Hapari za
Luuka
1Yaazo
1Oo Tiyoofilu woohishimwiwa, atthu awaatta ajilipisa waatikha hatiithi ya vitthu ziviriyeeyo vakatthi veetthu. 2Apale aari mashaahiti ooniyeeyo omwanzo ene zirettikhanaka, khwiiya anamalaleya a hapari zooshapweya, atthaapo pi anifiyiseliyeeyo fweeyo. 3Na miiyo zwaamu yaka khusala kitholathola woohilazeli varanka epile zirettikhaniyeezo zaazaka, khulakela owaatikhela zooshi woolotteyavo, 4yoori wiiyane nroromelo khwa vitthu epo osomisiweeyo.
Onlaleyiwa ovokoliwa wa Yaahaya Namoosa
5Wakathi Herooti aari mfwalume wa Yudeya, aarivo namalokozela wa tiini mmote aari wiitthiwaaye Zakariiya wa khuntti ya Apiiya. Muukhaawe aari wiitthiwa Elizabeeti aari wa ojama wa Haruni, haakhimu wa anamalokozela a tiini. 6Oowiiri aari atthu ookhweele nkatthi wa mwentto wa Nluku na ooshututela wa wawamineyavo kano na oruma wooshi wa Mbwana. 7Elizabeeti khaarina mwaana mwaasa woohiina mavokozi na oowiiri aya aari awuuluvala.
8Siikhu moote Zakariiya aari okhola khaazi yawe ya onamalokozela wa tiini Nnyupa Woosifwiwamo nti wa Yeruzaleemu, mwaasa yoori yaari zwaamu ya khuntti yawe okhola khaazi yaya etile. 9Nkhama aazowereliyeeyo anamalokozela a tiini, ye aathawuliwe nkatthi wa nasipu yoori asala akhoza ovupa omwimpari wa Mbwana. 10Noofiya wakathi wookhoza ovupa, atthu ooshi apale aari vaje eetta olompa.
11Aphano nlayikha la Mbwana khumpuwelela Zakariiya nkhono nlume wa alitaari onkhoziwaavo ovupa. 12Wakathi ye ooniyeevo nlayikha ntthile, khwiiya wooshanka na woova channu. 13Nlayikha khumuuza yoori: “Ohoove Zakariiya! Nluku asiila lompa yawo; muukha awo Elizabeeti onteela ompattha mwaana. Weeyo onttela ontthaja nzina la Yaahaya. 14Ye onttela wiiya furaha yootuveliwa wawo, atthu awaatta anteela ofurahela ovokoliwa wawe, 15maana ye onteela wiiya nwulweene mmakhono wa Mbwana. Khanteela onywa viinyu wala onywa vitthu zoohapala. Onttela wiiya wa wiitaazaniwa Rooho Ttakatthiifu ari mwiirukulu wa mamaawe. 16Onteela owaarutisela atthu awaatta a Ezirayiilu wa Mbwana, Nluku aya. 17Onteela operekhiwa ti Mbwana na onttela wiiya wookhomaala na wa owahi khwa nafusi ya napiyu Aliyaasi, yoori azukulise rooho za apaapa eeyane osiilana na aana aya, na yoori awaazukulise anamakhijili eettettise ojuwa wa anashariya, yoori alikhe khapila yoolikana khwa Mbwana.”
18Aphano Zakariiya khuuzela nlayikha ntthile yoori: “Kinteela ohakikhi toovi eto yaya? Miiyo kooluvala na muukha aka ooluvala.”
19Khujipu nlayikha liraka: “Miiyo ki Jipiriilu, kiniiya vamote na Nluku, akiruma yoori kite kiwuuze hapari epi zooshapweya. 20Wiiya khukhupaleeni mattakhuzi apa kiwuuziyeeyo, onttela wiiya woohittakhuli mpakha siikhu zinttelaaye orettikhana vitthu epi. Zinteela orettikhana wakathi otthuupo.”
21Nalelo atthu aari onwejaaye Zakariiya khushanka mwaasa woorupaza Nnyupa Woosifwiwamo. 22Noosaruwa, khuhisala awahi ottakhulana atthu apale. Yo khujuwa yoori wanteeliye wahayi Nnyupa Woosifwiwamo. Khwiiya woohittakhuli khusala attakhula na makhono. 23Wakathi eeshisiyeevo siikhu zawe za okhola khaazi Nnyupa Woosifwiwamo, khurutela owawe.
24Paata ya toole, muukhaawe Elizabeeti khwiimittha, khuhisala asaruwa nnyupa mpakha nyeezi mithaanu. 25Elizabeeti khuri: “Aphano Mbwana ajipu lompa yaka, eeshisa haaya etile kaariina na atthu.”
Onlaleyiwa ovokoliwa wa Yinsa
26Mweezi wasiitha wa erukulu ya Elizabeeti, Nluku khuruma nlayikha Jipiriilu olawa nti wa Kalileya, sitati ya Nazareeti, 27yoori lilawe wa mwaari mmote woohijansiliwi aari wiitthiwaaye Mariyamu, aaposiweeyo ti shaapu mmote aari wiitthiwaaye Yuusufu wa ojama wa mfwalume Daawuuda. 28Nlayikha khumwaattama khumuuza yoori: “Heeri yiiye vamote na weeyo Mariyamu! O wooziti oparikhiyiwa, Mbwana ori vamote na weeyo.”
29Ye khwiiya woozinkireya mwaasa wa mattakhuzi apale, khuvira aphelelezaka maana a hapari zaya epile. 30Nlayikha khurutela omuuza liraka:
“Ohoove Mariyamu,
wapattha rehema omaasho wa Nluku.
31Onteela wiimittha ompatthe mwaana,
ontthaje nzina la Yinsa.
32Ye onteela wiiya nttunkhulu,
nka eetthiwaka
Mwaana wa Nluku Nwulu wa Pinkuuni.
Mbwana Nluku onteela omwinkha
ofwalume wa papaawe Daawuuda.
33Na onteela wiiya mfwalume wa Ezirayiilu khwa mileele,
ofwalume awe khunteela wiisha.”
34Aphano Mariyamu khuuzela nlayikha yoori: “Zinttela orettikhana toovi na miiyo akininjuwa nlume?”
35Nlayikha khujipu liraka: “Rooho Ttakatthiifu entta owiishukhela, owahi wa Nwulu wa Pinkuuni onttela wuufinikha na yiivuuli yawe. Tiito mwaana onttelaaye ompattha, onteela wiitthiwa Ttakatthiifu, Mwaana wa Nluku. 36Omoone jamaayo Elizabeeti, otule yaari oriwakaaye khanvokola, ila apha na wuuluvala wawe nasaapi eti eemittha opu mweezi wasiitha. 37Maana, mmakhono wa Nluku khayiivo ehinwaheyaaye.”
38Mariyamu khuri: “Kiri raati miiyo karumeya wa Mbwana; mattakhuzi apa onlupaaye pi arettikhane khwa miiyo.” Nlayikha ntthile khulaavo khulawa.
Mariyamu oninthotola Elizabeeti
39Ziviriyeevo siikhu, Mariyamu khujilokotthela khusala alawa na waakuva sitati moote yaari nti wa nnyaako za Yudeya. 40Noofiya khuvira nnyupa owawe Zakariiya khunchelisa Elizabeeti. 41Elizabeeti noosiila mwacheliwa ya Mariyamu, mwaana aari mwiirukulu mwawe khujisakhinya. Elizabeeti khwiiya wawiitaala Rooho Ttakatthiifu. 42Khukhuwa na kuvu araka:
“Wooparikhiyiwa ti weyo Mariyamu
vakatthi wa aakha,
na wooparikhiyiwa mwaana oto
ariiye mwiirukulu mwawo!
43Miiyo ki paani wooteela wooniwa ti maama wa Mbwanaaka? 44Noosiila mwacheliwa mwaana ariiye mwiirukulu mwaka eetta ojisakhinya wafurahavo. 45Wooparikhiyiwa ti weeyo okhupaliyeeyo yoori anteela orettikhana mattakhuzi apa wuuziweeyo a phantte ya Mbwana.”
Oshukhuru wa Mariyamu
46Aphano Mariyamu khuri:
“Nafusi yaka enlaleya owula
wa Mbwana,
47Rooho yaka ti yonfurahela
Nluku Namuusuru aka,
48mwaasa yoori akuupuwela
miiyo karumeya awe woohiitaali mmaasho.
Waaza attaapha, khapila zooshi
zinttela okiittha yoori muukha wooparikhiyiwa,
49mwaasa yoori Nluku Wa Owahi
aretta vitthu khuluzeene muuhaayi mwaka;
nzina lawe ttakatthiifu.
50Ye oniwaahurumiya atthu a khapila zooshi
apale animoovaaye.
51Aretta vitthu khuluzeene na makhono awe,
khuwaamwaza apale oojikhupali khwa shawuri za nroho mwaya.
52Awaalaza afwalume va khukulu vaya
khuwaalansa atthu apale oojipushuwisa.
53Aweetaaza vitthu zooshapweya apale ariina jala,
na khuweekara mathaajiri makhono ru.
54Amwaawuni karumeya awe Ezirayiilu,
oopuwelaka emaani aarinaaye
55na Eburahiima na peewu yawe khwa mileele,
nkhama etthiipo awooziyeezo amarehemu apapazetthu.”
56Mariyamu eekhaliye nyeezi mittatthu wa Elizabeeti nawiisha khurutela owawe.
Ovokoliwa wa Yaahaya Namoosa
57Khufiya wakathi wa Elizabeeti opattha ekumi, khunvokola mwaana wanlume. 58Anamwaattamanana awe na ajamaaze khusiila elupiwaka huruma khuluyeene Mbwana amooneliyeeyo Elizabeeti, khulawa khufurahi vamote na ye.
59Efiyeevo siikhu yanaane, apaapa a mwaana otule khulawa khunkhiriyisa khusala atakha otthajiwa nzina la Zakariiya, papaawe. 60Ila mamaawe khujipu araka: “Wala! Nzina lawe linttela wiiya Yaahaya.”
61Yo khulupa yoori: “Weeyo khuna jamaayo ariina nzina laya nttho!”
62Aphano khwinkhiwa alama papaawe yoori lijuwiwe nzina aari otakhaaye ontthaja mwaana otule. 63Zakariiya khuveka lipawu nttitthiiru, khwaatikhavo yoori: “Nzina lawe ti Yaahaya.” Atthu ooshi khushanka. 64Nasaapiru Zakariiya milomo zawe khufunuwa na nlimi lawe khushashuwa, khwaaza ottakhula ansifwaka Nluku. 65Anamwaattamanana awe ooshi khwiiya awoova, hapari epile khumwazeyela nti wooshi wa nnyaako wa Yudeya. 66Atthu ooshi asiiliyeeyo khusala oopuwela oozelanaka yoori: “Mwaana aya otu onttela wiiya niini?” Maana nkhono wa Mbwana ori vamote na ye.
Liipo la Zakariiya
67Zakariiya paapa wa mwaana otule, khumwiitaala Rooho Ttakatthiifu khwaaza ohupiri mattakhuzi a Nluku araka:
68“Asifwiwe Mbwana Nluku,
Nluku wa Ezirayiilu,
ateeliyeeyo owaawuni
na owaataphula atthu awe.
69Nluku aninkha nusura yookhomaala
khwa ojama wa karumeya awe mfwalume Daawuuda,
70nkhama aalupiyeezo rakuzeene
khwa manapiyu awe oottakatthiifu.
71Ye aanahitiye onuusuru
nkatthi wa maatuwi etthu,
anitaphulaka mmakhono wa apale
aniiphiiriwaaye ti fweeyo,
72Yoori athoonyeze huruma etile awaahitiyeeyo amarehemu apapazetthu,
na oopuwelaka wahati woottakatthifu aarettiyeeyo na yo.
73Na olapha aalaphisaniyeeyo
na marehemu papeetthu Eburahiima,
74alaphaka yoori aari oteela onitaphula mmakhono wa maatuwi etthu,
yoori ninrumeyele ye woohoovi,
75woottakatthifuvo na washariyavo omaasho wawe
siikhu zooshi zoohaayi etthu.
76Weeyo mwanaka onteela wiitthiwa napiyu Nwulu wa Pinkuuni,
onttela wiiya namalokozisiwa wa Mbwana yoori omwaattalelele tarikhi zawe,
77owaalaleyelaka atthu awe
nusura entaaye khwa nswammaha wa twampi zaya,
78maana Nluku eetthu tu wa huruma.
Onteela othoonyeza nuuru yawe vakatthi veetthu,
79ewaamwasikhele apale
ari n’yiiza na vamwiivuuli woofwa,
yoori eneettettise ntarikhi ya heeri.”
80Mwaana otule khuvira awulaka na rooho yawe khusala ekhomaala, khwiikhala n’yaara mpakha siikhu apuweleliyeevo vakatthi wa atthu a Ezirayiilu.
2Ovokoliwa wa Yinsa
1Wakathi aya opo, Seezari Akuushitu mfwalume nwulu aarumiye yoori atthu ooshi apale a nkatthi wa ofwalume wa Rooma aarina ya olawa waatikhiwa nwarakha ya afwalume. 2Waatikhiwa opo wamwanzo waarettikhaniye Kureeniyo ari nsatoro wa Siiriya. 3Wakhula ntthu khusala alawa nti aavokoliweewo olawa waatikhiwa.
4Yuusufu khulankha Kalileya, sitati ya Nazareeti, khulawa Yudeya sitati ya Belemu, ottuukho aavokoliweewo wa mfwalume Daawuuda. Eetteliye waatikhiwa maana aari wa ojama wa Daawuuda. 5Ye aalawiye waatikhiwa na mposi awe Mariyamu ari wa wiimittha.
6Siikhu zaya epo ari Belemu ottuukhule, Mariyamu khunfiyela siikhu ya opattha ekumi. 7Khumpattha mwaana wa omwanzo awe, khumputaputela va kuwo, khunttattikhela nkashothi zaari ojaamo nyama, mwaasa yoori khaarina puuro yoomaka.
Malayikha na Amakhampuzi
8Nti otthuupule aariwo amakhampuzi aari wiikhalaaye ntthuttu ashukisaka pwittipwitthi zaya na weekesela osikhu wooshi. 9Nlayikha la Mbwana khwiishukhela attaaphale aariivo amakhampuzi apale, na nuuru ya Mbwana khuwaamwasikhela, khwiiya awoova channu. 10Ila nlayikha khuwooza yoori: “Mwihoove! Miiyo kateela owuuzani hapari zooshapweya za furaha khuluyeene, enttelaaye wiiya ya atthu ooshi. 11Leelo ethiiti, sitati ya Daawuuda avokoliwa Namuusuru eeyiye Al-Masiihu, Mbwana! 12Alama yenu tiito: Mwininsikana mwaana aputaputeliwe va kuwo, attattikheliwe nkashothi.”
13Nasaapiru khupuwa malayikha awaatta, khuphakanyeya na ntthile la mwanzo, khusala ansifu Nluku araka:
14“Asifwiwe Nluku otulu,
na vathi apha heeri yiiye vamote na atthu ooshi awaatakheliyeeyo osaana.”
15Wakathi malayikha apale aruteliyeevo pinkuuni, amakhampuzi khuuzana yoori: “Nlaweni Belemu noone etthu erettikhaniyeewo, etile Mbwana anuuziyeeyo.”
16Yo khuhirupazi, khulawa khunsikana Mariyamu na Yuusufu, na mwaana otule attattikheliwe nkashothi. 17Paata ya omoona mwaana otule, yo khusala athatela epile ooziweezo ti nlayikha monkoni wa ye. 18Ooshi apale aasiiliyeeyo hapari aari olupaaye amakhampuzi apale khwiiya ooshanka. 19Ila Mariyamu aari ottha nroho mwawe vitthu epile aari osiilaazo, khusala apheleleza maana aya. 20Paata ya toole, amakhampuzi apale khurutela ntthuttu anttitthimisaka Nluku na ansifwaka khwa zooshi aasiiliyeezo na ooniiyeezo, etthiipile nlayikha laawooziyeezo.
Okhiriya wa Yinsa
21Noofiya siikhu naane, mwaana otule khukhiriyisiwa, khutthajiwa nzina la Yinsa, nttintthile aalupiyeeyo nlayikha ahineemitthiwe.
Winkheleliwa wa Yinsa Nnyupa Woosifwiwamo
22Zimariseliweevo siikhu zootwahareshiwa Mariyamu na Yuusufu, nkhama etthiipo zaari olupaazo kano za napiyu Munsa, khunthuula mwaana otule khunlawana Yeruzaleemu yoori enkheleliwe mmakhono wa Mbwana, 23maana yaatikhiwa nkano za Mbwana yoori: “Mwaana wamwanzo wanlume ona yoophakuliwa khwinkhiwa Mbwana.” 24Yuusufu na Mariyamu khwinkha twaha nkhama etthiipo zinrumaazo kano za Mbwana: “Makhoko mawiri ama jiwa piiri.”
25Wakathi aya opo Yeruzaleemu aariwo mwinyi mmote aari wiitthiwaaye Simiyooni, aari wa shariya na wa omoova Nluku. Ye aari owejela wuusurwiwa wa atthu a Ezirayiilu. Rooho Ttakatthiifu yaari vamote na ye, 26na khuthoonyeziwa ti Rooho Ttakatthiifu yoori khaari ofwa ahimooneeni Al-Masiihu wa Mbwana. 27Simiyooni khweetta Nnyupa Woosifwiwamo alokoziwe ti Rooho Ttakatthiifu, wakathi apapaze antaniyeevo Yinsa yoori aretteliwe etile yaalupiweeyo nkano, 28Simiyooni khunthuula mwaana otule mmakhono mwawe, khunshukhurwela Nluku araka:
29“Mbwanaaka, aphano onleeze karumeya awo na heeri
maana yarettikhana etile waahitiyeeyo.
30Koona nusura yawo na maasho aka
31owaattaleleliyeeyo atthu ooshi.
32Ye nuuru ya omwasikhela khapila zooshi za amalapo
na siifwa ya atthu awe a Ezirayiilu.”
33Papaawe na mamaawe khwiiya ooshanka mwaasa wa mattakhuzi apale aari onlupaaye Simiyooni monkoni wa mwaana otule. 34Simiyooni khuwaaparikhiya, khumuuza Mariyamu maama wa mwaana yoori: “Moone, mwaana otu Nluku anthawula yoori atthu awaatta a Ezirayiilu ajikwise ama awoosuru. Ye alama ya Nluku; atthu awaatta anlawa anttakhule wootakhalavo. 35Mwaasa wa ethiito, wuupuwela wa nroho za atthu awaatta onteela osaruwa; weeyo Mariyamu enteela wuupattha huzuni khuluyeene nkhama phanka yoonoliwa yoori eshije nafusi yawo.”
36Attaaphale aarivo halifwa mmote aari wiitthiwaaye Aana. Aari mwaana wa Fwanuweele wa lihimo la Asheeri, aari wawuuluvala. Eekhalaniye mannawe nyaakha sapa, 37paata ya ofwa mannawe, khuhiraliwi mpakha opattha nyaakha thamaaniini na mine. Khaari olaamo Nnyupa Woosifwiwamo osikhu na nthana, khaazi yawe yaari omwaaputu Nluku khwa ofuka na olompa. 38Wakathi otthuupo khwaaza onshukhurwela Nluku attakhulaka monkoni wa mwaana otule, awoozaka atthu ooshi apale aari owejelaaye wookhowa wa Yeruzaleemu.
39Yuusufu na Mariyamu nawiisha oretta zooshi epile zaari orumaazo kano ya Mbwana, khurutela Kalileya sitati ya Nazareeti owaya. 40Mwaana otule khuvira awulaka na okhomaala, eetaaliye ojuwa, na rehema ya Nluku yaari vamote na ye.
Yinsa Nnyupa wa Nluku
41Wakhula mwaakha Mariyamu na Yuusufu aari weettaka Yeruzaleemu Onjampo la Paashikowa. 42Wakathi Yinsa apatthiyeevo nyaakha khumi na miwiri, Mariyamu na Yuusufu khunthuula onlawana onjampo la Paashikowa nkhama etthiipile aazowereliyeezo. 43Noofiya khuretta njampo ntthile mpakha wiisha, Mariyamu na Yuusufu khusala arutela owaya. Ila Yinsa khusala Yeruzaleemu, mamaawe na papaawe woohijuwi. 44Yo aari woona yoori ori khuntti etile yaari orutelaaye onti, khuvira siikhu ntero eettaka weettetta, aphano khwaaza omweekesa awoozelaka ajamaaze na ashirikhaawe. 45Khuhisala ampattha, khurutela Yeruzaleemu olawa omweekesa. 46Eviriyeevo siikhu ttatthu, khunsikana ari Nnyupa Woosifwiwamo, eekhaliye na ajuwi awulu a tiini eettaka onsiila na omuuzela. 47Ooshi apale aari onsiilaaye khunshankela mwaasa woojuwa wawe na nanna aari owaajipwaazo. 48Aphano apapaze noomoona khushanka, mamaawe khumuuzela araka: “Mwanaka! Niini epi oniretteliyeezo? Miiyo na papaawo naari wa wantipweya naaza raku oweekesa.”
49Ye khujipu yoori: “Mwaari okeekeselani? Khamwaari ojuwa yoori miiyo kaarina ya wiiya Nnyupa wa Paapa?” 50Ila yo khuhiweeleyi etthu aari olupaaye.
51Yinsa khurutela nti wa Nazareeti na papaawe na mamaawe khusala awaashututela. Mamaawe aari othokorela vitthu epile zooshi nroho mwawe. 52Yinsa khusala avira awulaka nkatthi wa hirimu, ojuwa, khwa rehema ya Nluku na atthu.
3Olaleya wa Yaahaya Namoosa
1Mwaakha wa khuumi na thaanu wa ofwalume wa Seezari Tibeeriyu, Ponsiyu Pilaatu ari nsatoro wa Yudeya. Herooti Antiipa ari reekule wa Kalileya na ttwiiye Filiipe na ye ari reekule wa Itureeya na Tarakhoniiti, na Lusaaniya ari reekule wa Abileeni. 2Anaasi na Kayifwa aari mahaakhimu awulu a tiini. Mwaakha aya pu otthuupo enkhiweeyo mattakhuzi a Nluku Yaahaya, mwaana wa Zakariiya, n’yaara. 3Ye khuzukulela miti zooshi zaattameliyeeyo muuttho Yorotaani, atafusiraka woosiwa wa othupwiya yoori aswaamihiwe twampi zaya. 4Nkhama etthiipo zaatikhiweezo nkithaapu ya napiyu Ezaaya:
“Owaapho ntthu ankhuwaaye n’yaara araka:
‘Mwitthenkeze tarikhi ya Mbwana,
na mookole miphiitelo zawe.
5Makunte ooshi asireliwe,
nyaako na kulu zooshi zishapweyisiwe,
tarikhi zoonyokowa zookoleliwe,
epile zoothipeya zishottheliwe.
6Atthu ooshi anteela woona
nusura ya Nluku.’ ”
7Yaahaya khusala awooza atthu apale aari otaaye woosiwa araka: “Khapila ya evili! Paani awuuziyeenini otthira hukhumu ya Nluku entaaye? 8Mwirette vitthu enthoonyezaaye yoori khweele mwathupwiya, mwihijilupeze yoori ‘Eburahiima ti papeetthu.’ Miiyo kiniwuuzani yoori khwa liwe ntthi Nluku onwahi owaattala aana a Eburahiima. 9Nshokha latthiiwa nshini wa mitathaari za miitthi. Wakhula muutthi ohiniimaaye mishumo zooshapweya ontta oshijiwa weeseleliwe va moottho.”
10Atthu khusala amuuzela araka: “Apho nirette niini?”
11Ye khuwaajipu yoori: “Otule ariina hempe piiri, moote amwinkhe otule ahina. Otule ariina etthu yoojiwa awaameele apale ahina.”
12Khulankha anamariphisa lumpuru yoori alawe oosiwe khumuuzela Yaahaya yoori: “Mwaaliimu, khi fweeyo nirette niini?”
13Ye khuwaajipu araka: “Mwihiriphise mwizitisa hisapu mwirumiweeyo.”
14Anajanka nayo khumuuzela yoori: “Khi fweeyo niri toovi?” Khuwaajipu yoori: “Mwihiwaanyakanye atthu mwiroromelaka kuvu zenu, wala mwihiwaalokoveze vitthu zohiiyi etthiipo, mwishukhurwele ethiito mwimpatthaaye.”
15Nroromelo wa atthu khusala weekezeleya, oonaka yoori talili Yaahaya ti Al-Masiihu. 16Ye khuwooza ooshi apale aariivo yoori: “Weekhweele miiyo kiniwoosanani maati, ila onta nkina ariina owahi wookiziti miiyo, wala akinsuhi ofukula mikhoyi za jampali zawe. Ye onteela owoosani na Rooho Ttakatthiifu na moottho. 17Onaaye fosholo mmakhono mwawe anttelaaye ophakulana tiriku na maveya. Athuule tiriku atthe vantthala vawe, maveya eeselele va moottho ohinzimaaye.”
18Khwa mattakhuzi makina awaatta, Yaahaya aari owaahirimiza na owaatafusirela atthu hapari zooshapweya. 19Na khunshowera nsatoro Herooti mwaasa wonrala Herodiya muukha wa ttwiiye na oretta vitthu zootakhala zawaatta. 20Aphano Herooti khweekezela zooshi epile, khuruma ofukeliwa Yaahaya nkalapooso.
Woosiwa wa Yinsa
21Wakathi aari owoosaavo atthu ooshi apale, Yinsa naye khuta attaaphale oteela woosiwa. Ye alompaka pinku khufukuwa, 22Rooho Ttakatthiifu khumwiishukhela nkhama jiwa. Khusiileya huula yoolankha pinkuuni eraka: “Weeyo o mwanaka wa wuupheta, na wookituvela channu.”
