Yuhana ta
YIRARI
KITABU
Kitabu faamucogo
Mɔgɔ caman sɔnna a ma ko Yesu ta karamɔgɔden Yuhana le ka Yirari kitabu sɛbɛ, ka fara Yuhana ta kitabu ni a ta lɛtɛrɛ saba kan.
Rɔmu Masacɛba Nerɔn ta wagati ra, o ka lanabagaw tɔɔrɔ kosɛbɛ o ta lanaya kosɔn. Masacɛba Domisiyɛn fana ka lanabagaw tɔɔrɔ kosɛbɛ, sabu a tun b’a fɛ mɔgɔw ye ale yɛrɛ le bato Ala nɔ ra. O wagati le ra o ka Yuhana mina ka taga a bla kaso ra Patimɔsi, kɔgɔji cɛ ma. Yuhana ka Yirari kitabu sɛbɛ o wagatiw le ra.
Nin kitabu yɔrɔ fɔlɔ, min ye sura 1–3 ye, o ye lɛtɛrɛ wolonfla ye, Yesu ko Yuhana ye minw sɛbɛ k’a ci lanabagaw ta jɛnkuru wolonfla ma. A yɔrɔ flanan, min ye sura 4–22 ye, o ye ko nataw ye, Ala ka ko minw yira Yuhana ra sikow ra, ni tagamasiyɛn suguya caman ye.
Ala ka fɛn minw yira Yuhana ra, o ye Setana ni a nɔfɛmɔgɔw ta murutiri ye Ala kama, ani Ala ta kiti benna Setana ni a nɔfɛmɔgɔw kan cogo min na, ani sankolokura ni dugukolokura, ani Zeruzalɛmu dugukura, ani Ala ta mɔgɔw ta hɛra, ani mɔgɔjuguw halakicogo.
Nin kitabu ma sɛbɛ janko ka lanabagaw lasiran, nka janko ka lanabaga tɔɔrɔbagatɔw jusu saaro, o y’a lɔn ko ko bɛɛ bɛ Ala le boro. Lon dɔ, Yesu Kirisita bɛna a yɛrɛ ta fanga sigi dugukolo yɔrɔ bɛɛ kan, ka jususuma ni hɛra di a ta mɔgɔ kankelentigiw ma.
Kitabu kɔnɔkow
Yesu ka cira min di Yuhana ma (1.1-8)
Lɛtɛrɛ wolonfla (1.9–3.22)
Ala ni Sagaden ta bonya yirara sankolo ra (4–5)
Tagamasiyɛn wolonfla ni burufiyɛta wolonfla (6.1–11.19)
Sa belebele ni wara fla (12.1–13.18)
Ala ta Sagaden* ni a ta jama (14.1-20)
Tɔɔrɔfɛn wolonfla ni Ala ta dimi tagamasiyɛn (15.1–16.21)
Babilɔni ni wara ni cira faninyafɔbaga ni Setana halakicogo (17.1–20.10)
Ala ta dugukura (21.1–22.5)
Yesu nacogo (22.6-21)
1Kuma damina
1Nin ye Yesu Kirisita ta ko yiraninw ye. Ala ka o kow fɔ a ye, janko a ye o yira a ta baaradenw na; sani wagati dɔɔnin, o kow bɛna kɛ. Yesu ka a ta mɛlɛkɛ ci ka na o kow yira a ta baaraden Yuhana ra. 2Yuhana ka fɛn o fɛn ye, a ka o bɛɛ seereya kɛ: Ala ta kuma, ani Yesu Kirisita ta seereya. 3Minw bɛ nin kitabu cirayakumaw karan mɔgɔw ye, ani minw bɛ a lamɛn, ani min sɛbɛra a kɔnɔ ka o sira tagama, olugu ta ɲana; sabu wagati surunyara.
Yuhana ta fori
4Ayiwa, ne Yuhana le bɛ nin sɛbɛ ci Azi jamana lanabagaw ta jɛnkuru* wolonfla ma. Min bɛ yi, ani a tun bɛ yi kakɔrɔ, ani a bɛna na, ani Nin wolonfla minw bɛ a ta masasiginan ɲa fɛ, olugu ye nɛɛma aw ye, ka hɛra kɛ aw ye, 5ani Yesu Kirisita, min ye seere kankelentigi ye, ani min fɔlɔ kununa ka bɔ saya ra, ani min ye dunuɲa masaw bɛɛ ta Masa ye.
Ale min bɛ an kanu, ani ale min ka an kisi ka bɔ an ta jurumunw na a jori baraka ra, 6ka an kɛ a ta masaya mɔgɔw ye, ka an kɛ a Fa Ala ta sarakalasebagaw* ye, ayiwa, bonya ni sebagaya ye ale Yesu Kirisita le ta ye tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ. Amina.
7A bɛna na sankabaw cɛ ra!
Bɛɛ ɲa bɛna a ye,
hali minw ka a sɔgɔ ni taman ye.
Dugukolo siyaw bɛɛ bɛna kasi a kosɔn.
Ɔnhɔn, amina!
8«Ne le ye Alifa ni Omega1.8 Alifa, Omega: O ye gɛrɛkikan lɛtɛrɛ fɔlɔ ni a laban ye; o kɔrɔ ye ko Yesu ye damina ni laban ye. ye,» Matigi Ala ko ten, min bɛ yi, min tun bɛ yi kakɔrɔ, ani min bɛna na, Sebagaya bɛɛ tigi.
Ala ka fɛn minw yira Yuhana ra
9Ne ye aw balemacɛ Yuhana le ye. Ne fana nin bɛ ni aw ye Yesu Kirisita ta tɔɔrɔ ni a ta Masaya* ra; aw bɛɛ le fana bɛ tɔɔrɔ muɲuna Yesu kosɔn. O tun ka ne mina ka taga ne bla fɔ dugukolo dɔ kan kɔgɔji cɛ ma, yɔrɔ min bɛ wele ko Patimɔsi1.9 Patimɔsi tun ye dugukolo fitini dɔ ye kɔgɔji cɛ ma, min ni Ɛfɛsi cɛ tun ye kilo kɛmɛ ɲɔgɔn; Rɔmu fagamaw tun bɛ taga kasoden dɔw bla o yɔrɔ ra o kelen na, k’a to o ye sa yi., sabu ne tun ka Ala ta Kuma waajuri kɛ, ka Yesu Kirisita ta ko seereya kɛ. 10Matigi batolon na, Nin Saninman* ka ne ta. Ne ka kumakan dɔ mɛn ne kɔ fɛ; a tun bɛ kumana ni baraka ye, i ko burufiyɛkan. 11A tun b’a fɔra ko: «I ka min ye, o sɛbɛ kitabu dɔ kɔnɔ, ka o ci lanabagaw ta jɛnkuru wolonfla ma: min bɛ Ɛfɛsi, ani min bɛ Simirina, ani min bɛ Pɛrigamu, ani min bɛ Tiyatiri, ani min bɛ Saridɛsi, ani min bɛ Filadɛlifi ani min bɛ Lawodise.»
12Ne ka ne ɲa munu janko k’a lɔn mɔgɔ min bɛ kumana ne fɛ. Ne ka ne ɲa munu minkɛ, ne ka sanin fitinadaga wolonfla ye.13Ne ka fɛnɲanaman dɔ ye fitinadaga wolonfla cɛ ma, min tun bɛ i ko adamaden. Deregejan dɔ tun b’a kan na, sanin cɛsirinan dɔ ka a disi lamini. 14A kunsigi gbɛnin lo pepepe i ko sagasi gbɛman, walama i ko sanbɛrɛ. A ɲadenw bɛ i ko tasumamana. 15A senw bɛ manamanana i ko siranɛgɛ min donna tasuma ra, a kumakan tun bɛ i ko jiba woyokan. 16Lolo wolonfla tun bɛ a kininboro kɔnɔ. Kɛrɛkɛmuru da fla dadiman dɔ tun bɔra a da kɔnɔ, a ɲada tun bɛ i ko tere bɛ manamana cogo min na teregban papa fɛ.
17Ne k’a ye minkɛ, ne benna a sen kɔrɔ, k’a kɛ i n’a fɔ ne sara le. A k’a kininboro la ne kan k’a fɔ ko: «I kana siran, ne le ye fɔlɔ ye, ani laban; 18ne ɲanaman lo. Ne tun sara, nka sisan ne ɲanaman lo wagati bɛɛ; saya ni lahara lakile bɛ ne le boro. 19I ka fɛn minw ye, ko minw bɛ kɛra sisan, ani minw bɛna kɛ o kɔ fɛ, o sɛbɛ. 20I ka lolo wolonfla minw ye ne kininboro kɔnɔ, ani i ka saninfitina wolonfla minw ye, o ye gundo le ye: lolo wolonfla, o ye lanabagaw ta jɛnkuru wolonfla ta mɛlɛkɛw le ye. Fitina wolonfla, olugu ye o jɛnkuru wolonfla le ye.»
2Lɛtɛrɛ min cira Ɛfɛsi lanabagaw ta jɛnkuru ma
1«Nin kumaw sɛbɛ k’a ci Ɛfɛsi lanabagaw ta jɛnkuru* ta mɛlɛkɛ ma, k’a fɔ a ye ko: ‹Lolo wolonfla bɛ min kininboro kɔnɔ, min bɛ tagama saninfitina wolonfla cɛ ma, o ko: 2Ne ka i ta kɛwalew lɔn, ani i ta baara, ani i ta muɲuri. Ne k’a lɔn ko i tɛ se ka mɔgɔjuguw muɲu. Minw b’a fɔra ko olugu ye ciradenw* ye, k’a sɔrɔ can tɛ, i ka o mɔgɔw kɔrɔbɔ k’a sɔrɔ ko faninyatigɛbagaw lo. 3I muɲuna kosɛbɛ; i tɔɔrɔra ne tɔgɔ kosɔn, i ma i yɛrɛ fari faga. 4Nka min ma bɛn ne ma i ta ko ra, o ye ko i tun bɛ ne kanu cogo min na fɔlɔfɔlɔ, sisan i ka o dabla. 5I hakiri to o ra, ko i tun bɛ cogo min na fɔlɔ, o cogo ni sisan cogo cɛ ka jan dɛ! I nimisa, ka yɛlɛma i ta kɛwale fɔlɔw ma. Ni i ma nimisa kɔni, ne bɛna na i fɛ ka na i ta fitina bɔ a nɔ ra. 6O bɛɛ n’a ta, min ka di ne ye i fɛ, o ye ko i bɛ Nikolasi ta nɔfɛmɔgɔw ta kɛwalew kɔninya, i ko ne fana bɛ o kɔninya cogo min na.
7« ‹Ayiwa, ni mɔgɔ min b’a fɛ ka faamuri kɛ, Nin Saninman bɛ min fɔra lanabagaw ta jɛnkuruw ye, o tigi ye jija ka o lamɛn.
« ‹Ni min ka se sɔrɔ, ɲanamanya yiri min bɛ Ala ta arijana kɔnɔ, ne bɛna o den dɔ di o tigi ma, a b’a domu.› »
Lɛtɛrɛ min cira Simirina lanabagaw ta jɛnkuru ma
8«Nin kumaw sɛbɛ k’a ci Simirina lanabagaw ta jɛnkuru ta mɛlɛkɛ ma, k’a fɔ a ye ko: ‹Min ye fɔlɔ ye, ani laban, min sara, ka sɔrɔ ka ɲanamanya, o ko: 9Ne ka i ta tɔɔrɔ lɔn, ani i ta fagantanya; k’a sɔrɔ i ye naforotigi le ye. Minw b’a fɔra ko o ye Yahudiyaw ye k’a sɔrɔ can tɛ, olugu bɛ i tɔgɔ cɛnna cogo min na, ne ka o lɔn. O mɔgɔw ye Setana ta jɛnkuru mɔgɔw le ye. 10O bɛna tɔɔrɔ min la i kan, i kana siran o ra. Setana yɛrɛ bɛna a to o ye aw dɔw bla kaso ra, janko ka aw kɔrɔbɔ. Aw bɛna tɔɔrɔ fɔ tere tan. To lanaya ra hali ni a sera saya ma; ne bɛna ɲanamanya masafugula di i ma.
11« ‹Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka faamuri kɛ, Nin Saninman* bɛ min fɔra lanabagaw ta jɛnkuruw ye, o tigi ye o lamɛn.
« ‹Ni min ka se sɔrɔ, o tigi tɛna saya flanan sɛgɛ kɛ tuun fiyewu.› »
Lɛtɛrɛ min cira Pɛrigamu lanabagaw ta jɛnkuru ma
12«Nin kumaw sɛbɛ k’a ci Pɛrigamu lanabagaw ta jɛnkuru ta mɛlɛkɛ ma, k’a fɔ a ye ko: ‹Muru da fla jamijan bɛ min fɛ, o ko: 13I siginin bɛ yɔrɔ min na, ne ka o lɔn; o yɔrɔ ye Setana ta masasiginan le ye. Nka i tora ne tɔgɔ kan, i ma ne ta lanaya bla, hali lon min na o ka ne ta seere kankelentigi Antipasi faga aw fɛ yi, Setana sigiyɔrɔ ra yi. 14Nka i ta ko dɔw ma bɛn ne ma: o ye ko mɔgɔ dɔw bɛ i fɛ yi, olugu tugura Balamu ta karan kɔ. Ale Balamu le ka Balaki kɔnɔnɔsu, ka kɛ sababu ye ka Izirayɛlimɔgɔw bla jurumun na, k’a to o ye josɔnsogow ɲimi, ka o yɛrɛ bla jatɔya ra. 15O cogo ra, mɔgɔ dɔw bɛ i fana fɛ yi, olugu tugura Nikolasi ta nɔfɛmɔgɔw ta karan kɔ. 16O kosɔn, ele ye nimisa ka i ta kɛwalew yɛlɛma, ni o tɛ, ne bɛna na i fɛ; kɛrɛkɛmuru min bɛ ne da ra, ne bɛna o mɔgɔw kɛrɛ ni o ye.
17« ‹Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka faamuri kɛ, Nin Saninman* bɛ min fɔra lanabagaw ta jɛnkuruw ye, o tigi ye o lamɛn.
