Olaawo
1Ohukhumwiwa wa meezirayiilu nti wa Misuri
1Apa mazina a aana a Ezirayiilu eettiyeeyo Misuri na Yaakhumpa, wakhula ntthu na ajamaaze: 2Ruubeni, Simiyooni, Leevi, Yuuda; 3Ezakaari, Zebulooni, na Bejami; 4Daani, Nafitaali, Gaati, na Asheeri. 5Ojama wa Yaakhumpa wooshi aalawaniyeeyo waari sapiyiini; ila Yuusufu aari Misuri ottuukho rakuzeene.
6Ziviriyeevo siikhu zawaatta, Yuusufu khufwa na attwiize apale na khapila yaya etile. 7Ila meezirayiilu apale aasaliyeeyo khuvokolelana khweekezeleya khwaattelana khwiiya okhomaala mpakha khufiyelela omwazeyela mmuti mphule wooshimo. 8Aphano Misuri khuthawala mfwalume mpheya, ahaari ojuwaaye hatha etthu monkoni wa Yuusufu. 9Aphano ye khuwooza atthu awe yoori: “Mwiwoone meezirayiilu pi awaattelana na ookhomaala zayita fweeyo. 10Nlaweni niwaalazele olavilavi yoori ahitepe waattelana, ehiri amana enipuwela viittha yo akusanyeya na maatuwi eetthu anirinkaanyela atthiramo mmuti mphu.”
11Aphano amisuri khuwaaretta yo wiiya anamalokozela a khaazi za nkuumu yoori apatthe owaahukhumu na khaazi zoolipa. Khwa etthiipo meezirayiilu khunjekela Firawuuna sitati piiri za sakafu zaari wiitthiwaaye Pito na Rameesi. 12Nakataalikha zaama aari ohukhumwiwaavo, pi aari otepaavo waattelana, tiito amisuri khuwaapattha woova mwaasa wa meezirayiilu. 13Aphano amisuri khwaaza owaakholisa khaazi zoolipa. 14Ohaayi aya khwiiya woowaawa, mwaasa wa okholisiwa khaazi zoolipa nkhama omeya ottophe na waattala khizolo, na okhola khaazi zooshi za mmashapa. Zooshi aari okholisiwa khwa oviitthwaana wootakhalavo.
15Mfwalume wa Misuri khuttakhulana anamavokoza a meepereewu aari wiitthiwaaye Siifwara na Puuwa yoori: 16“Amana mwiwaawunaka meezirayiilu atakhaka ovokola, mwisala mwiwoona aanaaya. Eeyaru aalume, mwisala mwiwoola, ila eeyaru aakha, mwisala mwiwaalikha wiiya haayi.” 17Khwa nanna zooshi, anamavokoza apale khumoova Nluku khuhiretti etile ooziweeyo ti mfwalume wa Misuri, khusala awaalikha aana alume wiiya haayi. 18Aphano mfwalume wa Misuri khuwaakhuwela khuwoozela yoori: “Mwari toovi, owaalikha aana aalume wiiya haayi?”
19Anamavokoza apale khujipu yoori: “Aakha a meezirayiilu afwarikhana na apa a Misuri. Yo pi oojikhitiri, ampattha ekumi ahinafiyevo hatha namavokoza.”
20Nluku khwiiya wemaani khwa anamavokoza apale, na meezirayiilu khusala avira eekezeleyaka wookhomaalavo. 21Mwaasa wa anamavokoza apale omoova Nluku, ye khuwenkha owahi wa wiiyana yo ojama aya.
22Tiito Firawuuna khuwaaruma atthu awe ooshi yoori: “Wakhula mwaana wa meepereewu anvokoliwaaye eeyaru wanlume amweeselele mmuttho oniitthiwaaye Niilu, ila eeyaru wankha asala anlikha.”
2Ovokoliwa wa Munsa
1Mwinyi mmote wa lihimo la Leevi anraliye muukha wa lihimo limote na ye. 2Khumwiimitthisa khunvokolela mwaana. Amooniyeevo yoori aari wooshapweya khunvitha khwa nyeezi mittatthu. 3Nawoona yoori khayaari owaheya ovira anvithaka theenya, khuthuula khelenke ya tteketthe khumattha na piriniisi khuntthaamo mwaana otule, khulawa khunttha ntteketthe nkhome wa muuttho Niilu. 4Nlupuwe mwaana otule eemeliye toole sirini yoori oone niini yaari weettelaaye onrettikhanela.
5Mwaana wankha wa Firawuuna khwiishukhela mmuttho olawa woowa, ajaazi awe aarina khusala avira nkhome wa muuttho, ye khoona khelenke etile eri ntteketthe khunruma njaazi awe khweettela. 6Afunuliyeevo, khunsikanamo mwaana eettaka olila. Khumoonela huruma khuri: “Mwaana otu tuwa meepereewu.”
7Aphano, nlupuwe mwaana otule khumwaattama mwaana wa Firawuuna khumuuzela yoori: “Onuupuwela toovi? Ontakha miiyo kilawe kankhuwele nunu mmote mwiipereewu ate asala amwaamwisa?”
8Mwaana wa Firawuuna khunjipu yoori: “Haya etta.” Aphano mwanankha khulawa onkhuwela maama wa mwaana othuutule. 9Aphano, mwaana wa Firawuuna khumuuza yoori: “Onthuule mwaana otu omwaamwise zwaamu yaka, kintta wuuripha phakari yawo.” Nunu otule khunthuula mwaana khusala amwaamwisa. 10Paata ya mwaana otule owula khuntiisela mwaana wa Firawuuna khunretta wiiya mwanawe. Khuntthaja nzina la Munsa, araka: “Maana koolaza mmaati.”
Munsa onimuula mmisuri na khutthirela Midiyaani
11Siikhu moote, wakathi Munsa apatthiyeevo omwinyi, khulankha khulawa wa attwiize meepereewu khoona khaazi yoolipa aari okholisiwaaye. Theenya khumoona mmisuri aari ompiyaaye na onvulalisa mwiipereewu. 12Khweekesa okhuno na okhuno nawoona yoori khaari otawo hatha ntthu, khumuula mmisuri otule khunsirela vanshaka.
13Siikhu ya phiiri khuwaasikana meepereewu awiri oomanaka khumuuzela otule aari ompiyaaye nzaawe yoori: “Onimpiyelani nzaawo?” 14Ye khumuuzela yoori: “Awinkhiyeeyo wiiya mfwalume wala namaphuka weetthu ti paani? Ontakha okuule nkhama omuuliyeezo mmisuri otule?” Munsa khoova khuri: “Ee, yajuwiwa etthu kirettiyeeyo!”
15Firawuuna nawuuziwa vitthu epile, khujilakelela omuula Munsa, ye khutthira khulawa mpakha nti wa Midiyaani, khwiikhala nshini wa nlipu. 16Namalokozela wa tiini wa Midiyaani aarina aanaawe sapa aakha, yo khuteela ottekha maati yoori atthe n’yoopo mwaya enkhe nyama za papaaya. 17Aphano khuta mishuki mikina khusala aweekara, ila attaaphale Munsa khulankha khusala awaakisa na khwinkha maati nyama zaya.
18Wakathi aruteliyeevo wa papaaya Reweele,2:18 Reweele nzina likina la Yeeturu. ye khuwoozela yoori: “Leelo mwaruti supuyeene mwaasa wa niini?”
19Yo khujipu yoori: “Mmisuri mmote ti anaakisiye mmakhono wa mishuki mikina na othuuto khunittekhela maati khunywisa nyama zeetthu.”
20Khuuzeliwa ti papaaya yoori: “Apha yaya ori vayi? Mwanlikhelani? Mwankhuwele ate aje na fweeyo.”
21Munsa khukhupalela wiikhala owawe Yeeturu, othuuto amwinkhiyeeyo onrala mwanawe aari wiitthiwaaye Zipoora. 22Zipoora khunvokola mwaana, Munsa khuntthaja nzina la Yeerisoni2:22 Nzina ntthi laYeerisoni khwa luuka ya meepereewu lina maana a omaka. enlupaaye yoori: “Kasaafirela nti wa malaponi.”
23Ziviriyeevo siikhu zawaatta khufwa mfwalume wa Misuri. Atthu a Ezirayiilu khusala asisimira na okhuwa monkoni wa oviitthwaana, nkhuwo aya opule khunfiyela Nluku. 24Nluku noosiila osisimira waya opule khufikhiri wahati aarettaniyeeyo Eburahiima, Esiyaakha na Yaakhumpa. 25Nluku khuwoona meezirayiilu khumweeleya tafwawuthi aariinaazo.
3Munsa na muutthi wookholela
1Munsa aari oshukisa nyama za nkhwewe Yeeturu, namalokozela wa tiini wa Midiyaani. Siikhu moote khuthuula nyama khusala eettana phantte kiina ya n’yaara khufiya mpakha va mwaako wa Nluku, waari wiitthiwaaye Hereebe. 2Attaapho khumpuwelela nlayikha la Nnyizinku va nlimi la moottho waari olankhaaye vakatthi wa muutthi. Munsa khweekesa khoona yoori moottho weetta okholela ila muutthi opule khawaari olukula. 3Aphano ye khuri: “Vitthu zootikinisa, kintta attaaphale koonachache, moottho ontta okholela ila muutthi opule khunlukula mwaasa aya niini?”
4Nnyizinku khumoona yoori ye eetta waattama muutthi opule, olawa woona, Nluku khunkhuwela enakatthi-nakatthi ya muutthi otthuupule araka: “Munsa! Munsa!” Ye khujipu araka: “Lapeekha!”
5Aphano Nnyizinku khumuuza yoori: “Ohaattamevo apha! Ovule jampali zawo maana puuro yaya eti oriivo ttakatthiifu.” 6Khurutela olupa yoori: “Miiyo ki Nluku wa paapa awo, Nluku wa Eburahiima, Nluku wa Esiyaakha na Nluku wa Yaakhumpa.” Munsa khufinikha wuuso awe maana aari woova omweekesa.
7Nnyizinku khulupa yoori: “Khweele kinoona nanna anhukhumwiwaazo atthu aka Misuri na kasiila nkhuwo aya mwaasa wa khaazi ankholisiwaazo pi anamalokozela a Firawuuna na kinjuwa yoori antta ohoowa. 8Tiito kiishukhiyeeyo oteela owuusuru mmakhono wa amisuri na kiwaalazakamo mphu kiwaalawanaka nti wooshapweya na nwulweene, ohali liniittikhaawo leethi na asali; ottuukho aniikhalaawo akanaani, ahiiti, amoori, aperizi, amwiivi na ayepuzi. 9Maana nkhuwo wa atthu a Ezirayiilu wakifiyela miiyo, na kinoona nanna amisuri aniwaahukhumwaazo. 10Nakataalikha, olawe; miiyo kinuuruma wa Firawuuna, yoori wawaalazewo atthu aka Misuri, aana a meezirayiilu.” 11Aphano Munsa khulupa amuuzaka Nluku yoori: “Ki paani miiyo woolawa wa Firawuuna olawa owaalazawo meezirayiilu?”
12Nluku khunjipu yoori: “Miiyo kiniiya vamote na weeyo. Eto ti alama yoori keetta wuuruma: amana owaalazawo atthu Misuri mwite vamwaako attaapha mwikaaputu.”
13Munsa khumuuzela Nluku yoori: “Miiyo amana kilawa vakatthi wa meezirayiilu kiwooza kiraka: ‘Nluku wa apapazenu akiruma vakatthi venu,’ khi amana akuuzela yoori: ‘Nzina lawe paani?’ Kiwooze niini?”
14Nluku khumuuza Munsa araka: “miiyo ti miiyo. Owooze etthiipo meezirayiilu, yoori: ‘miiyo ti miiyo ti akirumiyeeyo vakatthi venu.’ ”
15Nluku khulupa theenya amuuzaka Munsa yoori: “Wawooze meezirayiilu yoori: ‘Nnyizinku, Nluku wa amarehemu apapazenu, Nluku wa Eburahiima, Nluku wa Esiyaakha na Nluku wa Yaakhumpa, akiruma vakatthi venu.’ Nttho ti nzina linsalaaye kuupuwelaniwaka ojama khwa ojama.
16“Olawe wawaakusanye attunkhulu a meezirayiilu, owooze yoori Nnyizinku, Nluku wa amarehemu apapazenu, Eburahiima, Esiyaakha na Yaakhumpa, aakipuweleliye khukuuza yoori: ‘Khweele, Miiyo kinoona tafwawuthi zenu na kinjuwa etthu anuurettelaanini a Misuri. 17Miiyo kaahiti wuulazanimo nhukhumu za amisuri kiweettaneni nti wa akanaani, wa ahiiti, wa amoori wa aperizi wa amwiivi na wa ayepuzi nti oniittikhaaye leethi na asali.’
18“Attunkhulu a meezirayiilu anteela wuusiileza. Olankhe na attunkhulu a atthu aya atthaapo mwilawe wa Firawuuna wamuuze yoori: ‘Nnyizinku, Nluku wa meepereewu eettiye oniteela. Apho onilikhe nilawe neettette mwentto wa siikhu ttatthu neette n’yaara namwinkhe twaha Nnyizinku, Nluku eetthu.’ 19Miiyo kinjuwa yoori mfwalume wa Misuri khanteela wuulikhani olaawo woohiiyi khwa okhanyareliwa pi nkhono wa owahi. 20Nakataalikha kinteela wookola nkhono aka kiwaavulaze amisuri khwa vitthu zootikinisa zooshi kinttelaazo oretta vakatthi vawo, paata ya toowo ontta wuulikhani olawa.