Ntathaari wa ojama wa Yinsa
23Yinsa wakathi aaziyeevo olaleya hapari zooshapweya aarettiye arina nyaakha talaathiini.
Ye aari waakanyeriwa wiiya mwaana wa Yuusufu, mwaana wa Heeli,
24Heeli aari mwaana wa Mataati,
Mataati aari mwaana wa Leevi,
Leevi aari mwaana wa Melikhi,
Melikhi aari mwaana wa Yanaayi,
Yanaayi aari mwaana wa Yuusufu.
25Yuusufu aari mwaana wa Matathiiya,
Matathiiya aari mwaana wa Amooshi,
Amooshi aari mwaana wa Nahuumu,
Nahuumu aari mwaana wa Heshiili,
Heshiili aari mwaana wa Nakhaayi,
26Nakhaayi aari mwaana wa Maathi,
Maathi aari mwaana wa Matathiiya,
Matathiiya aari mwaana wa Shemeeni,
Shemeeni aari mwaana wa Yosheekhi,
Yosheekhi aari mwaana wa Yuuda,
27Yuuda aari mwaana wa Zhuwaana,
Zhuwaana aari mwaana wa Reesa,
Reesa aari mwaana wa Zorobabeeli,
Zorobabeeli aari mwaana wa Sheyalitiyeeli,
Sheyalitiyeeli aari mwaana wa Neeri,
28Neeri aari mwaana wa Meelikhi,
Meelikhi aari mwaana wa Aadi,
Aadi aari mwaana wa Kosaamu,
Kosaamu aari mwaana wa Elimadaamu,
Elimadaamu aari mwaana wa Eeri,
29Eeri aari mwaana wa Yusuwe,
Yusuwe aari mwaana wa Elizeeri,
Elizeeri aari mwaana wa Yoriimu,
Yoriimu aari mwaana wa Mathaati,
Mathaati aari mwaana wa Leevi,
30Leevi aari mwaana wa Simiyooni,
Simiyooni aari mwaana wa Yuuda,
Yuuda aari mwaana wa Yuusufu,
Yuusufu aari mwaana wa Yoona,
Yoona aari mwaana wa Eliyakhiimu,
31Eliyakhiimu aari mwaana wa Meleeya,
Meleeya aari mwaana wa Meena,
Meena aari mwaana wa Matatha,
Matatha aari mwaana wa Nathaani,
Nathaani aari mwaana wa Daawuuda,
32Daawuuda aari mwaana wa Yeese,
Yeese aari mwaana wa Obeedi,
Obeedi aari mwaana wa Bowaazi,
Bowaazi aari mwaana wa Salimooni,
Salimooni aari mwaana wa Nashooni,
33Nashooni aari mwaana wa Aminataapi,
Aminataapi aari mwaana wa Raami,
Raami aari mwaana wa Hezorooni,
Hezorooni aari mwaana wa Pereezi,
Pereezi aari mwaana wa Yuuda,
34Yuuda aari mwaana wa Yaakhumpa,
Yaakhumpa aari mwaana wa Esiyaakha,
Esiyaakha aari mwaana wa Eburahiima,
Eburahiima aari mwaana wa Teera,
Teera aari mwaana wa Nahoori.
35Nahoori aari mwaana wa Serukhi,
Serukhi aari mwaana wa Reewu,
Reewu aari mwaana wa Peleekhi,
Peleekhi aari mwaana wa Heebere,
Heebere aari mwaana wa Sheela,
36Sheela aari mwaana wa Kayinaamu,
Kayinaamu aari mwaana wa Arifwakisaati,
Arifwakisaati aari mwaana wa Sheemu,
Sheemu aari mwaana wa Nuuhi,
Nuuhi aari mwaana wa Lameekhi,
37Lameekhi aari mwaana wa Methuseela,
Methuseela aari mwaana wa Enookhi,
Enookhi aari mwaana wa Yareeti,
Yareeti aari mwaana wa Mahalaleeli,
Mahalaleeli aari mwaana wa Kenaani.
38Kenaani aari mwaana wa Enooshi,
Enooshi aari mwaana wa Seethi,
Seethi aari mwaana wa Adamu,
Adamu aari mwaana wa Nluku.
4Ozayiniwa wa Yinsa ti sheethwani
1Yinsa aarutiye omuttho Yorotaani ari wawiitaala Rooho Ttakatthiifu, aalokoziwe tithiito mpakha n’yaara. 2Nttumpho khuzayiniwa ti Sheethwani siikhu arupayiini. Siikhu zaya epile khaari oja etthu, nawiisha khunkhola jala.
3Sheethwani khumuuza yoori: “Nkhama o mwaana wa Nluku, orume liwe nttho lithatuwe liiye phaawu.”
4Ila Yinsa khunjipu araka: “Yaatikhiwa yoori: ‘Khahiyo phaawu paasi enimwinkhaaye ohaayi pinaatamu.’ ”
5Sheethwani khunweza vatulu, khunnoza ofwalume wooshi wa olumwenku. 6Khumuuza yoori: “Kintta owinkha ofwalume na siifwa za olumwenku opu wooshi, mwaasa yoori zooshi kenkhiwa miiyo, na miiyo kinimwinkha otule kinintakhelaaye. 7Amana okaaputu miiyo, zooshi zintta wiiya zawo.”
8Yinsa khunjipu yoori: “Yaatikhiwa yoori:
“ ‘Omwaaputu Mbwana Nluku awo,
na onrumeyele othuuto paasi.’ ”
9Aphano sheethwani khunlawana Yeruzaleemu khunweza vatulu woolepavo wa Nyuupa Yoosifwiwamo, khumuuza yoori: “Nkhama o mwaana wa Nluku, ojeeselele vathi aphale.” 10Maana yaatikhiwa yoori:
“ ‘Ye ontta oruma malayikha awe awiinanele.
11Atthaapo antta wuukholelela na makhono aya
yoori ohikwakwanttuwe va liwe.’ ”
12Yinsa khunjipu yoori: “Nttakhuzi la Nluku lalupa yoori: ‘Ohimweeze Mbwana Nluku awo.’ ”
13Sheethwani nawiisha onzayini khumwaattuwa, khusala awejela wakathi wonkhweyela.
Yinsa onaaza khaazi zawe nti wa Kalileya
14Aphano Yinsa khurutela Kalileya, owahi wa Rooho Ttakatthiifu ori vamote na ye. Hapari zaari olupaaye monkoni wa ye khumwazeyela miti zooshi za nkerekhere. 15Aari osomisa mmasinakooka, atthu ooshi khusala anttottopela.
16Khulawa mpakha sitati ya Nazareeti ohali aleliweewo. Siikhu ya saapatu khweetta nsinakooka nkhama etthiipo aazowereliyeezo. Khulankha yoori asome. 17Khwinkhiwa kithaapu ya napiyu Ezaaya. Khufunula khusikana vahali yaatikhiweevo yoori:
18“Rooho ya Mbwana
eri vamote na miiyo,
akithawaza yoori kiwaatafusirele
hapari zooshapweya asikhini
na owaatafusirela otaphuliwa wa anamahuzunikha,
owoonisa apale oohooni,
owaavumulisa apale oohukhumwiwa,
19na olaleya yoori wafiya
mwaakha wa rehema ya Mbwana.”
20Yinsa khufinikha kithaapu etile khumwinkha karumeya wa nsinakooka, ye khwiikhala. Atthu ooshi apale aarimo khusala amweekesa. 21Ye khuwooza yoori: “Leelo zawaatikhiwa epi zarumeyeliwa, etthiipi mwinttaaye wiisharu osiila.”
22Atthu ooshi khusala anttottopela, na khwiiya ootikinisiwa mwaasa wa mattakhuzi a rehema aari olankhaaye nkhanyo mwawe. Khusala oozelana yoori: “Khahi mwaana wa Yuusufu otu?”
23Yinsa khuwooza yoori: “Khweele mweeyo mwinlawa mwakuuze kittaphi mmote enraaye toono: ‘Tothoro, ojivonise omweenyewe!’ Orette mmuti mwawo mphu minjuza nisiiliyeeyo epile orettiyeezo Kafwaranaawu.”
24Khulupa theenya yoori: “Wa ookhweele kiniwuuzani, yoori khaavo napiyu mmote ankhupaliwaaye mmuti mwawe. 25Na wa ekhweele wakathi wa napiyu Aliyaasi, Ezirayiilu aariwo aakha oofweliwa pi amanna zaya wakathi yaafukiweevo pinku nyaakha mittatthu na nyeezi sitha na yaapuwiye jala miti zooshi. 26Aliyaasi khaaperekhiwe hatha vahali wa apale aya, woohiiyi nanfweliwa ti mannawe mmote wa Sarapita ya Sitooni. 27Siikhu za napiyu Elizeewu, Ezirayiilu aariwo anamaaharaja awaatta, khuhiivo hatha mmote aavonisiweeyo ila Naama paasi wa nti wa Siiriya ti ye aavonisiweeyo otthwe.”
28Atthu ooshi aari nsinakooka, noosiila mattakhuzi apale aari olupaaye Yinsa yo khwiiphiiriwa! 29Khwiikariwamo nsitati mphule khulawaniwa vamwaako yaajekiweevo sitati yaya etile, yoori ansukhumele vathi. 30Ila Yinsa khuvira vakatthi vaya khusala alawa.
Yinsa onimwiikara sheethwani
31Paata ya toole Yinsa khwiishukhela Kafwaranaawu, sitati ya Kalileya, khusala awaanozela siikhu ya saapatu. 32Yo aari ooshankisiwa ti masomi awe, mwaasa yoori nttakhuzi lawe laarina ofwalume.
33Nsinakooka aarimo ntthu mmote aariina sheethwani. Aphano sheethwani khunyakula na kuvu zawe zooshi araka: 34“Eeee! Onnitakhelani weeyo Yinsa wa Nazareeti? Wata yoori onitapanye? Miiyo kinuujuwa weeyo yoori o Ttakatthiifu wa Nluku!”
35Yinsa khummaruwela sheethwani araka: “Onyamale, oleemo mmwiili wa mwinyi otu!” Attaaphale sheethwani khunkwisela vathi ntthu otule vakatthi wa atthu, khumwaattuwa woohinvulalisi.
36Atthu ooshi aari ooshankisiwa, khusala oozana atthaaporu: “Nttakhuzi ni ntthi? Khwa ofwalume na owahi wawe otu onruma masheethwani khusaruwa!” 37Aphano siifwa ya Yinsa yaamwazeyeliye miti zooshi za nkerekhere.
Yinsa ona owahi vatulu wa masheethwani na marati
38Yinsa khusaruwamo nsinakooka khweetta owawe Simawu. Nkhwewe Simawu aari nlwele hooma, yo khunvekela Yinsa yoori anvonise. 39Ye khwiinama khwiikara hooma etile khunlikha, nasaapiru nunu otule khulankha khusala awaarumeyela.
40Njuwa litupweelaka4:40 Otupweela wa njuwa siikhu ya saapatu mayaahuuti aari woona yoori siikhu ttakatthiifu yavira. atthu ooshi apale aariina marati khusala atiiseliwa Yinsa, ye noowaattheela makhono noowaavonisa. 41Theenya aarivo atthu awaatta aari owaasaruwaaye masheethwani, anyakulaka araka: “Weeyo o mwaana wa Nluku!” Yinsa khusala amaruwa alikhisaka masheethwani apale ottakhula, maana yo aari ojuwa yoori ye ti Al-Masiihu.
Yinsa onlaleya hapari zooshapweya
42Noocha Yinsa khulankha khusala alawa puuro yawiitthaaleyavo. Atthu awaatta khusala amweekesa, nonsikana khuhisala atakha onlikha olawa. 43Ye khuwooza yoori: “Enhithajiya theenya miiyo olawa sitati kiina olaleya hapari za Ofwalume wa Nluku, kaperekheliwa matakhelo atthaapo.” 44Ye aari otafusiri mmasinakooka za Yudeya.
5Yinsa oniwaakhuwela anakhiyoni awe a mwanzo
1Siikhu moote, Yinsa aari nshini wa pahari ya Kalileya5:1 Theenya linjuwaniwa nzina la Jenezare., khuzukuleliwa pi atthu awaatta yoori asiile nttakhuzi la Nluku. 2Ye khoona nyaatiya miwiri ziri vapatari ya pahari ethiitile, zaalikhiweeyo pi anamajiya aari woosaaye matthavi aya. 3Yinsa khupakhira mmwaatiya mmote waari wa Simawu khunvekela yoori asusisele mpahari vattitthiiru, khwiikhala khusala awaanozela atthu.
4Nawiisha onozela khumuuza Simawu yoori: “Othuule mwaatiya awo mwilawe vahali wawiichavo mwajiye.”
5Simawu ajipwaka khuri: “Mbwana, najiya osikhu wooshi khuhipatthi etthu, ila wiiya walupa yoori neese, nintta weesa.”
6Yo khulawa khweesa matthavi aya khuula swi zawaatta mpakha khusala avaruwa matthavi aya. 7Khuwaakhuwela ashirikha aya aari mwaatiya nkina yoori ate arinkaanyele, khwiitaaza nyaatiya zaya zoomiwiri mpakha osaleela ozama.
8Simawu Pheeturu nawoona etthu etile yaarettikhaniyeeyo, khunkokhorela Yinsa amuuzaka yoori: “Mbwana, okisuse maana miiyo ki natwampi.” 9Simawu na ashirikha awe khuzinkuwa mwaasa wa swi epile zawaatta apatthiyeezo. 10Theenya Tiyaaku na Yaahaya, aana a Zepeteewu, ashirikha a Simawu aari ojiyanaaye khwiiya ootikinisiwa.
Aphano Yinsa khumuuza Simawu yoori: “Ohoove, waaza nasaapi eti onttela wiiya namajiya wa atthu.” 11Khuwelelisa nyaatiya zaya vapatari, khulikha vitthu zaya zooshi khusala anlotta Yinsa.
Yinsa oninvonisa namakuttula
12Yinsa ari sitati moote, khuvira mwinyi mmote aariina makuttula. Noomoona Yinsa khukokhora khunsijitela khumuuza araka: “Mbwanaaka, otakaru, okivonise.”
13Yinsa khookola nkhono awe khunsapa khumuuza yoori: “Katakha! Vona!” Wakathi otthuupule khuvona.
14Yinsa khumuuza yoori: “Vitthu epi ohinthatelele hatha ntthu, ila olawe wajithoonyeze wa namalokozela wa tiini, oorettele twaha ya ovonisiwa wawo nkhama etthiipile alupiyeezo napiyu Munsa, yoori wiiye oshaahiti vakatthi wa atthu aya apale.”
15Ila hapari zawe zaari ovira zimwazeyaka. Atthu awaatta khusala ata oteela osiila hapari, na oteela ovonisiwa marati aya. 16Ila Yinsa eetta olaakavo noolawa mmakuluttu olompa.
Ovonisiwa wa mwinyi woorakala
17Siikhu moote Yinsa eetta onozela, aphale vaya aari onozelaavo aarivo mafwarizeewu na anamanozela a kano aalankhiyeeyo miti mikina za Kalileya na Yudeya mpakha Yeruzaleemu. Owahi wa Mbwana waari vamote na ye wa owaavonisa alwele. 18Aphano atthu akina khuntana mwinyi aariina supiyaani anttattikheliye vanrepa, yo aari otakha omphenyisa ampwehe omaasho wa Yinsa. 19Ila nawoona yoori khayiivo kiphenyo mwaasa wa atthu waatta, khuwela vatulu wa nyuupa khutamula liphala na khumwiishushela vakatthi wa atthu ari vanrepa omaasho wa Yinsa.
20Ye nawoona amini aariina atthu apale, khumuuza nasupiyaani otule yoori: “Swaahipu, twampi zawo zaswaamihiwa.”
21Aphano mafwarizeewu na anamanozela a kano khusala attettha araka: “Otu aya paani ankufurwaaye? Paani anwahaaye oswaamihi twampi woohiiyi Nluku?”
22Yinsa khujuwa etthu aari ofikhiraaye, khuwoozela yoori: “Mwinshukulikhela ni nroho mweenu? 23Yookhweya ti tiivi omuuza yoori ‘twampi zawo zaswaamihiwa,’ ama yoori ‘olankhe weettette’? 24Ila mwijuwe yoori Mwaana wa Pinaatamu onaaye owahi wa oswaamihi twampi vathi apha,” khumuuza nasupiyaani otule yoori: “Olankhe, othuule nrepa lawo, olawe owawo.” 25Nasaapiru mwinyi otule khulankha vakatthi wa atthu khuthuula nrepa lawe khusala alawa owawe ansifwaka Nluku. 26Atthu ooshi aariivo khwiiya ooshanka na woova channu, khusala ansifu Nluku araka: “Leelo noona vitthu zootikinisa.”
Okhuweliwa wa Leevi5:27 Nzina ntthi la Leevi nzina likina la Matewuzhu.
27Paata ya wiisha vitthu epile, Yinsa khulankha khusala alawa, khunsikana mwinyi mmote ariphisaka lumpuru aari wiitthiwaaye Matewuzhu, khumuuza yoori: “Okilotte.” 28Ye khulikha khaazi zawe zooshi khusala anlotta.
29Leevi khuretta njampo liwululene owawe vamote na Yinsa, aarivo theenya anamariphisa lumpuru akinoko aya na atthu akina eekhaliye vamote na ye. 30Mafwarizeewu na anamanozela a kano khusala awaapa anakhiyoni a Yinsa araka: “Mwaasa aya niini mweeyo mwijanaka na mwinywanaka anamariphisa lumpuru na anatwampi?”
31Yinsa khuwaajipu araka: “Akumi khaninhithajiya tothoro ila alwele. 32Miiyo akaateeliye owaakhuwela anashariya, kateeliye owaakhuwela anatwampi yoori athupwiye.”
Monkoni wa ofuka
33Atthu akina khumuuza Yinsa yoori: “Anakhiyoni a Yaahaya Namoosa na anakhiyoni a mafwarizeewu anfuka na anlompa, ila awo weeyo antta oja na onywa.”
34Yinsa khuwaajipu yoori: “Enrettikhana toovi anamalaleyiwa harusi ofuka namaposa arivo? 35Ila enteela ofiya siikhu mposi anttelaaye olaziwavo vakatthi vaya, siikhu zaya etthiipo, anteela ofuka.”
36Elottelanaka Yinsa khulupa nlikaniso mmote araka: “Khaavo anshijaaye yaapa ya kuwo pheeya yoori atthe yaapa ya kuwo yoovutta, nooretta toowo etile pheeya entta oharipweya, mwaasa wa yaapa etile ya kuwo pheeya etthiiwevo oheezani na etile yoovutta. 37Khaavo anthuulaaye viinyu pheeya ottha nttompwiyo ya shapala ya raku. Nooretta toowo entta ophutuwa, viinyu yiittikhe ttompwiyo yaya eharipweye. 38Viinyu pheeya entthiiwa nttompwiyo pheeya. 39Khaavo annywaaye viinyu ya raku khutakha onywa viinyu pheeya, maana ontta olupa yoori: ‘Afwataali etile ya raku.’ ”
6Yinsa ti mweenyewe saapatu
1Saapatu moote, Yinsa eetta ovira nshini wa nshapa la tiriku. Anakhiyoni awe khusala avulula asusuraka na makhono arafunaka phunje zaya. 2Mafwarizeewu khusala awoozela yoori: “Mwaasa aya niini mwirettaka vitthu ziiyiye mwiikho orettiwa saapatu?”
3Ye khuwaajipu araka: “Khamwinasome etthu aarettiyeeyo Daawuuda wakathi yankholiyeevo jala na ashirikha awe? 4Ye aaviriye Nnyupa ya Nluku khuthuula phaawu zoohalalishiwa khurafuna, kiina khuwenkha ashirikhaawe, ila aarina ruhusa ya orafuna aari anamalokozela a tiini paasi.” 5Yinsa khulupa araka: “Mwaana wa Pinaatamu Mbwana na ti mweenyewe Saapatu.”
Mwinyi woorakala nkhono
6Saapatu kiina, Yinsa khuvira nsinakooka khusala awaanozela, aarimo mwinyi aarakaliyeeyo nkhono nlume. 7Anamanozela a kano na mafwarizeewu eetta omweekesela yoori amoone Yinsa nkhama aari onvonisa siikhu ya Saapatu, yoori ankwisele paathuli. 8Ila ye aari ojuwa etthu aari wuupuwelaaye atthu apale. Khumuuza mwinyi otule woorakala nkhono nlume yoori: “Olankhe ote vakatthi apha.” Mwinyi khulankha khweemela.
9Aphano Yinsa khuwoozela yoori: “Ensuhaaye orettiwa Saapatu ti tiivi? Yooshapweya ama yootakhala, wuusuru ama wuula?”
10Aphano khuweekesa atthu ooshi apale aariivo khumuuza mwinyi otule yoori: “Wookole nkhono awo.” Ye khookola nkhono awe, khwiiya woovonisiwa. 11Anamanozela a kano na mafwarizeewu khwiiphiiriwa khusala awaza etthu yonrettela Yinsa.
Othawuliwa wa anakhiyoni khumi na awiri
12Siikhu zaya epile Yinsa khulankha khusala alawa omwaako olompa, khwiisha osikhu wooshi eettaka anvekelaka Nluku. 13Noocha khuwaakhuwela anakhiyoni awe khuwaathawula khumi na awiri, atthaapo theenya khuwenkha nzina la owaaswihaapa. 14Simawu antthajiye nzina la Pheeturu, Antere ttwiiye Simawu, Tiyaaku, Yaahaya, Filiipe, Parutulumeewu, 15Matewuzhu, Tome, Tiyaaku mwaana wa Alufeeyu, na Simawu aniitthiwaaye Zelooti, 16Yuuda mwaana wa Tiyaaku, na Yuuda Eshikariyoote, otule aari weettelaaye onzinkula Yinsa.
Onozela na ovonisa wa Yinsa
17Yinsa khwiishukha vamwaako na anakhiyoni awe khweemela nshini vahali aariivo anakhiyoni awe na khuntti ya atthu a Yudeya yooshi na a Yeruzaleemu, mpakha apale a miti zawaattamela pahari, Tiiru na Sitooni. 18Atiiyeeyo yoori asiile na ovonisiwa moolwele aya, mpakha na apale aari wantipwiwaaye ti masheethwani aari ovonisiwa. 19Atthu ooshi aari otakha onsapa Yinsa mwaasa yoori waari onsaruwa owahi khusala owaavonisa ooshi.
20Aphano Yinsa khulansa maasho khuweekesa anakhiyoni awe khuwooza yoori:
“Ooparikhiyiwa ti mweeyo mwiiyiye asikhini,
maana Ofwalume wa Nluku pu weenu.
21Ooparikhiyiwa ti mweeyo enuukholaanini jala nasaapi,
maana mwinlawa mwarupale.
Ooparikhiyiwa ti mweeyo mwinlilaaye,
maana mwinteela otheya.
22Ooparikhiyiwa ti mweeyo, amana atthu eephiiriwaka ti mweeyo,
awiikarani, oottukhanani na khuwoonani ohifwayi
mwaasa wonlotta Mwaana wa Pinaatamu.
23“Wakathi aya otthuupo, mwiiye woofurahi na mwitthape, maana tthuvo yenu eniiya khuluyeene pinkuuni. Maana wa nanna etthiipi, apaapa zaya na yo aawaaretteliye manapiyu.
24“Ila olaanikha pu weenu mweeyo mwaamathaajiri,
maana mwapokhera phantte yenu vathi attaapha.
25Olaanikha pu weenu mweeyo ziwiitaaleliyeenini vitthu zoojiwa,
maana mwinteela okholiwa jala.
Olaanikha pu weenu mweeyo mwiriina furaha leelo eti,
maana mwinteela ojiliza na olila.
26Olaanikha pu weenu mweeyo
amana mwittottopeliwaka pi atthu ooshi,
maana apaapa zaya aawaaretteliye etthiipo manapiyu oojipanka.
Owaapheta maatuwi
27“Nakataalikha mweeyo mwinikisiilaaye, kiniwuuzani yoori mwiwaaphete maatuwi enu, mwiwaarettele saana apale aniiphiiriwaaye ti mweeyo. 28Mwiwaaparikhiye apale anuulaanaanini na mwiwaalompele apale anuurettelaanini zootakhala. 29Nkhama ntthu oopwakula nlaku limote, na ntthi likina ontheteezele. Nkhama ntthu oovula ajapi yawo, ohinkhattaze othuula hempe yawo. 30Omwinkhe wakhula otule anuuvekelaaye, nkhama ntthu athuula etile yiiyiye yawo, ohinkhanyarele wuurutisela. 31Epile mweeyo zinuutuvelaanini oretteliwa pi azeenu, na mweeyo mwiwaarettele azeenu etthiipo.
32“Amana mwiwaaphetaka apale anuuphetaanini paasi, fwayita ni mwineekeselaaye mmakhono wa Nluku? Hatha anatwampi atthaapo aniwaapheta apale na yo aniwaaphetaaye. 33Amana mwiwaarettelaka saana apale na yo anuurettelaanini saana paasi, fwayita ni mwinteelaaye wiiyana? Hatha anatwampi atthaapo na yo anretta etthiipo. 34Amana mwiweepaashaka paasi apale mwinkhupalaaye wuurutiselani, fwayita ni mwinteelaaye wiiyana? Hatha anatwampi atthaapo aniipaashana aroromelaka orutiselana. 35Mwiwaaphete maatuwi enu, mwiwaarettele zooshapweya, mwiweepaashe mwiheekeselaka wuurutiselani. Toowo tthuvo yenu enttela wiiya khuluyeene na mwinttela wiiya aana a Nwulu wa Pinkuuni, maana Nluku nkemaani hatha khwa apale ahininshukhurwaaye na apale ootakhala rooho. 36Mwiiye a huruma nkhama etthiipi Papeenu wa pinkuuni naye eeyiye wa huruma.