« ‹Ni min ka se sɔrɔ, ne bɛna mane2.17 Mane tun ye domunifɛn dɔ ye, Ala tun bɛ min di Izirayɛlimɔgɔw ma ka o to tagama ra kongokolon kɔnɔ. Bɔri 16.13-15,31. dogonin di o tigi ma, ani kabakuru gbɛman dɔ. Tɔgɔkura dɔ sɛbɛra o kabakuru kan; mɔgɔ si tɛ o tɔgɔ lɔn, fɔ kabakuru dira mɔgɔ min ma.› »
Lɛtɛrɛ min cira Tiyatiri lanabagaw ta jɛnkuru ma
18«Nin kumaw sɛbɛ k’a ci Tiyatiri lanabagaw ta jɛnkuru ta mɛlɛkɛ ma, k’a fɔ a ye ko: ‹Den min bɔra Ala ra*, min ɲadenw bɛ i ko tasumamana, ani a senw bɛ manamana i ko siranɛgɛ nugunin, o ko: 19Ne ka i ta kɛwalew lɔn, ani i ta kanuya, ani i ta lanaya, ani i ta baaraɲuman, ani i ta muɲuri; ne k’a lɔn ko i bɛ kɛwaleɲuman min kɛra sisan, o ka ca ni fɔlɔta ye. 20Nka min ma bɛn ne ma i ta ko ra, o ye ko muso min k’a yɛrɛ kɛ ciramuso ye, min ye Yezabɛli ye, i b’a to ale ye ne ta baaradenw kunnacɛn ni a ta karan ye, k’a to o ye jatɔya kɛ, ka josɔnsogow ɲimi. 21Ne k’a to yi fɔlɔ, janko a ye nimisa ka a ta kɛwalew yɛlɛma, nka a t’a fɛ ka a ta jatɔya dabla. 22O kosɔn ne bɛna banajugu bla a ra fɔ ka a la. Minw bɛ jɛnɛya kɛra ni a ye, ne bɛna tɔɔrɔba la olugu fana kan, fɔ ni o nimisara ka o ta kɛwalew yɛlɛma. 23Ne bɛna a denw fana faga. Lanabagaw ta jɛnkuruw bɛɛ bɛna a lɔn ko ne le bɛ adamaden ta miiriya ni a jusukunnakow bɛɛ lɔn. Ne bɛna aw bɛɛ sara ka kaɲa ni aw yɛrɛ ta kɛwalew le ye.
24« ‹Ayiwa, aw tɔ minw bɛ Tiyatiri, aw minw ma sɔn o muso ta karan ma, o bɛ min wele ko Setana ta gundobaw, aw minw ma sɔn o kow ma, ne b’a fɔ aw ye ko ne tɛ doni wɛrɛ la aw kan. 25Lanaya min bɛ aw fɛ, aw ye to o kan dɔrɔn, fɔ ka se ne nawagati ma. 26Ni min ka se sɔrɔ, ka ne sago kɛ fɔ ka taga se a laban ma, ne bɛna fanga di o tigi ma, ka a sigi siyaw kunna. 27A bɛna a fanga sigi siyaw kan i ko nɛgɛ, ka o cici i ko o bɛ bɔgɔdaga cici cogo min na; ne fana ka o fanga le sɔrɔ ne Fa Ala fɛ. 28Ne bɛna sɔgɔmada lolo di o tigi ma.
29« ‹Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka faamuri kɛ, Nin Saninman* bɛ min fɔra lanabagaw ta jɛnkuruw ye, o tigi ye o lamɛn!› »
3Lɛtɛrɛ min cira Saridɛsi lanabagaw ta jɛnkuru ma
1«Nin kumaw sɛbɛ k’a ci Saridɛsi lanabagaw ta jɛnkuru ta mɛlɛkɛ ma, k’a fɔ a ye ko: ‹Ala ta nin wolonfla ni lolo wolonfla bɛ min fɛ, o ko: Ne ka i ta kɛwalew lɔn, ne k’a lɔn ko mɔgɔw bɛ i jatera ko i ɲanaman lo, k’a sɔrɔ i sanin lo. 2Ayiwa, i janto i yɛrɛ ra; tɔ minw bɛ ɲini ka sa fana, i ye baraka don olugu ra. Sabu ne k’a sɔrɔ ko i ta kɛwalew ma ɲa ka se a seyɔrɔ ra ne ta Ala ɲa kɔrɔ. 3I karanna min na, ani i ka min mɛn, i hakiri to o ra ka o sira tagama, ka nimisa ka i ta kɛwalew yɛlɛma. Ni i ma i janto i yɛrɛ ra, ne bɛna na i n’a fɔ son; ne bɛna na bara i ra wagati min na, i tɛna o wagati lɔn. 4O bɛɛ n’a ta, mɔgɔ dɔw bɛ aw fɛ Saridɛsi, minw ma o ta faniw lanɔgɔ; olugu le bɛna fanigbɛw don ka tagama ni ne ye, sabu o ka kan ni a ye.
5« ‹Ni min ka se sɔrɔ, o tigi fana bɛna fanigbɛw don o cogo le ra. Ne tɛna a tɔgɔ jɔsi ka bɔ ɲanamanya kitabu kɔnɔ; ne bɛna a tɔgɔ fɔ ne Fa Ala ni a ta mɛlɛkɛw ɲa kɔrɔ, ko ne k’a lɔn.
6« ‹Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka faamuri kɛ, Nin Saninman* bɛ min fɔra lanabagaw ta jɛnkuru ye, o tigi ye o lamɛn.› »
Lɛtɛrɛ min cira Filadɛlifi lanabagaw ta jɛnkuru ma
7«Nin kumaw sɛbɛ k’a ci Filadɛlifi lanabagaw ta jɛnkuru ta mɛlɛkɛ ma, k’a fɔ a ye ko: ‹Saninman, ani Cantigi, Dawuda ta lakile bɛ min boro, ni min ka da yɛlɛ, mɔgɔ si tɛ se k’a datugu, ni a ka da datugu, mɔgɔ si tɛ se k’a dayɛlɛ, o ko: 8Ne ka i ta kɛwalew lɔn. A flɛ, ne ka da dɔ dayɛlɛ ka bla i ye, mɔgɔ si tɛ se ka min datugu. Ne k’a lɔn ko i baraka ka dɔgɔ, nka i tora ne ta kuma kan, i ma ban ne tɔgɔ ra. 9A flɛ, ne bɛ Setana ta jɛnkuru mɔgɔw kɛ i sago ye; o minw b’a fɔ ko o ye Yahudiyaw ye, k’a sɔrɔ o tɛ Yahudiyaw ye, sabu o bɛ faninya le tigɛra. Ne bɛna o jagboya o ye o kinbiri gban i sen kɔrɔ, k’a lɔn ko ne bɛ i kanu. 10I tora ne ta kuma kan, ka jija, i n’a fɔ ne k’a fɔ i ye cogo min na; o kosɔn, ne fana bɛna i tanga tɔɔrɔ wagati ma, tɔɔrɔ min bɛna se dunuɲamɔgɔw bɛɛ lajɛnnin ma ka o kɔrɔbɔ. 11Sani dɔɔnin ne bɛna na. Lanaya min bɛ i fɛ, i ye to o kan, janko mɔgɔ si kana na i ta masafugula mina i ra.
12« ‹Ni min ka se sɔrɔ, ne bɛna o tigi kɛ samasen ye ne ta Ala ta batoso kɔnɔ; a tɛna bɔ yi tuun. Ne bɛna ne ta Ala tɔgɔ sɛbɛ o tigi kan, ka ne ta Ala ta duguba tɔgɔ sɛbɛ a kan, Zeruzalɛmu dugukura min bɛ jigi ka bɔ ne ta Ala fɛ sankolo ra; ne bɛna ne ta tɔgɔkura sɛbɛ o tigi kan fana.
13« ‹Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka faamuri kɛ, Nin Saninman* bɛ min fɔra lanabagaw ta jɛnkuruw* ye, o tigi ye o lamɛn.› »
Lɛtɛrɛ min cira Lawodise lanabagaw ta jɛnkuru ma
14«Nin kumaw sɛbɛ k’a ci Lawodise lanabagaw ta jɛnkuru ta mɛlɛkɛ ma, k’a fɔ a ye ko: ‹Min tɔgɔ ye ko Amina, Seere kankelentigi ni Cantigi, min ye Ala ta danfɛnw sindibaga ye, o ko: 15Ne ka i ta kɛwalew lɔn; ne k’a lɔn ko i sumanin tɛ, i gbannin tɛ fana. Ni i yɛrɛ tun kɛra a fla dɔ ye, o belen tun ka fisa. 16Nka i wɔlɔwɔlɔnin lo minkɛ, i ma suma, i ma gban, ayiwa, ne bɛna i fɔɔnɔ ka bɔ ne da ra. 17I ko i ye fɛntigi ye, ko i ka naforo sɔrɔ, ko i mako tɛ foyi ra tuun; i m’a lɔn ko i ye sɛgɛbagatɔ ye, ani ɲanibagatɔ, ani fagantan, ani fiyentɔ, ani ko i fari lakolon lo! 18Ayiwa, ne bɛ i ladi ko i ye sanin yɛrɛworo san ne fɛ janko i ye kɛ naforotigi ye, ko i ye fanigbɛw san ne fɛ, janko fani ye kɛ i ra, ani i fari lakolon kana to, ka maroya bla i ra; i ye ɲadimifla san ne fɛ ka o mun i ɲa ra, janko i ye yeri kɛ. 19Ni ne bɛ mɔgɔ o mɔgɔ kanu, ni o tigi firira, ne bɛ a jaraki ka a koro. O tuma, i jija kosɛbɛ ka nimisa, ka i ta kɛwalew yɛlɛma. 20A flɛ, ne lɔnin bɛ da ra, ne bɛ da gbasi. Ni mɔgɔ min ka ne kan lamɛn ka da yɛlɛ, ne bɛ don o tigi fɛ; ne bɛna domuni kɛ ni o tigi ye, o tigi fana bɛna domuni kɛ ni ne ye.
21« ‹Ni min ka se sɔrɔ, ne bɛna a to o tigi ye sigi ne ta masasiginan kan ni ne ye, i n’a fɔ ne yɛrɛ ka se sɔrɔ cogo min na, ka sigi ni ne Fa Ala ye a ta masasiginan kan.
22« ‹Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka faamuri kɛ, Nin Saninman* bɛ min fɔra lanabagaw ta jɛnkuruw ye, o tigi ye o lamɛn.› »
4Ala ta bonya ni a ta saninmanya
1Ayiwa, o kɔ, ne ka flɛri kɛ, ka da dɔ yɛlɛnin ye sankolo kɔnɔ. Ne tun kɔnna ka kumakan min mɛn fɔlɔ, i ko burufiyɛkan, o kumakan ko ne ma ko: «Yɛlɛn ka na yan! Ko minw bɛna kɛ nin kɔ, ne bɛna o yira i ra.» 2O yɔrɔnin kelen bɛɛ ra, Nin Saninman* ka ne ta. Ne ka masasiginan dɔ ye sankolo kɔnɔ; dɔ tun siginin bɛ o kan. 3Min tun siginin bɛ, ale ɲada tun bɛ manamana i ko zasipe lulu, ani sariduwani lulu. Sanmuru dɔ tun ka a ta masasiginan lamini, k’a cogoya kɛ i ko emerodi lulu cogoya.
4Masasiginan mugan ni naani wɛrɛ tun ka masasiginan fɔlɔ lamini. Cɛkɔrɔba mugan ni naani tun siginin bɛ o masasiginanw kan, fanigbɛw bɛ o ra, masafugula saninlamanw bɛ o kun na. 5Sanmanamanaw ni kumakanw ni sankurukanw tun bɛ bɔra masasiginan na. Fitina wolonfla tun bɛ manana masasiginan ɲa fɛ; o ye Ala ta nin wolonfla ye. 6Masasiginan ɲafɛyɔrɔ tun bɛ i ko baji, a bɛ manamana i ko dugalen, ani i ko sanbɛrɛ.
Masasiginan cɛmancɛ ni a lamini na, fɛnɲanaman naani tun bɛ yi; o kɔfɛyɔrɔ ni o ɲafɛyɔrɔ bɛɛ ye ɲadenw ye. 7Fɛnɲanaman fɔlɔ tun bɛ i ko jara, flanan tun bɛ i ko misitoran, sabanan ɲa tun bɛ i ko mɔgɔ ɲa, naaninan tun bɛ i n’a fɔ bɔn tagatɔ san fɛ. 8Kaman wɔɔrɔ bɛ o fɛnɲanaman naani bɛɛ kelen kelen fɛ. Ɲadenw tun ka o kamanw yɔrɔ bɛɛ lamini, hali o kaman jukɔrɔyɔrɔw. Su ni tere o bɛ to k’a fɔ ko:
«A saninyanin lo, a saninyanin lo, a saninyanin lo,
Matigi Ala Sebɛɛtigi;
a tun bɛ yi kakɔrɔ, a bɛ yi bi, a fana bɛna na.»
9Min siginin bɛ masasiginan kan, min ɲanaman lo wagati bɛɛ, ni fɛnɲanamanw ka ale bonya tuma o tuma, ka a tando, ka baraka la a ye, 10o tuma cɛkɔrɔba mugan ni naani fana bɛ o kinbiri gban masasiginan sigibaga ɲa kɔrɔ, min ɲanaman lo tuma bɛɛ; o b’a bato, ka o ta masafugulaw bɔ ka o bla masasiginan ɲa fɛ, k’a fɔ ko:
11«An Matigi, an ta Ala,
i ka kan ni bonya ye, ani tandori, ani sebagaya;
sabu ele le ka fɛn bɛɛ dan.
Fɛn bɛɛ danna, fɛn bɛɛ bɛ yi, ka kaɲa ni ele sago le ye.»
5Sagaden le ka kan ni gbolokitabu minari ye
1O kɔ, min tun siginin bɛ masasiginan kan, ne ka gbolokitabu dɔ ye o kininboro ra; sɛbɛri tun bɛ o kitabu ɲa fla bɛɛ kan. A da nɔrɔnin lo ni tagamasiyɛn wolonfla ye. 2Ne ka mɛlɛkɛ barakaman dɔ ye, o tun bɛ pɛrɛnna, ko: «Jɔn le ka kan ni nin tagamasiyɛnw bɔri ye, ka kitabu dayɛlɛ?»
3Mɔgɔ si ma sɔrɔ sankolo kɔnɔ, walama dugukolo kan, walama dugukolo jukɔrɔ, min tun bɛ se ka kitabu dayɛlɛ, walama k’a kɔnɔ flɛ. 4Ne k’a ye minkɛ ko mɔgɔ si ma sɔrɔ min ka kan ni kitabu dayɛlɛri ye, walama k’a kɔnɔ flɛ, ne kasira kosɛbɛ. 5Cɛkɔrɔbaw ra, kelen ko ne ma ko: «I kana kasi. A flɛ, Zuda ta gba ta jara, Dawuda mamaden*, ale ka se sɔrɔ; a bɛ se ka kitabu tagamasiyɛn wolonfla bɔ, ka a dayɛlɛ.»
6O tuma, ne ka sagaden dɔ lɔnin ye masasiginan cɛmancɛ ra, a bɛ i n’a fɔ a faganin lo, fɛnɲanaman naani ni cɛkɔrɔba mugan ni naani k’a lamini. Gban wolonfla tun b’a fɛ, ani ɲaden wolonfla; o ɲadenw ye Ala ta nin wolonfla le ye, minw cira ka taga dunuɲa fan bɛɛ ra. 7Min tun siginin bɛ masasiginan kan, Sagaden gbarara ka na kitabu mina o kininboro ra.
