SAMAWILU
TA KITABU FLANAN
Kitabu faamucogo
Nin kitabu bɛ wele ko Samawilu ta kitabu flanan; a fana sɛbɛbaga ma lɔn, i n’a fɔ Samawilu ta kitabu fɔlɔ. An b’a ye ko Samawilu ta baaraw, ani a ta kumaw le bɛ nin kitabu kɔnɔ fana. A bɛ masacɛ Dawuda ta wagati ta kow lakari. Dawuda kɔnna ka sigi masaya ra Zuda mara le ra, min ye jamana woroduguyanfan ye. O kow bɛ sɔrɔ kitabu sura 1–4. O kɔ, a sigira masaya ra Izirayɛli jamana bɛɛ lajɛnnin kunna; o kow bɛ sɔrɔ kitabu sura 5–24.
Dawuda ka kɛrɛ caman kɛ ni siya tɔw ye, janko k’a ta masaya sabati, ani ka jamana bɔsi a juguw boro.
Dawuda tun lara Ala ra kosɛbɛ; o kosɔn a ko diyara Ala ye, a ko diyara a ta jamana mɔgɔw fana ye. Nka o bɛɛ n’a ta, Dawuda ka kojugu dɔw kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ; o kow ma bɛn Ala ma. Ala ta cira min ye Natan ye, o kumana Dawuda fɛ minkɛ, a lɔra a ta jurumun na, ka sɔn Ala ta ma.
Dawuda ko diyara Izirayɛlimɔgɔw ye, o kosɔn o tun b’a fɛ a ta den dɔ le ye kɛ o ta masacɛ ye a yɛrɛ kɔ fɛ.
Ala tun ka layiri ta Dawuda ye, k’a fɔ a ye ko mɔgɔ dɔ bɛna sɔrɔ Dawuda ta gba ra wagati bɛɛ, min bɛna sigi masaya ra (sura 7).
Kitabu kɔnɔkow
Dawuda sigira masaya ra Zuda mara kunna (1–4)
Dawuda sigira masaya ra jamana bɛɛ lajɛnnin kunna (5–6)
Ala ka baraka don Dawuda ta masaya ra (7–10)
Dawuda ni Huri ta muso Baseba ta ko (11–12)
Gbɛlɛyako minw kɛra Dawuda ta so kɔnɔ (13–20)
Dawuda ta wagati labanw (21–24)
1Sawuli ni Yonatan ta saya ko fɔra Dawuda ye
1Sawuli sawagati k’a sɔrɔ Dawuda tun bɔra Amalɛkikaw kɛrɛyɔrɔ ra, ka sekɔ ka na Sikilagi dugu kɔnɔ. A tun ka tere fla kɛ Sikilagi ka ban. 2A tere sabanan, cɛ dɔ barara ka na; a tun bɔra Sawuli ta kɛrɛkɛjama sigiyɔrɔ ra. A ta faniw tun farannin bɛ, buguri bɛ a kun na. A sera Dawuda kɔrɔ minkɛ, a k’a yɛrɛ ben dugu ma k’a kinbiri gban Dawuda kɔrɔ. 3Dawuda k’a ɲininka ko: «Ele bɔra min le?» A ko: «Ne borira ka bɔ Izirayɛli ta kɛrɛkɛjama sigiyɔrɔ le ra.» 4Dawuda ko: «O tuma a kɛra cogo di? Ko min kɛra, o lakari ne ye kɛ!» Cɛ ko: «Izirayɛlimɔgɔw borira o kɛrɛkɛɲɔgɔnw ɲa. O caman fagara yɛrɛ le. Hali Sawuli ni a dencɛ Yonatan sara.» 5Dawuda ko kanbelen ma ko: «Ele kɛra cogo di k’a lɔn ko Sawuli ni a dencɛ Yonatan sara?» 6Kanbelen ko: «O wagati y’a sɔrɔ ne tun bɛ Giliboha kuru kan. Sawuli tun tintinnin bɛ a ta taman kan; nka sowotorow ni sotigiw nana tugu a kɔ k’a degu kosɛbɛ. 7A k’a ɲa munu ka ne ye minkɛ, a ka ne wele. Ne ko: ‹Naamu!› 8A ko ne ma ko: ‹Ele ye jɔn le ye?› Ne ko: ‹Ne ye Amalɛkika le ye.› 9A ko ne ma tuun ko: ‹Gbara ne ra, i ye na ne faga, sabu ne bɛ nin na, nka ɲanamini bɛ ne ra.› 10Ne gbarara a ra k’a faga, sabu ne tun k’a lɔn ko a tun tɛna kisi kɛrɛ ra tuun. Masafugula min tun bɛ a kun na, ani bororanɛgɛ min tun bɛ a boro ra, ne ka o bɔ ka na ni o ye, ka na o di ne matigicɛ ma.»
11Dawuda k’a ta faniw faran; a ta mɔgɔ minw tun bɛ ni a ye, olugu fana ka o ta faniw faran. 12O jusukun tɔɔrɔra, o kasira; o ka sun don fɔ ka taga wula se, Sawuli ni a dencɛ Yonatan kosɔn, ani Matigi Ala ta kɛrɛkɛjama kosɔn, ani Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ tun fagara o kɛrɛ ra.