37“Mwihimphuke nzeenu yoori mwihiphukiwe; mwihinhukhumu nzeenu yoori mwihihukhumwiwe; mwinswaamihi nzeenu yoori mwiswaamihiwe. 38Mwiwenkhe azeenu na Nluku ontta owinkhani: na mphimo khwaamili, wookhitteleliwa na wawiitaala mpakha wiittikha. Maana mphimo otthuupo mwimphimanaaye mwinteela ophimelaniwa otthuupo.”
39Yinsa khulupa nlikaniso mmote araka: “Ntthu woohooni khaninlokoza ntthu woohooni nzaawe, oowiiri antta okwela nliphotto. 40Nakhiyoni khaninziti mwaaliimu awe, ila wakhula otule ansomiseyaaye saana oniiya nkhama mwaaliimu awe.
41“Mwaasa aya niini woonaka etutu eriiye mmaasho wa ttwiiyo, ila khuhooni lipikhi liriiye mmaasho mwawo? 42Enrettikhana toovi weeyo omuuza nzaawo yoori: ‘Ttwiiyaku, nkankaani kuulaze etutu eto eriiye mmaasho mwawo’, na khupe weeyo ohiwahaka woona lipikhi liriiye mmaasho mwawo? Naafikhi! Olazemo khapula lipikhi liriiye mmaasho mwawo, toowo ontta woona saana, khuwahi olazamo etutu eriiye mmaasho wa nzaawo.
Muutthi na mishumo zaya
43“Khawiivo muutthi wooshapweya oniimaaye mishumo zootakhala, wala muutthi wootakhala oniimaaye mishumo zooshapweya. 44Maana wakhula muutthi onjuweya mwaasa wa mishumo zaya. Mmiiwa khinshumiwamo mishumo za muuyu, mmutthalala khanshumiwamo wuuva. 45Ntthu wookemaani, nroho mwawe onsarulamo vitthu zooshapweya, na ntthu wootakhala rooho, nroho mwawe onsarulamo vitthu zootakhala, maana milomo zawe zinttakhula etthiipile ziitaliyeeyo nroho mwawe.
46“Mwinkikhuwelelani yoori ‘Mbwana, Mbwana’ mwihirettaka epile kiniwuuzaanini? 47Miiyo kinuuthoonyezani ntthu anlikananaaye otule ansiilaaye mattakhuzi aka na khushututela. 48Onlikanana ntthu anjekaaye nyuupa yawe khuthipa khwiichisa saaneene khuttha vanchina la mawe woozivalavo. Khuta nnyeri khupiya nyuupa etile ila khuhisakhinyeyi mwaasa woozivalisiwa. 49Ila otule ansiilaaye mattakhuzi aka khuhishututeli onlikanana ntthu ajekiyeeyo nyuupa yawe va nshaka woohizivalivo. Khuta nnyeri khupiya nyuupa etile nasaapiru khukwa, khupwecheya khuhisali hatha etthu.”
7Amini ya namalokozela wa anajanka
1Eeshiyeevo mattakhuzi apale aari owoozaaye atthu, Yinsa khulawa sitati ya Kafwaranaawu. 2Ottuukho aariwo namalokozela mmote wa anajanka wa rooma, aariina karumeya awe wompheta aari olwaaziwaaye khusala asaleela ofwa. 3Wakathi namalokozela wa anajanka otule asiiliyeevo monkoni wa Yinsa, khuwaaperekha attunkhulu akina a mayaahuuti yoori anvekele Yinsa ate anvonise karumeya awe. 4Yo nonsikana khunvekela wookhanyarelavo araka: “Mwinyi oto onsuhi waawuniwa, 5mwaasa yoori apheta khapila yeetthu na anijekela sinakooka.”
6Aphano Yinsa khulankha khusala alawa vamote na yo, asaleelaka ofiya, namalokozela otule khuwaaruma ashirikha awe olawa omuuza yoori: “Mbwana, ohijantipu, miiyo akinsuhi wuupokherela vaje vaka. 7Tiito miiyo kinoona yoori akinsuhi okutthanana weeyo, ila olupe nttakhuzi limote paasi, karumeya aka ontta ovona. 8Maana na miiyo ki ntthu kiriiye vathi wa ofwalume na ki nlokozi wa anajanka. Kinimuuza mmote yoori: ‘Olawe,’ khulawa; khumuuza nkina yoori: ‘Ote,’ ye khuta. Kinimuuza karumeya aka yoori: ‘Orette khata,’ ye khuretta.” 9Yinsa noosiila epo, khwiiya wooshanka, khuzukuluwa khuwooza atthu apale aari omperekhaaye yoori: “Hatha Ezirayiilu ottuukho akooneeniwo amini nkhama eti.” 10Ashirikha apale aarumiweeyo khurutela owawe namalokozela otule, khunsikana karumeya otule avoniye.
Yinsa oninsisimula mwaana wa nunu mmote woofweliwa ti mannawe
11Mmeesho mwaya Yinsa khulankha khusala alawa sitati ya Nayiimu, anakhiyoni awe na khuntti ya atthu awaatta khusala enlotta. 12Asaleelaka ofiya vanlako wa sitati etile, khusaruwa atthu aari weettelaaye ozikha. Otule aari weettelaaye ozikhiwa aari mwaana mmote paasi wa nunu woofweliwa ti mannawe; atthu awaatta a nsitati mphule aari olawa vamote na ye. 13Wakathi Mbwana Yinsa amooniyeevo nunu otule, khumoonela huruma, khunkhuwela khumuuza yoori: “Ohilile!”
14Aphano khuwaasusela khusapa janaayiza, apale aathuuliyeeyo khweemela. Yinsa khulupa araka: “Shaapu! Miiyo kinuuruma yoori olankhe!” 15Shaapu otule khulankha khwiikhala khusala attakhula; Yinsa khumwinkha mamaawe.
16Atthu ooshi khwiiya awoova khunsifu Nluku araka: “Napiyu nwulu aniteela!” Na “Nluku aateeliye owuusuru atthu awe!” 17Hapari epile za Yinsa khumwazeyela Yudeya yooshi mpakha miti epile zaattamananiyeeyo.
Yaahaya oniwaaruma anakhiyoni awe wa Yinsa
18Yaahaya khuuziwa pi anakhiyoni awe vitthu epile zooshi. Ye khuwaakhuwela awiri, 19khuwaaruma yoori alawe amuuzele Mbwana yoori: “Weeyo ti otu naari onwejaaye ama ninweje nkina?”
20Yo khulawa mpakha ottuukhule aariiwo Yinsa khumuuza yoori: “Neetta orumiwa ti Yaahaya yoori nite niwuuzele nkhama otule naari onwejaaye ti weeyo, ama nivire ninwejaka nkina?” 21Wakathi otthuupule Yinsa khuwaavonisa atthu awaatta aarina vitthu zootakhala, marati awoopisa, na masheethwani, na khuwaafunula maasho atthu awaatta ahaari woonaaye. 22Yinsa khuwaajipu araka: “Mwiruti mwamuuze Yaahaya epi mwinsiilaaye na mwinoonaaye: ananhooni anoona, anamarakala aneettetta, anamaaharaja antta otwahareshiwa, ananhisiili ansiila, ananfwa ansisimuwa, na hapari zooshapweya antafusireliwa asikhini. 23Wooparikhiyiwa ti otule ahinkwakwattuwaaye mwaasa wa miiyo.”
24Anakhiyoni a Yaahaya noolaavo, Yinsa khusala awooza atthu monkoni wa Yaahaya yoori: “N’yaara mweetteliye woona niini? Tteketthe yiinisiwaka ti pheevo? 25Ama moona niini? Mwinyi mmote awaliye kuwo zooshapweya? Moone, apale anwalaaye kuwo zootafikhana aniiya nraaha na aniikhala mmanyupa wa afwalume. 26Nka kuuzeni, mweetteliye woona niini? Napiyu? Wekhweele, miiyo kiniwuuzani yoori anziti napiyu. 27Otu ti otule yaatikhiweeyo monkoni wa ye yoori:
“ ‘Moone, kinlawa kamperekhe karumeya aka omaasho wawo
yoori atthenkeze tarikhi yawo.’
28“Miiyo kiniwuuzani yoori vakatthi wa apale avokoliweeyo pi aakha, khina mmote anzitiyeeyo Yaahaya; ila otule woopushuwa muufwalume wa Nluku, nwulweene zayita ye.”
29Atthu ooshi mpakha anamariphisa lumpuru noosiila mattakhuzi a Yinsa. Yo khukhupalela yoori tarikhi ya Nluku shariya, paata ya woosiwa ti Yaahaya. 30Ila mafwarizeewu na anamanozela a kano khukhijilela matakhelo a Nluku khwa yo, khuhoosiwi ti Yaahaya.
31“Anaatamu apa a leelo eti kiwaalattisane niini? Yinsa khurutela theenya yoori, wala alattanana niini? 32Alattanana khuntti ya asimaana eekhaliye vaparasa akhuwelanaka araka:
“ ‘Fweeyo noovumiselani phivi za vaharusi, mweeyo khuhiini;
khwiipa liipo la huzuni, ila mweeyo khuhilili.’
33Khuta Yaahaya Namoosa woofuka na ahinnywaaye viinyu, mweeyo mwinri: ‘Ye onaaye masheethwani.’ 34Ata Mwaana wa Pinaatamu onja na onnywa, mweeyo mwinri: ‘Mmoone nsokho otu! Namanywa, nshirikha wa anamariphisa lumpuru na anatwampi!’ 35Apale anlottaaye ojuwa wa Nluku, anthoonyeza yoori pi wookhweele.”
Natwampi aavaaziyeeyo mafuttha moolu a Yinsa
36Mfwarizeewu mmote anvekeliye Yinsa yoori alawe aje owawe. Noofiya Yinsa khuvira nnyupa khwiikhala yoori aje. 37Muukha mmote natwampi wa sitati ethiitile, noojuwa yoori Yinsa ontta oja wa mfwarizeewu, khuthuula suupha yawe ya mafuttha oonukhela. 38Khulawa khweemela onyoko wa Yinsa nshini wa moolu awe, khusala alila. Mishozi zawe khusala zittonkela moolu a Yinsa. Khusala akukuttha na nyuuli zawe na opejari moolu a Yinsa avaazaka mafuttha oonukhela.
39Aphano mfwarizeewu otule nawoona vitthu epile khusala alupa nroho mwawe araka: “Otu eriwaka aari napiyu, eetta ojuwa yoori mwanankha otu aninsapaaye natwampi.”
40Yinsa khumuuza Simawu yoori: “Kintakha owuuza etthu.”
Simawu khujipu yoori: “Kuuzeni mwaaliimu.”
41Yinsa khumuuza yoori: “Atthu awiri eetta wiiliwa nzurukhu ti mwinyi mmote aari wiipaashisakaaye, otu mmote aari wiiliwa miiya thaanu, otu nkina aari wiiliwa hamusiini. 42Ila oowiiri khuhiivo mmote aawahiyeeyo onripha, ye khuwaaswaamihi oowiiri. Atthu apa awiri amphetachiyeeyo ti tuuvi?”
43Simawu khujipu araka: “Kinoona yoori ti otule aswaamihiweeyo wa waattavo.”
Yinsa khumuuza yoori: “Walikanisa.”
44Ye khumuuza Simawu anthoonyezaka muukha otule araka: “Onimoona mwanankha otu? Miiyo kata vaje vawo apha khuhikinkhi hatha maati yoori koose moolu aka, ila ye oosa moolu aka na mishozi zawe khukukuttha na nyuuli zawe. 45Khukipokhereleeni na peeju, ila ye khalikheleleeni opejari moolu aka. 46Khukivaazeeni mafuttha oonukhela mmwishwa mwaka, ila otu avaaza mafuttha moolu aka. 47Tiito kiniwuuzaaye yoori twampi zawe epile zawaatta ariinaazo zaswaamihiwa; mwaasa woophetacha wawe. Ila otule aswaamihiweeyo vattitthiiru, opheta wawe vattitthiiru.”
48Aphano Yinsa khumuuza mwanankha otule yoori: “Twampi zawo zaswaamihiwa.”
49Apale akharipwishiweeyo khusala oozelana yoori: “Otu paani anwahaaye oswaamihi twampi za atthu?”
50Ila Yinsa khumuuza muukha otule yoori: “Waamini wawo wa wuusuru; olawe na heeri.”
8Aakha aari onrumeyelaaye Yinsa
1Paata ya toole, Yinsa khusala eettetta sitati khwa sitati na nti khwa nti, alaleyaka hapari zooshapweya za ofwalume wa Nluku. Anakhiyoni awe apale khumi na awiri aari vamote na ye, 2na theenya aakha akinoko aya apale aavonisiweeyo masheethwani na marati: Mariyamu aari wiitthiwaaye Mataleena, otule ansaruwiyeeyo masheethwani sapa, 3Zhuwaana muukha wa Kuuza, nsatoro wa vaje wa Herooti, Suzaana na aakha akinoko aari ontthanttaaye Yinsa na vitthu zaya vamote na anakhiyoni awe.
Nlikaniso wa namazala
4Phantte zawaatta za miti aari otawo atthu enkeene oteela okutthanana Yinsa. Aphano ye khulupa nlikaniso mmote araka: 5“Aarivo namalima aalawiye ozala peewu zawe. Amwazaka, kinoko khukwela nshini wa tarikhi, khuluwatthiwa na khujiwa pi anyannyi. 6Peewu kinoko khukwela vahali aariivo mawe, khoottha ila khuuma mwaasa woohiivo maati. 7Peewu kinoko khukwela va miiwa, khuwula vamote na miiwa, khurapeliwa pi miiwa. 8Kiina khukwela vanshaka wooshapweya, khuwula khwiima mishumo miiya wakhula mmote.” Alupiyeevo toole, ye khukhuwelela araka: “Ariina mashiilo ti asiile!”
9Anakhiyoni awe khumuuzela maana a nlikaniso opule. 10Yinsa khuwaajipu yoori: “Mweeyo mwenkhiwa ojuwa siiri za ofwalume wa Nluku, ila akinoko kiniwuuza na nlikaniso yoori
“ ‘oonaka ahijuwe,
asiilaka ehiweeleye.’ ”
Yinsa oneeleza maana a nlikaniso wa namazala
11Maana a nlikaniso opu pi toono: Peewu eti enthoonyeza nttakhuzi la Nluku. 12Peewu zaakweliiye ntarikhi, zinlikanisaniwa atthu apale ansiilaaye nttakhuzi, ila sheethwani khulazavo varoho vaya yoori ahikhupali na ahipatthe wuusurukha. 13Peewu epi zaakweliiye va mawe, zinlikanisaniwa atthu apale ansiilaaye nttakhuzi la Nluku khupokherela na furaha. Ila mwaasa woohiina mitathaari, wakathi vattitthiiru nawootootiwa ti sheethwani anlikha waamini waya. 14Peewu epi zaakweliiye va miiwa, zinlikanisaniwa atthu apale ansiilaaye, ila mwaasa wooshukulikhela opattha tuvela na haali za meekhazi, yo waamini waya vattiitthi-vattiitthi onzima, ahifiyelelaka wiima mishumo. 15Peewu epi zaakweliiye vanshaka wooshapweya, zinlikanisaniwa atthu apale ansiilaaye nttakhuzi la Nluku khuthokorela nroho mwaya khushututela na ovilela, apo aniima mishumo zooshapweya.
Nlikaniso wa khantteya
16Khaavo ankhozaaye khantteya khufinikha na yuuku wala khupweha nlivuku. Entthiiwa vahali wawooneyavo yoori esala ewaamwasikhela apale anviraaye nnyupa. 17Maana khayiivo envithiwaaye ehinttelaaye osaruwela oje, zooshi epile za siiri enttela wiiya payana. 18Nakataalikha, mwiiyane phoole khwa nanna yoosiila. Otule ariina ontta weekezeliwa, ila otule ahina hatha na etile anuupuwelelaaye wiiyana ontta onyakanyiwa.
Mamaawe na attwiize Yinsa
19Mamaawe na attwiize Yinsa khulankha yoori amoone, ila khuhisala ewaheya omwaattama mwaasa yoori aarivo atthu awaatta. 20Khuuziwa Yinsa yoori: “Vaje apho atavo mamaawo na attwiizo antakha owoona.”
21Ye khuwaajipu araka: “Maama na attwiizaku pi apale ansiilaaye Nttakhuzi la Nluku khushututela.”
Yinsa onnyamaza pheevo
22Siikhu moote, Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Nlaweni kaapu kiina ya pahari.” Khupakhira nkalawa khusala alawa. 23Aphano eettaka olawa Yinsa khusala alala, khupuwa pheevo yawoopisa kalawa khusala esaleela ozama. 24Anakhiyoni apale khusala anlansa Yinsa araka: “Mwaaliimu, Mwaaliimu nasaleela ozama!”
Yinsa khulankha khunyamaza pheevo na mawipi, khupuwa nreke. 25Nawiisha khuwoozela anakhiyoni awe yoori: “Waamini weenu ori vayi?”
Yo khwiiya awoova na ooshanka khusala oozelana, araka: “Otu aya paani anrumaaye pheevo na mawipi khunshututela?”
Ovonisiwa wa nlume mmote aariina masheethwani
26Yinsa na anakhiyoni awe khulokhela Kerazeenu, kaapu ya Kalileya. 27Wakathi Yinsa apakhuwiyeevo nkalawa, khuta nlume mmote wa sitati ethiitile aariina masheethwani. Ye eekhaliye siikhu zawaatta ahiwalaka kuwo na ahiikhalaka vaje, ila nvilalo. 28Noomoona Yinsa khunyakula, khunkokhorela khukhuwa araka: “Onikitakhelani, Yinsa mwaana wa Nluku Nwulu wa Pinkuuni? Kinuuvekela yoori ohikoopopise.” 29Ye aalupiye mattakhuzi apa mwaasa yoori Yinsa aarumiye onsaruwa masheethwani apale aari onwuti swaafu zawaatta. Hatha nkhama eettiye ofukaniwa makwinjili khwinkhiwa atthu oomweekesela, eetta ottumula noothuuliwa pi masheethwani nonlawana n’yaara.
30Aphano Yinsa khumuuzela yoori: “Weeyo, nzina lawo o paani?” Ye khujipu yoori: “Miiyo nzina laka ki omathi,” mwaasa yoori ntthu otule aamweettiye masheethwani awaatta mmwiili mwawe. 31Khusala anvekela Yinsa yoori ahiikarele nkhilintti.
32Liphanko liwululene la kuluwe laari oshukisiwa vamwaako, masheethwani apale khunvekela ruhusa Yinsa yoori eette nkuluwe, ye khukhupalela. 33Wakathi aliiyeemo masheethwani apale mmwiili wa nlume otule khweetta mmwiili wa kuluwe, aphano kuluwe khusala zitthira ziishukhelaka va ntthatta khutupweela.
34Apale aari oshukisaaye kuluwe epile nawoona vitthu epile zaarettikhaniyeezo, khutthira khulawa khulupa hapari epile nsitati mphule na miti mikinoko. 35Khulawa atthu awaatta olawa woona vitthu epile zaarettikhaniyeezo. Wakathi amwaattamiyeeyo Yinsa, khumoona nlume otule ansaruwiyeeyo masheethwani eekhaliye nshini wa moolu a Yinsa awaliye kuwo zawe na atthiiyemo akhili, yo khwiiya awoova. 36Apale ooniyeeyo khuwooza atthu nanna aavonisiweezo mwinyi otule aariina masheethwani. 37Aphano atthu ooshi apale a nti opule wa Kerazeenu khunvekela Yinsa yoori aleemo mmuti mwaya mwaasa wa woova channu. Ye khuwela nkalawa khulaawo.
38Nlume otule ansaruwiyeeyo masheethwani khusala anvekela Yinsa amuuzaka yoori anlikhe alawe vamote na ye. Ila Yinsa khumuuza olawa araka: 39“Orutele owawo wawooze atthu etile Nluku ooretteliyeeyo.” Nlume otule khulankha khusala alawa owawe alaleyaka sitati yooshi etile aaretteliweeyo ti Yinsa.
Owahi wa Yinsa khwa marati na ofwa
40Wakathi Yinsa arutiyeevo, khuntti khuluyeene ya atthu ooshi aari onwejaaye khumpwekherela na furaha. 41Aphano mwinyi mmote aari wiitthiwaaye Yaayiru, namalokozela mmote wa sinakooka, khuta khunkokhorela Yinsa nshini wa moolu awe anvekelaka yoori alawe owawe, 42mwaasa yoori mwanawe aariina mmote paasi wa nyaakha khumi na miwiri aari osaleela ofwa.
Yinsa alawaka, atthu khusala aphunyana. 43Attaaphale khutavo muukha mmote aariina nyaakha khumi na miwiri ari nlwele, yaari omwiittikhaaye taamu wakhula siikhu. Khuharipu nzurukhu awe wooshi aariina khwa akulukhala, ila khuhiivo mmote aawahiyeeyo onvonisa. 44Ye khuta mpakha onyoko wa Yinsa khusapa ajapi yawe vattitthiiru, omuuta otthuupule khulikha wiittikha taamu etile.
45Yinsa khuuzela yoori: “Paani akisapiyeeyo?”
Atthu ooshi khukhana, Pheeturu khulupa yoori: “Mbwana, atthu pi awaatta pi atthaapo anuuphunyaaye na wuusukhuma!”
46Ila Yinsa khusala akhanyarela yoori: “Nna akisapiyeeyo keetta woona okisaruwiye owahi.”
47Aphano muukha otule ooniyeevo yoori khaari owahi ojivitha, khuta eettaka othukumela khunkokhorela Yinsa vakatthi wa atthu ooshi khulupa nanna ansapiyeezo na avoniyeezo nasaapiru. 48Attaaphale Yinsa khumuuza yoori: “Mwanaka, amini yawo yoovonisa! Olawe na heeri.”
49Wakathi nalelo Yinsa eettaka ottakhula, khuta karumeya wa owawe Yaayiru, namalokozela wa nsinakooka, khumuuza yoori: “Mwanawo afwa. Ohimwantipu theenya Mwanliimu.”
50Yinsa noosiila khumuuza Yaayiru yoori: “Ohoove, okhupali paasi. Mwanawo ontta wiiya nkumi.”
51Noofiya owawe Yaayiru, Yinsa khuhinlikhi hatha ntthu ovira nnyupa mphule, woohiiyi Pheeturu, Yaahaya, Tiyaaku, papaawe mwaana na mamaawe. 52Atthu ooshi asaliye vaje eettaka olila, Yinsa khuwooza yoori: “Mwihilile! Otu khafweeni, ontta olala.”
53Yo khusala antheya Yinsa mwaasa wa ojuwa yoori afwa. 54Ye khuntheteezela nkhono awe khumuuza yoori: “Mwaari, lankha!” 55Nafusi yawe khunrutela khulankha nasaapiru. Aphano Yinsa khumuuza papaawe yoori amwinkhe etthu yoojiwa. 56Papaawe na mamaawe khwiiya ooshanka, ila Yinsa khuwooza yoori mwihimuuze hatha ntthu vitthu epi zirettikhaniyeezo.
9Yinsa oniwaaruma anakhiyoni awe khumi na awiri
1Yinsa khuwaakusanya anakhiyoni awe khumi na awiri khuwenkha owahi na ofwalume wa wiikara masheethwani na wa ovonisa. 2Khuwaaruma olawa olaleya ofwalume wa Nluku na owaavonisa alwele. 3Khuwooza yoori: “Mwilawaka mwihithuule hatha etthu, wala pakhora, wala nfukho, wala etthu yoojiwa, wala nzurukhu, wala ajapi ya phiiri. 4Nyuupa ethiito mwinttelaaye opokhereliwa, mwimake attaapho mpakha olaavo. 5Amana mwihipokhereliwi saana, mwilaakamo nsitati mwaya mpho mwitathe lifufu la mmoolu mweenu khwa oshaahiti waya yo.” 6Aphano yo khulankha khusala alawa aviraka mmamuti alaleyaka hapari zooshapweya na awaavonisaka alwele wakhula phantte.
Mishikili za Herooti
7Herooti Antiipa khusiila vitthu zaari orettikhanaazo ye khwiiya wootikinisiwa, mwaasa wa atthu akina aari olupa yoori Yaahaya ti asisimuwiye muufwa. 8Akina aari olupa yoori Aliyaasi ti awaapuweleliye, akina aari olupa yoori oto napiyu mmote wa raku eetta osisimuwa. 9Ila Herooti khulupa yoori: “Yaahaya, mwinyi kinshijiyeeyo, khi oto kininsiilaaye alupiwaka na anrettaaye vitthu epo ti paani?” Khusala atakha channu yoori amoone.
Yinsa oninkha khuntti ya atthu etthu yoojiwa
10Maaswihaapa nooruti khumuuza Yinsa zooshi aarettiyeezo. Aphano, ye khuwaathuula khusala alawa sitati moote yaari wiitthiwaaye Betezayiita. 11Ila khuntti ya atthu noojuwa khusala anlotta. Ye khuwaapokherela khusala awooza monkoni wa ofwalume wa Nluku na awaavonisaka apale aari ohithajiyaaye ovonisiwa.
12Njuwa looveva, apale khumi na awiri khumwaattama Yinsa khumuuza yoori: “Owooze atthu apa alawe mmashapa aattameliyeeyo na mmiti mpho amake eekesaka etthu yoojiwa, maana mphu niriimo n’yaara.” 13Ye khuwaajipu yoori: “Mweeyo ena mwiwenkhe etthu yoojiwa.” Yo khunjipu araka: “Ninaaye phaawu thaanu na swi piiri paasi, woohiiyi olawa wuuzanya etthu yoojiwa, khiniwaafiyela atthu ooshi apa.” 14Alume aariivo aari alufu thaanu, ila ye khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Mwiweekhaze atthu hamusiini wakhula khuntti.” 15Yo khuretta etthiipo khuweekhaza ooshi. 16Khuthuula phaawu thaanu na swi epile piiri khweekesa otulu, khuparikhiya, khumeya khuwenkha anakhiyoni awe yoori awaawanyeze atthu apale. 17Ooshi khuja khurupala, anakhiyoni khulokotthela khelenke khumi na piiri epile zasaliyeeyo.