8A ka kitabu mina minkɛ, fɛnɲanaman naani ni cɛkɔrɔba mugan ni naani ka o kinbiri gban Sagaden* kɔrɔ ka a bato. Gɔni tun bɛ o bɛɛ kelen kelen boro, ani minan saninlaman dɔw, minw tun fara wusunan na; o wusunan ye Ala ta mɔgɔ saninmanw ta daaririw ye. 9O tun bɛ dɔnkirikura dɔ lara ko:
«Ele le ka kan ni kitabu minari ye, ka a tagamasiyɛnw bɔ;
sabu i fagara, ka mɔgɔ dɔw kunmabɔ ni i jori ye
ka o kɛ Ala ta ye, ka bɔ dunuɲa gbaw bɛɛ ra,
ani kanw bɛɛ ra, ani jamanaw bɛɛ ra, ani siyaw bɛɛ ra.
10I ka o kɛ sarakalasebaga* jɛnkuru ye i ta masaya ra,
ka o kɛ an ta Ala ta mɔgɔw ye.
O bɛna sigi masaya ra dugukolo kan.»
11O kɔ fɛ, ne ka flɛri kɛ tuun, ne ka mɛlɛkɛ camanba mankan mɛn; o tun ka masasiginan ni fɛnɲanaman naani ni cɛkɔrɔbaw lamini. O jate tun ye mɛlɛkɛ waga caman camanba sigiyɔrɔma waga camanba. 12O tun b’a fɔra ni kanba ye ko:
«Sagaden min fagara ka kɛ saraka ye,
ale le ka kan ni sebagaya ye,
ani fɛn bɛɛ tigiya, ani hakiritigiya, ani fanga,
ani bonya, ani nɔɔrɔ, ani tandori.»
13Danfɛn o danfɛn bɛ sankolo kɔnɔ, ani dugukolo kan, ani dugukolo jukɔrɔ, ani kɔgɔji ra, ani fɛn o fɛn tun bɛ yi, ne ka o bɛɛ kan mɛn, o b’a fɔra ko:
«Min siginin bɛ masasiginan kan, ale ni Sagaden,
tandori ye olugu le ta ye, ani bonya, ani nɔɔrɔ, ani fanga,
tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ.»
14Fɛnɲanaman naani k’a lamina ko: «Amina.» Cɛkɔrɔbaw fana ka o kinbiri gban ka batori kɛ.
6Sagaden ka kitabu tagamasiyɛn wɔɔrɔ bɔ
1O kɔ, ne ka Sagaden* ye, a ka kitabu tagamasiyɛn kelen bɔ. Ne ka fɛnɲanaman naani kelen kan mɛn, a kan bɛ i ko sankurukan; a ko: «Na!» 2Ne ka flɛri kɛ, ne ka so gbɛman dɔ ye. Min tun bɛ so kan, kalan tun bɛ o boro; masafugula dɔ dira a ma. A sesɔrɔbaga le tagara, janko ka taga se sɔrɔ tuun.
3Sagaden ka kitabu tagamasiyɛn flanan bɔ minkɛ, fɛnɲanaman flanan ko: «Na!» 4So dɔ wɛrɛ bɔra, o tun ye wulenman ye. Min tun yɛlɛnnin bɛ a kan, se dira o ma, ko a ye hɛra bɔ dugukolo kan pewu, janko mɔgɔw ye ben ɲɔgɔn kan ka ɲɔgɔn faga; o ka kɛrɛkɛmurujan dɔ di a ma.
5Sagaden ka tagamasiyɛn sabanan bɔ minkɛ, ne ka fɛnɲanaman sabanan kan mɛn; a ko: «Na!» Ne ka flɛri kɛ ka so finman dɔ ye. Min tun siginin bɛ a kan, sumanikɛnɛgɛ dɔ tun bɛ o boro. 6Ne ka mankan dɔ mɛn fɛnɲanaman naani cɛ ma i ko kumakan, ko: «alikama* kilo kelen, o sɔngɔ ye mɔgɔ kelen ta tere kelen baara sara ye, ɲɔ kilo saba ye o da kelen ye. Nka turu ni duvɛn kɔni, aw kana foyi kɛ o ra.»
7Sagaden ka tagamasiyɛn naaninan bɔ minkɛ, ne ka fɛnɲanaman naaninan kan mɛn, a ko: «Na!» 8Ne ka flɛri kɛ, ka so finman bisigi dɔ ye. Min tun siginin bɛ a kan, o tɔgɔ le ye ko Saya; lahara tun tugura a kɔ. Dunuɲamɔgɔw tarannin sigiyɔrɔma naani, fanga dira o ma ko o ye o sigiyɔrɔma kelen faga ni kɛrɛkɛmuru ye, ani kɔngɔ, ani banajugu, ani kongowaraw.
9Sagaden ka tagamasiyɛn loorunan bɔ minkɛ, o tun ka minw faga Ala ta Kuma kosɔn, ani o ta seereya kosɔn, ne ka olugu ninw ye sarakajɛnifɛn* jukɔrɔ. 10O pɛrɛnna ni fanga ye k’a fɔ ko: «An Matigi saninman, ani Cantigi, i bɛna an hakɛ bɔ an fagabagaw ra dugukolo kan tuma juman le sa?» 11O ka deregegbɛ dɔ di o bɛɛ kelen kelen ma, k’a fɔ o ye ko o ye muɲu ka wagati dɔɔnin kɛ tuun, fɔ o baarakɛɲɔgɔnw ni o balema minw ka kan ka faga i n’a fɔ olugu, olugu ye faga ka o dafa.
12Ayiwa, Sagaden ka tagamasiyɛn wɔɔrɔnan bɔ minkɛ, ne k’a ye ko dugukoloyɛrɛyɛrɛba dɔ kɛra. Tere ka dibi don, ka fin i ko fanifin; karo yɔrɔ bɛɛ wulenna ka kɛ i ko jori. 13Lolow bɔra sankolo ra ka benben dugukolo kan, k’a kɛ i n’a fɔ fɔɲɔba bɛ torosun yuguyugu k’a denw gberen bɔn dugu ma cogo min na. 14Sankolo tununa ka bɔ yi i n’a fɔ o bɛ gbolokitabu minimini cogo min na. Kuruw ni dugukolo minw bɛ ji cɛ ma, o bɛɛ yuguyugura ka bɔ o nɔ ra. 15Dunuɲa masaw, ani a fagamaw, ani a kɛrɛmasaw, ani a naforotigiw, ani a fangatigiw, ani mɔgɔ tɔw bɛɛ, jɔnw ni hɔrɔnw, o bɛɛ dogora kuruwow kɔnɔ, ani faraw cɛ ra. 16O tun b’a fɔra kuruw ni faraw ye ko: «Aw ye ben an kan ka an dogo masasiginan sigibaga ni Sagaden ta dimi ɲa. 17Sabu o ta dimilonba le sera bi; jɔn le bɛna se ka bɔsi?»
7Tagamasiyɛn kɛra Ala ta mɔgɔw ten kan
1O kɔ, ne ka mɛlɛkɛ naani ye, o lɔlɔnin bɛ dugukolo fan naani na. O tun ka dugukolo fɔɲɔbɔyɔrɔ naani fɔɲɔw mina ka lɔ, janko fɔɲɔ kana fiyɛ dugukolo yɔrɔ si kan, a kana fiyɛ kɔgɔji kan, ani yiri si kan.
2Ne ka mɛlɛkɛ dɔ wɛrɛ ye tuun, o tun bɛ bɔra terebɔyanfan na. Ala ɲanaman boronɔ tagamasiyɛn tun bɛ a boro. A tun fɔra mɛlɛkɛ naani minw ye ko o ye kojugu kɛ dugukolo ni kɔgɔji ra, a pɛrɛnna ni fanga ye k’a fɔ olugu ye ko: 3«Aw kana kojugu foyi kɛ dugukolo ni kɔgɔji ni yiriw ra, fɔ an ye tagamasiyɛn kɛ an ta Ala ta jɔnw bɛɛ ten kan.» 4Tagamasiyɛn kɛra minw kan, ne ka o mɔgɔw jateda mɛn: mɔgɔ waga kɛmɛ ni waga binaani ni waga naani (144 000); olugu bɔra Izirayɛlimɔgɔw ta gbaw bɛɛ ra:
5Zuda ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
Rubɛn ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
Gadi ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
6Asɛri ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
Nɛfitali ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
Manase ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
7Simeyɔn ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
Levi ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
Isakari ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
8Zabulɔn ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
Yusufu ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000);
Boniyaminu ta gba ra, mɔgɔ waga tan ni fla (12 000).
Ala ta mɔgɔ kisininw ta jamaba
9O kɔ, ne ka flɛri kɛ, ka jamaba dɔ ye. Mɔgɔ si tun tɛ se ka o jama jate, o cayakojugu fɛ. Siyaw bɛɛ ta mɔgɔw tun bɛ o ra, ani gbaw bɛɛ, ani jamanaw bɛɛ, ani kanw bɛɛ. O tun lɔnin bɛ masasiginan ni Sagaden* ɲa fɛ, deregegbɛw bɛ o ra, tamaro yiriborow bɛ o boro. 10O tun bɛ pɛrɛnna ni fanga ye, ko:
«Kisiri ye an ta Ala ta le ye,
ale min siginin bɛ masasiginan kan,
ale ni Sagaden.»
11Mɛlɛkɛw bɛɛ tun lɔra ka masasiginan ni cɛkɔrɔbaw ni fɛnɲanaman naani lamini. O ka o kinbiri gban ka o ɲa biri dugu ma masasiginan ɲa fɛ, ka Ala bato, 12k’a fɔ ko:
«Amina!
Tandori ni nɔɔrɔ,
ani hakiritigiya ni fori ni bonya,
ni sebagaya ni fanga,
o bɛɛ ye an ta Ala ta le ye, tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ.
Amina!»
13Ayiwa, cɛkɔrɔba kelen ka kuma ta, ka ne ɲininka ko: «Deregegbɛw bɛ minw na, olugu ye jɔntigiw le ye? O bɔra min le?» 14Ne k’a jaabi ko: «Matigi, ele le ka o lɔn.» A ko: «Minw bɔra tɔɔrɔba ra, olugu lo. O ka o ta deregew ko k’a gbɛ ni Sagaden jori ye. 15O kosɔn, o lɔnin bɛ Ala ta masasiginan ɲa fɛ; o bɛ baara kɛ Ala ye Alabatosoba kɔnɔ su ni tere. Min siginin bɛ masasiginan kan, ale bɛna a ta so lɔ ka o bla o kɔnɔ. 16Kɔngɔ tɛna o sɔrɔ tuun, jiminlɔgɔ tɛna o sɔrɔ, tere tɛna o jɛni, fundɛnin wɛrɛ fana tɛna se o ma; 17sabu Sagaden min bɛ masasiginan cɛmancɛ ra, ale bɛna o gbɛngbɛn ka taga ni o ye ji da ra, ji min bɛ ɲanamanya di o ma. Ala yɛrɛ le bɛna o ɲaji bɛɛ cɛ ka bɔ o ɲa ra.»
8Sagaden ka tagamasiyɛn wolonflanan bɔ
1Sagaden ka tagamasiyɛn wolonflanan bɔ minkɛ, mankan bɛɛ dablara sankolo ra ka wagati dɔ kɛ. 2Mɛlɛkɛ wolonfla minw bɛ to ka lɔ Ala ɲa kɔrɔ, ne ka olugu ye; o ka burufiyɛta kelen kelen di o bɛɛ ma.
3Mɛlɛkɛ kelen wɛrɛ nana, ka na lɔ sarakajɛnifɛn* ɲa fɛ; wusunandaga dɔ tun bɛ a boro. O ka wusunan caman di a ma, ko a ye o kɛ saraka ye sarakabɔnan saninlaman kan, masasiginan ɲa fɛ, ka o fara Ala ta mɔgɔ saninmanw bɛɛ ta daaririw kan. 4Wusunan sisi yɛlɛnna Ala ɲa kɔrɔ, ka bɔ wusunandaga kɔnɔ mɛlɛkɛ boro, ni Ala ta mɔgɔ saninmanw ta daaririw ye. 5O kɔ, mɛlɛkɛ ka wusunan daga ta ka a fa sarakajɛnifɛn tasuma ra, ka o yɛlɛma dugukolo kan. O kɛra minkɛ, sankurukan dɔw bɔra, ani kumakan dɔw, ani sanmanamana; dugukolo yɛrɛyɛrɛra.
Mɛlɛkɛ naani ta burufiyɛkanw
6Buru wolonfla tun bɛ mɛlɛkɛ wolonfla minw boro, olugu ka o yɛrɛ labɛn ka o buruw fiyɛ.
7Mɛlɛkɛ fɔlɔ k’a ta buru fiyɛ. Jori ɲagamina sanbɛrɛ ni tasuma ra ka bɔn dugukolo kan. Dugukolo tarannin sigiyɔrɔma saba, sigiyɔrɔma kelen jɛnina, a yiriw ni a binw bɛɛ jɛnina.
8Mɛlɛkɛ flanan k’a ta buru fiyɛ. Fɛn belebeleba dɔ bɔra ka na firi kɔgɔji ra, a bɛ i ko kuru tasumaman. Kɔgɔji tarannin sigiyɔrɔma saba, sigiyɔrɔma kelen kɛra jori ye. 9Danfɛn ɲanaman minw tun bɛ kɔgɔji ra, o tarannin sigiyɔrɔma saba, sigiyɔrɔma kelen fagara; jirakurunw tarannin sigiyɔrɔma saba, o sigiyɔrɔma kelen halakira.
10Mɛlɛkɛ sabanan k’a ta buru fiyɛ. Lolo belebele dɔ bɔra sankolo ra ka ben; a bɛ manana i ko lɔgɔ tasumaman. Bajiw tarannin sigiyɔrɔma saba, a benna sigiyɔrɔma kelen kan, ani a bununw. 11O lolo tɔgɔ ye ko Kunaya. Jiw tarannin sigiyɔrɔma saba, a sigiyɔrɔma kelen yɛlɛmana ka kɛ ji kunaman ye. Mɔgɔ caman fagara ji kosɔn, sabu a tun kunayara.
12Mɛlɛkɛ naaninan k’a ta buru fiyɛ. Tere ni karo ni lolow tarannin sigiyɔrɔma saba, o bɛɛ sigiyɔrɔma kelen ta yeelen cɛnna. Su tarannin wagati saba, karo ka wagati kelen kɛ, a ma yeelen bɔ. Tere tarannin wagati saba, tere ka wagati kelen kɛ, a ma yeelen bɔ.
