Zanaw

ZANAW

KITABU

Kitabu faamucogo

Ka kaɲa ni mɔgɔ caman ta miiriya ye, Zanaw kitabu fanba sɛbɛbaga, walama a labɛnbaga ye masacɛ Sulemani ye (1–29). Masacɛ Sulemani ka zana waga saba ɲɔgɔn le sɛbɛ. O dɔw bɛ nin kitabu kɔnɔ. Nka hakiritigi wɛrɛw ka nin kitabu zana dɔw sɛbɛ, i n’a fɔ Aguri (sura 30), ani masacɛ Lemuwɛli (sura 31).

Nin zanaw fɔra Yahudiyaw ta zanafɔcogo le ra; o kɔrɔ ye ko o bɛ ko kɛcogoɲuman fɔ, k’a kɛcogojugu fana fɔ:

«Naloman t’a facɛ ta ladirikan jate,

nka mɔgɔ min bɛ sɔn korori ma, o ye mɔgɔ ceguman ye.» (15.5)

Walama ka kɛwale dɔ fɔ, ka sɔrɔ k’a kɔfɛko fɔ k’a la a kan:

«Nɛnɛ kosɔn salibagatɔ tɛ sɔn ka bɔ ka taga sɛnɛ kɛ,

ni simantigɛwagati nana se, a bɛ siman ɲini a tɛ foyi sɔrɔ.» (20.4)

Zanaw kitabu ye hakiritigiyakumaw le ye, minw bɛ mɔgɔ ladi, ka mɔgɔ karan, ka mɔgɔ bla siraɲuman kan (1.4; 4.20). A bɛ kuma ko minw kan, o ye baaraɲuman ta ko ye, ani salibagatɔya, ani adamadenya minacogo, ani terenninya, ani denlamɔcogo, ani muɲuri, ani fagantanw ta ko, ani furu, ani naforo, ani hina, ani ɲumanya. Nka a kunba ye Alaɲasiran ye: «Matigi Ala ɲasiran le ye lɔnniya damina ye» (1.7).

Kitabu sira laban, min ye sura 31, o bɛ muso barakaman le mangutu.

Kitabu kɔnɔkow

Hakiritigiya nafa ka bon (1–9)

Masacɛ Sulemani ta zanaw (10–29)

Aguri ta hakiritigiya kumaw (30)

Lemuwɛli bamuso ta ladirikanw (31)

Kitabu sɛbɛkun

¹Dawuda dencɛ Sulemani min tun ye Izirayɛli masacɛ ye, ale ta zanaw le ye nin ye.

²A sɛbɛkun ye janko ka mɔgɔw sɔn hakiri ra, ani ka o karan,

janko o ye kuma kɔrɔmanw faamu.

³A sɛbɛkun ye fana janko ka mɔgɔw ladi, k’a to o ye tagama ni hakiri ye,

ka o karan terenninya sira ra, ani can sira, ani siraɲuman.

⁴A sɛbɛkun ye fana janko ka nalomanw laceguya,

ka lɔnniya ni miiricogoɲuman don denmisɛnw hakiri ra.

⁵Hakiritigiw fana y’a lamɛn, ka dɔ fara o ta lɔnni kan;

faamurikɛbagaw y’a lamɛn, janko ka o tagamacogo lɔn.

⁶Ni o kɛra, o bɛna zanaw, ani kuma kɔrɔmanw faamu,

ka hakiritigiw ta kumaw, ani o ta gundow faamu.

⁷Matigi Ala ɲasiran le ye lɔnniya damina ye,

nka nalomanw bɛ hakiritigiya ni ladirikan mafiyɛnya.

Denmisɛn ka kan k’a yɛrɛ kɔrɔsi

⁸Ne dencɛ, i facɛ ta ladirikan lamɛn,

i kana ban i bamuso ta ladirikan ma;

⁹sabu o ye nɛɛma masafugula le ye i kun na,

o ye masirifɛn le ye i kan na.

¹⁰Ne dencɛ, ni jurumunkɛbaga dɔw ko o bɛ i lafiri,

i kana sɔn.

¹¹Ni o ko: «Na, an ye taga dogo mɔgɔ dɔ ɲa, ka ben a kan k’a faga;

na, an ye taga dogo mɔgɔ jarakibari dɔ ɲa sira ra, ka baga a ma k’a faga.

¹²An ye o bɛɛ ɲanaman latunu i ko saya dibi bɛ mɔgɔ latunu cogo min na!

An ye o bɛɛ lajɛnnin latunu i ko o bɛ mɔgɔ lajigi kaburu kɔnɔ cogo min na!

¹³An bɛna fɛn nafaman suguya bɛɛ sɔrɔ,

ka o cɛ, ka an ta bonw fa.

¹⁴Ele fana bɛna i ninyɔrɔ sɔrɔ ni an ye;

ni an ka fɛn o fɛn sɔrɔ, o bɛna kɛ an bɛɛ ta jɛn le ye.»

¹⁵Ne dencɛ, i kana tagama ni o mɔgɔw ye;

i sen bɔ o ta sira kan pewu!

¹⁶Sabu o senw bɛ bori kojugu le nɔ fɛ,

o ka teri mɔgɔfaga le fɛ.

¹⁷Nka ni jɔ min sirira kɔnɔw bɛɛ ɲa na,

o jɔ kɔni sirira gbansan le.

¹⁸Nka o mɔgɔ minw bɛ dogo mɔgɔw ɲa, ka na ben o kan, a laban olugu yɛrɛ le bɛna faga;

o bɛ jan min la tɔw ye, o jan bɛna olugu yɛrɛ le mina.

¹⁹Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ naforo ɲini benkanni sababu ra, o tigi labancogo bɛ ten le;

o naforo sɔrɔbaga yɛrɛ nin le bɛ to a ra.

Hakiritigiya bɛ adamadenw wele

²⁰Hakiritigiya bɛ pɛrɛnna siradaw ra,

a b’a kan kɔrɔtara dugu jamalajɛnyɔrɔw ra.

²¹A bɛ kule cira jamayɔrɔw ra,

a b’a fɔra mɔgɔw ye dugu dondaw ra ko:

²²«Aw nalomanw, aw bɛna ceguya tuma juman le sa?

Aw kumakolonfɔbagaw, aw bɛna kumakolonfɔ dabla tuma juman le sa?

Aw hakirintanw, aw bɛna sɔn lɔnniya ma tuma juman le sa?

²³Aw ye sekɔ ka na sɔn ne ta korori ma.

Ni o kɛra, ne bɛna ne yɛrɛ nin lajigi aw kan;

ne bɛna aw karan ne ta kumaw ra.

²⁴«Nka i n’a fɔ ne ka aw wele, aw banna,

ne ka ne boro lɔ aw ye, mɔgɔ si m’a janto o ra;

²⁵i n’a fɔ aw banna ne ta ladiriw bɛɛ ma,

aw ma sɔn ne ta korori ma,

²⁶o ra, ni cɛnri nana se aw ma, ne fana bɛna yɛrɛko;

ni jatigɛ nana ben aw kan, ne fana bɛna aw lɔgɔbɔ.

²⁷Ni jatigɛ nana ben aw kan i ko sanfɔɲɔba,

ni cɛnri nana ben aw kan i ko folonkonto,

ni degu ni kɔnɔnɔfiri nana ben aw kan tuma min na, ne fana bɛna aw lɔgɔbɔ.

²⁸«O wagati le ra o bɛna ne wele, nka ne tɛna o jaabi,

o bɛna ne ta jɛnɲɔgɔnya ɲini, nka o tɛna ne sɔrɔ;

²⁹sabu o ka lɔnniya kɔninya,

min fana ye Matigi Ala ɲasiran ye, o ma sɔn o ma.

³⁰O ma sɔn ne ta ladiriw ma,

o ma ne ta korori jate.

³¹O kosɔn o bɛna o yɛrɛ ta kɛwalew tɔnɔ le domu,

o bɛna o yɛrɛ ta ladirikanw tɔnɔ le domu fɔ ka fa.

³²Sabu nalomanw ta yɛrɛlafiri le bɛ o faga;

hakirintanw ta jateminabariya le bɛ o halaki.

³³Nka ni mɔgɔ min ka ne lamɛn, o tigi bɛna sigi hɛra ni laganfiya ra;

a bɛna sigi ɲasuma ra, kojugu si tɛna a ja tigɛ.»

Hakiritigiya bɛ mɔgɔ tanga kojugu ma

¹Ne dencɛ, ni i ka sɔn ne ta kumaw ma,

ni i ka ne ta kumakan mara i yɛrɛ kɔnɔ,

²ni i ka i toro malɔ ka i janto hakiritigiyakumaw ra,

ni i ka i jusukun jɛngɛ ka taga faamurikoɲuman sira fɛ,

³ni i ka faamuri wele,

ni i ka i kan kɔrɔta ka kule faamurikoɲuman nɔ fɛ,

⁴ni i ka faamuri ɲini i ko warigbɛ,

ni i k’a yɔrɔɲini kosɛbɛ i ko naforo dogonin,

⁵o tuma ra i bɛna Matigi Ala ɲasiran faamu;

min ye Ala ta lɔnniya ye, i bɛna o sɔrɔ.

⁶Sabu Matigi Ala le bɛ hakiritigiya di mɔgɔ ma;

ale da le bɛ mɔgɔ karan lɔnniya ni faamurikoɲuman na.

⁷A bɛ sesɔrɔri mara mɔgɔɲumanw ye;

minw bɛ tagama ni jusukun gbɛnin ye, a bɛ olugu tanga i ko nɛgɛbɛnnan;

⁸Sabu Ala bɛ can siratagamabagaw ta tɛmɛyɔrɔw kɔrɔsi;

a b’a janto a ta mɔgɔɲumanw tɛmɛsira ra.

⁹O ra, i bɛna terenninya ni can ni siraɲuman ko faamu,

ani sira o sira ka ɲi.

¹⁰Sabu hakiritigiya bɛna don i jusu ra,

lɔnniya bɛna i ninsɔndiya.

¹¹I ta miiricogoɲuman bɛna kɛ sababu ye ka i bɔsi,

i ta faamurikoɲuman bɛna kɛ sababu ye ka i tanga,

¹²ka i kisi ka bɔ sirajugu kan,

ka i kisi kumayɛlɛmabaga darakan ma,

¹³ani mɔgɔ minw bɛ siraɲuman bla,

ka dibirasiraw ta,

¹⁴ani minw bɛ kojugu kɛ fɔ ka ninsɔndiya o ra,

ka kumayɛlɛma kɛ, fɔ ka ɲagari o ra;

¹⁵o mɔgɔw tɛ sira terennin ta,

o tɛmɛyɔrɔw bɛɛ jɛngɛnin lo.

¹⁶O ra, i bɛna i yɛrɛ kisi ka bɔ muso sunguruba boro,

ka i yɛrɛ kisi ka bɔ muso yaalabaga boro, ale ni a ta mɔgɔmalasakumaw.

¹⁷A sunguruman k’a kan di cɛ min ma, a bɛ ban o cɛ ra;

a ka layiri min ta a ta Ala ɲa kɔrɔ, a bɛ ɲina o kɔ.

¹⁸A ta so bɛ jɛngɛ ka taga saya fan le fɛ,

a ta siraw bɛ taga mɔgɔ saninw le ta so.

¹⁹Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ taga a nɔ fɛ, o si tɛ sekɔ tuun;

o si tɛ ɲanamanya sira sɔrɔ tuun.

²⁰O ra, i bɛna tagama mɔgɔɲumanw tɛmɛyɔrɔ ra,

ka to mɔgɔ terenninw ta sira kan.

²¹Sabu mɔgɔɲumanw le bɛna sigi jamana kɔnɔ;

mɔgɔ jusukun gbɛninw le bɛna to jamana kɔnɔ.

²²Nka Ala bɛna mɔgɔjuguw labɔ jamana kɔnɔ,

a bɛna mɔgɔjanfabagaw sama ka o bɔ jamana kɔnɔ.

Hakiritigiya ni Alaɲasiran

¹Ne dencɛ, i kana i hakiri bɔ ne ta ladirikan kɔ;

ne ta kumakan mara i jusukun na,

²sabu o le bɛna i si janya,

ka san caman fara i si kan, ka hɛra di i ma.

³I kana a to ɲumanya ni kankelentigiya ye bɔsi i ra.

A siri i kan na,

k’a sɛbɛ i jusukun walaka kan.

⁴Ni o kɛra, i bɛna tɔgɔɲuman sɔrɔ,

i ko bɛna diya Ala ye, i ko bɛna diya mɔgɔw fana ye.

⁵I jigi la Matigi Ala kan ni i jusukun bɛɛ ye;

i kana i boromala i yɛrɛ ta faamuri kan.

⁶Ala sago ɲini i ta kokɛta bɛɛ ra;

ni o kɛra, ale bɛna i ta sira lateren i ye.

⁷I kana i yɛrɛ jate hakiritigi ye;

nka siran Matigi Ala le ɲa, ka i yɛrɛ mabɔ kojugu ra.

⁸O le bɛna i farikolo kɛnɛya,

ka baraka don i kolow ra.

⁹Matigi Ala bonya ni i borofɛnw ye,

a bonya ni i ta foro ta simanw bɛɛ kun fɔlɔw ye.

¹⁰Ni o kɛra, i ta bondow bɛna fa fɔ ka bɔn;

i ta rɛzɛnji minanw bɛna fa rɛzɛnjikura ra fɔ ka woyo.

¹¹Ne dencɛ, i kana ban Matigi Ala ta ladirikan ma;

ni a ka i jaraki, i kana muruti.

¹²Sabu Matigi Ala bɛ mɔgɔ min kanu, a bɛ o tigi le koro,

i n’a fɔ fa bɛ a den koro cogo min na, den min ko ka di a ye.

Hakiritigiya nafa ka bon

¹³Ni mɔgɔ min ka hakiritigiya sɔrɔ, o tigi ta ɲana;

ni mɔgɔ min ka faamurikoɲuman sɔrɔ, o tigi ta ka di!

¹⁴Sabu nafa min bɛ sɔrɔ a ra, o nafa ka bon ni hali wari ye;

tɔnɔ min bɛ sɔrɔ a ra, o ka bon ni hali sanin ye.

¹⁵Hakiritigiya sɔngɔ ka bon ni lulu ye;

i ɲa bɛ bɔ fɛn o fɛn fɛ, o si dawula tɛ se ka suma ni a ta ye.

¹⁶Sijan le bɛ hakiritigiya kininboro kɔnɔ.

Naforo ni bonya bɛ a numanboro kɔnɔ.

¹⁷Hakiritigiya ta tɛmɛyɔrɔw ye jususuma yɔrɔw le ye,

a tɛmɛsiraw bɛɛ ye laganfiya siraw le ye.

¹⁸Yiri dɔ lo, ni mɔgɔ min k’a mina, a bɛ si di o tigi ma;

ni min k’a dɛrɛ ni a boro fla ye, o tigi ta ɲana.

¹⁹Matigi Ala ka dugukolo ju sigi ni hakiritigiya le ye;

a ka sankolo lɔ a nɔ ra ni faamuri le ye.

²⁰A ta lɔnniya le sababu ra, dugukolo jidingaw dayɛlɛra;

o le sababu ra, gɔmiji bɛ jigi ka bɔ sankabaw ra.

Ala le bɛ hakiritigiw tanga

²¹Ne dencɛ, hakiriɲuman ni miiricogoɲuman mara ka ɲa;

i ɲadon a ra tuma bɛɛ.

²²O le bɛna si di i ma,

ka kɛ masirifɛn ye i kan na.

²³O ra, i bɛna tagama i ta sira kan hɛra ni laganfiya ra;

i tagamatɔ sen tɛna talon foyi ra.

²⁴Ni i bɛ la, foyi tɛna i ja tigɛ;

ni i lara, i ta sunɔgɔ bɛna diya.

²⁵Jatigɛ min bɛ bara ka cun mɔgɔ kan, i tɛna siran o ɲa;

cɛnriba min bɛna ben mɔgɔjuguw kan, i tɛna siran o fana ɲa.

²⁶Sabu Matigi Ala bɛna kɛ i jigilayɔrɔ ye;

a bɛna i tagamatɔ kɔrɔsi, janko i sen kana mina jan dɔ ra.

Mɔgɔ ka kan k’a mɔgɔɲɔgɔn minako ɲa

²⁷Mɔgɔ min ka kan ni i ta koɲuman ye, i kana ban ka koɲuman kɛ o tigi ye,

k’a sɔrɔ se bɛ i ye k’a kɛ.

²⁸I kana a fɔ i mɔgɔɲɔgɔn ma ko: «Taga ka na, sini ne bɛna a di i ma,»

k’a sɔrɔ bi yɛrɛ i bɛ se k’a di a ma.

²⁹I kana kojugu ŋaninya i mɔgɔɲɔgɔn kama,

k’a sɔrɔ a siginin bɛ i kɔrɔ, miiriyajugu si tɛ a kɔnɔ i ta fan fɛ.

³⁰I kana kɛrɛ kɛ ni mɔgɔ dɔ ye gbansan,

k’a sɔrɔ a ma kojugu si kɛ i ra.

³¹I kana ɲabɔ mɔgɔ fariman fɛ,

i kana sɔn a ta kow si ma.

³²Sabu Matigi Ala bɛ kojugukɛbagaw haramuya,

nka a bɛ mɔgɔɲumanw don a ta jɛn ra.

³³Matigi Ala ta danga le bɛ mɔgɔjugu ta so kan,

nka a bɛ baraka don mɔgɔɲuman ta sigiyɔrɔ ra.

³⁴Minw ye kumakolonfɔbagaw ye, a fana bɛ kumakolon le fɔ olugu ma,

nka a bɛ ɲa mɔgɔ sabarininw ma.

³⁵Hakiritigiw bɛna bonya sɔrɔ o ta cɛn ye,

nka mɔgɔ hakirintanw ta bɛna kɛ maroya le ye.

Den bɛ hakiritigiya sɔrɔ a facɛ fɛ

¹Ne dencɛw, aw ye aw fa ta ladirikan mɛn,

aw ye aw janto o ra, ka faamuri sɔrɔ,

²sabu ne bɛ lɔnniyaɲuman le yirara aw ra;

aw kana ban ne ta ladirikan na.

³Wagati min ne fana tun ye denmisɛnnin ye ne facɛ kɔrɔ,

tuma min ne fitiniman kelenpe le tun bɛ ne bamuso kɔrɔ, ka to k’a ta kanuya diyabɔ,

⁴ne facɛ fana tun bɛ to ka kow ɲayira ne ra, k’a fɔ ne ye ko:

«Ne ta kumaw to i jusu ra!

Ne kumakan mara, janko i ye si sɔrɔ.

⁵Hakiritigiya ɲini, faamuri ɲini.

I kana ɲina ne ta kumaw kɔ,

i kana i yɛrɛ mabɔ ne darakumaw ra.

⁶I kana i kɔ di nin kumaw ma, sabu o le bɛna i kisi,

o kumaw kanu, sabu o le bɛna i tanga kojugu ma.

⁷Ka jija ka hakiritigiya ɲini, o le ye hakiritigiya damina ye,

fɛn o fɛn bɛ i boro, o bɛɛ kɛ ka faamuri ɲini.

⁸Ni i ka hakiritigiya jate fɛnba ye, hakiritigiya bɛ i kɔrɔta,

ni i k’a mina ni i boro fla ye, a bɛ i bonya.

⁹A bɛna nɛɛma masafugula le sigi i kun na,

a bɛna masafugula nɔɔrɔman le biri i kun na.»

Mɔgɔ terennin ta sira ani mɔgɔjugu ta sira

¹⁰Ne dencɛ, ne lamɛn, ka sɔn ne ta kumaw ma;

ni o kɛra, i si sandaw bɛna caya.

¹¹Ne ka hakiritigiya sira yira i ra,

ne ka i bla siraɲuman kan.

¹²Ni i ka o sira tagama, foyi tɛna i ta tagama bari,

i boritɔ sen tɛna talon foyi ra.

¹³I jija ka ladirikan mina ka ɲa, a kana bɔsi i ra;

a mara kosɛbɛ, sabu i bɛ si sɔrɔ o le baraka ra.

¹⁴I kana tɛmɛ mɔgɔjuguw tɛmɛyɔrɔ ra,

i kana tagama kojugukɛbagaw ta sira kan.

¹⁵O sira ye k’a to yi, i kana tɛmɛ a fɛ;

i yɛrɛ mabɔ o sira ra, ka taga i ta sira fɛ.

¹⁶Sabu ni o mɔgɔw ma kojugu kɛ fiyewu, o tɛ se ka sunɔgɔ;

o ɲa tɛ sunɔgɔ sɔrɔ, ni o ma mɔgɔ dɔ laben.

¹⁷Sabu olugu ta domuni ye kojugu le ye,

o ta duvɛn minta ye fariya le ye.

¹⁸Nka mɔgɔ terenninw ta sira bɛ i ko dugugbɛda yeelen;

a yeelen bɛ to ka bonya, fɔ ka taga tere se kuncɛ.

¹⁹Mɔgɔjuguw ta sira bɛ i ko dibifinba;

fɛn min bɛna o laben sira ra, o tɛ se ka o ye.

Mɔgɔ ka kan ka sira terennin tagama

²⁰Ne dencɛ, i janto ne ta kumaw ra,

i toro sigi ka ne darakan lamɛn.

²¹I ɲa lɔ ne ta kumaw ra tuma bɛɛ;

o mara fɔ i jusukun kɔnɔnɔyɔrɔ ra.