Otukhuru wa Pheeturu
18Siikhu moote, Yinsa eetta olompa otthwe, anakhiyoni awe ari kharipu, nawiisha khuwoozela yoori: “Atthu anri miiyo ki paani?”
19Yo khunjipu yoori: “Akina anri weeyo o Yaahaya Namoosa, akina Aliyaasi, akina theenya anlupa yoori weeyo o napiyu mmote wa raku weetta osisimuwa.”
20“Khi mweeyo mwinri ki paani?” Pheeturu khujipu araka: “Weeyo o Al-Masiihu wa Nluku.”
21Yinsa khuwaahirimiza yoori vitthu epile ahimuuze hatha ntthu. 22Khuwooza araka: “Mwaana wa Pinaatamu aarina ya ohoochiwa pi vitthu zawaatta na okatthaliwa pi attunkhulu a tiini na mahaakhimu a tiini mpakha anamanozela a kano, onlawa ooliiwe. Siikhu ya ttaatthu asisimuwe.”
23Khuvira awoozaka atthu ooshi yoori: “Nkhama ntthu atakha okilotta miiyo, ona yoojikatthala mweenyewe, khuvikela nsalapa awe wakhula siikhu khusala akilotta. 24Amana ntthu atakha wuusuru ohaayi awe, ontta ompwetheya; ila otule onimpwetheyaaye ohaayi awe mwaasa wa miiyo, oto onteela wuusurukha. 25Nakataalikha, ena fwayita ni ntthu opattha fwayita ya vitthu zooshi za olumwenku, ila khujipwetecha ama khujitapanya mweenyewe ru? 26Otule anikoonelaaye haaya miiyo na mattakhuzi aka, na Mwaana wa Pinaatamu onteela omoonela haaya amana ataaka nsiifwa mwawe na nsiifwa wa Paapa na malayikha ttakatthiifu. 27Kiniwuuzani khweele yoori, awaapho apha akina ahinteelaaye ofwa mpakha oone Ofwalume wa Nluku.”
Ozukulisiwa wa Yinsa
28Ziviriyeevo siikhu naane paata yoolupa mattakhuzi apale, Yinsa khunthuula Pheeturu, Yaahaya na Tiyaaku, ye khuwela vamwaako olawa olompa. 29Alompaka etthiipile omaasho wawe khuzukuluwawo, kuwo zawe khwiiya zoolakala na zawaara nkhama ozerima. 30Nasaapiru khumpuwelela atthu awiri khusala attakhulana, aari Munsa na Aliyaasi. 31Aatiiye nnuuru ya pinkuuni khusala amuuza Yinsa khwa nanna aari weettelaazo ohoowa na ofwa Yeruzaleemu nkhama etthiipo Nluku asharutheliyeeyo.
32Pheeturu na ashirikha awe aarettiye eettaka olala, wakathi asisimuwiyeevo khoona nuuru ya Yinsa na atthu awiri ari vamote na ye. 33Atthu apale eettaka olawa Pheeturu khumuuza Yinsa yoori: “Mwaaliimu, ti yooshapweya wiikhala attaapha! Nintta ojeka mapantta mattatthu, limote lawo, limote la Munsa, na limote la Aliyaasi.” Pheeturu khaari ojuwa etthu aari ottakhulaaye.
34Attakhulaka etthiipile, khuta liwiku khuwaafinikha, anakhiyoni apale khwiiya awoova wakathi ooniyeevo liwiku liwaafinikhaka atthu apale. 35Mmawiku mphule khupuwamo huula yaari oraaye: “Otu Mwanaka kinthawuliyeeyo; mwinsiileze etile anlupaaye.” 36Paata yoonyamala huula etile Yinsa khusalavo otthwe. Siikhu zaya epile anakhiyoni apale khwiiya oonyamala, khuhimuuzi hatha ntthu vitthu epile ooniyeezo.
Ovonisiwa wa shaapu aariina sheethwani
37Mmeesho mwaya nawiishukha vamwaako, khuta khuntti ya atthu awaatta oteela okutthanana Yinsa. 38Vakatthi wa khuntti ya atthu atthaapale khupuwavo mwinyi aari okhuwaaye araka: “Mwaaliimu, kinuuvekela yoori wamoone mwanaka, maana kiina mmote othuuto paasi. 39Sheethwani eetta onvelavelisa khusala anthukumelisa, onnyakulisa na onkwisela vathi na olaza maphovu, khaninlikha ahinvulaliseeni. 40Kaawaavekeliye anakhiyoni awo yoori amwiikare sheethwani aya oto, ila yo khumoojeela.”
41Yinsa khujipu araka: “Oo! Atthu oohaamini na ootakhala rooho! Mpakha lini kiiyaka vamote na mweeyo na kuuvilelakani? Ontiise apha mwanawo aya oto.”
42Alawaniwaka etthiipile, sheethwani khunkwisela vathi khusala anthukumelisa, Yinsa khumwiikara sheethwani khuvona mwaana otule, khumwinkha papaawe. 43Atthu ooshi khwiiya ooshanka mwaasa wa owahi wa Nluku.
Yo aashankeliye vitthu epile aari orettaazo Yinsa, ye khuwooza anakhiyoni awe yoori: 44“Mwisiileze saana mattakhuzi apa kiniwuuzaanini: Mwaana wa Pinaatamu onttela winkheleliwa mmakhono wa anaatamu.” 45Ila yo khaweeleyiye maana a mattakhuzi aya apale mwaasa yoori aari oovitheya yoori ahiweeleye na khusala oova omuuzela.
Nttunkhulu muufwalume wa pinkuuni
46Khupuwa onyakulisana vakatthi wa anakhiyoni apale eekesaka onjuwa paani eeyiyeeyo nwulu. 47Ila Yinsa khujuwa etthu aari wuupuwelaaye yo, khunthuula mwaana khumweemesa omaasho wawe. 48Aphano khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Otule animpokherelaaye mwaana otu khwa nzina laka, onikipokherela miiyo; otule anikipokherelaaye, onimpokherela otule akirumiyeeyo. Otule anjipushuwisaaye vakatthi venu mooshi, nttunkhulu tu othuuto.”
49Yaahaya khulupa yoori: “Mwaaliimu, namoona ntthu aniikaraaye masheethwani khwa nzina lenu. Fweeyo khunkhattaza mwaasa woohiiyi wa khuntti yeetthu.”
50Yinsa khuwooza yoori: “Mwihikhattaze. Maana otule ahinuumananaaye mweeyo ori phantte yenu.”
Asamariiya aninkatthala Yinsa
51Osaleelaka ofiya wakathi wa Yinsa orutela pinkuuni, khujilakelela weetta sitati ya Yeruzaleemu. 52Khuwaalokozisa a karumeya awe, yo alawaka khusapuwa nti wa Samariiya yoori amweekesele puuro yoomakavo. 53Ila atthu a nti wa Samariiya khuhimpokhereli, maana aajuwiye yoori eetta ovira eettaka Yeruzaleemu. 54Tiyaaku na Yaahaya nawoona vitthu epile khumuuza Yinsa yoori: “Mbwana, ontakha yoori nirume moottho wa pinkuuni owaalukuze?” 55Ila Yinsa khuzukuluwa khuwaamaruwela. 56Aphano khulankha khusala alawa nti nkina.
Monkoni wa apale aninlottaaye Yinsa
57Eettaka olawa ntarikhi khupuwa ntthu mmote khumuuza yoori: “Kintta wuulotta wakhula vahali oneettaavo.”
58Yinsa khunjipu araka: “Ananthala anaaye maphotto aya, anyannyi anaaye vijaaro zaya, ila Mwaana wa Pinaatamu khana vahali woovumulisavo eeshwa yawe.”
59Yinsa khumuuza ntthu nkina yoori: “Okilotte.”
Ye khujipu araka: “Mbwana, okilikhe khapula kilawe kanzikhe paapa.”
60Yinsa khumuuza yoori: “Owaalikhe ananfwa awaazikhe ananfwa aya; weeyo olawe walaleye Ofwalume wa Nluku.”
61Khupuwa ntthu nkina theenya khumuuza Yinsa yoori: “Kintta wuulotta Mbwana, ila okilikhe khapula kawaaleeze ajamaazaku.”
62Yinsa khunjipu yoori: “Otule anraaye alimaka khusala eekesa nyuma khaneezela muufwalume wa Nluku.”
10Yinsa oniwaaruma anakhiyoni awe sapiyiini na awiri
1Paata ya toole, Mbwana khuwaathawula anakhiyoni awe akinoko sapiyiini na awiri, khuwaaruma yoori alawe awiri awiri alokoze nsitati na mmuti wooshimo mphule aari weettelaaye oviramo. 2Ye khuwooza yoori: “Wuurula nwulweene, ila anakhaazi vattitthiiru. Apho, mwinvekele Mweenyewe wuurula awaaperekhe anakhaazi a wuurula. 3Mwilawe, kinuurumani nkhama pwittipwitthi zinttaaye vakatthi wa miiji. 4Mwihithuule nfukho wala napampa, ama jampali, wala mwiheemele ntarikhi mwichelisa.
5“Wakhula nyuupa mwinfiyaaye, mwilupe khapula yoori: ‘Heeri yiiye vamote na mweeyo vaje apha.’ 6Amana eeyavo apho vaya ntthu wa heeri, heeri yenu enttela wiiya vamote na othuuto; amana ahiivo, entta wuurutelani. 7Mwiheettette nyuupa khwa nyuupa, ila mwiikhale nyuupa ethiito mwije mwinywe wakhula etile mwinttelaaye winkhiwa, maana nakhaazi eninsuhi phakari yawe.
8“Wakhula sitati mwinfiyaaye khupokhereliwa saana, mwije etthu yoojiwa mwinttelaaye winkhiwa. 9Mwiwaavonise alwele mwinttelaaye owaasikana na mwiwooze atthu yoori: ‘Ofwalume wa Nluku ori kharipu na mweeyo.’ 10Wakhula sitati mwinfiyaaye amana mwihipokhereliwi, mwileemo mwilawe ntarikhi mwiwooze yoori: 11‘Lifufu la sitati yenu ntthi liniphariyeeyo mmoolu mweetthu nootathelani mwaamweenyewe. Ila mwijuwe yoori Ofwalume wa Nluku ori kharipu na mweeyo.’ ” 12Yinsa khuwooza theenya yoori: “Kiniwuuzani yoori siikhu yaya etile, enteela wiiyavo tthakaraka khwa Sotooma zayita sitati eto.
13“Phoole weeyo, Korazini! Phoole weeyo, Betezayiita! Maana eriwaka Tiiru na Sitooni zeettiye orettiwawo minjuza epi mwiretteliweeyo mweeyo, apale aniikhalaaye ottuukho nka athupwiye raku, khuwala saakhu na khujivaaza fuutha. 14Nakataalikha siikhu yaya etile, enteela wiiyavo tthakaraka Tiiru na Sitooni zayita mweeyo. 15Weeyo Kafwaranaawu onttela oweziwa mpakha pinkuuni? Wala! Apho onteela wiishukhela Ahera.
16“Otule anuusiilezaanini, onikisiileza miiyo; otule anuukatthalaanini, onikikatthala miiyo. Otule anikikatthalaaye, oninkatthala otule akirumiyeeyo.”
Oruti wa anakhiyoni sapiyiini na awiri
17Anakhiyoni apale sapiyiini na awiri khuruti ari ofurahi khulupa yoori: “Mbwana, hatha masheethwani eetta onishututela amana nittakhulaka khwa nzina lawo!”
18Yinsa khuwaajipu yoori: “Miiyo kamoona epiliisi akwaka pinkuuni nkhama ozerima. 19Mwikisiileze! Kiniwinkhani owahi wooluwattha nyookha, wenye, na owahi wooshi wonshintta atuwi; khuhuurettini hatha etthu. 20Ila mwihifurahi mwaasa wa masheethwani wuushututelani, mwifurahele mazina enu waatikhiwa pinkuuni.”
21Wakathi otthuupule Yinsa khwiiya woofurahi khwa Rooho Ttakatthiifu, khuri: “Miiyo kinuusifu Paapa, Mbwana wa pinkuuni na vathi, maana weeyo wawaavithela vitthu epi anaakhili na asomi, na khuwaathoonyeza apa attiitthi. Khweele Paapa, ti nanna waatakhiyeezo.
22“Zooshi kenkhiwa ti Paapa, na khaavo aninjuwaaye Mwaana woohiiyi Paapa, wala aninjuwaaye Paapa woohiiyi Mwaana, na otule Mwaana anintakhelaaye yoori anjuwe.”
23Paata ya toole, khuwaakhuwela anakhiyoni othetekele khuwooza yoori: “Ooparikhiyiwa pi apale anoonaaye epi mwinoonaazo. 24Kiniwuuzani yoori manapiyu awaatta na afwalume aari otakha woona vitthu etthiipi mwinoonaazo ila khuhooni, na aari otakha osiila epi mwinsiilaazo ila khuhisiili.”
Nsamariiya wooshapweya rooho
25Nooretta toole, namanozela mmote wa kano khulankha yoori amweeze Yinsa khuri: “Mwaaliimu, kirette niini yoori kipatthe ohaayi wa mileele?”
26Yinsa khumuuzela yoori: “Yaatikhiwa niini nkithaapu ya kano? Eniweeleya toovi amana osomaka?”
27Ye khujipu araka: “Omphete Mbwana Nluku awo na rooho yawo yooshi, na nafusi yawo yooshi, na kuvu zawo zooshi, na akhili zawo zooshi, na omphete namwaattamanani awo nkhama etthiipo onjiphetaazo omweenyewe.”
28Aphano Yinsa khumuuza yoori: “Wajipu saana. Orettaru etthiipo, ontta opattha ohaayi wa mileele.”
29Ila namanozela wa kano otule aari otakha ojihakikhi khumuuzela Yinsa theenya yoori: “Namwaattamanani aka ti paani?”
30Yinsa khunjipu araka: “Aarivo ntthu mmote aari olankhaaye Yeruzaleemu eettaka Yeriko, khuvithaaleliwa pi manantarawu khunyakanyiwa vitthu zawe, khuvuliwa kuwo zawe, khupiiwa khulikhiwa asaleelaka ofwa. 31Erettiyeevo toole, khuviravo namalokozela wa tiini mmote, noomoona ntthu otule khunwerawera. 32Khuviravo theenya nleevi10:32 Aleevi aari awaziri a mahaakhimu a tiini. mmote, noomoona ntthu otule ari ntarikhi mphule khunwerawera. 33Aphano khuviravo nsamariiya10:33 Asamariiya aari atthu ootarawiwa pi mayaahuuti. mmote aari weettaaye safwari zawe, noomoona ntthu otule khumoonela huruma. 34Khumwaattamela khoosa makhwatta awe na mafuttha na aalikoro, khufuka na alikatuura, khunthuula khunttha va puuru vawe khunlawana onyuupa ya aletto khumwiinanela. 35Mmeesho mwaya, khulaza mizurukhu miwiri za feeta aariinaaye khumwinkha mweenyewe nyuupa khumuuza yoori: ‘Omwiinanele ntthu otu mpakha wakathi kinrutaavo, wakhula etile onttelaaye oharipu khwa ye, kinteela wuuripha nooruti.’ ”
36Aphano Yinsa khumuuzela namanozela wa kano otule yoori: “Khwa atthu apa attatthu paani omooniyeeyo wiiya namwaattamanani awe nampiiwa pi manantarawu?”
37Ye khujipu yoori: “Ti otule amooneliyeeyo huruma.” Yinsa khumuuza yoori: “Na weeyo olawe warette etthiipo.”
Owawe Maarata na Mariyamu
38Yinsa na anakhiyoni awe eetta olawa khufiya mmuti, khupuwa muukha mmote aari wiitthiwaaye Maarata, khumpwekherela.
39Ye aarina ttwiiye aari wiitthiwaaye Mariyamu, eekhaliye nshini wa moolu a Mbwana Yinsa khusala asiila mattakhuzi apale aari olupaaye. 40Ila Maarata eetta ojizukulela mwaasa wa waatta khaazi, khulawa aphale aariivo Yinsa khumuuza yoori: “Mbwana, khinuujali ttwiiyaku okilikhela khaazi yawaatta otthome? Omuuze ate akikholise!”
41Mbwana khunjipu yoori: “Weeyo Maarata washukulikha na wajikhaza na vitthu zawaatta. 42Ila eti moote ti yiiyiyeeyo yootafikhana. Mariyamu athawula phantte yooshapweya ahinnyakanyeyaaye.”
11Yinsa oniwaanozela anakhiyoni awe nanna yoolompa
1Siikhu moote Yinsa eetta olompa vahali vaya apho, eeshiyeevo mmote wa anakhiyoni awe khuri: “Mbwana, oninozele olompa nkhama etthiipile Yaahaya na ye awaanozeliyeezo anakhiyoni awe.” 2Aphano, Yinsa khuwooza yoori: “Amana mwilompaka, mwisala toono:
“Papeetthu,
littitthimisiwe nzina lawo loottakatthifu.
Wiishushe Ofwalume awo.
3Oninkhe wakhula siikhu etthu yoojiwa ninihithajiyaaye.
4Oniswaamihi twampi zeetthu,
nkhama etthiipi na fweeyo nininswaamihaaye
wakhula otule annikosaaye.
Ohinilikhelele nizayiniwaka.”
5Yinsa khuwooza theenya yoori: “Nkaakanyerelani mmote wa mweeyo anlankhaaye osikhu layili, khulawa opiya nlako wa swaahipu awe araka: ‘Swaahipu, kiipaashe phaawu ttatthu, 6mwaasa yoori eetta ota swaahipu aka onti alankhaka safwari yawe akina hatha etthu yoomwinkha.’ 7Khi amana swaahipu enu oojipuni ari nnyupa mwawe araka: ‘Ohikantipu! Miiyo kafuka milako zaka, karapalela na aanaaka alala. Akinwahi olankha yoori kuupatthise phaawu.’ 8Weekhweele miiyo kiniwuuzani yoori, hatha nkhama khatakheeni olankha yoori oopatthise phaawu mwaasa wa oswaahipu, oniishela olankha na awinkhe zooshi onhithajiyaazo mwaasa wa nthiti.
9“Tiito kiniwuuzaanini yoori: Mwiveke, mwintta winkhiwa; mweekese, mwintta opattha; mwipiye, nlako mwintta ofukuleliwa. 10Maana wooshi anvekaaye oninkhiwa, aneekesaaye ompattha, ampiyaaye nlako ontta ofukuleliwa.
11“Paapa ni mmote wa mweeyo anraaye mwanawe anvekeliye swi khumwinkha nyookha? 12Wala anvekeliye laayi khumwinkha wenye? 13Nkhama mweeyo, mweeya ru pure ootakhala rooho, mwinjuwa owenkha aaneenu vitthu zooshapweya, sapiseni Paapa wa pinkuuni khanziti owenkha Rooho Ttakatthiifu apale aninvekelaaye?”
Owahi wa Yinsa wa wiikara masheethwani
14Siikhu moote, Yinsa aari omwiikara sheethwani mmwiili wa mwinyi mmote woohittakhuli. Wakathi ansaruwiyeevo sheethwani otule, ye khwaaza ottakhula; apale aari omoonaaye khushanka. 15Ila atthu akina khusala alupa yoori: “Ye oniikara masheethwani na owahi wa Belezibuuli mfwalume wa masheethwani.” 16Akinoko eetta omweeza, khusala anvekela alama moote ya pinkuuni.
17Yinsa noojuwa etthu aari wuupuwelaaye yo, khuwooza yoori: “Wakhula ofwalume wa waawanyeya khusala wuumana otthuuporu oniiya wootapanyeya, na ojama wa waawanyeya oniishelana wiisha. 18Nkhama Epiliisi eetta ojaawanya, ofwalume awe onttela wiiyavo toovi? Mweeyo mwinlupa yoori miiyo kiniikara masheethwani khwa owahi wa Belezibuuli. 19Nkhama Miiyo kiniikara masheethwani khwa owahi wa Belezibuuli, khi aana enu aniikara toovi? Tiito aana enu atthaapo pi anttelaaye wuuphukani. 20Ila nkhama kiniikara masheethwani khwa owahi wa Nluku, eto enthoonyeza yoori ofwalume wa Nluku wafiya vakatthi venu.
21“Ntthu woozivala na woojuumaanya, amana eekeselaka vaje vawe saaneene, maali zawe ziniiya zookholeleleya. 22Ila ntthu woozivala zayita ye, amana ankukuttela khunshintta ontta onnyakanya zaana zawe anroromelaazo athuule phantte ya maali zawe.
23“Otule ahi vamote na miiyo ontta okuumanana, na otule ahinkusanyaaye khwa miiyo ontta omwaza.
24“Amana sheethwani, anlawa ntthu oneekesa vahali woohiivo maati yoori avumule, noohisikani puuro ye onlupa yoori: ‘Kintta orutela nyuupa etile kaariimo.’ 25Amana aruti khusikana nyuupa ori wooseeliwamo na wa waattaleliwamo saana. 26Aphano ontta oruti na atane masheethwani sapa ootepa otakhala, na khweettamo khusala eekhala nttumpho. Na nanna ya mwiisho wa ntthu otule oniiya wootepa zayita omwanzo.”
27Yinsa eettaka olupa mattakhuzi apale, muukha mmote aari attaaphale khunyakula araka: “Wooparikhiyiwa muukha otule oovokoliyeeyo khuwaamwisa.”
28Ila Yinsa khunjipu araka: “Ooparikhiyiwa pi apale ansiilaaye nttakhuzi la Nluku khushututela.”
Alama ya Yuunusa
29Wakathi atthu akusanyeyiyeevo vahali vamote, Yinsa khusala alupa yoori: “Atthu a leelo pi ootakhala rooho, anveka woona alama ya minjuza ila khanlawa othoonyeziwa hatha alama moote, yohiiyi etile ya napiyu Yuunusa. 30Nkhama etthiipo Yuunusa eeyiyeeyo alama ya atthu a Neniive, naye Mwaana wa Pinaatamu onttela wiiya alama ya atthu a leelo. 31Rayisi wa kusini onlawa alankhe siikhu ya ophukiwa na atthu a khapila eti ookwiseleni paathuli, maana ye alankha peetiwene oteela osiila akhili za Seleyimaana, ila nasaapi otu ariiye apha anziti Seleyimaana. 32Atthu a Neniive anlawa alankhe siikhu ya ophukiwa, ookwiseleni paathuli, maana yo athupwiya twampi zaya, paata ya osiila tafusiiri ya Yuunusa; otu mwiriina apha nasaapi anziti Yuunusa.”
Nuuru ya mwiili
33Yinsa khuvira alupaka yoori: “Khaavo ntthu ankhozaaye khantteya khukhutela na yuuku, ila entthiiwa vahali wawooneyavo yoori esala ewaamwasikhela apale anviraaye nnyupa. 34Maasho khantteya ya mwiili. Amana maasho awo eeya saana, mwiili awo wooshi oniiya wawiitaala nuuru. Ila amana maasho awo ahiiyi saana, mwiili awo oniiya n’yiiza. 35Nakataalikha, wiiyane phoole na nuuru eto oriinaaye yoori ehiiye yiiza. 36Amana mwiili awo wooshi wiiyana nuuru, khuhiina hatha phantte moote ya yiiza, oniiya woomwasikheliwa nkhama khantteya yuumwasikhelaka weeyo.”
Yinsa na mafwarizeewu na anamanozela a kano
37Wakathi Yinsa eeshiyeevo ottakhula, mfwarizeewu mmote khumuuza olawa oja owawe. Ye noofiya khwiikhala vameeza. 38Mfwarizeewu otule khushanka mwaasa wa omoona Yinsa eettela oja woohinawi.
39Mbwana khuwooza yoori: “Mweeyo mafwarizeewu, mwinoosa koopho na parathu oje waya, ila rooho zenu zeetaala vitthu za omaashokopho na zoohusuti. 40Alolo! Otule aattaliyeeyo oje khahi othuuto aattaliyeeyo nkatthi? 41Mwipakuse nkatthi mweenu khwa owenkha zimola asikhini, toowo mweeyo mwintta wiiya oottakattha saaneene.
42“Olaanikha pu weenu mweeyo mafwarizeewu, maana mwininkha lifunku la khuumi mathapa na vitthu za nwoorotha, ila khusala mwitarawu shariya na pheta ya Nluku! Mweeyo mwina yooretta vitthu epo woohilikhi phantte kiina.
43“Olaanikha pu weenu mweeyo mafwarizeewu, wa wuutuvelani puuro ya wiilokozi nsinakooka na ochelisiwa wa shitahavo vamwanttiwa.
44“Olaanikha pu weenu mweeyo, mwiiyiyeeyo nkhama khapuri yoohooneyi anviraavo atthu vatulu vaya khuhijuwi.”
45Aphano namanozela wa kano mmote khunjipu Yinsa araka: “Mwaaliimu, vitthu epo olupaazo, ontta onittukhana fweeyo.”
46Yinsa khuri: “Olaanikha pu weenu mweeyo anamanozela a kano, mwiniwaapwecherisaaye atthu mapwattha oowaaziti. Ila mweeyo khamwiniwaawuni, hatha na yaala yenu.