13O kɔ, Dawuda ka o kanbelen ɲininka tuun ko: «Ele bɔra min le?» A ko: «Amalɛkika minw siginin bɛ yan lonanya ra, ne ye o dɔ ta den le ye.» 14Dawuda ko a ma ko: «A kɛra cogo di ko Matigi Ala ka mɔgɔ min ɲanawoloma k’a sigi masaya ra, ele ma siran ka i boro se o ma k’a faga?» 15Dawuda k’a nɔfɛkanbelen dɔ wele k’a fɔ o ye ko: «Gbara, i ye nin cɛ faga!» Kanbelen benna Amalɛkikacɛ kan, k’a faga. 16Dawuda tun k’a fɔ a ye ko: «I fagari kunko ye ben i yɛrɛ kan; i yɛrɛ da le ka i jaraki, sabu i ko, ko Matigi Ala ka mɔgɔ min ɲanawoloma k’a sigi masaya ra, ko ele ka o faga!»
Dawuda ka sangadɔnkiri la Sawuli ni Yonatan kosɔn
17Dawuda ka nin sangadɔnkiri la Sawuli ni Yonatan kosɔn. 18O kɔ, Dawuda ko o ye Zuda mara mɔgɔw karan o dɔnkiri ra; o dɔnkiri le bɛ wele ko «kalan dɔnkiri.» A dɔnkiri sɛbɛnin bɛ Yasari ta kitabu kɔnɔ, ko:
19E, Izirayɛli, aw ta cɛfariw suw lanin bɛ kongoriw kan!
Mun le nana a to aw ta cɛ jagbɛlɛnw benna ka sa?
20Mɔgɔ kana nin ko fɔ Gati dugu kɔnɔ dɛ!
Mɔgɔ kana nin kibaroya fɔ Asikalɔn dugu siraw fɛ!
Ni o tɛ Filisika sunguruw bɛna na ɲagari;
nin kɛnɛsigibariw ta sungurudenw bɛna na ninsɔndiya.
21E, Giliboha kuruw, gɔmiji kana bɔn aw kan tuun,
sanji fana kana ben aw kan tuun fiyewu!
Mɔgɔ kana foro sɛnɛ aw kan tuun, min siman bɛ ɲa!
Sabu cɛfariw ta nɛgɛbɛnnanw lanɔgɔra aw le kan.
Sawuli ta nɛgɛbɛnnan kɔni, o tɛna jɔsi ni turu ye tuun!
22Yonatan ta kalan tun tɛ kɔsegi fiyewu,
Sawuli ta kɛrɛkɛmuru tun tɛ kɔsegi ka na gbansan,
ni o ma a juguw faga fɔ ka o jori woyo,
ka cɛfariw sɔgɔ fɔ ka o baraka ban.
23Sawuli ni Yonatan, kanuɲɔgɔnmanw tun lo o si bɛɛ ra;
hali saya ra, o ma faran ka bɔ ɲɔgɔn na!
O sen tun ka teri ka tɛmɛ bɔn kan,
o baraka tun ka bon ka tɛmɛ hali jara ta kan.
24E! Izirayɛli sungurudenw, aw ye kasi Sawuli kosɔn dɛ!
Ale min tun bɛ aw fiyɛrɛbɔ ni fani dawulamanw ye,
ka aw ta faniw masiri ni sanin ye.
25Mun le k’a to cɛfariw benna ka sa, ka o to kɛrɛ ra sa?
Mun le k’a to biɲɛ ka Yonatan sɔgɔ aw ta kongoriw kan?
26E, ne balemacɛ Yonatan, ne deguninba lo ele kosɔn;
i ko tun ka gbɛlɛn ne ma dɛ!
I ta kanuya tun ka bon ne fɛ
ka tɛmɛ hali musow ta kanuya kan.
27Mun le k’a to cɛ jagbɛlɛnw bɛɛ benna sa?
Mun le k’a to kɛrɛkɛminanw bɛɛ halakira sa?
2Dawuda kɛra Zuda mara ta masacɛ ye
1O kow kɔ, Dawuda ka Matigi Ala ɲininka ko: «Matigi Ala, yala ne ka kan ka taga Zuda dugu dɔ ra wa?» Matigi Ala k’a jaabi ko: «Ɔnhɔn, taga!» Dawuda ka Ala ɲininka tuun ko: «Ne ka kan ka taga dugu juman le ra?» Matigi Ala ko: «Taga Heburɔn!» 2Dawuda tagara o le ra Heburɔn, ani a muso fla, Zizirɛlikamuso Ahinohamu, ani Karimɛlikacɛ Nabali min sara, o ta muso Abigayili. 3Cɛ minw tun bɛ ni a ye, a tagara ni olugu fana ye, o bɛɛ ni o ta somɔgɔw; olugu tagara sigi Heburɔn kɛrɛfɛduguw ra.
4O kɔ, Zuda ta mɔgɔw nana Heburɔn, ka na turu saninman* kɛ Dawuda kun na, k’a kɛ Zuda mara masacɛ ye.
O kɔ, o nana a fɔ Dawuda ye ko Yabɛsi dugumɔgɔw ka Sawuli su don. 5Dawuda ka ciraden dɔw ci Yabɛsi dugumɔgɔw fɛ, Galadi mara ra, k’a fɔ o ye ko: «Matigi Ala ye baraka don aw ra, sabu aw ka nin koɲuman kɛ aw matigicɛ Sawuli ye, ka sɔn k’a su don. 6O ra, Matigi Ala fana ye koɲuman kɛ aw ye, ka to a ta kankelentigiya ra ni aw ye, wagati bɛɛ. Aw ka nin kɛ minkɛ, ne fana bɛna koɲuman kɛ aw ye. 7Aw ye baraka don aw yɛrɛ ra, ka kɛ cɛ jagbɛlɛnw ye, sabu aw matigicɛ Sawuli sara, nka sisan Zuda ta mɔgɔw ka turu saninman* kɛ ne le kun na ka ne sigi masaya ra Zuda mara ra.»