²²Sabu ni minw ka hakiri sɔrɔ, a bɛ si di olugu ma;

a bɛ o farikolo yɔrɔ bɛɛ kɛnɛya.

²³I janto i jusukun le ra ka tɛmɛ fɛn tɔw bɛɛ kan,

sabu i ta ɲanamanya kow bɛ bɔ yi le.

²⁴I sen bɔ flankafukumaw ra,

i da bɔ janfakumaw ra.

²⁵I ɲa lɔ i ta sira ra ka teren ka taga,

i ɲadenw sin i ta sira ma ka teren ka tagama.

²⁶I ye tagama sira terennin kan;

ni o kɛra, i ta kow bɛɛ bɛna dakaɲa.

²⁷I kana jɛngɛ ka taga i kininboro fɛ walama i numanboro fɛ,

i sen bɔ kojugu ra.

Ka nɔrɔ muso wɛrɛ ra o ma bɛn

¹Ne dencɛ, i janto ne ta hakiritigiyakumaw ra,

i toro malɔ ne ta faamurikumaw ra,

²janko i ye miiricogoɲuman sɔrɔ,

janko i da ye lɔnniyakumaw sɔrɔ k’a fɔ.

³Sabu li bɛ tɔni ka bɔ muso sunguruba da ra,

a darakan nugunin lo ka tɛmɛ turu kan.

⁴Nka a laban, o li bɛ kunaya i da ra i ko jalaji;

a laban, a darakan bɛ i tigɛ i ko muru da fla.

⁵A senw bɛ saya sira le kan,

a ta tagama ɲasinna kaburu le ma.

⁶Sira min b’a sɔn si ra, a tɛ o jate,

a ta siraw ɲagaminin lo, nka a tɛ o lɔn.

⁷Ayiwa, ne dencɛw, aw ye ne lamɛn!

Aw kana aw yɛrɛ mabɔ ne kumakan na!

⁸I ta sira yɔrɔ janya o muso ɲɔgɔn na,

i kana gbara a ta bonda ra!

⁹Ni o tɛ, i bɛna i ta bonya di mɔgɔ wɛrɛw le ma,

i bɛna i si sandaw di mɔgɔ hinabari dɔ le ma.

¹⁰Mɔgɔ wɛrɛw le bɛna i borofɛnw cɛ fɔ ka wasa a ra,

i ta sɛgɛ tɔnɔ bɛna taga mɔgɔ wɛrɛ le ta so.

¹¹I bɛna to ka ŋuna i si laban na,

k’a sɔrɔ i fari ni i sogo bɛɛ halakira ka ban.

¹²O wagati le ra, i bɛna a fɔ ko: «E, mun na ne tun ma sɔn ladiri ma sa?

Mun na ne banna korori ma?

¹³Mun na ne ma sɔn ka ne karamɔgɔw kumakan lamɛn dɛ?

Mun na ne ma ne toro lɔ ne karanbagaw kan na sa?

¹⁴A tora dɔɔnin, ne tun bɛna halaki ka ban le pewu

ne ta jamana mɔgɔw bɛɛ lajɛnnin cɛ ra!»

Ka i yɛrɛ ta muso kanu o le ɲɔgɔn tɛ

¹⁵I yɛrɛ ta dinga soginin ji min;

ji min bɛ bɔ i yɛrɛ ta kɔlɔn kɔnɔ, o min.

¹⁶Mun na i b’a to i ta bununji ye bɔn kɛnɛ ma gbansan?

Mun na i b’a to i ta kɔ jiw ye woyo ka taga siradaw fɛ?

¹⁷A ka kan ka kɛ i kelen ta le ye,

a man kan ka kɛ mɔgɔ wɛrɛ ta ye.

¹⁸I yɛrɛ ta bununji diyabɔ;

i kanbelenman ka muso min furu, i yɛrɛ ninsɔndiya ni o ye.

¹⁹I ta minanmuso kanunin lo,

i ta dagbɛmuso saraman lo;

i wasa don ale ta kanuya le ra tuma bɛɛ,

a jarabi ye i mina wagati bɛɛ.

²⁰Mun kosɔn i bɛ jarabi muso sunguruba ra sa, ne dencɛ?

Mun kosɔn i bɛ i boro melege muso yaalabaga dɔ cɛ ra?

²¹Ayiwa, Matigi Ala ɲa bɛ adamaden tɛmɛsiraw bɛɛ ra,

a bɛ mɔgɔ tagamacogo bɛɛ kɔrɔsi.

²²Mɔgɔjugu yɛrɛ ta kojuguw le b’a mina jan na,

a yɛrɛ ta jurumun juruw le b’a siri.

²³A bɛ sa, sabu a banna ladiri ma,

a ta hakirintanya bonyakojugu b’a lafiri.

Ni i ka layiri ta, i y’a dafa

¹Ne dencɛ, ni i ka i yɛrɛ kɛ i mɔgɔɲɔgɔn ta juru ko seere ye,

ni i boro don a boro ka kari ko i bɛ lɔ ni o kunko ye,

²ni i yɛrɛ darakan ka i mina o jan na,

ni i yɛrɛ kumakan ka i siri juru ra,

³ne dencɛ, i ka kan ka min kɛ ka i yɛrɛ bɔ, o le ye nin ye:

i n’a fɔ i ka i yɛrɛ don o tigi boro ka ban,

taga i yɛrɛ majigi, ka jurudonbaga daari kosɛbɛ.

⁴I kana a to sunɔgɔ ye don i ɲa ra ni a ma ɲanabɔ,

i kana i ɲa tugu ka jingɔ ni a ma ɲanabɔ.

⁵I yɛrɛ bɔsi i ko dagbɛ bɛ bori k’a yɛrɛ bɔsi donsocɛ boro cogo min na,

i yɛrɛ bɔsi i ko kɔnɔ bɛ a yɛrɛ bɔsi kɔnɔminabaga boro cogo min na.

Salibagatɔ

⁶Ele salibagatɔ, taga dugumɛnɛninw flɛ,

taga o ta baaracogo flɛ, i ye hakiri sɔrɔ.

⁷Kuntigi tɛ o fɛ,

ɲamɔgɔ tɛ o fɛ, jamanatigi tɛ o fɛ.

⁸Nka ni simantigɛ sera, o bɛ o ta siman labɛn,

ni simancɛwagati sera, o bɛ o ta domuni ladon o ta so.

⁹Ele salibagatɔ, ele bɛna wuri tuma juman le?

Ele bɛna wuri sunɔgɔ ra tuma juman le?

¹⁰Ka sunɔgɔ dɔɔnin, ka i ɲa tugu ka jingɔ dɔɔnin,

ka i boro fla kuru ka la dɔɔnin,

¹¹ni i ka to o ra, fagantanya bɛna bara i ra i ko son bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na,

ɲani bɛna bara i ra i ko kɛrɛkɛcɛ murutigi bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na.

Janfamɔgɔ laban tɛ ɲa

¹²Adamaden sɔnkolon, adamaden mɔgɔ terenbari,

ale le bɛ yaala ni janfa ye a da ra.

¹³A b’a ɲa kɔmikɔmi, ka ko dɔ fɔ,

a bɛ tagamasiyɛnw kɛ ni a sen ye ka ko dɔ fɔ,

a bɛ tagamasiyɛnw kɛ ni a borokandenw ye ka ko dɔ yira.

¹⁴Kumayɛlɛma b’a jusu ra,

a bɛ kojugu ŋaninya wagati bɛɛ,

a bɛ mɔgɔw bla ɲɔgɔn na.

¹⁵O le kosɔn, cɛnri bɛna cun a kan yɔrɔnin kelen na,

a bɛna bara ka halaki, fla tɛ halakiri min na.

Fɛn wolonfla minw man di Ala ye

¹⁶Fɛn wɔɔrɔ bɛ yi, Matigi Ala bɛ minw kɔninya,

a fɔ fɛn wolonfla yɛrɛ, a bɛ minw haramuya:

¹⁷Mɔgɔ min b’a yɛrɛ fisaya tɔw ma,

mɔgɔ min nɛnkun bɛ faninya fɔ,

mɔgɔ min bɛ mɔgɔ jarakibari faga,

¹⁸mɔgɔ min jusukun bɛ terenbariyakow ŋaninya,

mɔgɔ min sen ka teri kojugu nɔ fɛ,

¹⁹mɔgɔ seerejugu min bɛ faninya fɔ,

ani mɔgɔ min bɛ balemaw bla ɲɔgɔn na.

Muso jɛnɛyakɛbaga

²⁰Ne dencɛ, i facɛ ta kumakan lamɛn,

i kana ban i bamuso ta ladirikan ma.

²¹O kumaw mara i jusukun na wagati bɛɛ,

a siri i kan na tuma bɛɛ.

²²Ni i bɛ tagama, o le bɛna i ta sira yira i ra,

ni i lara sunɔgɔ ra, o le bɛna i kɔrɔsi,

ni i wurira, o le bɛna kɛ i barokɛɲɔgɔn ye.

²³Sabu o kumaw ye fitina le ye,

o ladirikanw ye yeelen le ye,

o korori ni o karan ye sisɔrɔsira le ye.

²⁴O le bɛna i tanga muso jogojugu ma,

ka i tanga muso yaalabaga ta mɔgɔmalasakumaw ma.

²⁵I kana ta a cɛɲa ma, ka ɲabɔ a fɛ i jusukun na dɛ!

I kana a to a lɔgɔ ye i mina a ɲakisɛw cɛɲa kosɔn dɛ!

²⁶Jatɔmuso bɛ mɔgɔ borofɛn bɛɛ ban fɔ ka taga i ta sɔrɔta tɔ to buru kunkurunnin kelenpe ye,

muso furunin jɛnɛyakɛbaga bɛ mɔgɔ ta ɲanamanya bɛɛ le mina jan na.

²⁷Yala mɔgɔ bɛ se ka tasuma don i ta derege jukɔrɔ,

ni i ta faniw ma jɛni wa?

²⁸Yala mɔgɔ bɛ se ka tagama takami kan,

ni a ma i sen jɛni wa?

²⁹Cɛ min bɛ jɛn ni a mɔgɔɲɔgɔn ta muso ye, o tigi ta bɛ ten le,

ni mɔgɔ o mɔgɔ ka maga a mɔgɔɲɔgɔn ta muso ra, o tigi jarakibari tɛ to.

³⁰Son min kɔngɔtɔ bɛ fɛn sonya k’a domu kɔngɔ kosɔn,

mɔgɔ tɛ o mafiyɛnya.

³¹O bɛɛ n’a ta, ni a minana, a ka min sonya a bɛ o ɲɔgɔn wolonfla le sara,

hali ni a kɛra ko a bɛ a ta sokɔnɔminan bɛɛ le di.

³²Nka mɔgɔ min bɛ jɛnɛya kɛ ni walimuso ye, o tigi hakiri ka dɔgɔ;

mɔgɔ o mɔgɔ bɛ o kɛ, o tigi b’a yɛrɛ halaki le.

³³O tigi tɛna foyi sɔrɔ ni bugɔri ni dɔgɔyari tɛ;

ale ta maroya kɔni tɛna ban ka ye.

³⁴Sabu celiya bɛ furucɛ ta jusugban lawuri,

ni a b’a yɛrɛ dimibɔ lon min na, a tɛ makari.

³⁵Bonyafɛn si tɛ se k’a jusu suma,

hali ni i ka bonya caya cogo o cogo k’a di a ma, a tɛna sɔn.

Muso jɛnɛyakɛbaga

¹Ne dencɛ, ne ta kumaw to i hakiri ra,

ne ta kumakan mara ka ɲa i jusukun na.

²Ne ta kuma mara janko i ye si sɔrɔ,

ne ta ladirikan kɔrɔsi kosɛbɛ, i ko i bɛ i janto i ɲakisɛ ra cogo min na.

³O kumaw siri i borokandenw na,

a sɛbɛ i jusukun walaka kan.

⁴A fɔ hakiritigiya ma ko: «Ele ye ne balemamuso le ye!»

Faamuri wele ko i terimuso!

⁵Ni o kɛra, o bɛna i tanga muso sunguruba ma,

ka i tanga muso yaalabaga ma, ani a ta mɔgɔmalasakumaw.

⁶Lon dɔ, ne tun bɛ ne ta bon finɛtiri ra,

ne tun bɛ flɛri kɛra finɛtiri nɛgɛsansan wow fɛ.

⁷Ne ka cɛden dɔ ye naloman dɔw cɛ ra,

ne ka cɛden dɔ kɔrɔsi kanbelenw cɛ ra, min hakiri tun ka dɔgɔ.

⁸A tun bɛ nana sira kan o muso ɲɔgɔn dɔ ta so fan na,

a tun ka o muso ta sosira ta.

⁹Terebenda wagati tun lo, wuladayanfan fɛ,

su damina wagati ra, dibi donwagati ra.

¹⁰Muso dɔ barara ka bɔ ka na a kunbɛn,

a ta fanidoncogo tun bɛ i ko jatɔmuso, ŋaninyajugu b’a jusu ra.

¹¹A da ka ca, a tɛ maro,

a tɛ sigi a ta so ka ye.

¹²Ni a tɛ sirada ra, a bɛ dugu kɔnɔ,

a bɛ tɛmɛ sirafaranw bɛɛ ra, ka to ka cɛw le kɔnɔ.

¹³A ka kanbelen poron k’a mina o cogo le ra, ka melege a ra,

k’a fɔ kanbelen ye, hali a ma maroya, ko:

¹⁴«E, ne tun ka kan ka ninsɔndiya saraka* min faga,

ne sera ka o layiri dafa bi7.14 O kɔrɔ ye ko ale bɔra ka na kanbelen wele, ka taga o sarakasogo le domu, nka can tɛ o ye..

¹⁵«O kosɔn ne bɔra ka na i kunbɛn,

ne ka i yɔrɔɲini, fɔ ka i ye.

¹⁶Ne ka birifaniw lala ne ta lanan kan, k’a labɛn ka ɲa,

ne ka Misiran jamana ta birifani ɲumanman dɔw le la a kan.

¹⁷Ne ka ne ta layɔrɔ kasa diya ni turu kasadimanw ye:

miri turu, ani alowɛsi turu, ani sinamɔne turu.

¹⁸Na, an ye ɲɔgɔn kanu, ka fa ɲɔgɔn na, fɔ ka ɲanamini, fɔ ka taga dugu gbɛ,

an ye ɲɔgɔn lɔgɔrakɛ kanuya ra.

¹⁹Sabu ne cɛ tɛ so,

a tagara tagamajan dɔ le ra.

²⁰A ka wari caman le don a ta waribɔrɔ kɔnɔ ka taga,

a tɛ sekɔ fɔ ni karo janfara.»

²¹O muso ka o kanbelen mina ni a ta ceguya ye,

a k’a nɛgɛ fɔ k’a sɔrɔ ni a ta mɔgɔmalasa kumaw ye.

²²O yɔrɔnin kelen bɛɛ, kanbelen gbanna a kɔ,

i n’a fɔ o bɛ tagara ni misi min ye a fagayɔrɔ ra,

i n’a fɔ o bɛ tagara ni fatɔ min sirinin ye a bugɔyɔrɔ ra,

²³fɔ biɲɛ dɔ ye na a sɔnkun sɔgɔ.

A bɛ i ko kɔnɔnin min bɛ bori ka taga a yɛrɛ don jɔ ra,

sabu a t’a lɔn ko ale nin bɛna to a ra.

²⁴Ayiwa, sisan ne dencɛw, aw ye ne lamɛn!

Aw ye aw janto ne darakumaw ra!

²⁵I kana i ta miiriya sama ka taga nin muso ɲɔgɔn ta sira fɛ,

i kana a ta siraw ta ka i yɛrɛ latunu.

²⁶Sabu a ka cɛ minw laben ka ban ka o faga, o ka ca;

a ka minw faga, o bɛɛ tun ye cɛ barakamanw le ye fana.

²⁷A ta so ye kaburu sira le ye,

sira min bɛ mɔgɔ lajigi fɔ saya ta so yɛrɛ kɔnɔ.

Bɛɛ ka kan ka hakiritigiya ɲini

¹Yala hakiritigiya tɛ adamadenw welera wa?

Yala faamuri tɛ a kan kɔrɔtara ka pɛrɛn wa?

²A bɛ lɔ yɔrɔ kɔrɔtaninw na, ani siradaw ra,

a bɛ lɔ sirafaranw na,

³a bɛ lɔ dugu dondaw kɔrɔ,

a bɛ lɔ dugu donda siraw ra ka pɛrɛn:

⁴«Aw mɔgɔw, ne bɛ aw le welera!

Ne kan bɛ aw adamadenw le ma!

⁵Aw nalomanw, aw ye ceguya degi!

Aw hakirintanw, aw ye hakiri sɔrɔ!

⁶Aw ye mɛnni kɛ, sabu ne bɛna kuma nafamanw le fɔ,

ne bɛna ne da yɛlɛ ka cankumaw le fɔ.

⁷Ne da bɛ kumaɲuman le fɔ,

ne nɛnkun bɛ kumajugu haramuya.

⁸Ne darakuma bɛɛ terennin lo,

nanbarakuma ni kuma terenbari si tɛ bɔ ne da ra,

⁹ne darakuma bɛɛ gbɛnin lo faamurikɛbagaw fɛ,

a bɛɛ ye kumaɲuman le ye lɔnnikɛbagaw fɛ.

¹⁰Aw ye kɛ ne ta ladirikan fɛ ka tɛmɛ hali wari kan,

lɔnniya ka fisa ni sanin bɛɛ ra ɲumanman ye.

¹¹Sabu hakiritigiya ka fisa ni lulu ye,

mɔgɔ bɛ ɲabɔ fɛn o fɛn fɛ, o si tɛ se ka suma ni hakiritigiya ye.»

Hakiritigiya bɛ min kɛ mɔgɔ ye

¹²«Ne min ye hakiritigiya ye, ne ni ceguya le siginin bɛ ɲɔgɔn fɛ,

lɔnniya ni miiricogoɲuman bɛ sɔrɔ ne le fɛ.

¹³Matigi Ala ɲasiran bɛ mɔgɔ min na, o tigi bɛ kojugu kɔninya,

yɛrɛwasobaga, ani yɛrɛbonyabaga, ani sirajugu tagamabaga,

ani da min bɛ kumayɛlɛma kɛ, ne bɛ o kɔninya.

¹⁴Ladiri ni hakiriɲuman bɛ sɔrɔ ne le fɛ,

ne le ye faamuri ye, sebagaya bɛ sɔrɔ ne le fɛ.

¹⁵Ne le sababu ra, masacɛw sigira masaya ra,

ne le sababu ra, kuntigiw bɛ se ka ko terenninw latigɛ.

¹⁶Ne le sababu ra, fagamaw sigira fanga ra,

ani mɔgɔbaw, ani dunuɲa kititigɛbagaw bɛɛ.

¹⁷Ne kɔni, mɔgɔ minw bɛ ne kanu, ne fana bɛ olugu kanu,

minw bɛ ne yɔrɔɲini, olugu bɛ ne sɔrɔ.

¹⁸Naforo ni bonya bɛ ne le fɛ,

fɛnɲuman mɛɛntaw, ani wasa bɛ sɔrɔ ne le fɛ.

¹⁹Tɔnɔ min bɛ sɔrɔ ne ra, o ka fisa ni sanin ye, a ka fisa ni sanin yɛrɛworo ye,

nafa min bɛ ne ra, o ka fisa ni warigbɛ bɛɛ ra ɲumanman ye.

²⁰Ne bɛ tagama sira terennin le kan,

ne bɛ tɛmɛ cansiraw le fɛ.

²¹Ne bɛ ne kanubagaw fɛntigiya,

ka o ta naforomarayɔrɔw fa.»

Hakiritigiya bɛ bɔ Ala yɛrɛ le ra

²²«Ne worora kabini Matigi Ala ta baara damina ra,

tuma min na a tun ma a ta danfɛn fɔlɔw si dan ban.

²³Ne sigira kabini wagatijan,

kabini fɔlɔfɔlɔ, k’a sɔrɔ dugukolo ma dan fɔlɔ.

²⁴Ne nana, k’a sɔrɔ jibaw tun tɛ yi fɔlɔ,

ne nana, k’a sɔrɔ bununjibaw si tun tɛ yi fɔlɔ;

²⁵ne nana k’a sɔrɔ kuruw tun ma dan ban,

ne nana k’a sɔrɔ kongoriw tun ma sigi ban,

²⁶o y’a sɔrɔ Ala tun ma dugukolo ni kongow dan fɔlɔ,

a tun ma hali dunuɲa buguri fɔlɔ dan ban.

²⁷Wagati min Ala ka sankolo bla a nɔ ra, ne tun bɛ yi;

wagati min a ka jibaw dantigɛ,

²⁸wagati min a ka sankabaw bla san fɛ,

wagati min dugukolo jukɔrɔjiw woyora ka bɔ ni baraka ye,

²⁹wagati min a ka kɔgɔji dan yira,

janko a ji kana tɛmɛ o danw kan,

wagati min a ka dugukolo jusigiyɔrɔ tagamasiyɛn kɛ,

³⁰ne tun bɛ a kɛrɛ fɛ i ko baarakuntigi.

Lon o lon ne tun b’a diyanyako kɛ,

ka ɲagari a ɲa kɔrɔ tuma bɛɛ.

³¹Ne tun bɛ ɲagari a ta dugukolo kɔ kan,

ka ninsɔndiya adamadenw cɛ ra.»