47“Olaanikha pu weenu mweeyo! Maana mwiniwaajekela khapuri manapiyu, ari amarehemu apapazenu awooliyeeyo. 48Khwa etthiipo mweeyo mwinlawela oshaahiti wa okhupalela epile apapazenu arettiyeeyo. Yo awoola manapiyu, mweeyo khuwaajekela khapuri zooshapweya. 49Tiito Nluku alupiyeeyo nkatthi wa akhili zawe yoori: ‘Kinlawa kawaaperekhe manapiyu na maaswihaapa; yo anteela owoola akina, aweekarise akina aya.’ 50Mwaasa wa epo, atthu apa a leelo anttela ohukhumwiwa khwa taamu ya manapiyu ooshi ooliiweeyo thanku wumpiwa wa olumwenku. 51Waaza taamu ya Apeele mpakha taamu ya Zakariiya, otule ooliweeyo kharipu ya va alitaari vaje wa nyuupa ya Nluku. Kiniwuuzani yoori, atthu a leelo anlawa ajipu mwaasa wa ethiito.
52“Olaanikha pu weenu mweeyo anamanozela a kano, maana mwathuula efukulo ya ojuwa, ila mweeyo khuhivirimo na khuwaakhattaza apale aari otakhaaye oviramo.”
53Paata ya Yinsa olaavo aphale vaya, mafwarizeewu na anamanozela a kano khwaaza omuuzela vitthu zawaatta ari okatipukha. 54Yo aari ontakhela alupe etthu ethiito yiiye kiswaswi ya opattha onlokoveza.
12Ohirimiza na olipisela
1Nakataalikha khuntti ya atthu khukusanyeya, mwaasa wa waatta akinoko khusala aluwatthana. Yinsa khuwooza khapula anakhiyoni awe yoori: “Phoole na fwaramento ya mafwarizeewu yiiyiye onaafikhi. 2Khayiivo yoovithiwa ehinteelaaye ovithuliwa na zooshi epile zoottiyeleliwa zinteela ojuwiwa.” 3Zooshi zinlupiwaaye n’yiiza, zinlawa zalupiwe nthana, na zooshi epile zinlupiwaaye sirini zinlawa zeeye payana.
Nimoove Nluku paasi
4“Miiyo kiniwuuzani ashirikha yoori: mwihiwoove apale anuulaaye mwiili, nawiisha khuhiretteli hatha etthu. 5Ila miiyo kinuuthoonyezani paani wa omoova: mwimoove Nluku, otule paata ya wuula mwiili, ariina owahi wa weeselela motthooni. Oto ti mwiriina ya omoova. 6Anyannyi athaanu attiitthi-attiitthi khanuuzanyisiwa sinku piiri? Ila apo aya khaavo mmote Nluku aninsahawaaye. 7Hatha na nyuuli za mmwishwa mweenu zooshi pi za waalakiwa. Mwihoove, mweeyo mwinaaye fwayita zayita anyannyi apo awaatta.”
Onkatthala Yinsa na otukhuru
8“Miiyo kiniwuuzani yoori: otule antukhurwaaye vakatthi wa atthu yoori namalottela aka, Mwaana wa Pinaatamu onteela otukhuru vakatthi wa malayikha a Nluku. 9Ila otule anikikatthalaaye vakatthi wa atthu, na ye onteela okatthaliwa vakatthi wa malayikha a Nluku. 10Wooshi otule anintarawaaye Mwaana wa Pinaatamu onswamihiwa, ila otule ankufurwelaaye Rooho Ttakatthiifu khanswamihiwa.
11“Amana mwithuuliwa olawa ophukiwa nsinakooka ama wa afwalume, mwihiiyane shaakha khwa nanna mwinttelaaye ojaakisa ama etthu mwinttelaaye olupa. 12Maana wakathi otthuupo Rooho Ttakatthiifu entta wuuthoonyezani etthu yoolupa.”
Thaajiri woohiina akhili
13Mwinyi mmote wa khuntti etile khunvekela Yinsa araka: “Mwaaliimu, omuuze ttwiiyaku akaawanyele maali epile alikhiyeeyo papeetthu.”
14Yinsa khunjipu araka: “Weyo, paani akirettiye wiiya namaphuka enu wala namwaawanya maali zenu?” 15Aphano khuwooza yoori: “Phoole na omaashokopho wa vitthu, mwaasa yoori ohaayi wa pinaatamu khunlipisiwa pi vitthu epile ampatthaazo.”
16Yinsa khulupa nlikaniso araka: “Aarivo mwinyi mmote wa thaajiri aaruweriyeeyo channu. 17Ye khusala awaza toono: ‘Kirette-ni? Akina vahali wootthaavo peewu zaka epi.’
18“Khulupa yoori: ‘Aaa, kajuwa etthu yooretta. Kintta opwecha matthala apa mattiitthi kijeke mawulu-mawulu yoori kittheemo peewu zaka na vitthu zaka zooshi epile kiriinaazo. 19Nawiisha, kuuze nafusi yaka yoori: “Onaaye peewu na vitthu zawaatta zintoshelezaaye nyaakha zawaatta; ovumule, oje, onywe na ofurahi.” ’
20“Ila Nluku khumuuza yoori: ‘Nlolo! Osikhu otthuupu ontta ofwa. Maali zawo paani anttelaaye osalana?’ ”
21Yinsa khumarisela araka: “Ntthu oto ori nkhama atthu apale anlipanaaye maali zaya ila mmakhono wa Nluku khahi mathaajiri.”
Onroromela Nluku
22Aphano Yinsa khuwooza anakhiyoni awe araka: “Tiito kiniwuuzaanini yoori: mwihiiye woovelavelela ohaayi enu, wala etthu mwinttelaaye oja, ama mwiili enu khwa etthu ya owalisa. 23Maana ohaayi ona fwayita khuluyeene zayita etthu yoojiwa na mwiili ona fwayita khuluyeene zayita kuwo. 24Mwiwoone anakhuku; khanzala wala khanuurula hatha ntthala khana loopwehavo vitthu zoojiwa zaya, ila Nluku oniwenkha etthu yoojiwa. Ila mweeyo mwinaaye fwayita khuluyeene zayita anyannyi apo! 25Paani wa mweeyo anwahaaye weekezela mansha awe hatha nkhama eetta oshukulikhela? 26Mweeyo khamwinwahi oshintta vitthu nkhama epo ttiitthittiitthi, khi mwinshukulikhela toovi kinoko zaya?
27“Moone nanna enwulaazo miitthi za ntthuttu na maluwa aya: yo khazinkhola khaazi, wala khazinsona. Ila wekhweele kiniwuuzani yoori: Seleyimaana na othaajiri wawe, khawaleeni kuwo zooshapweya nkhama maluwa apa. 28Moone, Nluku onwalisa nyaani za ntthuttu leelo ziriivo meesho zinttelaaye olukuziwa khatepeeni, wuuwalisani mweeyo channu atthu oopushuwa amini! 29Mwihishukulikhele etthu mwinttelaaye oja ama onywa. 30Maana amalapo pi anshukulikhelaaye vitthu epo, ila mweeyo Papeenu onjuwa yoori enuuhithajiyani vitthu epo. 31Mweekese khapula ofwalume wa Nluku, vitthu zaya epo mwintta weekezeliwa.”
32Yinsa khulupa theenya araka: “Mwihoove mweeyo mwiiyiye nkhama khuntti ttiitthiiru ya pwittipwitthi, maana Papeenu ti ye atakhiye owinkhani ofwalume awe. 33Muuzanyise zooshi mwiriinaazo, nzurukhu aya mwiwenkhe asikhini. Mwijaattalelele mifukho zihinvaruwaaye, toowo mwinthokorela maali pinkuuni zihiniishaawo, okhu ahinifiyaawo nantarawu wala maweephe yoori aharipu. 34Maana attaapho eniiyavo maali zawo rooho yawo eniiya attaapho.”
Anamarumeyela oojeekesela
35Yinsa khuvira alupaka yoori: “Mwiiye oojeekesela na khantteya zenu ziri zookhoziwa. 36Mwina yawiiya nkhama anamarumeyela aninwejelaaye mbwana aya yoori arutaka onjampo la harusi, amana apiiya nlako anfukulele nasaapiru. 37Ooparikhiyiwa anamarumeyela apale mbwana aya anttelaaye owaasikana eettaka ojeekesela. Kiniwuuzani khweele yoori, mbwana aya na ye ontta ojiwalisa yoori arumeye, awooze wiikhala vameeza asala awaarumeyela. 38Hatha nkhama ata osikhu layili ama lifwajiri, ooparikhiyiwa anamarumeyela apale mbwanaaka anttelaaye owaasikana ari oojeekesela. 39Ila eweeleyeni vitthu zaya epi: maana, mweenyewe nyuupa eriwaka eetta ojuwa wakathi antaavo natarawu, khaari olikhelela opwechiwa nyuupa yawe. 40Mweeyo theenya mwiiye woojilikanisa, maana wakathi antaavo Mwaana wa Pinaatamu pi opule mwihinaakhipwelaaye.”
41Aphano Pheeturu khumuuzela Yinsa yoori: “Mbwana, nlikaniso opo pu weetthu ama pu wa atthu ooshi?”
42Mbwana khujipu araka: “Ti paani eeyiyeeyo nsatoro wa waamineya na wa akhili, Mbwana awe amwinkhiyeeyo owaalokozela akarumeya azaawe na owenkha etthu yoojiwa amana ofiya wakathi? 43Wooparikhiyiwa karumeya otule Mbwana awe amana ataaka anttelaaye onsikana arettaka etthiipo. 44Weekhweele, kiniwuuzani yoori onttela olikheliwa maali zooshi. 45Ila karumeya otule amana eeya wootakhala rooho, ajilupezaka mweenyewe yoori: ‘Mbwanaaka ontta orupaza,’ khusala awaapiya akarumeya apale akina aakha na aalume, ajaka, anywaka na ahapaliwaka, 46mbwana wa karumeya otule onttela ota siikhu ahaari waakhipwelaaye na wakathi ahinjuwaaye. Ye ontta onhukhumu saaneene antthe puuro ya atthu oohaamineyi.
47“Karumeya otule anjuwaaye matakhelo a mbwana awe, ila khuhisala ajeekesela na khuhisala aretta epile antakhaazo mbwana awe, onteela ohukhumwiwa na ojaphiwa venkivene. 48Ila otule ahinrettaaye matakhelo a mbwanaawe mwaasa woohijuwi, onteela ojaphiwa na ohukhumwiwa vattitthiiru. Wakhula otule enkhiweeyo zawaatta ona yoorutisa zawaatta; na otule aalikheliweeyo zawaatta, onlawa avekeliwe venkivene.”
Waawanyeya mwaasa wa Yinsa
49Yinsa khurutela olupa yoori: “Miiyo kateela okhoza moottho va olumwenku, kaari otakha woona okholeliye! 50Ila yamwanzo kiina ya woosiwa khwa ohoowa, kiri muuthunku mpakha vitthu epi zirettikhane! 51Mweeyo mwinaakanyera yoori miiyo katiisa heeri voolumwenku? Wala! Kiniwuuzani khweele yoori, miiyo katiisa ohisiilani. 52Waaza nasaapi mpakha ninttaawo, nkatthi wa ojama wa atthu athaanu, onteela opuwamo waawanyeya; attatthu ohisiilanani apale awiri, apale awiri ohisiilanani apale attatthu. 53Paapa wuumana na mwanawe na mwaana wuumana na papaawe. Maama wuumana na mwanawe wankha, mwaana wankha wuumana na mamaawe, nkhwe wuumana na nkhwewe, nkhwe wuumana na nkhwewe.”
Alama za wakathi
54Yinsa khuwooza atthu aakusanyeyiyeeyo yoori: “Mweeyo amana moona liwiku leettaka phantte ya okhu lintupweelaawo njuwa mwilupaka yoori: ‘Entakha onya vuula’, khweele khurettikhana. 55Amana moona pheevo za kuusi mwinlupaka yoori: ‘Enteela opuwa haari’, khweele khurettikhana. 56Manaafikhi! Mweeyo mwinjuwa olupa alama za va tuniya na za otulu, aphano toovi mwihijuwaka olupa alama za wakathi opu?
57“Mwaasa aya niini mwihijuwaka othawula etile yiiyiyeeyo ya shariya? 58Amana weeyo na muumani awo mwilawaka wa namaphuka, enhithajiya osiilana khapula rakuzeene mwihinalawe, maana amana ofiya wa namaphuka ontta omuuza namweekesela ootthe nkalapooso. 59Miiyo kiniwuuza khweele yoori khunlaamo ohiripheeni nzurukhu woolikana.”
13Othupwiya ama ofwa
1Wakathi aya opule, atthu aariivo khumuuza Yinsa yoori Pilaatu awoola a Kalileya akina wakathi aari orettaavo twaha zaya. 2Yinsa khuwaajipu yoori: “Mweeyo mwinoona yoori a kalileya apo aari anatwampi zayita atthu akina, mwaasa woohoowa toowo? 3Miiyo kiniwuuzani yoori wala! Ila amana na mweeyo mwihithupwiyi twampi zenu, mooshi mwintta opwetheya nkhama yo. 4Ama mwinaakanyera yoori apale khumi na wanaane yaawaakweliyeeyo korofwa ya Siloowe aari anapaathuli zayita apale ooshi aniikhalaaye Yeruzaleemu? 5Miiyo kiniwuuzani theenya yoori wala! Ila amana mwihithupwiyi twampi zenu mooshi mwintta opwetheya nkhama etthiipo nayo apwetheyiyeezo.”
Mfikeera woohiimi
6Aphano Yinsa khulupa nlikaniso opu onraaye: “Mwinyi mmote aarina mfikeera awe aazaliyeeyo mmashapa mwawe. Khulankha olawa oshuma mishumo zaya, khuhisikanimo hatha etthu. 7Aphano khumuuza namalimela nshapa ntthile yoori: ‘Kiina nyaakha mittatthu kitaaka oshuma, kihisikanakamo hatha etthu. Okakatte! Mwaasa wa etthu-ni ottiyelelaka puuro mahala?’
8“Ila karumeya awe otule khunjipu araka: ‘Mbwana, kinuuvekelani yoori mwilikhe mfikeera opu wiiye nttumphu mpakha mwaakhani; miiyo kintta othipa nshini mwaya kisala kiitthela vitutu. 9Mwaakha nkina amana wiima mishumo ti yooshapweya; amana ohiimi okakatte.’ ”
Muukha wa ovonisiwa Saapatu
10Siikhu ya saapatu, Yinsa eetta osomisa nsinakooka. 11Nttumphule aarimo muukha aari ohoochiwaaye ti sheethwani khwa nyaakha khumi na minaane, aari wookhutupuwa ahaari owahaaye wookowa. 12Wakathi Yinsa amooniyeevo khunkhuwela khumuuza yoori: “Mwanankha wavona orati awo.”
13Yinsa khunttheela makhono nunu otule omuuta otthuupule khookowa, khwaaza otthapa ansifwaka Nluku. 14Ila haakhimu wa sinakooka khwiiya wawiiphiiriwa mwaasa wa Yinsa ovonisa siikhu ya saapatu, tiito aawooziyeeyo atthu yoori: “Ziwaapho siikhu sitha zookhola khaazi. Mwisala mwita siikhu etthiipo yoori mwivonisiwe, ila saapatu wala.”
15Aphano Mbwana khujipu araka: “Manaafikhi! Paani mmote wa mweeyo anraaye efiiye saapatu khuhifukuli mompe zawe na apuuru awe olawa onywisa maati? 16Nunu otu ojama wa Eburahiima, eettiye ofukiwa ti epiliisi khwa nyaakha khumi na minaane, nanna-ni ahaari weettelaaye otaphuliwa mwaasa wa wiiya saapatu?”
17Alupiyeevo mattakhuzi apale, maatuwi awe Yinsa ooshi khuwaapattha haaya, atthu ooshi aariivo khwiiya ofurahi mwaasa wa vitthu zooshapweya epile aari orettaazo Yinsa.
Nlikaniso wa phunje ya muuyu
18Yinsa khulupa yoori: “Ofwalume wa Nluku ori nkhama niini? Wala kilattisane niini? 19Ori nkhama phunje ya samuli, mwinyi mmote azaliyeeyo mmashapa mwawe. Khuwula khwiiya muutthi nwulweene, anyannyi a otulu khujekamo vijaaro zaya nvirapi mwaya.”
20Yinsa khulupa theenya araka: “Ofwalume wa Nluku ori nkhama niini? 21Ori nkhama fwaramento muukha anthuulaaye khuphakanya na ofu wa tiriku wa waatta, wooshi khujakhuwa.”
Nlako woophunyeya
22Yinsa eetta ovira anozelaka nsitati na miti mikina zawaatta eettaka Yeruzaleemu. 23Ntthu mmote khumuuzela yoori: “Mbwana, vattitthiiru atthu anttelaaye wuusurukha?”
24Yinsa khunjipu araka: “Mwijilipise yoori mwivire vanlako woophunyeya, maana awaatta anlawa eekese ovira ila khanteela owahi. 25Mweenyewe nyuupa amana afuka nlako awe, mweeyo mwinsala vaje mwipiyaka nlako na mwivekaka yoori: ‘Mbwana mwinifukulele!’
“Ye ontta wuujipuni araka: ‘Akinjuwa ohali mwinlankhaawo.’
26“Aphano mwinlawa mwalupe yoori: ‘Naja vamote, khunywa vamote na wanozela mmuti mweetthu.’
27“Ila ye onlawa ajipu yoori: ‘Akinuujuwani wala ohali mwinlankhaawo akinjuwawo, mwikisuse mweeyo anamaretta zootakhala.’
28“Mwinlawa mwamoone Eburahiima, Esiyaakha, Yaakhumpa na manapiyu ooshi ari muufwalume wa Nluku, ila mweeyo mwiikareliwe oje. Attaapho onlawa weeyevo olila na oluma meeno. 29Atthu anttela olankha khipula akina okhu lintthamuwaawo njuwa, ate eekhale vameeza wa ofwalume wa Nluku. 30Weekhweele, awaapho amwanzo anttela wiishela, na awiishela anttela wiiya amwanzo.”
Yinsa onoonela huruma Yeruzaleemu
31Wakathi otthuupule khutavo mafwarizeewu khumuuza Yinsa yoori: “Oleevo apha, maana Herooti ontakha owuula.”
32Ye khuwaajipu yoori: “Mwilawe mwamuuze nanthala aya oto yoori: ‘Leelo na meesho kiniikara masheethwani na owaavonisa alwele, siikhu ya ttaatthu kintta wiishisa khaazi yaka. 33Enhithajiya, leelo, meesho na nrotto ovira kilawaka; maana weekhweele khaavo napiyu anfwaaye nti nkina woohiiyi Yeruzaleemu!’
34“Yeruzaleemu, Yeruzaleemu, weeyo oniwoola manapiyu na owaavonya apale aperekhiweeyo! Swaafu kavi miiyo kitakhaka owaakusanya aanaawo nkhama mwanakhu aniwaakusanyaazo aanaawe mmapaphelo mwawe, ila weeyo khuhitakhi? 35Moone yoori nyuupa yenu enttela wiiya yoothamiwa. Miiyo kiniwuuzani yoori mweeyo khamwinteela okoona theenya mpakha wakathi mwinttelaaye olupa yoori: ‘Wooparikhiyiwa ti otule antaaye khwa nzina la Mbwana!’ ”
14Ovonisa nkina Siikhu ya Saapatu
1Saapatu moote, Yinsa aalawiye wa nttunkhulu mmote wa mafwarizeewu olawa oja, atthu aari nttumphule khusala amweekesela. 2Attaaphale vaya, aarivo mwinyi aavipiyeeyo mwiili awe wooshi. 3Yinsa khuwoozela mafwarizeewu na anamanozela a kano araka: “Halaali onvonisa nlwele saapatu ama wala?” 4Ila yo khwiiya oonyamala. Attaaphale, Yinsa khunkhola mwinyi otule nkhono awe, khunvonisa khumuuza yoori olawe.
5Aphano khuwoozela yoori: “Paani wa mweeyo anraaye amooniye mwanawe ama mompe yawe ekweliye vanlipu khuhilazivo nasaapiru eri Saapatu?”
6Yo khuhiwahi ojipu.
Ojipushuwisa na omakeleya
7Wakathi ajuwiyeevo yoori atthu apale aalaleyiweeyo njampo aari othawula puuro za wiilokozi, ye khulupa nlikaniso opu: 8“Amana olaleyiwa njampo la harusi, ohithawule puuro etile ya wiilokozi, maana khinjuweya alaleyiwe ntthu wootepa oshitahiwa zayita weeyo. 9Noota otule oolaleyiyeeyo ontta owuuza yoori: ‘Puuro eto omwinkhe otu’. Weeyo entta wuupattha haaya olawaka wiikhala puuro yawiishela. 10Ila amana olaleyiwa ona yawiikhala puuro yawiishela, noota otule oolaleyiyeeyo ontta owuuza yoori: ‘Swaahipu, ote wiikhale puuro eti ya wiilokozi.’ Aphano, weeyo onttela wiiya woohishimwiwa venkivene vakatthi wa anamalaleyiwa ooshi. 11Maana wakhula otule anjiwulisaaye ontta opushuwisiwa, na otule anjipushuwisaaye ontta owulisiwa.”
12Attaaphale Yinsa khumuuza mwinyi otule anlaleyiyeeyo yoori: “Amana weeyo wiiyana etthu yoojiwa yawo ama njampo lawo, ohiwaalaleye attwiizo, ashirikha awo, ajamaazo ama anamwaattamanana awo oothaajiri. Amana oretta toowo nayo antta wuulaleya, ooriphe etile weeyo wawaretteliyeeyo. 13Ila amana wiiyana njampo owaalaleye asikhini, anamarakala na atthu oohooni. 14Toowo oparikhiyiwa onttela wiiya wawo, maana apo aya khanlawa wiiyana etthu yawuurutisela. Oriphiwa wawo onttela ota siikhu ya osisimuliwa wa anashariya.”
Nlikaniso wa njampo liwululene
15Ntthu mmote wa atthaapale aariina vameeza asiiliyeevo mattakhuzi apale khumuuza Yinsa yoori: “Ooshapweyiwa pi apale anttelaaye oja njampo la Ofwalume wa Nluku.”
16Aphano Yinsa khuri: “Mwinyi mmote atthenkeziyeeyo njampo lawe khuwaalaleya atthu awaatta. 17Noofiya wakathi khunruma karumeya awe olawa owooza anamalaleyiwa yoori: ‘Mwite, zalikana.’
18“Ila wakhula mmote khwaaza olupa tafwawuthi zawe, wamwanzo khulupa yoori: ‘Koozanya nshapa laka, apha kinttela woona, kinveka nswammaha.’
19“Wa phiiri khulupa yoori: ‘Koozanya mompe khumi zoolima, kintakha kilawe keezelele, kinveka nswammaha.’
20“Wattaatthu khuri: ‘Kaloola nasaapi, akinwahi olawa.’
21“Karumeya otule khuruti khulawa khumuuza Mbwana awe vitthu epile. Mweenyewe njampo khwiiya wawiiphiiriwa khulupa yoori: ‘Waakuve olawe mmatarikhi na mmuti wa sitati wawaatiise anamarakala, asikhini na apale oohooni.’
22“Karumeya otule nooruti khulupa yoori: ‘Mbwana, karetta epile mwaakirumiyeezo, ila nalelo yasala puuro.’
23“Aphano mbwanaawe khumuuza yoori: ‘Olawe tarikhi khuulu na mmiphiitelo, wawaakhanyarele apale onttelaaye owaasikana yoori nyuupa yaka yiitaale. 24Kiniwuuzani yoori khaavo khwa apale aalaleyiweeyo anttelaaye oja njampo laka.’ ”
Nanna ya onamalottela wa Yinsa
25Siikhu moote, atthu awaatta eetta onlottelela Yinsa, ye khuzukuluwa khuwooza yoori: 26“Otule antakhaaye okilotta, ona ya okipheta channu zayita papaawe, mamaawe, muukhaawe, aanaawe, attwiize, alupuwe, ama ohaayi awe, noohiretti etthiipo khaniiya nakhiyoni aka. 27Na otule ahinthuulaaye nsalapa awe akilotta khaniiya nakhiyoni aka.
28“Paani wa mweeyo anraaye atakhaka ojeka korofwa yawe, ahinaazaaye wiikhala khapula attheela hisapu vitthu zintakhaavo oona nkhama onwahi wiishisa? 29Ahirettiru etthiipo, ye ontta waaza ila khaniishisa. Atthu apale anttelaaye omoona antta ontheya alupaka yoori: 30‘Mwinyi otu aaza ojeka ila khawaheeni wiishisa.’
31“Ama mfwalume ni, anraaye alawaka wuumana viittha na mfwalume nkina, khuhaazi wiikhala khapula apheleleza na anajanka awe apale alufu khumi, nkhama anlawa awaakhitiri apale alufu eshiriini anttelaaye wuumanana? 32Amana ahiretti toowo, apale ahinafiye ari peetiwene nalelo, ontta onruma waziri awe olawa owaavekela heeri. 33Khwa nanna etthiipo wakhula mmote wa mweeyo ahinlikhaaye epile ariinaazo, khansuhi wiiya nakhiyoni aka.
34“Mwiinyu ona fwayita, ila amana olikha onyuunya, onrutiseleya toovi onyuunya waya? 35Khunretteliwa etthu wala mmashapa ama ophakanyana ottophe, ontta wiitthiwa.
“Otule ariina mashiilo, ti asiile.”
15Pwittipwitthi yawaashikha
1Wakathi nkina anamariphisa lumpuru na anatwampi khuta oteela onsiila Yinsa. 2Mafwarizeewu na anamanozela a kano khusala aapa araka: “Mwinyi otu oniwaapokherela anatwampi khusala aja vamote na yo.”