Abinɛri ka Isi Bosɛti kɛ Izirayɛli masacɛ ye
8Nɛri dencɛ Abinɛri, min tun ye Sawuli ta kɛrɛkɛjama kuntigi ye, ale ka Sawuli dencɛ Isi Bosɛti ta ka taga ni a ye Mahanayimu. 9A k’a kɛ Galadikaw ni Asurikaw ni Zizirɛlikaw ni Efirayimu ni Boniyaminu ta mɔgɔw ani Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ ta masacɛ ye. 10Isi Bosɛti si tun ye san binaani, wagati min na a sigira masaya ra Izirayɛli kunna; a ka san fla le kɛ masaya ra. Zuda mara ta mɔgɔw dɔrɔn le tugura Dawuda kɔ. 11Dawuda ka san wolonfla ni karo wɔɔrɔ le kɛ masaya ra Zuda mara kunna, k’a to Heburɔn dugu kɔnɔ.
Sawuli ta mɔgɔw ni Dawuda ta mɔgɔw ta kɛrɛ
12Nɛri dencɛ Abinɛri, ani Sawuli dencɛ Isi Bosɛti ta baaradenw, olugu bɔra Mahanayimu, ka taga Gabahɔn kɛrɛ kama. 13Seruya dencɛ Yohabu, ani Dawuda ta baaradenw, olugu fana wurira ka taga. O kɛrɛkɛjama fla bɛɛ tagara ɲɔgɔn kunbɛn Gabahɔn ji kɔrɔ. Jamakuru kelen tora ji fan kelen na, tɔ kelen tora ji fan dɔ ra. 14Abinɛri k’a fɔ Yohabu ye ko: «An y’a to kanbelenw ye wuri ka o yɛrɛ suma ni ɲɔgɔn ye, an b’a flɛ kɛ!» Yohabu ko: «Ayiwa, o ye wuri!» 15Kanbelenw wurira ka na ɲɔgɔn kunbɛn. Mɔgɔ hakɛya kelen le tun bɛ fan fla bɛɛ ra: Sawuli dencɛ Isi Bosɛti ni Boniyaminu ta mɔgɔ tan ni fla, Dawuda nɔfɛmɔgɔw fana ta mɔgɔ tan ni fla. 16Nka o bɛɛ ka ɲɔgɔn kun dɛrɛ, ka muru turu ɲɔgɔn kɛrɛn na; o bɛɛ benna ɲɔgɔn fɛ ka sa. O ko kɛra Gabahɔn yɔrɔ min na, o ka o yɔrɔ tɔgɔ la ko Hɛlikati Asurimu, ko muruw ta yɔrɔ.
17O lon ta kɛrɛ juguyara kosɛbɛ; o lon na Dawuda ta mɔgɔw ka se sɔrɔ Abinɛri ni Izirayɛlimɔgɔ tɔw kan. 18Ayiwa, Seruya dencɛ saba min ye Yohabu ni Abisayi ni Asahɛli ye, olugu tun bɛ o kɛrɛ ra. Asahɛli sen tun ka teri i ko dagbɛ min bɛ kongo kɔnɔ. 19A ka Abinɛri gbɛn, hali a ma jɛngɛ a kininboro fɛ walama a numanboro fɛ ka bɔ a kɔ dɔɔnin. 20Abinɛri nana a kɔ munu k’a fɔ Asahɛli ma ko: «Asahɛli, ele lo wa?» A ko: «Ne lo.» 21Abinɛri ko: «I faran ka taga i kininboro fɛ walama i numanboro fɛ, i ye mɔgɔ wɛrɛ gbɛn; kanbelen dɔ mina, i ye ale ta kɛrɛkɛminanw bɔ a ra.» Nka Asahɛli ma sɔn ka Abinɛri gbɛnni dabla. 22Abinɛri k’a fɔ a ye tuun ko: «I bɔ ne kɔ! Mun na i bɛna a to ne ye i bugɔ ka i faga? Ni o do kɛra, ne bɛna i kɔrɔcɛ Yohabu flɛ cogo di?» 23Nka o bɛɛ n’a ta, Asahɛli ma sɔn ka bɔ Abinɛri kɔ. A ma ɲa, Abinɛri k’a sɔgɔ a kɔnɔbara ra ni a ta taman kun ye, fɔ ka taman kun bɔ kɛnɛ ma. Asahɛli benna ka sa o yɔrɔnin bɛɛ ra. A benna ka sa yɔrɔ min na, kɛrɛkɛden min o min tagara se yi, o bɛɛ lɔra o yɔrɔ ra.
24Yohabu ni Abisayi ka Abinɛri nɔgbɛn; terebenda wagati ra, o tagara se fɔ Ama kongori kɔrɔ, Giya terebɔyanfan na, Gabahɔn kongokolon sira kan. 25Boniyaminu ta mɔgɔw tagara lajɛn Abinɛri kɔ fɛ; o bɛɛ ka ɲɔgɔn lajɛn ka taga lɔ kongori dɔ kunna. 26O tuma Abinɛri pɛrɛnna k’a fɔ Yohabu ye ko: «O tuma an ta kɛrɛkɛmuruw tɛna fagari dabla ka ye le wa? I m’a lɔn ko nin laban bɛna kɛ tɔɔrɔ le ye? Sabari, i ye a fɔ i ta mɔgɔw ye ko o ye balemaw gbɛnni dabla ten sa!»
27Yohabu k’a jaabi ko: «Can ra, Ala ɲanaman kosɔn, ni i kɔni tun ma nin kuma fɔ tan, ne ta mɔgɔw tun bɛna o balemaw gbɛn fɔ sini sɔgɔma.» 28Yohabu ka buru fiyɛ. Mɔgɔ bɛɛ lɔra. O ka Izirayɛlimɔgɔw gbɛnni dabla, ka kɛrɛ lalɔ.