Hakiritigiw le bɛ ɲasuma sɔrɔ

³²«Ayiwa, sisan, ne dencɛw, aw ye ne lamɛn!

Minw bɛ ne ta sira tagama, olugu ta ɲana!

³³Aw ye ladiri lamɛn, ka kɛ hakiritigiw ye,

aw kana ladiri bla aw yɛrɛ kɔ fɛ.

³⁴Mɔgɔ min bɛ ne lamɛn, o tigi ta ɲana,

mɔgɔ min bɛ lɔ lon o lon ne ta so donda ra ka mɛnni kɛ,

min bɛ lɔ ne ta da ra, ka mɛnni kɛ, o tigi ta ɲana.

³⁵Sabu ni mɔgɔ min ka ne sɔrɔ, o tigi kɛra sitigi ye,

Matigi Ala bɛ sɔn o tigi ma.

³⁶Nka ni mɔgɔ min ka ne kan bla, o tigi ka kojugu kɛ a yɛrɛ le ra;

mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ne kɔninya, o tigi bɛ saya le kanu.»

Hakiritigiya ta welerikan

¹Hakiritigiya k’a ta bon samasen wolonfla lɛsɛ,

a k’a ta bon lɔ.

²A ka bɛganw faga, ka minnifɛnw labɛn,

a ka domunikɛyɔrɔ labɛn.

³A k’a ta baaraden sunguruw ci,

ko o ye taga pɛrɛn k’a ta weleri lase mɔgɔw ma;

o bɛ lɔ dugu yɔrɔ kɔrɔtaninw le ra ka weleri kɛ:

⁴«Mɔgɔ o mɔgɔ ye kolɔnbari ye, o ye tɛmɛ yan!»

Minw hakiri ka dɔgɔ, a b’a fɔ olugu ye ko:

⁵«Aw ye na ne ta domuni kɛ,

ne ka minnifɛn min labɛn, aw ye na o min!

⁶Aw ye nalomanya dabla, janko aw ye si sɔrɔ,

aw ye faamuri sira ta.»

Hakiritigi ni hakirintan

⁷Mɔgɔ min bɛ kumakolonfɔbaga ladi, o tigi bɛ dɔgɔyari le lase a yɛrɛ ma,

mɔgɔ min bɛ mɔgɔjugu jaraki, o tigi bɛ maroya le lase a yɛrɛ ma.

⁸I kana kumakolonfɔbaga jaraki, ni o tɛ, a bɛ i kɔninya,

nka hakiritigi jaraki, ni o kɛra, a bɛ i kanu.

⁹Hakiritigi karan, ni o kɛra, dɔ bɛ fara a ta hakiritigiya kan;

lɔnniya yira mɔgɔ terennin na, ni o kɛra, dɔ bɛ fara a ta lɔnni kan.

¹⁰Matigi Ala ɲasiran, o le ye hakiritigiya damina ye,

Ala saninman lɔnniya, o le ye faamuri ye.

¹¹Sabu, ne hakiritigiya, ne le sababu ra i si bɛna caya,

ne le sababu ra san caman bɛna fara i si kan.

¹²Ni i ye hakiritigi ye, i ta hakiritigiya nafa bɛ i kan,

ni i ye kumakolonfɔbaga ye, i ta kumakolonfɔ kunko bɛ i kelen kan.

Hakirintanya ta welerikan

¹³Hakirintan bɛ i ko muso dacamantigi,

a bɛ i ko muso naloman, min tɛ foyi lɔn.

¹⁴A bɛ sigi a ta so donda ra,

siginan dɔ kan, dugu yɔrɔ kɔrɔtaninw na,

¹⁵ka pɛrɛn ka tɛmɛbagaw wele;

minw terenna, ni o bɛ tagara o ta sira fɛ, a bɛ olugu wele:

¹⁶«Mɔgɔ o mɔgɔ ye kolɔnbari ye, o ye tɛmɛ yan!»

Minw hakiri ka dɔgɔ a b’a fɔ olugu ye ko:

¹⁷«Ji sonyanin le ka di,

denjuguya domuni le ka timi.»

¹⁸Mɔgɔw m’a lɔn ko a ta so ye saya ta yɔrɔ le ye,

o m’a lɔn ko a bɛ mɔgɔ minw wele ko olugu bɛɛ bɛ jigi saya dibi le ra.

Sulemani ta hakiritigiyakumaw

¹Masacɛ Sulemani ta zanaw.

Den hakiriman b’a facɛ jusu suma,

nka den hakirintan bɛ a bamuso jusu kasi le.

²Naforojugu sɔrɔri tɛ mɔgɔ nafa,

nka terenninya bɛ mɔgɔ kisi saya ma.

³Matigi Ala tɛ mɔgɔ terennin to kɔngɔ ra,

nka mɔgɔjuguw bɛ sama fɛn minw kɔ, Ala bɛ o yɔrɔ janya o ra.

⁴Boro min ka suma baara ra, o bɛ fagantanya lase mɔgɔ ma,

nka boro min bɛ timinadiya baara ra, o bɛ mɔgɔ fɛntigiya.

⁵Den min bɛ siman ladon simantigɛwagati ra, o ye den hakiriman ye;

nka min bɛ a ta kɛ sunɔgɔ ye simankanwagati ra, o bɛ mɔgɔ lamaroya.

⁶Dugawu le bɛ mɔgɔ terennin kan,

nka kuma farimanw le dogonin bɛ mɔgɔjugu da ra.

⁷Mɔgɔw hakiri bɛ to mɔgɔ terennin na, ka dugawu le kɛ a ye,

nka mɔgɔjugu tɔgɔ bɛ tori.

⁸Mɔgɔ hakiriman bɛ sɔn ladirikan ma,

nka nalomanyakuma fɔbaga b’a yɛrɛ halaki.

⁹Mɔgɔ min bɛ tagama ni jusukun gbɛnin ye, o tigi ja siginin bɛ tagama,

nka mɔgɔ min tɛ sira terennin ta, o ta kow bɛna bɔ kɛnɛ kan.

¹⁰Mɔgɔ min b’a ɲa kɔmikɔmi janfa kosɔn, o bɛ tɔɔrɔ le lase mɔgɔ ma,

nalomanyakuma fɔbaga b’a yɛrɛ halaki10.10 Kitabu dɔw kɔnɔ a sɛbɛra ko: mɔgɔ min b’a mɔgɔɲɔgɔn jaraki can kan, o tigi bɛ hɛra le ɲini..

¹¹Mɔgɔ terennin darakuma bɛ si di mɔgɔ ma,

nka mɔgɔjugu da fara kuma farimanw le ra.

¹²Kɔninya bɛ kɛrɛ lawuri;

nka kanuya bɛ hakɛ bɛɛ datugu.

¹³Hakiritigiyakumaw le bɛ faamurikɛbaga da ra,

nka minw hakiri ka dɔgɔ, bisan bɛ ɲini olugu kɔ le kama.

¹⁴Hakiritigiw bɛ lɔnniya mara ka ɲa,

nka naloman da b’a sama ka taga ni a ye a benyɔrɔ le ra.

¹⁵Naforotigiw ta naforo le ye o ta dugu barakaman ye,

nka fagantan ta fagantanya le ye a bensababu ye.

¹⁶Mɔgɔ terennin ta baara sara b’a sɔn si ra,

nka mɔgɔjugu ta baara tɔnɔ b’a bla jurumun na.

¹⁷Mɔgɔ min bɛ ladirikan mɛn, o bɛ sisɔrɔsira le kan,

nka min bɛ ban korori ma, o b’a yɛrɛ lafiri.

¹⁸Mɔgɔ min bɛ kɔninya dogo a jusu ra, o da bɛ faninya tigɛ,

min bɛ yaala ka mɔgɔw tɔgɔ cɛn, o ye hakirintan ye.

¹⁹Kumacamantigi ni jurumun tɛ ban,

nka mɔgɔ min bɛ se a da kɔrɔ, o ye mɔgɔ hakiriman ye.

²⁰Mɔgɔ terennin ta kuma bɛ i ko warigbɛ bɛɛ ra ɲumanman,

nka mɔgɔjuguw ta jusukunnakow nafa ka dɔgɔ.

²¹Mɔgɔ terennin ta kuma bɛ mɔgɔ caman nafa,

nka naloman bɛ sa a ta hakiridɔgɔya kosɔn.

²²Matigi Ala ta baraka le bɛ mɔgɔ fɛntigiya,

a fana tɛ tɔɔrɔ wɛrɛ si fara a kan.

²³Kojugukɛ ye hakirintan diyanyako ye,

hakiritigiya fana ye mɔgɔ faamurikɛbaga diyanyako ye.

²⁴Mɔgɔjugu bɛ siran ko min ɲa cɔ, o le b’a sɔrɔ,

nka mɔgɔ terennin bɛ ɲabɔ fɛn min fɛ, Ala bɛ o di a ma.

²⁵Ni folonkonto fiyɛra ka tɛmɛ, mɔgɔjugu bɛ tunu,

nka mɔgɔ terennin bɛ to a nɔ ra tuma bɛɛ.

²⁶Minnifɛn kumunin bɛ min kɛ mɔgɔ ɲin na, sisi bɛ min kɛ mɔgɔ ɲaden na,

salibagatɔ bɛ o le kɛ a cibagaw ra.

²⁷Matigi Ala ɲasiran bɛ mɔgɔ si janya,

nka Ala bɛ mɔgɔjuguw si dɔgɔya.

²⁸Mɔgɔ terenninw ta Alamakɔnɔ laban ye ɲagari ye,

nka mɔgɔjugu jigi bɛ cɛn.

²⁹Matigi Ala ta sira ye mɔgɔ jusukungbɛnin ta dogoyɔrɔ le ye,

nka minw bɛ terenbariyakow kɛ, olugu halaki sababu lo.

³⁰Mɔgɔ terennin tɛ jɛngɛ ka bɔ a nɔ ra ka ye,

nka mɔgɔjuguw tɛna to jamana kɔnɔ fiyewu.

³¹Hakiritigiyakumaw le bɛ bɔ mɔgɔ terennin da ra,

nka kumayɛlɛmabaga nɛnkun bɛ tigɛ.

³²Mɔgɔ terennin da bɛ kuma bɛnnin fɔcogo lɔn,

nka mɔgɔjugu da bɛ kumayɛlɛma le lɔn.

¹Matigi Ala bɛ sumanikɛnan dayaganin tigi haramuya;

nka kilo dafanin tigi ka di Ala ye.

²Yɛrɛyira bɛ dɔgɔyari lase mɔgɔ ma,

nka hakiritigiya ye mɔgɔ majigininw ta ye.

³Mɔgɔɲumanw ta jusukungbɛninya bɛ o bla siraɲuman kan,

nka janfamɔgɔw ta kumayɛlɛma bɛ o halaki.

⁴Naforo tɛ foyi ɲa Ala ta dimilon na,

terenninya le bɛ mɔgɔ kisi saya ma.

⁵Mɔgɔ jusukungbɛnin ta terenninya le bɛ a ta sira ɲa,

nka mɔgɔjugu bɛ ben a yɛrɛ ta juguya kosɔn.

⁶Mɔgɔɲumanw ta terenninya bɛ o kisi,

nka janfamɔgɔw bɛ mina jan na o yɛrɛ ta nege kosɔn.

⁷Ni mɔgɔjugu sara, a jigi bɛ ban,

a tun k’a boromala a ta fangatigiya min kan, o bɛɛ bɛ tunu.

⁸Ni mɔgɔ terennin degura, Ala b’a bɔsi,

ka mɔgɔjugu bla a nɔ ra.

⁹Alaɲasiranbari b’a fɛ k’a mɔgɔɲɔgɔn halaki n’a da ye,

nka mɔgɔ terennin ta lɔnniya b’a kisi.

¹⁰Ni mɔgɔ terenninw ka hɛra sɔrɔ, dugumɔgɔw jusu bɛ diya;

ni mɔgɔjuguw ka halaki, dugumɔgɔw bɛ ɲagarikanbaw bɔ.

¹¹Mɔgɔɲumanw ta dugawu le bɛ dugu lɔ,

nka mɔgɔjuguw da bɛ dugu ci.

¹²Mɔgɔ min b’a mɔgɔɲɔgɔn dɔgɔya, o hakiri ka dɔgɔ,

nka mɔgɔ min ye faamurikɛbaga ye, o tɛ kuma.

¹³Nafigi bɛ mɔgɔw ta gundow labɔ kɛnɛ kan,

nka lanamɔgɔ bɛ kow mara.

¹⁴Ni ko ɲayirabagaw ka fɔn, jamana bɛ ben,

nka ni ladibagaw ka caya, o le bɛ na ni sesɔrɔri ye.

¹⁵Ni mɔgɔ min k’a kan di ka kɛ mɔgɔ wɛrɛ ta juru ko seere ye, o tigi bɛ sɛgɛ le la a yɛrɛ kan,

nka mɔgɔ min tɛ sɔn k’a kan di mɔgɔ wɛrɛ ta ko ra, o tigi bɔsira.

¹⁶Muso jusuɲuman bɛ bonya sɔrɔ,

nka mɔgɔ farimanw bɛ naforo dɔrɔn le sɔrɔ.

¹⁷Koɲumankɛbaga ta koɲuman tɔnɔ b’a yɛrɛ kan,

nka mɔgɔ hinabari bɛ kojugu kɛ a yɛrɛ le ra.

¹⁸Mɔgɔjugu ta sɔrɔta tɛ foyi ɲa a ye,

nka mɔgɔ min bɛ terenninya dan, o bɛ sara ɲanaman sɔrɔ.

¹⁹Terenninya bɛ si di mɔgɔ ma,

nka ka tugu kojugu nɔ fɛ, o bɛ saya le lase mɔgɔ ma.

²⁰Mɔgɔ minw jusukun terennin tɛ, Matigi Ala bɛ olugu haramuya,

nka minw bɛ sira terennin tagama, olugu ko ka di a ye.

²¹Mɔgɔjugu kɔni jarakibari tɛna to fiyewu, sigiya tɛ o ra,

nka Ala bɛ mɔgɔ terennin ni a ta duruja bɔsi.

²²Nunnasanin donna lɛ nun na,

o ye muso cɛɲuman hakirintan ye!

²³Mɔgɔɲuman bɛ sama fɛn min nɔ fɛ, o ye koɲuman dɔrɔn le ye,

nka mɔgɔjugu jigi bɛ taga laban ni Ala ta dimi le ye a kan.

²⁴Dɔ b’a boro labla ka mɔgɔw sɔn, nka dɔ le bɛ fara ale ta naforo kan,

dɔ b’a tɛgɛ gbɛlɛya fɔ k’a dama tɛmɛ, nka dɔ le bɛ fara ale ta fagantanya kan.

²⁵Mɔgɔ min bɛ tɔw sɔn, Ala bɛ o wasa;

mɔgɔ min bɛ ji kɛ tɔw kɔrɔ, Ala fana bɛ ji kɛ o tigi kɔrɔ.

²⁶Mɔgɔ min bɛ ban k’a ta siman fiyeere mɔgɔw ma, mɔgɔw bɛ o tigi danga,

nka min bɛ a ta siman fiyeere, dugawu bɛ o tigi kan.

²⁷Mɔgɔ min bɛ tugu koɲuman nɔ fɛ, o tigi bɛ mɔgɔw diyanyako le fɛ,

nka mɔgɔ min bɛ kojugu yɔrɔɲini, kojugu le bɛna o sɔrɔ.

²⁸Mɔgɔ min k’a boromala a ta naforo kan, o tigi bɛ ben,

nka mɔgɔ terennin bɛ nugu ka ɲa i ko flaburukura bɔtɔ.

²⁹Mɔgɔ min bɛ kojugu lase a yɛrɛ ta so ma, o ta sɔrɔta bɛna kɛ fɔɲɔ le ye;

mɔgɔ naloman bɛna kɛ hakiritigi ta jɔn ye.

³⁰Mɔgɔ terennin bɛ den min kɛ, o yiri ye sisɔrɔyiri le ye;

mɔgɔ hakiritigi le bɛ mɔgɔw sɔrɔ.

³¹Hali mɔgɔ terennin bɛ a ta kɛwalew sara sɔrɔ dunuɲa ra yan,

janko ka n’a fɔ mɔgɔjugu ni jurumunkɛbaga!

¹Korori ka di mɔgɔ min ye, lɔnniya ka di o tigi ye,

nka mɔgɔ min bɛ ban jarakiri ma, o ye naloman le ye.

²Mɔgɔɲuman ko ka di Matigi Ala ye,

nka mɔgɔ min bɛ kojugu ŋaninya, Ala bɛ kiti ben o tigi kan.

³Adamaden tɛ sabati juguya baraka ra,

mɔgɔ terennin ta lilinw tɛ se ka yuguyugu ka bɔ o nɔ ra.

⁴Muso barakaman ye a cɛ ta masafugula le ye,

nka min b’a cɛ lamaroya, ale bɛ kɛ a cɛ fɛ i ko jorijugu min bɛ mɔgɔ kolo ɲimi.

⁵Mɔgɔ terenninw ta miiriya bɛ can le kan,

nka mɔgɔjuguw bɛ tagama nanbara le kan.

⁶Mɔgɔjuguw darakumaw ye jan dogoninw le ye min bɛ mɔgɔ faga,

nka mɔgɔɲumanw darakan bɛ o bɔsi.

⁷Mɔgɔjuguw bɛna yɛlɛma ka bɔ o nɔ ra, ka tunu pewu,

nka mɔgɔ terenninw ta so lɔnin bɛ to.

⁸Hakiri min bɛ mɔgɔ fɛ, i bɛ tando ka kaɲa ni o le ye,

nka mɔgɔ kɔnɔnɔjugu bɛ dɔgɔya.

⁹Mɔgɔw ye i mafiyɛnya k’a sɔrɔ baaraden bɛ i tɔgɔ ra, o ka fisa,

sani i ye i yɛrɛ bonya k’a sɔrɔ hali domuni tɛ sɔrɔ i boro.

¹⁰Mɔgɔ terennin b’a janto a ta bɛganw na ka o baro,

nka mɔgɔjugu ta hina ni a ta hinabariya bɛɛ ka kan.

¹¹Mɔgɔ min bɛ a ta foro sɛnɛ, o bɛ domuni sɔrɔ ka fa,

nka mɔgɔ min bɛ tugu fɛngbansanw nɔ fɛ, o hakiri ka dɔgɔ.

¹²Naforo min sɔrɔra kojugu sababu ra, mɔgɔjugu bɛ ɲabɔ o le fɛ,

nka mɔgɔ terenninw ta lilinw b’a to o bɛ den caman kɛ.

¹³Mɔgɔjugu bɛ mina a yɛrɛ ta kumakanjugu ta jan le ra,

nka mɔgɔ terennin bɛ bɔsi ka bɔ ɲagban na.

¹⁴Darakanɲuman bɛ koɲuman caman lase mɔgɔ ma;

ni mɔgɔ boro ka baara min kɛ, i bɛ o sara le sɔrɔ.

¹⁵Naloman ta sira ka ɲi ale yɛrɛ ɲa na,

nka mɔgɔ min bɛ sɔn ladiri ma, o ye hakiritigi ye.

¹⁶Naloman bɛ a ta dimi yira yɔrɔnin kelen na,

nka mɔgɔ min bɛ dɔgɔyari sɔnmina, o ka cegu.

¹⁷Mɔgɔ min bɛ can fɔ, kuma terennin le bɛ bɔ o da ra,

nka seerejugu ta ye nanbara ye.

¹⁸Mɔgɔ kumabagajugu ta kuma bɛ mɔgɔ sɔgɔ i ko kɛrɛkɛmuru,

nka hakiritigi ta kuma bɛ mɔgɔ jusu suma.

¹⁹Da min bɛ can fɔ, o bɛ si sɔrɔ tuma bɛɛ,

nka nɛnkun min bɛ faninya fɔ, o ta wagati ye ɲakɔmiko kelen ye.

²⁰Mɔgɔ minw bɛ kojugu ŋaninya, nanbara le bɛ olugu jusu ra,

nka minw bɛ mɔgɔw ladi ka o bla hɛra sira kan, olugu bɛna ninsɔndiya.

²¹Ala tɛ kojugu si ben mɔgɔ terennin kan,

nka mɔgɔjuguw ni tɔɔrɔ le bɛ ɲɔgɔn na.

²²Da min bɛ faninya fɔ, Matigi Ala bɛ o haramuya,

nka mɔgɔ min bɛ tagama ni kankelentigiya ye, o ko ka di a ye.

²³Mɔgɔ min ka cegu, o tɛ a ta lɔnniya wangola;

nka hakirintan bɛ a ta hakirintanya fɔ kɛnɛ kan ni a jusu bɛɛ ye.

²⁴Mɔgɔ min boro bɛ timinadiya baara ra, o tigi le bɛ sigi kuntigiya ra,

nka mɔgɔ farifaganin ka kan ni jagboyabaaraw le ye.

²⁵Mɔgɔ ta jusukunnahami b’a baraka ban,

nka kumakanɲuman bɛ mɔgɔ ninsɔndiya.

²⁶Mɔgɔ terennin bɛ sira yira a mɔgɔɲɔgɔn na,

nka mɔgɔjugu ta sira b’a lafiri.

²⁷Mɔgɔ farifaganin tɛ se ka hali a ta sogo jɛni a yɛrɛ ye,

nka ka timinadiya baara ra, nafaba bɛ o ra.

²⁸Si bɛ sɔrɔ terenninya sira le kan,

saya tɛ o sira kan.