21“Na kinteela owenkha amisuri wiiyana niiya na atthu apa na amana mwilaakawo, khamwinlaawo makhono ru. 22Aakha ooshi ana ya owaavekela anamwaattamanana aya na apale aawaamakeliyeeyo vitthu za feeta na za weero, na kuwo za owaawalisa aaneenu, aalume na aakha. Khwa etthiipo mwintta ovulula maali zooshi za amisuri.”
4Alama za minjuza enkhiweeyo oretta Munsa ti Nluku
1Munsa khunjipu Nnyizinku araka: “Wala yo khanteela okhupalela, na khanteela okisiileza, na anlupa yoori: ‘Nnyizinku khoopuweleleeni!’ ”
2Nnyizinku khumuuzela Munsa araka: “Eto oriina mmakhono niini?” Ye khuri: “Pakhora.”
3Aphano khumuuza yoori: “Weeselele vathi!” Ye khweesa khuthatuwa khwiiya nyookha. Munsa khutthira. 4Nnyizinku khumuuza Munsa theenya yoori: “Wookole nkhono awo okhole nkhira aya.” Munsa khookola nkhono awe, khukhola nyookha na khuthatuwa khwiiya pakhora. 5“Eto eniwaakhupalisa yoori oopuweleliye Nnyizinku, Nluku wa amarehemu apapazaya, Nluku wa Eburahiima, Nluku wa Esiyaakha, Nluku wa Yaakhumpa.”
6Nnyizinku khumuuza theenya yoori: “Otthe nkhono awo vamweyo!” Khutthaavo, alazakavo khwiiyana maaharaja khulakala nkhama maphovu.
7Nnyizinku khumuuza theenya yoori: “Othuule nkhono awo opheya otthe vamweyo.” Munsa khurutela ottha nkhono awe vamweyo, noolazavo khurutela wiiya sawa-sawa na mwiili awe wooshi.
8Nnyizinku nalelo khuvira amuuzaka araka: “Amana yo ahikhupaleli ama ahitakhi, alama yamwanzo, ya phiiri anteela okhupalela. 9Ila amana nalelo eeya ahinakhupalele alama epo piiri wala khuhuusiilezi, ottekhe maati vattitthiiru a mmuttho Niilu, wiitthele tuulu, antta othatuwa maati aya apo a tuulu eeye taamu.”
10Aphano Munsa khumuuza Nnyizinku yoori: “Oo, Mbwana, thanku raku miiyo akinwahi ottakhula saana; mpakha nasaapi eti waaziyeevo ottakhulana miiyo, amana kittakhulaka kintta okukuma.”
11Nnyizinku khunjipu yoori: “Paani amwinkhiyeeyo milomo pinaatamu? Paani amwinkhiyeeyo ottakhula wala paani awuumpiyeeyo apale oohisiili? Wala apale awoona ama apale oohooni? Khahiyo miiyo Nnyizinku? 12Apho olawe, Miiyo kinttela wiiya vamote na weeyo, kuunozelaka etthu onttelaaye ottakhula.”
13Ye khujipu araka: “Oo Mbwanaaka, kinuuvekela yoori onrume ntthu nkina.”
14Aphano Nnyizinku khumpattha katapu khwa Munsa, khumuuza yoori: “Weeyo khuna ttwiiyo Haruni, nleevi? Miiyo kinjuwa yoori ye onwahi ottakhula saaneene. Nasaapi eti ye ontta ota oteela okutthanana weeyo, ye onttela wiiya woofurahi amana oosikana. 15Weeyo onttela ottakhulana omuuze mattakhuzi anttelaaye olupa; miiyo kintta owaawunini moowiiri yoori mwittakhule na kiwuuzeni etthu yooretta. 16Haruni onttela ottakhulana atthu khwa zwaamu yawo, onttela wiiya nlomo awo, weeyo onttela wiiya nkhama Nluku khwa ye. 17Othuule pakhora eti mmakhono, ti ethiiti onttelaaye orettana alama za minjuza.”
Munsa onrutela Misuri
18Aphano Munsa khurutela wa nkhwewe Yeeturu khumuuza yoori: “Safwatali, kilikheni kilawe Misuri kawoone ajamaazaku nkhama nalelo ari haayi.”
Yeeturu khujipu araka: “Olawe na heeri.”
19Nnyizinku aamuuziye Munsa ari Midiyaani yoori: “Orutele Misuri maana ooshi apale aari otakhaaye owuula afwa.” 20Aphano Munsa khunthuula muukha awe na aanaawe khuwaattha va puuru vawe khusala arutela Misuri. Mmakhono mwawe aathuuliye pakhora ya Nluku.
21Nnyizinku khumuuza theenya Munsa yoori: “Miiyo kawinkha owahi wooretta minjuza zawaatta. Amana orutelawo Misuri wiiye woojitthenka yoori orette omaasho wa mfwalume wa nti aya opule minjuza zaya epo, ila miiyo kinlawa koomise rooho yawe ahiwaalikhe atthu apo olawa. 22Omuuze Firawuuna oraka: ‘Nnyizinku alupa toono: Ezirayiilu mwanaka wamwanzo. 23Miiyo kalupa yoori: “Onlikhe mwanaka alawe akaaputu.” Ila weeyo amana okatthala kintta omuula mwanawo wamwanzo.’ ”
24Eettaka Misuri vahali aamakiyeevo ntarikhi, Nnyizinku khunteela Munsa yoori amuule. 25Ila Zipoora khuthuula liwe loothokolowa khushija shapala ya soola ya mwanawe khupiyana moolu a Munsa. Khuri: “Weeyo omannaka miiyo khwa taamu.” 26Zipoora khuri: “Omannaka khwa taamu,” athoonyezaka okhiriya opule. Wakathi otthuupule Nnyizinku khunlikha Munsa.
27Aphano Nnyizinku khumuuza Haruni yoori: “Olawe n’yaara wakutthanane Munsa.” Ye khulawa khukutthanana va mwaako wa Nluku, khunchelisa. 28Munsa khunthatelela Haruni zooshi epile Nnyizinku anrumiyeezo omuuza, na khumuuza alama zooshi za minjuza Nnyizinku arumiyeeyo oretta.
29Aphano Munsa na Haruni khulawa khuwaakusanya attunkhulu ooshi a meezirayiilu. 30Haruni khuwooza zooshi Nnyizinku aamuziyeeyo Munsa. Nawiisha naye Munsa khuretta alama za minjuza vakatthi wa atthu apale, 31yo khukhupali. Wakathi ajuwiyeevo yoori Nnyizinku awoopuweliye meezirayiilu na aawoniye nanna aari ohoowaazo yo khwiinama khwaaputu.
5Firawuuna oneekezela hukhumu
1Paata ya toole Munsa na Haruni khulawa ottakhulana Firawuuna amuuzaka yoori: “Nnyizinku, Nluku wa meezirayiilu, alupa toono: ‘Owaalikhe atthu aka alawe akirettele njampo n’yaara.’ ”
2Firawuuna khujipu araka: “Nnyizinku paani wonshututela miiyo khuwaalikha olawa meezirayiilu? Akininjuwa Nnyizinku aya na akiniwaalikha meezirayiilu olaamo mphu.”
3Munsa na Haruni khukhanyarela araka: “Nluku wa meepereewu ettiye oniteela, safwatali onilikhe nilawe narette safwari ya siikhu ttatthu neettaka n’yaara, namwinkhe twaha Nnyizinku, Nluku eetthu, nohiiyi etthiipo antta oniteela marati ama ontta onuula na phanka.”
4Aphano mfwalume wa Misuri khumuuza Munsa na Haruni yoori: “Mwaasa aya niini mweeyo mwiwantipwaka atthu na khaazi zaya? Haya! Mwilawe mwakhole khaazi.” 5Theenya Firawuuna khulupa yoori: “Atthu apa pi awaatta mwintta owaalikhisa okhola khaazi zaya.”
6Siikhu ethiitile Firawuuna khuwenkha oruma anamalokozela awe na masuphayi anakhaazi, araka: 7“Waaza leelo ethiiti mwihirutele owenkha malala awaattalana khizolo nkhama mwaari orettaazo; asala alawa weekesa eenyewe. 8Ila mwiwaakhanyarele waattala thamani ethiitile aari waattalakaaye, mwihiwaavukule hatha etthu; apa aya anamaviliwa, tiito aaziyeeyo okhuwa araka ‘ninttela omwinkha twaha Nluku eetthu.’ 9Mweekezele khaazi yaya yoolipa yoori ashikheye ahisiileze vitthu zoohatiwa.”
10Anamalokozela na masuphayi khulawa khuwooza atthu apale yoori: “Firawuuna alupa toono: ‘Nilikhe owinkhani malala mweeyo. 11Mwilankhe mwilawe mwawooze yoori alawe akusanye malala nhali anwahaaye opatthamo, na khaazi yenu yoolipa khinteela ovukuwavo hatha etthu.’ ” 12Aphano atthu apale khumwazeyela nti wooshi wa Misuri khukusanya nyaani khwa zwaamu ya malala. 13Anamalokozela a khaazi khuwaattitta awoozaka yoori: “Mwiishise khaazi khwa nanna mooziweezo okhola wakhula siikhu wakathi opule mwaari winkhiwaavo malala.” 14Khujalitiwa masuphayi ameezirayiilu apale atthomiweeyo pi anamalokozela a anakhaazi a Firawuuna, na khusala oozeliwa yoori: “Mwaasa aya niini mwihiishisaka khaazi yenu ya waattala khizolo taana wala leelo nkhama mwaari orettaazo raku?”
15Aphano masuphayi a meezirayiilu khulawa ojiliza wa Firawuuna yoori: “Mwaasa aya niini owaatthanttaka toono akarumeya awo? 16Fweeyo akarumeya awo, khaninkhiwa malala na ninuuziwa waattala khizolo. Woone, nintta ojalitiwa; ila atthu awo pi ariina paathuli.”
17Ila Firawuuna khujipu yoori: “Anamaviliwa! Mweeyo oviliwa! Tiito mwinraaye: ‘Nintakha olawa omwinkha twaha Nnyizinku.’ 18Nasaapi ethiiti mwirutele okhaazi. Khamwinteela opokhera malala! Ila mwina ya wuupa khizolo thamani ethiito mwaari wuupakaaye!”
19Masuphayi apale a meezirayiilu khujuwa yoori aari nhukhumu, mwaasa woosiila yoori ahivukule thamani ya khizolo ooziweeyo waattala wakhula siikhu. 20Paata ya masuphayi apale noolaavo aphale aariivo Firawuuna, khunsikana Munsa na Haruni eettaka owaaweja. 21Yo khulupa yoori: “Nnyizinku ti awooneni na oophukeni; maana mweeyo mwaniretta fweeyo wiiya atthu awiiphira omaasho wa Firawuuna na wa a karumeya awe, khuwenkha phanka mmakhono mwaya yoori anuule.”
Nnyizinku onlaleya otaphuliwa wa atthu
22Aphano Munsa khuzukuluwela wa Nnyizinku khumuuza yoori: “Oo Mbwana, wawaahukhumwelani atthu apa? Khi wakirumeliyeeni? 23Maana thanku kilawiyeevo ottakhulana Firawuuna khwa nzina lawo yoori ontta owaahukhumu atthu apa, weeyo khuretteeni hatha etthu yoori owaataphule!”
6Nnyizinku onaahiti owaataphula meezirayiilu
1Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Aphano attaapha ontta woona etthu kinttelaaye onrettela Firawuuna; khwa nkhono aka wa owahi ontta owaalikha olawa, khwa nkhono aka wa owahi ontta owiikara mmuti mwawe.”
2Nluku khumuuza theenya yoori: “Miiyo ki Nnyizinku. 3Kampuweleliye Eburahiima, Esiyaakha, na Yaakhumpa nkhama Nluku wa owahi zooshi, ila akiwaalikheeni okijuwana nzina la Nnyizinku. 4Na theenya kaarettaniye wahati aka wa owenkha nti wa Kanaani, nti aari wiikhalaaye ari aletto. 5Nasaapi eti kasiila ojiliza wa meezirayiilu atthaapo amisuri awaarettiyeeyo oviitthwaana na kafikhiri wahati aka karettaniyeeyo.
6“Nakataalikha owooze meezirayiilu yoori: ‘Miiyo ki Nnyizinku na kinteela owaalazamo nkatthi wa oviitthwaana arettiweeyo pi amisuri. Kiwaataphule khaazi zoolipa epo enkhiweezo na kiniwoosuru na nkhono wookhomaala na owahi nwulweene na hukhumu. 7Kinuurettani wiiya atthu aka na miiyo kiiye Nluku enu, aphano pi mwinttelaavo ojuwa yoori miiyo ki Nnyizinku, Nluku enu kuulaziyeenini vathi wa khaazi zoolipa mwenkhiweeyo pi amisuri. 8Na kinuuthuulani kiweettaneni nti kaalaphiyeeyo omwinkha Eburahiima, Esiyaakha na Yaakhumpa; apho miiyo kiniwinkhani yoori wiiye weenu. Miiyo ki Nnyizinku.’ ”
9Munsa khuwooza etthiipo meezirayiilu, ila yo khuhitakhi onsiileza, mwaasa wa othunku na hukhumu aari woonaayo nkatthi wa oviitthwaana.
10Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa araka: 11“Olawe wamuuze Firawuuna mfwalume wa Misuri yoori awaalikhe meezirayiilu aleemo mmuti mwawe.”
