekhe anakhaazi a wuurula.”

10

Yinsa oniwaaruma anakhiyoni awe khumi na awiri

1Awaakhuweliyeevo anakhiyoni awe apale khumi na awiri, khuwenkha owahi wa wiikara masheethwani, na ovonisa moolwele na marati ooshi.

2Apa mazina a maaswihaapa khumi na awiri: wamwanzo, Simawu, anjuwaniwaaye nzina la Pheeturu, na ttwiiye Antere; Tiyaaku, mwaana wa Zepeteewu, na Yaahaya ttwiiye; 3Filiipe na Parutulumeewu; Tome na Matewuzhu, namariphisa lumpuru; Tiyaaku mwaana wa Alufeeyu na Tadeewu; 4Simawu Zelooti, na Yuuda Eshikariyoote, othuuto anzinkuliyeeyo.

5Yinsa khuwaaruma apale khumi na awiri na khuwooza yoori: “Mwiheette wa amalapo, wala mwiheette hatha sitati moote ya a Samariiya. 6Ila khapula mweettele pwittipwitthi zawaashikha za Ezirayiilu. 7Wakhula vahali mwineettaavo, mwitafusiri hapari epi mwiraka: ‘Ofwalume wa pinkuuni ori kharipu!’ 8Mwiwaavonisaka anamarati, mwiwaasisimulaka ananfwa, mwiwaatwahareshaka anamaaharaja, mwiikare masheethwani. Mweeyo mwapokhera mahala na mwina ya winkha mahala. 9Mwihithuule hatha weero, wala feeta, wala khoopiri mmwizako mweenu; 10mwihithuule hatha kuwo kiina, wala jampali, wala pakhora, maana nakhaazi eninsuhi wiiyana etthu yoojiwa yawe.

11“Na wakhula sitati ama mmwanttiwa, mwimweekese ntthu woojishitahi, mwiikhale owawe othuuto mpakha malawelo enu. 12Amana mwivira nnyupa, mwichelise. 13Nkhama atthu a nyuupa etile eeya oosuhi, heeri yenu mweeyo yiiye vamote na yo; amana ahisuhi, heeri yenu ti yuuruteleni. 14Amana ntthu ahuupokherelini na khuhitakhi osiila mattakhuzi enu, mwitathe lifufu la mmoolu mweenu mwileemo nnyupa mwaya mphule ama nsitati mwaya mphule. 15Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, siikhu ya ophukiwa enttela wiiyavo tthakaraka khwa Sotooma na Komoora zayita sitati ya eto.

Olupatthiwa na ohoowa

16“Miiyo kinuurumani mweeyo nkhama pwittipwitthi vakatthi wa miiji, nakataalikha mwiiye alavilavi nkhama nyookha na oohiina zootakhala nkhama jiwa. 17Mwiiyane phoole, maana atthu anlawa oottheni nnyupa woophukaniwamo na wuujaphani mmasinakooka mwaya. 18Mwaasa wa miiyo, mwinlawa mwalawaniwe vakatthi wa misatoro na afwalume, yoori wiiye oshaahiti anttelaaye orumeyela yo na amalapo monkoni wa hapari zaka. 19Ila amana oofukelani, mwihishanke etthu yoolupa, ama yooretta. Wakathi aya otthuupo, Nluku onttela owinkhani mattakhuzi olupa, 20maana khahiyo mweeyo mwinttelaaye ottakhula, ila Rooho ya Papeenu ti enttelaaye ottakhula khwa mweeyo.

21“Ttwi mmote onlawa anleve ttwiiye yoori ooliiwe, na paapa onleva mwanawe; aana anlawa awaazukuluwele apaapa zaya na awoole. 22Atthu ooshi anttela owiinani mwaasa wa miiyo, ila otule anttelaaye ovilela mpakha mwiisho ontta wuusurukha. 23Amana mwifiya nsitati khulupatthiwa, mwitthirele sitati kiina. Weekhweele miiyo kiniwuuzani yoori khamwinteela wiisha ozukulela Ezirayiilu yooshi Mwaana wa Pinaatamu ahiteeni.

24“Nakhiyoni khaninziti mwaaliimu awe, wala karumeya khaninziti Mbwana awe. 25Nakhiyoni ona yoofurahi amana anfiyela mwaaliimu awe, na karumeya amana anfiyela Mbwana awe. Moone, amana mweenyewe nyuupa attukhaniwa na khutthajiwa nzina la Belezibuuli, khi ajamaaze khatepeeni!

26“Nakataalikha mwihiwoove apo aya. Maana khayiivo yoovithiwa ehinteelaaye othoonyeziwa wala ya siiri ehinteelaaye ojuwiwa. 27Eti kiniwuuzani n’yiiza mwilupe nthana. Na zooshi epile zinlupiwaaye sirini zinlawa zeeye payana. 28Mwihiwoove apale anuulaaye mwiili, ahina owahi wa wuula nafusi. Khapula mwimoove otule anwahaaye otapanya mwiili na nafusi khweeselela motthooni. 29Anyannyi awiri anuuzanyiwa nzurukhu mmote, ila khina mmote ankwelaaye vathi Papeenu ahitakheeni. 30Hatha nyuuli za mmwishwa mweenu zooshi pi za waalakiwa. 31Nakataalikha mwihoove! Mweeyo mwinaaye fwayita zayita anyannyi.

32“Wakhula otule antukhurwaaye vakatthi wa atthu yoori tu waka, na miiyo kintukhuru khwa ye, vakatthi wa Paapa ariiye Pinkuuni. 33Ila otule anikikatthalaaye vakatthi wa atthu, na miiyo kinttela onkatthala vakatthi wa Paapa ariiye pinkuuni.

34“Mwihaakanyere yoori miiyo katiisa heeri va olumwenku. Akitiiseeni heeri, katiisa phanka. 35Miiyo kata yoori oomane mwaana na papaawe, mwaana wankha na mamaawe, namaraliwa na nkhwewe. 36Maatuwi a ntthu anlankha vakatthi wa ajamaaze. 37Otule animphetaaye mamaawe ama papaawe zayita miiyo khansuhi wiiya namalottela aka; otule animphetaaye mwanawe zayita miiyo, khansuhi wiiya namalottela aka. 38Otule ahinvikelaaye nsalapa awe akilotta, khansuhi wiiya namalottela aka. 39Otule aneekesaaye ohaayi awe, onimwaashikha na otule onimwaashikhaaye ohaayi awe mwaasa wa miiyo ompattha.

Tthuvo

40“Wakhula otule anuupwekherelaanini akipwekherela miiyo, na otule anikipwekherelaaye ampwekherela otule akirumiyeeyo. 41Otule animpwekherelaaye napiyu mwaasa wa ye wiiya napiyu, ompwekhera tthuvo ya napiyu; otule animpwekherelaaye nashariya mwaasa wa ye wiiya nashariya, ompwekhera tthuvo ya nashariya. 42Na wakhula otule animwinkhaaye nsimaana hatha nkhama koopho ya maati oozizima, mwaasa wa ye wiiya nakhiyoni aka, weekhweele khinteela omwaashikha phakari yawe.”

11

Yinsa na Yaahaya namoosa

1Paata yawiisha owaanozela anakhiyoni awe khumi na awiri, Yinsa khulawa sitati za Kalileya osomisa na otafusiri.

2Yaahaya, paata ya osiila ari nkalapooso vitthu aari orettaazo Al-Masiihu, khuwaaruma anakhiyoni awe olawa omuuzela yoori: 3“Ti weeyo otule aari weettelaaye ota, ama nimweekesele nkina?”

4Yinsa khuwaajipu araka: “Mwiruti mwamuuze Yaahaya epi mwinsiilaaye na mwinoonaaye: 5Ananhooni anoona, anamarakala aneettetta, anamaaharaja antta otwahareshiwa, ananhisiili ansiila, ananfwa ansisimuwa, na hapari zooshapweya antafusireliwa asikhini. 6Wooparikhiyiwa ti otule ahinanswaaye amini wawe khwa miiyo.”

7Aphano noolaavo anakhiyoni apale a Yaahaya, Yinsa khusala oozela khuntti etile monkoni wa Yaahaya yoori: “Mweetteliye woona ni n’yaara? Tteketthe yiinisiwaka ti pheevo? 8Ama, mweetteliye omoona ntthu awaliye kuwo zooshapweya? Moone, apale anwalaaye kuwo zooshapweya aniikhala mmanyupa wa afwalume! 9Nka kuuzeni, mweetteliye woona niini? Napiyu? Wekhweele, miiyo kiniwuuzani yoori anziti napiyu. 10Otu ti otule yaatikhiweeyo monkoni wa ye yoori:

“ ‘Moone, kinlawa kamperekhe karumeya aka omaasho waya;

yoori atthenkeze tarikhi yawo.’

11“Kiniwuuzani khweele yoori, khwa aana ooshi avokoliweeyo ti aakha, khapuweenivo hatha mmote wonziti Yaahaya Namoosa. Ila woopushuwa muufwalume wa pinkuuni nwulweene zayita ye. 12Waaza siikhu za Yaahaya Namoosa mpakha leelo, ofwalume wa pinkuuni ontta woojopholiwa, apo aya anjopholaaye anthuula. 13Maana Manapiyu ooshi na Kano za Munsa zahupiri mpakha yenzi ya Yaahaya. 14Na amana mwitakha okhupalela, ye ti Aliyaasi otule aari weettelaaye ota. 15Otule ariina mashiilo ti asiile!

16“Khapila eti kilattanisane niini? Enlattanana asimaana eekhaliye va parasa eettaka osheza na onyakula na ashirikha aya:

17“ ‘Fweeyo navumisa kuruneetha,

ila mweeyo khuhiini;

khwiipa liipo la huzuni,

ila mweeyo khuhilili.’

18Khuta Yaahaya woofuka na ahinnywaaye viinyu, mweeyo mwinri: ‘Ye onaaye masheethwani!’ 19Ata Mwaana wa Pinaatamu anjaaye na annywaaye, mwinri: ‘Otu nsokho na nnywachi, nshirikha wa anamariphisa lumpuru na anatwampi.’ Ila ojuwa onthoonyezeya khwa khaazi enikholeliwaaye.”

Phoole khwa sitati zihinthupwiyaaye

20Aphano Yinsa khwaaza omaruwela sitati epile aviriyeemo khurettamo minjuza zawaatta, maana atthu aari wiikhalaamo khathupwiyiye. 21“Phoole weeyo, Korazini! Phoole, weeyo Betezayiita! Maana eriwaka Tiiru na Sitooni zeettiye orettiwawo minjuza epi mwiretteliweeyo mweeyo, apale aniikhalaaye ottuukho nka athupwiye raku, khuwala saakhu na khujivaaza fuutha! 22Ila miiyo kiniwuuzani yoori siikhu ya ophukiwa enteela wiiyavo tthakaraka khwa Tiiru na Sitooni zayita mweeyo. 23Khi weeyo Kafwaranaawu, onttela oweziwa mpakha pinkuuni? Wala, weeyo onttela weeseleliwa motthooni! Eriwaka minjuza zirettiweeyo vakatthi vawo zeettiye orettiwa Sotooma, zaari weettela opharelela mpakha leelo. 24Ila miiyo kiniwuuza yoori siikhu ya ophukiwa enteela wiiyavo tthakaraka khwa Sotooma zayita weeyo.”

Ovumula wa apale ooshokhera

25Wakathi otthuupule Yinsa khulupa yoori: “Miiyo kinuusifu Paapa, Mbwana wa pinkuuni na vathi, maana weeyo wawaavithela vitthu epi anaakhili na asomi, na khuwaathoonyeza apa attiitthi. 26Khweele, Paapa, ti nanna waatakhiyeezo. 27Vitthu zooshi kenkhiwa ti Paapa. Khina aninjuwaaye Mwaana woohiiyi Paapa, na khina aninjuwaawe Paapa woohiiyi Mwaana na otule Mwaana anintakhelaaye onthoonyeza. 28Mwikiteele miiyo mooshi mweeyo mwiiyiye ooshokhera na oolemeliwa, miiyo kintta wuuvumulisani. 29Mwithuule tthentte yaka na mwikeezele, maana miiyo kiwoonyamala na woojipushuwisa nroho, mweeyo mwintta opattha ovumula wa nafusi zenu. 30Maana tthentte yaka ti yookhweya na mapwattha aka pi ooveya.”

12

Mbwana wa saapatu

1Wakathi otthuupule Yinsa khusala avira mmashapa la tiriku siikhu ya Saapatu. Anakhiyoni awe khuwaakhola jala, yo khwaaza wuurula nooja phunje zaya. 2Mafwarizeewu nawoona vitthu epile, khumuuza Yinsa yoori: “Owoone anakhiyoni awo anretta etthu ekhattaziweeyo orettiwa saapatu.”

3Ye khujipu araka: “Mweeyo khamwisomeeni etthu aarettiyeeyo Daawuuda wakathi ye na ashirikha awe aakholiweeyo ti jala? 4Ye eettiye Nnyupa ya Nluku, khurafuna phaawu zoohalalishiwa na ashirikha awe enkhiweeyo Nluku, etthu yahaari otakhisiwaaye orettiwa, ila aariina ruhusa yooretta aari anamalokozela a tiini paasi. 5Ama mweeyo khamwisomeeni nkano za Munsa yoori saapatu, anamalokozela a tiini aavonyiye kano Nnyupa Woosifwiwamo, siikhu yaya eto, ila khuhiina hatha paathuli? 6Miiyo kiniwuuza yoori apha ata otu azitiyeeyo Nyuupa Yoosifwiwamo. 7Ila eriwaka mweeyo mwaari ojuwa maana a mattakhuzi anraaye: ‘Kintakha huruma akintakha twaha,’ khamwaari onhukhumu ntthu ahina paathuli. 8Maana Mwaana wa Pinaatamu ti Mbwana wa Saapatu.”

9Khulaavo aphale vaya khweetta nsinakooka yaya atthaapale. 10Nttumphule aarimo mwinyi mmote woorakala nkhono. Aphano atthu akina aari otakhaaye onlokoveza Yinsa khumuuzela yoori: “Khayiivo ruhusa monkoni wa kano onvonisa ntthu siikhu ya Saapatu?”

11Ye khuwaajipu yoori: “Paani wa mweeyo, amana eeyana pwittipwitthi yawe ekwela valiphotto Saapatu, ahinlawaaye okhola alazavo? 12Ntthu ona fwayita khuluyeene zayita pwittipwitthi! Nakataalikha ewaapho ruhusa yooretta etthu yooshapweya Saapatu.”

13Aphano khumuuza mwinyi otule yoori: “Wookole nkhono awo.” Ye khookola, khuvonisiwa, khwiiya sawasawa na opu nkina. 14Ila mafwarizeewu apale khusaruwa khusala awaza shawuri za omuula Yinsa.

Karumeya woothawuliwa ti Nluku

15Yinsa noojuwa shawuri zaya epile, khulaawo okhule waya. Atthu enkeene khusala anlotta, ye khuwaavonisa alwele ooshi aariivo vakatthi wa atthu aya apale, 16khuwooza yoori ahinlupe paani yaya. 17Eto yaarettikhaniye yoori eretteye etile yaalupiweeyo ti napiyu Ezaaya yoori:

18“Otu ari apha karumeya aka, kinthawuliyeeyo,

mphetani aka, anfurahisaaye Rooho yaka,

kanpwehela nafusi yaka,

ye onteela olaleya ophukiwa wa atthu ooshi.

19Khanteela okheetisana wala onyakula,

khina anttelaaye osiila huula yawe mmatarikhi.

20Khanteela ovuja tteketthe yoomanyeya,

wala khanteela ozimisa mweeke wootthuwela,

mpakha athuule oshintta khwa shariya.

21Amalapo ooshi anttela wiiyana nroromelo khwa nzina lawe.”

Owahi wa Yinsa khwa wiikara masheethwani

22Paata ya toowo, khutiiseliwa namasheethwani woohooni na woohittakhuli, Yinsa khunvonisa, khwaaza woona na ottakhula. 23Atthu ooshi khwiiya ooshanka channu khusala oozelana yoori: “Khahi Mwaana wa Daawuuda otu?”

24Mafwarizeewu akina noosiila toowo khuri: “Otu oniikara masheethwani paasi khwa owahi wa Belezibuuli, mfwalume wa masheethwani.”

25Aphano Yinsa noojuwa etthu aari wuupuwelaaye yo, khuwooza yoori: “Wakhula ofwalume wa waawanyeya khusala wuumana otthuuporu oniiya wootapanyeya, na wakhula sitati ama ojama wa waawanyeya otthuuporu khiniiyavo. 26Nkhama Epiliisi onimwiikara Epiliisi, eetta ojaawanya otthweru, aphano, ofwalume awe onteela wiiyavo toovi? 27Nkhama Miiyo kiniikara masheethwani khwa owahi wa Belezibuuli, khi aana enu aniikara toovi? Tiito aana enu atthaapo pi anttelaaye wuuphukani. 28Ila nkhama kiniikara masheethwani khwa Rooho ya Nluku, eto enthoonyeza yoori Ofwalume wa Nluku wafiya vakatthi venu.

29“Ama ntthu onvira toovi nnyupa wa nwali khuthuulamo maali zawe ahaazeeni onfuka khapula? Toowo phi anwahaavo wiiya vitthu za nnyupa mwawe.