3Aphano Yinsa khuwooza nlikaniso opu araka: 4“Paani mmote wa mweeyo anraaye arina pwittipwitthi zawe miiya khumwaashikha moote, khuhilikhi ntthuttu epile tiisiini na tiisiya zisaliyeezo, eettela etile emwaashikhiyeeyo mpakha opattha? 5Amana asikana, ontta ovikela ari woofurahi. 6Noofiya owawe, oniwaakhuwela maswaahipu na anamwaattamanana awe khuwooza yoori: ‘Nlaweni nitthape, maana kapattha pwittipwitthi yaka etile yaashikhiyeeyo.’ 7Khwa nanna etthiipo kiniwuuzani yoori onttela wiiyawo otthapa nwulweene pinkuuni mwaasa wa natwampi othupwiya, zayita anashariya tiisiini na tiisiya ahinhithajiyaaye othupwiya.”
Nzurukhu wawaashikha
8Khulupa araka: “Ama muukha-ni anraaye arina nzurukhu awe khumi, khumwaashikha mmote, khuhikhozi khantteya aseela nnyupa mwawe, eekesa waakhilivo mpakha opattha? 9Amana apattha oniwaakhuwela maswaahipu zawe na anamwaattamanana awe khuwooza yoori: ‘Nlaweni nitthape, maana kapattha nzurukhu aka opule waakaashikhiyeeyo.’ 10Miiyo kiniwuuzani yoori eniiyavo furaha khuluyeene vakatthi wa malayikha a Nluku mwaasa wa natwampi mmote othupwiya.”
Nlikaniso wa mwaana wawaashikha
11Yinsa khurutela theenya yoori: “Aarivo mwinyi mmote aariina aanaawe awiri. 12Otu nttiitthi aya khumuuza papaawe yoori: ‘Paapa, mwikinkhe lifunku la erathi yaka.’ Papaawe khuwaawanyeza maali epile aanaawe.
13“Oviriyeevo wakathi vattitthiiru, mwaana otule nttiitthi khuthuula maali zawe epile aawanyeliweezo khulawa tuniya kiina ya woolepawo. Ottuukho khuharipu maali zawe epile khwa mwentto woololo. 14Paata ya oharipu zooshi, khupuwa jala yawaatta tuniya etile, ye khusala ahankayikha. 15Tiito khulankha mpakha wa mwinyi mmote wa tuniya ethiitile khunvekela khaazi, ye khumwinkha oshukisa kuluwe zawe ntthuttu. 16Ye aari ohithajiya oja vitthu epile zaari ojiwaazo ti kuluwe na khaavo aari omwinkhaaye etthu yoojiwa.
17“Khujipayini khuri: ‘Anakhaazi akavi a paapa ariina etthu yoojiwa yoowaafiyela, miiyo kiri okhuno entta okikhola jala. 18Kintta olankha kilawe wa paapa kamuuze yoori: “Paapa, kakosa mmakhono wa Nluku na mmakhono mweenu. 19Akinsuhi theenya wiitthiwa yoori ki mwanenu, mwikipokherele nkhama mmote wa anakhaazi enu.” ’ 20Khulankha khulawa mpakha wa papaawe. Nalelo ari peetiwene papaawe khumoona, khwiiyana huruma khuluyeene khusala antthirela khulawa khumpatikha na khumpejari.
21“Attaaphale mwaana otule khumuuza papaawe yoori: ‘Paapa, kakosa mmakhono wa Nluku na mmakhono mweenu. Akinsuhi wiitthiwa yoori ki mwanenu.’
22“Ila papaawe khuwooza a karumeya awe yoori: ‘Mwaakuve, mwitiise kuwo swaafi mwinwalise. Na peetthe mwinwalise nzaala mwawe na shapatthu mmoolu mwawe. 23Mwilawe onzizi mwanthuule mwaana wa mompe otule eesheliyeeyo oneneva mwite mwishije, nirette njampo la furaha. 24Mwaasa yoori mwanaka otu aafwiiye, apha ori haayi; aashikhiye, apha apattikhana.’ Khwaaziwa njampo.
25“Epo zaari orettikhana mwaana otule nwulu ari omashapa. Khuta mpakha kharipu ya vaje, khusala asiila koma zeettaka ovuma na atthu eettaka wiina. 26Aphano ye khunkhuwela karumeya mmote wa vaje attaaphale khumuuzela niini yaari orettikhanaaye. 27Ye khumuuza yoori: ‘Ttwiiyo tiye arutiyeeyo, papaawo khunshijela mwaana wa mompe otule eesheliyeeyo oneneva, mwaasa wa ompokherela ari haayi.’
28“Mwaana otule nwulu khwiiphiiriwa khuhisala atakha oviramo. Attaaphale papaawe khusaruwa khunkhanyarela. 29Ila ye khumuuza papaawe yoori: ‘Moone! Nyaakha zawaatta kuurumeyelakani, wala akinakhijilele hatha nttakhuzi lenu limote. Ila khamwinakinkhe hatha puuzi moote yoori kirette njampo na ashirikha aka. 30Arutiyeevo mwanenu oto aharipwiyeeyo vitthu zenu na amalempe, mwanshijela mwaana wa mompe otule wooneneva aya.’
31“Aphano papaawe khumuuza yoori: ‘Mwanaka! Wakhula siikhu oniiya vamote na miiyo, wakhula etile kiriina ti yawo. 32Ila yaari ohithajiya oretta njampo la furaha, mwaasa yoori ttwiiyo aafwiiye apha ori haayi, aashikhiye apha apattikhana.’ ”
16Nlikaniso wa namalokozela wa anakhaazi woohaamineyi
1Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Aarivo mwinyi mmote wa thaajiri aariina namalokozela wa anakhaazi awe, khuuziwa yoori: ‘Namalokozela otule ontta oharipu maali zawo.’ 2Ye khunkhuwelisa khumuuzela yoori: ‘Niini epi kinsiilaazo onrettaazo weeyo? Otiise warakha za hisapu koone etthu oretteliyeeyo nzurukhu aka, maana khunteela orutela wiiya namalokozela wa anakhaazi.’
3“Namalokozela wa anakhaazi otule khuupuwela toono: ‘Kinttela oretta ni, mbwanaaka amana akilikhisa khaazi? Othipa akinkhitiri na olawa olola enikipattha haaya. 4Aaa, kajuwa etthu yooretta yoori amana kiikariwa atthu akipokherele mmavaje mwaya.’
5“Aphano ye khuwaakhuwela ooshi apale aari wiiliwaaye ti mbwanaawe. Khumuuzela otule wamwanzo yoori: ‘Oniwiila kavi mbwanaaka?’ 6Ye khujipu yoori: ‘Onikiila ttompwiyo miiya za mafuttha.’
“Namalokozela wa anakhaazi otule khuri: ‘Teeni yawo ti eti eriiye va warakha apha, wiikhale waatikhe hamusiini.’
7“Elottelanaka khumuuzela otule wa phiiri yoori: ‘Khi weeyo oniiliwa kavi ti mbwanaaka?’ Ye khujipu yoori: ‘Kiniiliwa miphimo miiya za tiriku.’ Namalokozela wa anakhaazi otule khumuuza yoori: ‘Teeni yawo eti eriiye va warakha apha, waatikhe thamaaniini.’
8“Aphano Mbwana awe khunttottopela namalokozela wa anakhaazi otule woohaamineyi mwaasa wa akhili epile aariinaazo. Miiyo kiniwuuzani yoori, atthu a voolumwenku apha ana akhili zawaatta mmenttezi mwaya zayita atthu apale aneettettaaye nnuuru. 9Apho kiniwuuzani yoori: Mwirumeyele maali zenu zohiiyi za shariya yoori mwiiwaapatthe ashirikha, amana ziwiishelani yo oopokhereleni pinkuuni.
10“Otule anamineyaaye khwa etthu ttiitthiiru onaamineya khwa etthu khuluyeene; otule ahinaamineyaaye khwa etthu ttiitthiiru hatha etthu khuluyeene khanaamineya. 11Nkhama khamwaamineyeeni na maali zohiiyi za shariya, paani anttelaaye owaaminini khwa maali zookhweele? 12Nkhama khamwaamineyeeni na vitthu za watthu, paani anttelaaye owinkhani etthu enttelaaye wiiya yenu?
13“Khaavo karumeya enshapweyaaye owaarumeyela a Mbwana awiri, mwaasa yoori ontta omwiiphiirisa mmote, antuvelise otu nkina; ama oniiya wa waamineya khwa otu mmote, antarawu otu nkina. Khinwaheya onrumeyela Nluku na nzurukhu.”
14Mafwarizeewu apale oopheta nzurukhu nakuvu, noosiila mattakhuzi apale, khusala antheya Yinsa antarawaka. 15Aphano ye khuwooza yoori: “Mweeyo pi apale oojoona wiiya anashariya vakatthi wa atthu, ila Nluku onjuwa rooho zenu. Etile atthu anoonaaye wiiya ya fwayita, omaasho wa Nluku ti yootaraweya.
Owahi wa Kano
16“Kano na manapiyu khazilikheleleeni mpakha wakathi wa Yaahaya. Waaza wakathi otthuupo hapari za Ofwalume wa Nluku zinvira zilaleyiwaka, wakhula ntthu onjilipisa yoori eettemo. 17Ti yookhweya pinku na vathi wiisha zayita olaziwavo alama ttiitthiiru ya nttakhuzi la kano.
18“Wakhula nlume animwaashaaye muukhaawe khunrala muukha nkina ontta oraruwa; na aninralaaye muukha otule wa waashiwa naye ontta oraruwa.”
Thaajiri na Laazaru
19“Aarivo mwinyi mmote wa thaajiri aari owalaaye kuwo zooshapweya na zootafikhana, na wakhula siikhu eetta opuha, owawe yaari wiipikhiwawo etthu yoojiwa yannofu. 20Vanlako wa thaajiri otule atiisiweevo masikhini mmote wa waatta makhwatta aari wiitthiwaaye Laazaru. 21Ahithajiyaka oja tathela zaari okwaaye vameeza wa thaajiri otule, anapwa khusala ata olapa makhwatta awe.
22“Masikhini otule khufwa, khuthuuliwa pi malayikha khulawa khwiiya vamote na Eburahiima. Naye thaajiri otule khufwa khulawa khuzikhiwa. 23Ahera okhule eettaka woona shaani, ye khulansa maasho awe khweekesa otulu khumoona Laazaru ari mpavu wa Eburahiima. 24Ye khusala akhuwa araka: ‘Paapa Eburahiima, koonele huruma! Onrume Laazaru anaanise yaala yawe na maati ate azizimise nlimi laka, maana kintta ohukhumweya va moottho apha kiriivo.’
25“Eburahiima khunjipu yoori: ‘Mwanaka, omfwahamu yoori muuhaayi mwawo waapokheriye vitthu zooshapweya, ila Laazaru muuhaayi mwawe eetta ohoowa. Aphano ye asithirikha, weeyo ontta ohoowa. 26Olikha eto, vakatthi veetthu yatthiiwavo khilintti khuluyeene ehinlokheyaaye ntthu olankha okhuno ataaka okho wala okho ataaka okhuno.’
27“Thaajiri khulupa yoori: ‘Paapa Eburahiima, safwatali kinuuvekela yoori onrume Laazaru alawe wa ajamaazaku, 28kinaaye attwiizaku athaanu, alawe awooze yoori ahite okhuno kiriiwo wa ohoowiwawo.’
29“Eburahiima khunjipu yoori: ‘Attwiizo anaaye kano za Munsa na kithaapu za manapiyu, asiileze etthiipo.’
30“Thaajiri khukhanyarela araka: ‘Wala paapa Eburahiima! Amana ntthu asisimuwa muufwa alawa awooza, antta othupwiya.’
31“Eburahiima khujipu yoori: ‘Ahisiileziru kano za Munsa na za manapiyu, hatha nkhama ntthu eetta osisimuwa muufwa, yo khanteela onkhupalela.’ ”
17Twampi na nswammaha
1Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Enteela opuwa vitthu zinteelaaye owaakwisela atthu ntwampi, ila atakhaliwa otule anttelaaye othowelela. 2Afwataali ofukeleliwa liwe loovalaza mmwisiko khutupweeziwa nkhilintti ya pahari ehiiyeeni owaakosisa apale eeyiye oohikhomaali. 3Mwiiyane phoole! Ttwiiyo amana ookosa, onshowere; amana athupwiya, onswaamihi. 4Amana ookosa swaafu sapa siikhu moote, na wakhula swaafu khusala ata olupa yoori: ‘Kathupwiya’, weeyo ona ya onswaamihi.”
Weekezeliwa wa amini
5Maaswihaapa khunvekela Yinsa yoori: “Mbwana, weekezele amini yeetthu!”
6Mbwana khujipu araka: “Eriwaka amini yenu yeettiye wiiya nkhama phunje ttiitthiiru ya muuyu, mweetta wuuza muutthi opu yoori: ‘Okhuleye watupweele mpahari,’ opo weetta wuushututelani.”
7Yinsa khuvira alupaka yoori: “Paani mmote wa mweeyo anraaye nakhaazi awe wa olima, ama wa oshukisa pwittipwitthi ntthuttu, eettaka otaru animuuzaaye yoori: ‘Ote niikhale vameeza apha nije!’ 8Kinoona yoori khaavo! Ila khapula onimuuza yoori: ‘Wiipikhe etthu yoojiwa, owale kuwo zawo okirumeyele kijaka na kinywaka. Aphano amana kiisha na weeyo oje na onywe!’ 9Karumeya otule oninsuhi oshukhurweliwa mwaasa wooretta etile aarumiweeyo? Kinoona yoori wala! 10Etthiipo na mweeyo, amana mwiretta epile mwirumiweezo, mwina ya olupa yoori: ‘Na akarumeya oohiina maana; naretta etile naariina ya oretta paasi.’ ”
Yinsa oniwaavonisa anamaaharaja khumi
11Yinsa eettaka Yeruzaleemu, aaviriye enakatthi ya Samariiya na Kalileya. 12Noofiya nti aya opo, khuta anamaaharaja khumi khweemela peetiwene 13khusala ankhuwela araka: “Yinsa, Mwaaliimu, noonele huruma!”
14Ye noowoona khuwooza yoori: “Mwilawe mwajithoonyeze wa anamalokozela a tiini.” Eettaka olawa etthiipile, yo khwiiya oovona.
15Mmote wa apale khumi, nawoona yoori avona, khuruti ansifwaka Nluku na huula ya onyakula. 16Khukokhora khufiyisa ajihi yawe vathi, khunshukhurwela Yinsa; ye aari nsamariiya.
17Yinsa khumuuzela yoori: “Khahi atthu khumi avoniyeeyo? Khi apa akina tiisiya ari vayi? 18Khaavo aawahiyeeyo oruti oteela onshukhurwela Nluku, woohiiyi otu wa malaponi?” 19Yinsa khumuuza yoori: “Olankhe olawe; amini yawo yawuusuru.”
Ota wa ofwalume wa Nluku
20Yinsa eetta wuuzeliwa pi mafwarizeewu wakathi waari weettelaavo ota ofwalume wa Nluku. Ye khujipu araka: “Ofwalume wa Nluku khunta nkhama etthu enooneyaaye. 21Khina anttelaaye olupa yoori: ‘Moone, opu ori apha!’ Ama ‘Opule oriiye okhule!’ Maana ofwalume wa Nluku ori vakatthi venu.”
22Attaaphale khuwooza anakhiyoni awe yoori: “Onteela ofiya wakathi mwinttelaaye otakha woona siikhu moote khwa siikhu za Mwaana wa Pinaatamu, ila khamwinteela woona. 23Akinoko anlawa alupe yoori: ‘Ori okhule!’ Ama ‘Ori apha!’ Ila mwihilankhe olawa omweekesa. 24Nkhama etthiipo taari enzerimaaye phantte moote yeettaka phantte kiina, enteela wiiya etthiipo siikhu anttelaaye ota Mwaana wa Pinaatamu. 25Ila mwanzo ye ona yoohoowa venkivene na okatthaliwa pi atthu a leelo.
26“Nkhama zaarettikhaniyeezo wakathi opule wa Nuuhi, enttela orettikhana etthiipo wakathi wa Mwaana wa Pinaatamu. 27Atthu eetta oja na onywa, aari oralana na oloozana, mpakha siikhu Nuuhi aapakhiriyeeyo mmwaaraka, khuta nnyeri ooshi khufwa.
28“Nkhama zaarettikhaniyeezo wakathi wa Loothi. Atthu eetta oja na onywa, wuuzanya na wuuzanyisa, ozala na ojeka manyupa aya. 29Wakathi Loothi aliiyeewo Sotooma, khukwa vuula pinkuuni ya moottho na oka, khuwoola atthu ooshi.
30“Enttela orettikhana etthiipo siikhu anttelaavo othoonyeziwa Mwaana wa Pinaatamu. 31Siikhu yaya eto, otule anttelaaye wiiya vatulu wa nyuupa ahiishukhe yoori alokotthele vitthu ziriiye nnyupa mwawe; otule anttelaaye wiiya omashapa ahirutele onti. 32Mwimfikhirele muukha wa Loothi! 33Otule antakhaaye wuusuru ohaayi awe ontta ompwetheya, ila otule onimpwetheyaaye ohaayi awe ontta wuusuru. 34Miiyo kiniwuuzani yoori, osikhu wa siikhu yaya eto, atthu awiri oorapalela olili mmote, onttela othuuliwavo mmote, asalevo mmote. 35Aakha awiri achilaka tiriku vamote, onttela othuuliwavo mmote asale mmote. 36Atthu awiri ari mmashapa, onttela othuuliwavo mmote asale mmote.”17:36 Zawaatikhiwa za raku khina aaya eti ya 36.
37Yo khumuuzela Yinsa yoori: “Mbwana, enttela orettikhana vayi?” Yinsa khuwaajipu yoori: “Vahali aniiyaavo muufwi, akhwaazi aniiya attaapho.”
18Nlikaniso wa namaphuka wootakhala rooho
1Yinsa khuwooza anakhiyoni awe nlikaniso mmote yoori aarina yoolompa woohilikheleli wala woohinyoonyeyi. 2Ye khulupa yoori: “Sitati moote aariwo namaphuka mmote ahaari omoovaaye Nluku, wala ahaari onshitahaaye ntthu. 3Sitati ethiitile aariwo nunu mmote woofweliwa ti mannawe aalawiyeeyo onvekela namaphuka otule araka: ‘Okaawanyele haakhi khwa muumani aka.’
4“Khunkatthalela wakathi mwinkeene, ila omwiisho waya khusala alupa nroho mwawe yoori: ‘Na kihimoovi Nluku na ohinshitahi ntthu, 5nunu otu aaza raku okantipu; kintta omwaawanyela shariya yoori ahirutele okiwuti.’ ”
6Mbwana Yinsa khuvira alupaka yoori: “Mwisiileze saana etthu anlupaaye namaphuka otu woohiiyi wa shariya. 7Nluku khaniwaawanyela shariya ananthawuliwa awe apale aninvekelaaye osikhu na nthana? Mwinoona yoori ye onttela orupaza owaajipu? 8Kiniwuuzani yoori ye oniwaawanyela shariya woohirupazi. Aphano Mwaana wa Pinaatamu wakathi anrutelaavo va olumwenku apha, onteela osikanavo amini?”
Nlikaniso wa mfwarizeewu na namariphisa lumpuru
9Yinsa khulupa nlikaniso mmote awoozaka atthu apale aari ojoonaaye wiiya a shariya khusala awaatarawu azaaya. Ye khuri: 10“Alume awiri aaviriye Nnyupa Woosifwiwamo khusala alompa; mmote aari mfwarizeewu, nkina aari namariphisa lumpuru. 11Mfwarizeewu ari wa weemela, aari olompa otthwe araka: ‘Nluku, miiyo kinuushukhurwela maana miiyo aki nkhama atthu akina, apale oheettetteli shariya, manantarawu, anamararuwa, wala nkhama namariphisa lumpuru oto ariiye apho. 12Miiyo kinfuka siikhu piiri wakhula sumana na kininkha zaakha khwa lifunku la khuumi ya wakhula etile kimpatthaaye.’
13“Ila namariphisa lumpuru eemeliye peetiwene, ye hatha khaari wiinuwa yoori eekese otulu, ila ajipiyaka veefuwa aari ori: ‘Oo Nluku, koonele huruma, miiyo ki natwampi.’
14“Miiyo kiniwuuzani yoori, namariphisa lumpuru aalawiye owawe ari woohakikhiwa ti Nluku, ila otule nkina wala. Maana otule anjiwulisaaye ontta opushuwisiwa, ila otule anjipushuwisaaye ontta owulisiwa.”
Yinsa oniwaaparikhiya asimaana
15Atthu akina khusala awaatiisa asimaana yoori asapiwe ti Yinsa. Ila anakhiyoni awe noowoona khusala awaamaruwela. 16Ila Yinsa khuwaakhuwela asimaana apale araka: “Mwiwaalikhe asimaana akiteele miiyo, wala mwihiwaakhattaze, maana ofwalume wa Nluku pi waya apale eeyiye nkhama asimaana. 17Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, wakhula otule ahimpokherelaaye ofwalume wa Nluku nkhama nsimaana, khanteela weettamo.”
Thaajiri na Yinsa
18Nttunkhulu mmote khumuuzela Yinsa yoori: “Mwaaliimu saana, kirette niini yoori kipatthe ohaayi wa mileele?”
19Yinsa khunjipu araka: “Mwaasa wa niini okikhuwelaka yoori woosaana? Khaavo ntthu woosaana woohiiyi Nluku paasi. 20Weeyo onjuwa oruma: Ohiraruwe, ohuule, ohiiye, wala ohilawele oshaahiti woovonyeya, onshitahi papaawo na mamaawo.”
21Mwinyi otule khujipu yoori: “Waaza osimaana zooshi epo kinretta.”
22Yinsa noosiila mattakhuzi apale khumuuza yoori: “Enuusaleela etthu moote. Wuuzanyise vitthu zawo zooshi nzurukhu aya owenkhe asikhini, toowo ontta wiiyana maali pinkuuni; nawiisha ote okilotte.”
23Noosiila mattakhuzi apale khwiiya woozinkuwa venkivene, mwaasa yoori ye aari thaajiri nwulweene. 24Yinsa noomoona yoori azinkuwa khulupa yoori: “Nanna enlipaazo thaajiri weetta muufwalume wa Nluku! 25Ti yookhweya enkamiiya ovira va liphotto la sikano zayita thaajiri weetta muufwalume wa Nluku.”
26Apale aari onsiilaaye khumuuzela yoori: “Nkhama pi toowo, paani anttelaaye wuusurukha?”
27Yinsa khujipu yoori: “Etile pinaatamu ahinwahaaye, enwaheya khwa Nluku.”
28Aphano Pheeturu khumuuza Yinsa yoori: “Woone! Fweeyo nalikha vitthu zeetthu zooshi, khusala nuulotta.”
29Yinsa khujipu araka: “Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, khaavo anlikhaaye ojama awe ama muukhaawe, ama attwiize ama apapaze, ama aanaawe mwaasa wa Ofwalume wa Nluku, 30oto onteela opokhera venkivene vathi attaapha, na omwiisho waya apokhere ohaayi wa mileele.”
Yinsa oniwooza anakhiyoni awe ofwa na osisimuwa wawe
31Yinsa khuwaakhuwelela othetekele apale khumi na awiri khuwooza yoori: “Moone! Apha nintta Yeruzaleemu, ottuukho zinttelaawo orettikhana zooshi epile zaatikhiweeyo pi manapiyu monkoni wa Mwaana wa Pinaatamu. 32Ye onttela winkheleliwa mmakhono wa amalapo, antheye, anveyise, antthemele, 33anjaphe na amuule. Ila siikhu ya ttaatthu onttela osisimuwa.”
34Anakhiyoni awe khuhiweeleyi mattakhuzi aya apale maana aari oovitheya, yo khuhijuwi etthu aari olupaaye.
Ovonisiwa wa ntthu woohooni wa Yeriko
35Yinsa asaleelaka ofiya Yeriko, mwinyi mmote woohooni eekhaliye nshini wa tarikhi khusala alola zimola. 36Noosiila shintto za atthu aari oviraaye, ye khuuzela etthu yaari orettikhanaaye. 37Khuuziwa yoori: “Yinsa wa Nazareeti ontta ovira.”
38Aphano ye khusala akhuwa araka: “Yinsa, Mwaana wa Daawuuda, koonele huruma!”
39Atthu apale aari oviraaye khusala ammaruwela yoori anyamale, ila ye khusala atepa okhuwa araka: “Yinsa, Mwaana wa Daawuuda, koonele huruma!”
40Aphano Yinsa khweemela khuruma yoori atiiseliwe mwinyi otule. Nootiiseliwa khumuuzela araka: 41“Ontakha yoori kuurettele niini?”
Ye khujipu yoori: “Mbwana, kintakha woona.”
42Attaaphale Yinsa khumuuza yoori: “Woone! Amini yawo yoovonisa.” 43Nasaapiru ye khurutela woona, khusala anlotta Yinsa ansifwaka Nluku. Wakathi atthu ooniyeevo etile yaarettikhaniyeeyo, khunsifu Nluku.
19Yinsa na Zakewu namariphisa lumpuru
1Yinsa khuvira sitati ya Yeriko eettaka olawa. 2Ottuukho aariwo mwinyi mmote aari wiitthiwaaye Zakewu, nttunkhulu wa anamariphisa lumpuru na aari thaajiri. 3Ye aari otakha omoona Yinsa, ila khuhisala awahi mwaasa woofupheya channu na atthu aari enkeene. 4Aphano khutthira khulokoza khulawa khuwela mmutthi yoori awahi omoona, mwaasa yoori Yinsa aari weettela ovira attaaphale.
5Yinsa noofiya puuro etile, khweekesa otulu khumoona, khumuuza yoori: “Zakewu, waakuve wiishukhe, leelo kinttela omaka vaje vawo.” 6Attaaphale, ye khwiishukha wawaakuvavo khumpwekherela Yinsa na furaha.