¹Den hakiriman b’a facɛ ta ladirikan mɛn,

nka den kumakolonfɔbaga tɛ sɔn jarakiri ma.

²Mɔgɔ darakan sababu ra, i bɛ se ka fɛnɲuman sɔrɔ k’a domu,

nka janfamɔgɔ bɛ sama fariya dɔrɔn le nɔ fɛ.

³Mɔgɔ min b’a kumacogo kɔrɔsi, o b’a nin tanga,

nka min da yɛlɛnin lo tuma bɛɛ, o b’a yɛrɛ halaki.

⁴Fɛn caman nege bɛ salibagatɔ ra, nka a t’a sɔrɔ,

nka mɔgɔ min bɛ timinadiya baara ra, o bɛ wasa.

⁵Fɛn o fɛn ye faninya ye, mɔgɔ terennin bɛ o kɔninya,

nka mɔgɔjugu bɛ kuma ka tɔw dɔgɔya, ka o lamaroya.

⁶Mɔgɔ jusukungbɛnin ta terenninya le b’a tanga,

nka jurumunkɛbaga ta kojugu b’a halaki pewu.

⁷Dɔ b’a yɛrɛ kɛ waritigi ye k’a sɔrɔ foyi t’a fɛ,

dɔ fana b’a yɛrɛ kɛ fagantan ye k’a sɔrɔ naforoba b’a fɛ.

⁸Naforotigi ta wari le ye a nin kunmabɔsara ye,

nka mɔgɔ si tɛ fagantan jaraki.

⁹Mɔgɔ terennin ta fitinayeelen bɛ mana ka ɲa,

nka mɔgɔjugu ta fitina bɛ faga le.

¹⁰Yɛrɛyira bɛ mɔgɔ bla kɛrɛ dɔrɔn le ra,

nka minw bɛ sɔn ladiri ma, olugu ye hakiritigiw ye.

¹¹Naforo min bɛ na joona joona, o laban bɛ tunu yɔrɔnin kelen na,

nka mɔgɔ min bɛ a ta sɔrɔ dɔɔnin dɔɔnin, o ta bɛ caya.

¹²Mɔgɔ jigi bɛ fɛn min kan, ni o fɛn mɛɛnna kojugu, a bɛ i jusu kasi,

nka fɛn min nege bɛ mɔgɔ ra, ni i ka o sɔrɔ, o bɛ dɔ fara i si kan.

¹³Mɔgɔ min bɛ ladirikan mafiyɛnya, o juru bɛna sara o tigi ra,

nka min bɛ kuma jate, o tigi bɛna o baraji sɔrɔ.

¹⁴Hakiritigi ta ladirikan bɛ si di mɔgɔ ma,

a bɛ mɔgɔ tanga saya ta janw ma.

¹⁵Hakiriɲuman le bɛ mɔgɔ ko diya mɔgɔw ye,

nka janfamɔgɔ ni sɛgɛ le bɛ ɲɔgɔn na.

¹⁶Mɔgɔ ceguman bɛɛ bɛ a ta ko kɛ ni jatemina le ye,

nka hakirintan bɛ a ta hakirintanya yira bɛɛ ra.

¹⁷Ciradenjugu bɛ kojugu le lase mɔgɔ ma,

nka cirafɔbaga kankelentigi bɛ jususuma le lase mɔgɔ ma.

¹⁸Mɔgɔ min bɛ ban ladiri ma, o laban ye fagantanya ni maroya ye,

nka min bɛ sɔn jarakiri ma, o bɛ bonya sɔrɔ.

¹⁹Fɛn min lɔgɔ bɛ mɔgɔ ra, ni i ka o sɔrɔ, o ka di;

ka kojugu dabla, o ye mɔgɔ hakirintanw tana le ye.

²⁰Mɔgɔ min bɛ tagama ni hakiritigiw ye, o bɛ kɛ hakiritigi ye,

nka mɔgɔ min bɛ hakirintan kɛ a jɛnɲɔgɔn ye, o bɛ sɛgɛ.

²¹Kojugu le bɛ jurumunkɛbagaw kɔ,

nka mɔgɔ terenninw ta sara ye koɲuman ye.

²²Mɔgɔɲuman bɛ cɛn mara a ta denw ta denw ye,

nka jurumunkɛbaga b’a borofɛnw lajɛn k’a bla mɔgɔ terennin le ye.

²³Fagantan ta foro sɛnɛnin siman bɛ ɲa kosɛbɛ,

nka ni terenninya ka mɔgɔ min jɛn, o ta bɛɛ bɛ cɛn.

²⁴Mɔgɔ min bɛ bisan bla, o tigi ta den ko man di a ye le;

mɔgɔ min b’a den kanu, ale b’a janto a ra k’a koro.

²⁵Mɔgɔ terennin bɛ domuni kɛ ka wasa,

nka mɔgɔjugu kɔnɔbara lakolon bɛ to.

¹Muso hakiritigi bɛ a ta so lɔ,

nka muso hakirintan yɛrɛ boro bɛ a ta so ci.

²Mɔgɔ min bɛ siraɲuman tagama, Matigi Ala ɲasiran bɛ o tigi ra,

nka min tɛ sira terennin ta, o tɛ Ala bonya.

³Bere min bɛ naloman ta yɛrɛbonya bɔ a ra, o ye a yɛrɛ darakuma le ye;

nka mɔgɔ hakiritigi ta darakuma b’a bɔsi.

⁴Ni sɛnɛkɛmisi tɛ yi, bondow lakolon bɛ to,

nka sɛnɛkɛmisiw baraka sababu ra, siman caman bɛ sɔrɔ.

⁵Seere kankelentigi tɛ faninya tigɛ,

nka seerejugu bɛ faninya caman fɔ.

⁶Kumakolonfɔbaga bɛ hakiritigiya ɲini, a t’a sɔrɔ,

nka faamurikɛbaga ta lɔnniya sɔrɔ ka di.

⁷I yɛrɛ mabɔ mɔgɔ hakirintan na,

sabu i tɛna lɔnniyakuma si sɔrɔ ka bɔ a da ra.

⁸Mɔgɔ ceguman ta hakiritigiya ye k’a janto a tɛmɛsiraw ra,

nka hakirintan ta nalomanya b’a lafiri.

⁹Nalomanw tɛ hakɛbɔ saraka* jate,

nka Ala bɛ sɔn mɔgɔɲumanw ma.

¹⁰Mɔgɔ jusukun yɛrɛ le bɛ a yɛrɛ ta tɔɔrɔw silɔn,

mɔgɔ fana tɛ se ka mɔgɔ wɛrɛ jusukun ta ɲagari silɔn.

¹¹Mɔgɔjugu ta bon bɛ ci,

nka mɔgɔɲuman ta so bɛ sabati.

¹²Mɔgɔ bɛ sira dɔ ye, ko a ka ɲi,

nka a laban bɛ taga kɛ saya sira le ye.

¹³Mɔgɔ bɛ se ka yɛrɛko k’a sɔrɔ tɔɔrɔ bɛ a jusu ra,

ɲagari fana bɛ se ka laban ni jusukasi ye.

¹⁴Mɔgɔ sɔnkolon bɛna a ta kɛwale tɔnɔ sɔrɔ,

mɔgɔɲuman fana bɛna a ta tɔnɔ sɔrɔ.

¹⁵Naloman bɛ la ko bɛɛ ra,

nka mɔgɔ ceguman b’a tagamacogo kɔrɔsi.

¹⁶Hakiritigi bɛ siran kojugu ɲa, k’a yɛrɛ mabɔ a ra,

nka hakirintan tɛ a yɛrɛ mina, sabu a lanin bɛ a yɛrɛ ra.

¹⁷Mɔgɔ min jusu gban ka di, o bɛ hakirintanyakow kɛ,

mɔgɔ min bɛ kojugu ŋaninya, mɔgɔw bɛ o tigi kɔninya.

¹⁸Nalomanw bɛ hakirintanya le sɔrɔ o ninyɔrɔ ye,

nka lɔnniya masafugula le bɛ biri mɔgɔ cegumanw kun na.

¹⁹Mɔgɔjuguw bɛna o kinbiri gban mɔgɔɲumanw kɔrɔ,

mɔgɔ kɛwalejuguw bɛna o kinbiri gban mɔgɔ terenninw ta bondaw ra.

²⁰Hali fagantan sigiɲɔgɔn b’a kɔninya,

nka naforotigi kanubagaw ka ca.

²¹Ka i sigiɲɔgɔn dɔgɔya, o ye jurumun le ye,

nka mɔgɔ min bɛ makari ɲanibagatɔw ra, o tigi ta ɲana.

²²Minw bɛ kojugu ŋaninya, yala olugu tɛ o yɛrɛ lafirira le wa?

Nka minw bɛ koɲuman ŋaninya, olugu bɛ to ɲumanya ni kankelentigiya ra.

²³Mɔgɔ bɛ sɛgɛ baara o baara ra, tɔnɔ bɛ sɔrɔ o ra,

nka ka to kumagbansanfɔ ra, o bɛ fagantanya dɔrɔn le lase mɔgɔ ma.

²⁴Hakiritigiw ta naforo le ye o ta masafugula ye,

nka hakirintan ta nalomanya tɛ kɛ foyi ye ni nalomanya tɛ.

²⁵Seere canfɔbaga bɛ mɔgɔ nin kisi,

nka seere faninyafɔbaga ta ye nanbara ye.

²⁶Matigi Ala ɲasiran bɛ mɔgɔ min na, jigiyaba le bɛ o tigi fɛ,

o tigi bɛ kɛ a ta denw fana dogoyɔrɔ ye.

²⁷Ka siran Matigi Ala ɲa, o bɛ si di mɔgɔ ma,

a bɛ mɔgɔ kisi saya ta janw ma.

²⁸Ni jamana mɔgɔw ka caya, o ye masacɛ ta bonya le ye,

nka mɔgɔntanya ye fagama ta ben sababu le ye.

²⁹Mɔgɔ min bɛ sabari, o ta faamuri ka bon,

nka min jusu gban ka di, o bɛ a ta nalomanya le yira.

³⁰Jususuma ye mɔgɔ farikolo kɛnɛya le ye,

nka ɲangboya bɛ i ko jorijugu min bɛ mɔgɔ kolo ɲimi.

³¹Ni mɔgɔ min ka dɛsɛbagatɔ minako juguya, o tigi k’a danbaga le mafiyɛnya,

nka ni mɔgɔ min ka ɲa fagantan ma, o tigi k’a danbaga le bonya.

³²Mɔgɔjugu yɛrɛ ta kɛwalejugu le b’a laben,

nka mɔgɔ terennin bɛ jigiya sɔrɔ hali a satuma ra.

³³Hakiritigiya siginin bɛ faamurikɛbagaw jusukun na,

nka hakiritigiya lɔnbaga tɛ hakirintanw cɛ ra.

³⁴Terenninya le bɛ jamana kɔrɔta,

nka jurumun ye siyaw bɛɛ ta maroyako le ye.

³⁵Baaraden min bɛ tagama ni hakiri ye, o ko ka di masacɛ ye,

nka baaraden min bɛ maroyakow kɛ, a jusu bɛ bɔ o kɔrɔ.

¹Ka mɔgɔ jaabi ni kumadiman ye o bɛ a ta jusugban mala,

nka kumajugu bɛ mɔgɔ ta dimi lawuri.

²Lɔnniyakuma cɛ ka ɲi hakiritigi da ra,

nka hakirintan da bɛ nalomanyakumaw le fɔ.

³Matigi Ala ɲa bɛ yɔrɔ bɛɛ ra,

a bɛ bɛɛ kɔrɔsira, mɔgɔjuguw fara mɔgɔɲumanw kan.

⁴Nɛnkun min bɛ kumadiman fɔ, o bɛ i ko yiri min bɛ si di mɔgɔ ma,

nka min bɛ mɔgɔ janfa, o bɛ mɔgɔ jusu cɛn.

⁵Naloman tɛ a facɛ ta ladirikan jate,

nka mɔgɔ min bɛ sɔn korori ma, o ye mɔgɔ ceguman ye.

⁶Naforo caman bɛ sɔrɔ mɔgɔ terennin ta so,

nka mɔgɔjugu ta sɔrɔta bɛ sɛgɛ le lase a ma.

⁷Hakiritigiw da bɛ lɔnniyakumaw le seri mɔgɔw kan,

nka o ɲɔgɔn tɛ se ka bɔ hakirintanw jusukun na.

⁸Matigi Ala bɛ mɔgɔjugu ta saraka haramuya,

nka a bɛ mɔgɔɲumanw ta Aladaari mina.

⁹Matigi Ala bɛ mɔgɔjugu ta kɛwalew haramuya,

nka minw tugunin bɛ terenninya kɔ, a bɛ olugu kanu.

¹⁰Mɔgɔ min bɛ siraɲuman bla, kororigbɛlɛn le bɛna se o tigi ma;

mɔgɔ min tɛ sɔn jarakiri ma, o le bɛ kɛ o tigi ta saya sababu ye.

¹¹Saya dibi ni lahara dibi, o si dogonin tɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ,

janko ka n’a fɔ adamaden jusukun!

¹²Ka kumakolonfɔbaga jaraki, o man di a ye,

o kosɔn a tɛ sɔn ka taga hakiritigiw fɛ.

¹³Jusudiya bɛ mɔgɔ ɲada cɛɲa,

nka jusukasi bɛ mɔgɔ ninsɔngboya.

¹⁴Mɔgɔ faamurikɛbaga le bɛ lɔnniya ɲini,

nka nalomanya le ye hakirintanw ta baro ye.

¹⁵Lon bɛɛ ye lonjugu ye ɲanibagatɔ fɛ,

nka mɔgɔ wasanin bɛ ɲanagbɛ le ra wagati bɛɛ.

¹⁶I borofɛn ye dɔgɔya, nka Matigi Ala ɲasiran ye kɛ i ra,

o ka fisa i ye naforoba sɔrɔ ka to ɲagban na.

¹⁷Ka flaburunan gbansan domu ni i kanubaga ye,

o ka fisa i ye taga misisogo tɔrɔnin domu ni i kɔninyabaga ye.

¹⁸Mɔgɔ jusu gbannin bɛ kɛrɛ lawuri,

nka mɔgɔ sabarinin bɛ kɛrɛ mala.

¹⁹Ŋaniw bɛ wuri ka salibagatɔ ta tɛmɛsira bɛɛ datugu,

nka mɔgɔɲuman ta sira ye siraba gbɛnin le ye.

²⁰Den hakiriman b’a facɛ jusu suma,

nka adamaden hakirintan b’a bamuso dɔgɔya.

²¹Mɔgɔ min hakiri ka dɔgɔ, nalomanya ye o tigi fɛ ɲagariko le ye,

nka mɔgɔ faamurikɛbaga bɛ teren ka taga a ta sira fɛ.

²²Ni mɔgɔw ma sigi ka kuma ka sɔrɔ ka baara min dabɔ, o baara bɛ cɛn,

nka ni ladibagaw cayara, baara bɛ ɲa.

²³Kuma jaabikoɲuman, o bɛ mɔgɔ ninsɔndiya;

ka kuma fɔ a fɔwagati ra, o ka di dɛ!

²⁴Sira min bɛ yɛlɛn san fɛ, ɲanamanya sira, mɔgɔ hakiriman bɛ o le ta;

sira min bɛ jigi ka taga saya ra, a b’a yɛrɛ kisi o sira ma.

²⁵Matigi Ala bɛ yɛrɛbonyabaga ta bon ben,

nka a b’a janto muso cɛ sanin ta yɔrɔ ra.

²⁶Matigi Ala bɛ ŋaninyajuguw haramuya,

nka kumaɲumanw saninyanin lo a ɲa kɔrɔ.

²⁷Mɔgɔ min tɛ fa naforojugu ra ka ye, o tigi bɛ bɔnɔ lase a ta so ma,

nka bonya min bɛ mina dogo ra, mɔgɔ min bɛ o haramuya, o tigi bɛ si sɔrɔ.

²⁸Mɔgɔ terennin bɛ miiri fɔlɔ ka sɔrɔ ka mɔgɔ jaabi,

nka mɔgɔjugu da bɛ kumakolonw dɔrɔn le fɔ.

²⁹Matigi Ala b’a yɛrɛ mabɔ mɔgɔjuguw ra,

nka a bɛ mɔgɔ terenninw ta Aladaari lamɛn.

³⁰Flɛrikɛcogoɲuman bɛ mɔgɔ jusu diya;

ka kibaro diman lamɛn, o bɛ mɔgɔ kolow kɛnɛya.

³¹Jarakirikuma min bɛ mɔgɔ bla siraɲuman kan, ni mɔgɔ min k’a toro malɔ o ra,

o tigi bɛ se ka sigi hakiritigiw cɛ ra.

³²Mɔgɔ min bɛ ban ladiri ma, o tigi t’a nin fɛ,

nka mɔgɔ min bɛ jarakirikumaw lamɛn, o bɛ hakiri sɔrɔ.

³³Matigi Ala ɲasiran bɛ mɔgɔ karan hakiritigiya ra,

nka yɛrɛmajigi kɔ ye bonya ye.

Matigi Ala le ye Setigi ye fɛn bɛɛ ra

¹Adamaden kɔni bɛ ko miiri a jusukun na,

nka ni Matigi Ala da ka min latigɛ, o le bɛ kɛ.

²Mɔgɔ ta kɛwalew bɛɛ bɛnnin lo a yɛrɛ ɲa na,

nka Matigi Ala le bɛ mɔgɔ ta miiriya cogo lɔn.

³I ta kow bɛɛ to Matigi Ala boro,

ni o kɛra, i ta kokɛtaw bɛ ɲa.

⁴Matigi Ala ka fɛn bɛɛ dan kun dɔ le ra,

hali mɔgɔjugu, ale danna lonjugu le kosɔn.

⁵Matigi Ala bɛ mɔgɔ yadanin haramuya;

sigiya t’a ra, Ala tɛna a to ni a ma a ta hakɛw juru sara a ra.

⁶Ka koɲuman kɛ, ani ka can sira tagama, o bɛ mɔgɔ ta kojugu kafari,

Matigi Ala ɲasiran fana bɛ mɔgɔ bɔ sirajugu kan.

⁷Ni mɔgɔ ta kɛwalew diyara Matigi Ala ye,

a bɛ hɛra don hali i ni i juguw cɛ.

⁸I ta sɔrɔta ye dɔgɔya, nka i ye kɛ mɔgɔ terennin ye,

o ka fisa sani i ta sɔrɔta ye caya, k’a sɔrɔ i bɛ tagama terenbariya le ra.

⁹Adamaden bɛ a ta kokɛtaw jate mina a jusukun na,

nka Matigi Ala le b’a tɛmɛsira yira a ra.

Masacɛw ta ko

¹⁰Masacɛ darakuma bɛ i ko Ala ta kuma,

o kosɔn ni a bɛ kiti tigɛ, a da man kan ka firi kuma ra.

¹¹Sumanikɛnan bɛnnin ni a sumanikɛfɛn bɛɛ ye Matigi Ala ta le ye,

kilo dafanin min o min bɛ bɔrɔ kɔnɔ, o bɛɛ ye a ta fɛn latigɛnin le ye.

¹²Masaw bɛ kɛwalejuguw haramuya,

sabu terenninya le bɛ masaya sabati.

¹³Kuma terenninw ka di masaw ye;

mɔgɔ min bɛ can fɔ, o tigi ko ka di o ye.

¹⁴Masacɛ ta jusugban ye saya ta ciraden le ye,

nka mɔgɔ hakiritigi bɛ se k’a jusu suma.

¹⁵Ni ninsɔndiya bɛ masacɛ ɲada kan, mɔgɔw bɛ si sɔrɔ,

ni mɔgɔw ko diyara a ye, a bɛ kɛ i ko sankaba minw bɛ sanji laban lana.

Adamadenya minacogo

¹⁶Ka hakiritigiya sɔrɔ, o ka ɲi ka tɛmɛ sanin kan pewu!

Ka faamuri sɔrɔ, o ka fisa ni warigbɛ sɔrɔri ye pewu!

¹⁷Mɔgɔɲumanw bɛ o tɛmɛsira mabɔ kojugu ra;

ni mɔgɔ min b’a tɛmɛsira kɔrɔsi, o tigi b’a jantora a yɛrɛ nin le ra.

¹⁸Yɛrɛbonya kɔ ye halakiri ye,

waso kɔ ye ben ye.

¹⁹Ka i yɛrɛ majigi ka sigi ni mɔgɔ sabarininw ye,

o ka fisa sani i ye taga sigi ni yɛrɛbonyabagaw ye ka o ta benkannifɛnw domu.

²⁰Mɔgɔ min b’a hakiri sigi ka kuma lamɛn, o tigi bɛ hɛra sɔrɔ,

mɔgɔ min b’a jigi la Matigi Ala kan, o tigi ta bɛ ɲa.

²¹Hakiritigiya bɛ mɔgɔ min jusukun na, o tigi le bɛ wele ko faamurikɛbaga,

kumacogoɲuman fana bɛ mɔgɔ ta kuma baraka bonya.

²²Mɔgɔ min bɛ tagama ni hakiri ye, hakiri bɛ si di o tigi ma,

nka nalomanw ta sɛgɛ bɛ bɔ o yɛrɛ ta nalomanya le ra.

²³Mɔgɔ hakiritigi jusukun le b’a da sɔn hakiri ra,

a bɛ baraka don a ta darakumaw ra.

²⁴Kumadiman ye li le ye,

a bɛ i jusu diya, a bɛ i fari fana kɛnɛya.