12Munsa khunjipu Nnyizinku araka: “Meezirayiilu khanikisiila, khi nannani anttelaaye okisiileza Firawuuna, khupe miiyo kihijuwaka ottakhula saana?”
13Ila Nnyizinku anrumiye Munsa na Haruni, yoori awooze meezirayiilu na Firawuuna, mfwalume wa Misuri, yoori etta orumiwa owaalazawo meezirayiilu Misuri.
Ojama wa Munsa na Haruni
14Apa pi attunkhulu a ojama wa meezirayiilu:
Aana a Ruubeni, mwaana nwulu wa Yaakhumpa aari apa: Enookhi, Phaalu, Hesherooni, na Khariimu. Opu pi waari ojama wa Ruubeni.
15Aana a Simiyooni aari apa: Yemuweeli, Yamiini, Ohaati, Yakhiini, Zowaari na Shawaali mwaana wa nunu mmote wa Kanaani. Opu pi waari ojama wa Simiyooni.
16Apa mazina a aana a Leevi khwa ovokoliwa waya: Yeerisoni, Kowaati, na Meraari. Leevi eekhaliye nyaakha miiya na talaathiini na sapa.
17Aana a Yeerisoni khwa ojama aya pi apa, Lipiini na Simeeyi.
18Aana a Kowaati pi apa: Anraawu, Izaari, Heporooni na Uziili. Kowaati eekhaliye nyaakha miiya na talaathiini na mittatthu.
19Aana a Meraari pi apa: Maali na Muushi. Ntthi laari lihimo la Leevi khwa nanna ya ovokoliwa waya.
20Anraawu khunrala Yokipeeti nlupu wa papaawe, khunvokolela Haruni na Munsa. Anraawu eekhaliye nyaakha miiya na talaathiini na sapa.
21Aana a Izaari pi apa: Koora, Nefekhe na Zikiiri.
22Aana a Uziili pi apa: Mizayeele, Elizaafwa na Sithiira.
23Haruni anraliye Elisheepa mwaana wa Aminataapi, nlupu wa Nashooni; ye khunvokolela Nataapi, Apiiwu, Elizaari na Itamaari.
24Aana a Koora pi apa: Asiiri, Elikana na Apiyasaafi. Ntthi laari lihimo la Akoora.
25Elizaari, mwaana wa Haruni, khunrala mwaana mmote wa Putiyeele, khunvokola Fineeya; apa pi attunkhulu a ojama wa Leevi khwa lihimo laya.
26Ti Haruni na Munsa atthaapo Nnyizinku awaarumiyeeyo yoori: “Mwilazewo Misuri lihimo la meezirayiilu.” 27Pi atthaapo, Munsa na Haruni, anttakhulaniyeeyo Firawuuna mfwalume wa Misuri na niiya ya owaalazawo meezirayiilu.
Nluku oninkhuwela Munsa na Haruni
28Siikhu Nnyizinku attakhulaniyeevo Munsa ari nti wa Misuri, 29Nnyizinku aamuuziye yoori: “Miiyo ki Nnyizinku. Omuuze Firawuuna mfwalume wa Misuri zooshi epile kiniwuuzaaye.” 30Munsa khunjipu Nnyizinku araka: “Miiyo akinttakhula saana. Firawuuna onttela okisiila toovi?”
7Munsa na Haruni enakatthi ya firawuuna
1Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Miiyo kooretta wiiya nkhama Nluku khwa Firawuuna na ttwiiyo Haruni wiiya nkhama napiyu awo. 2Weeyo omuuze zooshi epile kuurumiyeeyo, na ttwiiyo Haruni amuuze Firawuuna awaalikhe meezirayiilu aleemo mmuti mwawe. 3Ila miiyo kinteela wuumisa rooho ya Firawuuna na kinteela wenkeza alama zaka na vitthu zaka zootikinisa nti wa Misuri. 4Ye khanteela wuusilezani, ila miiyo kinteela wookola nkhono aka khwa Misuri, na khwa khaazi khuluzeene za ophuka, kinteela owaalazawo Misuri atthu a Ezirayiilu. 5Na amisuri phi anttelaavo ojuwa yoori miiyo ki Nnyizinku, amana kookola nkhono aka khwa Misuri kiwaalazavo meezirayiilu vakatthi vaya.”
6Munsa na Haruni khuretta etthiipo Nnyizinku awaarumiyeezo. 7Munsa aarina nyaakha thamaaniini na Haruni nyaakha thamaaniini na mittatthu, wakathi aattakhulaniyeevo Firawuuna.
Pakhora ya Haruni enthatuwa khwiiya nyookha
8Nnyizinku khumuuza Munsa na Haruni yoori: 9“Amana Firawuuna awuuzani yoori: ‘Mwirette minjuza,’ omuuze Haruni yoori: ‘Athuule pakhora yawo eeselele enakatthi ya Firawuuna,’ pakhora ya eto entta othatuwa yiiye nyookha.”
10Aphano Munsa na Haruni khulawa mpakha wa Firawuuna, noofiya khuretta etthiipile Nnyizinku aawaarumiyeeyo. Haruni khuthuula pakhora etile khweeselela enakatthi ya Firawuuna na mashawuriiya awe pakhora etile khuthatuwa khwiiya nyookha. 11Aphano naye Firawuuna khuruma olawa okhuweliwa ajuwi na ashawi; na yo khuretta etthiipo khwa oshawi aya. 12Wakhula mmote wa yo khusala eesa pakhora yawe na othatuwa nyookha, ila pakhora ya Haruni khumiza pakhora epile. 13Ila Firawuuna khuumisa rooho yawe khuhitakhi onsiileza Munsa na Haruni, nkhama etthiipo Nnyizinku aalupiyeezo.
Pala yamwanzo: Taamu
14Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Rooho ya Firawuuna ti ya nthiti khanteela owaalikha atthu apo olawa. 15Olawe wakutthanane Firawuuna supuyeene; ye onlawa woowa omuttho. Weemele nshini wa muuttho osala onweja, olawaka othuule pakhora yawo mmakhono etile yaathatuwiyeeyo nyookha. 16Omuuze yoori: ‘Nnyizinku, Nluku wa meezirayiilu, akiruma owuuza yoori: Owaalikhe atthu aka alawe akaaputu n’yaara, mpakha leelo khuntakha okisiileza. 17Nnyizinku alupa toono: Ethiito ti enttelaaye wuujuwisa yoori miiyo ki Nnyizinku: khwa pakhora eti kiriina mmakhono kintakha kipiye maati a muuttho Niilu athatuwe eeye taamu. 18Swi ziriiye mmuttho zinteela ofwa zooshi, osala onukhamo woohifwayivo. Aphano amisuri khanlawa ovilela anywa maati a mmuttho mphule.’ ”
19Nnyizinku khumuuza Munsa theenya yoori: “Omuuze Haruni athuule pakhora yawo ookolele nkhono maati a Misuri, a mmuttho na mpakha a mmatthatta na a mmazuuku athatuwe eeye taamu, Misuri yooshi yiitaale taamu, mpakha zoopo za thaapwa na za mawe.”
20Munsa na Haruni khuretta nkhama etthiipo Nnyizinku awaarumiyeezo. Haruni khushashula pakhora etile, khujapha maati a mmuttho Firawuuna ari attaapho na mashawuriiya awe, maati apale ooshi khuthatuwa taamu. 21Swi zooshi zaariimo mmuttho mphule khufwa khusala onukhamo woohifwayivo, amisuri khuhisala awahi onywa maati a mmuttho mwaya mphule, nti wooshi waarina taamu.
22Na yo anamajintta a Misuri khuretta etthiipo na ojuwa waya woovitheya, ila rooho ya Firawuuna nalelo khusala eri yawuuma khuhitakhi onsiileza Munsa na Haruni nkhama etthiipo Nnyizinku aalupiyeezo. 23Firawuuna khuzukuluwa khusala alawa owawe khuhijali epile zaya. 24Amisuri ooshi khulawa khuthipa nshini wa muuttho yoori apatthe maati oonywa, maana maati apale a mmuttho khaari onyweya.
25Zaaviriye siikhu sapa paata ya Nnyizinku othatusha maati apale a mmuttho.
8Pala ya phiiri: Anaphulu
1Nawiisha Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Olawe wa Firawuuna wamuuze yoori: ‘Nnyizinku alupa yoori: Owaalikhe atthu aka alawe akaaputu. 2Amana weeyo ohitakhi owaalikha olawa, kintta operekha pala ya anaphulu nti awo wooshi. 3Mmuttho Niilu wooshimo anttela ottheerelanamo anaphulu awaatta, awelele afiye owawo, okatthi wawo, mpakha voolili vawo na mmanyupa wa mashawuriiya awo mpakha wa atthu awo ooshi na mphule enkhattiwaamo na enoochiwaamu phaawu. 4Anaphulu aya apo anttela wuuteela weeyo na mashawuriiya awo na atthu awo ooshi.’ ”
5Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa araka: “Omuuze Haruni yoori: ‘Wookole nkhono awo othuule pakhora wookolele mmuttho, mmilipu na mmatthatta yoori owaawelelise anaphulu Misuri yooshi.’ ”
6Haruni khookolela nkhono awe maati a Misuri, anaphulu khuwelela khufinikha nti wooshi wa Misuri. 7Ila anamajintta na ojuwa waya woovitheya khuwaapuwisa anaphulu Misuri yooshi.
8Firawuuna khuruma olawa okhuweliwa Munsa na Haruni khuwooza yoori: “Mwinvekele Nnyizinku akilaze anaphulu apa miiyo na atthu aka, yiiyaru etthiipo kintta owaalikha atthu apa alawe amwinkhe twaha Nnyizinku.”
9Munsa khumuuza Firawuuna yoori: “Ruhusa ti yawo ya okuuza lini ontakhaaye yoori kuulompele weeyo na mashawuriiya awo, atthu awo ooshi, yoori weeyo na vaje vawo mwilaziwe anaphulu asale mmuttho paasi.”
10Firawuuna khujipu araka: “Meesho.” Munsa khuri: “Enttela wiiya etthiipo ojipwiyeezo opatthe ojuwa yoori khaavo anlikananaaye Nnyizinku, Nluku eetthu. 11Anaphulu antta wuulikha weeyo, vaje vawo, mashawuriiya awo na atthu awo; anttelaaye osala pi apale ari mmuttho paasi.”
12Aphano, Munsa na Haruni khulaavo aphale aarivo Firawuuna, Munsa khunvekela Nnyizinku mwaasa wa anaphulu, nkhama etthiipo aasilaniyeezo na Firawuuna. 13Nnyizinku khujipwelela oveka wa Munsa; anaphulu apale ooshi aari mmanyupa, vaje na mmashapa khufwa. 14Khulokottheliwa khuukeliwa nti opule khusala onukha woohifwayivo. 15Ila wakathi Firawuuna ajuwiyeevo yoori avumula, khurutela wuumisa rooho yawe khuhinsiilezi theenya Munsa na Haruni, khwa epile alupiyeezo Nnyizinku.
Pala ya ttaatthu: Shaawa
16Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Omuuze Haruni: ‘Athuule pakhora yawo ookole nkhono ajaphe lifufu la vathi, lithatuwe liiye shaawa khwa Misuri yooshi.’ ” 17Khuretta etthiipo; Haruni khookola nkhono awe na pakhora etile khujapha lifufu ntthile khuthatuwa khwiiya shaawa khuweetaala atthu mpakha nyama na nti aya opule wooshi khwiitaala shaawa. 18Anamajintta khweezelela etthiipo na ojuwa waya woovitheya ila khuhiwahi othatusha; shaawa epile khusala evira eweetaalaka atthu na nyama.
19Aphano anamajintta apale khumuuza Firawuuna yoori: “Eti yaala ya Nluku,” ila rooho yawe Firawuuna khuumisa khuhitakhi owaasiileza, nkhama etthiipo Nnyizinku aalupiyeezo.
Pala yanne: Mempe
20Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Olankhe supuyeene wakutthanane Firawuuna ye onlawa omuttho, omuuze yoori: ‘Nnyizinku alupa toono: Owaalikhe atthu aka alawe akaaputu. 21Amana weeyo ohiwaalikhi atthu aka olawa, kintta wuuperekheza pala ya mempe zawaatta yoori ziwiiphirise weeyo, mashawuriiya awo, atthu awo na mmavaje mwaya. Manyupa a Misuri na vathi anluwatthaavo zinttela wiitaalavo mempe. 22Ila siikhu yaya etile kinttela otthantta khwa nanna yoofwarikhana nti wa Gosheeni; okhule aniikhalaawo atthu aka, khinteela opuwawo hatha pala moote ya mempe, yoori weeyo ojuwe yoori miiyo Nnyizinku kiri mmuti nttumphu. 23Kinlawa kawaafwarikhanise atthu aka na atthu awo. Meesho entta opuwa alama ya eto.’ ”
24Nnyizinku khuretta etthiipo, mempe zawaatta khwiitaala nnyupa wa Firawuuna na mmanyupa wa mashawuriiya awe, nti wooshi khwiiya wootapanyeya mwaasa wa mempe.
25Aphano Firawuuna khuruma okhuweliwa Munsa na Haruni khuwooza yoori: “Mwilawe mwamwinkhe twaha Nluku enu, ila mwihileemo mmuti mphu.”
26Ila Munsa khujipu araka: “Khahi yoolikana fweeyo oretta toowo, maana twaha ninttelaaye omwinkha Nnyizinku, Nluku eetthu ti yoohifwayi khwa amisuri. Amana niretta twaha nkhama eto anoonaaye ohifwayi, amisuri antta onivonya na mawe. 27Nina yooretta safwari ya siikhu ttatthu niri ntarikhi neettaka n’yaara olawa omwinkha twaha Nnyizinku, Nluku eetthu, nkhama etthiipo anuuziyeezo.”