30“Otule ahi vamote na miiyo ontta okuumanana, na otule ahinkusanyaaye khwa miiyo ontta omwaza. 31Etthiipo miiyo kiniwuuzani yoori, twampi na kufuru zooshi za anaatamu zinswamihiwa, ila okufurwela Rooho Ttakatthiifu khunswamihiwa. 32Wakhula otule anlupaaye nttakhuzi la omuumanana Mwaana wa Pinaatamu onswamihiwa, ila otule anttakhulaaye wawuumananavo Rooho Ttakatthiifu khanswamihiwa, waaza nasaapi eti mpakha okhu ninttaawo.

33“Muutthi wooshapweya oniima mishumo zooshapweya, muutthi wootakhala oniima mishumo zootakhala, maana wakhula muutthi onjuwiwa khwa mishumo zaya. 34Ojama wa nyookha, mweeyo ootakhala rooho, enretteya ottakhula vitthu zooshapweya? Maana milomo enttakhula etile eniiyaaye varoho. 35Ntthu wooshapweya rooho, mmujuju mwawe ensarulamo vitthu zooshapweya, wootakhala rooho mmujuju mwawe ensarulamo vitthu zootakhala. 36Ila miiyo kiniwuuzani yoori, siikhu ya ophukiwa, atthu anlawa arettiwe hisapu mwaasa wa mattakhuzi ooshi ohiina fwayita aari olupakaaye. 37Maana khwa mattakhuzi enu mwinteela wonkokha na khwa atthaapo mwinteela ohukhumwiwa.”

Alama ya Yuunusa

38Aphano mafwarizeewu akina na anamanozela a kano khulupa yoori: “Mwaaliimu, nintakha woona alama ya minjuza yoorettiwa ti weeyo.”

39Ye khujipu araka: “Khapila yootakhala na yooraruwa enveka alama ya minjuza, ila khinteela winkhiwa hatha moote ya ohiiyi alama ya napiyu Yuunusa. 40Maana nkhama etthiipo Yuunusa ekhaliyeeyo siikhu ttatthu nthana na osikhu mmatthupo wa swi, khwa etthiipo Mwaana wa Pinaatamu onttela wiikhala siikhu ttatthu nkhapuri. 41Atthu a Neniive anlawa alankhe siikhu ya ophukiwa, ookwiseleni paathuli, maana yo athupwiya twampi zaya paata ya osiila tafusiiri ya Yuunusa, otu mwiriina apha nasaapi anziti Yuunusa. 42Rayisi wa Kusini onlawa alankhe siikhu ya ophukiwa na khapila eti ookwiseleni paathuli, maana ye alankha peetiwene oteela osiila akhili za Seleyimaana, ila nasaapi otu ariiye apha anziti Seleyimaana.

43“Amana sheethwani anlawa ntthu, oneekesa vahali woohiivo maati yoori avumule, noohisikani puuro ye onlupa yoori: 44‘Kintta orutela nyuupa etile kaariimo.’ Noofiya, khusikana nyuupa oheettiweenimo, ori wooseeliwamo na waattaleliwamo saana. 45Aphano ontta oruti na atane vamote masheethwani sapa ootepa otakhala, na khweettamo khusala eekhala nttumpho. Na nanna ya mwiisho ya ntthu otule oniiya wootepa zayita omwanzo. Etthiipo enrettikhana khwa khapila eti yootakhala.”

Maama wa Yinsa na attwiize

46Yinsa nalelo eettaka ottakhula na khuntti etile, mamaawe na attwiize aarettiye ari vaje, antakhaka yoori anttakhulane. 47Ntthu mmote khumuuza yoori: “Mamaawo na attwiizo ari vaje antakha ottakhulana weeyo.” 48Ye khumuuzela yoori: “Maama ti paani? Wala attwiizaku a paani”? 49Khuwookolela nkhono anakhiyoni awe khulupa yoori: “Maama na attwiizaku pi apa ariiye apha! 50Maana otule anrettaaye matakhelo a Paapa ariiye pinkuuni, oto ti ttwiiyaku, nlupwaaka na ti maama.”

13

Nlikaniso wa namazala

1Siikhu ethiitile Yinsa khulankha owawe khulawa khwiikhala nshini wa ntthatta. 2Khuzukuleliwa pi atthu awaatta, aphano ye khupakhira mmwaatiya khwiikhala. Atthu apale khweemela vapatari. 3Yinsa khusala awaasomisa khwa milikaniso, araka: “Namalima aalawiye ozala. 4Amwazaka peewu, phantte kiina khukwela nshini wa tarikhi, anyannyi khuta khuja. 5Kiina khukwela vahali aariivo mawe, vahali laarivo nttophe vattitthiiru; nasaapiru khoottha, maana nttophe ntthile khaleechiye. 6Ila, wakathi litthamuwiyeevo njuwa miitthi khulukula na khuuma, maana khazaarina mitathaari. 7Phantte kiina khukwela vakatthi wa miiwa, khuwula na khurapeliwa pi miiwa. 8Kiina khukwela vanshaka wooshapweya, khwiima mishumo zooshapweya, miiya, mikina siithiini, mikina talaathiini wakhula mmote! 9Otule ariina mashiilo ti asiile!”

10Anakhiyoni awe khunsusela khumuuzela yoori: “Mwaasa aya niini atthu apa owaattakhulanaka khwa milikaniso?”

11Ye khuwaajipu: “Mweeyo mwenkhiwa ojuwa siiri za ofwalume wa pinkuuni, ila yo wala. 12Maana, otule ariina onttela winkhiwa theenya, na khwiiyana zawaatta. Ila otule ahina, hatha etile ariinaaye ontta onyakanyiwa. 13Tiito miiyo kiniwoozaaye khwa milikaniso:

“Maana yo ana maasho ila khanoona,

ana mashiilo ila khansiila, na wala khiniweeleya.

14Khwa yo wamariseleya ohupiri wa Ezaaya onlupaaye yoori:

“ ‘Hatha nkhama mwasiila

khiniweeleyani,

hatha nkhama moona

khamwinjuwa.

15Maana rooho za atthu apa piza okhijili,

attiyela mashiilo aya

na khuphunya maasho aya,

eriwaka khayaari ethiito,

aari owahi woona na maasho aya,

na osiila na mashiilo aya na oweeleya va rooho vaya

khurutela mmakhono mwaka,

keetta owaavonisa.’

16Ila ooparikhiyiwa maasho enu mweeyo, maana anoona, na mashiilo enu, maana ansiila. 17Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, manapiyu enkeene na anashariya aatakhiye woona epi mwinoonaazo, ila khuhooni, na osiila epi mwinsiilaazo ila khuhisiili.

18“Nakataalikha mwisiile na mwijuwe maana a nlikaniso wa namazala: 19Amana ntthu asiila nttakhuzi la ofwalume khuhimweeleyi, ntakhali ti antaaye khulazavo etile yaazaliweeyo nroho mwawe. Eto peewu etile yaakweliyeeyo nshini wa tarikhi. 20Etile yaakweliyeeyo vahali aariivo mawe pi apale ansiilaaye nttakhuzi nasaapiru khupokherela na furaha. 21Ila mwaasa wa ohiina mitathaari eenyeweru, anlipalipa khwa wakathi vattitthiiru. Amana epuwelela miswipa ama lupattha mwaasa wa nttakhuzi la ofwalume, anlikha nasaapiru amini yaya. 22Etile yaakweliyeeyo va miiwa, pi apale ansiilaaye nttakhuzi, ila mwaasa wa tafwawuthi za ohaayi, na ottettekha wa maali entta owaakhupa, ahifiyelelaka wiima mishumo. 23Ila etile yaakweliyeeyo vahali wooshapweyavo pi apale ansiilaaye nttakhuzi khuweeleya, khwiima mishumo miiya, khwiima siithiini, talaathiini khwa muutthi mmote.”

Nlikaniso la ntakatakha

24Yinsa khuwooza nlikaniso nkina araka: “Ofwalume wa pinkuuni ori nkhama ntthu mmote azaliyeeyo peewu yooshapweya mmashapa mwawe. 25Ila osikhu mmote, atthu ooshi eettaka olala, khuta atuwi vakatthi wa tiriku khuzalavo ntakatakha, khulawa. 26Wakathi tiriku ewuliyeevo khupuwa misaasi zaya, naye ntakatakha khupuwa misaasi zaya.

27“Akarumeya a mweenyewe nshapa khulawa wa mweenyewe khumuuza yoori: ‘Mbwana, mweeyo khamwizaleeni peewu yooshapweya mmashapa mweenu? Khi aphano ntakatakha lapuwa vayi?’ 28Ye khujipu yoori: ‘Atuwi ti arettiye epo zaya.’ Akarumeya apale khumuuzela yoori: ‘Mbwana mwintakha fweeyo nakhulemo?’ 29Ye khujipu yoori: ‘Wala, maana, amana mwikhulakamo ntakatakha nttho, mwintta okhula vamote na tiriku. 30Mwilikhe ziwule vamote mpakha wakathi wa wuurula. Kintta owooza anamuurula yoori: “Mwikusanye khapula ntakatakha mwifuke mashittha likhoziwe; mwikusanye tiriku mwitthe va sakafu vaka.” ’ ”

Nlikaniso wa phunje ya Samuli na Fwaramento

31Na khuwooza nlikaniso nkina araka: “Ofwalume wa pinkuuni ori nkhama phunje ya samuli, ntthu anthuulaaye khuzala mmashapa mwawe. 32Yeeyaru pure ttiitthiiru zayita peewu zooshi, amana owula onziti miitthi zooshi za mmashapa, anta anyannyi ojeka vijaaro nvirapi mwaya.” 33Khuwooza nlikaniso nkina araka: “Ofwalume wa pinkuuni ori nkhama fwaramento muukha anthuulaaye khuphakanya na ofu wa tiriku wa waatta, wooshi khujakhuwa.” 34Yinsa aari wuuza khuntti etile, khwa nlikaniso. Weekhweele, khina etthu moote aari owoozaaye woohiiyi khwa nlikaniso. 35Eto yaari orettikhana yoori eretteye etile yaalupiweeyo ti napiyu yoori:

“Kinteela ofunula milomo zaka khwa nlikaniso,

na olaleya vitthu zoovitheya waaza wumpiwa wa olumwenku.”

Otaphuleliwa wa nlikaniso wa ntakatakha

36Aphano ye khuwaalikha atthu apale khulawa owawe. Anakhiyoni awe khumwaattama khunvekela yoori: “Oneeleze nlikaniso wa ntakatakha.” 37Ye khujipu yoori: “Otule aazaliyeeyo peewu yooshapweya ti Mwaana wa Pinaatamu. 38Nshapa olumwenku, peewu yooshapweya aana a muufwalume. Ntakatakha aana a sheethwani. 39Atuwi aazaliyeemo ti sheethwani. Wuurula, mwiisho wa wakathi, akarumeya a wuurula malayikha. 40Nkhama etthiipo ntakatakha linuuruliwaazo khukhoziwa va moottho, enttela wiiya etthiipo mwiisho wa olumwenku. 41Mwaana wa Pinaatamu onttela oruma malayikha awe, alazemo muufwalume mwawe zooshi epile za okwakwanttula, na apale anrettaaye vitthu zootakhala. 42Ye onttela oweeselela va njocho la moottho, attaapho onttela wiiyavo olila na oluma meeno. 43Aphano anashariya anttela waara nkhama njuwa muufwalume wa Papaaya. Otule ariina mashiilo, ti asiile.

Nlikaniso wa njuju loovithiwa na liwe la fwayita

44“Ofwalume wa pinkuuni ori nkhama njuju loovithiwa mmashapa. Ntthu mmote, khulawa khusikana, na ye khuvitha opheya. Mwaasa woofurahi khulawa khuuzanyisa vitthu zawe zooshi aarinaazo khuuzanya nshapa ntthile. 45Theenya, ofwalume wa pinkuuni ori nkhama nazanshara aneekesaaye mawe ootafikhana. 46Noosikana liwe la fwayita khuluyeene, khuuzanyisa vitthu zooshi aariinaazo khuuzanya.”

Nlikaniso la ntthavi

47“Ofwalume wa pinkuuni ori nkhama ntthavi laweesiwa mpahari khuula wakhula jaati ya swi. 48Amana liitaala, anamajiya anfutthela vathi. Aphano yo khukusanya swi epile zooshapweya khuttha nttanka, ila epile zoohishapweyi khweesela. 49Enttela orettikhana etthiipo mwiisho wa olumwenku. Malayikha anteela owaaphakula atthu ootakhala rooho na anashariya 50na aweeselele va njocho la moottho apale ootakhala rooho, attaapho onttela wiiyavo olila na oluma meeno.”

Njuju li pheeya na la raku

51Aphano Yinsa khuwoozela yoori: “Zaweeleyani vitthu zooshi kilupiyeeyo?” Yo khujipu yoori: “Aaa!” 52Ye khuwooza yoori: “Tiito wakhula namanozela a kano anozeliweeyo monkoni wa ofwalume wa pinkuuni onlattanana mweenyewe nyuupa anlazaavo va njuju vawe vitthu pheeya na vitthu zaraku.”

Yinsa onkatthaliwa nti wa Nazareeti

53Paata ya Yinsa wiisha olupa milikaniso epile, khulaawo okhule waya. 54Noofiya sitati aari wiikhalaaye, khwaaza owaasomisa atthu nsinakooka. Atthu ooshi khwiiya ooshanka, khusala oozela yoori: “Akhili epi apattha vayi na owahi wa oretta minjuza? 55Otu khahi mwaana wa kalapinteero? Nzina la mamaawe khahi Mariyamu, attwiize khayi Tiyaaku, Yuusufu, Simawu na Yuuda? 56Alupuwe ooshi khaniikhala nttumphu? Khi vitthu epi alaza vayi?” 57Atthu ooshi khwiiya ooshankisiwa ti Yinsa. Ila ye khulupa yoori: “Napiyu ti wooshitahiwa phantte zooshi, ila mmuti mwawe na owawe khanshitahiwa.” 58Yinsa khaarettiye minjuza zawaatta mmuti mphule, maana yo khaarina amini.

14

Ofwa wa Yaahaya Namoosa

1Wakathi aya opule Herooti, reekule wa Kalileya, khusiila olupiwa monkoni wa Yinsa. 2Ye khuwooza akarumeya awe yoori: “Oto ti Yaahaya Namoosa; eetta osisimuwa muufwa! Tiito ariinaaye owahi wa oretta minjuza.”

3Maana ye Herooti antthiiye Yaahaya nkalapooso, mwaasa wa Herodiya, muukha wa Filiipe, ttwiiye, 4mwaasa Yaahaya omuuza yoori: “Khahi halaali weeyo onrala ye.” 5Herooti aari otakha omuula, ila khusala awoova atthu, maana yo aari ontthantta Yaahaya nkhama napiyu.

6Va njampo la oretta mwaakha Herooti, mwaana wa Herodiya khwiina vakatthi wa atthu ooshi, khuntuvelisa Herooti aya, 7ye khumwaahiti khwa olapha omwinkha wakhula etile aari weettelaaye onvekela. 8Khwa shawuri za winkhiwa ti mamaawe, ye khulupa yoori: “Mwikitiisele mparathu eeshwa ya Yaahaya Namoosa.” 9Mfwalume khwiiya wooshukulikha, ila mwaasa wa olapha na mwaasa wa anamalaleyiwa, ye khuruma yoori enkhiwe etile mwaana otule avekiyeeyo. 10Khuruma olawa oshijiwa eeshwa ya Yaahaya Namoosa nkalapooso. 11Eeshwa yawe khuthuuliwa mparathu khulawa khwinkhiwa mwaana otule, ye khuthuula khulawa khumwinkha mamaawe. 12Anakhiyoni a Yaahaya khuta, khuthuula mwiili awe khulawa khuzikha. Nawiisha khulawa onthatelela Yinsa.

Waattisiwa wa phaawu na swi

13Noosiila vitthu zaarettikhaniyeezo, Yinsa khupakhira mmwaatiya khulaawo okhule waya, khweetta n’yaara otthwe. Ila atthu noojuwa, khulankha nsitati mphule khusala anlotta mwentto. 14Yinsa noopakhuwa mmwaatiya khuwoona atthu awaatta, khuwoonela huruma, khuwaavonisa alwele aariivo. 15Njuwa looveva, anakhiyoni awe khunsusela khumuuza yoori: “Mphu n’yaara na ontta oripa. Owaamwaze atthu apa eette mmiti mpho oozanye etthu yoojiwa.” 16Yinsa khuwaajipu araka: “Khinihithajiya yo olawa. Mweeyo ena mwiwenkhe etthu yoojiwa.” 17Yo khulupa yoori: “Fweeyo etthu niriinaaye apha phaawu thaanu na swi piiri.” 18Aphano ye khulupa yoori: “Mwikitiisele apha.” 19Khuruma yoori atthu apale eekhale va nyaani, khuthuula phaawu epile thaanu na swi epile piiri, khweekesa otulu, khuparikhiya. Khumeya phaawu epile. Elottelanaka khuwenkha anakhiyoni awe, yo khusala awenkha atthu. 20Ooshi khuja khurupala, anakhiyoni khulokotthela khelenke khumi na piiri nyeenye zaasaliyeezo. 21Atthu aajiyeeyo aari alume alufu thaanu, ohiwaatthiimo aakha na asimaana.