13Ayiwa, o kɔ, ne ka bɔn dɔ tɛmɛtɔ ye sankolo cɛmancɛ ra, a b’a fɔra ni kanba ye ko: «Bɔnɔ, bɔnɔ, bɔnɔ bɛna dugukolo ta mɔgɔw sɔrɔ, burufiyɛkanw tɔw kosɔn, mɛlɛkɛ tɔ saba bɛna buru minw fiyɛ.»
9Mɛlɛkɛ loorunan ta burufiyɛkan
1Mɛlɛkɛ loorunan ka buru fiyɛ. Ne ka lolo dɔ ye, o tun bɔra sankolo ra ka na ben dugu ma. Jahanama lakile dira lolo ma. 2A ka jahanama dinga dayɛlɛ. Sisi dɔ bɔra i ko tasumaba dɔ ta sisi. O sisi ka tere ni fɔɲɔ bɛɛ fin. 3Tɔn dɔw bɔra sisi ra ka janjan dugukolo kan. Sebagaya min bɛ dugukolo ta bundɛninw fɛ, o ɲɔgɔn dira o tɔnw ma. 4A fɔra o ye ko o kana foyi kɛ bin na; fɛn o fɛn bɛ falen dugu ma, o kana foyi kɛ o ra, o kana foyi kɛ yiriw si ra. Ala ta tagamasiyɛn tɛ mɔgɔ minw ten kan, ko o ye kojugu kɛ olugu dɔrɔn le ra. 5O man kan ka o faga, nka o ka kan ka o tɔɔrɔ fɔ karo looru. O tɔɔrɔ ta dimi tun bɛ i ko bundɛnin kinda bɛ mɔgɔ dimi cogo min na. 6O lonw na kɔni, mɔgɔw bɛna saya ɲini, o t’a sɔrɔ. O b’a fɔ ko o b’a fɛ ka sa, nka saya bɛna bori o ɲa.
7Ayiwa, o tɔnw tun bɔra sow le fɛ, so minw labɛnna kɛrɛ kama. Fɛn dɔw tun bɛ o kun na i ko masafugula, a bɔra sanin fɛ; o ɲadaw tun bɛ i ko mɔgɔ ɲada. 8O kunsigi tun bɛ i ko muso kunsigi, o ɲinw tun bɛ i ko jara ɲinw. 9O disiw tun bɛ i ko o nɛgɛraman lo. O kamanw mankan tun bɛ i ko so camanba bɛ sowotorow minw samana, o bɛ borira ka taga kɛrɛkɛyɔrɔ ra. 10Kukalaw tun bɛ o fɛ i ko bundɛninw ta kukalaw, ani a ta mɔgɔsɔgɔnan. Sebagaya min dira o ma ko o ye mɔgɔw tɔɔrɔ fɔ karo looru, o sebagaya tun bɛ o kukalaw le ra. 11Jahanama ta mɛlɛkɛ le tun bɛ o ta masacɛ ye. Heburukan na ale tɔgɔ ye ko Abadɔn; gɛrɛkikan na, a tɔgɔ ye ko Apoliyɔn. O kɔrɔ ye ko halakirikɛbaga.
12Ayiwa, bɔnɔ fɔlɔ tɛmɛna. Bɔnɔ fla wɛrɛ bɛ nana nin kɔ fɛ.
Mɛlɛkɛ wɔɔrɔnan ta burufiyɛkan
13Mɛlɛkɛ wɔɔrɔnan ka buru fiyɛ. Sarakabɔnan saninlaman min bɛ Ala ɲa fɛ, ne ka kumakan dɔ mɛn ka bɔ o kun naani na. 14Burufiyɛta tun bɛ mɛlɛkɛ wɔɔrɔnan min boro, kumakan k’a fɔ o ye ko: «Mɛlɛkɛ naani minw sirinin bɛ Efirati ba belebele kɔrɔ, olugu foni.» 15O mɛlɛkɛ naani tun labɛnnin bɛ san min kama, ani a karo, ani a lon, ani a wagati, o sera; o ka o foni janko adamadenw tarannin sigiyɔrɔma saba, o ye sigiyɔrɔma kelen faga. 16Sotigi minw tagara o kɛrɛ ra, o tun ye sotigi miliyɔn kɛmɛ fla; ne ka o sotigiw jateda mɛn.
17Ala ka sow yira ne ra o cogo le ra, ani sotigiw; disitanganan minw tun bɛ o disi kan, o tun wulennin lo i ko tasuma, ka kɛ bulaman ye fana, ani k’a kɛ nɛrɛmuguman ye i ko kiribi. Sow kunw tun bɛ i ko jaraw kunw; tasuma ni sisi ni kiribi tun bɛ bɔra o da ra. 18Adamadenw tarannin sigiyɔrɔma saba, sigiyɔrɔma kelen fagara nin kojugu saba le boro: tasuma, ani sisi, ani kiribi min tun bɛ bɔra sow da ra. 19Sow ta fanga tun bɛ o daw le ra, ani o kukalaw. O kukalaw tun bɛ i ko saw; kunkolo dɔw fana tun bɛ o kukalaw ra, sabu o tun bɛ kojugu kɛ ni o le ye.
20Nka o kojugu saba ma mɔgɔ minw faga, olugu belen ma nimisa, ka o yɛrɛ ta fɛn lalaganinw batori dabla. O ma jinaw bato dabla, ani jo saninlamanw, ani a warigbɛramanw, ani a siranɛgɛramanw, ani a kabakururamanw, ani a yiriramanw; k’a sɔrɔ o fɛnw tɛ yeri kɛ, o tɛ mɛnni kɛ, o tɛ tagama. 21O ma nimisa ka o ta mɔgɔfaga dabla, ani o ta subagayaw, ani o ta jatɔyaw, ani o ta sonyariw.
10Kitabu fitini
1O kɔ, ne ka mɛlɛkɛ barakaman dɔ ye, a bɛ jigira ka bɔ sankolo ra, sankaba dɔ ka a melege, sanmuru b’a kunna, a ɲa bɛ i ko tere, a senw bɛ i ko samasen tasumamanw. 2Kitabu fitini dɔ dayɛlɛnin tun bɛ a boro. A ka a kininsen lɔ kɔgɔji kan, ka a numansen lɔ dugukolo kan. 3A pɛrɛnna kosɛbɛ i ko jara bɛ kasi cogo min na. A pɛrɛnna minkɛ, sankurukan wolonfla kan bɔra. 4O sankurukan wolonfla ka o kan bɔ minkɛ, ne tun b’a fɛ ka o ko sɛbɛ; nka ne ka kan dɔ mɛn ka bɔ sankolo kɔnɔ, o ko ne ma ko: «Sankurukan wolonfla ka min fɔ, o gundo mara i kɔnɔ, i kana o sɛbɛ.» 5Mɛlɛkɛ min tun ka a sen kelen lɔ kɔgɔji kan, ka kelen lɔ dugukolo kan, ale ka a kininboro wuri san fɛ ka kari. 6A ko: «Ala min bɛ yi tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ, min ka sankolo ni a kɔnɔfɛnw dan, ka dugukolo ni a kɔnɔfɛnw dan, ka kɔgɔji ni a kɔnɔfɛnw dan, ne bɛ kari o Ala ra, ko wagati sera, makɔnɔni tɛna kɛ tuun. 7Ni mɛlɛkɛ wolonflanan nana a kan bɔ lon minw na, ni a nana a ta buru fiyɛ, o tuma Ala tun ka gundoko min latigɛ, a bɛna o kɛ. A tun kɔnna ka o fɔ ciraw ye, minw ye a ta jɔnw ye.»
8Ne tun kɔnna ka kan min mɛn ka bɔ sankolo kɔnɔ, o kumana ne fɛ tuun, ko: «Taga kitabu fitini dayɛlɛnin mina mɛlɛkɛ boro, mɛlɛkɛ min lɔnin bɛ kɔgɔji ni dugukolo kan.» 9Ne tagara mɛlɛkɛ fɛ, ko a ye kitabu fitini di ne ma. A ko ne ma ko: «A mina k’a kunu. A bɛna i kɔnɔ bɛɛ kunaya, nka a bɛna timiya i da ra i ko li.» 10Ayiwa, ne ka kitabu fitini mina mɛlɛkɛ boro k’a kunu. A timiyara ne da ra i ko li, nka a domuni kɔ, a kunayara fɔ ka ne kɔnɔ dimi. 11O kɔ, o ko ne ma ko: «I ka kan ka ciraya kɛ tuun ka mɔgɔ caman ta kow fɔ, ani jamana caman, ani siya caman, ani masacɛ caman.»
11Ala ta cira fla
1Ayiwa, o ka bere dɔ di ne ma, a bɛ i ko sumanikɛbere, k’a fɔ ne ye ko: «Wuri ka Alabatosoba ni sarakajɛnifɛn* suma, ani ka Ala batobagaw jate. 2Nka, Alabatosoba lukɔnɔyɔrɔ, i ye o to yi, i kana o suma. Sabu o yɔrɔ dira siya Alalɔnbariw ma; o bɛna Ala ta dugu saninman dɔndɔn fɔ ka taga se karo binaani ni fla. 3Ne bɛna se di ne ta seere fla ma, o bɛna bɔrɔfaniw don o yɛrɛ ra ka ciraya kɛ ka se fɔ tere waga kelen ani tere kɛmɛ fla ni tere biwɔɔrɔ (1 260).»
4Oliviyesun fla ni fitina fla min bɛ dunuɲa tigi Ala ɲa kɔrɔ, o seere fla le bɛ o ye. 5Ni dɔ ko a bɛ kojugu kɛ o ra, tasuma bɛ bɔ o da ra ka o tigi jɛni. Ni mɔgɔ min ko a bɛ kojugu kɛ o ra, o tigi ka kan ka faga o cogo le ra. 6Se bɛ o ye ka sankolo datugu, janko o bɛ Ala ta kuma waajuri kɛ lon minw na, sanji foyi kana ben o lonw na. Ka ji yɛlɛma k’a kɛ jori ye, o fana se bɛ o ye. Ni wagati o wagati ka o diya, o bɛ se ka tɔɔrɔ suguya bɛɛ lase mɔgɔw ma dugukolo kan.
7Ni o nana o ta seereya kɛ ka ban tuma min na, warajugu min bɛ bɔ jahanama kɔnɔ, ale bɛna o kɛrɛ, ka se o ra, ka o faga. 8O suw lanin bɛna to kɛnɛgbɛ ra duguba kɔnɔ, o Matigi gbengbenna yiri ra yɔrɔ min yɛrɛ ra; o dugu tɔgɔ le lara ko Sodɔmu ani Misiran11.8 Sodɔmu ni Misiran: Sodɔmu dugu kɛra kojugu tagamasiyɛn ye, Misiran jamana kɛra jɔnya tagamasiyɛn ye., ka kaɲa ni a tagamasiyɛn ye. 9Dunuɲa jamanaw ni a gbaw ni a kanw ni a siyaw bɛɛ mɔgɔ dɔw bɛna o suw flɛ fɔ tere saba ni tarancɛ. O tɛna sɔn k’a to mɔgɔw ye o suw don. 10O cira fla fagari kosɔn, dugukolo mɔgɔw bɛna ɲagari fɔ ka o jusu diya, fɔ ka bonyafɛnw ci ɲɔgɔn ma. O bɛ o kɛ, sabu o cira fla tun ka dugukolo mɔgɔw tɔɔrɔ yɛrɛ le.
11Ayiwa, tere saba ni tarancɛ tɛmɛnin kɔ, nin dɔ bɔra Ala ra ka na don o ra ka o ɲanamanya. O wurira ka lɔ. Mɔgɔ minw tun bɛ o yera, siranyaba ka olugu mina kosɛbɛ. 12O cira fla ka kumakanba dɔ mɛn ka bɔ sankolo kɔnɔ ko: «Aw ye yɛlɛn ka na yan.» O yɛlɛnna sankabaw cɛ ma ka taga sankolo kɔnɔ; o juguw yɛrɛ ka o tagatɔ ye. 13O wagati yɛrɛ ra, dugukolo yɛrɛyɛrɛra kosɛbɛ. Dugu tarannin sigiyɔrɔma tan, a sigiyɔrɔma kelen bonw benbenna. Mɔgɔ waga wolonfla fagara o dugukoloyɛrɛyɛrɛ fɛ. Tɔw ka o ye minkɛ, olugu ja tigɛra. O ka bonya la Sankolo tigi Ala kan.
14Bɔnɔ flanan tɛmɛna. A tora dɔɔnin a sabanan bɛ na.
Mɛlɛkɛ wolonflanan ta burufiyɛkan
15Mɛlɛkɛ wolonflanan k’a ta buru fiyɛ. Kumakan dɔw bɔra sankolo kɔnɔ, k’a fɔ ni fanga ye, ko:
«Dunuɲa masaya fanga kɛra an Matigi ta ye,
ani a ta mɔgɔ ɲanawolomanin;
a bɛna sigi masaya ra tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ.»
16O fɔra minkɛ, cɛkɔrɔba mugan ni naani minw siginin bɛ o ta masasiginanw kan Ala ɲa kɔrɔ, olugu ka o kinbiri gban ka o ɲa biri dugu ma ka Ala bato. 17O ko:
«An Matigi Ala, Sebɛɛtigi, ele min bɛ yi, ani i tun bɛ yi kakɔrɔ,
an bɛ baraka la i ye,
sabu i ka i ta sebagayaba ta,
ka sigi i ta masaya ra.
18Siya wɛrɛw jusu tun bɔra,
nka i ta dimi sera o ma.
Suw ta kiti wagati sera.
I ta cira minw ka i ta baara kɛ,
olugu sarawagati fana sera,
ani i ta mɔgɔ saninmanw,
ani minw bɛ siran i ɲa,
mɔgɔba fara mɔgɔ fitini kan.
Minw bɛ dunuɲamɔgɔw halakira,
olugu halakituma fana sera.»
19Ayiwa, o ka o fɔ minkɛ, Alabatosoba dayɛlɛra sankolo kɔnɔ. Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu, yirara Alabatoso kɔnɔ. Sanmanamana dɔw bɔra, ani kumakan dɔw, ani sankurukan; dugukolo yɛrɛyɛrɛra, sanbɛrɛ jigira.
12Muso ni sa belebele
1O kɔ, tagamasiyɛnba dɔ bɔra sankolo ra: ne ka muso dɔ ye, tere melegenin bɛ a ma i ko deregeba, karo bɛ a sen kɔrɔ, lolo tan ni fla kɛra masafugula ye, o bɛ a kun na. 2A lasiritɔ tun lo. A tun bɛ kulera, sabu a tun bɛ tin na, tin dimi tun bɛ a kan.