29O kɔ, Abinɛri ni a ta mɔgɔw tagamana o su bɛɛ Zuridɛn kɛnɛgbɛ ra. O ka Zuridɛn ba tigɛ, ka taga Bitirɔn cɛtigɛ, ka taga se Mahanayimu.
30Yohabu fana sekɔra ka bɔ Abinɛri gbɛnyɔrɔ ra, ka na a ta mɔgɔw bɛɛ lajɛn ɲɔgɔn kan. A k’a ye ko cɛ tan ni kɔnɔntɔn le fɔnna Dawuda ta mɔgɔw ra; Asahɛli ma jate o ra. 31Nka Dawuda ta mɔgɔw tun ka Boniyaminu ni Abinɛri ta cɛ kɛmɛ saba ni cɛ biwɔɔrɔ le faga.
32O ka Asahɛli su ta ka taga a su don a facɛ su kɔrɔ Bɛtilɛhɛmu dugu kɔnɔ. Yohabu ni a ta mɔgɔw tagamana su bɛɛ ka taga se Heburɔn dugugbɛda fɛ.
31Kɛrɛ mɛɛnna Sawuli ta somɔgɔw ni Dawuda ta somɔgɔw cɛ. O bɛɛ n’a ta, dɔ le tun bɛ farara Dawuda ta baraka kan, k’a sɔrɔ Sawuli ta so baraka tun bɛ dɔgɔyara le ka taga a fɛ.
Dawuda dencɛw
2Dawuda ka dencɛ dɔw sɔrɔ k’a to Heburɔn. A dencɛ fɔlɔ, Aminɔn, a ka o sɔrɔ a ta Zizirɛlikamuso Ahinohamu fɛ. 3A flanan, Kilehabu, a ka o sɔrɔ a muso Abigayili fɛ, Karimɛlikacɛ Nabali min sara, o ta muso. A sabanan, Abusalɔn, a ka o sɔrɔ a muso Mahaka fɛ, Gesuri masacɛ Talimayi denmuso. 4A naaninan, Adoniya, a ka o sɔrɔ a muso Hagiti fɛ. A loorunan, Sefatiya, a ka o sɔrɔ a muso Abitali fɛ. 5A wɔɔrɔnan, Iterehamu, a ka o sɔrɔ Egila fɛ; o fana tun ye a muso dɔ ye. Dencɛ minw worora Dawuda fɛ k’a to Heburɔn, olugu le ye nin ye.
Abinɛri nana jɛnɲɔgɔnya don ni Dawuda ye
6Ka Sawuli ta somɔgɔw ni Dawuda ta somɔgɔw to kɛrɛ ra, Abinɛri tun k’a yɛrɛ ta fanga bonya kosɛbɛ Sawuli ta somɔgɔw cɛ ra.
7Ayiwa, Sawuli tun ka jɔnmuso dɔ kɛ a muso ye, min tɔgɔ tun ye ko Risipa; a facɛ tɔgɔ tun ye ko Aya. Lon dɔ, Isi Bosɛti ka Abinɛri jaraki, ko: «Mun kosɔn ele tagara jɛn ni ne facɛ ta jɔnmuso ye?» 8Isi Bosɛti ta kuma digira Abinɛri ra kosɛbɛ; a ko Isi Bosɛti ma ko: «O tuma ne ye wuru le ye, min blanin bɛ Zuda ta mɔgɔw ta baara kama wa? Kabini wagatijan ne ɲana i facɛ Sawuli ta somɔgɔw ma, ani a balemaw ni a teriw; ne ma ele don Dawuda boro. Bi le i bɛna ne jaraki ko ne ka kojugu kɛ nin muso ta ko ra wa? 9Ayiwa, ni o lo, o tuma Matigi Ala ka min layiri ta Dawuda ye, ni ne ma Dawuda dɛmɛ ka o layiri dafa a ye fiyewu, o tuma Ala kana ne to yi; 10sabu Matigi Ala karira ko a bɛna masaya bɔsi Sawuli ta somɔgɔw boro, ka Dawuda le sigi masaya ra Izirayɛli kunna, ani Zuda mara kunna, ka Dawuda ta fanga bonya kosɛbɛ, k’a ta Dan ka taga a bla fɔ Bɛri Seba.»
11Isi Bosɛti ma se ka hali kuma den kelen kɛ ka Abinɛri jaabi, sabu a tun bɛ siranna a ɲa.
12O yɔrɔnin bɛɛ, Abinɛri ka ciraden dɔw ci Dawuda fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «Nin jamana ye jɔn ta le ye? Jɛnɲɔgɔnya don ni ne ye; ni o kɛra, ne bɛna i dɛmɛ ka Izirayɛli jamana bɛɛ sigi i ta fanga kɔrɔ.» 13Dawuda k’a jaabi ko: «Ayiwa, ne sɔnna; ne bɛna jɛnɲɔgɔnya don ni i ye. Nka ne bɛ fɛn kelen fɔ i ye. I natɔ ne fɛ, ni i ma na ni Sawuli denmuso Mikali ye, o tuma i kana na ne ɲa kɔrɔ.»
14Dawuda ka cira bla fana ka taga a fɔ Sawuli dencɛ Isi Bosɛti ye ko: «Ne ta muso Mikali sekɔ ne ma, sabu ne ka Filisika cɛ kɛmɛ le kɛnɛsigi ka o gbolow kɛ k’a mamina.»
15Isi Bosɛti ka Mikali mina a cɛ ra, min tun ye Lahisi dencɛ Palitiyɛli ye. 16A cɛ kasitɔ gbanna a kɔ ka taga se fɔ Bahurimu. O sera yi minkɛ, Abinɛri k’a fɔ a ye ko a ye sekɔ. A sekɔra.