Yinsa oneettetta vatulu wa maati

22Elottelanaka, Yinsa khuwaaruma anakhiyoni awe yoori apakhire mmwaatiya alokoze eette kaapu kiina, wakathi ye aari oleezananaavo atthu. 23Paata ya owaaleeza atthu, khuwela vamwaako yoori alompe. Khuripa ye ari attaaphale otthwe, 24ila wakathi aya opule mwaatiya waari peetiwene na vathi, weettaka opiiwa ti mawipi venkivene maana pheevo eetta wiinyula. 25Lifwajiri, Yinsa khusala eetta attaaphale aarivo anakhiyoni awe eettettaka vatulu wa maati. 26Noomoona eettaka weettetta vatulu wa maati yo khwiiya oosuthuwa khulupa yoori: “Opu nshitapehe!” Yo khusala anyakula na woova. 27Ila Yinsa khuwooza yoori: “Mwiminyale! Ti miiyo. Mwihoove!”

28Khujipu Pheeturu yoori: “Nkhama ti weeyo khweele Mbwana, okirume kite attaapho oriivo, keettettaka vatulu wa maati.” 29Yinsa khunjipu, araka: “Ote.” Aphano Pheeturu khulaamo mmwaatiya, khusala eettetta vatulu wa maati eettaka phantte etile aariiwo Yinsa. 30Paata ya woona khiima pheevo etile yaari ovumaazo, khoova khusala azama vattiitthivattiitthi, eettaka onyakula araka: “Mbwana, okuusuru!” 31Nasaapiru Yinsa khookola nkhono awe khunkholelela. Khumuuza yoori: “Ntthu woopushuwa amini, ohaaminaka mwaasa aya niini?” 32Paata ya owela mmwaatiya, pheevo etile khwiisha. 33Apale aari mmwaatiya khumwaaputu alupaka yoori: “Khweele weeyo o Mwaana wa Nluku.”

Yinsa oniwaavonisa atthu nti wa Jenezare

34Paata ya olokha pahari, khufiya Jenezare. 35Wakathi atthu a mmuti mphule anjuwiyeevo yoori ti Yinsa, khumwazela hapari mmuti mphule wooshimo, atthu akina khusala awaatana alwele aya. 36Anvekelaka yoori nenkawu asape nshaka la ajapi yawe; ooshi asapiyeeyo khuvona.

15

Yinsa na zowera za mayaahuuti

1Aphano khulankha Yeruzaleemu, Mafwarizeewu akina na anamanozela a kano khuta omuuzela Yinsa yoori: 2“Mwaasa aya niini anakhiyoni awo akhijilelaka zowera za attunkhulu a tiini, khusala aja ahinaweeni?” 3Yinsa khuwaajipu araka: “Mwaasa aya niini mweeyo mwikhijilelaka kano za Nluku, mwaasa wa zowera zenu? 4Maana Nluku alupa yoori: ‘Onshitahi papaawo na mamaawo’ na ‘antakhaaye onlaani papaawe na mamaawe ona ya ohukhumweliwa ofwa.’ 5Ila mweeyo mwinkhupalela yoori amana ntthu amuuza papaawe ama mamaawe yoori: ‘Wakhula etthu kiniwinkhaanini miiyo zaakha ya omwinkha Nluku, 6ye khankhanyareliwa theenya onshitahi papaawe khwa nanna nkhama eto.’ Khwa etthiipo, mwaasa wa zowera zenu, mweeyo mwimpeepheyisa nttakhuzi la Nluku. 7Manaafikhi! Ezaaya ahupiri saaneene monkoni wa mweeyo araka:

8“ ‘Atthu apa anikishitahi na milomo,

ila rooho zaya ziri peetiwene na miiyo.

9Anikaaputu mahala,

masomi aya zowera za osomisiwa pi anaatamu.’ ”

Yinsa onttakhula monkoni wa otwahareshiwa

10Yinsa khuwaakhuwela atthu apale khuwooza yoori: “Mwisiile na eweeleyeni: 11khahiyo etile entthiwaaye nkhanyo eninharamushaaye ntthu, ila etile enlankhaaye nkhanyo ti eninharamushaaye.” 12Aphano anakhiyoni awe khulawa khumwaattama khumuuzela yoori: “Wajuwa yoori mafwarizeewu noosiila hapari epile eephiiriwa?” 13Yinsa khuwaajipu yoori: “Miitthi zooshi zihizaliweeni ti Paapa wa pinkuuni zinttela okhuliwa na mitathaari zaya. 14Mwiwaalikhe, maana yo khanoona na aniweettettisa ananhooni. Amana ntthu woohooni amweettettisa nahooni nzaawe ooshi antta okwela nliphotto.” 15Aphano Pheeturu khunvekela Yinsa yoori: “Onuuze maana a nlikaniso opo.” 16Yinsa khuwaajipu yoori: “Kiri na mweeyo nalelo khiniweeleyani? 17Khiniweeleyani yoori zooshi zintthiwaaye nkhanyo zineetta mwiijohojoho na khunyiwa? 18Ila vitthu zinlankhaaye nkhanyo zinlankha va rooho na piitthiipo eninharamushaaye pinaatamu. 19Maana nroho ti zinlankhaamo shawuri zootakhala nkhama epi: Wuula, oraruwa, oshawi akhapa, wiiya, olokova na ohankawaani. 20Epo pi eninharamushaaye ntthu. Ila oja ohinaweeni khuninharamusha pinaatamu.”

Muukha wa Kanaani onthonyeza amini yawe

21Paata ya Yinsa olaavo aphale vaya, khusala alawa nti wa Tiiru na Sitooni. 22Muukha wa Kanaani aari wiikhalaaye nti otthuupule, khuta okutthanana Yinsa eettaka okhuwa yoori: “Mbwana, Mwaana wa Daawuuda, koonele huruma! Mwanaka etta wiiyana masheethwani na ontta ohoowa channu.” 23Ila Ye khuhinjipu hatha nttakhuzi, anakhiyoni awe khulupa yoori: “Omuuze alawe, ontta onyakula nyuma weetthu.” 24Yinsa khujipu yoori: “Miiyo kaperekhiwa paasi khwa pwittipwitthi epile zawaashikha za Ezirayiilu.” 25Muukha otule khuta khukokhora na khuri: “Mbwana, okaawuni!” 26Aphano Yinsa ajipwaka khuri: “Khahiyo yooshapweya othuula phaawu ya aana khuwenkha aana anapwa.” 27Muukha otule khujipu yoori: “Khweele Mbwana, ila hatha aana anapwa anja tathela zinkwaaye vameeza wa mweenyewe.” 28Aphano Yinsa khumuuza yoori: “Oo muukha, amini yawo khuluyeene! Ti erettikhane etile ontakhaaye.” Na wakathi otthuupule mwanawe khwiiya woovona.

Yinsa onrutela Pahari ya Kalileya na oniwaavonisa alwele

29Yinsa khulaawo okhule waya khulawa mpakha nshini wa Pahari ya Kalileya. Khuwela vamwaako khwiikhala attaapho. 30Khusala ata atthu awaatta, awaatanaka anamarakala, ananhooni, anamakhumuwa, ananhittakhuli na akinoko aya, khuwaalikha nshini wa Yinsa, ye khuwaavonisa. 31Atthu khwiiya ooshanka wakathi awooniyeevo ananhittakhuli eettaka ottakhula, anamarakala ari oovona, anamakhumuwa eettaka weettetta na ananhooni eettaka woona. Yo khunsifu Nluku wa Ezirayiilu.

Yinsa onjisa khuntti kiina

32Yinsa khuwaakhuwela anakhiyoni awe na khuwooza yoori: “Kinaaye tthakaraka na atthu apa; zavira siikhu ttatthu ari vamote na miiyo na khana hatha etthu yoojiwa. Akintakha owaalikha olawa na jala zaya, maana kinoona yoori antta ozileya ntarikhi.” 33Anakhiyoni awe khujipu yoori: “Ninttela opattha vayi phaawu zoowaafiyela, atthu apa waatta na mphu n’yaara?” 34Ye khuwoozela yoori: “Mwina phaawu kavi?” Yo khujipu yoori: “Sapa, na swi vattitthiiru.” 35Yinsa khuruma yoori atthu apale eekhale. 36Khuthuula phaawu epile sapa na swi khushukhurwela khumeya khuwenkha anakhiyoni awe, khusala awaawanyeza atthu. 37Ooshi khuja khurupala. Anakhiyoni apale khukusanya khelenke sapa za nyeenye zaasaliyeezo. 38Atthu aajiyeeyo aari alufu nne, ohiwaalaki aakha na asimaana. 39Paata ya oleezanana atthu apale, Yinsa khupakhira mmwaatiya khulokhela nti wa Makata.

16

Mafwarizeewu na Masatukhi anveka alama

1Mafwarizeewu na masatukhi khumwaattama Yinsa khusala amweeza anvekelaka alama moote yoolankha pinkuuni.

2Ye khuwaajipu araka: “Amana njuwa liveva, mweeyo mwinraka, ‘Onttela wiiya wakathi wooshapweya, maana pinku ti yookhuttuwa,’ 3na leelo supu, ‘Enttela opuwa pheevo, maana pinku ti yookhuttuwa na yetaala mawiku.’ Mweeyo mwinjuwa otaphulela nanna ya pinku, ila khamwinjuwa otaphulela alama za wakathi! 4Khapila yootakhala na yooraruwa enveka alama ya minjuza, ila hatha alama khinlawa winkhiwa yohiiyi alama ya Yuunusa.” Aphano Yinsa khuwaalikha khulaavo aphale vaya.

Fwaramento ya Mafwarizeewu na Masatukhi

5Paata ya olokhela kaapu kiina ya pahari, anakhiyoni khusophela yoori asahawu othuula phaawu. 6Yinsa khuwooza yoori: “Mwiiye wa woona na mwiiyane phoole na fwaramento ya mafwarizeewu na ya masatukhi.” 7Anakhiyoni apale khwaaza onyakulisana atthaaporu, araka, “mwaasa aya ohithuuli phaawu.” 8Asiiliyeevo onyakulisana opule, Yinsa khuwooza yoori: “Atthu oopushuwa amini, mwaasa aya niini mwinyakulisanaka, mwaasa woohiina phaawu? 9Nalelo khina weeleyeni? Khamwimfikhiri phaawu epile thaanu miiyo kawaawanyeziyeeyo atthu alufu thaanu? Khelenke kavi mweetaaziyeezo? 10Wala khwa phaawu sapa aarafuniyeeyo atthu alufu nne, na zaari khelenke kavi mwaalokottheliyeezo? 11Nanna ni ehiniweeleyaanini yoori akaari owuuzani monkoni wa phaawu? Mwiiyane phoole na fwaramento ya mafwarizeewu na ya masatukhi.” 12Aphano khuweeleya yoori khaari owooza wiiyana phoole na fwaramento ya phaawu, ila khwa masomi a Mafwarizeewu na masatukhi.

Otukhuru wa Pheeturu

13Yinsa afiyeevo nti wa Sezareeya ya Filiipe, khuwoozela anakhiyoni awe yoori: “Atthu anlupanini monkoni wa Mwaana wa Pinaatamu?”

14Yo khunjipu yoori: “Akina anri o Yaahaya namoosa, akina, anri o Aliyaasi, akina anri o Jeremiiya ama mmote wa manapiyu.”

15Khurutela owoozela theenya yoori: “Khi mweeyo mwinri miiyo ki paani?”

16Simawu Pheeturu khujipu yoori: “Weeyo o Al-Masiihu, Mwaana wa Nluku wa ohaayi.”

17Yinsa khujipu yoori: “Wooshapweyiwa ti weeyo, Simawu mwaana wa Yoona! Maana vitthu zaya epi khuthoonyeziweeni ti pinaatamu, ila ti Paapa ariiye pinkuuni. 18Miiyo kiniwuuza yoori weeyo o Pheeturu, khwa liwe nttintthi kinjekana ojama wa Nluku na milako za ahera khazinlawa oshintta. 19Miiyo kiniwinkha efukulo ya ofwalume wa pinkuuni; etile onfukaaye vathi apha na pinkuuni entta ofukiwa, na etile weeyo onfukulaaye vathi apha na pinkuuni eniiya yoofukuliwa.” 20Aphano khuwaahirimiza anakhiyoni awe yoori ahiwooze akinoko yoori ye aari Al-Masiihu.

Yinsa onlupa ofwa wawe na osisimuwa wawe

21Waaza wakathi otthuupule, Yinsa khwaaza oweeleza anakhiyoni awe yoori yaari ohithajiya olawa Yeruzaleemu ahoochaniwe vitthu zawaatta mmakhono wa attunkhulu a tiini, mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano, ooliiwe, siikhu ya ttaatthu asisimuwe. 22Aphano Pheeturu, khunkhuwelela othetekele khusala anshowera araka: “Wala Mbwanaaka aka! Khinteela wuurettikhanela!” 23Yinsa khuzukuluwa khumuuza Pheeturu yoori: “Osale nyuma waka, Epiliisi! Weeyo ori nkhama liwe liriiye ntarikhi mwaka yoori likikwakwattule, maana khunuupuwela vitthu za Nluku, ila za enaatamu.”

Anakhiyoni a Al-Masiihu ana yoothuula nsalapa aya

24Aphano Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Nkhama ntthu ontakha okilotta, ajikatthale mweenyewe, athuule nsalapa awe akilotte. 25Maana otule antakhaaye wuusuru ohaayi awe ontta ompwetheya, ila otule onimpwetheyaaye ohaayi awe mwaasa wa miiyo ontta wuusurukha. 26Nakataalikha, ena fwayita ni ntthu opattha fwayita olumwenku wooshi na khumwaashikha ohaayi awe? Ama niini pinaatamu antakhaaye opatilana nafusi yawe? 27Apho Mwaana wa Pinaatamu onlawa ate nnuuru wa Papaawe na malayikha awe, amwinkhe phakari wakhula ntthu khwa etile arettiyeeyo. 28Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, awaapho apha atthu akina ahinttelaaye ofwa ahimooneni khapula Mwaana wa Pinaatamu ataaka muufwalume mwawe.”

17

Ozukulisiwa wa Yinsa

1Ziviriyeevo siikhu sitha, Yinsa khunthuula Pheeturu, Tiyaaku na Yaahaya ttwiiye Tiyaaku, khuwaalawana othetekele vamwaako woolepa. 2Attaaphale Yinsa khuzukulisiwa vakatthi vaya. Wuuso awe khwaara nkhama njuwa kuwo zawe khwiiya zoolakala nkhama nuuru. 3Wakathi otthuupule khupuwa Munsa na Aliyaasi omaasho waya, khusala attakhulana Yinsa. 4Aphano Pheeturu khumuuza Yinsa yoori: “Mbwana, ti yooshapweya wiikhala attaapha. Amana otakha, kintta ojeka heema ttatthu; moote yawo, moote ya Munsa, kiina ya Aliyaasi.” 5Pheeturu eettaka ottakhula nalelo, khupuwa liwiku lawaara khuwaafinikha, nttumpho khupuwamo huula yaari oraaye: “Otu Mwanaka wompheta na wookituvela channu. Mwinsiileze!”

6Asiiliyeevo mattakhuzi apale anakhiyoni awe khukokhora khufiisa ajihi zaya vathi na khuwaapattha woova. 7Ila Yinsa khuwaattama, khuwaasapa na khuwooza yoori: “Mwilankhe, mwihoove!” 8Afunuliyeevo maasho khuhimooni hatha ntthu, khusala amoona Yinsa paasi.

9Eettaka wiishukha vamwaako aphale, Yinsa khuwooza yoori: “Mwihimuuze hatha ntthu epile mooniyeeyo, mpakha Mwaana wa Pinaatamu asisimuwe muufwa.” 10Anakhiyoni apale khumuuzela yoori: “Aphano mwaasa aya niini anamanozela a kano anlupaaye yoori enhithajiya Aliyaasi ota khapula?” 11Yinsa khujipu yoori: “Wekhweele Aliyaasi onta atthenkeze vitthu zooshi. 12Ila miiyo kiniwuuzani yoori Aliyaasi ata, yo khuhinjuwi, ila khunrettela zooshi epile atakhaziyeeyo. Khwa nanna etthiipo Mwaana wa Pinaatamu onttela ohoochiwa pi atthaapo.” 13Aphano anakhiyoni apale khuweeleya yoori Yinsa aari olupa monkoni wa Yaahaya namoosa.

Ovonisiwa wa Nsimaana aariina Masheethwani

14Wakathi afiyeevo aphale yaariivo khuntti etile ya atthu, mwinyi mmote khulawa aphale aariivo Yinsa khunkokhorela, 15khumuuza yoori: “Mbwana, omoonele huruma mwanaka! Eetta wiiyana jilejile entta onhoocha. Swaafu zinki onkwela vamoottho ama mmaati. 16Miiyo kawaatiseliye anakhiyoni awo, ila khuhiwahi onvonisa.” 17Yinsa khuwaajipu yoori: “Oo khapila yootakhala na yoohiina amini! Mpakha lini kinttelaaye wiiya vamote na mweeyo? Mpakha lini kuuvilelakani? Mwikitiisele mwanenu apha!” 18Aphano Yinsa khuruma yoori sheethwani ansaruwe, wakathi otthuupule mwaana otule khwiiya woovona.

19Paata ya toole, anakhiyoni awe khunsusisela Yinsa othetekele, khumuuzela yoori: “Mwaasa aya niini nahaakhitireliyeeyo omwiikara?” 20Ye khuwaajipu yoori: “Maana mweeyo amini mwiriina ttiitthiiru. Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, eriwaka mweettiye wiiyana amini nkhama phunje ya samuli, mweetta owahi wuuza mwaako opu yoori: ‘Oleevo apha weette aphale’ weetta olawa, na khina etthu moote ya haari weettelaaye owaheya khwa mweeyo.” 21Ila jaati eto eniikariwa khwa lompa na ofuka paasi.