3Tagamasiyɛn dɔ wɛrɛ bɔra sankolo ra: o tun ye sa belebele wulenman dɔ ye, kunkolo wolonfla, ani gban tan b’a fɛ; masafugula wolonfla bɛ a kunw na. 4Sankolo lolow tarannin sigiyɔrɔma saba, a kukala tun bɛ o sigiyɔrɔma kelen samana ka bɔ, ka o bɔn dugukolo kan. A tagara lɔ muso tintɔ ɲa fɛ, janko ni muso ka jigi, a ye den domu. 5Muso nana dencɛ woro. Nka den tara ka taga Ala fɛ a ta masasiginan yɔrɔ ra. O den le bɛna a fanga sigi siyaw bɛɛ kunna i ko nɛgɛ. 6Muso yɛrɛ borira ka taga kongokolon kɔnɔ. Ala tun ka yɔrɔ dɔ labɛn a ye yi, janko a ye taga to yi, o ye a baro fɔ tere waga kelen, ani tere kɛmɛ fla, ani tere biwɔɔrɔ (1 260).
7O kɔ, kɛrɛ dɔ wurira sankolo kɔnɔ. Mɛlɛkɛ kuntigi Mikayilu ni a ta mɛlɛkɛw, olugu ka sa belebele kɛrɛ. Sa belebele ni a ta mɛlɛkɛw fana ka kɛrɛ kɛ. 8Nka o baraka ma se; o ma se ka to sankolo kɔnɔ tuun. 9O ka sa belebele mina k’a firi dugu ma; ale le tun kɛra sa ye fɔlɔfɔlɔ; a bɛ wele fana ko jinaw kuntigi, ani Setana. Ale le bɛ dunuɲamɔgɔw lafiri. O k’a firi dugu ma, ka a ni a ta mɛlɛkɛw bɛɛ firi ɲɔgɔn fɛ.
10Ne ka kumakan dɔ mɛn sankolo kɔnɔ, a b’a fɔra ni fanga ye ko:
«Sisan kisiri wagati sera.
An ta Ala ta sebagaya ni a ta masaya wagati sera,
ani a ta mɔgɔ ɲanawolomanin ta fangatigiya wagati.
Sabu an balemaw jarakibaga minana k’a firi dugu ma;
ale le tun bɛ to ka o jaraki Ala ɲa kɔrɔ su ni tere.
11Nka an balemaw sera a ra Sagaden* jori baraka ra,
ani o ta seereyakuma baraka ra.
O ma o nin kanu k’a fɔ ko o bɛ siran saya ɲa.
12O kosɔn sankolo, ani sankolokɔnɔfɛnw, aw ye ɲagari!
Nka dugukolo ni kɔgɔji, bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ!
Sabu Setana jigira aw kan, a dimininba;
a k’a lɔn ko a ta wagati tɔ man jan tuun.»
13Sa belebele k’a ye ko ale minana k’a firi dugu ma minkɛ, a tugura muso kɔ, muso min tun ka dencɛ woro. 14O yɔrɔnin bɛɛ, bɔn belebele dɔ ta kaman fla dira muso ma, janko a ye wuri ka taga kongokolon kɔnɔ, ka taga to a ta yɔrɔ ra, o ye a baro o yɔrɔ ra yi ka wagati kelen kɛ, ani wagati dɔw, ani wagati tarancɛ, janko sa ɲa kana se ka la a kan. 15A kɛra ten minkɛ, sa ka ji bɔ a da ra k’a seri muso kɔ fɛ, ka a kɛ i ko baji, janko o ji ye muso ta. 16Nka dugukolo ka muso bɔsi. Sa belebele tun ka baji min bɔ a da ra, dugukolo dayɛlɛra ka o ji bɛɛ min pewu. 17O kɛra minkɛ, sa belebele dimina muso kɔrɔ. A tagara muso ta duruja kɛrɛ, o kɔrɔ ye minw bɛ Ala ta cifɔninw sira tagamana, ka tugu Yesu ta can kɔ. 18O ra, sa belebele tagara lɔ kɔgɔji kɛnkɛn kan.
13Wara min bɔra ji ra
1Ayiwa, o kɔ, ne ka wara dɔ bɔtɔ ye kɔgɔji ra. Gban tan b’a fɛ, ani kunkolo wolonfla. Masafugula tan bɛ o gbanw kan; Alatɔgɔcɛnkumaw sɛbɛnin bɛ a kunkolow bɛɛ kan. 2Ne ka o wara min ye, o tun bɛ i ko waraninkala. Baraka tun bɛ a senw na, a da bɛ i ko jara da. Sa belebele ka a ta sebagaya di a ma, ka a ta masasiginan di a ma, ka fangaba di a ma. 3Ayiwa, ne ka wara kunkolo kelen ye, a mandiminin tun bɛ, k’a kɛ i ko a bɛna sa. Nka o jorijugu kɛnɛyara. Dunuɲamɔgɔw bɛɛ tugura wara kɔ, o bɛɛ kabakoyanin ka kɛ a bonya ye. 4O ka sa belebele bato, sabu ale le tun ka fanga di wara ma. O ka wara fana bato; o ko: «Jɔn le bɛ i ko wara? Jɔn le bɛ se ka a kɛrɛ?»
5O tuma, da dɔ dira wara ma, a ka kɛ wasoyakumaw fɔ ye, ka Alatɔgɔcɛnkumaw fɔ; se dira a ma ko a ye o kɛ fɔ ka taga se karo binaani ni fla ma. 6A ka a da yɛlɛ sa, ka kɛ kumajuguw fɔ ye Ala ma, ka kumajuguw fɔ Ala tɔgɔ kama, ani Ala ta yɔrɔ saninman kama; minw siginin bɛ sankolo kɔnɔ, a ka kumajuguw fɔ olugu fana ma. 7Se dira wara ma fana ko a ye Ala ta mɔgɔ saninmanw kɛrɛ fɔ ka se sɔrɔ o kan. Fanga dira a ma ko a ye sigi dunuɲa gbaw bɛɛ kunna, ani jamanaw bɛɛ, ani kanw bɛɛ, ani siyaw bɛɛ. 8Dugukolo mɔgɔw bɛɛ bɛna wara bato, o mɔgɔ minw tɔgɔ ma sɛbɛ kabini dunuɲa jusigiwagati ra Sagaden faganin ta ɲanamanya kitabu kɔnɔ.
9Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka faamuri kɛ, o ye jija ka nin lamɛn.
10Mɔgɔ min ka kan ka mina ka taga jɔnya ra,
o tigi bɛna taga jɔnya ra.
Min ka kan ka faga ni kɛrɛkɛmuru ye,
o bɛna faga ni kɛrɛkɛmuru ye.
Ayiwa, o le kosɔn Ala ta mɔgɔ saninmanw ka kan ka tɔɔrɔ muɲu, ka to lanaya ra.
Wara min bɔra dugukolo ra
11O kɔ, ne ka wara dɔ wɛrɛ bɔtɔ ye dugukolo ra; gban fla b’a fɛ i ko sagaden ta gbanw, a bɛ kumana i ko sa belebele dɔ. 12A tun bɛ a ta kow bɛɛ kɛra wara fɔlɔ ɲa na, ni wara fɔlɔ ta fanga bɛɛ ye. A ka dunuɲamɔgɔw jagboya ka wara fɔlɔ bato; ale ta mandimida le tun bɛ ɲini ka a faga, nka a kɛnɛyara. 13A tun bɛ tagamasiyɛnbaw kɛra mɔgɔw ɲa na, fɔ ka tasuma lajigi ka bɔ sankolo ra. 14Se dira a ma ko a ye tagamasiyɛn minw kɛ wara fɔlɔ ɲa na, a ka dugukolo mɔgɔw lafiri ni o ye, k’a fɔ o ye ko o ye ja dɔ lalaga ka o kɛ wara fɔlɔ bisigiya ye; o wara le tun mandimina kɛrɛkɛmuru fɛ, nka a ma faga. 15O kɔ, mɔgɔw ka wara fɔlɔ bisigiya min lalaga, se dira wara flanan ma ko a ye nin don o ja ra, janko o ja ye kuma, ani janko ni mɔgɔ o mɔgɔ ma o ja bato, ja ye kɛ sababu ye ka o tigi faga. 16Wara flanan ka mɔgɔ bɛɛ jagboya, mɔgɔ fitini o, mɔgɔba o, waritigi o, fagantan o, jɔn o, hɔrɔn o, a ko bɛɛ ye tagamasiyɛn dɔ kɛ a kininboro kan, walama a ten kan. 17Mɔgɔ si tun tɛ se ka fiyeereri kɛ walama ka sanni kɛ, ni o tagamasiyɛn tɛ i kan; o tun ye wara fɔlɔ tɔgɔ le ye, walama jateda min bɛnnin bɛ a tɔgɔ ma.
18Nin ye hakiritigiya ko le ye. Ni hakiri bɛ mɔgɔ min fɛ, o tigi bɛ se ka wara tɔgɔ jateda kɔrɔ lɔn. A jateda kɔrɔ bɛnnin bɛ mɔgɔ tɔgɔ le ma. A jateda ye kɛmɛ wɔɔrɔ ni biwɔɔrɔ ni wɔɔrɔ.
14Mɔgɔ kisininw ta dɔnkiri
1Ayiwa, ne ka Sagaden* lɔnin ye Siyɔn kuru kan. Mɔgɔ waga kɛmɛ ni waga binaani ni naani (144 000) tun bɛ ni a ye. Ale tɔgɔ ni Fa Ala tɔgɔ tun bɛ o mɔgɔw ten kan. 2Ne ka mankan dɔ mɛn ka bɔ sankolo ra, a bɛ i ko jiba woyokan, i ko sankurukanba; o mankan tun bɛ i ko gɔnifɔbaga dɔw ta gɔnifɔkan. 3O tun bɛ dɔnkirikura dɔ le lara masasiginan ɲa fɛ, ani fɛnɲanaman naani, ani cɛkɔrɔbaw ɲa fɛ. Mɔgɔ si tun tɛ se ka o dɔnkiri degi, ni o mɔgɔ waga kɛmɛ ni waga binaani ni naani (144 000) tɛ, Ala tun ka olugu minw kunmabɔ dugukolo mɔgɔw cɛ ra.
4Olugu le ma o yɛrɛ lanɔgɔ ni musow ye, sabu o saninyanin tora. Ni Sagaden bɛ taga yɔrɔ o yɔrɔ, o bɛ tugu a kɔ. Ala ka o kunmabɔ mɔgɔw cɛ ra, ka o kɛ mɔgɔ fɔlɔw ye, ka o kɛ Ala ni Sagaden ta ye. 5Faninya si ma bɔ o da ra ka ye fiyewu; Jarakiyɔrɔ si le tɛ o ra.
Mɛlɛkɛ saba kumakan
6O kɔ, ne ka mɛlɛkɛ dɔ wɛrɛ ye, a bɛ tɛmɛna sankolo cɛmancɛ ra; Kibaro Diman* banbari dɔ tun b’a fɛ, a bɛ o lasera dugukolo mɔgɔw ma, ani siyaw bɛɛ ma, ani gbaw bɛɛ ma, ani kan suguya bɛɛ ma, ani jamanaw bɛɛ ma. 7Ayiwa, a tun b’a fɔra ni fanga ye ko: «Aw ye siran Ala ɲa ka a bonya, sabu a ta kiti wagati sera. Aw ye Ala bato; ale le ka sankolo ni dugukolo ni kɔgɔji ni bununw dan.»
8Ayiwa, mɛlɛkɛ dɔ wɛrɛ gbanna mɛlɛkɛ fɔlɔ kɔ. Ale tun b’a fɔra ko: «A benna, a benna! Babilɔni* duguba benna; ale min ka a ta jatɔyajugu duvɛn di siyaw bɛɛ ma, olugu ka o min fɔ ka ɲanamini.»
9Mɛlɛkɛ sabanan gbanna olugu kɔ; ale ka to k’a fɔ ni fanga ye ko: «Ni mɔgɔ min ka wara ni a ja bato, ani ka a tagamasiyɛn kɛ a ten kan, walama a boro kan, 10Ala dimininba le fana bɛna a ta duvɛn yɛlɛma a ta minan kɔnɔ k’a di o tigi ma ko a y’a min; ji foyi tɛna ɲagami o duvɛn na. O tigi bɛna tɔɔrɔ tasuma ni kiribi cɛ ma, mɛlɛkɛ saninmanw bɛɛ ɲa na, ani Sagaden* ɲa na. 11O bɛ tɔɔrɔ tasuma min na, o sisi bɛna wuri wagati bɛɛ ani tuma bɛɛ. Minw kɔni ka wara ni a ja bato, ani mɔgɔ o mɔgɔ k’a tagamasiyɛn kɛ o yɛrɛ ra, su fara tere kan olugu tɛna ɲasuma sɔrɔ.»
12O le kosɔn Ala ta mɔgɔ saninmanw ka kan ka tɔɔrɔ muɲu, minw bɛ Ala ta cifɔninw sira tagama, ani ka to Yesu ta lanaya sira kan.
13O kɔ, ne ka kumakan dɔ mɛn ka bɔ sankolo ra; a ko: «A sɛbɛ ko: ‹Mɔgɔ minw bɛ sa ka o to Matigi ta jɛnɲɔgɔnya ra, k’a damina bi ra, olugu ta ɲana.› »
Nin Saninman* ko: «O ye can ye. O bɛ bɔ sɛgɛ ra ka nɛnɛkiri, sabu o ta koɲumanw baraji bɛ o kɔ.»
Ala ta dimi
14Ne ka flɛri kɛ, ka sankaba gbɛman dɔ ye; min tun siginin bɛ o sankaba kan, o tun bɛ i ko adamaden. Masafugula saninlaman dɔ tun bɛ a kun na. Wɔrɔsɔ dadiman dɔ b’a boro. 15Mɛlɛkɛ dɔ wɛrɛ bɔra Alabatosoba kɔnɔ; min tun siginin bɛ sankaba kan, a pɛrɛnna ni fanga ye k’a fɔ o ye ko: «I ta wɔrɔsɔ ta ka siman tigɛ, sabu simantigɛwagati sera; dugukolo ta siman sera.» 16Min tun siginin bɛ sankaba kan, ale ka a ta wɔrɔsɔ firi dugukolo kan minkɛ, dugukolo siman tigɛra.
17Mɛlɛkɛ dɔ wɛrɛ bɔra Alabatosoba kɔnɔ sankolo kɔnɔ. Wɔrɔsɔ dadiman dɔ tun bɛ ale fana boro.