28Aphano Firawuuna khulupa yoori: “Kintta wuulikhani mwilawe, mwamwaaputu Nnyizinku, Nluku enu n’yaara, ila mwiheette peetiwene, noofiya mwikilompele na miiyo.”
29Munsa khujipu yoori: “Nasaapi eti amana kilaavo vakatthi vawo kinttela onvekela Nnyizinku. Meesho mempe epo entta owaattuwa weeyo na mashawuriiya awo na atthu awo, ila safwatali ohikittettekhe theenya ohiwaalikhi atthu apa olawa omwinkha twaha Nnyizinku.”
30Aphano Munsa khulaavo vakatthi wa Firawuuna khunvekela Nnyizinku. 31Nnyizinku khujipu lompa ya Munsa, mempe epile khumwaattuwa Firawuuna na mashawuriiya awe mpakha atthu awe, khuhisali hatha mempe moote. 32Ila nalelo khusala ari wa wuumisa rooho, khuhitakhi owaalikha atthu apale olawa.
9Pala ya thaanu: Ofwa wa nyama
1Nawiisha Nnyizinku khumuuza Munsa araka: “Olawe wa Firawuuna wamuuze yoori: ‘Nnyizinku, Nluku wa meepereewu, alupa toono: “Owaalikhe atthu aka alawe akaaputu.” 2Amana weeyo nalelo ohitakhi owaalikha olawa na khukhanyarela owaakhattaza, 3ojuwe yoori nkhono wa Nnyizinku ontta otiisa pala yawoopisa khwa nyama zawo ziriiye omashapa, khwa khavalo zawo, khwa apuuru awo, khwa nkamiiya zawo, khwa mompe zawo mpakha pwittipwitthi zawo. 4Na Nnyizinku onteela ophakula nyama za amisuri na epi za meezirayiilu, yoori ehifwe hatha nyama moote ya meezirayiilu.’ ”
5Nnyizinku atthoma wakathi araka: “Meesho Nnyizinku ontta oretta mmuti mphu etile ahitiyeeyo.” 6Mmeesho mwaya Nnyizinku khuretta etthiipo: nyama za amisuri zooshi khufwa, ila za meezirayiilu hatha moote khuhifwi. 7Firawuuna khunruma ntthu olawa woona, khuhisikani hatha nyama moote ya meezirayiilu eri yoofwa; ye khuumisa rooho khuhitakhi owaalikha olawa atthu apale.
Pala yasiitha: Makhwatta a puupa
8Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa na Haruni yoori: “Mwisavule fuutha ya vamafiya yawiitaala mmakhono Munsa amwazele otulu, Firawuuna ari attaapho. 9Entta othatuwa yiiye lifufu khwa nti wooshi wa Misuri, puupa entta owaapuwa atthu mpakha nyama, Misuri yooshi.”
10Yo khuthuula fuutha ya vamafiya khulawa wa Firawuuna. Munsa khumwazela fuutha etile otulu, puupa khuwaapuwa atthu mpakha nyama. 11Wala anamajintta khuhisala awahi omwaattama Munsa, mwaasa wa makhwatta, awaapatthiyeeyo vamote na amisuri ooshi. 12Ila Nnyizinku khuumisa rooho ya Firawuuna, ye khuhinsiili Munsa na Haruni nkhama etthiipo Nnyizinku amuuziyeeyo.
Pala yasaapa: Vuula ya mawe
13Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Olankhe supuyeene olawe wakutthanane Firawuuna, omuuze oraka: ‘Nnyizinku, Nluku wa meepereewu, alupa toono: Owaalikhe atthu aka alawe akaaputu. 14Olikha toowo, swaafu eti pala yaka yooshi kinuutiisela omweenyewe, na mashawuriiya awo na atthu awo, ojuwe yoori khina eeyiye nkhama miiyo olumwenku wooshi. 15Maana miiyo kinwahi wookola nkhono aka khuulwaaza weeyo na atthu awo khwa pala yaari owahaaye wuulazavo voolumwenku. 16Ila miiyo kinuulikha weeyo ori haayi yoori kithoonyeze owahi waka, yoori nzina laka lilaleyiwe olumwenku wooshi. 17Nalelo ontta ojikhutupulana atthu aka, khuntakha owaalikha alawa. 18Ila meesho wakathi otthuupu, kinlawa kanyise vuula ya mawe ehinanyeke nti opu wa Misuri thanku owaziwe mpakha leelo. 19Apho owaarume atthu awo alawe alokotthele nyama zawo ziriiye omashapa na vitthu zawo ziriiwo waaza atthu mpakha nyama ziriiwo. Amana ohilaziwo otana onti, khunyeliwa ti vuula ya mawe entta ofwa.’ ”
20Mashawuriiya a Firawuuna aari woovaaye nttakhuzi la Nnyizinku khwaakuva khulawa khuwaalazawo, aviitthwaana aya mpakha nyama zaya khulawa khupwehiwa. 21Ila apale ahaari woovaaye nttakhuzi la Nnyizinku khuwaalikha amwiitthwaana aya na nyama zaya omashapa.
22Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Olansele makhono awo otulu entta onya vuula ya mawe nti wooshi wa Misuri, ewaanyele atthu, nyama na miitthi zooshi za Misuri.” 23Munsa khulansa pakhora yawe khuthoonyeza otulu, Nnyizinku khuvumisa taari na vuula ya mawe, khwiishusha ozerima na taari khwa nti opule wa Misuri na vuula ya mawe khusala enya. 24Vuula ya mawe na taari khuvuma yoopakhanyeya na mawe awoopisa ehinanyeke Misuri yooshi thanku ewaziwe. 25Misuri yooshi vuula etile khutapanya vitthu zaari mmashapa, waaza atthu, nyama na mathapa mpakha miitthi zooshi za ntthuttu. 26Khusala nti wa Gosheeni paasi, okhule aari wiikhalaawo meezirayiilu, okho khayaanyiyewo vuula ya mawe.
27Aphano Firawuuna khuruma olawa okhuweliwa Munsa na Haruni khuwooza yoori: “Swaafu eti kakosa. Nnyizinku ti wa shariya, ila miiyo na atthu aka ninaaye paathuli. 28Mwilompe wa Nnyizinku, maana ottitthima wa Nluku na mawe ankwaaye a vuula pi awaatta, miiyo kintta wuulikhani mwilawe; kinhithajiya wiikhala nttumphu theenya.”
29Munsa khujipu yoori: “Amana miiyo kilaamo nsitati mphu kintta wookolela nkhono aka wa Nnyizinku kilompe. Taari enyamale na vuula yaamuse yoori weeyo ojuwe yoori olumwenku pi wa Nnyizinku. 30Ila weeyo na mashawuriiya awo, miiyo kinjuwa yoori khamwinimoova Nnyizinku Nluku!”
31Alikutawu na liyapa zaatapanyeyiye mwaasa a liyapa laarina phunje na alikutawu aaleyiye. 32Naye tiriku khayaaharipweyiye, maana yaari ehinalikane.
33Munsa khulaavo aphale aariivo Firawuuna na nsitati mphule, khumookolela nkhono Nnyizinku, taari na vuula khwiisha. 34Firawuuna nawoona yoori taari na vuula zeesha khurutela okufuru oomisaka rooho yawe na mashawuriiya awe. 35Ari wawuumisa rooho etthiipo, Firawuuna khuhiwaalikhi meezirayiilu olawa, nkhama etthiipo Nnyizinku aamuziyeezo Munsa.
10Pala yanaane: Mapalaka
1Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Olawe wakutthanane Firawuuna, maana miiyo koomisa rooho yawe na rooho za mashawuriiya awe, yoori miiyo kithoonyeze alama zaka epo vakatthi vaya, 2na yoori mwiwaathatelele aaneenu na atuulwenu nanna miiyo kiwaahukhumwiyeezo amisuri na minjuza zootikinisa kirettiyeezo vakatthi vaya, khwa etthiipo pi mwinttelaavo ojuwa yoori miiyo ki Nnyizinku.”
3Aphano Munsa na Haruni khulawa okutthanana Firawuuna, yo khumuuza yoori: “Nnyizinku, Nluku wa meepereewu alupa yoori: ‘Mpakha lini weeyo okatthalaka ojipushuwisa mmakhono mwaka miiyo? Owaalikhe atthu aka alawe akaaputu. 4Amana okhanyarela ohitakhi owaalikha atthu aka olawa, meesho kintiisa pala ya mapalaka mmuti mwawo. 5Yo anteela ofinikha vathi ohisala wooneyavo, maana anteela orafuna zooshi epile zaalikhiweeyo ti vuula ya mawe mpakha na miitthi epile zinphutuwaazo mmashapa. 6Anttela wiitaala nnyupa mwawo na mmanyupa wa mashawuriiya awo na wa amisuri ooshi. Vitthu amarehemu apapazenu ahooneeni siikhu epo eekhaliyeezo mphu mpakha leelo.’ ” Elottelanaka Munsa khulankha khulaavo aphale aariivo Firawuuna.
7Aphano mashawuriiya a Firawuuna khusala alupa yoori: “Mpakha lini ntthu otu anituturushaka? Owaalikhe atthu apa alawe amwaaputu Nnyizinku, Nluku aya. Khiniweeleya yoori Misuri yatapanyeya?”
8Aphano khuthuuliwa Munsa na Haruni opheya khulawaniwa mpakha wa Firawuuna, ye khuwooza yoori: “Ettani mwamwaaputu Nnyizinku, Nluku enu. Mwikuuze, anlawaaye paani?”
9Munsa khujipu yoori: “Ninlawa na atthu ooshi, mashaapu etthu, na anakhuuluvale etthu, aaneetthu, pwittipwitthi zeetthu mpakha mompe zeetthu. Maana ninttela onrettela njampo Nnyizinku eetthu.”
10Firawuuna khuwooza yoori: “Mweeyo mwinttela onhithajiya Nnyizinku amana kuulikhani olawa na aakha enu na aana enu! Eto enthoonyeza yoori mweeyo mwinwaza shawuri zootakhala. 11Khahiyo toowo! Mwilawe alume ru mwamwaaputu Nnyizinku maana eto ti waakivekeliyeeyo.” Munsa na Haruni khwiikariwa aphale aariivo Firawuuna.
12Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Wookolele nkhono nti wa Misuri yoori ate mapalaka vathi apha arafune mathapa ooshi ariimo na zooshi epile zaalikhiweeyo ti vuula ya mawe.”
13Munsa khookola pakhora yawe ookolelaka nti wa Misuri, Nnyizinku khutiisa pheevo ya ntulayi khuvuma nthana wooshi mpakha osikhu. Noocha pheevo etile khutana mapalaka. 14Misuri yooshi khwiitaala mapalaka woohilikhi hatha vahali, aari awaatta venkivene. Aari ahinapuwewo nkhama apo na paata ya apo khapuwiyewo theenya nkhama apo. 15Maana aafinikhiye phantte zinki za Misuri mpakha nti wooshi khwiiya wooriipa. Khurafuna zooshi epile zaalikhiweeyo ti vuula ya mawe, mathapa na mishumo za miitthi woohisali hatha etthu piishi waaza mmitthi mpakha mmashapa, nti wooshi wa Misuri.
16Firawuuna khuruma olawa okhuweliwa Munsa na Haruni woohirupazi, khuwooza yoori: “Kankosa Nnyizinku, Nluku enu na kookosani mweeyo! 17Apho kinuuvekelani yoori mwikiswaamihi twampi yaka swaafu eti theenya na mwinvekele Nnyizinku, Nluku enu yoori akilaze pala eti yoofwiwa.”
18Munsa paata ya olaavo aphale vaya aariivo Firawuuna khunvekela Nnyizinku. 19Aphano Nnyizinku khuvumisa pheevo yawaatta ya okhu lintupweelaawo njuwa, ethiito khukhupa mapalaka ooshi khwiitthela mpahari yookhuttuwa; khuhisalimo hatha lipalaka limote nti opule wa Misuri. 20Ila nalelo Nnyizinku khuumisa rooho ya Firawuuna; ye khuhitakhi owaalikha meezirayiilu olawa.
Pala ya tiisiya: Yiiza
21Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Makhono awo olansele pinkuuni yoori Misuri yooshi yiiye yoofinikhiwa ti yiiza yookhomaala.” 22Munsa khookolela nkhono awe otulu, Misuri yooshi khufinikhiwa ti yiiza yookhomaala khwa siikhu ttatthu. 23Khuhisala oonana mmote na nzaawe, khaarivo mmote aaliyeevo vahali aariivo khwa siikhu ttatthu; ila meezirayiilu ooshi mmanyupa mwaya yaarimo nuuru.
24Aphano Firawuuna khunkhuwela Munsa khumuuza yoori: “Ettani mwamwaaputu Nnyizinku. Ila zisale pwittipwitthi zenu na mompe zenu paasi; ila aakha na aana mwilawane.”
25Munsa khujipu yoori: “Weeyo ona ya oninkha nyama za orettela twaha na olukuza, yoori nimwinkhe Nnyizinku, Nluku eetthu. 26Olikha toowo, nyama zeetthu nilawaka nintta othuula hatha likhope khalinsala, maana ninttela orumeyela etthiipo yoori nimwaaputu Nnyizinku, Nluku eetthu, khanijuweeni nyama-ni ninttelaaye omwaaputu-na Nnyizinku mpakha ofiya.”