²⁵Mɔgɔ bɛ sira dɔ ye, ko a ka ɲi,

nka a laban bɛ taga kɛ saya sira le ye.

²⁶Kɔngɔ le bɛ baarakɛbaga bla baara ra,

sabu mɔgɔ da le b’a ɲɔni k’a bla baara ra.

²⁷Mɔgɔ sɔnkolon bɛ kojugu le labɛn,

a darakuma bɛ i ko tasuma farimanba.

²⁸Kumayɛlɛmabaga bɛ mɔgɔw bla ɲɔgɔn na,

nafigi bɛ terimanw faran.

²⁹Mɔgɔ fariman b’a mɔgɔɲɔgɔn nɛgɛ,

k’a bla sirajugu kan.

³⁰Mɔgɔ min b’a ɲa tugu ka kojugu miiri,

mɔgɔ min b’a dagbolo kin, o tigi ka kojugu kɛ ka ban.

³¹Kɔrɔya ta kunsigigbɛ ye bonya masafugula le ye,

mɔgɔ min bɛ sira terennin tagama, o le b’a sɔrɔ.

³²Sani i ye kɛ kɛrɛkɛcɛfari ye, kɛ mɔgɔ sabarinin ye, o le ka fisa;

sani i ye kɛ kɛrɛkɛcɛ ye min bɛ dugu mina, kɛ mɔgɔ ye min b’a yɛrɛ mina, o le ka fisa.

³³Mɔgɔw bɛ kara la* janko ka kow latigɛ,

nka ni ko o ko latigɛra, i b’a sɔrɔ o bɔra Matigi Ala yɛrɛ le ra.

¹Burukunkurun jalan, o ni ɲasuma,

o ka fisa ni bon fanin ye sogo ra, nka lon o lon kɛrɛ.

²Jɔncɛ hakiriman, o laban bɛ kɛ a matigicɛ ta denkolon kuntigi ye;

o jɔncɛ le bɛna cɛn ta ni a matigicɛ dencɛ tɔw ye.

³O bɛ warigbɛ don daganin kɔnɔ tasuma ra, ka sanin yeele furunɛ kan, k’a silɔn,

nka Matigi Ala le bɛ adamaden jusukun sɛgɛsɛgɛ.

⁴Kojugukɛbaga le b’a janto mɔgɔjuguw ta kuma ra,

faninyatigɛbaga le b’a toro malɔ ka kumajuguw lamɛn.

⁵Mɔgɔ min bɛ fagantan lɔgɔbɔ, o tigi b’a danbaga le mafiyɛnya,

mɔgɔ min bɛ ɲagari dɔ ta cɛnri kosɔn, Ala tɛna o tigi jarakibari to.

⁶Cɛkɔrɔbaw ta masafugula ye o mamadenw le ye,

denw fana ta kunkɔrɔtasababu ye o worobagaw ye.

⁷Mɔgɔkunntan ni kumafɔkoɲuman man kan,

janko ka n’a fɔ fagama ni faninya!

⁸Minw bɛ bonyafɛnw di mɔgɔw ma dogo ra, a bɛ olugu ɲa na ko fla le bɛ o bonyaw ra,

ko ni i ka bonya di dɔrɔn, ni i boro ka don fɛn o fɛn na, o bɛ ɲa.

⁹Mɔgɔ min bɛ hakɛ yafa, o bɛ kanuya le ɲini;

nka min bɛ to ka kɔsegi hakɛkow kan, o b’a teriw mabɔ a yɛrɛ ra.

¹⁰Jarakiko kelen bɛ min ɲa faamurikɛbaga ye,

hali bisan ɲa kɛmɛ tɛ o ɲa hakirintan ye.

¹¹Mɔgɔjugu tɛ foyi ɲini ni murutiri tɛ;

o ra, ciraden hinabari dɔ le bɛna ci a kama.

¹²Ka bɛn ni wara dɔ ye min denw bɔsira a ra,

o ka fisa sani i ye bɛn ni hakirintan dɔ ye min bɛ a ta nalomanyakow ra.

¹³Mɔgɔ min bɛ koɲuman sara ni kojugu ye,

kojugu tɛna mabɔ o tigi ta so ra ka ye.

¹⁴Ka kɛrɛ lawuri, ani ka jiwoyoba tɛmɛsira dayɛlɛ, o bɛɛ ye kelen ye;

o ra, sani sɔsɔri ye na gban, i yɛrɛ kun bɔ.

¹⁵Mɔgɔ min bɛ jo di kojugukɛbaga ma, ani min bɛ kiti ben mɔgɔ terennin kan,

Matigi Ala bɛ o mɔgɔ fla bɛɛ haramuya.

¹⁶Ka hakiritigiya sansɔngɔ don hakirintan boro, o bɛ mun le ɲa?

Mɔgɔ min tɛ miiri, o bɛ se ka hakiritigiya san cogo di?

¹⁷Mɔgɔ ta teri bɛ i kanu wagati bɛɛ,

balemaya fana kun ye ɲɔgɔndɛmɛ ye degu wagatiw ra.

¹⁸Mɔgɔ min hakiri ka dɔgɔ, o le bɛ sɔn ka layiri ta,

k’a yɛrɛ kɛ mɔgɔ wɛrɛ ta juru ko seere ye.

¹⁹Kɛrɛ ka di mɔgɔ min ye, jurumun le ka di o ye,

mɔgɔ min b’a yɛrɛ kɔrɔta, o tigi b’a yɛrɛ ta cɛnri le ɲini.

²⁰Mɔgɔ min jusukun terennin tɛ, o tɛ hɛra sɔrɔ,

kojugu fana bɛ ben kumayɛlɛmabaga le kan.

²¹Ni mɔgɔ min ka den hakirintan woro, o tigi ta ye jusukasi ye,

denkolon facɛ tɛ se ka ninsɔndiya.

²²Jusudiya ye fla ɲanaman le ye,

nka jusukasi bɛ mɔgɔ baraka ban.

²³Mɔgɔjugu bɛ bonyafɛn mina k’a dogo a ta deregeba jukɔrɔ,

ka can yɛlɛma k’a kɛ faninya ye.

²⁴Mɔgɔ faamurikɛbaga ta miiriya bɛ hakiritigiya le kan tuma bɛɛ,

nka hakirintan ta miiriya bɛ yaala ka taga fɔ dugukolo dan na.

²⁵Den hakirintan bɛ dimi don a facɛ ra,

ka jusukasi bla a bamuso ra.

²⁶Ka baga mɔgɔ terennin ma ka wari ben a kan ko a y’a sara, o man ɲi;

ka baga fagama ma k’a bugɔ a ta koɲuman kosɔn, o ma bɛn.

²⁷Mɔgɔ min b’a kumacogo kɔrɔsi, o tigi ka ko lɔn,

mɔgɔ min hakiri siginin lo, o tigi ye faamurikɛbaga ye.

²⁸Hali naloman, ni a ka se ka je, a bɛ jate hakiritigi ye;

ni a ka se a da kɔrɔ, a bɛ jate faamurikɛbaga ye.

¹Kelennamɔgɔ b’a yɛrɛ negerakow le ɲini,

fɛn o fɛn bɛ se k’a sɔn hakiriɲuman na, a bɛ ban o bɛɛ ma.

²Hakirintan mako tɛ faamuri ra,

nka k’a yɛrɛ kɔnɔnɔkow fɔ, o ka di a ye.

³Kojugukɛ bɛ na ni dɔgɔyari ye,

yɛrɛmafiyɛnyari, o bɛ na ni lebu ye.

⁴Kuma bɛ i ko ji min ka dun, i ko kɔ min fara fɔ ka bɔ kɛnɛ ma;

hakiritigiya bɛ sɔrɔ kuma le ra.

⁵Ka fara kojugukɛbaga kan,

ka jo bɔsi mɔgɔ terennin na kiti ra, o man ɲi.

⁶Hakirintan da le b’a bla kɛrɛ ra,

a yɛrɛ darakuma le bɛ bugɔri lase a ma.

⁷Hakirintan yɛrɛ darakuma le bɛ kojugu ben a kan,

a yɛrɛ ta kumaw le bɛ kɛ jan ye k’a mina.

⁸Nafigi darakan bɛ i ko domunifɛn diman,

i b’a kunu cogo min na, a bɛ jigi i kɔnɔbara ra ten.

⁹Mɔgɔ min b’a boro sumaya baara ra,

o ye cɛnrikɛbaga dɔgɔcɛ le ye.

¹⁰Matigi Ala tɔgɔ bɛ i ko kɛrɛkunbɛnbon,

mɔgɔ terennin bɛ bori ka taga don o so kɔnɔ k’a yɛrɛ kisi.

¹¹Naforotigi ta naforo ye a ta dugu barakaman le ye,

a b’a miiri ko kogojan lo, min b’a tanga fɛn bɛɛ ma.

¹²Ni yɛrɛbonya ka don mɔgɔ jusukun na, o kɔ ye cɛnri ye,

nka yɛrɛmajigi kɔ ye bonya ye.

¹³Mɔgɔ min bɛ kɔrɔtɔ ka kuma jaabi k’a sɔrɔ a m’a bɛɛ lamɛn fɔlɔ,

o ta ye nalomanya le ye, a laban fana ye maroya ye.

¹⁴Mɔgɔ jusukun le bɛ baraka don a ra k’a to a ye bana sɔnmina,

nka ni i jusu cɛnna ka ban, mun le bɛ se ka i dɛmɛ?

¹⁵Faamuri jusu bɛ mɔgɔ min fɛ, o le bɛ lɔnniya sɔrɔ,

hakiritigi toro bɛ lɔnniyakumaw le ɲini.

¹⁶Mɔgɔ ta bonyafɛnw le bɛ sira dayɛlɛ a ye,

fɔ ka taga a lase fagamaw kɔrɔ.

¹⁷Ni mɔgɔ min kɔnna k’a ta ɲafɔ kititigɛyɔrɔ ra, a bɛ kɛ i n’a fɔ jo bɛ ale le fɛ,

fɔ mɔgɔ wɛrɛ le ye na, ka na o ko sɛgɛsɛgɛ, can yɛrɛ bɛ sɔrɔ ka lɔn.

¹⁸Karala bɛ kɛrɛ ban,

a bɛ fangatigiw faran ka o bɔ ɲɔgɔn na.

¹⁹Ka gbara i balema tɔɲɔnin na, o ka gbɛlɛn ka tɛmɛ dugu barakaman minari kan;

Masabonba donda belen kari ka di ka tɛmɛ kɛrɛban kan.

²⁰Mɔgɔ da bɛ min fɔ, i bɛ se ka i ta domuni sɔrɔ o sababu ra,

i darakuma bɛ se ka kɛ sababu ye ka i wasa.

²¹Saya ni si bɛ sɔrɔ adamaden nɛnkun na,

ni kuma ka diya mɔgɔ min ye, o tigi fana bɛ kuma tɔnɔ sɔrɔ.

²²Ni mɔgɔ ka muso sɔrɔ, a ka fɛnɲuman sɔrɔ,

Matigi Ala ka koɲumanba le kɛ a ye fana.

²³Fagantan ta kuma ye makarikanw le ye,

nka naforotigi ta jaabiri ye kumagbɛlɛnw le ye.

²⁴Mɔgɔ jɛnɲɔgɔn dɔw bɛ cɛnri le lase i ma,

nka teri dɔ bɛ yi, o bɛ nɔrɔ i ra ka tɛmɛ hali i balema kan.

¹Fagantan min jusukun gbɛnin lo,

o ka fisa ni mɔgɔ hakirintan ye min da tɛ kuma terennin fɔ.

²Ka don ko ra ni jusugban ye k’a sɔrɔ i ma jatemina kɛ fɔlɔ, o man ɲi;

teriyakojugu fana bɛ mɔgɔ lafiri.

³Adamaden ta nalomanya le bɛ cɛnri lase a ma,

o kɔ, a b’a jusu bɔ Matigi Ala kɔrɔ.

⁴Naforo bɛ mɔgɔ teriw caya,

nka dɛsɛbagatɔ teri bɛ ban a ra.

⁵Seerejugu jarakibari tɛna to fiyewu,

faninyafɔbaga fana tɛna bɔsi.

⁶Mɔgɔ caman b’a fɛ ka o yɛrɛ ko diya fagamaw ye,

mɔgɔ min bɛ mɔgɔ sɔn, bɛɛ bɛ kɛ o teri ye.

⁷Fagantan balemaw bɛɛ b’a kɔninya,

janko ka n’a fɔ a teriw; olugu bɛ o yɛrɛ mabɔ a ra le;

hali ni a b’a fɛ ka kuma ni dɔ ye, a tɛ mɔgɔ si ye.

⁸Mɔgɔ min bɛ hakiri ɲini, o tigi b’a yɛrɛ nin kanu;

mɔgɔ min bɛ faamuri ɲini, o tigi bɛna fɛnɲuman sɔrɔ.

⁹Seerejugu jarakibari tɛna to fiyewu,

faninyafɔbaga fana bɛna halaki.

¹⁰Mɔgɔ hakirintan man kan ni mɔgɔbaya ye,

jɔn fana man kan ka sigi kuntigiya ra fagamaden kunna.

¹¹Mɔgɔ min bɛ tagama ni hakiri ye, o tigi sabarinin lo;

mɔgɔw b’a hakɛ ta, a tɛ o jate minkɛ, o le ye a ta bonya ye.

¹²Masacɛ diminin mankan bɛ i ko jarakanbelen kasikan,

nka a ta ɲumanya bɛ i ko gɔmiji min bɛ sumaya jigi binw kan.

¹³Den hakirintan bɛ bɔnɔ le lase a facɛ ma,

musow ta kɛrɛ fana ye kodablabari le ye, i ko ji min bɛ tɔnitɔni tuma bɛɛ.

¹⁴Mɔgɔ bɛ se ka bon ni naforo sɔrɔ cɛn ye i facɛ fɛ,

nka muso hakiriman dibaga ye Matigi Ala le ye.

¹⁵Salibagatɔya bɛ mɔgɔ bla sunɔgɔba le ra;

mɔgɔ farifaganin le fana bɛ to kɔngɔ ra.

¹⁶Mɔgɔ min bɛ kuma lamɛn, o tigi b’a nin kisi,

nka mɔgɔ min t’a tagamacogo kɔrɔsi, o tigi bɛ sa.

¹⁷Ni mɔgɔ min ka makari dɛsɛbagatɔ ra, o tigi ka juru le don Matigi Ala ra;

Ala bɛna a ta koɲuman sara a ye.

¹⁸I den koro a korowagati ra,

nka i kana dimi a kɔrɔ k’a faga.

¹⁹Mɔgɔ jusu fariman ta fariya hakɛ ka kan ka bɔ a ra,

ni o tɛ, ni i k’a to yi, i bɛna a to a b’a ɲɔgɔn wɛrɛ le kɛ tuun.

²⁰Ni i bɛ ladirikan mɛn, ka sɔn karan ma,

a laban i fana bɛ kɛ hakiritigi ye.

²¹Miiriya caman bɛ mɔgɔ jusukun na,

nka Matigi Ala ka min latigɛ, o le bɛ kɛ.

²²Min bɛ ɲini adamaden fɛ, o ye koɲuman ye;

nka fagantan belen ka fisa ni faninyatigɛbaga ye.

²³Matigi Ala ɲasiran bɛ si di mɔgɔ ma,

a bɛ i wasa, i bɛ si hɛra ra, kojugu si tɛ se i ma.

²⁴Salibagatɔ b’a boro don tominan kɔnɔ,

nka a tɛ se k’a lase hali a da ma.

²⁵Ni i ka kumakolonfɔbaga bugɔ, ni naloman ka o ye, ale bɛ ceguya;

ni i ka faamuribaga jaraki ko dɔ ra, a bɛ faamuri sɔrɔ.

²⁶Den min b’a facɛ minako juguya, k’a bamuso gbɛn,

o ye denkolon le ye, den min bɛ mɔgɔ lebu.

²⁷Ne dencɛ, ni i kɔni b’a fɛ ka i yɛrɛ mabɔ lɔnniyakuma ta sira kan,

o tuma i ye ladirikanw lamɛnni dabla.

²⁸Seere sɔnkolon mako tɛ can ra,

kojugu ka di kojugukɛbaga ye i ko to.

²⁹Tɔɔrɔ labɛnna kumakolonfɔbagaw kama,

bugɔribere fana labɛnna hakirintanw kɔ kama.

¹Duvɛn bɛ mɔgɔ bla kumakolonfɔ ra, minnifɛn fariman bɛ mɔgɔ bla mankanci ra,

ni mɔgɔ o mɔgɔ ka a yɛrɛ bla o ra, o tigi tɛ kɛ hakiritigi ye.

²Masacɛ diminin ta jatigɛ bɛ i ko jarakanbelen kasikan jatigɛ;

ni mɔgɔ min k’a jusu wuri, o tigi ka kojuguba kɛ a yɛrɛ ra.

³Ka i yɛrɛ mabɔ kɛrɛkow ra, mɔgɔ ta bonya bɛ o le ra,

nka naloman bɛɛ ka teli ka don kɛrɛ ra.

⁴Nɛnɛ kosɔn, salibagatɔ tɛ sɔn ka bɔ ka taga sɛnɛ kɛ,

ni simantigɛwagati nana se, a bɛ siman ɲini a tɛ foyi sɔrɔ.

⁵Adamaden jusukun ta kolatigɛninw bɛ i ko kɔlɔn min ji yɔrɔ ka jan,

nka mɔgɔ faamurikɛbaga bɛ se ka o ji bi.

⁶Mɔgɔ caman bɛ o yɛrɛ ta koɲuman lakari,

nka lanamɔgɔ yɛrɛ, o sɔrɔ man di.

⁷Mɔgɔ terennin jusukun gbɛnin lo,

a ta den minw bɛ to a kɔ fɛ, olugu ta ɲana!

⁸Ni masacɛ sigira a ta kititigɛsiginan kan,

a ɲa bɛ kojugu bɛɛ ye k’a lɔn.

⁹Jɔn le bɛ se k’a fɔ ko: «Ne ka ne jusukun ko k’a gbɛ,

ne saninyara ka bɔ ne ta jurumun bɛɛ ra»?

¹⁰Ka kilo yɛlɛma, walama ka sumanikɛminan yɛlɛma,

Matigi Ala bɛ o ko fla bɛɛ haramuya.

¹¹Hali denfitini ta kɛwalew b’a yira a bɛna kɛ mɔgɔ suguya min ye,

ni a bɛna kɛ mɔgɔ terennin ye, ani mɔgɔsɔbɛ, o bɛ lɔn a ta kɛwalew fɛ.

¹²Matigi Ala le ka toro dan mɛnni kama,

ka ɲa dan yeri kama.

¹³I kana a to sunɔgɔ ye diya i ye ka tɛmɛ, ni o tɛ, fagantanya bɛna ben i kan,

i ɲa yɛlɛ, ni o kɛra, i bɛ fa domuni na.

¹⁴Sannikɛbaga b’a fɔ ko: «Nin man ɲi, nin man ɲi fiyewu!»

Nka ni a k’a kɔ don, a b’a fɔ ko ale ka fɛnɲuman sɔrɔ.

¹⁵Sanin bɛ sɔrɔ, lulu caman fana bɛ sɔrɔ,

nka lɔnniyakuma dawula ka bon ni a bɛɛ ye.

¹⁶Ni mɔgɔ min k’a yɛrɛ kɛ mɔgɔ wɛrɛ ta juru ko seere ye,

o tigi ta derege ka kan ka mina a ra ka o juru tɔnɔmasigi;

ni mɔgɔ min ka layiri ta, ko a bɛ lɔ ni mɔgɔ wɛrɛ ta ko ye,

fɛn dɔ ka kan ka mina o tigi ra k’a kɛ a sarati ye.

¹⁷Domuni min sɔrɔra nanbara ra, o ka di mɔgɔ da ra,

nka a laban bɛ kɛ bɛrɛkoro le ye ka i da fa.

¹⁸Ladiri le bɛ mɔgɔ ta kokɛtaw ɲa,

sani i ye taga kɛrɛ ra, i ka kan ka hakiri ɲini fɔlɔ.

¹⁹Nafigi bɛ mɔgɔw ta gundow labɔ kɛnɛ kan,

mɔgɔ min da ka fiyɛn, i kana o tigi kɛ i jɛnɲɔgɔn ye.

²⁰Ni mɔgɔ min k’a facɛ ni a bamuso mafiyɛnya,

o tigi ta fitina bɛ faga k’a to dibiba cɛ ma.

²¹Naforo min barara ka sɔrɔ joona joona,

a laban, baraka tɛ kɛ o ra.

²²I kana a fɔ ko: «Ne bɛna nin kojugu juru sara le!»

A to Matigi Ala ma, ale bɛna i bɔsi.

²³Kilo suguya fla, fiyeerefɛn kelen, Matigi Ala bɛ o haramuya;

sumanikɛnan dayaganin, o man ɲi.

²⁴Mɔgɔ ta dunuɲalatigɛ bɛ Matigi Ala le boro,

o kosɔn adamaden yɛrɛ tɛ se ka foyi faamu a yɛrɛ ta kow ra.

²⁵Mɔgɔ min b’a da teliya k’a fɔ ko: «Ne bɛ nin di Matigi Ala ma»,

o dajuru tanin kɔ a bɛ sɔrɔ ka miiri, o tigi b’a yɛrɛ sen don jan le ra.