18Mɛlɛkɛ dɔ wɛrɛ bɔra sarakajɛnifɛn* kɔnɔ; tasuma sebagaya tun bɛ o mɛlɛkɛ boro. Wɔrɔsɔ dadiman tun bɛ mɛlɛkɛ min boro, a kumana ni fanga ye, k’a fɔ o mɛlɛkɛ ye ko: «I ta wɔrɔsɔ dadiman ta ka dunuɲa rɛzɛnmɔw tigɛ, sabu dugukolo rɛzɛnw mɔna.» 19Mɛlɛkɛ ka wɔrɔsɔ firi dugukolo kan, ka dugukolo rɛzɛnmɔw tigɛ k’a bla dingaba dɔ kɔnɔ, k’a forogi; o ye Ala ta dimi le ye. 20O ka rɛzɛnmɔ forogi dingaba kɔnɔ dugu kɔ fɛ. A forogitɔ, jori le bɔra dingaba kɔnɔ; ni i ka so lɔ o jori cɛ ma, a dunya tun bɛ se fɔ karafe ma, a da ra. Jori woyora ka taga se fɔ sumanikɛjuru ɲa waga kelen ni kɛmɛ wɔɔrɔ14.20 Sumanikɛjuru ɲa waga kelen ni kɛmɛ wɔɔrɔ, o ye kilo kɛmɛ saba ɲɔgɔn ye. (1 600).
15Tɔɔrɔ labanw
1Ayiwa, ne ka tagamasiyɛn dɔ ye sankolo ra, min ka bon, ani a bɛ mɔgɔ kabakoya fana: tɔɔrɔfɛn wolonfla tun bɛ mɛlɛkɛ wolonfla boro. O tun ye tɔɔrɔ labanw ye; Ala ta dimi bɛna laban ni o le ye.
2O kɔ, ne ka yɔrɔ dɔ ye, a bɛ i ko baji, a bɛ manamana i ko dugalen, tasuma fana ɲagaminin b’a ra. Mɔgɔ minw sera wara ra, ni o ma sɔn ka a ja bato, ani ka a tɔgɔ jate tagamasiyɛn sɛbɛ o yɛrɛ kan, ne ka olugu lɔnin ye o dugalen baji kan; Ala ta gɔniw bɛ o boro. 3O tun bɛ Ala ta jɔncɛ cira Musa ni Sagaden* ta dɔnkiri lara, ko:
«Matigi Ala Sebɛɛtigi,
i ta kokɛninw ka bon, o bɛ mɔgɔ kabakoya.
I ta siraw bɛɛ terennin lo, a bɛɛ ye can ye,
siyaw ta Masa.
4E, Matigi, jɔn le bɛna a fɔ ko a tɛ siran i ɲa,
ka ban ka i tɔgɔ bonya?
Ele kelen le saninman lo.
Siyaw bɛɛ bɛna o kinbiri gban i kɔrɔ,
sabu bɛɛ k’a ye ko i ta kɛwalew terennin lo.»
5O kɔ, ne k’a ye ko Alabatoso min ye jɛnɲɔgɔnya yɔrɔ saninman ye, o dayɛlɛra. 6Tɔɔrɔfɛn wolonfla tun bɛ mɛlɛkɛ wolonfla minw boro, olugu bɔra Alabatoso kɔnɔ. Deregegbɛ pepepe dɔw tun bɛ o ra, o bɛ manamana; cɛsirinan saninlaman ka o disiw lamini. 7Fɛnɲanaman naani kelen ka minan saninlaman wolonfla di mɛlɛkɛ wolonfla ma. O minanw bɛɛ fanin bɛ Ala ta dimi na, Ala min ɲanaman lo wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ. 8O wagati ra, sisi ka Alabatoso fa, Ala ta nɔɔrɔ ni a ta sebagaya kosɔn. Mɔgɔ si tun tɛ se ka don Alabatoso kɔnɔ, fɔ mɛlɛkɛ wolonfla ta tɔɔrɔ ko wolonfla ye kɛ ka dafa.
16Tɔɔrɔfɛn wolonfla
1O kɔ, ne ka kumakanba dɔ mɛn ka bɔ Alabatoso kɔnɔ, a b’a fɔra mɛlɛkɛ wolonfla ye ko: «Aw ye taga Ala ta dimi ta minan wolonfla kɔnɔfɛnw bɔn dugukolo kan.»
2Mɛlɛkɛ fɔlɔ tagara a ta minan kɔnɔfɛn bɔn dugukolo kan. Wara tagamasiyɛn tun bɛ mɔgɔ o mɔgɔ kan, ani mɔgɔ o mɔgɔ tun bɛ wara ja batora, jorijugu dɔw wurira o mɔgɔw ra, ka o tɔɔrɔ kosɛbɛ.
3Mɛlɛkɛ flanan ka a ta minan kɔnɔfɛn bɔn kɔgɔji ra. Kɔgɔji bɛɛ kɛra jori ye, i ko mɔgɔ sanin jori. Fɛnɲanaman minw tun bɛ kɔgɔji ra, o bɛɛ sara.
4Mɛlɛkɛ sabanan ka a ta minan kɔnɔfɛn bɔn bajiw ra, ani bununw na. O bɛɛ kɛra jori ye. 5Ne ka ji ta mɛlɛkɛ kumakan mɛn, ko:
«I terennin lo,
ele min bɛ yi wagati bɛɛ, ele min tun bɛ yi kakɔrɔ,
ele min ye Ala saninman ye;
sabu i ka nin kitiw tigɛ a cogo ra.
6O ka i ta mɔgɔ saninmanw ni i ta ciraw faga ka o jori woyo;
i fana ka jori kɛ o minji ye, sabu o ka kan ni o le ye.»
7Ne ka sarakajɛnifɛn* kan mɛn, ko:
«Can lo, Matigi Ala Sebɛɛtigi;
i ta kolatigɛninw bɛ kɛ ka kaɲa ni can ni terenninya le ye.»
8Mɛlɛkɛ naaninan ka a ta minan kɔnɔfɛn bɔn tere kan. Tere fanga bonyara, janko a ye mɔgɔw jɛni ni a ta tasuma ye; 9o fundɛninba ka mɔgɔw jɛni. Mɔgɔw ka kumajuguw fɔ Ala ma; o ma nimisa ka kojugu dabla ka Ala bonya, o tɔɔrɔw sebagaya bɛ ale Ala min boro.
10Mɛlɛkɛ loorunan ka a ta minan kɔnɔfɛn bɔn wara ta masasiginan kan. Yɔrɔ o yɔrɔ bɛ wara ta masaya kɔnɔ, o bɛɛ kɛra dibi ye; mɔgɔw ka o nɛn kin o tɔɔrɔw dimi kosɔn. 11Mɔgɔw belen ka kɛ sankolo tigi Ala tɔgɔ cɛn ye, o ta jori dimi ni o ta tɔɔrɔ kosɔn; o ma nimisa ka o ta kojugu dabla.
12Ayiwa, mɛlɛkɛ wɔɔrɔnan ka a ta minan kɔnɔfɛn bɔn Efirati baji ra; baji jara, janko masacɛ minw bɛ bɔ terebɔyanfan na ka na, olugu ye tɛmɛsira sɔrɔ. 13Ne ka ninjugu saba ye, olugu bɔra sa belebele da ra, ani wara da ra, ani cira faninyafɔbaga da ra; o ninw tun bɛ i ko tɔrisenjanw. 14O ninw ye jina ninw le ye; olugu le bɛ kabakow kɛ. O bɛ taga dunuɲa bɛɛ lajɛnnin ta masacɛw bɛɛ fɛ, ka o lajɛn kɛrɛ kama, kɛrɛ min bɛna kɛ Sebɛɛtigi Ala ta lonba ra.
15Matigi ko: «A flɛ, ne bɛna na i ko son bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na. Ni mɔgɔ min k’a janto a yɛrɛ ra, k’a ta faniw to a yɛrɛ ra, janko a fari lakolon kana bɔ ka tagama, mɔgɔw ye a lebu ye, o tigi ta ɲana.»
16Ayiwa, yɔrɔ min bɛ wele heburukan na ko Harimagedɔn, o jinaw ka masacɛw bɛɛ lajɛn o yɔrɔ le ra.
17Ayiwa, mɛlɛkɛ wolonflanan ka a ta minan kɔnɔfɛn bɔn fɔɲɔ ra. Kan dɔ bɔra Alabatoso kɔnɔ, ani masasiginan na, k’a fɔ ni baraka ye, ko: «A kɛra ka ban sa!» 18Sanmanamanaw, ani kumakan dɔw, ani sankurukanw, ani dugukoloyɛrɛyɛrɛba dɔ kɛra; kabini mɔgɔw bɛ dunuɲa ra, o dugukoloyɛrɛyɛrɛ ɲɔgɔn ma deri ka kɛ fɔlɔ. 19Dugu belebele cira k’a kɛ yɔrɔ saba ye. Jamana tɔw ta dugubaw fana benna. Ala hakiri tora Babilɔni* duguba ra; a ka a ta dimiba ta duvɛn kɛ minan kɔnɔ ka o di a ma, ko a ye o min. 20Dugukolo minw bɛ ji cɛ ma, olugu bɛɛ borira; kuruw si ma ye tuun. 21Sanbɛrɛ belebele dɔw bɔra san fɛ ka benben mɔgɔw kan; a bɛɛ kelen kelen tun bɛ kilo binaani bɔ. Mɔgɔw ka Ala tɔgɔ cɛn o tɔɔrɔ kosɔn, sabu a tɔɔrɔ tun bonyara o ma kosɛbɛ.
17Jatɔmusoba
1Ayiwa, minan wolonfla tun bɛ mɛlɛkɛ wolonfla minw boro, olugu kelen nana, ka na a fɔ ne ye ko: «Na yan, ne bɛna jatɔmusoba ta kiti yira i ra, ale min siginin bɛ jibaw cɛ ra. 2Dugukolo masacɛw ka jatɔya kɛ ale le fɛ; dugukolo mɔgɔw ka ale ta jatɔya duvɛn le min fɔ ka ɲanamini.»
3Ala Nin* donna ne ra, ne k’a ye ko mɛlɛkɛ ka ne ta ka taga ni ne ye kongokolon dɔ kɔnɔ. Ne ka muso dɔ siginin ye wara wulenman dɔ kan. Alatɔgɔcɛnkumaw sɛbɛra wara yɔrɔ bɛɛ ra; kunkolo wolonfla ni gban tan tun b’a fɛ. 4Muso tun masirinin bɛ ni fani ɲumanman wulenman dɔ ye, ani sanin, ani kabakuru sɔngɔgbɛlɛnw, ani luluw. Minan saninlaman dɔ tun b’a boro, o fara ko haramuninw na, ani a ta jatɔyafɛn nɔgɔninw na. 5Tɔgɔ dɔ sɛbɛnin bɛ a ten kan; gundo lo. A sɛbɛra ko:
«Babilɔni duguba,
dunuɲa jatɔw
ani a kojugukɛbagaw bamuso.»
6Ne ka muso ye, a ka Ala ta mɔgɔ saninmanw ni Yesu ta seerew jori min fɔ ka ɲanamini. Ne k’a ye minkɛ, ne kabakoyara kosɛbɛ. 7Mɛlɛkɛ ko ne ma ko: «Mun kosɔn i bɛ kabakoya o ra? Wara kunkolo wolonfla, gban tan, ani muso min siginin bɛ wara kan, ne bɛna o gundo fɔ i ye. 8I ka wara min ye, o wara tun bɛ yi fɔlɔfɔlɔ, nka sisan a tɛ yi tuun. A bɛna yɛlɛn ka bɔ jahanama kɔnɔ ka taga halaki le. Dugukolo mɔgɔ minw tɔgɔ tun ma sɛbɛ ɲanamanya kitabu kɔnɔ kabini dunuɲa danwagati ra, ni olugu nana wara ye, o bɛna kabakoya, sabu a tun bɛ yi fɔlɔfɔlɔ, sisan a tɛ yi tuun, nka a bɛna bɔ tuun kokura.
9«Ayiwa, nin ye faamuri ni hakiritigiyako le ye. Wara kunkolo wolonfla, o ye kuru wolonfla le ye; muso siginin bɛ o kuru wolonfla kan. 10O kunkolo wolonfla ye masacɛ wolonfla ye fana. O masacɛw looru sara, kelen bɛ fanga ra, tɔ kelen ma sigi fɔlɔ; nka ni a nana sigi, a bɛna wagati dɔɔnin dɔrɔn le kɛ. 11Wara min tun bɛ yi fɔlɔfɔlɔ, nka sisan a tɛ yi tuun, ale ye masacɛ seeginan ye; masacɛ wolonfla dɔ lo, a fana bɛna taga halaki.
12«I ka gban tan min ye, o ye masacɛ tan ye fana; olugu ma masaya sɔrɔ fɔlɔ, nka o bɛna fanga sɔrɔ ka sigi masaya ra ni wara ye ka wagati dɔɔnin dɔrɔn kɛ. 13Miiriya kelen le bɛ o fɛ; o bɛna o ta sebagaya ni o ta fanga di wara le ma. 14O bɛna Sagaden* kɛrɛ, nka Sagaden bɛna se sɔrɔ o kan, sabu ale le ye matigiw ta Matigi ye, ani masaw ta Masa. A ta mɔgɔ weleninw, minw ye a ta mɔgɔ ɲanawolomaninw, ani a ta mɔgɔ kankelentigiw ye, olugu fana bɛna se sɔrɔ ni Sagaden ye.»
15Mɛlɛkɛ ko ne ma tuun ko: «I ka ji minw ye, jatɔmuso siginin bɛ ji minw cɛ ra, o jiw ye mɔgɔ dɔw le ye, ani jamakuru dɔw, ani siya dɔw, ani kan dɔw. 16Ayiwa, i ka gban tan min ye, olugu ni wara yɛrɛ bɛna jatɔmuso kɔninya, ka a ta fɛnw bɛɛ bɔ a ra, ka a fari lakolon to. O bɛna a faga ka a sogo ɲimi, ka a tɔ jɛni k’a ban tasuma ra. 17Sabu Ala yɛrɛ le ka a don o jusu ra ko ale Ala ka ko min latigɛ, o ye bɛn kelen ma ka o kɛ, ka o ta masaya di wara ma, fɔ ale Ala ka kuma min fɔ, a ye kɛ ten.
18«I ka muso min ye, o ye duguba le ye, duguba min ka a ta fanga sigi dugukolo masacɛw bɛɛ kan.»
18Babilɔni bencogo
1O kɔ, ne ka mɛlɛkɛ dɔ wɛrɛ jigitɔ ye ka bɔ sankolo ra; fangaba tun bɛ o mɛlɛkɛ fɛ. A nɔɔrɔ manamanana ka yeelen bɔ dugukolo bɛɛ kan. 2A pɛrɛnna ni fanga ye, ko:
«A benna, a benna, Babilɔni duguba benna.
A kɛra jinaw ta so ye,
ka kɛ jinajugu suguyaw bɛɛ dogoyɔrɔ ye,
ani kɔnɔjuguw, ani kɔnɔ haramuninw bɛɛ dogoyɔrɔ.