22Siikhu moote Yinsa na anakhiyoni awe akusanyeyiyeevo Kalileya, ye khuwooza yoori: “Mwaana wa Pinaatamu onlawa enkheleliwe mmakhono wa atthu. 23Yo anttela omuula, siikhu ya ttaatthu asisimuwe.” Anakhiyoni awe khuwaapattha huzuni.

Yinsa onripha lumpuru

24Wakathi Yinsa na anakhiyoni awe afiiyeeyo Kafwaranaawu, anamariphisa lumpuru khulawa omuuzela Pheeturu yoori: “Mwaaliimu enu khanripha lumpuru la Nnyupa Woosifwiwamo?” 25Pheeturu khuwaajipu yoori: “Onripha!” Nawiisha Pheeturu khuvira nnyupa, ahinattakhule hatha etthu, Yinsa khuri: “Simawu, onoona toovi? Paani anriphaaye lumpuru na tthuvo ya mfwalume wa olumwenku opu? Atthu a mmuti nttumphu ama aletto?” 26Pheeturu khujipu yoori: “Aniiya aletto,” Yinsa khumuuza yoori: “Eto enthoonyeza yoori aana a mmuti ana yoohiriphi. 27Ila yoori nihiweephirise, olawe mpahari wamweese nanjoolo awo. Swi ethiito ya mwanzo onttelaaye olowa, ofunule milomo zaya, ontta osikanamo nzurukhu mmote. Aphano olawe wariphe lumpuru laka na lawo.”

18

Nttunkhulu muufwalume wa pinkuuni

1Wakathi otthuupule anakhiyoni khuta aphale aariivo Yinsa khumuuzela yoori: “Nttunkhulu ti paani muufwalume wa pinkuuni?” 2Ye khunkhuwela nsimaana khunttha vakatthi vaya, 3khuwooza yoori: “Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, mweeyo noohithupwiyi na khuhijiretti wiiya nkhama nsimaana otu, khamwinteela weettamo muufwalume wa pinkuuni. 4Wekhweele anjipushuwisaaye nkhama nsimaana otu, oto ti nttunkhulu aya muufwalume wa pinkuuni.

5“Otule animpwekherelaaye nsimaana nkhama otu khwa nzina laka, onikipwekherela miiyo. 6Wakhula otule aninkosisaaye mmote wa asimaana apa akikhupaliyeeyo, afwataali ofukeleliwa liwe loochila mmwisiko khutupweeziwa nkhilintti ya pahari.

7“Watakhaliwa olumwenku, mwaasa wa vitthu za okosisa. Maana khinivonyela ohirettikhani vitthu zaya epo, ila atakhaliwa ntthu otule anttelaaye wiiyana paathuli. 8Nakataalikha nkhama nkhono awo ama muulu awo onuukosisa, oshije weesele! Maana afwataali weeyo weetta muuhaayi wa mileele ori woorakala ama woovujeya ehiiyeeni wiiyana makhono mawiri na moolu mawiri, weeyo aya khweeseleliwa va moottho wa mileele. 9Na amana liisho lawo limote luukosisa, olazemo weeselele peetiwene! Maana afwataali weeyo weetta muufwalume wa pinkuuni na liisho limote ehiiyeeni wiiyana maasho oomawiri, ila khweeseleliwa motthooni.

Nlikaniso wa Pwittipwitthi ya Waashikha

10“Phoole, mwihintarawu hatha mmote wa asimaana apa! Miiyo kiniwuuzani khweele yoori malayikha aya anoona wuuso wa Paapa wa pinkuuni wakhula wakathi. 11Wekhweele Mwaana wa Pinaatamu ateela wuusuru etile yaashikhiyeeyo. 12Niini onuupuwelaaye weeyo? Amana ntthu eeyana pwittipwitthi zawe miiya khumwaashikhavo moote, khanlikha epile tiisiini na tiisiya omwaako alawa weekesa etile yaashikhiyeeyo? 13Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, amana asikana oniiya woofurahi mwaasa wa pwittipwitthi yawe etile, zayita epile tiisiini na tiisiya zoohaashikhi. 14Khwa nanna etthiipo theenya Papeenu ariiye pinkuuni khanintakhela hatha nsimaana mmote waashikha.

Nanna yaweettettisa koosa ya ttwiiyetthu

15“Amana ttwiiyo ookosa, olawe wanthoonyeze etile avonyiyeeyo, ila orette epo zaya weeyo na ye paasi. Amana ye asiila shawuri zawo, wamwaawuni ttwiiyo. 16Ila amana ahuusiili, onthuule ntthu mmote ama awiri, yoori khwa oshaahiti wa atthu awiri ama attatthu nttakhuzi lihakikheye.18:16 Woone kithaapu ya Tetoronoomiyu 19:15.17Amana ye akatthala wuusiila, walupe vakatthi wa ojama wa Nluku. Amana ye akatthala osiileza theenya ojama wa Nluku, ontthantte nkhama kaafiri ama namariphisa lumpuru.

18“Kiniwuuzani khweele yoori, zooshi epile mweeyo mwinfukaaye vathi apha, ziniiya zoofukiwa pinkuuni, na zooshi mwinfukulaaye vathi apha na pinkuuni ziniiya zoofukiwa.

19“Kiniwuuzani theenya yoori awiri a mweeyo amana mwikhupalelana vathi apha khwa wakhula etthu etile mwintakhaaye oveka, eniiya yoorettiwa ti Paapa ariiye pinkuuni. 20Maana vahali ankusanyeyaavo atthu awiri ama attatthu khwa nzina laka, na miiyo kiniiya attaapho.”

Swaafu kavi nininswaamihaaye ttwiiyetthu

21Aphano Pheeturu khumwaattama Yinsa khumuuzela yoori: “Mbwana, amana ttwiiyaku akikosa kinswamihi swaafu kavi? Swaafu sapa?” 22Yinsa khunjipu araka: “Miiyo kiniwuuza yoori, khahiyo swaafu sapa, ila swaafu saapiini orutela swaafu sapa.

23“Khwa toowo, ofwalume wa pinkuuni ori nkhama mfwalume aari otakhaaye oretta thamani ya vitthu zawe na karumeya awe. 24Wakathi aaziyeevo oretta thamani, khutiiseliwa mwinyi aari omwiilaaye milikhi za nzurukhu wa feeta. 25Mwaasa wa ohiina nanna yonripha Mbwana awe otule aari omwiilaaye, khuruma yoori, ye na muukhaawe, aanaawe na vitthu zawe zooshi, zuuzanyisiwe ariphe teeni. 26Karumeya khukokhora omaasho wa Mbwana awe khunvekela yoori: ‘Okivilele, kintta oripha zooshi.’ 27Mbwana wa karumeya otule khunhurumiya, khufuja teeni etile na khunlikha olawa.

28“Ila karumeya otule noosaruwa khukutthanana nshirikhaawe wa vakhaazi aari omwiilaaye nzurukhu miiya paasi. Ye khunzola khusala anvinya araka: ‘Okiriphe!’

29“Aphano nshirikhaawe otule khukokhora khusala anvekela yoori: ‘Okivilele, kintta wuuripha.’

30“Ila ye khuhikhupaleli, khurumisa olawa otthiiwa nkalapooso mpakha ariphe teeni yawe. 31Wakathi ooniyeevo akarumeya apale akinoko vitthu epile zaarettikhaniyeeyo, khukatipukha channu na khulawa khumuuza Mbwana aya zooshi.

32“Mbwana khunkhuwela karumeya otule khumuuza yoori: ‘Karumeya woohifwayi, weeyo wakivekela miiyo khuuswaamihi teeni yawo. 33Weeyo khawaarina ya omoonela huruma nshirikhaawo nkhama miiyo kiwooneliyeezo?’ 34Mbwana awe khwiiphiiriwa khunttha nkalapooso yoori ahukhumwiwe mpakha ariphe zooshi aari wiiliwaaye. 35Paapa wa pinkuuni onttela oretta etthiipo, amana mweeyo mwihinswaamihi ttwiiyenu na rooho yenu yooshi.”

19

Monkoni wa Waashana

1Yinsa eeshiyeevo olupa mattakhuzi apale, khulaawo Kalileya khweetta Yudeya kaapu kiina ya muuttho Yorotaani. 2Khuntti khuluyeene khusala enlotta, atthaapale ye khuwaavonisa alwele.

3Mafwarizeewu akina khuta aphale aariivo Yinsa yoori amweeze khumuuzela araka: “Halaali nlume omwaasha muukhaawe khwa wakhula kiiswa?” 4Yinsa khuwaajipu araka: “Mweeyo khamwisomeeni yoori omwanzo, Nluku amumpa nlume na muukha, 5na khulupa yoori: ‘Tiito, nlume oninlikha papaawe na mamaawe khujikusanya na muukhaawe, oowiiri khuretteya wiiya mwiili mmote’? 6Khwa etthiipo khaniiya awiri ila aniiya mwiili mmote. Aphano, etile Nluku akusanyiyeeyo ahiiyevo antakhaaye ophakula.”

7Mafwarizeewu apale khumuuzela theenya yoori: “Aphano mwaasa aya niini Munsa enkhaka ruhusa ya nlume omwinkha talakha muukha awe khumwaasha?”

8Yinsa khuwaajipu yoori: “Munsa aruma yoori mweeyo mwimwaashe muukha enu mwaasa wa wuuma wa rooho zenu. Ila khazaari toowo omwanzweene. 9Miiyo kiniwuuzani yoori: wakhula otule animwaashaaye muukha awe, woohiiyi mwaasa wa khaapa twayifu, khunrala muukha nkina ontta oraruwa.”

10Anakhiyoni a Yinsa khuri: “Nkhama pi etthiipo khwa muukha na nlume, afwataali ohilooli.” 11Yinsa khujipu yoori: “Khiriweeni atthu ooshi eetta wiiyana makhaamu ookhupalela mattakhuzi aya apa, ila otule enkhiweeyo paasi. 12Alume akinoko afwa nkuwo, maana avokoliwa etthiipo; akinoko arettisiwa pi atthu azaaya; akina eetta ojirettisa mwaasa wa ofwalume wa pinkuuni. Otule anwahaaye okhupalela vitthu epi, ti akhupalele.”

Yinsa na Asimaana

13Paata ya vitthu epile, atthu akina khusala awaathuula asimaana nontanela Yinsa yoori awaattheele makhono na awaalompele. Ila anakhiyoni awe khusala awaamaruwela. 14Aphano Yinsa khuri: “Mwiwaalikhe asimaana akiteele miiyo wala mwihiwaakhattaze, maana ofwalume wa pinkuuni pu wa apale eeyiyeeyo nkhama atthaapo.” 15Paata ya owaattheela makhono, khulaavo aphale vaya.

Shaapu woothaajiri

16Ntthu nkina khumwaattama Yinsa khumuuzela yoori: “Mwaaliimu, kirette niini yooshapweya yoori kipatthe ohaayi wa mileele?” 17Yinsa khunjipu yoori: “Mwaasa aya niini weeyo okuuzelaka etthu yiiyiye yooshapweya? Owaapho ntthu mmote paasi eeyiyeeyo wooshapweya. Nkhama weeyo ontakha weetta muuhaayi wa mileele, oshututele oruma.” 18Ntthu otule khumuuzela Yinsa yoori: “Puuvi?” Yinsa khunjipu araka: “Ohuule, ohiraruwe, ohiiye, ohilaze oshaahiti woovonyeya, 19onshitahi papaawo na mamaawo, na omphete namwaattamanana awo nkhama etthiipo onjiphetaazo omweenyewe.”

20Shaapu otule khujipu yoori: “Miiyo kishututelaka oruma wooshi opu. Khi niini enikisaleelaaye nalelo?”

21Yinsa khunjipu yoori: “Nkhama weeyo ontakha wiiya khaamili, olawe woozanyise zooshi oriinaaye, nzurukhu aya owenkhe asikhini, orettaru toowo ontta wiiyana njuju pinkuuni. Nawiisha, ote okilotte.”

22Noosiila mattakhuzi apale shaapu otule khususa ari woohuzunikha, maana aarina maali zawaatta.

Ajali ya Maali

23Aphano Yinsa khuwooza anakhiyoni awe araka: “Kiniwuuzani khweele yoori, ti yoolipa thaajiri weetta muufwalume wa pinkuuni. 24Na kiniwuuzani theenya yoori, ti yookhweya enkamiiya ovira valiphotto la sikano zayita thaajiri weetta muufwalume wa Nluku.”

25Anakhiyoni a Yinsa asiiliyeevo mattakhuzi apale, khwiiya ooshanka na khumuuzela yoori: “Khwa nanna nkhama eto paani anttelaaye wuusurukha?”

26Yinsa khuweekesa na khuwaajipu yoori: “Khwa pinaatamu khinwaheya, ila khwa Nluku vitthu zooshi zinwaheya.”

27Aphano Pheeturu khujipu yoori: “Woone! Fweeyo nalikha zooshi yoori nuulotte. Fweeyo ninttela wiiya a niini?”

28Yinsa khuwooza araka: “Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, amana ofiya wakathi Nluku anttelaaye waattala zooshi opheeya na Mwaana wa Pinaatamu eekhala va khukulu ya siifwa zawe, mweeyo mwinikilottaaye mwinttela wiikhalela khukulu khumi na piiri yoori mwiphuke mahimo khumi na mawiri a Ezirayiilu. 29Ooshi apale alikhiyeeyo vaje vaya, attwi zaya, alupu aya, papaaya, mamaaya, aanaaya ama mashapa aya, mwaasa wa miiyo, anlawa apwekhere swaafu miiya na orithi ohaayi wa mileele. 30Khwa etthiipo, enkeene apale amwanzo anttela wiishela, na enkeene apale awiishela anttela wiiya amwanzo.

20

Nlikaniso wa anakhaazi a nshapa la wuuva

1“Maana Ofwalume wa pinkuuni ori nkhama mweenyewe nshapa alankhiyeeyo supuyeene olawa oweekesa atthu yoori akhole khaazi mmashapa mwawe. 2Ye khusiilanana yoori awaariphe nzurukhu mmote wa feeta wakhula siikhu, khuwaaruma olawa omashapa wawe.

3“Wakathi opule wa saa ttaatthu, ye khulankha khusala alawa khuwoona atthu akina ari ohiina khaazi eekhaliye vaparasa. 4Aphano khuwooza yoori: ‘Na mweeyo mwilawe mwakhole khaazi mmashapa mwaka la wuuva, miiyo kintta wuuriphani etile enttelaaye wiiya ya shariya.’ 5Apale khulawa, khulankha theenya wakathi opule wa saasiitha na wakathi opule wa saakhentta, khuretta nanna nkhama etthiipile. 6Etthiipo wakathi wa saa khumi na monsi, ye khurutelawo khuwaasikana theenya akina ahaariina khaazi na khuwoozela yoori: ‘Mwaasa aya niini mweeyo mwiikhalaka apha mwihikholaka khaazi siikhu yooshi?’ 7Yo khunjipu yoori: ‘Maana khina mmote aninkhiyeeyo khaazi.’ Aphano khuwooza apale aya yoori: ‘Ettani na mweeyo mwakhole khaazi mmashapa mwaka.’

8“Weettelaka oripa, mweenyewe nshapa khumuuza waziri awe yoori: ‘Owaakhuwele anakhaazi na owaariphe phakari yaya, owaaze apale awiishela mpakha apale a mwanzo.’ 9Khuta anakhaazi apale aattakhulaniweeyo wakathi wa saa khumi na monsi na wakhula ntthu khupwekhera nzurukhu mmote wa feeta. 10Wakathi atiiyeevo apale aattakhulaniweeyo mwanzo, aari weekesela opwekhera wa waatta, ila wakhula mmote aari opwekhera nzurukhu moote wa feeta. 11Noopwekhera khwaaza ojiliza khwa mweenyewe nshapa, 12amuuzaka yoori: ‘Mamwinyi apa wawaattakhulana yoori akhole khaazi ya wakathi mmote, weeyo Mbwana onnilikanisana fweeyo nivileliyeeyo olemela wa khaazi na haari ya nthana wooshi.’ 13Ila ye khujipu yoori: ‘Swaahipu, akintta owiimana shariya. Weeyo khawaakhupaleliye okhola khaazi ya opwekhera nzurukhu moote wa feeta? 14Opwekhere etile yiiyiye yawo olawe. Miiyo kintakha omwinkha otule kaattakhulaniyeeyo wawiishela nkhama etthiipo kiwinkhiyeeyo. 15Akina ruhusa ya orettela etile kintakhaaye nzurukhu aka? Ama weeyo ona nrima mwaasa wa miiyo wiiya nkemaani?’ ”

16Aphano Yinsa khumarisa araka: “Apale amwanzo anttela wiishela na apale awiishela anttela wiiya amwanzo.”

Yinsa onrutela olupa theenya ofwa na osisimuwa wawe

17Awelelaka Yeruzaleemu, Yinsa khuwaakhuwelela othetekele anakhiyoni awe apale khumi na awiri, khuwooza yoori: 18“Moone! Ninwelela Yeruzaleemu, Mwaana wa Pinaatamu onttela winkheleliwa mmakhono wa mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano, yo anhukhumwele wuuliiwa, 19enkheleliwe mmakhono wa amalapo anveyise, anjaphe na akhomeliwe. Ila siikhu ya ttaatthu asisimuwe.”