²⁶Masacɛ hakiritigi bɛ mɔgɔjuguw fiyɛ, ka o woloma ka bɔ mɔgɔ tɔw cɛ ra,

a bɛ simangbasiwotoro senw yɛlɛn o kan ka tɛmɛ.20.26 O kɔrɔ ye ko a b’a kɛ i ko simangbasibagaw b’a kɛ cogo min na: O bɛ siman gbasi, k’a fiyɛ, walama o bɛ wotoro senw bori a kan k’a ɲaga bɔ a ra.

²⁷Matigi Ala ta fitina bɛ yeelen bɔ adamaden nin kɔnɔ,

o le bɛ mɔgɔ jusukun kɔnɔnɔyɔrɔ bɛɛ sɛgɛsɛgɛ.

²⁸Ɲumanya ni kankelentigiya, o le bɛ masacɛ tanga,

koɲuman le bɛ baraka don a ta fanga ra.

²⁹Kanbelenw ta masiri ye o ta baraka le ye,

nka kunsigigbɛ ye mɔgɔkɔrɔbaw ta nɔɔrɔ ye.

³⁰Bisan ta jorinɔw, o ye kojugukɛbaga ta kojugu fla ye;

a bɛ bugɔri min mina, o le b’a jusukun saninya.

¹Masacɛ jusukun bɛ Matigi Ala boro kɔnɔ i ko jiwoyo,

ni fan min k’a diya, a b’a ɲasin o fan na.

²Mɔgɔ ta kɛwalew bɛɛ ka ɲi a yɛrɛ ɲa na,

nka Matigi Ala le bɛ mɔgɔ jusukun cogoya lɔn.

³Ka terenninya ni can sira tagama,

Matigi Ala fɛ, o le ka fisa ni sarakabɔ ye.

⁴Yɛrɛyira bɛ o flɛrikɛcogo ra, yɛrɛbonya bɛ o jusukun na;

mɔgɔjuguw ta dawula bɛɛ ye jurumun le ye.

⁵Mɔgɔ min bɛ jatemina kɛ a ta baara ra, o laban bɛ nafa sɔrɔ,

nka mɔgɔ min bɛ kɔrɔtɔ kow ra, o tigi bɛ fagantanya.

⁶Ka naforo sɔrɔ faninya sababu ra,

o bɛ i ko fɔɲɔ tɛmɛtɔ, min bɛ saya lase mɔgɔ ma.

⁷Mɔgɔjuguw ta kɛwalejuguw le bɛna kɛ o minasababu ye,

sabu o tɛ sɔn ka can sira tagama.

⁸Kojugukɛbaga ta kɛwalew si terennin tɛ,

nka mɔgɔ jarakibari tagamacogo ka ɲi.

⁹Ka si logologonin dɔ ra biribon kunna21.9 O wagati ta bonw tun ye biribonw le ye. Mɔgɔ tun bɛ se ka la o bonw san fɛ fundɛninwagati ra, nka a tun man kan ka kɛ mɔgɔ siyɔrɔ ye., o belen ka fisa,

sani i ye si ni muso kɛrɛtigɛbaga ye bon kelen na.

¹⁰Mɔgɔjugu jusukun bɛ sama kojugu le nɔ fɛ,

a tɛ makari hali a teri ra.

¹¹Ni i ka kumakolonfɔbaga bugɔ, ni naloman ka o ye, ale bɛ hakiri sɔrɔ;

ni i ka hakiri di hakiritigi ma, o bɛ dɔ fara a ta lɔnniya kan.

¹²Terenninya tigi Ala ɲa lɔnin bɛ mɔgɔjugu ta so ra,

a bɛ halakiri ben mɔgɔjuguw kan.

¹³Ni mɔgɔ min k’a toro datugu dɛsɛbagatɔ kulekan na,

lon dɔ ale yɛrɛ fana bɛna kule, nka mɔgɔ tɛna a jaabi.

¹⁴Ka bonyafɛn dogo k’a di mɔgɔ ma, o b’a tigi ta dimi mala,

ka bonyafɛn dogo i ta deregeba jukɔrɔ k’a di mɔgɔ ma, o b’a tigi ta jusugban mala.

¹⁵Ka can sira tagama, o ye ɲagariko le ye mɔgɔ terennin fɛ,

nka o ye siranyakoba le ye mɔgɔ terenbari fɛ.

¹⁶Adamaden min bɛ a yɛrɛ mabɔ hakirisɔrɔsira ra,

o laban bɛna taga a yɛrɛ sɔrɔ suw le cɛ ra.

¹⁷Kodiman kanubagajugu bɛ kɛ fagantan ye,

duvɛn ni fɛndiman kanubagajugu tɛ kɛ waritigi ye fiyewu!

¹⁸Mɔgɔjugu le bɛ kɛ mɔgɔ terennin kunmabɔsara ye,

janfamɔgɔ bɛ bla mɔgɔɲuman nɔ ra.

¹⁹Ka sigi jamana dɔ ra kongokolon kɔnɔ i kelen na yi, o belen ka fisa,

sani i ye sigi ni muso kɛrɛtigɛbaga mɔgɔtɔɔrɔbaga ye.

²⁰Fɛnɲuman ni turu maranin bɛ mɔgɔ hakiritigi ta so kɔnɔ,

nka adamaden hakirintan bɛ a ta bɛɛ domu ka ban.

²¹Ni mɔgɔ min ka tugu terenninya ni koɲuman kɔ,

o tigi bɛ si sɔrɔ, ani terenninya, ani bonya.

²²Hakiritigi bɛ se ka don cɛfariw ta dugu kɔnɔ,

o jigi tun bɛ o ta bon barakaman min kan, a bɛ o ci.

²³Ni mɔgɔ min k’a da ni a nɛnkun kɔrɔsi,

o tigi b’a yɛrɛ kisi degu ma.

²⁴Yɛrɛyirabaga ni yɛrɛwasobaga tɔgɔ le ye ko kumakolonfɔbaga;

a bɛ a ta kow kɛ ni a jusu gbanninba ni yɛrɛyira le ye.

²⁵Salibagatɔ ta negerafɛnw sɔrɔbariya b’a faga,

sabu a boro tɛ sɔn baara ma.

²⁶Tere bɛɛ, a bɛ ɲabɔ fɛnw fɛ, a tɛ wasa;

nka mɔgɔ terennin bɛ mɔgɔ sɔn, hali a tɛ jatemina kɛ a ra.

²⁷Matigi Ala bɛ mɔgɔjuguw ta saraka haramuya,

janko ka n’a fɔ ni o saraka bɔra ni miiriyajugu ye.

²⁸Seere faninyafɔbaga bɛ halaki,

nka mɔgɔ min bɛ ko lamɛn ka ɲa, o ta kuma le bɛ laban.

²⁹Mɔgɔjugu b’a kun gbɛlɛya ka kow kɛ,

nka mɔgɔɲuman kɔni, ale b’a janto a yɛrɛ ra.

³⁰Hakiritigi si tɛ yi, faamuribaga si tɛ yi, ladibaga si tɛ yi,

min bɛ se ka lɔ Matigi Ala ɲa kɔrɔ.

³¹Sow kɔni bɛ labɛn kɛrɛkɛlon kama,

nka sesɔrɔri bɛ bɔ Matigi Ala le ra.

¹Tɔgɔɲuman ka fisa ni naforoba ye;

warigbɛ o, sanin o, mɔgɔw ye kɛ i fɛ, o le ka fisa ni nin bɛɛ ye.

²Naforotigi o, fagantan o,

Matigi Ala le ye nin fla bɛɛ danbaga ye.

³Ni mɔgɔ ceguman ka kojugu natɔ ye, a bɛ dogo,

nka naloman bɛ kojugu ye, ka taga don a ra, k’a yɛrɛ tɔɔrɔ.

⁴Yɛrɛmajigi, ani Matigi Ala ɲasiran,

o tɔnɔ ye naforo ni bonya ni si ye.

⁵Ŋaniw, ani janw le bɛ mɔgɔ terenbari ta sira kan,

nka mɔgɔ min b’a janto a yɛrɛ ra, o b’a yɛrɛ mabɔ o fɛnw na.

⁶Den ka kan ka sira min ta, a karan o ra,

ni o kɛra, hali ni a kɔrɔyara, a tɛna o sira bla.

⁷Naforotigiw le ye fagantanw kuntigiw ye,

jurutabaga ye jurudonbaga ta jɔn ye.

⁸Ni mɔgɔ min ka juguya dan, o bɛ kojugu siman le tigɛ,

a tun bɛ a ta jusugban ben mɔgɔw kan ni bere min ye, o bɛ tunu.

⁹Mɔgɔ hinabaga le bɛ baraka sɔrɔ,

sabu a bɛ a ta domuni dɔ di fagantanw ma.

¹⁰Ni i ka kumakolonfɔbaga gbɛn, kɛrɛ bɛ ban,

sɔsɔri ni ɲɔgɔnfiyɛnyari bɛɛ bɛ dabla.

¹¹Jusukungbɛninya ka di mɔgɔ min ye, min bɛ kumaɲuman fɔ,

o tigi bɛ kɛ masacɛ teri ye.

¹²Matigi Ala b’a janto lɔnniya ra,

nka a bɛ mɔgɔjanfabaga ta kumaw cɛn.

¹³Salibagatɔ ko: «Jara bɛ kɛnɛ ma!

Ni ne bɔra, a bɛna ne faga sira kan yi!»

¹⁴Muso sungurubaw da ye dingadun le ye,

ni Matigi Ala dimina cɛ min kɔrɔ, o cɛ le bɛ ben o dinga kɔnɔ.

¹⁵Fatɔya le sirinin bɛ denmisɛn jusukun na,

korori bisan le bɛ se k’a mabɔ a ra.

¹⁶Mɔgɔ min bɛ fagantan minako juguya janko k’a yɛrɛ ta naforo caya,

walama mɔgɔ min bɛ naforotigi sɔn, o tigi bɛ laban fagantanya le ra.

Mɔgɔ ka kan k’a yɛrɛ kɔrɔsi

¹⁷I toro malɔ ka hakiritigiw ta kuma lamɛn!

I janto ne ta lɔnniyakumaw ra.

¹⁸Sabu ni i ka o kumaw mara i jusukun na,

k’a fɔ i da ra tuma bɛɛ, o ka di.

¹⁹Ne bɛna ele fana karan bi,

janko i ye i jigi la Matigi Ala kan.

²⁰Yala ne ma ladirikan ni lɔnniyakuma

bisaba sɛbɛ ka o di i ma wa?

²¹Ne ka cankumaw le fɔ i ye, sigiya tɛ kuma minw na,

janko i ye i cibaga jaabi ni jaabiri ɲanaman ye.

²²I kana dɛsɛbagatɔ tɔɲɔ, ko dɛsɛbagatɔ lo,

i kana ɲanibagatɔ sɛgɛ kititigɛyɔrɔ ra;

²³sabu Matigi Ala bɛna lɔ ni o kunko ye,

minw ka o borofɛnw mina, a bɛna olugu nin mina o ra.

²⁴I kana teriya don ni mɔgɔ jusubatigi ye,

mɔgɔ min jusu gban ka di, i kana o kɛ i jɛnɲɔgɔn ye.

²⁵Ni o tɛ, i bɛna a ta kokɛcogo ladegi,

ka i yɛrɛ mina jan na.

²⁶Minw bɛ layiri ta, ka o yɛrɛ kɛ mɔgɔ wɛrɛ ta juru ko seere ye,

i kana kɛ o mɔgɔ dɔ ye.

²⁷Ni i yɛrɛ k’a lɔn ko i tɛna se k’a sara,

mun na i b’a to o ye na hali i ta lanan ta ka bɔ i kɔrɔ?

²⁸I bɛmaw tun ka kabakuru min bla kabini fɔlɔfɔlɔ ka yɔrɔw dan sigi,

i kana o kabakuru bɔ a nɔ ra.

²⁹Ni i ka mɔgɔ o mɔgɔ ye min timina ka di a ta baara ra,

a laban o tigi bɛna taga baara kɛ masacɛw le ye,

a tɛna baara kɛ mɔgɔ gbansanw ye tuun.

¹Ni i sigira domuni na ni fagama dɔ ye,

min bɛ i ɲa kɔrɔ, i yɛrɛ kɔrɔsi o ra kosɛbɛ.

²Ni i ye mɔgɔ ye min nogo ka bon,

o tuma muru la i kan na dɛ!

³I kana ɲabɔ a ta domuni dimanw fɛ,

sabu mɔgɔnɛgɛdomuni lo.

⁴I kana i yɛrɛ sɛgɛ ko i bɛ kɛ naforotigi ye;

o bɔ i ta miiriya ra!

⁵A dan ye i ɲa ye la naforo kan dɔrɔn, o y’a sɔrɔ a tununa,

sabu sigiya t’a ra, a bɛ kamanw don a yɛrɛ ra,

ka wuri i ko bɔn, ka taga san fɛ.

⁶I kana sɔn ka mɔgɔ tɛgɛgbɛlɛn ta domuni domu,

i kana ɲabɔ a ta domuni dimanw fɛ;

⁷sabu mɔgɔ dɔ lo, ni a ka wari o wari bɔ, a bɛ o bɛɛ jate mina a yɛrɛ kɔnɔ;

a b’a fɔ i ma ko: «A domu! A min!»

K’a sɔrɔ o kuma tɛ bɔra a jusukun na.

⁸A laban, i ka to min o min domu, i bɛna o fɔɔnɔ;

i ka kumadiman minw fɔ a ye, o bɛɛ kɛra gbansan ye fana.

⁹I kana kuma ka don mɔgɔ hakirintan toro ra,

sabu a bɛna i ta hakiritigiyakumaw mafiyɛnya.

¹⁰Kabakuru min blara kabini fɔlɔfɔlɔ ka yɔrɔw dan sigi, i kana o bɔ a nɔ ra,

i kana don feritaw ta foro ra;

¹¹sabu baraka bɛ o ta hakɛbɔbaga ra,

ale le bɛna lɔ ni o kunko ye ka i kɛrɛ.

¹²I sɔbɛ don karan na ni i jusu bɛɛ ye,

i toro malɔ ka lɔnniyakumaw lamɛn.

¹³I kana den tanga korori ma;

ni i k’a koro ni bisan ye, a tɛ sa.

¹⁴Ni i b’a koro ni bisan ye,

i b’a nin le kisira saya ma.

Denfaw ta ladirikanw

¹⁵Ne dencɛ, ni hakiritigiya bɛ ele jusu ra,

o bɛna ne fana jusu diya.

¹⁶Ni kumaɲumanw ka bɔ i da ra,

o le bɛna ne jusu ɲagari kosɛbɛ.

¹⁷I kana ɲabɔ jurumunkɛbagaw fɛ,

nka Matigi Ala ɲasiran le ye kɛ i jusu ra lon bɛɛ;

¹⁸ni o kɛra, i bɛna labankoɲuman sɔrɔ,

i jigi fana tɛna tigɛ.

¹⁹Ne dencɛ, ele kɔni ye ne lamɛn ka kɛ hakiritigi ye,

ka i hakiri bla siraɲuman kan.

²⁰I kana kɛ ni dɔrɔtɔw ye,

walama minw bɛ o ta kɛ sogobadomu ye;

²¹sabu dɔrɔtɔw, ani domunibakɛbagaw laban ye fagantanya ye.

O bɛ to o sunɔgɔ le ra, fɔ ka na o kannaderege bɛɛ ban ka o bla fanikolondon na.

²²I facɛ lamɛn, sabu ale le ka i woro,

i kana i bamuso fana dɔgɔya hali ni a kɔrɔra.

²³Can san, i kana a fiyeere,

hakiritigiya, ani ladiri, ani faamuri san.

²⁴Mɔgɔ terennin facɛ kɔni bɛ ɲagari yɛrɛ le,

mɔgɔ min ka den hakiriman woro, o bɛ ninsɔndiya le.

²⁵A to i facɛ ni i bamuso ye ninsɔndiya;

i bamuso ka i woro, a to a ye ɲagari.

Muso yaalabaga

²⁶Ne dencɛ, i yɛrɛ di ne ma,

ne ta kumaw kanu, k’a sira tagama;

²⁷sabu jatɔmuso ye dingadun le ye,

muso yaalabaga ye kɔlɔn le ye, min kɔnɔ gbɛndɛnin lo.

²⁸A bɛ dogo ka cɛw kɔnɔ i ko benkannikɛbaga;

cɛ minw bɛ o ta musow janfa, a bɛ olugu caya cɛw cɛ ra.

Dɔrɔminbaga

²⁹Jɔn le bɛ «yooyi» fɔ? Jɔn le bɛ «waayi» fɔ?

Jɔn le bɛ kɛrɛ ra tuma bɛɛ? Jɔn le bɛ jusukasikumaw fɔ tuma bɛɛ?

O bɛ jɔn le bugɔ gbansan k’a mandimi tuma bɛɛ?

Jɔn ɲadenw wulennin lo tuma bɛɛ?

³⁰Minw bɛ to duvɛnminyɔrɔ ra ka mɛɛn, olugu lo;

minw bɛ to ka duvɛn suguya caman ɲagami k’a min, olugu lo.

³¹I kana duvɛn ɲa wulencogo flɛ ka ɲabɔ a fɛ dɛ!

I kana a kangatɔ ni a manamanatɔ flɛ fiyɛ kɔnɔ ka ɲabɔ a fɛ dɛ!

A kɔni jigi ka di mɔgɔ kan na,

³²nka a laban, a bɛ i kin i ko sa,

a bɛ i sɔgɔ i ko fɔnfɔnnin.

³³O tuma i ɲa bɛ to ka minimini, i bɛ fɛn wɛrɛw ye,

i ta miiriya bɛ i bla kumakunntanfɔ ra.

³⁴I bɛ kɛ i ko mɔgɔ min lanin bɛ kɔgɔji cɛ ma,

i ko mɔgɔ min lanin bɛ kurunba fifatɔ ta fanisiribere san fɛ.

³⁵I b’a fɔ ko: «O bɛ ne bugɔra, nka a tɛ digira ne ra,

o bɛ ne bugɔra ni bisan ye, nka a tɛ ne dimina!

Ne bɛna se ka wuri tuma juman le dɛ,

janko ka dɔ wɛrɛ min tuun?»

Mɔgɔ hakiritigi ni mɔgɔjugu

¹I kana ɲabɔ mɔgɔ kɛwalejuguw fɛ,

i kana o ta jɛnɲɔgɔnya ɲini.

²Sabu o jusukun bɛ cɛnri le miiri,

o da bɛ kojuguw dɔrɔn le fɔ.

³So bɛ lɔ hakiritigiya le sababu ra,

baraka bɛ don so ra faamuri le sababu ra.

⁴Bonw bɛ fa lɔnniya le sababu ra,

ka fa fɛn nafamanw, ani fɛndiman suguya bɛɛ ra.

⁵Mɔgɔ hakiritigi baraka ka bon,

dɔ le fana bɛ to ka fara mɔgɔ kolɔnbaga baraka kan;

⁶sabu mɔgɔw bɛ hakiri min di i ma, o le sababu ra i bɛ se ka kɛrɛ kɛ;

ni ladibagaw ka caya, o le bɛ na ni sesɔrɔri ye.

⁷Hakiritigiya yɔrɔ ka jan naloman ma,

o kosɔn a tɛ a da yɛlɛ ka kuma dugu donda ta ɲɔgɔnyew ra.

⁸Mɔgɔ min bɛ janfa siri ka kojugu kɛ,

o tigi tɔgɔ le ye ko cɛnrikɛbaga.

⁹Naloman bɛ ko o ko ŋaninya, o bɛɛ ye jurumun le ye;

mɔgɔw bɛ kumakolonfɔbaga haramuya.

¹⁰Ni wagatigbɛlɛn ka se, ni i ka i fari faga,

o tuma i baraka ka dɔgɔ dɛ!

¹¹O bɛ tagara ni minw ye o fagayɔrɔ ra, olugu bɔsi,

minw fifatɔ bɛ tagara fagayɔrɔ ra, olugu kisi.

¹²Ni o tɛ, ni i ko: «Ne tun m’a lɔn!»

O tuma, min bɛ adamaden jusunankow lɔn, ale tɛ a yera wa?

Min b’a janto i nin na, yala ale t’a lɔn wa?

Yala a tɛna bɛɛ kelen kelen sara ka kaɲa ni a ta kɛwalew ye wa?

¹³Ne dencɛ, li domu, sabu a ka di,

li min bɛ bɔ liɲaga ra, o ka timi mɔgɔ da kɔnɔ cogo min na,

¹⁴i ka kan k’a lɔn ko hakiritigiya fana ka di i jusukun ye ten le.

Ni i k’a sɔrɔ, i bɛna labankoɲuman sɔrɔ,

i jigi fana tɛna tigɛ.

¹⁵I kana ta juguya fɛ ka jan la mɔgɔ terennin ɲa a ta so,

i kana a sigiyɔrɔ cɛn;

¹⁶sabu mɔgɔ terennin bɛ se ka ben siɲaga wolonfla, nka a bɛ wuri a bɛɛ ra,

k’a sɔrɔ kojugukɛbagaw bɛ to kojugu ra ka o yɛrɛ halaki pewu.

¹⁷Ni i jugu ka ben, i kana ɲagari o ra,

ni a sen ka talon, i jusu kana diya o ra;

¹⁸ni o tɛ, ni Matigi Ala ka o ye, o tɛna diya ale ye;

o ra, dimi min tun b’a jusu ra i jugu kama, a bɛ o ban.