3Sabu siyaw bɛɛ k’a ta jatɔyajugu duvɛn fariman min,
dunuɲa masacɛw ka jatɔya kɛ ni a ye,
dunuɲa jagokɛbagaw ka o yɛrɛ fɛntigiya a ta fɛnɲumanbaw caya kosɔn.»
4Ne ka kan dɔ wɛrɛ mɛn ka bɔ sankolo kɔnɔ ko:
«Ne ta mɔgɔw, aw ye bɔ nin dugu kɔnɔ,
janko aw kana na a ta jurumun ɲɔgɔn dɔ kɛ,
a ta tɔɔrɔ dɔ kana na se aw ma;
5sabu a ta jurumunw cayara fɔ ka se sankolo ma.
Ala hakiri tora a ta kojuguw ra.
6A ka tɔw sara cogo min na, aw ye a sara ten.
A ka kɛwalejugu minw kɛ, aw ye a sara ni o ɲɔgɔn fla ye.
A ka mɔgɔw lamin minan min na, aw ye o ɲɔgɔn ɲa fla di a ma.
7A ka a yɛrɛ bonya cogo min na,
ka la a ta fɛnɲumanw cɛ ra ka o diyabɔ,
Ala ye o ɲɔgɔn ɲagban ni o kasi lase a ma;
sabu a k’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko:
‹Ne masamusoman le siginin bɛ, ne cɛ ma sa;
sukasiko yɛrɛ tɛna ne sɔrɔ ka ye fiyewu.›
8O le kosɔn, o tɔɔrɔw bɛɛ bɛna se a ma lon kelen na:
saya ni kasi ni kɔngɔ;
tasuma fana bɛna a jɛni,
sabu Matigi Ala min ka kiti ben a kan, o ta fanga ka bon.»
9Ni o kɛra, dunuɲa masacɛ minw bɛɛ jɛnna ni a ye jatɔya ra, ka a ta fɛnɲumanw diyabɔ, ni olugu nana a jɛnisisi wuritɔ ye, o tuma o bɛna kasi, ka kule. 10A ta tɔɔrɔba siranya kosɔn, o bɛna lɔ yɔrɔjan k’a fɔ ko:
«E, bɔnɔ! Bɔnɔ! E, an ta duguba!
Babilɔni, dugu fangatigi!
Kiti benna ele le kan tan yɔrɔnin kelen na wa?»
11Dunuɲa jagokɛbagaw fana bɛ kasi, ka kule Babilɔni kosɔn, sabu mɔgɔ si tɛ o ta fiyeerefɛnw sanna tuun: 12o ta sanin, ani warigbɛ, ani kabakuru sɔngɔgbɛlɛnw, ani luluw, ani fani nuguninw, ani fani wulenmanw, ani fani fiyɛnmanw, ani fani ɲumanman wulenmanw, ani yiri kasadimanw, ani fɛn minw lalagara ni samaɲin ye, ni yiri sɔngɔgbɛlɛnw ye, ni siranɛgɛ ye, ni nɛgɛ ye, ni kaba sɔngɔgbɛlɛnw ye, 13ani kasadiyananw, ani latikɔlɔnw, ani turu kasadimanw, ani wusunanw, ani duvɛn, ani turu, ani mugu tɛntɛnnin, ani simankisɛw, ani misiw, ani sagaw, ani sow, ani sowotorow, ani hali adamaden farisogo ni a nin.
14O bɛna a fɔ Babilɔni* ma ko: «E! Fɛn minw lɔgɔ tun bɛ i ra, sisan o tagara ka bɔ i kɔrɔ. I ta fɛnɲumanw ni i ta naforo cɛnna i boro; i tɛna o sɔrɔ tuun.»
15Ayiwa, o jagokɛbaga minw tun ka naforo sɔrɔ Babilɔni, olugu bɛna taga lɔ fɔ yɔrɔjan, a ta tɔɔrɔba siranya kosɔn. O bɛna kasi, ka kule, 16k’a fɔ ko:
«E, bɔnɔ! Bɔnɔ! E, an ta duguba!
Dugu min tun fara fiyɛrɛbɔw ra, ani fani suguya bɛɛ ra,
ani sanin, ani kabakuru sɔngɔgbɛlɛnw, ani luluw ra!
O naforo bɛɛ le cɛnna yɔrɔnin kelen na tan!»
17Kurunboribagaw bɛɛ, ani kurunkɔnɔmɔgɔw bɛɛ, ani kurun baarakɛbagaw, ani kurun ta jagokɛbagaw bɛɛ, olugu bɛɛ lɔnin tora yɔrɔjan. 18O ka dugu jɛnitɔ sisi ye minkɛ, o ko: «E! Dugu juman le tun bɛ Babilɔni duguba bɔ?» 19O ka buguri cɛ k’a bɔn o yɛrɛ kun na, ka kasi, ka kule, ka pɛrɛn ko:
«E, bɔnɔ! Bɔnɔ! E, an ta duguba!
Kɔgɔji kuruntigiw bɛɛ tun ka wari caman sɔrɔ dugu min ta naforotigiya sababu ra,
o dugu le kɛra yɔrɔ lakolon ye yɔrɔnin kelen na tan wa!»
20Sankolokɔnɔmɔgɔw, aw ye ɲagari Babilɔni benko ra!
Ala ta mɔgɔ saninmanw, ani a ta ciradenw*,
ani a ta ciraw, aw fana ye ɲagari!
Sabu Ala ka kiti ben Babilɔni kan, ka aw hakɛ bɔ a ra.
21Ayiwa, o wagati ra, mɛlɛkɛ barakaman dɔ ka kabakuru belebele dɔ ta, min tun bɛ i ko wugu belebeleba; a ka o firi kɔgɔji ra, k’a fɔ ko:
«Babilɔni duguba bɛna firi ni fanga ye tan le;
mɔgɔ tɛna a ye tuun.
22E, Babilɔni, gɔnifɔkan tɛna mɛn i fɛ tuun;
dɔnkirilakan tɛna mɛn,
filenfiyɛkan tɛna mɛn,
burufiyɛkan tɛna mɛn.
Bororabaarakɛbaga si tɛna ye tuun,
simansikan tɛna mɛn tuun.
23Lanpanmana tɛna ye,
furucɛ ni furumuso kan tɛna mɛn;
sabu aw Babilɔnikaw, aw ta jagokɛbagaw
le tun ye dunuɲa mɔgɔbaw ye;
aw ka dunuɲa siyaw bɛɛ kun yɛlɛma ni aw ta subagaya ye.
24Ciraw, ani Ala ta mɔgɔ saninmanw fagajori,
ani mɔgɔ minw bɛɛ fagara dugukolo kan,
o bɛɛ fagajori tagara ye aw fɛ yi.»
191Ayiwa, o kɔ, ne ka kan barakaman dɔ mɛn sankolo kɔnɔ, i ko jamaba dɔ mankan, o tun b’a fɔra ko:
«Aleluya*! An ye Ala tando!
Kisiri ni bonya ni sebagaya ye an ta Ala ta le ye;
2sabu a bɛ kiti tigɛ ni can ni terenninya ye.
A ka kiti ben jatɔmusoba kan,
ale min tun bɛ dunuɲa bɛɛ lanɔgɔra ni a ta jatɔya ye.
A ka Ala ta jɔn minw faga, Ala ka o hakɛ bɔ a ra,
ka a ta jɔnw dimibɔ.»
3O k’a fɔ tuun, ko:
«Aleluya! An ye Ala tando!
Babilɔni jɛnisisi kɔni bɛna wuri tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ.»
4Cɛkɔrɔba mugan ni naani ni fɛnɲanaman naani, olugu ka o kinbiri gban ka Ala bato, Ala min siginin bɛ masasiginan kan. O ko:
«Amina! Aleluya!
An ye Ala tando!»
Sagaden ta kɔɲɔdomuniba
5Kumakan dɔ bɔra masasiginan na, ko:
«Ala ta jɔnw bɛɛ,
aw minw bɛ siran Ala ɲa,
mɔgɔ fitini fara mɔgɔba kan,
aw ye Ala tando!»
6Ne ka kan dɔ mɛn tuun, i ko jamaba dɔ mankan, i ko jiba mankan, i ko sankurukanbaw; o tun b’a fɔra ko:
«Aleluya! An ye Ala tando!
Sabu an Matigi Ala Sebɛɛtigi sigira a ta masaya ra.
7An ye ɲagari ka an jusu diya, ka a bonya,
sabu Sagaden* ta kɔɲɔya sera,
a ta kɔɲɔmuso ka a yɛrɛ labɛn.
8Fanigbɛ pepe ɲumanman dɔ dira a ma ko a ye o don.»
O fani ɲumanman ye Ala ta mɔgɔ saninmanw ta kɛwaleɲumanw le ye.
9Mɛlɛkɛ ko ne ma ko ne y’a sɛbɛ ko: «Minw welera ka taga Sagaden ta kɔɲɔdomuniba ra, olugu ta ɲana.» A ko ne ma ko: «Nin kuma ye Ala ta Kuma yɛrɛ le ye.»
10Ne ka ne kinbiri gban mɛlɛkɛ kɔrɔ ko ne bɛ a bato. A ko: «I kana o kɛ dɛ! Ne ye baaraden le ye fana, i n’a fɔ ele, ani i balema tɔ minw tugura Yesu ta can kɔ. I kana ne bato; Ala le bato.»
Yesu ta seereya, ciraw ta kuma bɔra o le ra.
Sogbɛtigi
11O kɔ, ne ka sankolo dayɛlɛnin ye. So gbɛman dɔ bɔra. Min yɛlɛnin bɛ a kan, o tɔgɔ ye ko Kankelentigi, ani Cantigi. A bɛ kiti tigɛ, ka mɔgɔjuguw kɛrɛ ka kaɲa ni terenninya ye. 12A ɲadenw bɛ i ko tasumamana, masafugula caman bɛ a kun na; tɔgɔ dɔ sɛbɛnin bɛ a kan, mɔgɔ si tɛ o lɔn ni ale yɛrɛ tɛ. 13Derege min tun bɛ a kan na, o tun sura jori ra. A tɔgɔ ye ko «Ala ta Kuma.» 14Sankolo kɛrɛkɛjamaw tun tugura a kɔ, o bɛ so gbɛmanw kan, fani gbɛman pepe ɲumanman bɛ o bɛɛ ra. 15Kɛrɛkɛmuru nunbɔnin dɔ tun bɛ bɔra a da ra; a bɛna siyaw faga ni o le ye. A bɛna siyaw mara ni nɛgɛbere le ye; ale yɛrɛ bɛna rɛzɛnmɔ forogi dinga kɔnɔ ka Ala Sebɛɛtigi ta dimiba ta duvɛn bɔ. 16Tɔgɔ dɔ tun sɛbɛnin bɛ a ta derege kan, ani a woto kan, ko:
«Masaw bɛɛ ta Masa,
matigiw bɛɛ ta Matigi.»
17O kɔ, ne ka mɛlɛkɛ dɔ lɔnin ye tere kɔnɔ. A pɛrɛnna ni fanga ye; kɔnɔ minw bɛɛ tun bɛ san fɛ, a k’a fɔ olugu ye ko: «Aw ye na lajɛn ka Ala ta domuniba makɔnɔ, 18janko ka masacɛw sogo domu, ani kɛrɛmasaw sogo, ani fangatigiw sogo, ani sow sogo, ani sotigiw sogo, ani mɔgɔ suguya bɛɛ sogo: jɔnw ni hɔrɔnw, mɔgɔbaw ni fitiniw.»
19Ayiwa, ne ka wara fɔlɔ ye; dunuɲa masacɛw, ani o ta kɛrɛkɛjamaw lajɛnnin bɛ ni a ye kɛrɛ kama. Wara ni a ta kɛrɛkɛjama ko o bɛ sogbɛtigi ni a ta kɛrɛkɛjama kɛrɛ. 20Nka o kɔnna ka wara yɛrɛ mina fɔlɔ; cira faninyafɔbaga min tun bɛ kabakow kɛra wara ɲa na, ale fana minana ni a ye. Mɔgɔ minw tun sɔnna ko wara tagamasiyɛn ye kɛ o kan, ani minw tun ka wara ja bato, ale le tun ka olugu lafiri. O fla bɛɛ minana ka o ɲanaman firi dingaba tasumaman ni kiribi cɛ ra. 21Kɛrɛkɛmuru min tun bɛ sogbɛtigi da ra, o ka tɔw faga ni o kɛrɛkɛmuru ye. Kɔnɔw bɛɛ ka o sogo domu fɔ ka fa a ra.
20Setana sirira fɔ san waga kelen
1O kɔ, ne ka mɛlɛkɛ dɔ jigitɔ ye ka bɔ sankolo ra, jahanama lakile b’a boro, ani nɛgɛjɔrɔkɔ gbiriman dɔ. 2A ka sa belebele mina, min tun kɛra sa ye fɔlɔfɔlɔ; jinaw kuntigi lo, ani Setana. Mɛlɛkɛ k’a mina, k’a siri ni nɛgɛjɔrɔkɔ ye fɔ san waga kelen. 3A k’a firi jahanama kɔnɔ, ka a datugu a da ra, ka tagamasiyɛn dɔ nɔrɔ da kan janko a kana dunuɲamɔgɔw lafiri tuun, fɔ ka taga san waga kelen dafa. O kɔ, a ka kan ka foni ka wagati dɔɔnin kɛ tuun.
4Ne ka masasiginan dɔw ye. Minw sigira o masasiginanw kan, se dira olugu ma ko o ye kiti tigɛ. Ayiwa, o tun ka minw kun tigɛ Yesu ta seereya ni Ala ta Kuma waajuri kosɔn, olugu minw tun ma sɔn ka wara bato walama ka wara ja bato, minw tun ma sɔn tagamasiyɛn ye kɛ o ten kan walama o boro ra, ne ka olugu ninw ye. O kɛra mɔgɔ ɲanamanw ye tuun, ka sigi kuntigiya ra ni Kirisita* ye fɔ san waga kelen.
5Ayiwa, nin le ye suw kunuko fɔlɔ ye. Mɔgɔ tɔw suw ma kunu fɔ ka taga san waga kelen dafa. 6Mɔgɔ minw ninyɔrɔ kɛra suw kunuko fɔlɔ ra, olugu ta ɲana, olugu saninyara! Saya flanan tɛ se ka foyi kɛ olugu ra tuun. O bɛna kɛ Ala ni Kirisita ta sarakalasebagaw* ye, ka sigi kuntigiya ra ni Kirisita ye fɔ san waga kelen.