17Abinɛri kumana ni Izirayɛli cɛkɔrɔbaw ye; a k’a fɔ o ye ko: «Kabini wagatijan, aw ko aw b’a fɛ ko Dawuda le ye kɛ aw ta masacɛ ye. 18Ayiwa, a kɛwagati le sera sisan, sabu Matigi Ala k’a fɔ ale ta ko le ra ko: ‹Ne bɛna ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw kisi ka o bɔ Filisikaw boro, ani o juguw bɛɛ boro ne ta jɔncɛ Dawuda le sababu ra.› »
19Abinɛri kumana Boniyaminu ta somɔgɔw fana fɛ. O kɔ, a tagara Heburɔn; Izirayɛlimɔgɔw ni Boniyaminu ta somɔgɔw bɛnna fɛn o fɛn na, a tagara o bɛɛ lase Dawuda ma Heburɔn. 20Cɛ mugan le tun ka Abinɛri blasira, a tagatɔ Dawuda fɛ Heburɔn. O sera yi minkɛ, Dawuda ka domuniba tobi Abinɛri ni a nɔfɛmɔgɔw ye. 21Abinɛri ko Dawuda ma ko: «Ne bɛna taga Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛn ne matigicɛ masacɛ ye, janko o ye jɛnɲɔgɔnya don ni i ye; o ra ni Izirayɛli jamana fan o fan ka diya i ye, i bɛ i ta masaya sigi o yɔrɔ kan.»
O kɔ, Dawuda ka Abinɛri bla ka taga. A ni hɛra tagara.
Yohabu ka Abinɛri faga
22Dɔɔnin kɛra dɔrɔn, Yohabu ni Dawuda ta mɔgɔw nana ka bɔ kɛrɛkɛyɔrɔ dɔ ra. O tun ka fɛn caman mina o juguw ra ka na ni o ye. O nana a sɔrɔ ko Abinɛri tun tɛ Dawuda kɔrɔ tuun Heburɔn, sabu Dawuda tun k’a bla ka taga ka ban. A fana ni hɛra le tun tagara. 23Yohabu ni a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ nana se minkɛ, mɔgɔw k’a fɔ a ye ko: «Nɛri dencɛ Abinɛri tun nana masacɛ fɛ, o kɔ, masacɛ k’a bla ka taga; a fana ni hɛra le tagara.» 24Yohabu tagara masacɛ fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «I ka mun ko le kɛ tan? Abinɛri nana ele fɛ, mun na i k’a to a tagara a yɛrɛ ma? 25K’a sɔrɔ ele yɛrɛ ka Nɛri dencɛ Abinɛri lɔn cɔ! A nana i nɛgɛ le, janko an bɛ taga kɛrɛ kɛ yɔrɔ minw na ka o yɔrɔw cogoya bɛɛ lɔn, ka i ta kokɛcogow bɛɛ lɔn.»
26Yohabu bɔra Dawuda kɔrɔ, ka ciraden dɔw ci Abinɛri kɔ. Olugu tagara Abinɛri sɔrɔ Sira ta kɔlɔn yɔrɔ ra; o k’a wele ka na. Dawuda tun ma foyi lɔn o ko ra. 27Ayiwa, Abinɛri sekɔra ka na se Heburɔn minkɛ, Yohabu ka a mina ka taga ni a ye kɛrɛ fɛ, bolon dɔ kɔnɔ dugu donda cɛmancɛ ra, k’a kɛ i n’a fɔ a b’a fɛ ka gundokuma dɔ le fɔ a ye. Ka o to o yɔrɔ le ra, a barara ka Abinɛri sɔgɔ ni muru ye a kɔnɔbara ra, k’a faga, k’a dɔgɔcɛ Asahɛli dimibɔ.
28Dawuda nana o ko mɛn minkɛ, a ko: «Matigi Ala tɛna ne jaraki, walama ka ne ta masaya jaraki, Nɛri dencɛ Abinɛri fagari ko ra. 29A fagari kunko ye ben Yohabu ni a ta somɔgɔw bɛɛ kan. Ala y’a to damajalan ye mɔgɔ dɔ mina Yohabu ta somɔgɔw ra tuma bɛɛ, walama farirabana dɔ, walama dɔ ye to ka tagama ni bere le ye, walama dɔ ye faga kɛrɛkɛyɔrɔ ra, walama dɔ ye kɛ kɔngɔtɔ ye tuma bɛɛ.»
30Ayiwa, Yohabu ni a balemacɛ Abisayi ka Abinɛri faga o cogo le ra, sabu Abinɛri tun ka o dɔgɔcɛ Asahɛli faga Gabahɔn kɛrɛ ra.
31Dawuda k’a fɔ Yohabu ye, ani mɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ ni a ye, ko: «Aw ye aw ta deregew faran, ka bɔrɔw don aw yɛrɛ ra, ka kasi ka tagama Abinɛri su ɲa fɛ ka taga a sutara.» Masacɛ Dawuda yɛrɛ tun bɛ tagamana sutanan kɔ fɛ ka taga Abinɛri sutarayɔrɔ ra. 32O tagara a su don Heburɔn. Masacɛ kasira kosɛbɛ ka kule Abinɛri kaburu kunna. Jama bɛɛ kasira fana.
33Masacɛ ka nin sangadɔnkiri la Abinɛri kosɔn, ko:
«E, yala Abinɛri tun ka kan ka sa tan i ko mɔgɔkunntan wa?
34I boro tun ma siri,
i sen fana tun ma don nɛgɛjɔrɔkɔ ra.
Mɔgɔjuguw bɛ mɔgɔ faga cogo min na, i fagara ten.»
A kɛra ten, mɔgɔ bɛɛ ka kɛ kasi ye tuun Abinɛri su kunna.