¹⁹I kana i jusu gban mɔgɔ kɛwalejuguw kosɔn,

i kana ɲabɔ mɔgɔjuguw fɛ;

²⁰sabu mɔgɔ kɛwalejugu tɛ labankoɲuman sɔrɔ,

mɔgɔjugu ta fitina bɛ faga.

²¹Ne dencɛ, siran Matigi Ala ɲa, siran masacɛ ɲa,

i kana don mɔgɔ murutininw ta jɛn ra;

²²sabu cɛnri bɛna bara ka ben o kan le,

Matigi Ala ni masacɛ fana bɛna kojugu min la o kan, jɔn ka o lɔn?

Hakiritigiw kumakan

²³Nin ye hakiritigiw ta kuma dɔ wɛrɛw ye:

Ka mɔgɔ dɔ fisaya ni dɔ ye kiti ra, o man ɲi.

²⁴Kititigɛbaga min b’a fɔ mɔgɔjugu ma ko: «I ma jaraki!»

Jama bɛna o danga, mɔgɔw bɛna a mangboya.

²⁵Nka min bɛ mɔgɔjugu jaraki, o ta le bɛ ɲa;

dugawu ni hɛra le bɛ ale kan.

²⁶Ni i bɛ mɔgɔ jaabi, ni i ka gbɛ a tigi ye,

o le b’a yira ko i b’a kanu.

²⁷I ta kɛnɛmabaaraw kɛ ka ɲa,

i ta foro labɛn ka ɲa

o kɔ, i ye i ta bon lɔ.

²⁸I kana kɛ seere ye ka i mɔgɔɲɔgɔn jaraki gbansan,

i kana mɔgɔw lafiri ni i darakan ye.

²⁹I kana a fɔ ko: «A ka min kɛ ne ra, ne bɛna o ɲɔgɔn le kɛ a ra,

nin cɛ nin ka min kɛ ne ra, ne bɛna o juru sara a ra.»

Salibagatɔ

³⁰Ne tɛmɛna salibagatɔ dɔ ta foro kɔrɔ,

ne tɛmɛna mɔgɔ jusuntan dɔ ta rɛzɛnforo kɔrɔ.

³¹Ne k’a ye ko ŋaniw wurira fan bɛɛ ra,

binw falenna ka yɔrɔ bɛɛ datugu,

kabakurukogo min tun k’a lamini, o benna.

³²Ne k’a flɛ, k’a jate mina kosɛbɛ,

ne ka min ye, o ka ne ladi.

³³Ka sunɔgɔ dɔɔnin, ka i ɲa tugu ka jingɔ dɔɔnin,

ka i boro fla kuru ka la dɔɔnin,

³⁴ni i ka to o ra, fagantanya bɛna bara i ra, i ko son bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na,

ɲani bɛna bara i ra i ko kɛrɛkɛcɛ murutigi bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na.

Masacɛw ka kan ni bonya le ye

¹Masacɛ Sulemani ta zana dɔ wɛrɛw ye nin ye; Zuda masacɛ Ezekiyasi ta mɔgɔw le tun ka olugu sɛbɛ.

²Ka kow dogo, Ala ta bonya bɛ o le ra;

ka kow sɛgɛsɛgɛ, masaw ta bonya bɛ o le ra.

³Sankolo janya tɛ se ka lɔn, dugukolo dunya tɛ se ka suma,

masacɛ jusukun fana tɛ se ka sɛgɛsɛgɛ k’a cogo lɔn.

⁴Ni warigbɛ kora ka nɔgɔ bɔ a ra,

o tuma saninfagabaga bɛ se k’a lalaga k’a kɛ minan dɔ ye.

⁵Ni mɔgɔjuguw gbɛnna ka bɔ masacɛ kɔrɔ,

a ta fanga bɛ baraka sɔrɔ terenninya sababu ra.

⁶I kana i yɛrɛ bonya masacɛ ɲa kɔrɔ,

i kana i yɛrɛ bla mɔgɔbaw lɔyɔrɔ ra;

⁷sabu mɔgɔw ye i wele k’a fɔ i ma ko: «Wuri ka na sigi ɲa fɛ yan,» o ka fisa,

sani o ye na i dɔgɔya fagamaw yɛrɛ ɲa na.

Kokɛcogoɲuman ni kumacogoɲuman

⁸I ɲa ka fɛn min ye,

i kana teliya ka taga o fɔ kititigɛyɔrɔ ra,

ni o tɛ, ni i kitikɛɲɔgɔn nana kiti ben i kan ka i lamaroya,

i bɛna a kɛ di sisan?

⁹Ni ko ka don i ni i sigiɲɔgɔn cɛ, o ɲanabɔ aw ni ɲɔgɔn cɛ,

nka i kana mɔgɔ wɛrɛ ta gundo fɔ.

¹⁰Ni o tɛ, ni a tigi nana a mɛn, a bɛna i lamaroya;

o tuma ele ta tɔgɔjugu tɛna fɔ ka ban.

¹¹Sanin yiriden bisigi kɛra ka warigbɛ ɲɛgɛn,

o ye kuma bɛnnin fɔnin ye a fɔwagati ra.

¹²Tororanɛgɛ saninlaman, ani sanin yɛrɛworo masirifɛn bɛ cogo min na,

hakiritigi ta jarakirikuma bɛ ten le a lamɛnbaga toro ra.

¹³Jisuma bɛ min ɲa mɔgɔ ye simankanwagati ra, fundɛnin na,

ciradenɲuman bɛ o le ɲa a cibaga ye;

a b’a matigicɛ jusu suma.

¹⁴Sankaba ni sanfɔɲɔ min tɛ sanji lana,

o ye mɔgɔ dɔ ye min b’a yɛrɛ tando ko ale bɛ mɔgɔw sɔn, k’a sɔrɔ can tɛ.

¹⁵Sabari sababu ra, mɔgɔ bɛ se ka fagama ta miiriya yɛlɛma,

kumadiman bɛ se ka hali korokun ci.

¹⁶Ni i ka li sɔrɔ, min bɛ i bɔ o dɔrɔn le domu,

ni o tɛ, ni i ka fa a ra k’a dama tɛmɛ, i b’a fɔɔnɔ.

¹⁷I kana to ka taga i mɔgɔɲɔgɔn ta so tuma bɛɛ,

ni o tɛ, ni a nana sɛgɛ i kɔrɔ, a laban a bɛ i kɔninya.

¹⁸Berekuru, walama kɛrɛkɛmuru, walama biɲɛ nunbɔnin bɛ min kɛ mɔgɔ ra,

mɔgɔ min bɛ kɛ seerejugu ye a mɔgɔɲɔgɔn kama, o tigi bɛ o ɲɔgɔn le kɛ mɔgɔw ra.

¹⁹Ɲin min yɔgɔyɔgɔra, walama sen min mugura, ka i jigi la o kan,

o bɛ i n’a fɔ i bɛ i jigi la janfamɔgɔ kan i degu wagati ra.

²⁰Ka i ta derege bɔ i kan na nɛnɛ ra,

walama ka lemurukumu kɛ sɛgɛn kan25.20 Kitabu dɔw kɔnɔ a sɛbɛra ko: ka lemurukumu kɛ jori kan.,

o bɛ i ko ni i bɛ ɲagari dɔnkiri la mɔgɔ jusu kasinin ye.

²¹Ni kɔngɔ bɛ i jugu ra, domuni di a ma.

Ni minlɔgɔtɔ b’a ra, ji di a ma.

²²Ni i bɛ o kɛra, a bɛ i ko i bɛ takami le cɛra ka o kɛ a kun na;

Matigi Ala fana bɛna i sara.

²³Sahiliyanfan fɔɲɔ bɛ na ni sanji ye cogo min na25.23 O jamana ra, sanji bɛ bɔ sahiliyanfan le fɛ.,

nɛnkun min bɛ mɔgɔ kɔrɔfɔ dogo ra, o fana bɛ na ni ɲanasisi ye.

²⁴Ka si logologonin dɔ ra biribon kunna25.24 Aw ye 21.9 flɛ., o belen ka fisa,

sani i ye si ni muso kɛrɛtigɛbaga ye bon kelen na.

²⁵Jisuma ka di mɔgɔ sɛgɛnin minlɔgɔtɔ ye cogo min na,

kibaro diman ye bɔ fɔ jamanajan dɔ ra ka n’a fɔ i ye, o fana ka di ten le.

²⁶Bununji duurunin, ani kɔlɔnji cɛnnin bɛ cogo min na,

ni mɔgɔ terennin k’a yɛrɛ to kojugukɛbaga boro, a bɛ kɛ ten le.

²⁷Ka li domu k’a dama tɛmɛ, o man ɲi,

ka bonya ɲini k’a dama tɛmɛ, o man ɲi.

²⁸Dugu min lablanin lo, ni laminikogo t’a ra,

o ye mɔgɔ dɔ ye min tɛ se k’a yɛrɛ mina foyi ra.

Hakirintanw

¹Nɛnɛ man ɲi fundɛninwagati ra,

sanji man ɲi simankanwagati ra,

bonya fana man ɲi hakirintan kan.

²Kɔnɔnin bɛ wuri ka taga cogo min na,

walama naganaganin bɛ tɛmɛ cogo min na,

ni i ka mɔgɔ danga k’a sɔrɔ kun t’a ra, o danga fana bɛ tɛmɛ le.

³Bisan ka kan ni so ye, karafe ka kan ni fali ye,

bere ka kan ni hakirintan kɔ ye.

⁴I kana hakirintan jaabi ka kaɲa ni a ta hakirintanya ye,

ni o tɛ, i fana bɛ kɛ a bɔɲɔgɔnko dɔ ye.

⁵Hakirintan jaabi ka kaɲa ni a ta hakirintanya ye,

ni o tɛ, a bɛna a yɛrɛ jate hakiritigi ye.

⁶Ni mɔgɔ min k’a ta cira don hakirintan boro,

a kɛra i ko o tigi k’a yɛrɛ sen tigɛ le, ka kunko dɔ lase a yɛrɛ ma.

⁷Nabara senw tɛ foyi ɲa a ye cogo min na,

ni hakirintan da ka zana fɔ, o fana tɛ foyi ɲa.

⁸Ni i ka hakirintan bonya,

a kɛra i n’a fɔ i ka kabakuru siri tafura kɔnɔ ko i b’a bon.

⁹Zana bɛ hakirintan da ra,

o bɛ i ko ŋanibisan donna dɔrɔtɔ boro.

¹⁰Mɔgɔ min bɛ hakirintanw bɛɛ ta baara ra,

ni a ka min o min tɛmɛtɔ ye, a bɛ o ta,

o tigi bɛ i ko kalantigi min bɛ mɔgɔw bɛɛ bonna ka o mandimi.

¹¹Wuru bɛ sekɔ a ta fɔɔnɔ ma cogo min na,

hakirintan fana bɛ sekɔ a ta nalomanya ma ten le.

¹²Ni i ka mɔgɔ o mɔgɔ ye min b’a yɛrɛ jate hakiritigi ye,

mɔgɔ ka kan k’a jigi la hakirintan kan ka tɛmɛ o tigi kan belen.

Salibagatɔ

¹³Salibagatɔ ko: «Waraba dɔ bɛ sira ra,

jara bɛ yaalayaalara sirada ra!»

¹⁴Kon bɛ to ka yɛlɛma a donyɔrɔw kan cogo min na,

salibagatɔ bɛ to ka yɛlɛma a ta lanan kan ten le.

¹⁵Salibagatɔ b’a boro don tominan kɔnɔ,

nka ka to lase a da ma, o b’a sɛgɛ.

¹⁶Salibagatɔ b’a yɛrɛ jate hakiritigi ye,

ka tɛmɛ hali cɛ wolonfla kan, minw bɛ mɔgɔ jaabicogo lɔn.

Kɛrɛtigɛbaga

¹⁷Tɛmɛbaga min b’a yɛrɛ ɲagami kɛrɛ dɔ ra min t’a ta ye,

o bɛ i ko mɔgɔ min bɛ wuru ye, k’a mina a toro ma.

¹⁸Fatɔ bɛ biɲɛ tasumamanw bon,

ka kalan bon ka mɔgɔw faga cogo min na,

¹⁹mɔgɔ min b’a mɔgɔɲɔgɔn janfa,

ka sɔrɔ k’a fɔ ko: «Ne tun bɛ toron le kɛra,» o tigi fana bɛ ten le.

²⁰Ni lɔgɔ banna, tasuma bɛ faga,

ni nafigi tɛ yi, kɛrɛ bɛ ban!

²¹Finfin bɛ kɛ takami ye cogo min na,

lɔgɔ bɛ tasuma mana cogo min na,

kɛrɛtigɛbaga bɛ kɛrɛ juguya ten le.

²²Nafigi darakan bɛ i ko domunidiman,

i b’a kunu cogo min na, a bɛ jigi i kɔnɔbara ra ten.

²³Ka warigbɛ ɲagaminin kɛ ka bɔgɔdaga kɔ mun,

o ye kumadimanfɔbaga kɔnɔnɔjugu ye.

²⁴I jugu bɛ se ka i nɛgɛ n’a darakan ye,

k’a sɔrɔ nanbara le fanin b’a jusukun na.

²⁵Hali ni a k’a kumakan diya cogo o cogo, i kana la a ra,

sabu haramu wolonfla le b’a jusukun na.

²⁶Kɔninya min b’a jusukun na, a bɛ nanbara kɛ ka o dogo,

nka a laban, a ta juguya bɛ yira kɛnɛ kan bɛɛ ɲa na.

²⁷Mɔgɔ min ka dinga sogi, o tigi le bɛ ben a kɔnɔ,

mɔgɔ min ka kabakuru kolonkolon, kabakuru bɛ kɔsegi ka ben o tigi yɛrɛ le kan.

²⁸Faninyafɔbaga bɛ kuma ka digi mɔgɔ minw na, a bɛ olugu kɔninya fana;

da min bɛ mɔgɔ nɛgɛ, o bɛ cɛnri kɛ.

Ladirikanw

¹I bɛna min kɛ sini, i kana i yɛrɛ tando o ra bi,

sabu min bɛ se ka kɛ sisan ni sini cɛ, i tɛ o lɔn.

²Mɔgɔ tɔw le ka kan ka i tando, i yɛrɛ tɛ,

a to mɔgɔ wɛrɛ ye i tando, a kana bɔ i yɛrɛ da ra.

³Kabakuru ka gbiri, kɛnkɛn fana ye fɛn gbiriman ye,

nka naloman bɛ dimi min don mɔgɔ ra, o doni ka gbiri ni nin fla bɛɛ ye.

⁴Jusugban ye kojuguba ye, dimi ye jiba woyotɔ le ye,

nka jɔn bɛ se ka lɔ ka celiya kɔnɔ?

⁵Mɔgɔ ye gbɛ i ye, ka i jaraki, o ka fisa,

sani a ye ta kanuya fɛ ka i ta jaraki dogo i ma.

⁶I teri min bɛ kuma ka digi i ra, o le bɛ i fɛ,

nka i jugu bɛ i nɛgɛ le ni a ta kanuyaforiw ye.

⁷Mɔgɔ fanin bɛ ban li ra,

k’a sɔrɔ kɔngɔtɔ fɛ, fɛn bɛɛ ka di, hali fɛn kunaman.

⁸Mɔgɔ min bɛ bɔ a ta so ka taga fɔ yɔrɔjan,

o bɛ i ko kɔnɔ min bɛ bɔ a ta ɲaga kɔnɔ ka taga fɔ yɔrɔjan.

⁹Turu kasadiman ni wusunan bɛ mɔgɔ ninsɔndiya,

nka teriya ta diyanya le bɛ mɔgɔ jusu saaro.

¹⁰I kana ban i teri ra, walama i facɛ ta teri,

ni cɛnri ka se i ma, i kana taga i balema dɔ ta so;

sabu i sigiɲɔgɔn min yɔrɔ ka surun i ra,

ale ka fisa ni i balema ye, min yɔrɔ ka jan i ra.

¹¹Ne dencɛ, kɛ hakiritigi ye, ka ne jusu diya,

ni o kɛra, ne bɛna se ka ne mafiyɛnyabagaw jaabi.

¹²Ni mɔgɔ ceguman ka kojugu natɔ ye, a bɛ dogo,

nka naloman bɛ kojugu ye, ka taga don a ra, k’a yɛrɛ tɔɔrɔ.

¹³Ni mɔgɔ min k’a yɛrɛ kɛ mɔgɔ wɛrɛ ta juru ko seere ye,

o tigi ta derege ka kan ka mina a ra ka o juru tɔnɔmasigi;

ni mɔgɔ min ka layiri ta, ko a bɛ lɔ ni muso yaalabaga dɔ ta kunko ye,

fɛn dɔ ka kan ka mina o tigi ra ka o kɛ a sarati ye.

¹⁴Ni i bɛ taga dugawu kɛ i teri ye ni kanba ye sɔgɔmada joona fɛ,

a bɛ kɛ i n’a fɔ i b’a dangara le.

¹⁵Ji min bɛ tɔnitɔni tuma bɛɛ sanji wagati ra, ni a tɛ lɔ ka ye,

o ni muso kɛrɛtigɛbaga bɛɛ ye kelen ye.

¹⁶Ni mɔgɔ min ko a b’a lalɔ, a kɛra i n’a fɔ o tigi ko a bɛ fɔɲɔ le lalɔ,

walama ko a bɛ turuji dɛrɛ k’a mina a tɛgɛ kɔnɔ.

¹⁷Nɛgɛ bɛ nɛgɛ dabɔ,

mɔgɔ le b’a mɔgɔɲɔgɔn sɔn hakiri ra.

¹⁸Ni mɔgɔ min k’a janto torosun na, o tigi le b’a den domu,

ni mɔgɔ min k’a matigicɛ minako ɲa, o tigi le bɛ o bonya sɔrɔ.

¹⁹Ni i ka ji flɛ, i bɛ i yɛrɛ ɲada cogo le ye,

ni i ka adamaden dɔ jusukun sɛgɛsɛgɛ, i bɛ i yɛrɛ jogo le ye.

²⁰Saya dibi ni lahara dibi tɛ fa ka ye,

adamaden ɲa fana tɛ fa flɛri ra ka ye.

²¹O bɛ warigbɛ don daganin kɔnɔ tasuma ra, ka sanin yeele furunɛ kan, k’a silɔn,

mɔgɔw bɛ tandori min lase adamaden ma, o le b’a cogo yira.

²²Hali ni i ka naloman don kolon kɔnɔ k’a susu i ko simankisɛ,

a ta nalomanya tɛ bɔ a ra.

Mɔgɔ ka kan k’a janto a borofɛnw na

²³I ka kan ka jija ka i ta bɛganw cogoya lɔn ka ɲa tuma bɛɛ,

ka i janto o ra ka ɲa kosɛbɛ;

²⁴sabu naforo tɛ to mɔgɔ boro wagati bɛɛ,

masafugula tɛ to mɔgɔ kun na tuma bɛɛ.

²⁵Ni i ka bin kan, ni binkura bɔra,

i bɛ binjalan cɛ kuruw kan.

²⁶I bɛ sagaw si kan, ka o kɛ i ta fiyɛrɛbɔ ye,

ka bakɔrɔnin dɔw fiyeere, ka o kɛ ka foro dɔ san.

²⁷I bɛ baw ta nɔnɔ kɛ i ni i ta gbamɔgɔw ta domuni ye,

ani ka i ta baaradenmusow fana baro.

Mɔgɔ ka kan ka sɔn ladiri ma

¹Mɔgɔjugu bɛ bori hali k’a sɔrɔ mɔgɔ t’a gbɛnna,

nka mɔgɔ terennin lanin bɛ a yɛrɛ ra i ko jarakanbelen.

²Ni jamana mɔgɔw murutira, kuntigiw bɛ caya;

nka ni faamurikɛbaga ni lɔnnikɛbaga ka sɔrɔ o ra, o bɛ jamana sabati ka mɛɛn.

³Ni kuntigi fagantan bɛ dɛsɛbagatɔw minako juguya,

o bɛ i n’a fɔ sanjiba min bɛ ben ka simanw cɛn, ka mɔgɔw bla kɔngɔ ra.

⁴Minw bɛ sariya sira bla, olugu bɛ mɔgɔjuguw tando,

nka minw bɛ sariya sira tagama, olugu bɛ mɔgɔjuguw kɛrɛ.

⁵Mɔgɔ kɛwalejugu tɛ can sira faamu,

nka minw bɛ Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini, olugu b’a bɛɛ faamu.

⁶Fagantan min jusukun gbɛnin lo,

o ka fisa ni naforotigi dɔ ye, min tɛ sira terennin tagama.

⁷Den min bɛ sariya sira tagama, o ye faamurikɛbaga ye,

nka min bɛ tagama ni mɔgɔ sɔnkolonw ye, o b’a facɛ lamaroya.

⁸Mɔgɔ min bɛ juru don mɔgɔw ra, ka tɔnɔba la a kan, janko k’a ta naforo caya,

o tigi bɛ naforo min lajɛnna, o laban bɛ taga mɔgɔ wɛrɛ fɛ, min bɛ makari dɛsɛbagatɔw ra.

⁹Mɔgɔ min b’a toro datugu janko a kana sariya lamɛn,

hali o tigi ta Aladaari ye haramu le ye.

¹⁰Mɔgɔ min bɛ mɔgɔɲumanw lafiri ka o bla sirajugu kan,

o tigi bɛ ben a yɛrɛ ta dinga soginin kɔnɔ,

nka minw jusukun gbɛnin lo, olugu bɛ hɛra sɔrɔ.