Oveka wa mamaawe Tiyaaku na Yaahaya

20Aphano maama wa aana a Zepeteewu khumwaattama Yinsa na khukokhora khunvekela. 21Yinsa khumuuzela yoori: “Weeyo ontakhani?” Maama otule khujipu yoori: “Kintakha yoori muufwalume mwawo aanaaka apa awiri mmote eekhale nkhono nlume nkina nkhono nkha.” 22Yinsa khunjipu yoori: “Mweeyo khamwinjuwa etthu mwinvekaaye. Mwinwahi onywela jiikira ethiiti kinttelaaye onywela?” Yo khujipu: “Ninwahi.” 23Aphano Yinsa khuri: “Weekhweele mweeyo mwinteela onywela jiikira yaka, ila wiikhala nkhono nlume aka ama nkhono nkha khahiyo miiyo kinlupaaye. Maana puuro eto ti yawe otule atthenkezeliweeyo ti Paapa.”

24Noosiila vitthu epile, apale khumi khwiiya ookasirikha khwa attwi apale awiri. 25Aphano Yinsa khuwaakhuwela na khuwooza yoori: “Mweeyo mwinjuwa yoori anamalokozela a khapila anshintta, na attunkhulu aya anthoonyeza ofwalume khwa yo. 26Ila vakatthi venu mweeyo mwihiiye toowo. Otule antakhaaye wiiya nttunkhulu vakatthi venu mweeyo ona ya wiiya karumeya, 27na otule antakhaaye wiiya wa mwanzo vakatthi venu eeye mwiitthwaana. 28Nkhama etthiipo, Mwaana wa Pinaatamu khateleeni orumeyeliwa, ila orumeya na winkha ohaayi awe khwa owaakaphula atthu awaatta.”

Ovonisiwa wa ananhooni awiri a Yeriko

29Alankhaka Yeriko, atthu awaatta khusala anlottelela Yinsa. 30Atthu awiri oohooni eekhaliye nshini wa tarikhi, wakathi asiiliyeevo yoori Yinsa ontta ovira, khwaaza onyakula araka: “Mbwana, Mwaana wa Daawuuda, onoonele huruma!”

31Atthu apale awaatta khusala awaakhattaza, awaatakhelaka yoori anyamale, ila khusala atepa onyakula araka: “Mbwana, Mwaana wa Daawuuda, noonele huruma!”

32Yinsa khweemela khuwaakhuwela khuwoozela yoori: “Mweeyo mwintakha yoori miiyo kuuretteleni niini?”

33Yo khujipu yoori: “Mbwana, nintakha onifunule maasho eetthu.”

34Yinsa khuwoonela huruma khuwaasapa maasho aya, nasaapiru khurutela woona khusala anlotta.

21

Ovira wa Yinsa Yeruzaleemu

1Wakathi aattameliyeevo Yeruzaleemu, khufiya Betifwaaje, vamwaako Oluveera, Yinsa khuwaaruma anakhiyoni awe awiri awoozaka yoori: 2“Mwilawe nti opo mwinoonaaye omaasho weenu okho, mwinlawa mwansikane mwaana wa puuru weekha afukeleliwe vahali vamote na weelume. Mwiwaafukule mwikitiisele. 3Amana apuwa ntthu awuuzelani, mwimuuze yoori Mbwana ontta owaatakha, ontta owaarutisa nasaapi.”

4Vitthu epo zarettikhana yoori emarisele etile alupiyeeyo napiyu araka:

5“Muuze sitati ya Siyoni yoori: ‘Omoone, mfwalume awo ontta wuuteela woojipushuwisavo, aweliye va mwaana wa puuru, mwaana wa nyama yoopakhira.’ ”

6Anakhiyoni khulawa na khuretta etile aarumiweeyo ti Yinsa. 7Khuntiisa puuru yeekha na mwaana aya nttitthiiru, aphano khutthiiwavo kuwo zawe, Yinsa khuwelavo. 8Atthu awaatta khusala attattikha kuwo zaya ntarikhi, akina khusala ashija virapi za miitthi na ottattikha ntarikhi. 9Apale aalokoziyeeyo na apale aari onlottaaye eetta onyakula araka:

“Ozaana khwa mwaana wa Daawuuda!

Wooparikhiyiwa ti otule antaaye khwa nzina la Mbwana!

Ozaana wa pinkuuni.”

10Wakathi Yinsa aviriyeevo Yeruzaleemu, sitati yooshi khutapanyeya, atthu khusala oozeliwa yoori: “Otu aya paani?” 11Atthu khusala ajipu yoori: “Otu ti Yinsa, napiyu wa Nazareeti ya Kalileya.”

Otwahareshiwa wa Nyuupa Yoosifwiwamo

12Yinsa khuvira Nnyupa Woosifwiwamo, khuwiikaramo ooshi apale aari wuuzanyisaaye na apale aari wuuzanyaaye. Khukurumula meeza a anamapatilisa nzurukhu na khateera za apale aari wuuzanyisaaye jiwa. 13Khuwooza araka: “Yaatikhiwa yoori: ‘Nyuupa yaka enttela wiitthiwa nyuupa yoolompiwamo’, ila mweeyo mwaretta wiiya puuro ya manantarawu.”

Yinsa ontta ovonisa Nnyupa Woosifwiwamo

14Ananhooni na anamarakala khumwaattama Yinsa Nnyupa Woosifwiwamo, ye khuwaavonisa. 15Ila, wakathi mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano ooniyeevo vitthu epile zootikinisa Yinsa aari orettaazo na aasimana akhuwaka araka: “Ozaana mwaana wa Daawuuda!” Khushanka khusala oozela yoori: 16“Onsiila epi anlupaazo asimaana apa?” Yinsa khuwaajipu yoori: “Aaa; mweeyo khamwinasome yoori: ‘Khwa milomo za asimaana na apale anaamwaaye enlankhamo siifwa khaamili’?” 17Yinsa khuwaalikha, khulaamo nsitati mphule khulawa Betaaniya ottuukho aalaliiyeewo.

Mfikeera woohiina mishumo

18Mmeesho mwaya supuyeene, arutelaka ositati, Yinsa khunkhola jala. 19Khoona muutthi wa mfikeera nshini wa tarikhi, khwaattama ila khuhisikanani hatha mishumo, khusikanamo mathaparu paasi, aphano khuri: “Weeyo khunteela wiima theenya mishumo!” Mfikeera opule khuuma nasaapiru. 20Anakhiyoni awe ooniyeevo epile zaarettikhaniyeeyo, khwiiya ooshanka na ootikinisiwa alupaka yoori: “Wooma toovi nasaapiru mfikeera opu?” 21Yinsa khujipu yoori: “Kiniwuuzani khweele yoori, amana mwiiyana amini na woohiina nshikili, mwinttela oretta woohiiyi epi zirettikhaniyeeyo khwa mfikeera opu paasi, ila hatha wuuza mwaako opu yoori: ‘Okhuleye ojeeselele mpahari’, zintta orettikhana. 22Amana mwiiyana amini mwinpwekhera zooshi mwinttelaaye oveka khwa lompa.”

Ofwalume wa Yinsa ontikinisa

23Paata ya Yinsa ofiya Nnyupa Woosifwiwamo, eettaka osomisa, mahaakhimu a tiini na attunkhulu a tiini khumwaattama khumuuzela yoori: “Vitthu epi onrettana ofwalume ni? Wala ti paani awinkhiyeeyo ofwalume aya opu?” 24Yinsa khujipu yoori: “Miiyo kintta owuuzelani theenya; amana mwikijipu, kintta owuuzani ofwalume kinrettanaaye vitthu epi. 25Woosa wa Yaahaya waari wa vayi? Wa pinkuuni ama wa anaatamu?” Yo khusala akheetisana atthaapo ru araka: “Amana niri waari wa pinkuuni, ye ontta onuuzela yoori ‘khi mwaasa aya niini mwihikhupalelaka?’ 26Ila amana nilupa yoori waari wa anaatamu, niniwoova atthu, maana ankhupalela yoori Yaahaya napiyu.”

27Yo khunjipu Yinsa yoori: “Khanijuweeni.” Ye khuwooza theenya yoori: “Hatha vattitthiiru akiniwuuzani owahi kinrettanaaye vitthu epi.

Nlikaniso wa aana awiri

28“Mwinoona toovi? Aarivo mwinyi mmote aariina aana awe awiri. Khumweettela otule wa mwanzo khumuuza yoori: ‘Mwanaka, etta wakhole khaazi leelo omashapa.’

29“Khujipu yoori: ‘Akeepu!’ Ila khufikhiri khulawa okhola khaazi etile ooziweeyo.

30“Paapa otule khumwettela mwanawe otule nkina khumuuza nkhama etthiipo aamuziyeeyo otule nkina. Mwaana otule khujipu yoori: ‘Kintta olawa mbwanaaka!’ Ila khuhilawi.

31“Khwa aana apale awiri ti tuuvi arettiyeeyo matakhelo a papaawe?” Khujipu yoori: “Otule wa mwanzo.” Yinsa khuwooza yoori: “Kiniwuuzani khweele yoori, anamariphisa lumpuru na amalempe antta weetta muufwalume wa Nluku mweeyo mwihineettemu. 32Maana Yaahaya ata yoori oothonyezeni tarikhi ya shariya, mweeyo khuhinkhupaleli, ila anamariphisa lumpuru na amalempe ankhupalela. Mweeyo moona vitthu epile khuhithupwiyi na wala khuhinkhupaleli.

Nlikaniso wa anamalima ootakhala rooho

33“Mwisiile nlikaniso nkina. Mwinyi mmote khuzala miitthi za wuuva, khujekelela khwiiya nkatthi, khuthipa kulaathayini yoori asala atthaamo wuuva na khujeka korofwa. Paata ya toole khurentterisa nshapa khwa anamalima awe ye khusaafiri. 34Ofiyeevo wakathi wa wuurula, khuwaaperekha akarumeya awe khwa anamalima apale, yoori enkhiwe mishumo zawe. 35Anamalima khuwaakhola akarumeya a mweenyewe nshapa apale; mmote khunvulalisa, nkina khumuula, wa ttaatthu khunvonya na mawe. 36Aphano khuwaaperekha akarumeya awe akina awaatta, anamalima apale khuwaatthantta nkhama etthiipo awaatthanttiyeezo apale akina. 37Omwiisho khumperekha mwanawe alupaka yoori: ‘Mwanaka otu antta onshitahi.’ 38Ila anamalima amoniyeevo mwaana otule, khulupa yoori: ‘Otu namarithi. Mwite, nimuule nithuule erathi yawe.’ 39Attaaphale yo khunkhola khumweeselela othetekele wa nshapa khumuula. 40Nakataalikha, amana ata mweenyewe nshapa, onttela owaarettela niini anamalima apale?” 41Yo khujipu yoori: “Wekhweele ontta owoola anamalima apale ootakhala rooho na awenkhe anamalima akina nshapa laya. Apo nka amwinkhaka phantte ya mishumo wakathi wa wuurula.”

42Yinsa khuwoozela yoori: “Khamwinasome Zawaatikhiwa Ttakatthiifu yoori:

“ ‘Liwe anamajeka akatthaliyeeyo,

nttho laya laretteya wiiya liwe linkhomaazaaye;

eto enta wa Mbwana,

na etthu yooshapweya khwa fweeyo.’

43Paata ya toowo kiniwuuzani yoori Ofwalume wa Nluku mwinttela onyakanyiwa enkhiwe apale aniimaaye mishumo za Ofwalume. 44Otule anttelaaye okwela liwe laya nttho ontta othapateya, na otule linttelaaye onkwela ontta othatuwa lifufu.” 45Mahaakhimu a tiini na mafwarizeewu, asiiliyeevo milikaniso za Yinsa, khuweeleya yoori aari ottakhula monkoni wa yo. 46Khusala eekesa nanna ya onkhola ila khusala awoova atthu, maana aari ontthantta nkhama napiyu.

22

Nlikaniso la Njampo la harusi

1Yinsa khurutela owooza khwa milikaniso araka: 2“Ofwalume wa Pinkuuni onlattanana mfwalume mmote atthenkeziyeeyo njampo la harusi ya mwanawe. 3Aphano khuwaaruma a karumeya awe olawa owaakhuwela anamalaleyiwa yoori ate onjampo, ila yo khuhitakhi ota. 4Khuwaaruma theenya akarumeya akina araka: ‘Mwawooze anamalaleyiwa yoori: “Njampo lalikana; mompe zaka na aana aya ooneneva kashija na zooshi zalikana. Mwite onjampo la harusi.” ’ 5Ila yo khuhijali khusala alawa, nkina omashapa wawe, nkina nzanshara mwawe, 6apale asaliyeeyo khuwaakhola akarumeya khuwaahukhumu na khuwoola. 7Ila mfwalume khwiiya wawiiphiiriwa, khuwaaruma anajanka awe olawa owaatapanya anamahusuti apale na khulukuza sitati yaya etile.

8“Aphano khuwooza a karumeya awe yoori: ‘Njampo lalikana, ila anamalaleyiwa khaari osuhi. 9Mwilawe mmizukulowo za tarikhi mwawaalaleye ooshi apale mwinttelaaye owaasikana.’ 10Aphano akarumeya apale khulawa mmatarikhi na khuwaakusanya atthu ooshi apale awasikaniyeeyo, atthu ooshapweya rooho na atthu ootakhala rooho, nsana waari ojiwaavo njampo khwiiya wawiitaala pi anamalaleyiwa.

11“Wakathi mfwalume aviriyeevo yoori awoone anamalaleyiwa apale, khumoona mwinyi mmote ahaawaliyeeyo kuwo za vanjampo. 12Khumuuzela yoori: ‘Swaahipu, wavira toovi ohiwaleeni kuwo za njampo?’ Mwinyi otule khwiiya woonyamala. 13Aphano mfwalume otule khuwaaruma akarumeya awe yoori: ‘Mwinfuke moolu awe na makhono awe mwimweeselele vaje, n’yiiza; nttumpho oniiyamo olila na oluma meeno.’ 14Maana awaatta pi ookhuweliwa, ila vattitthiiru pi oothawuliwa.”

Monkoni wa lumpuru

15Mafwarizeewu khulaavo aphale vaya, khusala awaza shawuri zonvithaalela khwa mattakhuzi awe. 16Khuwaaruma anakhiyoni aya na atthu akina a khuntti ya Herooti khusala amuuza Yinsa yoori: “Mwaaliimu, fweeyo najuwa yoori weeyo onlupa khweele na onsomisa na khweele tarikhi ya Nluku, khunjilikha othowelelisiwa ti ntthu, wala khuniwaaphuka atthu khwa nanna ariizo. 17Nkanuuze, ona shawuri ni? Ti ya shariya onripha lumpuru la Seezari ama wala?”

18Yinsa khujuwa thwapiya zaya zootakhala khuwaajipu yoori: “Manaafikhi, mwaasa aya niini mwikeezaka? 19Mwikithoonyeze nzurukhu onriphiwaaye lumpuru.” Khutiiseliwa nzurukhu mmote wa feeta. 20Ye khuwoozela yoori: “Ratarato eti na nzina ntthi laatikhiweeyo apha tthi laani?” 21Khujipu yoori: “Seezari.” Aphano khuwooza yoori: “Mwimwinkhe Seezari etile yiiyiye ya Seezari, na mwimwinkhe Nluku etile yiiyiye ya Nluku.” 22Asiiliyeevo mattakhuzi apale, khwiiya ootikinisiwa na khulikha wuuzela khusala alawa.

Masatukhi na Osisimuwa

23Siikhu ethiitile, khunteela masatukhi akina anlupaaye yoori khawiivo osisimuwa, khusala amuuzela yoori: 24“Mwaaliimu, Munsa alupa yoori: ‘Amana ntthu afwa, muukha awe ahinvokoleleeni mwaana, ttwiiye ona ya onrala namafweliwa ti mannawe yoori amwinkhe aana ttwiiye otule afwiiyeeyo.’ 25Aarivo vakatthi veetthu attwi sapa. Wamwanzo khuloola na khufwa. Muukha awe khanvokoleliye mwaana, khuraliwa ti ttwiiye. 26Khurettikhana nkhama zanrettikhaneliyeeyo otule wa mwanzo na wa ttaatthu mpakha otule wa saapa. 27Omwiisho waya paata ya ooshi ofwa, na muukha otule khufwa. 28Aphano, wakathi woosisimuwa, khwa alume apale sapa ti tuuvi anttelaaye wiiya mannawe? Maana ooshi anraliye.”

29Yinsa khuwaajipu yoori: “Mweeyo mwattettekhiwa, maana khamwinjuwa Zawaatikhiwa Ttakatthiifu wala owahi wa Nluku. 30Maana wakathi woosisimuwa atthu khanloola wala khanlooziwa; anttela wiiya nkhama malayikha a pinkuuni. 31Khwa osisimuwa wa ananfwa, mweeyo khamwisomeeni etile Nluku alupiyeeyo yoori: 32‘Miiyo ki Nluku wa Eburahiima wa Esiyaakha na wa Yaakhumpa?’ Ye khahiyo Nluku wa ananfwa, ila wa atthu haayi.”

33Asiiliyeevo mattakhuzi apale, atthu khwiiya ooshanka khwa osomisa wawe.

Oruma nwulu

34Paata ya mafwarizeewu ojuwa khuwaanyamaza masatukhi, khukusanyeya. 35Mmote wa yo, namanozela kano, khweeza omuuzela yoori: 36“Mwaaliimu, oruma nwulu wa kano pu puuvi?” 37Yinsa khunjipu yoori: “Omphete Mbwana Nluku awo khwa rooho yawo yooshi, khwa nafusi yawo yooshi na akhili zawo zooshi. 38Opu pu wiiyiyeeyo oruma wa mwanzo na wootepa owula. 39Wa phiiri onlattanana otthuupu: Omphete nzaawo nkhama etthiipo onjiphetaazo omweenyewe. 40Kano zooshi za Munsa na masomi ooshi amanapiyu anrumeyela oruma otthuupo miwiri.”