27Ila Nnyizinku khuumisa rooho ya Firawuuna, ye khuhitakhi owaalikha olawa. 28Firawuuna khumuuza Munsa yoori: “Oleevo apha na ohirutelevo theenya! Siikhu onttelaavo okoona theenya ontta ofwa.”
29Munsa khuri: “Walikanisa! Akinteela woona theenya wuuso awo.”
11Olaleyiwa wa pala yakhuumi
1Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Kinimperekheza pala moote theenya Firawuuna na Misuri yooshi. Khwa ethiito ye onlawa awaalikhe olaamo mmuti mphu mpakha onlawa aweekaremo eperepere. 2Apho owooze meezirayiilu ooshi, waaza alume mpakha aakha, yoori awaavekele anamwaattamanana aya vitthu za feeta na za tahapu.” 3Nnyizinku khuwaaretta yoori atthu awe apatthe wooneliwa vahali pi amisuri. Theenya Munsa aari nlume nwulweene nti opule wa Misuri, waaza omaasho wa mashawuriiya a Firawuuna mpakha wa atthu ooshi.
4Aphano Munsa khumuuza Firawuuna yoori: “Nnyizinku alupa araka: ‘Osikhu layili kinvira Mmisuri. 5Aana ooshi aalume amwanzo a nti wa Misuri anttela ofwa, waaza mwaana wa mwanzo wa Firawuuna, anttelaaye orithi khukulu ya mfwalume, mpakha mwaana wa mwanzo wa njaazi ankholaaye khaazi yoochila na aana a mwanzo a nyama zaya. 6Misuri yooshi onlawa wapuwewo olila nwulweene, waari ohinapuwewo na ohinttelaaye opuwawo theenya. 7Ila khwa meezirayiilu, waaza atthu mpakha nyama, wala mwanapwa khanlawa owahowula. Khwa etthiipo, mwinttela ojuwa yoori Nnyizinku awavirikanisa amisuri na meezirayiilu.’ 8Mashawuriiya awo ooshi apa, anlawa akeekese na akikokhorele, akivekelaka yoori: ‘Olawe na atthu awo ooshi.’ Khwa etthiipo miiyo kinttela olaawo!” Munsa, khukatipukha channu, khulaavo aphale aariivo Firawuuna.
9Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Firawuuna khanteela wuusiilani, yoori minjuza zaka zeekezeleye nti wa Misuri.”
10Munsa na Haruni khuretta minjuza epile zooshi khwa Firawuuna; ila Nnyizinku khuumisa rooho ya Firawuuna, khuhisala atakha owaalikha olaamo mmuti mphule meezirayiilu.
12Njampo la Paashikowa
1Nnyizinku khumuuza Munsa na Haruni nti wa Misuri yoori: 2“Opu ona ya wiiya mweezi wa mwanzo wa mwaakha khwa mweeyo. 3Mwiwooze atthu ooshi a Ezirayiilu, mwiraka: Siikhu ya khuumi ya mweezi otthuupu, alume ooshi ana yoovalula nshapi la pwittipwitthi leelume ya wakhula liphanko ya wakhula nyuupa. 4Ojama amana wiiya vattitthiiru ohinwahaaye orafuna nyama yooshi, ona yoowaalaleya anamwaattamanana aya apale a kharipu awaameele nyama enwahaaye owaafiyela khwa thamani ya atthu aya. 5Nyama yaya enttelaaye othawuliwa ena ya wiiya yeelume ya mwaakha mmote, yoohirakali hatha vahali. Ena ya wiiya pwittipwitthi ama puuzi. 6Mwipwehe mpakha siikhu khumi na nne ya mweezi, mpakha wakathi ajama ooshi a meezirayiilu anttelaaye otwahi, njuwa leettelaka otupweela.
7“Mwittukunttele taamu yaya vatulu na mpavu wa milako za manyupa, apale mweeyo mwirafuniyeemu nyama. 8Osikhu otthuupo mwina ya orafuna nyama yoomanikhiwa va moottho, na mathapa oowaawa na phaawu yoohiina fwaramento. 9Mwihirafune nyama piishi wala yawiipikhiwa, ila yoomanikhiwa va moottho waaza eeshwa, moolu na marupo aya. 10Mwihisalise hatha etthu efiya supu; amana esala mwilukuze. 11Mwiwale, nzako n’yuunu, jampali mmoolu na mwikholele pakhora mmakhono, mwirafune wawaakuvavo; otu paashikowa wa Nnyizinku.
12“Maana osikhu aya otthuupo kinttela ovira nti wa Misuri na kiwoole aana ooshi amwanzo aalume waaza atthu mpakha a nyama, na kiwaahukhumu a miluku ooshi a Misuri: Miiyo ki Nnyizinku! 13Taamu mwivaziyeeyo milako zenu enttela wiiya alama yoori ethoonyeze manyupa mwiniikhalaaye, amana kiwaavulalisaka amisuri, miiyo kinttela woona taamu kisala kuuvikanani wooheemeli yoori mwihiiye wootapanyiwa ti pala yaya eto.
14“Mwitthapele siikhu ethiito nkhama njampo la tiini muupuwelele yoori ti miiyo, Nnyizinku, kirettiyeeyo epo. Mweeyo na peewu yenu mwina yooretta njampo la paashikowa khwa mileele. 15Nkatthi wa siikhu sapa mwina yooja phaawu yoohiina fwaramento. Siikhu yamwanzo mwilazemo fwaramento mmanyupa mweenu, maana wakhula otule anttelaaye oja etthu ya wiiyana fwaramento, ntthu aya oto ontta wiikariwa vakatthi wa meezirayiilu. 16Siikhu yamwanzo na siikhu yasaapa ona ya wiiyavo nthukumano ttakatthiifu, ahiiyevo hatha ntthu mmote antakhaaye okhola khaazi siikhu zaya epo, woohiiyi otthenkeza etthu yoojiwa ya wakhula siikhu; mwina yooretta ethiito paasi.
17“Mwirette njampo la phaawu yoohiina fwaramento, maana siikhu yaya ethiito ti kilaziyeeyo nti wa Misuri mahimo a atthu ooshi a meezirayiilu. Mwitthapele siikhu yaya eto wiiye oruma wa mileele, waaza wa apaapa mpakha wa aana aya. 18Mwina yoorafuna phaawu yoohiina fwaramento makaaripi siikhu ya khuumi na nne ya mweezi wamwanzo mpakha makaaripi siikhu zeettettaka eshiriini na moote. 19Siikhu epi sapa ahiiyevo ntthu mmote anttelaaye wiiyana fwaramento owawe. Wakhula antakhaaye oja etthu ya wiiyana fwaramento ontta wiikariwa muujama wa meezirayiilu, hatha nkhama mmalapo ama nnyunti. 20Mwihije hatha etthu ya wiiyana fwaramento mmanyupa mweenu wooshimo, ila mwina yooja phaawu yoohiina fwaramento.”
Paashikowa wamwanzo
21Munsa khuruma okhuweliwa attunkhulu a atthu ooshi a meezirayiilu khuwooza yoori: “Mwithawule nshapi la pwittipwitthi yoori ajama ooshi a Ezirayiilu ashije pwittipwitthi ya Paashikowa. 22Mwithuule zankalala mwinaanise na taamu eriiye mpasiya mwittukunttele milako zenu vatulu na mpavu mwaya. Ahiiyevo hatha ntthu mmote antakhaaye osaruwa nnyupa mwawe mpakha ocha. 23Amana Nnyizinku aviraka mmuti mphule yoori awoole amisuri, amana oona taamu etile mwittukuntteliyeeyo nlako enu phantte na phantte na vatulu vaya, Nnyizinku onttela ovira attaapho khanlawa onlikha namatapanya ovira mmanyupa mweenu yoori awuuleeni.
24“Mwishututele oruma opu mweeyo na aana enu ooshi khwa mileele. 25Amana mwifiya nti opule Nnyizinku awahitiyeenini owinkhani, mwina yooretta njampo ntthi. 26Aaneenu amana awuuzelani yoori: ‘Njampo laya ntthi maana aya niini?’ 27Mwiwaajipu yoori: ‘Twaha ya Paashikowa wa Nnyizinku, aviriyeeyo vatulu wa manyupa a meezirayiilu nti wa Misuri, na khwiinanela manyupa eetthu wakathi aari owoolaavo amisuri.’ ” Attaaphale meezirayiilu khukokhora khumwaaputu Nnyizinku. 28Meezirayiilu khulaavo, khulawa khuretta nanna ethiitile Nnyizinku amuuziyeeyo Munsa na Haruni.
Pala ya Khuumi: Ofwa wa aana amwanzo oovokoliwa pi amisuri
29Aphano osikhu layili, Nnyizinku khuwoola aana ooshi amwanzo a Misuri, waaza mwaana wamwanzo wa Firawuuna, namarithi ofwalume awe, mpakha mwaana wamwanzo wa napherezu aari nkalapooso na theenya aana amwanzo a nyama. 30Osikhu otthuupule, Firawuuna na mashawuriiya awe ooshi na amisuri ooshi khulankha na wapuwiye olila nwulweene, maana khayaarivo nyuupa yahaafwiweemo.
Olaawo
31Osikhu otthuupule Firawuuna khuruma okhuweliwa Munsa na Haruni khuwooza yoori: “Mwileemo nasaapi mmuti mwaka, mweeyo na meezirayiilu! Mwilawe mwamwaaputu Nnyizinku enu, nkhama etthiipo mwivekiyeezo. 32Mwithuule pwittipwitthi zenu mompe zenu na puuzi zenu, nkhama mwaalupiyeezo na mwikiparikhiye theenya.”
33Amisuri aari owaakhanyarela atthu apale yoori aleemo mmuti mphule, alupaka yoori: “Amana mwihiliimo fooshi fweeyo nintta ofwa!” 34Aphano atthu apale khuthuula tiriku yookhattiwa yoohiina fwaramento, khuputaputela vakuwo khuttha mmapasiya mwaya khuvikela mmafuzi. 35Meezirayiilu khushututela oruma wa Munsa, khuwaavekela amisuri vitthu za feeta za weero na kuwo. 36Nnyizinku khuwaaretta atthu awe wooneliwa huruma pi amisuri, khwa nanna awenkhiyeevo etile avekiyeeyo; khwa etthiipo khusavula maali zooshi za amisuri.
37Meezirayiilu khulankha khusala alawa mwentto, khuvira Rameesi eettaka Sukooti. Aari alume alufu miiya sitha, ohiwaalaki aakha na aana. 38Khuntti khuluzeene zoofwarikhana za atthu akinoko aawaalottiye, na theenya maphanko mawulumawulu a nyama, mompe, pwittipwitthi na puuzi. 39Khoocha phaawu zoohiina fwaramento khwa tiriku etile aathuuliyeeyo Misuri, maana khayaarina fwaramento mwaasa wawiikariwa Misuri, khuhiwahi otthenkeza etthu yoojiwa.
40Meezirayiilu eekhaliye Misuri nyaakha miiya nne na talaathiini. 41Siikhu ethiito afisiyeevo nyaakha miiya nne na talaathiini, atthu ooshi a Nnyizinku eetta olaawo Misuri. 42Osikhu otthuupo, Nnyizinku eekeseliye olaawo waya Misuri wooshiwo. Tiito, osikhu nkhama otthuupu na yo anttela ojeekesela ojama khwa ojama khwa shitaha ya Nnyizinku.
Kano monkoni wa Paashikowa
43Nnyizinku khumuuza Munsa na Haruni yoori: “Epi kano za Paashikowa: ahiiyevo hatha mmalapo mmote anttelaaye onja. 44Mwiitthwaana wawuuzanyiwa ona yonja Paashikowa, amana eeya wookhiriya. 45Ila apale eettiye omaka na apale aateeliye okhola khaazi ahinje.
46“Mweeyo mwina yonja nnyupa nttumpho aattaliweemo, mwihithuule hatha phittula moote mwisarulelaka vaje, wala mwihipweche hatha likhonkolo la nyama mwinttelaaye orafuna. 47Atthu ooshi a Ezirayiilu ana yontthapela Paashikowa.
48“Wakhula mmalapo aniikhalaaye nttumphu antakhaaye oretta njampo ntthi la Paashikowa wa Nnyizinku, mwina yowaakhiriyisa alume ooshi a muujama mwaya; apo ana yontthapela nkhama aana a muujama. Ahiiyevo ntthu woohikhiriyi anttelaaye ontthapela. 49Kano ethiito ena ya orumeyeliwa pi anyunti na atthu akina apale aniikhalaaye vakatthi venu.”
50Meezirayiilu ooshi khuretta nkhama etthiipo Nnyizinku amuuziyeezo Munsa na Haruni. 51Siikhu ethiitile Nnyizinku khuwaalazawo meezirayiilu Misuri, khuwaatthenkeza lihimo khwa lihimo.
13Otwahareshiwa wa aana a mwanzo
1Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: 2“Okithawulele aana aalume ooshi a mwanzo. Aana aalume a mwanzo a meezirayiilu pi aka, khahiyo atthu paasi na nyama zooshi za mwanzo zeelume.”
3Aphano Munsa khuwooza atthu yoori: “Mwifikhirele siikhu eti mweeyo mwiliyeewo Misuri, nti opule mwarettiweeyo oviitthwaana, maana Nnyizinku oolazaniwo okhule khwa owahi wa makhono awe. Tiito mwihije hatha etthu yootthiiwa fwaramento. 4Siikhu ethiiti ya mweezi wa Habibi mweeyo mwintta olaawo Misuri. 5Amana Nnyizinku oofisani nti wa akanaani, wa ahiiti, wa amoori, wa ahaveewu na wa ayepuzi nti opule alaphaniyeeyo amarehemu apapazetthu yoori aari oteela owinkhani, nti liniittikhaawo leethi na asali, mweeyo mwina yooretta njampo ntthi mweezi otthuupo. 6Nkatthi wa siikhu sapa mwina yooja phaawu yoohiina fwaramento siikhu yaya eti ya saapa mwitthapele njampo la Nnyizinku. 7Mwije phaawu yoohiina fwaramento nkatthi wa siikhu sapa epo, mwihithuule hatha etthu ya wiiyana fwaramento, wala mmuti mweenu wooshimo ehiiyemo.