¹¹Naforotigi b’a yɛrɛ jate hakiritigi ye,

nka fagantan faamurikɛbaga bɛ se k’a kɔrɔbɔ.

¹²Ni mɔgɔ terenninw ka se sɔrɔ, o ye ɲagarikoba le ye,

nka ni mɔgɔjuguw ka wuri, bɛɛ bɛ dogo.

¹³Mɔgɔ min bɛ a ta hakɛw dogo, o ta kow si tɛ ɲa,

nka min bɛ lɔ a ta hakɛw ra, k’a dabla, Ala bɛ hina o tigi ra.

¹⁴Kojugu ɲasiran bɛ mɔgɔ min na tuma bɛɛ, o tigi ta ɲana,

nka mɔgɔ min b’a jusukun gbɛlɛya, kojugu bɛ ben o kan.

¹⁵Ni mɔgɔjugu ka sigi kuntigiya ra fagantanw kunna,

a bɛ kɛ i ko jara kasitɔ, walama wara kɔngɔtɔ.

¹⁶Kuntigi kolɔnbari bɛ tɔɲɔri caman kɛ,

nka ɲamɔgɔ min bɛ naforojugu kɔninya, o bɛ sijan sɔrɔ.

¹⁷Mɔgɔfaga hakɛ bɛ mɔgɔ min kɔ,

o bɛ bori a yɛrɛ ma fɔ kaburu ra; mɔgɔ kana a lalɔ dɛ!

¹⁸Mɔgɔ min bɛ tagama ni jusukun gbɛnin ye, o bɛ kisi,

nka mɔgɔ min bɛ sira fla tagama, o laban bɛ ben a fla dɔ kan.

¹⁹Mɔgɔ min bɛ a ta foro sɛnɛ, o bɛ domuni sɔrɔ ka fa,

nka mɔgɔ min bɛ tugu fɛngbansanw nɔ fɛ, o bɛ fa fagantanya le ra.

²⁰Mɔgɔ kankelentigi bɛ dugawu caman sɔrɔ,

nka mɔgɔ min kɔrɔtɔra k’a ta naforo sɔrɔ, o jarakibari tɛna to.

²¹Ka mɔgɔ dɔ fisaya dɔ ye, o man ɲi;

nka buru kunkurunnin kelen kosɔn, mɔgɔ bɛ se k’a yɛrɛ bla kojugu ra.

²²Mɔgɔ tɛgɛgbɛlɛn bɛ bori naforo kɔ;

a m’a lɔn ko fagantanya le bɛna ben ale kan.

²³Mɔgɔ min bɛ a mɔgɔɲɔgɔn jaraki ni a firira, a laban o tigi ko le bɛ diya a ye;

nka min b’a nɛgɛ k’a ta jaraki dogo a ma, o ko tɛna diya a ye.

²⁴Mɔgɔ min b’a facɛ, walama a bamuso borofɛn sonya, k’a fɔ ko hakɛ tɛ o ra,

o tigi ye cɛnrikɛbaga jɛnɲɔgɔn ye.

²⁵Mɔgɔ wasabari bɛ kɛrɛ lawuri,

nka min b’a jigi la Matigi Ala kan, o bɛ wasa.

²⁶Mɔgɔ min jigi lanin bɛ a yɛrɛ jusukunnakow le kan, o ye hakirintan ye,

nka min bɛ tagama ni hakiritigiya ye, ale bɛ bɔsi.

²⁷Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ fagantan sɔn, o tɛ kɛ dɛsɛbagatɔ ye;

nka min b’a ɲa datugu fagantan na, danga caman le bɛ o tigi kan.

²⁸Ni mɔgɔjuguw ka wuri, bɛɛ bɛ dogo,

nka ni o halakira, mɔgɔ terenninw bɛ caya.

¹Mɔgɔ min jarakira fɔ siɲaga caman, ni o tigi belen b’a torokun gbɛlɛya,

o tigi bɛna bara ka halaki, fla tɛ halakiri min na.

²Ni mɔgɔ terenninw cayara, jamana mɔgɔw bɛ ɲagari,

nka ni mɔgɔjuguw bɛ kuntigiya ra, mɔgɔw bɛ kɛ ŋuna ye.

³Hakiritigiya ka di mɔgɔ min ye, o bɛ a facɛ ninsɔndiya,

nka min bɛ jɛn ni jatɔmusow ye, o b’a borofɛnw bɛɛ cɛn.

⁴Masacɛ bɛ a ta jamana sabati can le baraka ra,

nka min bɛ to ka wari ben jamanadenw kan, o bɛ a ta jamana cɛn.

⁵Mɔgɔ min b’a mɔgɔɲɔgɔn nɛgɛ,

o tigi bɛ jɔ le sirira a sen kɔrɔ.

⁶Mɔgɔ kɛwalejugu yɛrɛ ta hakɛw le bɛ kɛ jan ye k’a mina,

nka mɔgɔ terenninw bɛ ɲagari fɔ ka dɔnkiri la.

⁷Mɔgɔ terennin bɛ dɛsɛbagatɔw ta jo lɔn,

nka o faamuri ɲɔgɔn tɛ mɔgɔjugu fɛ.

⁸Kumakolonfɔbagaw bɛ tasuma fiyɛ dugu kan,

nka mɔgɔ hakiritigiw bɛ mɔgɔw ta dimi mala.

⁹Ni hakiritigi ka taga ni naloman ye kiti ra,

naloman kɔni bɛna dimi, ka yɛrɛkobaw kɛ, nka foyi tɛ ɲanabɔ.

¹⁰Mɔgɔfagabaga bɛ mɔgɔ jusukun gbɛnin kɔninya,

nka mɔgɔɲuman b’a janto a ra.

¹¹Hakirintan bɛ a ta dimi bɛɛ yira kɛnɛ kan yɔrɔ kelen na,

nka hakiritigi b’a yɛrɛ mina ka sabari.

¹²Kuntigi min b’a janto faninyakumaw ra,

o ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ bɛ kɛ mɔgɔjuguw ye.

¹³Fagantan o, mɔgɔtɔɲɔbaga o,

nin fla bɛɛ bɛ yeri kɛ Matigi Ala ta yeelen le sababu ra.

¹⁴Masa min bɛ dɛsɛbagatɔ ta kiti tigɛ can kan,

o ta fanga bɛ baraka sɔrɔ wagati bɛɛ.

¹⁵Bisan ni korori le bɛ den kɛ hakiritigi ye,

nka den min tora a yɛrɛ ma, o b’a bamuso lamaroya.

¹⁶Ni mɔgɔjuguw ka caya, hakɛ bɛ caya,

nka mɔgɔ terenninw bɛna to ka o bentɔ flɛ.

¹⁷I den koro, ni o kɛra, a bɛna i jusu suma,

a bɛna i nin laganfiya.

¹⁸Ni mɔgɔ tɛ yi min bɛ Ala ta kuma lamɛn ka mɔgɔw ladi, mɔgɔw tɛ o yɛrɛ mina foyi ra tuun;

nka mɔgɔ min bɛ sariya sira tagama, o tigi ta ɲana!

¹⁹Mɔgɔ tɛ jɔncɛ koro ni kuma dama ye;

hali ni a ka ko faamu, a t’a kɛ.

²⁰Ni i ka mɔgɔ o mɔgɔ ye min tɛ jatemina kɛ ka sɔrɔ ka kuma,

mɔgɔ ka kan k’a jigi la hakirintan kan, ka tɛmɛ o tigi kan belen.

²¹Ni i ka i ta jɔncɛ ladiya kojugu a denmisɛnman,

a laban, a tɛ foyi ɲa.

²²Mɔgɔ diminin bɛ kɛrɛ lawuri,

mɔgɔ jusu gbannin bɛ hakɛko caman kɛ.

²³Adamaden ta yɛrɛbonya le bɛ dɔgɔyari lase a ma,

nka mɔgɔ majiginin bɛ bonya sɔrɔ.

²⁴Mɔgɔ min jɛnɲɔgɔn ye son ye, o tigi b’a yɛrɛ nin le kɔninya;

a bɛ dangarikumaw mɛn, nka a tɛ foyi fɔ.

²⁵Adamadenw ɲasiran ye jan le ye,

nka ni mɔgɔ min k’a jigi la Matigi Ala kan, a bɛ o tigi tanga.

²⁶Mɔgɔ caman b’a fɛ ka o yɛrɛ ko diya fagamaw ye,

nka Matigi Ala le bɛ bɛɛ ta kiti tigɛ can kan.

²⁷Mɔgɔ terenninw bɛ mɔgɔ terenbariw haramuya,

mɔgɔjuguw fana bɛ mɔgɔɲumanw haramuya.

Aguri ni Lemuwɛli ta kumaw

¹Nin ye Yake dencɛ Aguri ta kumaw ye. Nin cɛ ka kuma minw fɔ Itiyɛli ye, Itiyɛli ni Ukali30.1 Itiyɛli ni Ukali: Heburu kan na, nin tɔgɔ fla kɔrɔ bɛ se ka kɛ fana ko: «Ne sɛgɛra, Ala, ne sɛgɛra, ne baraka dɛsɛra.».

Ɲininkarigbɛlɛnw

²Can lo, ne ye naloman ye ka tɛmɛ mɔgɔ bɛɛ kan,

adamaden hakiri tɛ ne fɛ.

³Ne ma hakiritigiya karan,

ne fana ma mɔgɔ saninmanw ta lɔnniya sɔrɔ.

⁴Jɔntigi le yɛlɛnna ka taga sankolo kɔnɔ ka sekɔ ka na ka ye?

Jɔntigi le ka fɔɲɔ mina a boro kɔnɔ ka ye?

Jɔntigi le ka ji mina k’a don a ta deregeba jukɔrɔ ka ye?

Jɔntigi le ka dugukolo danw bɛɛ sigi?

A tigi tɔgɔ ye di? A dencɛ fana tɔgɔ ye di?

Ni i ka o lɔn, a fɔ!

⁵Ala ta darakumaw bɛɛ gbɛnin lo,

minw bɛ o yɛrɛ karifa Ala ma, a bɛ olugu tanga i ko nɛgɛbɛnnan.

⁶I kana foyi fara o kumaw kan,

ni o tɛ, a bɛna i jaraki, i bɛ kɛ faninyafɔbaga ye.

Fɛn fla

⁷Matigi Ala, ne bɛ fɛn fla ɲini i fɛ,

i kana ban ka o di ne ma sani ne ye sa:

⁸Kuma gbansanw, ani faninyakumaw mabɔ ne ra.

I kana ne kɛ fagantan ye, i fana kana ne kɛ naforotigi ye,

nka domuni min bɛ ne bɔ, o di ne ma;

⁹janko ne kana na fa ka tɛmɛ, fɔ ka na ban Ala ra,

k’a fɔ ko: «Matigi Ala yɛrɛ ye jɔn le ye dɛ?»

Walama fagantanya kana na ne bla sonyari ra,

k’a to ne ye ne ta Ala tɔgɔ cɛn.

¹⁰I kana taga baaraden tɔgɔjugu fɔ a matigicɛ kɔrɔ,

janko a kana na i danga, ka i jaraki.

Mɔgɔjugu suguya naani

¹¹Mɔgɔ dɔw bɛ o facɛ dɔgɔya,

o fana tɛ o bamuso bonya!

¹²Mɔgɔ dɔw bɛ o yɛrɛ jate ko o saninyara,

k’a sɔrɔ o ma ko ka bɔ o ta nɔgɔ ra fɔlɔ.

¹³Mɔgɔ dɔw bɛ o ɲa lɔ tɔw ra ni wasoya ye,

yɛrɛbonya bɛ hali o flɛrikɛcogo ra.

¹⁴Mɔgɔ dɔw ɲinw ye kɛrɛkɛmuruw le ye,

o ɲinw ye muruw le ye,

janko ka ɲanibagatɔw domu ka o ban dugukolo kan,

ka fagantanw domu ka o ban adamadenw cɛ ra.

Fɛn fla fɛn saba ani fɛn naani

¹⁵Denmuso fla bɛ tɔrimaganan fɛ,

kelen tɔgɔ ye: «A di!»

Tɔ kelen fana tɔgɔ ye: «A di!»

Fɛn saba bɛ yi, minw tɛ fa ka ye,

a fɔ fɛn naani yɛrɛ, minw t’a fɔ ko: «Ne wasara»:

¹⁶Lahara dingaba,

muso min ma den sɔrɔ ka ye,

dugukolo min ma fa ji ra,

ani tasuma min t’a fɔ fiyewu ko: «Ne wasara!»

¹⁷Mɔgɔ min b’a ɲa lɔ a facɛ ra k’a lɔgɔbɔ,

min b’a ɲadon a bamuso ra, ka ban k’a kan mina,

kɔda ta kankan kɔnɔw bɛna o tigi ɲadenw wɔgɔbi ka bɔ,

bɔn ta denw bɛna o domu.

¹⁸Fɛn saba bɛ yi, minw tɛmɛna ne ta lɔnniya kan,

a fɔ fɛn naani yɛrɛ, ne tɛ minw faamu:

¹⁹Bɔn tɛmɛsira sankolo ra,

sa tɛmɛsira fara kan,

jirakurun tɛmɛsira kɔgɔji kan,

ani cɛ tɛmɛsira ka taga sunguru kɔ.

²⁰Muso jɛnɛyakɛbaga cogo bɛ tan le:

a bɛ domuni kɛ k’a da jɔsi30.20 A bɛ domuni kɛ k’a da jɔsi: O kɔrɔ ye ko a ta kɛwalejuguw tɛ foyi cɛn a ye.,

k’a fɔ ko: «Ne ma kojugu kɛ!»

²¹Dugukolo bɛ se ka yɛrɛyɛrɛ fɛn saba kosɔn,

a fɔ fɛn naani yɛrɛ, a tɛ se ka minw muɲu:

²²Jɔncɛ ye kɛ masacɛ ye, o ye dɔ ye,

mɔgɔkolon ye fa domuni na, o ye dɔ ye,

²³muso min mangboyara o ye cɛ sɔrɔ, o ye dɔ ye,

jɔnmuso ye sigi a matigimuso nɔ ra, o fana ye dɔ ye.

²⁴Fɛnɲanaman naani bɛ dunuɲa ra, minw ka dɔgɔ,

nka o ta hakiritigiya ka bon kosɛbɛ:

²⁵Dugumɛnɛw, olugu ye danfɛn dɔw ye fanga tɛ minw na,

nka simantigɛwagati ra, o bɛ o ta domuni labɛn k’a bla.

²⁶Farawoɲinanw, olugu fana ye danfɛn dɔw ye baraka tɛ minw na,

nka o bɛ o ta dogoyɔrɔ ɲini fɔ faraw le cɛ ra.

²⁷Kuntigi tɛ ɲɔdomutɔnw fɛ,

nka o bɛ bla ɲɔgɔn kɔ ka taga jɛnkuru jɛnkuru i ko kɛrɛkɛdenw.

²⁸Basa bɛ se ka mina ni boro ye,

nka a bɛ don fɔ masacɛw ta masasow kɔnɔ.

²⁹Fɛnɲanaman saba bɛ yi, minw sentacogo cɛ ka ɲi,

a fɔ fɛn naani yɛrɛ, minw tagamacogo cɛ ka ɲi:

³⁰Jara, min ye kongofɛnw bɛɛ ta cɛfari ye,

a tɛ bori foyi ɲa,

³¹dondo, min bɛ kanbelenya tagama kɛ,

ani bakɔrɔnin30.31 O jamana ta bakɔrɔninw ka jan, o cɛ ka ɲi fana.,

ani masacɛ min bɛ tagama a ta kɛrɛkɛjama ɲa fɛ.

³²Ni mɔgɔ min tun kɛra hakirintan ye, fɔ k’a yɛrɛ bonya,

walama ni ŋaninyajuguw tun bɛ mɔgɔ min kɔnɔ,

o tigi y’a boro la a da ra ka je;

³³sabu ni i ka nɔnɔ bisi, nare bɛ bɔ a ra,

ni i ka nun bisi, jori bɛ bɔ a ra,

ni i ka dimi bisi, kɛrɛ bɛ bɔ a ra.

Masacɛ bamuso ta ladiriw

¹Nin ye masacɛ Lemuwɛli ta kumaw ye, a bamuso k’a karan ni ladirikan minw ye:

²Ne dencɛ, ne bɛna mun le fɔ ele ye sa?

Ne woroden, ne bɛna mun le fɔ i ye dɛ?

Ne ka dajuru ta den min kosɔn, ne bɛna mun kuma le fɔ o ye sa?

³I kana i baraka bɛɛ di musow ma,

muso minw bɛ masaw laben, i kana i yɛrɛ to olugu boro.

⁴Masacɛ man kan ka duvɛn min, Lemuwɛli!

Fagama man kan ka bori minnifɛn farimanw nɔ fɛ.

Masacɛ man kan ka o kɛ!

⁵Ni o tɛ, ni a ka duvɛn min, a bɛna ɲina sariya sigininw kɔ,

ka sɛgɛbagatɔw bɛɛ ta jo bɔsi o ra.

⁶Minnifɛn farimanw ye di sabagaw le ma,

duvɛn ye di mɔgɔ jusukasininw le ma.

⁷O y’a min ka ɲina o ta fagantanya kɔ,

o hakiri ye bɔ o ta sɛgɛ kɔ pewu!

⁸Se tɛ minw ye ka kuma, i da yɛlɛ ka kuma olugu nɔ ra;

kuma, ka sɛgɛbagatɔ ta jo di a ma.

⁹I da yɛlɛ ka kuma, ka kiti tigɛ ni terenninya ye,

ka fagantan ni ɲanibagatɔ ta jo di a ma.

Muso barakaman makirikan

¹⁰Muso barakaman sɔrɔ man di dɛ!31.10 Nin hayanw bɛɛ kelen kelen bɛ damina ni heburukan sigininden dɔ ye, k’a ta a sigininden fɔlɔ ra, min ye Alɛfu ye, ka taga a bla a laban na min ye Tavu ye.

A sɔngɔ ka gbɛlɛn ka tɛmɛ hali luluw kan pewu.

¹¹A cɛ lanin b’a ra ni a jusukun bɛɛ ye,

foyi kɔni tɛna fɔn ale ta so.

¹²A bɛ koɲuman le kɛ a cɛ ye,

a tɛ kojugu kɛ a ra, a si bɛɛ ra.

¹³A bɛ sagasiw ni lɛn ɲini,

k’a yɛrɛ timinadiya ka o baara ni a boro ye.

¹⁴A bɛ i ko jagokɛbagaw ta jirakurunbaw,

a bɛ a ta baro ɲini ka bɔ fɔ yɔrɔjan ka na ni a ye.

¹⁵Sani dugu ye gbɛ, i b’a sɔrɔ a wurira ka ban;

a bɛ domuni di a ta sokɔnɔmɔgɔw ma,

a bɛ a ta baaradenmusow ta baaraw yira o ra.

¹⁶A bɛ foro dɔ ko miiri a yɛrɛ kɔnɔ, o kɔ, a bɛ o foro san,

ni a ka min sɔrɔ a ta baara ra, a bɛ o kɛ ka rɛzɛn sɛnɛ.

¹⁷A b’a yɛrɛ cɛsiri ka baraka don a yɛrɛ ra,

k’a boro don baara ra.

¹⁸A b’a ye ko a bɛ tɔnɔ caman sɔrɔra a ta jago ra,

o ra, a ta fitina tɛ faga su fɛ.

¹⁹A bɛ sagasi mina a boro kelen na,

a borokandenw bɛ jɛnɛkala munu ka jese dan.

²⁰A b’a tɛgɛ labla ka ɲanibagatɔw sɔn,

a b’a boro foni fagantanw ye.

²¹Nɛnɛwagati ra, a tɛ siran ko nɛnɛ bɛna a ta somɔgɔw mina,

sabu a ka sagasifani gbirimanw dan o bɛɛ ye.

²²A bɛ kosow dan,

lɛnfaniw, ani faniɲuman wulenmanw fana b’a fɛ.

²³Ni a cɛ ka taga sigi ni dugu cɛkɔrɔbaw ye dugu donda ra,

mɔgɔ bɛɛ b’a bonya.

²⁴A bɛ faniw dan ka o fiyeere,

a bɛ cɛsirinanw fiyeere jagokɛbagaw ma.

²⁵Baraka ni nɔɔrɔ, o le ye a ta masiri ye;

a bɛ sigi ka yɛrɛko, sabu sini ta ko hami t’a ra.

²⁶A b’a da yɛlɛ ka kuma ni hakiritigiya ye,

ladiriɲumanw le bɛ bɔ a da ra.

²⁷A b’a janto a ta sokɔnɔkow bɛɛ ra ka ɲa,

a tɛ sɔn salibagatɔya ma, a bɛ baara kɛ le k’a ta baro sɔrɔ.

²⁸A denw bɛ wuri k’a fɔ a ma ko a ta ɲana,

a cɛ fana b’a tando, ko:

²⁹«Muso caman ye muso barakamanw ye,

nka ele kɔni ta tɛmɛna olugu bɛɛ ta kan.»

³⁰Farikolo nɔɔrɔ bɛ mɔgɔ lafiri, cɛɲa ye fɛngbansan le ye,

Matigi Ala ɲasiran bɛ muso min na, o le bɛna tando.

³¹Aw ye muso barakaman ta baara tɔnɔ di a ma,

mɔgɔw y’a tando a ta kɛwalew kosɔn jamalajɛnyɔrɔw ra.