Al-Masiihu Mbwana wa Daawuuda

41Mafwarizeewu apale nalelo ari okusanyeya, Yinsa khuwoozela yoori: 42“Mwinuupuwelani monkoni wa Al-Masiihu? Mwaana waani?” Yo khujipu yoori: “Mwaana wa Daawuuda.” 43Yinsa khuwoozela theenya yoori: “Aphano, khi toovi Daawuuda, attakhulaka khwa Rooho Ttakatthiifu omwiittha yoori Mbwana, alupaka yoori:

44“ ‘Nnyizinku amuuza Mbwanaaka yoori:

“Wiikhale nkhono nlume aka

mpakha maatuwi awo kiwaatthe vathi wa moolu awo?” ’

45Nkhama Daawuuda onimwiittha yoori Mbwana, enrettikhana toovi eeyaka mwanawe?” 46Khuhiivo mmote aawahiyeeyo onjipu, na waaza siikhu ethiitile khina nkina aawahiyeeyo omuuzela theenya.

23

Yinsa onkhattaza onaafikhi wa Mafwarizeewu na wa anamanozela a kano

1Aphano Yinsa khuwooza atthu apale na anakhiyoni awe yoori: 2“Anamanozela a kano na mafwarizeewu eekhalela khukulu ya Munsa. 3Mwiwaashututele na mwithokorele zooshi epile aniwuuzaanini. Ila mwihiweezele vitthu anrettaazo. Maana khanrumeyela epile antafusiraazo. 4Yo anfuka maphuta oolemela na owaattikha atthu mmafuzi, ila yo khantakha hatha oshashula na yaala. 5Zooshi anrettaazo antakha yoori ooniwe pi anaatamu. Yo anjifukela hirizi mmwishwa mwaya, na olepisa mashaka a ajapi zaya. 6Owaatuvela puuro zooshapweya za va njampo na wiikhala wiilokozi nsinakooka, 7owaatuvela ochelisiwa vamwanttiwa na wiitthiwa Mwaaliimu. 8Mweeyo mwihiitthiwe yoori Mwaaliimu, maana Mwaaliimu enu mmote paasi, mweeyo mooshi mwa attwi. 9Ahiiyevo vathi apha mwinttelaaye omwinkha khalamu ya ‘opaapa’, maana Papeenu ori mmote paasi, otule ari pinkuuni. 10Hatha vattitthiiru mwihiitthiwe yoori namalokozela maana namalokozela ori mmote paasi, Al-Masiihu. 11Ila otule eeyiye nwulu vakatthi venu eeye karumeya. 12Otule anjiwulisaaye ontta opushuwisiwa, otule anjipushuwisaaye ontta owulisiwa.

13“Olaanikha pu weenu mweeyo anamanozela a kano na mafwarizeewu, manaafikhi, maana mwiniwafukela atthu ofwalume wa pinkuuni, ila na mweeyo khuheettimo na khamwintakha owaalikha weettamo apale antakhaaye weettamo waya! 14Olaanikha pu weenu mweeyo anamanozela a kano na mafwarizeewu, manaafikhi, maana mwimpala maali za anamfweliwa pi amannazaya na ojitapwatelana oretta lompa zoolepa; khwa etthiipo mwinteela ohukhumwiwa saaneene.

15“Olaanikha pu weenu mweeyo anamanozela a kano na mafwarizeewu, manaafikhi, maana mweeyo mwinlokha pahari na mwineettetta nti wooshi mweekesaka owaathuula atthu mwiwaatthe ntiini mweenu. Na amana mwimpattha ntthu aya oto onretteya swaafu piiri wiiya mwaana wa motthooni zayita mweeyo.

16“Olaanikha pu weenu mweeyo, anamalokozela oohooni! Maana mwinlupa yoori: ‘Amana ntthu alapha khwa mwimpari, eto khina maana. Ila amana ntthu alapha khwa weero ya omwimpari oto ona sharuthi ya oretta etile alaphiyeeyo.’ 17Alolo oohooni! Eriina fwayita ti tiivi, weero ama mwimpari opule onttakatthisaaye weero? 18Mweeyo mwinlupa theenya yoori: ‘Amana ntthu alapha khwa nzina la alitaari, olapha waya opo khuna maana, ila ntthu amana alapha khwa zaakha etile eriiye vatulu vaya, oto ona yoorumeyela olapha wawe.’ 19Atthu oohooni, eriina fwayita ti tiivi, zaakha ama alitaari anttakatthisaaye zaakha? 20Nakataalikha otule anlaphaaye khwa alitaari onlapha khwa alitaari na yooshi etile eriivo. 21Amana ntthu alapha khwa mwimpari, onlapha khwa mwimpari na khwa otule aniikhalaaye attaapho. 22Na otule anlaphaaye khwa pinku onlapha khwa khukulu ya Nluku na khwa otule ekhaleliyeeyo.

23“Olaanikha pu weenu mweeyo anamanozela a kano na mafwarizeewu, manaafikhi, maana mweeyo mwinimwinkha Nluku lifunku la khuumi mpakha vitthu za nwoorotha na nyaani zootuva na samuli, ila mwinkhijilela oruma wa fwayita wa kano, wiiyiye: shariya, huruma na waamineya, nakataalikha mwaarina ya oretta epo zaya woohiweraweri epile kiina. 24Anamalokozela oohooni! Mwinshuja kuuku, ila khumiza enkamiiya.

25“Olaanikha pi weenu mweeyo, anamanozela a kano na mafwarizeewu, manaafikhi, maana mweeyo mwinoosa pilawuri na parathu oje waya, ila nkatthi mweenu weetaalamo wiiya na omaashokopho. 26Mafwarizeewu oohooni, moose khapula pilawuri nkatthi mwaya, aphano phantte etile ya oje entta wiiya yooshapweya.

27“Olaanikha pu weenu mweeyo, anamanozela a kano na mafwarizeewu, manaafikhi, maana mweeyo mwiri nkhama vilalo yoovaaziwa khinampo, oje waya enumpuwaaye nkhama yooshapweya, ila nkatthi mwaya eetaaliyemo makhonkolo alupa ofwa na wakhula nanna ya vitthu zoovutta. 28Oje weenu mwinuupuwa nkhama anashariya, ila nkatthi mweenu mweetaala onaafikhi na vitthu zootakhala.

29“Olaanikha pu weenu mweeyo, anamanozela a kano na mafwarizeewu, manaafikhi, maana mwiniwaajekela khapuri a manapiyu, khuretta wiiya vilalo za akemaani. 30Mwinlupa yoori: ‘Eriwaka neettiye wiiyavo wakathi wa amarehemu apapazetthu, khanaari wiiyana phantte khwa yo ya owoola manapiyu.’ 31Etthiipo, mweeyo mwinjilawela oshaahiti yoori mwa aana a apale awooliyeeyo manapiyu. 32Mwilikhe wiitaaza mphimo wa twampi za amarehemu apapazenu. 33Nyookha! Ojama wa evili! Mwinttela owerawera toovi hukhumu ya motthooni? 34Tiito miiyo kooperekhezani manapiyu, anaakhili na anamanozela a kano. Akina mwinteela owoola, mwiwaakhomele, mwiwaajaphe nsinakooka mweenu na mwiwaalupatthaka sitati khwa sitati. 35Khwa etthiipo enuukhwelani paathuli ya taamu yooshi ya anashariya yiittikheliyeeyo vathi, waaza taamu ya nashariya Apeele, mpakha taamu ya Zakariiya mwaana wa Barakiiya, mwimuuliyeeyo vakatthi wa omwimpari na alitaari. 36Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, zooshi epo ziniwateela atthu a leelo.

Ojiliza monkoni wa Yeruzaleemu

37“Yeruzaleemu, Yeruzaleemu, weeyo oniwoola manapiyu na owaavonya apale aperekhiweeyo! Swaafu kavi miiyo kitakhaka owaakusanya aanaawo nkhama mwanakhu aniwaakusanyaazo aanaawe mmapaphelo mwawe, ila weeyo khuhitakhi. 38Moone, yoori nyuupa yenu enttela wiiya yoothamiwa. 39Maana miiyo kiniwuuzani yoori, mweeyo khamwinteela okoona theenya, mpakha mwilupe yoori: ‘Wooparikhiyiwa ti otule antaaye khwa nzina la Mbwana.’ ”

24

Opwechiwa wa Nyuupa Yoosifwiwamo

1Yinsa khusaruwa Nnyupa Woosifwiwamo, khusala alawa, anakhiyoni awe khumwaattama yoori anthoonyeze ojekiwa wa Nyuupa Yoosifwiwamo. 2Yinsa khuwooza yoori: “Mweeyo mwinoona zooshi epi? Weekhweele miiyo kiniwuuzani yoori khalinsalavo apha liwe vatulu wa liwe lihinttelaaye opwechiwa.”

Alama ya mwiisho wa wakathi

3Wakathi Yinsa eekhaliyeevo va Mwaako Oluveera, anakhiyoni khulawa khwiitthaalana othetekele na khunvekela yoori: “Nkanuuze, zinttela orettikhana lini vitthu zaya epo, wala amana otaaka, alama ni enttelaaye wiiyavo na alama ni ya mwiisho wa olumwenku?”

4Yinsa khuwaajipu yoori: “Phoole, ahiiyevo anttelaaye wuuhatani. 5Maana atthu awaatta anlawa ate khwa nzina laka alupaka yoori: ‘Miiyo ki Al-Masiihu’! Na anteela owahata atthu awaatta. 6Amana mwisiila hapari za viittha ama nzuuzu la viittha, mwihoove, ila khahiyo wiisha woolumwenku. 7Khapila enttela wuumanana khapila kiina, ofwalume na ofwalume nkina, enttela opuwa esikinyaatthi na jala phantte zawaatta. 8Zooshi epo yaazo ya vitthu za olwaaza.

9“Aphano yo anteela owinkhelelani yoori mwilupatthiwe na muuliwe, mwinlawa mweeniwe ti khapila zooshi mwaasa wa nzina laka. 10Wakathi aya opo, atthu awaatta anteela wanswi amini anttela wiiya anamazinkula, na wiinana mmote na nzaaya. 11Na thamani ya manapiyu oojipanka anlawa apuwe na anteela owaattettekha atthu awaatta. 12Mwaasa waweekezeleya vitthu zootakhala, pheta ya atthu awaatta enttela ovukuwa. 13Ila otule anttelaaye ovilela mpakha mwiisho ontta wuusurukha. 14Enttela olaleyiwa hapari epi za ofwalume wa Nluku olumwenku wooshi, nkhama oshaahiti khwa khapila zooshi aphano osala ota mwiisho.

Ohoowa nwulweene

15“Mwinteela woona okufuru wa woopisa wa pala onttelaaye opuwa Puuro Ttakatthiifu, etile alupiyeeyo napiyu Daniyeele, otule ansomaaye entta omweeleya, 16aphano, apale anttelaaye wiiya Yudeya atthirele omwaako. 17Otule anttelaaye wiiya vatulu wa nyuupa ahiishukhe yoori alazemo etthu nnyupa mwawe, 18na otule anttelaaye wiiya omashapa ahirutele onti yoori athuule juupa yawe. 19Ootakhaliwa aakha apale anttelaaye osikaniwa ari awiimittha ama eettaka waamwisa. 20Mwilompe yoori otthira weenu opo ohirettikhane mwiita ama saapatu. 21Maana wakathi aya opo enlawa zapuwe miswipa miwuluzene, thanku mwanzo wa olumwenku, na khunteela opuwa nkina nkhama otthuupo. 22Eriwaka wakathi aya opo khawaavukuliwe, khina aari weettelaaye wuusurukha, ila mwaasa wa apale oothawuliwa, siikhu zaya epo enttela wiiya zoovukuliwa. 23Aphano amana ntthu awuuzani yoori: ‘Moone, Al-Masiihu otu ari apha!’ Ama: ‘Otule ariiye okhule!’ Mwihikhupali. 24Maana anlawa apuwe Al-Masiihu oojipanka na manapiyu oojipanka anttelaaye oretta alama khulukhulu na vitthu zootikinisa yoori awaahate hatha apale oothawuliwa. 25Miiyo kawuuzani khapulathi zihinarettikhane epo zaya. 26Nakataalikha, amana muuziwa yoori: ‘Ori n’yaara,’ mwihilawe, ama oriwa: ‘Ori nnyupa,’ mwihikhupali. 27Maana, nkhama etthiipo taari enlankhaaye khipula, na ojithoonyeza okhu lintupweelaawo njuwa, etthiipo onttela wiiya ota wa Mwaana wa Pinaatamu. 28Vahali aniiyaavo muufwi, akhwaazi ankusanyeya attaapho.

Ota wa mwaana wa Pinaatamu

29“Nasaapiru, paata ya miswipa za siikhu epile, njuwa linttela oripa na mweezi onttela olikha waara, matthottowa anttela okwa otulu na owahi wa pinkuuni onttela osakhinyeya. 30Aphano epuwe pinkuuni alama za Mwaana wa Pinaatamu; khapila zooshi za va tuniya enttela ojikhupanyisa na enttela omoona Mwaana wa Pinaatamu ataaka mmawiku a pinkuuni khwa owahi na siifwa yawaatta. 31Ye onttela operekha malayikha awe na ovuma nwulweene wa malope, yo anttela owaakusanya ananthawuliwa aya ooshi khwa phantte nne zinlankhaawo pheevo, phantte khwa phantte kiina ya pinku.

Ohirimiziwa monkoni wa ojeekesela

32“Mwijuwe osomisa wa mfikeera: amana virapi zaya zootthelaka mathapa onsaleela ofiya mwiita. 33Etthiipo theenya mweeyo, amana moona vitthu epo zooshi zeettaka orettikhana, mwijuwe yoori ye ori kharipu ya va milako. 34Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, khapila eti kinvira vitthu epi zihirettikhaneeni. 35Pinku na vathi zooshi zinteela ovira, ila mattakhuzi aka khanviraru.

Siikhu na wakathi khijuweyeeni

36“Ila monkoni wa siikhu na wakathi khina anjuwaaye, wala malayikha a pinkuuni, wala Mwaana, ila Paapa paasi. 37Nkhama etthiipo zaarettikhaniyeeyo wakathi wa Nuuhi, enttela wiiya etthiipo etelo ya Mwaana wa Pinaatamu. 38Nkhama etthiipo siikhu ziviriyeezo za nnyeri, atthu aari oja na onywa, aari oralana na aari oloozana, mpakha siikhu Nuuhi aapakhiriyeeyo mmwaaraka. 39Yo kayaweliyiye hatha etthu mpakha wakathi otiiyeevo nnyeri na khuwaathuula ooshi. Enttela orettikhana etthiipo ota wa Mwaana wa Pinaatamu. 40Aphano awiri anttela wiiya omashapa; mmote athuuliwe, alikhiwe mmote. 41Aakha awiri achilaka tiriku; onttela othuuliwavo mmote, asale mmote.

42“Nakataalikha, mwijeekesele, maana khamwinjuwa siikhu anttelaaye ota Mbwana enu. 43Ila eweeleyeni vitthu zaya epo; maana, mweenyewe nyuupa eriwaka eetta ojuwa wakathi antaaye natarawu, eetta oojeekesela na khaari olikhelela opwechiwa nyuupa yawe. 44Tiito, mweeyo theenya mwiiye woojilikanisa, maana wakathi antaavo Mwaana wa Pinaatamu pi opule mwihinaakhipwelaaye.

Karumeya wa waamineya na karumeya woohaamineyi

45“Ti paani eeyiyeeyo karumeya wa waamineya na wa akhili, otule Mbwana awe amwinkhiyeeyo osala vaje vawe yoori asala awenkha atthu etthu yoojiwa wakathi khaamili? 46Wooparikhiyiwa karumeya otule Mbwana awe amana ataaka anttelaaye onsikana arettaka etthiipo. 47Weekhweele kiniwuuzani yoori onttela olikheliwa maali zooshi. 48Ila karumeya otule amana eeya wootakhala rooho, ajilupezaka mweenyewe yoori: ‘Mbwanaaka ontta orupaza,’ 49na khusala awaapiya ashirikhaawe na oja na onywa na ananhapaliwa, 50Mbwana wa karumeya otule onttela ota siikhu ahaari waakhipwelaaye na wakathi ahinjuwaaye. 51Ye onteela onhukhumu saaneene antthe puuro ya manaafikhi, ottuukho onttelaaye wiiyawo olila na oluma meeno.

25

Nlikaniso wa aamwari khumi

1“Siikhu yaya eto, ofwalume wa pinkuuni onttela wiiya nkhama aamwari khumi athuuliye makhompe aya, khulawa okutthanana mposi. 2Athaanu khwa apale khumi aari alolo, athaanu aari akhili. 3Apale oololo khuthuula makhompe aya, khuhinthuuli patarooya, 4ila apale a akhili olikha othuula makhompe ru khunthuula theenya patarooya nttopwiyo. 5Mposi khurupaza ofiya, na ooshi khuwaakhola osikizi khulala.

6“Ila osikhu layili, khusiileya nkhuwo waari oraaye: ‘Mposi afiya! Mwisaruwe mwampwekherele.’