Setana ni a ta kɛrɛkɛjama halakira
7Ni san waga kelen nana dafa tuma min na, o bɛna Setana foni ka a labɔ a ta kaso ra. 8A bɛna bɔ ka taga siyaw lafiri dunuɲa fan naani na. O siyaw tɔgɔ le ye ko Gɔgi, ani Magɔgi. A bɛna siyaw lajɛn kɛrɛ kama. O ka ca i ko kɔgɔjida kɛnkɛn. 9O ka dugukolo yɔrɔ bɛɛ fa. O ka Ala ta mɔgɔ saninmanw ta yɔrɔ lamini, ani Ala ta dugu kanunin ye. Nka tasuma dɔ bɔra sankolo ra ka na o bɛɛ jɛni ka o ban. 10Setana min tun bɛ mɔgɔw lafirira, o ka ale firi dingaba tasumaman ni kiribi cɛ ra, wara ni cira faninyafɔbaga bɛ yɔrɔ min na. O bɛna tɔɔrɔ su ni tere, tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ.
Kiti laban
11O kɔ, ne ka masasiginan belebele gbɛman dɔ ye; min siginin bɛ a kan, ne ka o fana ye. Dugukolo ni sankolo borira a ɲa, ka tunu; o ma ye tuun. 12Ne ka suw ye, mɔgɔbaw ni mɔgɔ fitiniw, o lɔnin bɛ masasiginan ɲa fɛ. O ka kitabu dɔw dayɛlɛ; o kɔ, o ka kitabu kelen wɛrɛ dayɛlɛ, min ye ɲanamanya kitabu ye. O ka suw ta kiti tigɛ ka kaɲa ni o ta kɛwalew ye, o ta kɛwale minw sɛbɛra kitabuw kɔnɔ. 13Su minw tun bɛ kɔgɔji ra, kɔgɔji ka olugu di; su minw tun bɛ Saya boro, ani minw tun bɛ Lahara, olugu fana ka o suw di. O bɛɛ kelen kelen ta kiti tigɛra ka kaɲa ni o ta kɛwalew ye. 14O ka Saya ni Laharaso bɛɛ firi dingaba tasumaman kɔnɔ. O dingaba tasumaman, o le ye saya flanan ye. 15Mɔgɔ o mɔgɔ tɔgɔ sɛbɛnin ma sɔrɔ ɲanamanya kitabu kɔnɔ, o ka o firi dingaba tasumaman kɔnɔ.
21Zeruzalɛmu dugukura
1Ayiwa, o kɔ, ne ka sankolokura ni dugukolokura ye. Sankolo fɔlɔ ni dugukolo fɔlɔ tun tununa. Kɔgɔji fana tun tɛ yi tuun. 2Ne ka dugu saninman ye, Zeruzalɛmu dugukura, a bɛ jigira ka bɔ sankolo ra Ala fɛ. A labɛnna i ko kɔɲɔmuso min masirira a cɛ ye. 3Ne ka kumakan dɔ mɛn ka bɔ masasiginan na; a k’a fɔ ni fanga ye ko: «Ala ta yɔrɔ saninman ye nin ye, ani a ta mɔgɔw. A bɛna sigi ni o ye; o bɛ kɛ a ta mɔgɔw ye, ale Ala yɛrɛ le bɛna kɛ ni o ye. 4A bɛna o ɲajiw bɛɛ cɛ. Saya tɛna kɛ yi tuun, kasi tɛna kɛ yi, kulekan tɛna mɛn, tɔɔrɔ tɛna kɛ yi fana; sabu fɛnkɔrɔw bɛɛ tununa.»
5Min tun siginin bɛ masasiginan kan, ale ko: «A flɛ, ne bɛ fɛn bɛɛ kɛ kura ye sisan.» A ko ne ma ko: «A sɛbɛ! Sabu sigiya tɛ nin kumaw ra, can lo.»
6A ko ne ma tuun ko: «A kɛra ka ban. Ne le ye Alifa ni Omega ye, damina ni laban. Ni jiminlɔgɔ bɛ mɔgɔ min na, ne bɛna bununji di o tigi ma gbansan, ji min bɛ ɲanamanya di mɔgɔ ma. 7Ni min ka se sɔrɔ, o tigi bɛna nin fɛnw sɔrɔ; ne bɛ kɛ a ta Ala ye, a bɛ kɛ ne den ye. 8Nka siranbagatɔw, lanabariw, kojugukɛbagaw, mɔgɔfagabagaw, jatɔw, subagaw, josɔnbagaw, ani faninyafɔbagaw bɛɛ, olugu ninyɔrɔ bɛna kɛ dingaba tasumaman ni kiribi le ye. O le ye saya flanan ye.»
9O kɔ, tɔɔrɔfɛn wolonfla tun bɛ minan wolonfla kɔnɔ mɛlɛkɛ wolonfla minw boro, o mɛlɛkɛw ra kelen gbarara ne ra ka kuma ne fɛ, ko: «Na yan, ne bɛna kɔɲɔmuso yira i ra; Sagaden* ta kɔɲɔmuso.»
10Ala Nin* donna ne ra, ne k’a ye ko a ka ne ta ka taga ni ne ye kuruba jamijan dɔ kunna, ka Ala ta dugu saninman yira ne ra, Zeruzalɛmu dugu; a bɛ jigira ka bɔ sankolo ra, Ala fɛ. 11Ala ta nɔɔrɔ tun bɛ a kan. A nɔɔrɔ tun bɛ i ko lulu bisigi dɔ, walama i ko zasipe lulu, min bɛ manamana i ko dugalen. 12Kogo belebele jamijan dɔ tun ka dugu lamini. Donda tan ni fla bɛ dugu ra. Mɛlɛkɛ kelen bɛ o dondaw bɛɛ kelen kelen na. Tɔgɔ dɔ sɛbɛnin bɛ daw kan, o ye Izirayɛlimɔgɔw ta gba tan ni fla tɔgɔw ye. 13Da saba bɛ terebɔyanfan na, saba bɛ terebenyanfan na, saba bɛ sahiliyanfan na, saba bɛ woroduguyanfan na. 14Kabakuru belebele tan ni fla tun ye dugu kogo jusiginanw ye. Sagaden ta ciraden* tan ni fla tɔgɔw sɛbɛnin bɛ o jusiginan tan ni fla kan.
15Mɛlɛkɛ min tun kumana ne fɛ, saninbere dɔ tun bɛ ale boro, janko ka dugu janya suma, ani a dondaw, ani a kogow. 16Dugu fan naani bɛɛ tun ka kan; a janya ni a bonya bɛɛ tun ye kelen ye. Mɛlɛkɛ ka dugu suma ni saninbere ye; a kɛra bere ɲa waga tan ni fla ye21.16 Bere ɲa waga tan ni fla: O da ye tagamasiyɛn le ye; o bɛ se ka kɛ kilo waga fla ni kilo kɛmɛ fla ɲɔgɔnna ye.; a janya, ani a bonya, ani a lɔ bɛɛ tun ye o da kelen ye, 17A ka kogo fana suma. O kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ ni binaani ni naani ye; a k’a suma ka kaɲa ni mɔgɔw ta sumanikɛcogo le ye. 18Kogo tun lɔra ni zasipe lulu le ye. Dugu bɛɛ tun lɔra ni sanin yɛrɛworo le ye, min bɛ manamana i ko dugalen. 19Lulu21.19-20 Lulu suguya caman tɔgɔ fɔra yan, an tɛ minw lɔn. Nka o bɛɛ ye kabakuru dawulamanw ye, minw bɛ Ala ta saninmanya yira. bisigi suguya bɛɛ tun donna kogo jusiginan na, ka a cɛɲa. Jusiginan fɔlɔ ye Zasipe lulu ye; a flanan ye safiri lulu ye, a sabanan ye kaliseduwani lulu ye, a naaninan ye emerodi lulu ye, 20a loorunan ye saridonikisi lulu ye, a wɔɔrɔnan ye sariduwani lulu ye, a wolonflanan ye kirisoliti lulu ye, a seeginan ye berili lulu ye, a kɔnɔntɔnnan ye topazi lulu ye, a tannan ye kirisopirasi lulu ye, a tan ni kelennan ye yasɛnti lulu ye, a tan ni flanan ye ametisi lulu ye. 21Dugu donda tan ni fla bɛɛ tun ye lulu le ye. A konw bɛɛ kelen kelen ye lulu kuturu kelen ye. Dugu sirabaw tun ye sanin yɛrɛworo ye, ka a cɛɲa, a bɛ manamana i ko dugalen.
22Ne ma Alabatoso ye dugu kɔnɔ. Matigi Ala Sebɛɛtigi yɛrɛ le ye dugu Alabatoso ye, ale ni Sagaden. 23Dugu mako tɛ tere yeelen na, walama karo yeelen janko mɔgɔw ye yeri kɛ; Ala yɛrɛ nɔɔrɔ le ye dugu yeelen ye; Sagaden fana ye dugu yeelen ye. 24Siyaw bɛɛ bɛna tagama o yeelen le ra. Dunuɲa masacɛw bɛna taga ni o ta bonya ye Ala fɛ o yɔrɔ le ra. 25Dugu dondaw tɛna datugu ka ye lon si; tere bɛɛ a dayɛlɛnin bɛ to, sabu su tɛna ko yi tuun. 26Siyaw ta fanga ni o ta bonya bɛɛ bɛna taga o yɔrɔ le ra. 27Fɛn saninyabari si tɛna don yi. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ko haramuninw kɛ, ani faninyafɔbagaw, o si tɛ don yi. Minw tɔgɔ sɛbɛra Sagaden ta ɲanamanya kitabu kɔnɔ, olugu dɔrɔn le bɛna don yi.
221Ayiwa, o kɔ, mɛlɛkɛ ka ɲanamanya baji yira ne ra; a saninyanin bɛ, a bɛ manamana i ko dugalen. O ji tun bɛ woyora ka bɔ Ala ni Sagaden* ta masasiginan na. 2Ɲanamanya yiri tun bɛ dugu siraba cɛ ma, ani ba fan fla kan. A bɛ den siɲagako tan ni fla san kɔnɔ; karo o karo a bɛ den. A flaburuw bɛ mɔgɔw kɛnɛya. 3Fɛn danganin si tɛna kɛ o yɔrɔ ra. Ala ni Sagaden ta masasiginan bɛna kɛ dugu kɔnɔ. Ala ta jɔnw bɛna baara kɛ a ye; 4o yɛrɛ ɲa bɛna Ala ye. A tɔgɔ sɛbɛnin bɛna kɛ o bɛɛ tenw kan. 5Su tɛna ko yi tuun, o mako tɛna kɛ lanpan na, walama tere yeelen; sabu Matigi Ala yɛrɛ bɛna kɛ o ta yeelen ye. O bɛna sigi kuntigiya ra tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ.
Yesu nawagati surunyara
6O bɛɛ kɔ, mɛlɛkɛ ko ne ma ko: «Sigiya tɛ nin kumaw ra; can yɛrɛ lo. An Matigi Ala min bɛ ciraw ta kumafɔta don o da ra, a ta Nin Saninman* baraka ra, ale le ka a ta mɛlɛkɛ ci, janko ko minw ka kan ka kɛ sani wagati dɔɔnin, a ye o yira a ta jɔnw na.»
7Yesu ko: «A flɛ, ni dɔɔnin kɛra ne bɛna na. Mɔgɔ min bɛ nin kitabu ta cirayakumaw sira tagama, o tigi ta ɲana.»
8Ayiwa, ne Yuhana yɛrɛ le ka nin kow mɛn, ne ɲa k’a ye. Ne k’a mɛn, k’a ye minkɛ, mɛlɛkɛ min tun b’a yirara ne ra, ne ka ne kinbiri gban o sen kɔrɔ ko ne b’a bato. 9A ko ne ma ko: «I kana o kɛ dɛ! Ne fana ye baaraden le ye, i n’a fɔ ele, ani i balema cira tɔw, ani minw bɛ nin kitabu sira tagamana. Ala le bato!»
10A ko ne ma ko: «I kana nin kitabu ta cirayakumaw datugu, k’a dogo, sabu wagati surunyara ka ban. 11Mɔgɔ min bɛ tagama terenbariya ra, o tigi ye tagama terenbariya ra. Mɔgɔ min bɛ a yɛrɛ lanɔgɔra, o tigi ye a yɛrɛ lanɔgɔ. Nka mɔgɔ min bɛ terenninya sira kan, o tigi ye to o kan. Mɔgɔ min saninyanin lo, o tigi belen ye saninya tuun.»
12«A flɛ, sani wagati dɔɔnin ne bɛna na. Bɛɛ ta sara bɛ ne boro, janko ka bɛɛ sara ka kaɲa ni a ta kɛwalew ye. 13Ne le ye Alifa ni Omega ye, fɔlɔ ni laban, a damina ni a dan.»
14Minw bɛ o ta derege ko k’a gbɛ, olugu ta ɲana. O bɛna dɔ sɔrɔ ɲanamanya ta yiriden na k’a domu, ka don dugu kɔnɔ dugu dondaw fɛ. 15Nka, wuruw, ani subagaw, ani jatɔw, ani mɔgɔfagabagaw, ani josɔnbagaw, ani mɔgɔ o mɔgɔ bɛ faninya fɔ, ani faninyafɔ ka di minw ye, olugu bɛɛ bɛna to kɛnɛ ma.
16«Ne Yesu le ka ne ta mɛlɛkɛ ci ka na nin kow lase aw ma, lanabagaw ta jɛnkuruw ra. Dawuda mamaden min tun bɛna bɔ Dawuda ta gba ra, ne le ye o ye; ne le ye sɔgɔmada lolo manamana tɔ ye.»
17Ayiwa, Nin Saninman ni kɔɲɔmuso b’a jaabi ko: «Na!» Mɔgɔ min bɛ nin kuma lamɛn, o tigi y’a fɔ ko: «Na!» Ni jiminlɔgɔ bɛ mɔgɔ min na, o tigi ye na. Ni mɔgɔ min bɛ ɲanamanya ji fɛ, o tigi ye dɔ cɛ k’a min gbansan.
Kuma laban
18Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nin kitabu ta cirayakumaw lamɛn, ne b’a fɔ o tigi ye k’a gbɛlɛya ko: ni mɔgɔ min ka dɔ fara a kan, tɔɔrɔ minw fɔra nin kitabu kɔnɔ, Ala bɛna o tɔɔrɔ ɲɔgɔn fara o tigi ta tɔɔrɔw kan. 19Ni mɔgɔ min fana ka dɔ bɔ nin kitabu ta cirayakumaw ra, ɲanamanya yiri ni dugu saninman min ko fɔra nin kitabu kɔnɔ, Ala bɛna o tigi ninyɔrɔ bɔ o ra.
20Min ka nin kow fɔ, ko can lo, ale ko: «Ɔnhɔn, sani wagati dɔɔnin ne bɛna na.» Amina. Na, an Matigi Yesu!
21An Matigi Yesu ye nɛɛma aw bɛɛ ye.