35O kɔ, mɔgɔw bɛɛ nana Dawuda fɛ, ka na a fɔ a ye ko a ye domuni kɛ. O y’a sɔrɔ su tun ma ko fɔlɔ. Nka Dawuda karira, k’a fɔ o ye ko: «Ni ne ka hali domuni fitini, walama fɛn wɛrɛ don ne da ra fɔ ka taga tere ben, o tuma Ala kana ne to yi fiyewu.»
36Mɔgɔw bɛɛ ka o kuma mɛn; a diyara o ye fana, sabu can ra masacɛ ta kow bɛɛ tun ka di mɔgɔw ye. 37Jama bɛɛ, ani Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ k’a lɔn o lon le ra, ko masacɛ sen tun tɛ Nɛri dencɛ Abinɛri ta fagari ko ra.
38O kɔ, masacɛ k’a fɔ a ta kuntigiw ye ko: «Aw m’a lɔn ko fagamaden, ani kuntigiba dɔ le fagara Izirayɛli jamana ra bi wa? 39Can lo turu kɛra ne kun na ka ne kɛ masacɛ ye, nka ne baraka ka dɔgɔ hali bi. Nin cɛ minw ye Seruya dencɛw ye, olugu baraka ka bon ni ne ta ye. O ra, mɔgɔ min ka nin kojugu kɛ, Matigi Ala yɛrɛ ye o hakɛ bɔ a tigi ra, ka kaɲa ni a ta kɛwalejugu ye.»
4Isi Bosɛti ta mɔgɔw k’a faga
1Sawuli dencɛ Isi Bosɛti nana a mɛn minkɛ ko o ka Abinɛri faga Heburɔn, a baraka bɛɛ banna; Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ jigi tigɛra fana. 2Kɛrɛkuntigi fla tun bɛ Sawuli dencɛ Isi Bosɛti fɛ. Kelen tɔgɔ tun ye ko Bana, tɔ kelen tɔgɔ tun ye ko Rekabu. Rimɔn dencɛ dɔw tun lo. Boniyaminu ta mɔgɔ dɔw tun lo, minw bɛ bɔ Berɔti; 3sabu Berɔti dugu tun bɛ jate Boniyaminu ta mara dɔ le ye. Nka Berɔtikaw tun borira ka taga sigi Gitayimu; hali bi o ta durujaw bɛ yi.
4Ayiwa, dencɛ dɔ tun bɛ Sawuli dencɛ Yonatan fɛ, o tɔgɔ tun ye ko Mefibosɛti. Ale sen fla bɛɛ tun cɛnna; sabu wagati min na Sawuli ni Yonatan ta saya kibaroya nana fɔ ka bɔ Zizirɛli, Mefibosɛti si tun ye san looru; a lamɔbamuso tun k’a ta ko a bɛ bori ni a ye. Nka a teliyakojugu fɛ, den benna a boro k’a senw cɛn, k’a kɛ a tɛ se ka tagama tuun.
5Ayiwa, lon dɔ teregban fɛ, Rekabu ni Bana, minw ye Berɔtikacɛ Rimɔn dencɛw ye, olugu tagara Isi Bosɛti ta so; o y’a sɔrɔ ale tun lanin bɛ, a bɛ a ta terefɛsunɔgɔ kɛra sa. 6O donna ka taga fɔ bon kɔnɔnɔyɔrɔ ra, k’a kɛ i n’a fɔ o bɛ tagara siman le bla bon kɔnɔ. O k’a kɛ ten ka Isi Bosɛti sɔgɔ a kɔnɔbara ra ni muru ye k’a faga, ka bori ka bɔ. 7Ayiwa, o donna a ta so kɔnɔ ten, k’a lanin to a ta lanan kan, k’a sɔgɔ ni muru ye k’a faga, ka a kun tigɛ, k’a kunkolo ta ka bɔ, ka su bɛɛ kɛ tagama ra Zuridɛn kɛnɛgbɛ sira fɛ. 8O tagara ni Isi Bosɛti kunkolo ye Dawuda fɛ Heburɔn, ka taga a fɔ Dawuda ye ko: «I jugu Sawuli min tun b’a fɛ ka i faga, ale dencɛ Isi Bosɛti kunkolo le ye nin ye. Bi kɔni Matigi Ala ka ne matigicɛ masacɛ dimibɔ Sawuli ni a ta duruja ra dɛ!»
9Dawuda ka Berɔtikacɛ Rimɔn dencɛ fla, Rekabu ni a balemacɛ Bana jaabi ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, min ka ne kisi ka bɔ ne ta tɔɔrɔw bɛɛ ra, 10ko ka ne to Sikilagi, cɛ min tun nana a fɔ ne ye ko Sawuli sara, a tun kɛra ale ɲa na ko a bɛ kibaroɲuman le fɔra ne ye; nka ne k’a fɔ ko o ye o cɛ mina k’a faga, k’a ta kibaroɲuman sara di a ma! 11Ni ne ka o kɛ o, sisan aw mɔgɔjuguw, ni aw tagara mɔgɔ terennin lanin sɔrɔ a ta lanan kan, a ta bon kɔnɔ, ka baga a ma k’a faga, o tuma ne man kan fana ka o fagari hakɛ bɔ aw ra, ka aw fana faga ka aw latunu ka bɔ dugukolo kan wa?»
12A kɛra ten, Dawuda k’a fɔ a ta mɔgɔw ye ko o ye o faga. O ka o faga, ka o borow ni o senw tigɛ, ka o dulon Heburɔn dugu jida ra. O kɔ, o ka Isi Bosɛti kunkolo ta k’a sutara Abinɛri su kɔrɔ.