7“Aamwari apale ooshi khulankha khusala atthenkeza makhompe aya. 8Apale oololo khusala awooza apale awiiyana akhili yoori: ‘Mwinimeele patarooya enu vattitthiiru, maana makhompe eetthu antta osizila.’

9“Yo khujipu yoori: ‘Wala, khanfiyela onrumeyela mweeyo na fweeyo. Mwilawe mwamuuzanye patarooya.’

10“Wakathi alawiyeevo omuuzanya patarooya, mposi khufiya, aamwari apale ajitthekiyeeyo khuvira vamote na mposi olawa oja njampo la harusi na nlako khufukiwa.

11“Wakathi vattitthiiru, khusala ata aamwari apale oololo khusala akhuwa araka: ‘Mbwana, Mbwana, mwinifukulele nlako!’

12“Ila ye khuwaajipu yoori: ‘Weekhweele kiniwuuzani yoori akinuujuwani.’

13“Nakataalikha, kiniwuuzaanini yoori mwijeekesele, maana mweeyo khamwinjuwa siikhu wala wakathi aya.

Nlikaniso wa nzurukhu

14“Theenya ofwalume wa pinkuuni onttela wiiya nkhama mwinyi mmote atakhaka oretta safwari, khuwaakhuwela a karumeya awe khuwaalikhela maali zawe. 15Mmote khumwinkha milikhi thaanu za nzurukhu wa feeta, nkina khumwinkha milikhi piiri, nkina theenya khumwinkha milikhi moote, wakhula ntthu aamwinkhiye khwa makhaamu awe. Elottelanaka khulankha khusala alawa safwari yawe. 16Otule enkhiweeyo milikhi thaanu za nzurukhu wa feeta, khulankha nasaapiru olawa oretta zanshara khupattha milikhi thaanu kiina. 17Otule aariina mizurukhu milikhi piiri khupattha milikhi piiri teenya. 18Ila otule enkhiweeyo nzurukhu milikhi moote khulankha khulawa khuthipa liphotto vathi khutthaavo khuvitha nzurukhu wa Mbwana awe.

19“Paata ya ovira wakathi mwinkeene, Mbwana wa akarumeya apale khuruti khuretta thamani na apale aya. 20Otule aapwekheriyeeyo nzurukhu milikhi thaanu wa feeta, khutiisa theenya nzurukhu milikhi thaanu wa feeta na khuri: ‘Mbwana, waakinkhiye nzurukhu milikhi thaanu wa feeta, woona kapattha theenya fwayita ya milikhi thaanu.’

21“Mbwanaawe khunjipu yoori: ‘Kemaani, karumeya wooshapweya na wa waamineya! Weeyo waamineya khwa ttiitthiiru, apho kintta owinkha yawaatta. Ote ofurahi vamote na Mbwana awo.’

22“Khuta theenya otule aapwekheriyeeyo nzurukhu milikhi piiri wa feeta khuri: ‘Mbwanaaka waakinkhiye nzurukhu milikhi piiri wa feeta, kapattha theenya milikhi piiri.’

23“Mbwanaawe khunjipu yoori: ‘Kemaani, karumeya wooshapweya na wa waamineya, weeyo waamineya khwa ttiitthiiru, miiyo kiniwinkha zawaatta. Ote ofurahi na Mbwana awo.’

24“Mwiisho khuta otule aapwekheriyeeyo nzurukhu milikhi moote khuri: ‘Miiyo kaajuwiye yoori Mbwana o ntthu woozivala, onuurulaaye na epile ohikheyeeni na okusanya epile ohizaleeni. 25Tiito keetta woova, khulawa khuvitha nzurukhu awo milikhi moote wa feeta khuthipela vathi. Woone, apha opu nzurukhu awo.’

26“Mbwana khunjipu yoori: ‘Karumeya wootakhala rooho na wooviliwa! Weeyo waajuwiye yoori kinuurula na epile kihikheyeeni na kinkusanya epile kihizaleeni. 27Aphano weeyo waarina ya olawana nzurukhu aka opanko yoori amana kiruti kinkhiwe nzurukhu aka wa wiiyana fwayita. 28Mwinnyakanye nzurukhu opo milikhi moote wa feeta, mwimwinkhe otule ariina milikhi khumi. 29Maana otule ariina, onttela winkhiwa theenya na oniiyana zawaatta. Ila otule ahina, hatha etile ariina ontta onyakanyiwa. 30Karumeya woohiina fwayita, mwimweeselele othetekele n’yiiza nttumpho oriimo olila na oluma meeno.’

Ophukiwa wa khapila

31“Amana Mwaana wa Pinaatamu ata nsiifwa mwawe na malayikha ooshi, onttela wiikhala vakhukulu vawe ya nuuru ya pinkuuni. 32Khapila zooshi zinttela okusanyiwa aphale ariivo, avalule khapila khwa khapila kiina nkhama nshuki avalulaka pwittipwitthi zawe vakatthi wa puuzi. 33Atthe pwittipwitthi nkhono nlume na puuzi nkhono nkha.

34“Aphano Mfwalume onttela owooza apale anttelaaye wiiya nkhono nlume yoori: ‘Mwite mweeyo ooparikhiyiwa ti Paapa! Mwipwekherele ofwalume nkhama eritho mwitthenkezeliweeyo thanku wumpiwa wa olumwenku. 35Maana miiyo yaakikholiye jala, mweeyo khukinkha etthu yoojiwa; laakikholiye nnyottha, mweeyo khukimeela maati oonywa; kaari nletto mweeyo khukinkha puuro ya omaka. 36Kathaaleliwe, mweeyo khukinkha kuwo; keetta olwaaziwa, mweeyo khukiinanela; kaari nkalapooso, mweeyo khukithotola.’

37“Aphano makhaamili anteela onjipu yoori: ‘Mbwana, lini naawoniyeevo na jala khuwinkha etthu yoojiwa, ama lookholiye nnyottha khuumeela maati? 38Wakathi ni nawooniyeevo ori nletto khuwinkha puuro ya omaka? Ama othaaleliwe, khuwinkha kuwo? 39Wakathi ni nawooniyeevo ori nlwele ama nkalapooso khuta khuuthotola?’

40“Mfwalume khujipu yoori: ‘Kiniwuuzani khweele yoori, etile mweeyo mwiwaaretteliyeeyo mmote wa attwiizaku apa attiitthi, mwakirettela miiyo.’

41“Aphano ye onttela owooza apale a nkhono nkha awe yoori: ‘Anamalaanikha mwikaattuwe! Mweette omoottho wa mileele, waattaleleliweeyo sheethwani na malayikha awe. 42Maana miiyo yaakikholiye jala, mweeyo khuhikinkhi hatha etthu yoojiwa, laakikholiye nnyottha mweeyo khuhikinkhi hatha etthu yoonywa. 43Kaari nletto mweeyo, khihikinkhi hatha puuro yoomakavo, Kathaaleliwe mweeyo khuhikinkhi kuwo, keetta olwaaziwa na ofukeliwa nkalapooso, mweeyo wala okithotola.’

44“Yo anjipu yoori: ‘Mbwana, nawoona lini yuukholiye jala wala luukholiye nnyottha ama ori nletto ama ohiina kuwo ama olwaaziwaka na ofukeliwe, fweeyo kuhiwaawuni?’

45“Ye ajipu yoori: ‘Kiniwuuzani khweele yoori, etile mwihinretteleeni mmote wa apale attiitthi, khamwikiretteleeni na miiyo.’

46“Apa aneetta ohukhumu khwa mileele, ila makhaamili anttela wiiyana ohaayi wa mileele.”

26

Shawuri za otakha wuuliiwa Yinsa

1Paata ya olupa vitthu epile, Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori: 2“Nkhama mwinjuwaazo, ensaleela siikhu piiri ofiya siikhu ya njampo la Paashikowa, Mwaana wa Pinaatamu onttela winkheleliwa yoori akhomeliwe.”

3Aphano mahaakhimu a tiini na attunkhulu a tiini khukusanyeya onyuupa wa haakhimu nwulu aari wiitthiwaaye Kayifwa, 4khuwaza shawuri yoori ankhole Yinsa sirini na amuule. 5Ila khusala alupa yoori: “Nihirette wakathi wa njampo yoori atthu ahipuwise nzuuzu.”

Yinsa onvaaziwa mafuttha oonukhela nti wa Betaaniya

6Yinsa ari Betaaniya, owawe Simawu otule raku aariinaaye maaharaja. 7Aphano muukha mmote khuta aphale aariivo Yinsa athuuliye suupha ya mafuttha oonukhela awaatta nzurukhu, khwiitthela eeshwa ya Yinsa wakathi ansikaniyeevo eekhaliye vameeza.

8Anakhiyoni ooniyeevo vitthu epile khushanka na khuri: “Mwaasa aya niini oharipwaka mafuttha apa? 9Mafuttha apa ahoozanyisiwe, nzurukhu aya enkhiwa asikhini!”

10Ila Yinsa ajuwiyeevo etthu aari olupaaye, khuri: “Mwinimwantipwelani muukha otu? Ye aretta etthu yooshapweya khwa miiyo. 11Maana asikhini aniiya vamote na mweeyo wakhula siikhu, ila miiyo khamwinteela wiiyana wakhula siikhu. 12Wakathi eettheliyeeyo mafuttha mwiili aka, ye aretta khwa ontthenkeza ozikhiwa waka. 13Kiniwuuzani khweele yoori, wakhula vahali zintafusiriwaavo hapari zooshapweya khwa olumwenku wooshi, epi arettiyeeyo muukha otu, zeettaka olupiwa khwa ofikhiriwa ye.”

Yuuda oninzinkula Yinsa

14Aphano mmote wa apale khumi na awiri, aari wiitthiwaaye Yuuda Eshikariyoote, khulawa okutthanana mahaakhimu a tiini. 15Khuwoozela yoori: “Mwinikiripha kavi amana miiyo kiwinkhani?” Yo khusiilana onripha nzurukhu talaathiini wa feeta. 16Waaza wakathi otthuupule Yuuda khusala eekesa kiphenyo ya omwinkhelela Yinsa mmakhono wa maatuwi awe.

Anakhiyoni antthenkeza njampo la paashikowa

17Siikhu ya mwanzo ya Njampo la Phaawu Yoohiina Fwaramento, anakhiyoni khumwaattama Yinsa khumuuzela yoori: “Ontakha yoori nitthenkeze vayi etthu yoojiwa ya Paashikowa?”

18Yinsa khujipu yoori: “Mwilawe nsitati mwakutthanane mwinyi mmote mwimuuze yoori: ‘Mwaaliimu alupa yoori: Wakathi aka onsaleela ofiya. Kinttela onja Paashikowa na anakhiyoni aka vaje vawo.’ ” 19Anakhiyoni khuretta etthiipile ooziweezo ti Yinsa na khuntthekeza Paashikowa.

20Weettelaka oripa, Yinsa khulawa khwiikhala vameeza na anakhiyoni awe apale khumi na awiri. 21Eettaka oja, khulupa yoori: “Weekhweele kiniwuuzani yoori, mmote wa mweeyo onlawa akizinkule.”

22Yo khwiiya oohuzunikha channu na khwaaza wuuzelana yoori: “Weekhweele khahiyo miiyo Mbwana?”

23Yinsa khujipu yoori: “Nlupa anttelaaye okizinkula kinjana sahani moote. 24Mwaana wa Pinaatamu onlawa afwe, nkhama etthiipo yaatikhiweeyo monkoni wa ye. Ila wootakhaliwa ti otule anttelaaye onzinkula Mwaana wa Pinaatamu! Afwataali ahivokoliweeni.”

25Aphano Yuuda, namazinkula, khuri: “Talili ti miiyo Mwaaliimu?” Yinsa khujipwela araka: “Aayo, ti weeyo.”

Njampo la Mbwana

26Eettaka oja, Yinsa khuthuula phaawu, khuparikhiya, khumeya na khuwenkha anakhiyoni awe araka: “Mwithuule na mwirafune; opu mwiili aka.”

27Elottelanaka khuthuula jiikira, khushukhurwela na khuwenkha araka: “Mwinywe mooshi mweeyo. 28Eti taamu yaka ya wahati yiitthiweeyo khwa zwaamu ya atthu awaatta yoori eswaamiheliwe twampi. 29Miiyo kiniwuuzani yoori, waaza nasaapi mpakha okho ninttaawo, akinlawa onywa nshumo wa nrayi wa wuuva mpakha siikhu kinttelaaye onywa theenya nshumo wa nrayi wa wuuva na mweeyo muufwalume wa Paapa.”

30Paata ya yo wiipa liipo limote, khusala alawa omwaako Oluveera.

Yinsa onlupa yoori Pheeturu onteela onkhana

31Aphano Yinsa khulupa yoori: “Osikhu opu, mooshi mweeyo mwinteela okitthira. Maana yaatikhiwa yoori:

“ ‘Kininvulalisa nshuki,

na pwittipwitthi za liphanko lawe zimwazeye.’

32Ila paata ya osisimuwa waka, kinttela olokoza Kalileya.”

33Pheeturu khujipu yoori: “Hatha nkhama ooshi eetta wuutthira, miiyo akinteela wuutthira.”

34Yinsa khumuuza araka: “Weekhweele kiniwuuza yoori osikhu otthuupu, likukhuwi lihineekhe, weeyo onlawa wakikhane swaafu ttatthu.”

35Pheeturu khujipu theenya yoori: “Hatha nkhama ofwa vamote na weeyo, akinteela wuukhana!” Anakhiyoni ooshi khulupa etthiipo.

Yinsa nwoorotha wa Yetemaani

36Aphano Yinsa khulawa na anakhiyoni awe puuro eniitthiwaaye Yetemaani, khuwooza yoori: “Mwiikhale apha, miiyo kinttela olompa aphale.” 37Khunthuula Pheeturu na aana awiri a Zepeteewu, Yinsa khwaaza ohuzunikha na othunkuwikha. 38Yinsa khuwooza yoori: “Nafusi yaka ti ya ohuzunikha venkivene, wa osaleela ofwa. Apho mwisale apha na mwijeekesele na miiyo.” 39Khususa vattitthiiru, khukokhora khufiisa ajihi yawe vathi, khusala alompa araka: “Paapa, nkhama enwaheya, okaattuwanise jiikira eti ya ohoowa; ila ehirettikhane nkhama kintakhaazo, ila nkhama ontakhaazo.”

40Paata ya toole, khurutela aphale aariivo anakhiyoni awe khuwaasikana eettaka olala. Yinsa khumuuzela Pheeturu yoori: “Mweeyo khamwiwaheeni nenkawu ojeekesela na miiyo wakathi mmote paasi? 41Mwijeekesele na mwilompe yoori mwihikwele muuzayiniwa. Rooho ti yookhomaala ila mwiili pi woottettheya.”

42Khurutela olawa olompa theenya khuri: “Paapa, nkhama khinwaheya okattuwananisa jiikira eti khapula kihinyweeni, ti arettikhane matakhelo awo.”

43Wakathi arutiyeevo theenya khuwaasikana eettaka olala, maana maasho aya eetta owaalemela. 44Aphano khuwaalikha theenya, khulawa olompa swaafu ya ttaatthu, alupaka mattakhuzi atthaapale.

45Nawiisha khurutela attaaphale aariivo anakhiyoni awe na khuwoozela yoori: “Mweeyo nalelo mwintta olala na wiitthuuwa? Wafiya wakathi! Moone yoori Mwaana wa Pinaatamu onttela winkheleliwa mmakhono wa anatwampi. 46Mwilankhe, nilawe; Mwimoone namazinkula oto antaaye apho!”

Okholiwa wa Yinsa

47Eettaka ottakhula etthiipile, khuta Yuuda, mmote wa apale khumi na awiri, vamote na khuntti khuluyeene athuuliye phanka na puutta, zaaperekhiweeyo ti mahaakhimu a tiini na attunkhulu a tiini. 48Namazinkula aawenkhiye alama, araka: “Otule kinttelaaye ompatikha ti othuuto, mwinkhole.” 49Wakathi Yuuda aari omwaattamaavo Yinsa khuri: “Salaama, Mwaaliimu!” Na khumpatikha.

50Yinsa khumuuza yoori: “Swaahipu, etile oteeliyeeyo oretta, waakuve orette.” Attaaphale khunsusela Yinsa, khunkhola khunfuka. 51Mmote wa apale aarina Yinsa khookola nkhono khuthuula phanka khushija nshiilo la karumeya wa haakhimu nwulu wa tiini. 52Aphano Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Opwehe phanka! Maana wooshi otule anlipanaaye phanka, ofwa khwa phanka ethiito. 53Mweeyo mwinoona yoori miiyo akinwahi onvekela Paapa khukiperekheza nasaapi khuntti khumi na piiri za malayikha? 54Nkhama etthiipo enlupaaye Zawaatikhiwa Ttakatthiifu yoori vitthu epi zaarina ya orettikhana nkhama nanna ethiiti?”

55Wakathi otthuupule Yinsa khuwoozela atthu apale yoori: “Mwakiteela okikhola na phanka na puutta, nkhama namalokozela wa anazompere? Siikhu zooshi miiyo kaari osomisa Nnyupa Woosifwiwamo, khi mweeyo ohikikholi! 56Ila zooshi epi zarettikhana yoori emarisele zawaatikhiwa za manapiyu.” Aphano anakhiyoni ooshi khumwanswi na khuntthira.