7Atthu apale akinoko aari woonaaye vitthu epile, khwaaza ottettha araka: “Ye amaka vaje wa natwampi!”
8Zakewu khulankha khweemela khumuuza Mbwana yoori: “Woone Mbwana! Kintta owenkha asikhini phantte moote ya maali zaka na apale kaari oweeyelaaye, kintta owaarutisela swaafu nne.”
9Aphano Yinsa khulupa yoori: “Leelo vaje apha yafiyavo nusura maana otu naye ojama ya Eburahiima. 10Mwaasa yoori Mwaana wa Pinaatamu ateela oweekesa apale aashikhiiyeeyo awoosuru.”
Nlikaniso wa nzurukhu khumi wa feeta
11Yinsa aattameliyeevo Yeruzaleemu, atthu khusala oopuwela yoori ofwalume wa Nluku waari oteela orettikhana nasaapiru. Aphano Yinsa khulupa nlikaniso opu araka: 12“Mwinyi mmote wa ojama wootafikhana, aasaafiriye khulawa nti woolepawo yoori athawaziwe ofwalume nawiisha aruti. 13Ahinalawe khuwaakhuwela a karumeya awe khumi, wakhula mmote khumwinkha nzurukhu wa feeta khuwooza yoori: ‘Mwirettele zanshara mpakha miiyo oruti.’
14“Ila atthu a mmuti mwawe khusala eephiiriwa ti ye, khunruma waziri onlotta olawa olupa yoori: ‘Khanimweepu mwinyi otule wiiya mfwalume eetthu.’
15“Noothawaziwa ofwalume khurutela owawe, khulawa khuwaakhuwela a karumeya awe apale aawenkhiyeeyo nzurukhu wa feeta yoori ajuwe fwayita apattheliyeeyo wakhula ntthu.
16“Khuta otule wamwanzo khulupa yoori: ‘Mbwana, nzurukhu opule mmote mwaakinkhiyeeyo kapatthela fwayita, wafiya khumi.’
17“Mbwanaawe khunjipu yoori: ‘Waretta saana, o karumeya wa waamineya. Mwaasa yoori weeyo waamineya khwa vitthu vattitthiiru, apho onttela wiiya mfwalume wa sitati khumi.’
18“Otule wa phiiri khuta khulupa yoori: ‘Mbwana, nzurukhu enu opule mwaakilikheliyeeyo, kapatthela fwayita wafiya mithaanu.’
19“Mbwanaawe khumuuza yoori: ‘Kemaani, weeyo onttela wiiya mfwalume wa sitati thaanu.’
20“Otule wa wiishela khuta khulupa yoori: ‘Mbwana, nzurukhu enu opu, miiyo kaatthiiye mmwifukho khuthokorela. 21Miiyo keetta owoovani mwaasa wa ojuwa yoori mweeyo woopisa, mwinthuula etthu mwihithokoreleeni na mwinuurula mwihizaleeni.’
22“Mbwana otule khuri: ‘Karumeya wootakhala rooho! Kinuuphuka khwa mattakhuzi awo atthaapo! Weeyo waajuwiye yoori ki ntthu wawoopisa, kinthuulavo etile kihithokoreleeni na kinuurula etile kihizaleeni. 23Khi wahaathuuliye nzurukhu aka ottha mpanko? Toowo amana kiruti keetta opatthela fwayita.’
24“Khuwooza apale aari attaaphale yoori: ‘Mwinnyakanye nzurukhu aya opo mwimwinkhe otule ariina khumi.’
25“Yo khujipu yoori: ‘Mbwana, oto aya mwininlupaaye yoori nimwinkhe onaaye nzurukhu khumi!’
26“Khulupa yoori: ‘Kiniwuuzani khweele yoori otule ariina zawaatta, ontta weekezeliwa venkivene, otule ahina, hatha etile ariina ontta onyakanyiwa. 27Maatuwi aka apale ahaari okitakhelaaye ofwalume, mwiwaatiise apha ooliiwe kiwoonaka.’ ”
Ofiya wa Yinsa Yeruzaleemu
28Paata ya wiisha olupa mattakhuzi apale, Yinsa khusala avira awelelaka eettaka Yeruzaleemu. 29Asaleelaka ofiya nti wa Betifwaaje na wa Betaaniya kharipu ya mwaako Oluveera19:29 Oluveera muutthi oriina mishumo zaya enriwaaye azetoona., khuwaalokozisa anakhiyoni awe awiri. 30Khuwooza yoori: “Mwilawe nti opo mwinoonaaye omaasho weenu okho, mwifiyaka mwinlawa mwansikane mwaana wa puuru afukeleliwe ahinaweliweke ti hatha ntthu. Mwinfukule mwintiise. 31Amana apuwa ntthu awuuzelani yoori: ‘Mwinimfukulela ni?’ Mwinjipu yoori: ‘Mbwana ti anintakhaaye.’ ”
32Apale aawaarumiyeeyo khulawa khusikana nyama etile nkhama etthiipile aalupiyeezo Yinsa. 33Wakathi aari omfukulaavo mwaana wa puuru otule, ennyewe khuwoozela yoori: “Mweeyo! Mwaana wa puuru oto mwinimfukulela ni?”
34Yo khujipu yoori: “Mbwana eetthu ti ye anintakhaaye.”
35Aphano khuntiisela Yinsa, yo khuttattikhavo kuwo zaya va puuru ye khupakhiravo. 36Yinsa ataaka atthu khusala attattikha kuwo zaya ntarikhi. 37Wakathi aattameliyeevo va mwiishukhelo wa Mwaako Oluveera, khuntti ya anakhiyoni ooshi khwiiya ofurahi khwaaza onyakula ansifwaka Nluku khwa minjuza epile ooniiyeezo, 38araka:
“Aparikhiyiwe mfwalume antaaye
khwa nzina la Mbwana.
Yiiyewo heeri pinkuuni
na siifwa otulu.”
39Mafwarizeewu apale aari vakatthi wa atthu apale khusala amuuza Yinsa yoori: “Mwaaliimu, owooze anakhiyoni awo anyamale!”
40Ye khuwooza yoori: “Atthu apa amana anyamala, mawe pi anttelaaye onyakula.”
Yinsa onlila oonelaka huruma Yeruzaleemu
41Wakathi Yinsa afiiyeevo Yeruzaleemu, nawoona sitati etile, khulila, 42araka: “Eriwaka waari onjuwa otule aniwinkhaaye heeri leelo! Ila apho epo zaya zavitheya khwa weeyo. 43Onlawa wafiye wakathi maatuwi enu anttelaaye ojeka muuri khwa mweeyo na oojekeleleni phantte zooshi. 44Onttela ophwantteliwa vamote weeyo na aanaawo, khalinlawa osala hatha liwe vatulu wa liwe nzaaya, maana weeyo khunhakikheeni Nluku wakathi aateeliyeeyo owuusuru.”
Yinsa Nnyupa Woosifwiwamo
45Yinsa khuvira Nnyupa Woosifwiwamo khusala aweekara apale aari wuuzanyisaamo, 46awoozaka yoori: “Yaatikhiwa yoori: ‘Nyuupa yaka enttela wiiya nyuupa ya olompiwamo, ila mweeyo mwaretta wiiya puuro ya manantarawu.’ ”
47Wakhula siikhu Yinsa eetta onozela Nnyupa Woosifwiwamo, ila mahaakhimu a tiini, anamanozela a kano na anamalokozela a atthu aari weekesa shawuri zoomuula, 48ila khuhisala apattha nanna yooretta, maana atthu ooshi aari omwiitaalela ye nonsiileza.
20Ofwalume wa Yinsa na woosa wa Yaahaya
1Siikhu moote, Yinsa aari owaanozela atthu Nnyupa Woosifwiwamo na awaatafusirelaka hapari zooshapweya. Nttumphule khutamo mahaakhimu a tiini, anamanozela a kano na attunkhulu a tiini. 2Yo khusala amuuzela araka: “Vitthu epi onrettana ofwalume ni, wala ti paani awinkhiyeeyo ofwalume aya opo?”
3Yinsa khujipu yoori: “Na miiyo kintta owuuzelani etthu moote mwikuuze; 4woosa wa Yaahaya waari wa pinkuuni ama wa anaatamu?”
5Yo khusala oozelana atthaaporu araka: “Amana nilupa yoori waari wa pinkuuni, ontta onuuzela yoori: ‘Khi mwaasa aya niini mwihinkhupalelaka?’ 6Na amana nilupa yoori waari wa anaatamu, atthu ooshi antta onivonya na mawe maana ankhupalela yoori Yaahaya napiyu.”
7Attaaphale yo khujipu yoori: “Khanijuweeni nlupa amwinkhiyeeyo ofwalume.”
8Aphano Yinsa khuwooza yoori: “Na miiyo akiniwuuzani ofwalume kinrettanaaye vitthu epi.”
Anamalima oohisuhi
9Yinsa khulupa nlikaniso awoozaka atthu yoori: “Aarivo mwinyi mmote aazaliyeeyo mmashapa mwawe miitthi za wuuva, khuweekesa atthu yoori asala alimela, ye khulawa safwari yawe khwiikhala siikhu zawaatta. 10Noofiya wakathi wa wuurula, khunruma karumeya awe mmote yoori alawe enkhiwe wuuva, ila anamalima apale khumpiya, khumwiikara woohimwinkhi hatha etthu. 11Mweenyewe nshapa khunruma nkina, na oto theenya yo khunveyisa, khumpiya khumwiikara woohimwinkhi hatha etthu. 12Aphano khunruma wattaatthu, anamalima apale khumpiya, khunvulalisa na khumwiikara.
13“Paata ya toole, mweenyewe nshapa khusala oopuwela araka: ‘Kirette ni? Aaa! Kintta onruma mwanaka kinimphetachaaye, othuuto antta onhishimu.’
14“Ila anamalima apale wakathi amooniyeevo mwaana wa mweenyewe nshapa ntthile khulupa yoori: ‘Namarithi nshapa ntthi ti otu. Olawa nimuule, orithi wiiye weetthu.’ 15Khunsukhumela othetekele wa nshapa khumuula.
“Mweenyewe nshapa onttela owaarettela niini? 16Ye ontta ota awoole anamalima apale, nshapa ntthile awenkhe atthu akina.”
Atthu apale aariivo noosiila mattakhuzi apale khulupa yoori: “Zihirettikhane vitthu epo!”
17Yinsa khuweekesa khuwoozela yoori: “Maana a mattakhuzi apa aatikhiweeyo niini?
“ ‘Liwe anamajeka akatthaliyeeyo, nttho laya
laretteya wiiya liwe linkhomaazaaye.’
18Otule anttelaaye okwela liwe laya nttho ontta othapateya, na otule lininkwelaaye ontta osakeya eeye lifufu.”
Wuuzela monkoni wa lumpuru
19Mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano khusala eekesa nanna yonkhola wakathi otthuupule, maana yo aajuwiye yoori nlikaniso opule oniwaalupa yo. Ila khusala awoova atthu apale aari attaaphale.
20Aphano yo khusala amweekesela, khuwaaruma atthu aari ojinkhelelaaye wiiya anashariya onsaya sirini, yoori ansikanane etthu yoolupa ankhole anlawane wa nsatoro.
21Yo khusala amuuzela yoori: “Mwaaliimu, fweeyo najuwa yoori onttakhula na onnozela epile ziiyiyeeyo za shariya, ninjuwa yoori khuninthawula ntthu, ila onnozela tarikhi ya Nluku khwa haakhi. 22Nkanuuze, nkhama ti yooshapweya oripha lumpuru la Seezari ama wala?”
23Yinsa khujuwa olavilavi aya khuwooza yoori: 24“Nkakitiiseleni nzurukhu apha. Ratarato eti va nzurukhu apha ti yaani?” Atthu khujipu yoori: “Ti ya Seezari!”
25Khuwooza yoori: “Mwimwinkhe Seezari etile yiiyiye ya Seezari na mwimwinkhe Nluku etile yiiyiye ya Nluku.”
26Yo khuhisala ansikanana hatha paathuli vakatthi wa atthu apale; khwiiya ootikinisiwa pi mattakhuzi apale aajipwiweeyo Yinsa, yo khunyamala.
Wuuzela monkoni wa osisimuwa
27Masatukhi apale ahaari okhupalaaye osisimuwa wa ananfwa, khulawa khumwaattama Yinsa. 28Khusala alupa yoori: “Mwaaliimu, Munsa aatikha yoori, nlume amana afwa, muukhaawe ahinvokoleleeni mwaana, ona ya oraliwa ti ttwiiye ampatthele aana eeye a marehemu ttwiiye. 29Aarivo attwi sapa: otu nwulu aya khuloola khufwa, muukhaawe ahimpattheleeni mwaana. 30Khuraliwa ti ttwiiye, khufwa ahimpattheleeni mwaana, 31khuraliwa ti ttwiiye wattaatthu, khufwa ahimpattheleeni mwaana, ooshi apale sapa khufwa woohimpattheli mwaana. 32Omwiisho waya muukha otule khufwa. 33Aphano siikhu ya osisimuwa onttela wiiya muukha waani, maana oosaapa anraliye?”
34Aphano Yinsa khuwaajipu yoori: “Atthu a voolumwenku apha anloola na anraliwa. 35Ila atthu apale anttelaaye osuhi olawa pinkuuni noosisimuwa muufwa, khanlawa oloola wala oraliwa, 36maana khanfwa theenya, anttela wiiya nkhama malayikha na aana a Nluku, mwaasa yoori asisimuliwa. 37Hatha napiyu Munsa athoonyeza monkoni wa osisimuwa wa ananfwa, wakathi moottho opule waari okholelaaye va muutthi nwishi, ye khunkhuwela Mbwana yoori, Nluku wa Eburahiima wa Esiyaakha na wa Yaakhumpa. 38Eto enthoonyeza yoori Nluku khahiyo wa ananfwa, Nluku wa atthu ariiye haayi. Maana khwa ye atthu ooshi anaaye ohaayi.”
39Anamanozela akina a kano apale aari attaaphale khumuuza yoori: “Wajipu saana Mwaaliimu!” 40Khuhiivo hatha ntthu kiina wa otakha omuuzela theenya.
Al-Masiihu Mbwana wa Daawuuda
41Elottelanaka Yinsa khuwoozela yoori: “Mwaasa aya niini atthu alupaka yoori Al-Masiihu mwaana wa Daawuuda? 42Daawuuda alupa nkithaapu ya Zaapuura yoori:
“ ‘Nnyizinku
amuuza Mbwanaaka yoori:
“Wiikhale nkhono nlume aka,
43mpakha miiyo kitthe
moolu awo vatulu wa maatuwi awo.” ’
44“Nkhama Daawuuda onimwiittha Al-Masiihu yoori Mbwana, enrettikhana toovi wiiya mwanawe?”
Yinsa na anamanozela a kano
45Atthu ooshi eettaka onsiila, Yinsa khuwooza anakhiyoni awe yoori: 46“Phoole na anamanozela a kano, apale owaatuvela owala ajapi zoolepisana, ochelisiwa va parasa, na wa owaatuvela wiikhala puuro za wiilokozi nsinakooka na puuro za wiilokozi va njampo, 47aniweeyelaaye anamfweliwa pi amanna zaya vitthu zaya, ojihakikhi khwa oretta lompa zoolepa. Apo aya anlawa apokherele hukhumu khuluyeene.”
21Zaakha ya muukha wa ofweliwa ti mannawe
1Yinsa khuzukuluwa khuwoona mathaajiri alazaka zaakha zaya atthaaka n’yoopo ya zaakha. 2Khumoona theenya muukha wa masikhini woofweliwa ti mannawe, alazaka zaakha ttoosu piiri. 3Yinsa khulupa yoori: “Kiniwuuzani khweele yoori, muukha otu wa masikhini woofweliwa ti mannawe, enkha zayita atthu ooshi. 4Maana apale ooshi enkha epile zasaliyeeyo, ila muukha otu na osikhini awe enkha wooshi aari ororomelaaye.”
Yinsa onlupa monkoni wa opwechiwa Nyuupa Yoosifwiwamo
5Anakhiyoni awe akina khusala attottopela Nyuupa Yoosifwiwamo yaajekaniweeyo mawe ooshapweya na vitthu zaatthiiweemo zoolaziwa nkhama zaakha, Yinsa khuwooza yoori: 6“Enlawa zafiye siikhu vitthu zaya epo mwinoonaazo zinttelaavo opwecheliwa, maana khalinlawa olikhiwa liwe vatulu wa liwe nzaaya.”
Olupatthiwa na ohoowa
7Yo khumuuzela yoori: “Mwaaliimu, vitthu zaya epo zinteela orettikhana lini? Wala alama ni enttelaaye onijuwisa yoori zasaleela orettikhana?”
8Yinsa khuwaajipu yoori: “Phoole! Mwihihatiwe, maana anlawa apuwe atthu awaatta araka, ‘Al-Masiihu ti miiyo!’ Ama ‘wakathi wafiya!’ Ila mwihiwaalotte apo aya. 9Amana mwisiilaka viittha ama nzuuzu mwihoove, maana epo zaya zina yoorettikhana khapula, ila wakathi aya opo khahiyo wiisha woolumwenku.”
10Yinsa khulupa theenya yoori: “Khapila moote enttela wuumanana khapila kiina, na ofwalume woomane na ofwalume nzaaya. 11Phantte zawaatta za miti zinlawa zapuwe visikinyaatthi khulukhulu, jala marati, vitthu zootikinisa na alama khulukhulu zoolankha pinkuuni.
12“Khapula zihinarettikhane vitthu zaya epo, mwinlawa mwalupatthiwe, mwilawaniwe mmakhono wa afwalume na mahaakhimu, mwiphukiwe nsinakooka, mwifukeliwe nkalapooso mwaasa wa okilotta miiyo. 13Enttela orettikhana yoori wiiye oshaahiti enu. 14Mwiiye awiitthaaza rooho zenu, mwihishukulikhele etthu mwinttelaaye ojipu amana ofiya wakathi aya otthuupo. 15Maana miiyo kinlawa kawinkheni mattakhuzi na akhili khwa nanna ya owaajipu maatuwi enu, ahinttelaaye owahi ozukulisa wala okheeti. 16Hatha mwinlawa mwafukisiwe wa afwalume pi apapazenu, attwiizenu, ajamaazenu na ashirikha enu, akinoko a mweeyo anlawa ooliiwe. 17Atthu enki anttela wiiya awiiphiiriwa ti mweeyo mwaasa wa nzina laka. 18Ila hatha nyuuli yenu moote khinlawa waashikha. 19Muuvilela weenu phi mwinttelaamo othokorela nafusi yenu.”
Yinsa onrutela olupa opwechiwa Yeruzaleemu
20Yinsa khulupa theenya yoori: “Amana moona sitati ya Yeruzaleemu ezukuleliwe pi anajanka, mwijuwe yoori wafiya wakathi wa opwechiwa. 21Aphano apale anttelaaye wiiya nti wa Yudeya atthirele omwaako, apale anttelaaye wiiya nsitati atthiremo na apale anttelaaye wiiya ntthuttu ahirutele ositati. 22Maana siikhu zaya epo enttela wiiya siikhu za hukhumu khuluyeene yoori erettikhane zooshi epile zaatikhiweezo. 23Ootakhaliwa aakha apale anttelaaye osikaniwa ari awiimittha ama eettaka waamwisa siikhu zaya epo, maana va tuniya anlawa apuwevo mashakha mawulweene na hukhumu vakatthi wa anaatamu ooshi. 24Awaatta anttela wuuliiwa na phanka, akinoko athuuliwe nkhama anapherezu eettettisiwaka miti zooshi za olumwenku. Yeruzaleemu enlawa yakurumuliwe pi amalapo mpakha yenzi ya amalapo wiisha.”
Ota wa Mwaana wa Pinaatamu
25Yinsa khuvira awoozaka theenya yoori: “Zinlawa zeeyevo alama va njuwa, va mweezi, na va matthottowa. Atthu a voolumwenku anteela wiiyana huzuni na woova nwulweene mwaasa wa ottitthima na otapanyeya wa pahari. 26Anlawa azirikhe atthu awaatta mwaasa wa woova vitthu zinttelaaye orettikhana voolumwenku, maana owahi wa pinkuuni onttela osakhinyeya. 27Aphano onttela wooneya Mwaana wa Pinaatamu ataaka enakatthinakatthi ya mawiku na owahi na siifwa khuluyeene. 28Amana zaazaka vitthu zaya epo, mwilankhe mweekese otulu, maana wuusurukha weenu ori kharipu na mweeyo.”
Nlikaniso wa mfikeera
29Elottelanaka Yinsa khulupa nlikaniso mmote araka: “Moone mfikeera na miitthi zooshi. 30Amana aazaka ophutuwela mathapa aya, mwinoona na mwinjuwa yoori wasaleela ofiya mwiita. 31Wa nanna etthiipo, amana moona zirettikhanaka vitthu epo, mwijuwe yoori ofwalume wa Nluku wasaleela ofiya.
32“Miiyo kiniwuuzani khweele yoori, atthu apa a leelo khanlawa ofwa ooshi vitthu epi zihirettikhaneeni. 33Pinku na vathi zooshi zinteela ovira, ila mattakhuzi aka khanviraru.”
Ohithajiya ojeekesela
34Yinsa khulupa yoori: “Mwiiye woojeekesela, rooho zenu zihipakhire vitthu zoohifwayi, ohapaliwa, ama tafwawuthi za muuhaayi mweenu, yoori siikhu yaya ethiito ehuusikaneleni. 35Maana siikhu yaya eto enttela owaatela atthu ooshi a voolumwenku. 36Mwiiye woojeekesela na olompa wakhula wakathi, yoori zuuwerawereni vitthu zaya epo zinttelaaye orettikhana na yoori mwapatthe weemela omaasho wa Mwaana wa Pinaatamu amana ata.”
37Yinsa wakhula siikhu aari onozela vaje wa Nyuupa Yoosifwiwamo, amana oripa aari weettaka vamwaako Oluveera khwiiya ottuukho mpakha ocha. 38Atthu ooshi supuyeene aari weettaka vaje wa Nyuupa Yoosifwiwamo olawa osiila mattakhuzi aari onozelaaye Yinsa.
22Shawuri za wuuliiwa Yinsa
1Osaleelaka ofiya wakathi wa orettiwa Njampo la Phaawu yoohiina Fwaramento, liniitthiwaaye Paashikowa22:1 Nzina ntthi la Paashikowa lina maana a wakathi Nluku awaataphuliyeeyo meezirayiilu mmakhono wa amisuri., 2mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano aari owaza shawuri zoomuula Yinsa, khuhisala ewaheya mwaasa wa owoova atthu.
3Aphano Epiliisi khumweetta Yuuda, aari wiitthiwaaye Eshikariyoote, wa khuntti ya apale khumi na awiri. 4Ye khulawa osiilanana mahaakhimu a tiini na attunkhulu a anamweekesela a Nyuupa Yoosifwiwamo, yoori eekese shawuri ya onkholisa Yinsa. 5Khwa mattakhuzi apale, yo khwiiya ofurahi, khumwaahiti Yuuda omwinkha nzurukhu. 6Ye khukhupali, khusala eekesa kiphenyo ya onkholisa Yinsa, woohiivo hatha ntthu.
7Khufiya siikhu ya orettiwa Njampo la Phaawu Yoohiina Fwaramento, siikhu yaya ethiito yaarina ya otwahiwa pwittipwitthi yoojeliwa Paashikowa. 8Yinsa khunruma Pheeturu na Yaahaya araka: “Mwilawe mwaattalele etthu yoojiwa yeetthu ya Paashikowa.”
9Yo khumuuzela yoori: “Ontakha naattalele vayi.”
10Ye khuwaajipu yoori: “Noofiya ositati mwinlawa mwansikane mwinyi apwecheriye yuuku ya maati. Mwinlotte mpakha nyuupa anttaamo. 11Mwimuuze mweenyewe nyuupa yaya eto yoori: ‘Mwaaliimu onuuzela araka: Ori vayi nsana aka wa omakavo, kinttelaaye onjavo paashikowa na anakhiyoni aka?’ 12Othuuto ontta wuuthoonyezani nsana nwulweene wa vatulu oriina zaana zooshi, mwaattalele attaapho njampo nttho.”
13Yo khulawa khusikana nkhama etthiipile Yinsa aawooziyeezo, khwaattalela etthu yoojiwa ya Paashikowa. 14Noofiya wakathi Yinsa na maaswihaapa awe khwiikhala vameeza. 15Khuwooza yoori: “Kaari ohithajiya venkivene onja Paashikowa vamote na mweeyo kihinalawe ohoowa. 16Kiniwuuzani yoori akinteela oja theenya njampo ntthi mpakha linttelaavo omariseliwa muufwalume wa Nluku.”
17Athuuliyeevo jiikira khunshukhurwela Nluku, khuwooza yoori: “Mwithuule mwaawanyena. 18Kiniwuuzani yoori akinrutela onywa nshumo wa nrayi wa wuuva mpakha ontaavo Ofwalume wa Nluku.”
19Athuuliyeevo phaawu, khunshukhurwela Nluku, khumeya khuwenkha khuwooza yoori: “Opu mwiili aka onttelaaye ovahiwa khwa mweeyo. Mwisala mwiretta etthiipi mwikifikhiraka miiyo.”
20Khwa nanna ethiito nawiisha oja khuthuula jiikira khulupa yoori: “Jiikira eti wahati mpheya onrettiwaaye ti taamu yaka, enttelaaye wiittikha khwa mweeyo. 21Ila mwijuwe yoori otule anttelaaye okikholisa ori vameeza attaapha vamote na miiyo. 22Mwaana wa Pinaatamu onlawa afwe khwa nanna etthiipo Nluku asharutheliyeezo. Ila wootakhaliwa ti otule anttelaaye onzinkula.” 23Yo khusala oozelana atthaaporu yoori anjuwe nlupa aari weettelaaye oretta etthu yaya eto.