5Dawuda kɛra Izirayɛli jamana bɛɛ masacɛ ye
1O kɔ, Izirayɛli ta gbaw bɛɛ tagara Dawuda fɛ Heburɔn, ka taga a fɔ a ye ko: «Anw ye nin ye, anw ye i balemaw le ye. 2Kabini fɔlɔfɔlɔ, hali tuma min na Sawuli le tun bɛ an ta masacɛ ye, ele le tun bɛ to ka bla Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw ɲa ka taga kɛrɛ ra. Matigi Ala tun k’a fɔ i ye ko: ‹Ele le bɛna kɛ ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ɲamɔgɔ ye, ka kɛ o kuntigi ye.› »
3Izirayɛli cɛkɔrɔbaw bɛɛ nana Dawuda fɛ Heburɔn ka na o le fɔ a ye. Dawuda ka jɛnɲɔgɔnya don ni o ye Heburɔn, Matigi Ala ɲa kɔrɔ. O ka turu saninman* kɛ Dawuda kun na k’a kɛ Izirayɛli jamana bɛɛ ta masacɛ ye.
4Dawuda sigira masaya ra k’a si to san bisaba; a ka san binaani le kɛ masaya ra. 5K’a to Heburɔn, a ka san wolonfla ni karo wɔɔrɔ kɛ masaya ra Zuda mara kunna. K’a to Zeruzalɛmu, a ka san bisaba ni saba le kɛ masaya ra Izirayɛli mara ni Zuda mara bɛɛ kunna.
Dawuda ka Zeruzalɛmu dugu mina
(Kibaroyaw fɔlɔ 11.4-9; 14.1-2)
6Masacɛ Dawuda ni a ta mɔgɔw tagara Zeruzalɛmu dugu kama, ka taga Yebusikaw kɛrɛ, o minw tun ye o yɔrɔ mɔgɔw ye. Olugu ko Dawuda ma ko: «I tɛ don yan! Hali fiyentɔw ni senkelenw bɛ se ka aw gbɛn ka aw labɔ.» O kɔrɔ ye ko Dawuda tɛ se ka don olugu ta dugu kɔnɔ. 7Nka Dawuda tagara o kɛrɛ, ka Sihɔn bonba mina o ra; o tɔgɔ le nana la ko Dawuda ta masabonba*.
8O lon na, Dawuda tun k’a fɔ a ta mɔgɔw ye ko ni min o min b’a fɛ ka Yebusikaw kɛrɛ ka se o ra, o tigi ye yɛlɛn jisira fɛ ka taga o senkelenw ni o fiyentɔw kama; ko sabu olugu ye ale Dawuda juguw le ye. Mɔgɔw nana o kuma kɛ zana le ye, k’a fɔ ko: «Fiyentɔw ni senkelenw man kan ka don Alabatosoba kɔnɔ.»
9Dawuda ka o bonba kɛ a ta masaso ye, k’a tɔgɔ la ko Dawuda ta masabonba. A ka bon dɔw lɔ k’a lamini; k’a ta Milo yɔrɔ ra, ka taga se fɔ kɔnɔnɔyɔrɔ ra. 10Dawuda ta fanga tun bɛ bonyara ka taga a fɛ, sabu Matigi Ala, Fangatigi Ala tun bɛ ni a ye.
Tiri masacɛ ka bonya ci Dawuda ma
11Tiri masacɛ Hiramu ka mɔgɔ dɔw ci ka taga Dawuda fɛ ni sɛdiriyiriw ye; a ka yiribaarabagaw, ani kabakurulɛsɛbagaw fana ci ka taga; olugu le tagara Dawuda ta masabonba lɔ a ye. 12Dawuda k’a ye ko Matigi Ala bɛ baraka donna ale ra, k’a kɛ Izirayɛli masacɛ ye; a k’a ye fana ko a ta masaya bɛ sabatira a ta mɔgɔw baraka ra.
Dawuda ka den minw sɔrɔ Zeruzalɛmu
(Kibaroyaw fɔlɔ 3.5-9; 14.3-7)
13Ayiwa, Dawuda bɔnin kɔ Heburɔn, a ka jɔnmuso dɔw kɛ a ta musow ye, ka muso wɛrɛw ta tuun Zeruzalɛmu. A ka dencɛw ni denmuso dɔw sɔrɔ tuun. 14Dencɛ minw worora a fɛ Zeruzalɛmu, olugu tɔgɔw le ye nin ye: Samuha, ani Sobabu, ani Natan, ani Sulemani, 15ani Ibari, ani Elisuwa, ani Nefɛgi, ani Yafiya, 16ani Elisama, ani Eliyada, ani Elifelɛti.
Dawuda ka se sɔrɔ Filisikaw kan
17Ayiwa, Filisikaw nana a mɛn ko o ka turu saninman* kɛ Dawuda kun na k’a kɛ Izirayɛli masacɛ ye. O ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ lajɛnnin wurira ka taga Dawuda yɔrɔɲini ko o b’a kɛrɛ. Dawuda ka o mɛn minkɛ, a tagara dogo kuruyɔrɔ dɔw ra. 18Filisikaw nana ka na Refayikaw ta kɛnɛgbɛyɔrɔ bɛɛ fa. 19Dawuda ka Matigi Ala ɲininka ko: «Yala ne ka kan ka taga Filisikaw kama wa? Yala i bɛna o don ne boro wa?» Matigi Ala ka Dawuda jaabi ko: «Taga o kɛrɛ, sabu sigiya t’a ra, ne bɛna Filisikaw don i boro.»