8“Siikhu yaya etile wakhula mmote ona yoomuuza mwanawe yoori: ‘Mwaasa wa epi Nnyizinku oretteliyeenini mwilankhaka Misuri.’ 9Epi enttela wiiya nkhama alama ya mmakhono mwawo na opheleleza wa mmwishwa mwawo yoori oruma wa Nnyizinku wiiye vanlimi vawo, maana Nnyizinku oolaza Misuri khwa nkhono awe wa owahi. 10Mwishututele oruma opu khwa siikhu etthomiweeyo, mwaakha khwa mwaakha.
11“Amana Nnyizinku oofisani nti wa a Kanaani na khuwinkhani, nkhama etthiipo alaphaniyeeyo mweeyo na amarehemu apapazenu, 12mwinthawulele Nnyizinku aana ooshi amwanzo ovokoliwa aalume. Nyama za mwanzo ovokoliwa zooshi zeelume za maphanko enu pi za Nnyizinku. 13Mwiwoosuru aana a puuru ooshi a mwanzo mwipatilanaka pwittipwitthi, ila amana mwihitakhi owoosuru waya, mwivuje siiko zaya. Mwiwoosuru theenya aana enu ooshi aalume amwanzo.
14“Meesho amana aaneenu awuuzelani yoori: ‘Maana aya niini?’ Mwiwooze yoori: ‘Khwa oowahi wa nkhono awe, Nnyizinku anilazawo Misuri, nti narettiweewo oviitthwaana. 15Wakathi Firawuuna aari okhijilaaye na okatthala onilikha olaawo, Nnyizinku khuwoola aana ooshi a mwanzo Amisuri, waaza aalume mpakha aana a mwanzo a nyama. Tiito ninimwinkhaaye twaha Nnyizinku aana aalume a vitthu zooshi na niniwoosuru aaneetthu ooshi a mwanzo ovokoliwa.’
16“Eto enttela wiiya nkhama alama mmakhono mweenu na nthoonyezo wa vaajihi venu yoori Nnyizinku anilaza Misuri na owahi wa nkhono awe.”
Olawa wa meezirayiilu
17Wakathi Firawuuna awaalikhiyeevo olaawo meezirayiilu, Nluku khawaavirisiye tarikhi ya Afiliishiti, yeettiye wiiyaru tarikhi yoofupheya. Khulupa yoori: “Yo amana awoomanana, talili antta ozukuluwa arutele Misuri.” 18Etthiipile, Nluku khuwaazukulelisa atthu apale n’yaara mphule, phantte ya pahari yookhuttuwa. Meezirayiilu khulaawo Misuri ajitthenkiye yoori oomane.
19Munsa khuthuula makhonkolo a Yuusufu, mwaasa aalaphisaniye na aana a meezirayiilu wakathi aalupiyeeyo yoori: “Weekhweele Nluku onta awaakiseni mweeyo, amana mwilawaka mwithuulewo makhonkolo aka.”
20Meezirayiilu khulankha Sukooti khulawa khumaka Eetani, ohali yaaziyeewo yaara. 21Nnyizinku aari vamote na yo, nthana aari owaalokoza khwa nripu la liwiku yoori eettette saana ntarikhi; amana wiiya osikhu aari owaalokoza na nuuru ya nripu la moottho amwasikhelaka tarikhi; etthiipo pi aari owahaaye weettetta nthana na osikhu. 22Nripu la liwiku ntthile khalaari owaasusa meezirayiilu nthana, wala nripu la moottho, osikhu khalaari owaasusa.
14Lupattha ya amisuri
1Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: 2“Owooze meezirayiilu yoori asapuwe alawe amake kharipu ya Piharoote enakatthi-nakatthi ya Mikotooli na pahari. Mwamake nshini wa pahari omaasho ya Baale-Zefooma. 3Paata ya toole Firawuuna khusala oopuwela yoori meezirayiilu antta ojeettettela athowelelaka n’yaara. 4Khwa etthiipo kinlawa koomise rooho ya Firawuuna, ye onlawa awiikariseni, paata ya toowo miiyo kinlawa kattitthimisiwe vakatthi wa Firawuuna na anajanka awe ooshi. Amisuri anlawa ajuwe yoori miiyo ki Nnyizinku.” Meezirayiilu khuretta etthiipo.
5Ila wakathi ooziweevo mfwalume wa Misuri yoori meezirayiilu atthira, ye na anakhaazi awe khuzukulisa akhili zaya na khulupa yoori: “Niini nirettiyeeyo? Nawaalikha meezirayiilu olawa, anaashikha amwiitthwaana etthu!” 6Aphano Firawuuna khuruma weetteliwa nkukutta awe wa viittha na anajanka awe. 7Khuthuula theenya mikukutta miiya sitha epile zookhomaala na mikukutta zooshi za Misuri na anajanka ooshi. 8Nnyizinku khuumisa rooho ya Firawuuna mfwalume wa Misuri, khusala aweekarisa meezirayiilu aliyeewo khwa nanna wooshinttavo. 9Firawuuna khusala aweekarisa na khavalo zawe zooshi, mikukutta zawe zooshi na anakhavalo awe na anajanka awe, khuwaasikana amakiye nshini wa pahari kharipu ya Piharoote omaasho wa Baale-Zefooma.
Olokha pahari
10Firawuuna asaleelaka owaasikana, meezirayiilu khweekesa nyuma khuwoona amisuri eettaka ota phantte etile aariiwo. Khuwaapattha woova channu, khusala ankhuwela Nnyizinku. 11Na khumuuzela Munsa yoori: “Misuri zeetta othowawo vilalo tiito onilaziyeewo yoori nite nifwele n’yaara mphu? Niini eti weeyo oniretteliyeeyo, yoonilazawo okhu? 12Tiito nawuuziyeeyo Misuri yoori: ‘Onilikhe niiye aviitthwaana amisuri!’ Afwataali wiiya amwiitthwaana amisuri ehiiyeeni ofwa n’yaara.”
13Munsa khuwaajipu atthu apale yoori: “Mwihoove, mwiiye wookhomaala na moone otaphuliwa Nnyizinku anttelaaye wuutiselani leelo. Maana khamwinttela owoona theenya amisuri apa mwiniwoonaaye leelo. 14Nnyizinku onttela wuumana khwa zwaamu yenu mweeyo; mwiiye woonyamala.”
15Khulupa theenya Nnyizinku amuuzaka Munsa yoori: “Mwaasa aya niini mwikikhuwelaka miiyo? Owooze meezirayiilu avire alawaka. 16Olanse pakhora yawo na wookole nkhono awo ojaphe maati, antta waawanyeya yoori meezirayiilu alokhe eri tuulu yawuuma. 17Miiyo kinttela wuumisa rooho za amisuri, yo anttela wuulottelelani mpahari nttumpho. Miiyo kinttela wiiya woottitthimisiwa amana kinshintta mfwalume wa Misuri na anajanka awe ooshi na mikukutta zawe zooshi za nvittha na anakhavalo awe ooshi. 18Amisuri anttela ojuwa yoori miiyo ki Nnyizinku amana kittitthimisiwa khwa onshintta Firawuuna, mikukutta zawe na anakhavalo awe.”
19Aphano nlayikha la Nluku ntthile lawaalokoziyeeyo atthu a Ezirayiilu khuwaalikha, khurutela nyuma; theenya nripu la liwiku khuwaalikha, khurutela nyuma, 20khwiiya vakatthi wa amisuri na meezirayiilu. Liwiku laari wiiya looriipa phantte ya amisuri khusala liwaamwasikhela meezirayiilu; mwaasa wa ethiito khuhisala liwaattamanisa meezirayiilu na amisuri osikhu wooshi.
21Munsa khookolela nkhono awe pahari, Nnyizinku khuvumisa pheevo zookhomaala za ntulayi osikhu wooshi mpakha pahari waawanyeya khupuwa mishaka zawuuma mwaasa wa waawanyeya wa maati. 22Meezirayiilu khulokha vakatthi wa maati khwa mishaka zawuuma, khupuwa muuri phantte ya nkhono nlume na nkhono nkha.
23Amisuri khusala aweekarisa na khavalo zaya zooshi, mikukutta zaya za nvittha na anakhavalo ooshi a Firawuuna khusala awaalotta mpakha vakatthi wa pahari. 24Osaleelaka ocha, nkatthi wa nripu la moottho na la liwiku, Nnyizinku khuwoona anajanka amisuri khuwaakarawela. 25Khuretta etthu yoophara maroota a mikukutta za amisuri nkhama ahaari ojuwaaye weettettisa na khusala akhuwa araka: “Nlaweni niwaatthire meezirayiilu! Nnyizinku ontta wuumanana fweeyo khwa zwaamu yaya yo.”
Amisuri anfwa mpahari
26Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Wookolele nkhono awo khwa pahari, yoori maati awaakhutele amisuri na mikukutta zaya na anakhavalo aya.” 27Munsa khookolela nkhono awe pahari osaleelaka ocha, maati khurutela etthiipile aariizo. Wakathi amisuri ariiye atthire, khukutthanana maati a pahari, aphano Nnyizinku khuwaakhutela na pahari. 28Maana maati aarutiye khukhutela mikukutta na anakhavalo, na anajanka ooshi a Firawuuna eeshukheliyeeyo mpahari. Hatha mmote khuhivukhi.
29Ila meezirayiilu khulokha pahari etile eettaka oluwatthela mishaka, maati aari nkhama muuri nkhono nlume na nkhono nkha. 30Etthiipile Nnyizinku khuwoosuru meezirayiilu siikhu etile mmakhono wa amisuri, na meezirayiilu khuwoona amisuri ari oofwa mmattima. 31Meezirayiilu khoona owahi nwulweene wa Nnyizinku na khumoova Nnyizinku aya na khunkhupali Nnyizinku na karumeya awe Munsa.
15Liipo la Munsa
1Aphano Munsa na aana a meezirayiilu khumwiipela Nnyizinku liipo ntthi:
“Kinimwiipela Nnyizinku,
mwaasa yoori ashintta wooshapweyavo,
khuzamisa mpahari khavalo
na anakhavalo aya.
2“Nnyizinku ti kuvu yaka
na liipo laka,
ye ti nusura yaka!
Ye ti Nluku aka na miiyo kininsifu,
ti Nluku wa paapa na miiyo kinimwaaputu!
3Nnyizinku ti naviittha,
nzina lawe ti Nnyizinku.
4Khuzamisa mpahari
mikukutta za nvittha
na anajanka a Firawuuna;
anamalokozela awe apale awaakhupaliyeeyo
khukhuteliwa ti pahari yookhuttuwa.
5Khilintti khuwaakhutela
khwiiya oozama nkhama mawe.
6Oo Nnyizinku, nkhono nlume awo
onaaye owahi nwulweene;
Oo Nnyizinku, nkhono nlume awo
wawaashijela maatuwi.
7“Khwa owula wa ofwalume awo
wawaakhitiri maatuwi awo,
katapu yawo khuwaaja nkhama malala.
8Khwa ovitelela wa phula yawo
maati na mawipi ajikusanya
khujakhuwa nkhama muuri,
vathi wa pahari
khwiiya awuuma nkhama liwe.
9Atuwi khusala ajittottopa araka:
‘Miiyo kintta oweekarisa kiwaasikane,
kaawanye maali na kiwoole na phanka na nkhono aka miiyo kiwaatapanye.’
10Khuperekha pheevo yawo,
na pahari khuwaafinikha.
Khuzama nkhama chumpwi
mpahari wawiichamo.
11Khaziivo miluku zinlikananaaye weeyo
oo Nnyizinku.
Khaavo woottitthimisiwa woottakatthifu,
wawoopisa khwa oretta vitthu zootikinisa na oretta minjuza.
12“Wookoliye nkhono nlume awo
nti khuwaamiza.
13Khwa pheta yawo
wawaalokoza atthu awo apale owoosuruyeeyo;
na kuvu zawo,
khuwaattha puuro yawo yoottakatthifu.
14Khapila khusiila epile onrettaazo,
khusala zithukumela na woova.
Afiliishiti khuwaapattha huzuni.
15Attunkhulu a Meedomu
khwiiya ooshanka
na anamalokozela a amowaabu
khuwaapattha othukumela;
a Kanaani khuwaapattha otteettheya.
16Osuthuwa na woova khuwaapattha
khwa owahi wa nkhono awo,
khuhisala asakhinyeya nkhama mawe
mpakha ovira atthu awo,
Oo Nnyizinku,
mpakha ovira
atthu apale owoozanyiyeeyo.
17Weeyo onlawa wa waavirise na oweekhaze va mwaako wa erathi yawo,
puuro ttakatthiifu ojekiyeeyo yoori wiikhalevo,
va mwimpari wattalaniyeeyo makhono awo.
18Nnyizinku mfwalume wa mileele.”
19Wakathi khavalo za Firawuuna na mikukutta zawe za nvittha na anakhavalo awe eettiyeevo mpahari, Nnyizinku khuwaarutisela a Misuri maati a pahari etile; ila meezirayiilu aaviriye mwentto aluwatthelaka mishaka zawuuma vakatthi wa pahari. 20Nhupiri Miiriyamu nlupuwe Haruni khuthuula nttowu na aakha ooshi khusala anlotta eettaka opiya na wiina.