Yinsa vakatthi wa mashawuriiya

57Apale ankholiyeeyo Yinsa khunthuula khunlawana wa Kayifwa, haakhimu nwulu wa tiini ottuukho aakusanyeyiyeeyo anamanozela a kano na attunkhulu a tiini. 58Pheeturu eetta owaalotta peetiwene mpakha nlikokoro wa haakhimu nwulu wa tiini, khuvira khwiikhala na anamweekesela yoori oone zooshi nanna zaari weettelaaye wiishela. 59Mahaakhimu a tiini na Mashawuriiya ooshi aari weekesa oshaahiti woovonyeya khwa Yinsa yoori anhukhumwele ofwa. 60Ila khuhinsikanani, aapuwiye atthu awaatta oolaza oshaahiti woovonyeya. Omwiisho khujithoonyeza atthu awiri, 61khulupa yoori: “Mwinyi otu alupa yoori: ‘Miiyo kinwahi opwecha Mwimpari wa Nluku na khujeka khwa siikhu ttatthu.’ ” 62Aphano haakhimu nwulu wa tiini khulankha khumuuza Yinsa yoori: “Weeyo khunjipu mattakhuzi apa onlokoveziwaaye?” 63Ila Yinsa nalelo khwiiya woonyamala. Haakhimu nwulu wa tiini khumuuza yoori: “Kinuuvekela yoori weeyo olaphe khwa Nluku woohaayi, nkhama weeyo o Al-Masiihu, mwaana wa Nluku, onuuze.” 64Yinsa khujipu yoori: “Weeyo walupa. Ila miiyo kiniwuuzani mooshi mweeyo yoori, enttela ofiya siikhu mwinttelaaye omoona Mwaana wa Pinaatamu eekhaliye nkhono nlume wa Nwahi Zooshi, ataaka khwa mawiku a pinkuuni.” 65Aphano wakathi haakhimu nwulu wa tiini avaruliyeeyo kuwo zawe na khulupa yoori: “Akufuru! Mwaasa wa niini nihithajiyaka oshaahiti nkina theenya? Mweeyo mwasiila nasaapi okufuru wawe! 66Mwinuupuwela toovi?” Khujipu yoori: “Oninsuhi ofwa!” 67Akina khusala antthemela omaasho na ompiya, akina khusala ampwakula araka: 68“Onlupe, Oo Al-Masiihu, ti paani oopiyeeyo?”

Pheeturu oninkatthala Yinsa

69Pheeturu eettiye wiikhala vaje. Njaazi mmote khumwaattama khumuuza yoori: “Na weeyo waari na Yinsa nkalileya.” 70Ila ye khukhana vakatthi wa atthu ooshi araka: “Akinjuwa etthu onttakhulaaye.” 71Paata ya toole khuthoonya phantte ya omilako, njaazi nkina khumoona khuwooza apale aari attaaphale yoori: “Mwinyi otu aarina Yinsa wa Nazareeti.” 72Ye khukhana theenya khwa olapha araka: “Akininjuwa mwinyi aya otu!” 73Elottelanaka, apale aari attaaphale khumwaattama Pheeturu khumuuza yoori: “Weekhweele weeyo o wawe! Ottakhula wawo onthoonyeza.” 74Attaaphale ye khwaaza ojilaani na olapha araka: “Akininjuwa mwinyi otu!” Nasaapiru likukhuwi khwiikha. 75Aphano Pheeturu khufikhiri nttakhuzi ooziweeyo ti Yinsa yoori: “Likukhuwi lihineekhe onteela okikhana swaafu ttatthu.” Noolaavo aphale vaya khulila wakatapuvo.

27

Ojiheya wa Yuuda

1Supuyeene, mahaakhimu a tiini na attunkhulu a tiini khujilakelela onhukhumwela Yinsa ofwa. 2Khunfuka khunthuula khunlawana wa nsatoro Pilaatu.

3Wakathi Yuuda, otule anzinkuliyeeyo, ooniyeevo yoori Yinsa onttela ohukhumwiwa, khuthupwiya na khulawa owaarutisela mahaakhimu a tiini na attunkhulu a tiini nzurukhu opule talaathiini wa feeta aathuuliyeeyo. 4Khuri: “Kakosa, khwa ozinkula taamu yoohikosi.” Yo khujipu yoori: “Fweeyo ennijali niini? Epo ti weeyo onjuwaaye.” 5Aphano Yuuda khweeselela nzurukhu omwimpari. Khusaruwa nawiisha khulawa khujiheya. 6Mahaakhimu a tiini khukusanya nzurukhu opule, khuri: “Khahi halaali othuula khuttha mmwifukho wa zaakha, maana hisapu ya taamu.” 7Aphano khusiilana orumeyela nzurukhu aya opule khwa wuuzanyela nshapa la namuupa yoori lirettiwe vilalo ya ozikhiwamo aletto. 8Tiito nshapa laya nttho liniitthiwaaye Nshapa la Taamu mpakha siikhu epi za leelo. 9Aphano khurettikhana epile zaalupiweeyo ti napiyu Yeremiiya yoori:

“Athuula nzurukhu talaathiini wa feeta,

hisapu yootthiiwa pi atthu a Ezirayiilu,

10khuuzanyela nshapa la namuupa,

nkhama etthiipo Mbwana aakirumiyeezo.”

Yinsa wa Pilaatu

11Yinsa khutthiiwa omaasho wa nsatoro ye khumuuzela yoori: “Weeyo onfwalume wa mayaahuuti?” Yinsa khujipu yoori: “Pi etthiipo olupiyeezo.” 12Ila eettaka olokoveziwa etthiipile pi mahaakhimu a tiini na attunkhulu a tiini, ye khuhijipu. 13Aphano Pilaatu khumuuzela yoori: “Weeyo khunsiila vitthu epo onlokoveziwaaye pi atthu apo?” 14Ila Yinsa khuhijipu hatha nttakhuzi, khwa ethiito nsatoro khwiiya wooshanka.

Yinsa onhukhumweliwa ofwa

15Amana efiya siikhu ya njampo nsatoro aazowereliye onfukulela ntthu woothawuliwa pi atthu. 16Yo wakathi aya otthuupule aarina napherezu woojuwanikha aari wiitthiwaaye Barapa. 17Pilaatu khuwoozela atthu apale aathukumaniyeeyo attaaphale yoori: “Khwa atthu apa ti tuuvi mwintakhaaye yoori kinfukulele: Barapa ama Yinsa aniitthiwaaye Al-Masiihu?” 18Maana aajuwiye yoori anlawaniye okhule mwaasa wa nrima. 19Pilaatu eekhaliye onyuupa woophukiwamo, muukha awe khumperekha hapari araka: “Ohijiphakanyane apo, maana leelo muulottha kahoowa venkivene monkoni wa ye.” 20Ila mahaakhimu a tiini na attunkhulu a tiini khuwaakhitiri atthu apale yoori aveke ofukuliwa Barapa na ooliiwe Yinsa. 21Aphano Nsatoro khuuzela yoori: “Khwa atthu apa awiri mwinintakhelaaye yoori miiyo kinfukulele ti tuuvi?” Yo khujipu yoori “Barapa!” 22Pilaatu khuuzela yoori: “Khi kinrettele niini Yinsa, aniitthiwaaye Al-Masiihu?” Ooshi khujipu yoori: “Akhomeliwe!” 23Ila Pilaatu khuuzela yoori: “Niini arettiyeeyo yootakhala?” Ila atthu apale khusala avira atepaka onyakula araka: “Akhomeliwe!” 24Pilaatu nawoona yoori khaari opattha hatha swamiima, ila olikha toowo khusala oona weekezeleya nzuuzu, khurumisa otiiseliwa maati, okhuno omaasho wa atthu apale na khulupa yoori: “Akina paathuli khwa taamu ya ntthu otu; eto zwaamu yenu.” 25Atthu ooshi apale khujipu yoori: “Taamu yawe ti eniittikhele fweeyo na aana etthu!” 26Aphano Pilaatu Khunfukulela Barapa, khuruma ojaphiwa Yinsa na khumwinkhelela olawa okhomeliwa.

Anajanka aninveyisa Yinsa

27Elottelanaka, anajanka a nsatoro khunthuula Yinsa khunlawana nlikokoro wa nyuupa khuulu ya nsatoro khukusanyeya anajanka ooshi khunzukulela. 28Khunvula kuwo zawe khunwalisa ajapi yookhuttuwa; 29khuvaasha khaara ya miiwa, khunwalisa mmwishwa mwawe na khunttheela puutta nkhono awe nlume, khunkokhorela khusala anveyisa, araka: “Ojuusuru, mfwalume wa mayaahuuti!” 30Khusala antthemela na khunnyakanya puutta etile, khumpiyana veeshwa. 31Paata ya onveyisa, khunvula ajapi etile khunwalisa kuwo zawe. Elottelanaka khusala alawa onkhomela.

Okhomeliwa wa Yinsa

32Alawaka, khukutthanana mwinyi mmote wa Sireene aari wiitthiwaaye Simawu, khunkhanyarela othuula nsalapa wa Yinsa.

33Yo khufiya puuro eniitthiwaaye Kolokoota, eriina maana a puuro ya likurakuza la eeshwa, 34khumwinkha onywa viinyu yoophakanyaniwa wamwe; ila ye wakathi ootiyeevo, khukatthala onywa. 35Paata ya onkhomela, khwaawanyana kuwo zawe khwa weekesa nasipu. 36Khwiikhala attaaphale khusala amweekesela. 37Vatulu wa eeswa yawe khutthiiwavo lipawu laatikhiweeyo khwa olokoveziwa wawe yoori: “otu ti yinsa, mfwalume wa mayaahuuti38Na aakhomelaniwe manantarawu awiri, mmote nkhono nlume nkina nkhono nkha. 39Apale aari oviraaye eetta onttukhana na osakhinya viishwa zaya, 40araka: “Oo weeyo waari weettelaaye opwecha Nyuupa Yoosifwiwamo na khujeka khwa siikhu ttatthu, ojuusuru! Wiishukhe vansalapa apho nkhama omwaana wa Nluku!” 41Khwa nanna etthiipo mahaakhimu a tiini, anamanozela a kano na attunkhulu a tiini eetta onveyisa, 42araka: “Wawoosuru akina, ila khunwahi ojuusuru omweenyewe! Mfwalume wa Ezirayiilu! Eeshukhe nasaapi vansalapa apho, nintta onkhupali. 43Ye amwaamini Nluku. Nluku ti amuusuru nasaapi ethiiti, nkhama ona huruma na ye, maana alupa yoori: ‘Ki mwaana wa Nluku!’ ” 44Theenya anamwiiya apale aakhomelaniweeyo khusala anttukhana.

Ofwa wa Yinsa

45Yaapuwiye yiiza nti wooshi, waaza saasiitha mpakha saakhentta. 46Paata ya ofiya saakhentta, Yinsa khukhuwa woonyakulavo, araka: “Elooyi, Elooyi, lama sabatani?” Eriina maana a “Nluku aka! Nluku aka! Mwaasa wa niini okanswaka?” 47Akina aariivo noosiila epile, khulupa yoori: “Ye oninkhuwela Aliyaasi.”

48Woohirupazi, mmote wa yo khutthirela shiponja, khunaanisa na viinyu yoonyuunya, khuttha pontha wa tteketthe khumwinkha Yinsa yoori anywe. 49Akina khusala alupa yoori: “Mwinlikhe, nimoone nkhama Aliyaasi onteela omuusuru.”

50Paata ya onyakula saaneene theenya, Yinsa khwinkhelela rooho yawe na khufwa.

51Wakathi otthuupule phazira ya omwimpari khwaawanyeya vakatthi, waaza vatulu mpakha vathi. Nti khusakhinyeya na mawe khupwecheya. 52Khapuri epile khufunuwa na mwiili za attakatthiifu awaatta afwiyeeyo khusisimuwa.

53Noolaamo nkhapuri mphule, paata ya Yinsa osisimuwa, atthu apale akina asisimuwiyeeyo khweetta sitati Ttakatthiifu na khooniwa pi atthu awaatta.

54Nttunkhulu wa anajanka na apale aari omweekeselaaye Yinsa, nawoona esikinyaatthi na zooshi zaarettikhaniyeeyo, khwiiya awoova channu khulupa yoori: “Weekhweele, ntthu otu aari mwaana wa Nluku!”

55Aakha awaatta aari attaaphale khusala oona ari peetiwene. Apale amperekhiyeeyo Yinsa waaza Kalileya yoori anrumeyele. 56Vakatthi vaya aarivo Mariyamu Mataleena, Mariyamu mamaawe Tiyaaku na Yuusufu na Maama wa aana a Zepeteewu.

Ozikhiwa wa Yinsa

57Njuwa leettelaka oveva, khuta mwinyi mmote wa thaajiri wa sitati ya Arimateeya aniitthiwaaye Yuusufu aari namalottela wa Yinsa. 58Khulawa wa Pilaatu, khuveka mwiili wa Yinsa. Pilaatu khuruma winkhiwa. 59Aphano Yuusufu khuthuula mwiili wa Yinsa khuputaputela va joora, 60khunttha nkhapuri pheeya, yaathipiweeyo vamwaako. Vanlako wa khapuri yaya khutthaavo liwe liwululene, khulankha khusala alawa. 61Mariyamu Mataleena na Mariyamu nkina, eekhaliye attaaphale omaasho wa khapuri.

Namweekesela wa Khapuri

62Mmeesho mwaya, siikhu ya saapatu, mahaakhimu a tiini na amafwarizeewu khulawa wa Pilaatu. 63Yo khumuuza yoori: “Mbwana, ninfikhiri yoori wakathi aariiye haayi, namattettekha otule aalupiye yoori siikhu ya ttaatthu ontta osisimuwa. 64Apho orume yoori khapuri etile yeekeseliwe saaneene mpakha siikhu ya ttaatthu, yoori ehirettikhane ota anamalottela awe khupwecha khapuri na awooze atthu yoori: ‘Asisimuwa muufwa,’ linttela wiiya nzuuzu lootepa zayita la mwanzo.”

65Pilaatu khulupa yoori: “Apho mwawaathuule anajanka. Mwilawe mweekesele khapuri khwa nanna mwinoonaaye yoori mwinwahi.” 66Yo khulawa khusoromezavo liwe ntthile lafuukaniweeyo khapuri na khuwaalikha attaaphale anajanka eekeselaka.

28

Osisimuwa wa Yinsa

1Paata ya ovirisa Saapatu, yeettelaka waaziwa siikhu ya mwanzo ya sumana, Mariyamu Mataleena na Mariyamu nkina khulawa woona khapuri.

2Aphano khupuwa esikinyaatthi khuluyeene, maana nlayikha la Mbwana leetta wiishukha pinkuuni khuta mpakha vakhapuri khususisa liwe ntthile laafukaniweeyo khwiikhalela. 3Ozerima wawe waari nkhama taari na kuwo zawe zaari zoolakala nkhama maphovu. 4Anamweekesela khusala athukumela mwaasa wa woova khumpuwa nkhama afwiiye.

5Nlayikha ntthile khuwooza aakha apale yoori: “Mwihoove, kajuwa yoori mweeyo mwinimweekesa Yinsa otule aakhomeliweeyo. 6Ye khaamo mphu, asisimuwa, nkhama etthiipo aalupiyeezo. Mwite moonevo apha aattattikheliweevo. 7Mwilawe mwawooze anakhiyoni awe yoori Yinsa asisimuwa muufwa na alokoza Kalileya. Mwinttela omoona ottuukho. Mattakhuzi aya pi atthaapa kiwuuziyeenini.” 8Aakha apale khusaruwa nkhapuri mphule na waakuva eettaka woova na arina furaha, na khusala atthira olawa owooza anakhiyoni a Yinsa. 9Nasaapiru, Yinsa khuwaapuwelela na khuwooza yoori: “Salaama!” Yo khumwaattama na khupatikha moolu awe khumwaaputu. 10Aphano Yinsa khuwooza yoori: “Mwihoove, mwilawe mwawooze attwiizaku apale eette Kalileya; anttela okoona ottuukhu.”

Hapari za anamweekesela

11Aakha apale nalelo ari ntarikhi, anajanka akina aari weekeselaaye vilalo etile khurutela ositati khuwooza mahaakhimu a tiini zooshi zaarettikhaniyeeyo. 12Wakathi mahaakhimu a tiini aakusanyeyiyeevo na attunkhulu a tiini, khuwaza shawuri. Khuwenkha anajanka nzurukhu wa waatta, 13awoozaka yoori: “Alupe yoori: ‘Aatiiye anakhiyoni awe osikhu khumwiiya fweeyo neettaka olala.’ 14Yoori amana zifiya omashiilo wa nsatoro, fweeyo nintta omweeleza na nintta owaakisani khwa wakhula nlattu.” 15Etthiipile, anajanka khupwekhera nzurukhu opule na khuretta etthiipo anozeliweeyo. Mattakhuzi aya apo khumwazeyela vakatthi wa mayaahuuti mpakha leelo eti.

Khaazi khuluyeene

16Maaswihaapa apale khumi na mmote khulawa Kalileya, omwaako okhule Yinsa awooziyeewo. 17Wakathi amoniyeevo khumwaaputu, ila akina khumwakanyera. 18Aphano Yinsa khuwaattama khuwooza yoori: “Kenkhiwa ofwalume pinkuuni na vathi. 19Nakataalikha, mwilawe mwawaarette anakhiyoni khwa khapila zooshi, mwiwoosaka khwa nzina la Paapa, la Mwaana, na Rooho Ttakatthiifu, 20mwiwaasomisaka oshututela zooshi epile kirumiyeezo. Na miiyo kinttela wiiya vamote na mweeyo mpakha mwiisho wa wakathi.”