Ariina fwayita ti paani?
24Aphano maaswihaapa khusala anyakulisana atakhaka onjuwa paani eeyiyeeyo nwulweene vakatthi vaya. 25Yinsa khuwooza yoori: “Afwalume a vathi apha aniiyana oshintta vakatthi wa atthu aya, na apale aneettettisaaye ofwalume oniwaatuvela olupeziwa onamaretta saana. 26Ila mweeyo mwihiiye toowo, nttunkhulu vakatthi venu eeye ti nttiitthi aya, otule anlokozelaaye eeye ti namarumeyela aya. 27Nttunkhulu ti paani, ti otule aniikhalaaye vameeza ama otule anrumeyaaye? Khaniiya otule aniikhalaaye vameeza? Ila vakatthi venu mweeyo, miiyo kiri nkhama otule anrumeyaaye. 28Mweeyo tiye mwinhoowaaye vamote na miiyo mphule kinzayiniwaamo. 29Nkhama etthiipo Paapa akinkhiyeeyo ofwalume, na miiyo kiniwinkhani mweeyo, 30yoori mwije na mwinywe vameeza vaka muufwalume mwaka, na mwiikhale va khukulu ya ofwalume yoori mwiphuke mahimo khumi na mawiri a Ezirayiilu.
31“Simawu, Simawu, Epiliisi avekela yoori oopepetthe nkhama tiriku. 32Ila miiyo koolompela yoori amini yawo ehizime. Amana orutela wiiya vamote na miiyo, owaalipisele azaawo.”
33Simawu khujipu yoori: “Mbwanaaka, miiyo kakhupali wuulotta hatha nkhama nkalapooso, hatha nkhama ofwa.”
34Ila Yinsa khunjipu araka: “Miiyo kiniwuuza weeyo Pheeturu, yoori leelo eti likukhuwi lihineekhe, onkikhana swaafu ttatthu oraka khunkijuwa.”
35Aphano Yinsa khuwooza araka: “Wakathi opule koorumiyeenini mwihina hatha nfukho wala napampa, ama shapatthu, niini yoosaleeliyeenini?”
Yo khujipu yoori: “Hatha etthu khayaanisaleeliye.”
36Ye khuwooza yoori: “Ila nasaapi eti otule ariina nfukho athuule na napampa awe anthuule. Otule ahina phanka oozanyise ajapi yawe oozanye. 37Nkhama etthiipo Nttakhuzi la Nluku linlupaazo yoori: ‘Ye onaalakiwa nkhama anamavonya.’ Miiyo kiniwuuzani khweele yoori sharuthi vitthu epi zirettikhane khwa miiyo, maana etile yaatikhiweeyo monkoni wa miiyo ena yoorettikhana.”
38Anakhiyoni apale khulupa yoori: “Fweeyo apha Mbwana ninaaye phanka piiri.” Ye khujipu araka: “Weesha mwaasa aya opo!”
Yinsa onlompa vamwaako wa Oluveera
39Khulankha khusala alawa vamwaako wa Oluveera nkhama etthiipo aazowereliyeezo, anakhiyoni awe khunlotta. 40Noofiya khuwooza yoori: “Mwilompe yoori mwihikwele muuzayiniwa.” 41Ye khuwaasusa vattitthiiru khukokhora khusala alompa araka: 42“Paapa amana otakha, okilaze jiikira eti ya ohoowa. Ila ehirettikhane otakha waka miiyo, arettikhane matakhelo awo.” 43Aphano khumpuwelela nlayikha la pinkuuni khusala linlipisela. 44Ari mmashakha, khusala alompa woojilipisavo, mattottonka oovujuwela wawe nkhama taamu khusala akwela vathi.22:44 Aaya epi kithaapu kiina zaraku khina.
45Noolaavo aphale aari olompaavo, khweetta aphale aariivo anakhiyoni awe, khuwaasikana eettaka olala ari oohuzunikha. 46Khuwoozela araka: “Mwinlala ni? Mwilankhe mwilompe yoori mwihikwele muuzayiniwa.”
Okholiwa wa Yinsa
47Eettaka ottakhula nalelo, khupuwa khuntti ya atthu awaatta, na mmote wa apale khumi na awiri, otule aari wiitthiwaaye Yuuda, aawaalokozeliyeeyo, khumwaattama Yinsa yoori ampatikhe. 48Attaaphale Yinsa khuri: “Yuuda, Mwaana wa Pinaatamu oninkholisana opatikha?”
49Anakhiyoni awe nawoona vitthu epile khulupa yoori: “Mbwana, niwoomanane na phanka?” 50Aphano nakhiyoni mmote khushija nshiilo la nkhono nlume la karumeya wa haakhimu nwulu wa tiini.
51Ila Yinsa khuri: “Onlikhe ohinrutele!” Ye khukhola nshiilo la ntthu otule khunvonisa.
52Aphano Yinsa khuwoozela mahaakhimu a tiini na attunkhulu a anamweekesela a Nyuupa Yoosifwiwamo na attunkhulu a tiini apale aateeliye onkhola araka: “Mwakiteela na phanka na puutta nkhama kiiyiye namalokozela wa anazompere? 53Wakhula siikhu kaari wiiya vamote na mweeyo vaje wa Nnyupa Woosifwiwamo, khuhisala mwikikhola, aphano, opu wakathi enu na otule ariina ofwalume wa n’yiiza.”
Pheeturu oninkhana Yinsa
54Aphano Yinsa nookholiwa khulawaniwa mpakha nlikokoro wa haakhimu nwulu wa tiini. Pheeturu khusala anlottelela Yinsa woohimwaattami. 55Yo khukhoza moottho vaje khusala oottha, naye Pheeturu khuta attaapho khwiikhala. 56Njaazi mmote aariivo noomoona eekhaliye nshini wa moottho khumweekesa saaneene khuri: “Otu aari vamote na Yinsa.”
57Pheeturu khukhana araka: “Weyo mwanankha! Miiyo akininjuwa ntthu aya oto.”
58Noovira wakathi vattitthiiru, Pheeturu khooniwa ti ntthu nkina khumuuza yoori: “Weeyo o wa khuntti ethiitile.”
Ila Pheeturu khukhana araka: “Mwinyi, khahiyo miiyo!”
59Oviriyeevo wakathi mmote, ntthu nkina theenya khulupachacha yoori: “Weekhweele otu aari vamote na ye, maana otu aya naye nkalileya.”
60Pheeturu khujipu araka: “Mwinyi! Miiyo akinjuwa etthu mwinlupaaye.” Eettaka ottakhula etthiipile, likukhuwi khwiikha. 61Mbwana khuzukuluwa khumweekesa Pheeturu, ye khufikhiri mattakhuzi apale ooziweeyo ti Mbwana yoori: “Leelo ethiiti likukhuwi lihineekhe, onteela okikhana swaafu ttatthu.” 62Pheeturu khulaavo aphale vaya khusala alila ari wookafilikha.
63Atthu apale aari omweekeselaaye Yinsa khusala anveyisa na ompiya, 64khunfinikha omaasho wawe khusala amuuzela yoori: “Weeyo khahi o napiyu? Onlupe otu oopiyiyeeyo!” 65Khusala anlupeza mattakhuzi awaatta a mattukhano.
Yinsa onlawaniwa wa amashawuriiya
66Noocha khukusanyeya attunkhulu a mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano, khuruma olawaniwa Yinsa wa mashawuriiya. 67Khusala amuuzela yoori: “Nkahaya, nkanuuze nkhama weeyo o Al-Masiihu.”
Ye khujipu araka: “Amana kiwuuzani khamwinkaamini, 68na amana kiwuuzelani khamwinkijipu. 69Ila waaza nasaapi ethiiti Mwaana wa Pinaatamu onttela wiikhala nkhono nlume wa Nluku Wa owahi.”
70Aphano ooshi khumuuzela yoori: “Apho niri weeyo o Mwaana wa Nluku?”
Yinsa khujipu araka: “Apho mweeyo mwalupa.”
71Yo khulupa yoori: “Nininhithajiya shaahiti theenya? Nansiila alupaka mweenyewe na nlomo awe.”
23Yinsa onlawaniwa wa Pilaatu
1Khulankha khuntti yooshi khunthuula Yinsa khunlawana wa Pilaatu. 2Noofiya khunlokoveza yoori: “Nansikana otu awaalikhisaka atthu eetthu oripha lumpuru la Seezari, ajilupezaka yoori ti Al-Masiihu na mfwalume.”
3Aphano Pilaatu khumuuzela yoori: “Ti weeyo mfwalume wa mayaahuuti?”
Yinsa khujipu yoori: “Weeyo walupa.”
4Pilaatu khuwooza mahaakhimu a tiini apale na khuntti ya atthu etile yaariivo yoori: “Miiyo akinimoonana hatha paathuli.”
5Atthu apale khusala akhanyarela olupa yoori: “Otu ontta owaakhupa atthu a Yudeya yooshi eti, aaza Kalileya mpakha ofiya okhuno.”
6Paata yoosiila mattakhuzi apale, Pilaatu khuuzela yoori: “Otu aya nkalileya?” 7Pilaatu ajuwiyeevo yoori Yinsa aari wa nti wa mfwalume Herooti, khuruma olawaniwa ottuukho. Wakathi aya opo Herooti naye ari Yeruzaleemu.
8Herooti noomoona Yinsa, khwiiya woofurahi venkivene maana aaziye raku otakha omoona, mwaasa woosiila vitthu aari orettaazo, khusala aweja woona minjuza arettaka. 9Aphano khusala amuuzela vitthu zawaatta, ila ye khuhisala anjipu hatha etthu. 10Mahaakhimu a tiini na anamanozela a kano aari attaaphale, anlokovezaka mattakhuzi mawulu mawulu. 11Herooti na anajanka awe khwaaza onveyisa Yinsa na ontarawu, khunwalisa ajapi yoofwalume khuruma yoori arutiseliwe wa Pilaatu. 12Raku Herooti na Pilaatu khaari osiilanaka, ila siikhu ethiito khupuwa oshirikha.
Yinsa wa Pilaatu swaafu ya phiiri
13Aphano Pilaatu khuwaakhuwela mahaakhimu a tiini, anamaphuka milattu na atthu, 14khuwooza yoori: “Mwakitiisela otu mwinlupezaka yoori ontta owaakhupa atthu, ila miiyo kamuuzela vakatthi venu mweeyo, akimoonaneeni hatha paathuli khwa vitthu epo mwininlupezaazo. 15Herooti naye khamoonaneeni hatha paathuli, tiito arumiyeeyo orutiseliwa okhuno. Eto enthoonyeza yoori kharetteeni etthu yoosuhi wuuliiwa. 16Miiyo kintta nhukhumu nawiisha kinleve.” 17Noofiya siikhu ya njampo la Paashikowa, Pilaatu aarina sharuthi ya owaafukulela atthu napherezu mmote.23:17 Warakha za raku khina aaya eti ya 17.
18Attaaphale atthu ooshi khusala anyakula araka: “Mwimuule! Mwinifukulele Barapa!” 19Barapa aafukeliwe mwaasa woolaza onazompere nsitati na khumuula ntthu.
20Aphano Pilaatu khurutela owooza atthu, atakhaka onleva Yinsa. 21Ila atthu khusala anyakula venkivene araka: “Akhomeliwe, akhomeliwe!”
22Pilaatu khuuzela swaafu ya ttaatthu: “Niini arettiyeeyo yootakhala? Miiyo akinimoonana hatha paathuli yoosuhi wuuliiwa. Kinruma yoori mwinhukhumu nawiisha kinfukule.”
23Ila yo khusala anyakulaka avekaka yoori Yinsa alawe akhomeliwe, akhanyarela onyakula. 24Aphano Pilaatu khukhupalela oretta etile aari otakhaaye atthu apale. 25Ye khunleva Barapa otule aafukeliweeyo mwaasa woolaza onazompere na ohusuti, khuwenkha Yinsa, otule anvekiyeeyo, yoori alawe anrettele etile aari ontakhelaaye.
Simawu onthuulisiwa nsalapa wa Yinsa
26Yinsa khuthuuliwa olawaniwa, eettaka olawaniwa etthiipile, khusikaniwa mwinyi mmote wa Sireene aari wiitthiwaaye Simawu, aari olankhaaye omashapa. Khukholiwa khuthuulisiwa nsalapa opule yoori anlottisele Yinsa. 27Aari olottiwa pi atthu awaatta na aarivo aakha aari onlilelaaye ankhupanyeraka. 28Yinsa khuzukuluwa khuweekesa aakha apale khuwooza yoori: “Aakha a Yeruzaleemu, mwihikililele miiyo, ila mwijililele mweeyo na aaneenu. 29Maana zinteela ofiya siikhu mwinttelaaye olupa yoori: ‘Aparikhiyiwa aakha apale ohivokoli na ahinaamwise.’
30“Siikhu ethiito mwinlawa mwalupe yoori:
“ ‘Nyaako zinikwele
kulu zinisirele!’
31Maana, miiyo mwinikitthantta khwa nanna eti, muutthi nwishi, onttela wiiya toovi opule wawuuma?”
32Khuthuuliwa theenya anazompere awiri yoori alawe ooliiwe vamote na Yinsa. 33Noofiya puuro eniitthiwaaye Kalavaariyu23:33 Kalavaariyu lina maana la likurakuza la eeshwa ya ntthu woofwa., Yinsa khukhomeliwa na anazompere apale awiri, mmote nkhono nlume nkina nkhono nkha. 34Aphano Yinsa khulupa yoori: “Paapa, owaaswaamihi atthu apa maana khanjuwa etthu anrettaaye.”23:34 Warakha za raku khina aaya eti ya 34. Elottelanaka yo khwaawanyana kuwo epile za Yinsa nkatthi wa nasipu.
35Atthu aari attaaphale aari woona zooshi. Attunkhulu a Yudeya khusala antarawu Yinsa araka: “Ye awoosuru atthu akina, mwinlikhe ajuusuru mweenyewe nkhama khweele ti Al-Masiihu, nanthawuliwa ti Nluku.”
36Anajanka na yo khusala antarawu Yinsa antiiselaka viinyu yoonyuunya, 37na omuuza yoori: “Nkhama khweele weeyo o mfwalume wa mayaahuuti, ojuusuru omweenyewe.”
38Vansalapa attaaphale aakhomeliweevo, khutthiiwavo lipawu laatikhiweeyo yoori: “Otu Mfwalume wa Mayaahuuti.”
39Anazompere apale aakhomeliweeyo vamote na Yinsa, mmote aya khusala anveyisa amuuzaka yoori: “Nkhama weeyo o Al-Masiihu, ojuusuru na onuusurwaka na fweeyo.”
40Otule nkina khujipu ammaruwelaka nzaawe araka: “Weeyo khunimoova Nluku, ye na fweeyo hukhumu yeetthu moote? 41Fweeyo khweele ninsuhi ohukhumweliwa epile nirettiyeezo, ila ye kharetteeni hatha etthu yootakhala.”
42Aphano khulupa yoori: “Yinsa, okuupuwele amana ofiya muufwalume mwawo.”
43Yinsa khujipu yoori: “Miiyo kiniwuuza khweele yoori leelo eti weeyo onttela wiiya vamote na miiyo jannathi.”
Ofwa wa Yinsa
44Esaleelaka ofiya elukuluku njuwa khuzima, khupuwa yiiza olumwenku wooshi mpakha makaaripi. 45Phazira khuluyeene yaafinikhiyeeyo omwimpari khuvaruwa vakatthi. 46Aphano Yinsa khukhuwa na kuvu araka: “Paapa, rooho yaka kininkhelela mmakhono mwawo.” Noolupa nttakhuzi ntthile, khwiittha phuumu.
47Nrooma mmote aari nttunkhulu wa anajanka, nawoona vitthu epile zaarettikhaniyeezo, khunsifu Nluku araka: “Weekhweele otu aari ntthu aari weettettisaaye shariya.” 48Ooshi apale aari attaaphale, nawoona vitthu epile zaarettikhaniyeezo, khuruti apiyaka vifuwa zaya athoonyezaka huzuni. 49Ashirikha a Yinsa ooshi na aakha apale anlottiyeeyo a Kalileya, aarettiye ari peetiwene eettaka woona vitthu epile.
Ozikhiwa wa Yinsa
50Aarivo mwinyi mmote aari wiitthiwaaye Yuusufu wa sitati ya Arimateeya nti wa Yudeya. Ye aari wooshapweya rooho na wa shariya. Aari wa khuntti ya mashawuriiya, 51ila ye khaakhupaleliye epile mashawuriiya aawaziyeezo na aarettiyeezo, na aari weekesela ota wa ofwalume wa Nluku. 52Ye khulawa wa Pilaatu oveka mwiili wa Yinsa. 53Khulazavo vansalapa aphale, khuputaputela va joora khulawa khuzikha nliphotto la mwaako laari ahinazikhiwemo hatha ntthu. 54Yaari Siikhu ya Ojitthenkeza, na yaari osaleela waaza Saapatu.
55Aphano, aakha apale aataniyeeyo Yinsa Kalileya, khunlottelela Yuusufu omwaako okhule eetteliyeewo ozikha mwiili wa Yinsa, olawa woona khapuri na mwiili nanna waazikhiweezo. 56Nawiisha, khurutela owaya olawa waattalela mafuttha oonukhela yoori alawe avaaze mwiili wa Yinsa. Saapatu yo khuvumula nkhama etthiipo enrumaazo kano.
24Osisimuwa wa Yinsa
1Jumwa-phiili supuyeene, aakha apale khusala alawa okhapuri athuuliye mafuttha oonukhela apale aattaliyeeyo. 2Yo noofiya khoona liwe ntthile laafukaniweeyo nlako wa khapuri liri loolaziwavo. 3Nooviramo, mwiili wa Mbwana Yinsa khuhisikanimo. 4Khwiiya oozinkuwa venkivene, attaaphale khuwaapuwelela atthu awiri awaliye kuwo zawaara. 5Aakha apale khuwaapattha woova khukokhora khufiyisa ajihi zaya vathi, atthu apale khusala awoozela yoori: “Mwinimweekesela ni ntthu wawoona vakatthi wa ananfwa? 6Ye khaamo mphu, asisimuwa. Muupuwele mattakhuzi apale awuuziyeenini ari nti wa Kalileya! 7Aalupiye yoori: ‘Mwaana wa Pinaatamu ona ya winkheleliwa mmakhono wa anatwampi, akhomeliwe vansalapa, siikhu ya ttaatthu asisimuwe.’ ” 8Aphano aakha apale khuupuwela mattakhuzi apale aalupiyeeyo Yinsa.
9Nooruti okhapuri okhule, khuwooza vitthu epile zooshi anakhiyoni apale khumi na mmote na atthu apale akinoko aariivo. 10Aakha aari Mariyamu Mataleena, Zhuwaana na Mariyamu mamaawe Tiyaaku na aakha akinoko aalawaniyeeyo ottuukhu. Yo khuwooza maaswihaapa vitthu epile. 11Ila maaswihaapa khuhisala akhupali mattakhuzi a aakha apale, oonaka yoori aari oololo. 12Aphano Pheeturu khulankha khusala atthira alawaka okhapuri, noofiya khuthurumelamo khusikanamo joora, khusala aruti ari wootikinisiwa khwa epile zaarettikhaniyeezo.
Anakhiyoni eettaka Emawu
13Siikhu ethiitile, anakhiyoni awiri a Yinsa khulankha khusala alawa nti waari wiitthiwaaye Emawu, woolepelana Yeruzaleemu kiyasi ya phiima alufu khumi na moote. 14Yo aari olawa attakhulaka monkoni wa vitthu epile zaarettikhaniyeezo. 15Eettaka olawa etthiipile apiyaka mwaasa na akheetisanaka, Yinsa mweenyeweene khuwaattama khusala alawa vamote na yo. 16Ila yo khumpuwa nkhama oowaariipa omaasho, khuhisala anjuwa yoori Yinsa aya tuthuutule.
17Ye khuwoozela yoori: “Mwinnyakulisana monkoni wa niini ntarikhi mphu mweettaka weettetta?”
Yo khweemela ari oohuzunikha. 18Mmote wa yo aari wiitthiwaaye Keleyoopa, khumuuzela Yinsa yoori: “Niri weeyo o nletto mmote paasi wa Yeruzaleemu ohinjuwaaye vitthu zirettikhaniyeezo siikhu epi?”
19Yinsa khuwoozela yoori: “Niini erettikhaniyeeyo?”
Yo khunjipu yoori: “Epile zinrettikhaneliyeeyo Yinsa wa Nazareeti. Ye aari napiyu wa owahi khwa zooretta na mattakhuzi awe vakatthi wa Nluku mpakha wa atthu ooshi. 20Ila mahaakhimu a tiini na afwalume a mmuti mweetthu khuruma ohukhumweliwa ofwa, khulawa khukhomeliwa vansalapa. 21Fweeyo naari onwejela yoori aari ye aari weettelaaye otana okaphuliwa wa Ezirayiilu. Thanku zirettikhane vitthu epo leelo siikhu ya ttaatthu. 22Neeya wooshanka mwaasa yoori aakha akina a nkhuntti mweetthu, aalawiye okhapuri leelo lifwajiri, 23khuhisikani mwiili awe, khuta khunuuza yoori ooniye malayikha, atthaapo pi alupiyeeyo yoori ye asisimuwa ori haayi. 24Khulawa ashirikha etthu akina okhapuri, khusikana etthiipile aalupiyeezo aakha apale, ila yo khuhimooni.”
25Aphano Yinsa khuwooza yoori: “Atthu oorupaza weeleyiwa na oolipa waamini epile alupiyeezo manapiyu! 26Al-Masiihu khaarina yoohoowa etthiipo yoori eette nnuuru mwawe?” 27Khusala aweeleza mattakhuzi ooshi aatikhiweeyo nkithaapu aari onlupaaye ye, waaza kithaapu ya napiyu Munsa mpakha za manapiyu akinoko.
28Asaleelaka ofiya nti opule aari weettaaye, Yinsa khusala opuwa nkhama aari otakhaaye ovikana. 29Ila yo khunkhanyarela araka: “Wiiye attaapha na fweeyo, njuwa linttela otupweela waripa.” Apho Yinsa khuvira nnyupa khwiiya vamote na yo.
30Wakathi eekhaliyeevo vameeza vamote na atthaapale awiri, khuthuula phaawu khuparikhiya, khumeya khuwenkha. 31Attaaphale, oowiiri maasho aya khufunuwa khunjuwa yoori ti Yinsa, ila ye khwaashikha. 32Khusala oozelana araka: “Wakathi opule naari ottakhulanaavo ntarikhi aneelezaka mattakhuzi a nkithaapu, rooho zeetthu khazeetta onikaphula?”
33Yo khulankha nasaapiru khusala arutela Yeruzaleemu, khuwaasikana maaswihaapa apale khumi na mmote na anakhiyoni akina a Yinsa akusanyeyiye vahali vamote, 34alupaka yoori: “Khweele Mbwana asisimuwa, ampuwelela Simawu.” 35Nayo apale awiri khusala alupa epile ooniyeezo ntarikhi na nanna anjuwiyeezo Mbwana wakathi ameyiyeevo phaawu.
Yinsa oniwaapuwelela anakhiyoni awe
36Anakhiyoni apale nalelo eettaka ottakhula etthiipile, Yinsa khuta vakatthi vaya, khulupa yoori: “Heeri yiiye vamote na mweeyo.”
37Yo khwiiya oosuthuwa na woova amoonaka nkhama nshitapehe. 38Yinsa khuwoozela yoori: “Mwasuthuwa ni? Wala mishikili ziriiye nroho mweenu pi za niini? 39Moone makhono aka na moolu aka mwintta ojuwa yoori ti miiyo! Mwikikhole moone, maana nshitapehe khuna nyama wala makhonkolo nkhama etthiipo mweeyo mwinikoonaazo.”
40Alupiyeevo vitthu epile, khuwaathoonyeza makhono awe na moolu awe. 41Mwaasa wa furaha khuluyeene na oshanka, yo khuhisala aamini nalelo, aphano Yinsa khuwoozela yoori: “Mwinaaye etthu yoojiwa mwikinkhe kije?” 42Yo khumwinkha pattaasu ya swi ya woochiwa. 43Khuthuula khusala arafuna attaapho yo amoonaka.
44Nawiisha khulupa yoori: “Pi etthiipi kaawuuziyeenini wakathi opule kaari vamote na mweeyo, yoori zaarina yoorettikhana zooshi epile zaatikhiweeyo khwa miiyo nkithaapu ya kano ya napiyu Munsa na kithaapu za manapiyu akina na Zaapuura.”
45Aphano Yinsa khuwaapatthisa fwahamu yoori ziweeleye Zawaatikhiwa Ttakatthiifu za nkithaapu. 46Khuwooza araka: “Yaatikhiwa yoori Al-Masiihu aarina yoohoowa na siikhu ya ttaatthu osisimuwa vakatthi wa ananfwa, 47na khwa nzina lawe onlawa walaleyiwe othupwiya yoori ziswaamihiwe twampi, waaza Yeruzaleemu mpakha khapila zooshi za va olumwenku. 48Mweeyo mwa mashaahiti wa vitthu zaya epi. 49Miiyo kinlawa kooperekhezeni etile Paapa ahitiyeeyo. Ila mweeye Yeruzaleemu ottuukho mpakha mwiitaazaniwe owahi wa pinkuuni.”
Owela wa Yinsa pinkuuni
50Aphano Yinsa khuwaathuula anakhiyoni awe khulawana Betaaniya, noofiya khulansa makhono awe khuwaaparikhiya. 51Awaaparikhiyaka etthiipile, khuwaasusa khuweziwa pinkuuni. 52Yo khumwaaputu, khurutela Yeruzaleemu na furaha khuluyeene. 53Wakhula siikhu aari othukumana vaje wa Nyuupa Yoosifwiwamo ansifwaka Nluku.