21Miiriyamu aari owaajipu eettaka wiipa araka:
“Nimwiipele Nnyizinku,
mwaasa yoori ashintta wooshapweyavo.
Khutupweeza mpahari khavalo
na anakhavalo aya.”
22Aphano Munsa khuwaalokoza meezirayiilu waaza pahari yookhuttuwa mpakha n’yaara ya Shuuri. Siikhu ttatthu eettaka weettetta n’yaara ahipatthaka maati. 23Aphano khufiya Maara, ila khuhiwahi onywa maati ottuukho mwaasa wa owaawa. Ti maana aya wiittheliweeyo nzina la Maara. 24Tiito meezirayiilu khusala ajiliza amuuzaka Munsa yoori: “Ninttela onywa-ni?”
25Munsa khunkhuwela Nnyizinku, ye khuthoonyeziwa muutthi khuthuula khweeselela mmaati khwiiya ootuva. Puuro etile ya Maara Nnyizinku khuwenkha kano na oruma na khuwootota, 26awoozaka yoori: “Mweeyo amana mwinsiileza Nnyizinku, Nluku enu na osiileza etile enintuvelaaye na khusiileza oruma wawe na khushututela kano zawe zooshi, khamwiniiyana hatha orati opule kiwaatiseliyeeyo amisuri, maana miiyo ki Nnyizinku anvonisaaye.”
27Aphano khufiya nti wa Elimu, ottuukho zaariiwo milipu khumi na miwiri na mikokonoothi sapiyiini; khumaka ottuukho khwaattamela maati.
16Nluku omperekha Mana
1Mahimo a atthu ooshi a meezirayiilu khulankha nti wa Elimu khulawa mpakha yaara ya Siimu, eriiye enakatthi-nakatthi ya Elimu na Sinaayi. Yaari siikhu ya khuumi na thaanu mweezi wa phiiri paata ya olaawo Misuri. 2N’yaara mphule meezirayiilu ooshi khusala amwaapa Munsa na Haruni. 3Alupaka yoori: “Afwataali nkhono wa Nnyizinku onuuleeliye Misuri! Maana okhu fweeyo naari wiiya nshini wa vikhalako za nyama na naari ojaka etthu yoojiwa woohiivo hatha shaakha mpakha orupala, ila mweeyo khunitiisa n’yaara mphu yoori mwinuule jala fooshi fweeyo.”
4Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Miiyo kintta okwisa etthu yoojiwa ya pinkuuni. Atthu nka asaruwaka na olokotthela wakhula siikhu khwa khiima eniwaafiyelaaye siikhu yaya etile, khwa etthiipo kinttela oweeza yoori kiwoone nkhama yo anshututela kano zaka. 5Siikhu ya sitha mwina yoolokotthela swaafu piiri zayita epile mwinlokotthelakaaye siikhu kiina zaya.”
6Aphano Munsa na Haruni khuwooza meezirayiilu ooshi yoori: “Makaaripi mwinttela ojuwa yoori ti Nnyizinku oolaziyeenini nti wa Misuri. 7Meesho supu mwinttela woona siifwa ya Nnyizinku maana asiila waapa weenu. Fweeyo na paani mwinnaapaaye?” 8Khurutela olupa theenya araka: “Nnyizinku oniwinkhani nyama yoorafuna makaaripi na etthu yoojiwa ya supu yoori mwirupale, maana asiila waapa weenu. Fweeyo na a paani? Mweeyo khamwinnaapa fweeyo, ila Nnyizinku.”
9Munsa khumuuza Haruni yoori: “Owooze meezirayiilu ooshi oraka: Mweette mmakhono wa Nnyizinku, maana asiila ojiliza weenu.”
10Haruni eettaka ottakhulana meezirayiilu, ooshi khusala eekesa phantte ya n’yaara na siifwa ya Nnyizinku khupuwa mmawiku.
11Na Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: 12“Kinsiila ojiliza wa meezirayiilu, ila owaajipu yoori: ‘Njuwa leettelaka otupweela mwinttela orafuna nyama, na supu mwiniiyana yoojiwa ya wuutoshani. Toowo mwinttela ojuwa yoori miiyo ki Nnyizinku, Nluku enu.’ ”
13Makaaripi khupuwa khwaali khwiitaala aphale aamakiyeevo, supu waarivo mmatte phantte yaya etile. 14Wakathi mmatte opule wuumiyevo, vathi aphale khupuwa vitthu nkhama mavalako zoolattanana cheelu vatulu wa nshaka. 15Wakathi meezirayiilu ooniyeevo vitthu epile, khwaaza wuuzelana atthaaporu araka: “Niini epi za?” Maana khaari ojuwa etthu yaari orettikhanaaye. Elottelanaka, Munsa khuwooza yoori: “Eti etthu yoojiwa Nnyizinku awinkhiyeenini yoori mwije. 16Nnyizinku aruma yoori: ‘Wakhula mmote wa mweeyo ona yookusanya epile anihithajiyaaye yoori aje, khwa thamani ya atthu ariina vaje vawe, ttompwiyo moote wakhula ntthu.’ ”
17Meezirayiilu khuretta etthiipo ooziweezo; akina khukhupa zawaatta, akina vattitthiiru. 18Wakathi aphimiyeeyo na ttompwiyo, otule aalokottheliyeeyo zawaatta na otule alokottheliyeeyo vattitthiiru ooshi khupattha sawasawa. Wakhula mmote aapatthiye epile aari ohithajiyaaye oja.
19Munsa khuwooza yoori: “Ahiiyevo hatha mmote antakhaaye opweha yoori aje meesho.”
20Ila yo khuhinsiilezi Munsa, akina khulikha vattitthiiru yoori aje mmeesho mwaya; ochiyeevo khwiitaala nyunku na khusala enukha. Munsa khuwaakatipukhela venkivene.
21Wakhula siikhu supu yo eetta olokotthaka epile aari ohithajiyaaye oja, maana haari ya njuwa yeetta othulushaka etile yaari osalaaye vathi. 22Siikhu ya siitha, khulokottha swaafu piiri, wakhula ntthu ttompwiyo piiri; attunkhulu a atthu khulawa omuuza Munsa. 23Khuwaajipu Munsa araka; “Nnyizinku aruma yoori: ‘Meesho enttela wiiya siikhu yoovumula, Saapatu ttakatthiifu ya Nnyizinku etile mwintakhaaye wuumisa vamoottho muumise na etile mwintakhaaye wiipikha na maati, mwiipikhe, zooshi zinttelaaye osala mwipwehe mpakha mmeesho mwaya.’ ”
24Khupweha mpakha mmeesho mwaya nkhama etthiipo Munsa aalupiyeezo; wala khuhivutti na hatha nyunku khuhiina. 25Aphano Munsa khulupa yoori: “Mwije leelo maana Saapatu ttakatthiifu ya Nnyizinku maana leelo khamwinsikanavo hatha etthu valipuwa. 26Siikhu sitha mwina yoolokotthela ila siikhu ya saapa, yiiyiyeeyo Saapatu, khazinteela wiiyavo.”
27Olikha toowo, siikhu ya saapa aalankhiye atthu olawa olokottha ila khuhisikanivo hatha etthu. 28Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Mpakha lini mwikhijilaka oshututela oruma waka na onozela waka? 29Moone saaneene yoori Nnyizinku awinkhani Saapatu, tiito siikhu ya siitha oniwinkhani etthu yoojiwa ya siikhu piiri yoori siikhu ya saapa wakhula ntthu eeye attaaphale aniiyaavo ahiiyevo ntthu antakhaaye weettetta.” 30Aphano atthu apale khuvumula siikhu ya saapa.
31Atthu a Ezirayiilu khutthaja etthu yoojiwa etile nzina la mana. Zaari nkhama peewu ya phunje zoolakala zootuva nkhama mishikoto za asali. 32Munsa khulupa araka, “Nnyizinku aruma yoori: ‘Mwilokotthele mana apa ttompwiyo moote mwipwehe, yoori khapila entaaye yoone etthu yoojiwa mwenkhiweeyo ti Nnyizinku wakathi oolaziyeenini Misuri.’ ”
33Aphano Munsa khumuuza Haruni yoori: “Othuule ttompwiyo moote ya mana, otthe mmakhono wa Nnyizinku, yoori epweheliwe khapila eto entaaye.”
34Khwa oshututela etile Nnyizinku aamuuziyeezo Munsa, Haruni khuthuula mana apale khuttha nkatthi wa aaraka wa osiilana, yoori apwehiwe. 35Meezirayiilu khuja mana nyaakha arupayiini mpakha ofiya nti waari wiikhaleyaaye; khuvira ajaka mpakha ofiya mmwiinano wa Kanaani. 36Mphimo waari ophimaniwaaye mana waari wiitthiwa ttompwiyo, ya phantte ya khuumi ya eefwa16:36 Eefwa enlikanana phantte ya khuumi ya maliituru eshiriini..
17Maati aniittikha va mwaako
1Meezirayiilu ooshi khulaamo n’yaara ya Siimu, khusala eettetta avumulaka alawaka, nkhama etthiipo aarumiyeeyo Nnyizinku. Khumaka Refidimu ila khaariwo maati oonywa. 2Mwaasa wa ethiito khusala anyakulisana na Munsa araka: “Oninkhe maati oonywa.” Ye khuwaajipu yoori: “Mwaasa wa niini mwinyakulisanaka na miiyo? Mwinimweezelani Nnyizinku?”
3Ila atthu apale aarina nnyottha khusala amwaapa Munsa araka: “Waanilazeliyeniwo Misuri? Ontakha onuula na nnyottha na aana eetthu na nyama zeetthu?”
4Aphano Munsa khunyakula ankhuwelaka Nnyizinku araka: “Kiwaarettele niini atthu apa? Ansaleela okivonya na mawe!”
5Nnyizinku khunjipu yoori: “Weette omaasho wa atthu, owaathuule attunkhulu a meezirayiilu na othuule pakhora mmakhono mwawo ethiito waapiyaniyeeyo muuttho Niilu na olokoze. 6Miiyo kinttela wiiya ottuukho vatulu wa liwe la Horeepe. Weeyo opiye liwe, nttinttho lintta olaza maati yoori atthu apo anywe.” Munsa khuretta etthiipile, attunkhulu a meezirayiilu eettaka omoona. 7Puuro yaya etile khutthaja nzina la Maasa na Mariiba, maana aphale vaya meezirayiilu aanyakulisananiye na khumweeza Nnyizinku araka: “Nnyizinku ori vamote na fweeyo ama wala?”
Meezirayiilu anuumanana Amalekiita
8Elottelanaka khuta Amalekiita oteela owoomanana meezirayiilu nti wa Refidimu. 9Aphano Munsa khumuuza Yoshuwa yoori: “Owaathawule atthu aalume oomanane Amalekiita. Meesho kinttela wiiya vatulu wa mwaako na pakhora ya Nluku mmakhono mwaka.”
10Yoshuwa khulawa wuumanana Amalekiita nkhama etthiipile Munsa aalupiyeeyo. Munsa, Haruni na Huri khuwelaza vatulu wa mwaako. 11Wakathi Munsa aari olansaavo makhono awe meezirayiilu eetta oshintta, amana eeshusha makhono awe Amalekiita ti aari oshinttakaaye. 12Wakathi makhono a Munsa aashokheriyeevo, Haruni na Huri khunsusisela liwe yoori Munsa eekhalevo. Oowiiri khukholelela makhono a Munsa, mmote nkhono nkha nkina nkhono nlume yoori makhono a Munsa eeye aweemela mpakha njuwa otupweela. 13Yoshuwa khuwaashintta sawa-sawa anajanka a Amalekiita na phanka.
14Aphano Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Waatikhe hapari epi nkithaapu yoori zisala zuupuweleliwa na omuuze Yoshuwa yoori Amalekiita anttela wiiya oosahawiwa khwa mileele vathi wa olumwenku.”
15Munsa khunjeka alitaari na khuntthaja nzina yoori: “Nnyizinku ti anikinkhaaye oshintta”, 16na khulapha khwa khukulu ya Nnyizinku yoori: “Nnyizinku ori nvittha na Amalekiita ojama khwa ojama.”
18Othotola wa Yeeturu
1Aphano Yeeturu, haakhimu wa Midiyaani, nkhwewe Munsa, khusiila vitthu zooshi Nluku anretteliyeeyo Munsa vamote na atthu a Ezirayiilu khwa nanna Nnyizinku awaalaziyeewo Misuri.
2Munsa anrumiye Zipoora muukha awe wankhwewe Yeeturu, ye khumpwekherela, 3vamote na aana awe awiri. Mmote aya aari wiitthiwa Yeerisoni18:3 Nzina la Yeerisoni lina maana a omaka., maana aalupiye yoori “Miiyo kaasafireliye nti wa malaponi”; 4nkina aari wiitthiwa Elizeeri, maana aalupiye yoori: “Nluku wa paapa ti eeyiye awuni yaka na akaawuni khwa phanka ya Firawuuna.”
5Yeeturu, nkhwewe Munsa, khutana na aana na muukha wa Munsa, okutthanana n’yaara omwaako wa Nluku okhule aamakiyeewo. 6Yeeturu khuruma wuuziwa Munsa yoori: “Miiyo, nkhwewo, kintta ota okutthanana weeyo, kintana muukhaawo na aanaawo awiri.”
7Aphano Munsa khumwaattama nkhwewe khumwiinamela khumpatikha, khusala enkhana hapari mmote na nzaawe, nawiisha khuvira nheema. 8Elottelanaka Munsa khwaaza omuuza nkhwewe vitthu zooshi Nnyizinku anretteliyeeyo Firawuuna na amisuri mwaasa wa pheta ya meezirayiilu na tafwawuthi zooshi akholiyeeyo ntarikhi na nanna Nnyizinku awaataphuliyeeyo.
9Yeeturu noosiila mattakhuzi apale ooshapweya Nnyizinku awaretteliyeeyo meezirayiilu, awaataphulaka mmakhono wa amisuri, khwiiya woofurahi. 10Yeeturu khulupa yoori: “Woottottopeliwa eeye Nnyizinku, ootaphuliyeenini mmakhono wa amisuri na mmakhono wa Firawuuna na khuwaataphula atthu awe vathi wa nkhono wa amisuri. 11Aphano kajuwa yoori Nnyizinku nwulweene zayita miluku zooshi, maana khwa vitthu epile aari ojikhutupulanaaye atapanya.” 12Aphano Yeeturu nkhwewe Munsa, khuretta twaha yoolukuziwa khwa Nluku; khuta Haruni na attunkhulu ooshi a meezirayiilu, yoori aje etthu yoojiwa na nkhwewe Munsa omaasho wa Nluku.
Akhili za Yeeturu
13Mmeesho mwaya Munsa khwiikhala yoori aphuke onyakulisana wa atthu, atthu apale khweemela ya supu mpakha makaaripi. 14Wakathi nkhwewe ooniyeevo epile aari owaarettelaaye atthu apale, khuri: “Eto onrettaayo niini? Mwaasa aya niini wiikhalaka weeyo paasi yoori ophuke, na atthu ooshi khusala oweja ettiye weemela, supu yooshi mpakha makaaripi?”
15Aphano Munsa khunjipu nkhwewe yoori: “Atthu apa anikeekesa yoori miiyo kiwooze vitthu za Nluku. 16Wakhula swaafu aniiyanaavo tafwawuthi antta okitiisela yoori kimanyamanye khwa phantte zoopiiri, na kiwaasomisaka mwentto wa kano za Nluku.”
17Nkhwewe Munsa khulupa yoori: “Eto onrettaaye khahiyo yooshapweya. 18Weeyo na atthu awo mwinttela oshokhera, maana khaazi yaya eto ti yoolipa channu; khunwahi oretta otthowe. 19Osiile shawuri zaka! Nluku ti eeye vamote na weeyo. Wiiye namalokozela wa atthu omaasho wa Nluku na othuula tafwawuthi zaya zooshi khwa Nluku. 20Owooze mwentto wa kano na owaajuwise tarikhi ya weettettela na khaazi ya okhola. 21Ila weeyo vakatthi wa atthu apo, owaathawule atthu a makhaamu ooretta etthu, oomoova Nluku, atthu a haakhi eniweephiraaye opattha fwayita ya haraamu. Owenkhe ottunkhulu wa atthu alufu wa atthu miiya wa atthu hamusiini wa atthu khumi. 22Yo anttela wiiya vakatthi wa atthu yoori asala aphuka tafwawuthi zaya. Nka ootiiselaka weeyo tafwawuthi epile zoolipa; epile zookhweya anttela waattalela ottho. Amana oretta toowo enttela wiiya yookhweya khaazi yawo, maana yo anttela waawanyana na weeyo. 23Amana weeyo oretta, na nkhama Nluku aruma, weeyo ontta owahi ovilela tafwawuthi zaya epo na atthu apa ooshi eettaka orutela onti, tafwawuthi zaya ziri zawaattaleliwa.”
24Munsa khukhupalela shawuri za nkhwewe na khuretta etthiipile ooziweezo. 25Khuwaathawula atthu amakhaamu vakatthi wa meezirayiilu ooshi khuwaaretta wiiya anamalokozela atthu aya apale; nttunkhulu wa atthu alufu, wa atthu miiya, wa atthu hamusiini, na wa atthu khumi. 26Apa khwiiya nkhama anamaphuka awakhula siikhu, atafwawuthi za atthu. Amana wiiya mwaasa woolipa aari weettiseliwaka Munsa, amana ziiya zookhweya aari ophukaka atthaapo.
27Aphano Munsa khuleezana na nkhwewe, Yeeturu khusala arutela owawe.
19Nluku onttakhulana Munsa vamwaako Sinaayi
1Mweezi wa ttaatthu siikhu ethiitile, paata ya meezirayiilu olaawo Misuri, khufiya mpakha n’yaara ya mwaako Sinaayi. 2Noolaawo Refidimu, khulawa mpakha n’yaara ya Sinaayi, meezirayiilu khulawa khumaka ottuukho omaasho wa mwaako Sinaayi.
3Elottelanaka Munsa khuwela vamwaako yoori akutthanane Nluku. Nnyizinku khunkhuwela vamwaako attaaphale araka: “Olupe mattakhuzi apa wuuzaka ojama wa Yaakhumpa, atthu ooshi a meezirayiilu yoori: 4‘Mweeyo moona etthu kiwaaretteliyeeyo amisuri na nanna kiwaathamisiyeeyo nkatthi wa mapaphelo a saaka kijitiiselaka miiyo. 5Aphano, amana mwikishututela wa waamineyavo mwisiila huula yaka na khuthokorela wahati aka, mweeyo mwinttela wiiya atthu aka, ootafikhana zayita khapila kiina, maana olumwenku wooshi pi waka. 6Khwa miiyo mweeyo mwinttela wiiya ofwalume wa ohaakhimu a tiini wa khapila ttakatthiifu.’ Apo pi mattakhuzi onttelaaye owooza meezirayiilu.”
7Munsa khuruti khulawa khuwaakhuwela attunkhulu ooshi atthu a meezirayiilu na khuwooza zooshi Nnyizinku anrumiyeeyo olupa. 8Atthu ooshi khujipu wa swaafu moote yoori: “Ninretta zooshi epile Nnyizinku arumiyeezo.” Aphano Munsa khulawa khumuuza Nnyizinku mattakhuzi ajipwiyeeyo atthu apale.
9Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Woone! Kinttela ojittha nkatthi wa liwiku looriipa yoori atthu awahi okisiila kittakhulanaka weeyo asala ookhupali weeyo khwa mileele.”
Aphano Munsa khumuuza Nnyizinku mattakhuzi ooziweeyo pi atthu apale. 10Nnyizinku khurutela omuuza theenya Munsa araka: “Olawe vakatthi wa atthu apo, wawaattakatthise leelo na meesho. Yo ana ya ofula kuwo zaya, 11yoori eeye oolikana siikhu ya ttaatthu, maana siikhu ya eto Nnyizinku onttela wiishukha vamwaako Sinaayi, mooshi mweeyo mwimoone. 12Otthe mwiinano nkerekhere wa mwaako na owooze atthu yoori: ‘Eeyane phoole ya ohiweli mwaako na ohisapi. Otule anttelaaye osapa mwaako, ona ya wuuliiwa. 13Ahiiyevo aninsapaaye na nkhono ila avonyiwe na mawe ama nttetthe, hatha nkhama ntthu ama nyama, ahiiye haayi.’ Ila amana nlope livuma swaafu moote apho pi anttelaavo owela.”
14Munsa khwiishukhela aphale aariivo atthu apale khuwaattakatthisa na yo khufulaza kuwo zaya. 15Khuwooza atthu apale yoori: “Mwiiye woolikana ovirisa siikhu ya ttaatthu. Ila ahiiyevo antakhaaye okutthanana muukha awe.”
16Noocha, siikhu ya ttaatthu khupuwa taari na ozerima, liwiku looriipa khufinikha mwaako na khuvumisiwa nlope channu. Atthu ooshi khuwaapattha woova aphale aarivo. 17Munsa khuwaalazavo atthu apale aphale vaya yoori akutthanane Nluku, yo khulawa khweemela waattamanana mwaako. 18Mwaako Sinaayi wooshi weetaaliye loosi, maana Nnyizinku eeshukheliye attaapho na moottho na loosi laya leetta owela nkhama loosi la vanjocho na mwaako wooshi weetta othukumela channu. 19Ovuma wa nlope weetta ovira otepaka, elottelanaka Munsa khuttakhula, huula ya Nluku khunjipu.
20Nnyizinku khwiishukhela vatulu wa mwaako Sinaayi, khunkhuwela Munsa vatulu attaaphale Munsa khuwelela khulawa. 21Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Wiishukhe wawooze atthu apo yoori ahivikane mwiinano yoori amoone Nnyizinku; nooretta toowo, enkeene antta ofwa. 22Hatha anamalokozela a tiini amana amwaattamelaka Nnyizinku ana yoojittakatthisa. Amana ahijittakatthisi, Nnyizinku ontta owaatapanya.”
23Aphano Munsa khumuuza Nnyizinku yoori: “Atthu khanwahi owela vamwaako Sinaayi, maana weeyo waanilikhisiye oraka: ‘Mwirette mwiinano nshini wa mwaako na nitukhuru ottakatthifu.’ ”
24Nnyizinku khunjipu Munsa amuuzaka yoori: “Wiishukhe orutele owela theenya, operekhiwaka ti Haruni. Ila anamalokozela a tiini na atthu ahirukhe mwiinano yoori awelele apha ariivo Nnyizinku, amana aretta toowo Nnyizinku ontta owaatapanya.”
25Aphano Munsa khwiishukha khuwooza atthu apale.
20Oruma Khumi
1Nluku alupa mattakhuzi ooshi apa araka:
2“Miiyo ki Nnyizinku, Nluku awo, kuulaziyeeyo nti wa Misuri ohali waarettiweewo omwiitthwaana. 3Ohiiyane miluku mikina kulukhwa miiyo. 4Ohijaattalele sanamu wala ratarato ya etthu ya otulu wala ya vathi ama vathi wa maati. 5Ohikokhorele wala ohaaputu, maana Miiyo ki Nnyizinku, Nluku ahintakhaaye miluku mikina; kintakha wiiye waka paasi, kinoonaaye twampi za apaapa na kifikhirelaka twampi zaya khwa aana aya mpakha khapila ya ttaatthu ama yanne ya apale anikitarawaaye, 6ila kintthantta na tthakaraka mpakha khapila alufu epile zinikiphetaaye na zinshututelaaye oruma waka.
7Ohilupe nzina la Nnyizinku, Nluku awo mahala, maana Nnyizinku khanlawa onlikha ahinhukhumweeni otule anlupaaye nzina lawe mahala.
8Wuupuwele Saapatu yoori siikhu ttakatthiifu. 9Okhole khaazi siikhu sitha, khwa siikhu etthiipo ona ya okhola khaazi zawo zooshi, 10ila siikhu ya saapa Saapatu ti yoomwinkha Nnyizinku, Nluku awo, siikhu yaya eti ohikhole hatha khaazi moote, waaza weeyo, mwanawo wa nlume ama wankha, wala mwiitthwaana awo wala njaazi awo, wala nyama zawo wala aletto ariiye nlikokoro mwawo. 11Maana khwa siikhu sitha, Nnyizinku eetta wumpa pinku na vathi, pahari na vitthu zooshi ziriimo, ila Saapatu khuvumula. Paata ya toowo, Nnyizinku khuparikhiya Saapatu ya etile na khuttakatthisa.
12Onshitahi papaawo na mamaawo, yoori wiikhale siikhu zawaatta vathi apha, Nnyizinku, Nluku awo awinkhiyeeyo.
13Ohuule.
14Ohiraruwe.
15Ohiiye.
16Ohinlokoveze nzaawo.
17Ohilazele omaashokopho vaje wa nzaawo, wala muukha wa nzaawo, wala amwiitthwaana ama ajaazi awe, wala mompe zawe ama puuru zawe na wala etthu moote etile yiiyiye yawe.”
Atthu a Ezirayiilu wawaapatthiye woova
18Wakathi atthu apale aari osiilaavo taari na ozerima na ovuma wa nlope na khoona mwaako olazaka loosi, ooshi khusala athukumela mpakha osusela peetiwene. 19Khumuuza Munsa yoori: “Weeyo ottakhulane ye, fweeyo nintta osiila. Ila Nluku amana attakhulana fweeyo nintta ofwa.”
20Munsa khuwooza atthu apale yoori: “Mwihoove! Nluku aateeliye oweezani, yoori mwisala mwimoova na ooweraweriseni twampi.”
21Ila atthu apale nalelo khwiiya peetiwene, Munsa khusala avira aattamelaka liwiku ntthile looriipa aariivo Nluku.
Kano monkoni wa alitaari wa Nnyizinku
22Nnyizinku khumuuza Munsa yoori: “Owooze meezirayiilu mattakhuzi apa yoori: ‘Mweeyo moona na maasho nanna kittakhulaniyeeyo mweeyo pinkuuni. 23Mwihaattale miluku za feeta wala miluku za weero yoori mwaaputu mwikilattisanaka miiyo.
24“ ‘Mwikaattalele alitaari wa mattophe mwirettevo twaha ya olukuziwa na zaakha za heeri, pwittipwitthi na mompe zenu wakhula vahali mwinrettaavo nka mwifikhirelaka nzina laka, kintta wuuteelani mweeyo na kuparikhiyeni. 25Amana mwikijekela alitaari wa mawe mwihinjekane mawe ooshijaniwa zaana, eeyaru mawe awaattaliwa saana mwintta onkufurwela. 26Mwihinwele na shikatta alitaari aka amana mwinjekaka, maana mwintta onfulamela.’ ”
2122232425262728293031323334353637383940