20Dawuda tagara fɔ Baali Perasimu ka taga Filisikaw kɛrɛ ka se o ra. Dawuda ko: «Matigi Ala ka ne juguw laben ne ɲa, i n’a fɔ jiba bɛ kogo kari ka wo bɔ a ra cogo min na.» O kosɔn o ka o yɔrɔ tɔgɔ la ko Baali Perasimu, ko «Matigi min bɛ wo bɔ». 21Filisikaw borira fɔ ka o ta batofɛnw to. Dawuda ni a ta mɔgɔw ka o cɛ ka taga ni o ye.
22O kɔ, Filisikaw nana tuun, ka na Refayikaw ta kɛnɛgbɛyɔrɔ bɛɛ fa tuun. 23Dawuda ka Matigi Ala ɲininka tuun; Matigi Ala k’a fɔ a ye ko: «I kana teren ka taga o kɔ. Dogo ka munumunu ka taga o kɔ fɛ; muriyesunw bɛ yɔrɔ min na, i bɛ taga ben o kan o yɔrɔ ɲa fɛ. 24Ni i nana kɛ senkan dɔw mɛn ye muriyesunw san fɛ, o tuma aw ye teliya ka bɔ, sabu Matigi Ala le bɛ tagara i ɲa fɛ ten, ka taga Filisikaw ta kɛrɛkɛjama kɛrɛ.» 25Matigi Ala ka min fɔ, Dawuda k’a kɛ ten; a ka Filisikaw kɛrɛ ka se sɔrɔ o kan, k’a ta Geba, ka taga a bla fɔ Gezɛri.
6Izirayɛlimɔgɔw ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta ka taga Zeruzalɛmu
1O kɔ, Dawuda ka Izirayɛli kɛrɛkɛcɛfariw bɛɛ lajɛn tuun; o bɛɛ lajɛnnin tun ye cɛ waga bisaba (30 000). 2A wurira ni o mɔgɔw ye ka taga Baali, Zuda mara ra, ko a bɛ taga Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ta. Ala tɔgɔ, Fangatigi Ala yɛrɛ tɔgɔ, o le bɛ o kɛsu kan; serubɛn mɛlɛkɛ bisigiya fla minw bɛ kɛsu datugunan san fɛ, Ala sigiyɔrɔ bɛ o serubɛn mɛlɛkɛ fla le cɛ ma. 3O ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu labɔ Abinadabu ta so kɔnɔ; o so tun bɛ kongori dɔ le kunna. O k’a bla misiwotorokura dɔ kɔnɔ. Abinadabu dencɛ fla minw ye Uza ni Ayo ye, olugu le tun bɛ o misiwotorokura ɲa fɛ. 4O ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu labɔ Abinadabu ta so kɔnɔ kongori kan, k’a bla o misiwotoro kɔnɔ, ka taga ni a ye; Uza tun bɛ tagamana Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu kɛrɛ fɛ; Ayo tun bɛ a ɲa fɛ. 5Dawuda ni Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ tagatɔ tun bɛ ɲagarira Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ka dɔnkiriw la, ka fɔrifɛn suguya bɛɛ fɔ; o fɔrifɛnw tun lalagara ni sipɛrɛsiyiri le ye. Gɔniw tun b’a ra, ani kora, ani longanw, ani cɛgɛcɛgɛw, ani siranɛgɛ tɛgɛrɛw.
6O tagara se Nakɔn kɛnɛgbɛyɔrɔ ra minkɛ, misiw tɛrɛndɛra; Uza k’a boro kɔrɔta ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu mina. 7Matigi Ala dimina Uza kɔrɔ kosɛbɛ; a k’a faga o kojugu kosɔn o yɔrɔ yɛrɛ ra yi. Uza sara Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu kɛrɛ fɛ yi6.7 Uza tun man kan ka maga jɛnɲɔgɔnya kɛsu ra, sabu sarakalasebagaw dɔrɔn le tun bɛ se ka maga a ra (Sariya 10.8)..
8Matigi Ala ka Uza faga o cogo ra minkɛ, o ma diya Dawuda ye. O ka o yɔrɔ tɔgɔ la ko Perɛsi Uza6.8 O kɔrɔ ye ko Uza saya ka wo bɔ Izirayɛlimɔgɔw cɛ ra., fɔ ka na se bi.
9O lon na, Dawuda siranna Matigi Ala ɲa. A ko: «Ni a bɛ tan, Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu bɛ se ka taga don ne ta so cogo di?» 10A ma sɔn o ye taga ni jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye a ta so, Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A k’a bla ka taga Obɛdi Edɔmu ta so kɔnɔ; ale bɛ bɔ Gati. 11Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ka karo saba le kɛ Gatikacɛ Obɛdi Edɔmu ta so. Matigi Ala ka baraka don Obɛdi Edɔmu ni a ta somɔgɔw bɛɛ ra.
O tagara ni jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye Zeruzalɛmu
12Ayiwa, o nana a fɔ masacɛ Dawuda ye ko Matigi Ala ka baraka don Obɛdi Edɔmu ni a borofɛnw bɛɛ ra, Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu kosɔn. Dawuda wurira o le ra ka taga Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta Obɛdi Edɔmu ta so, ka na ni a ye Dawuda ta masabonba ra; o ɲagarininba le nana ni a ye. 13Minw tun ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta, olugu ka sentako wɔɔrɔ kɛ minkɛ dɔrɔn, mɔgɔw lɔra; Dawuda ka misitoran kelen ni misiden tɔrɔnin kelen kɛ saraka ye, o ka sɔrɔ ka sira ta tuun. 14O natɔ, Dawuda tun bɛ dɔn kɛra ni a baraka bɛɛ ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ. Lɛnfani derege dɔ le dɔrɔn tun b’a ra, min bɛ i ko sarakalasebagaw ta. 15Dawuda ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ nana ni Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye o cogo le ra, ni ɲagarikanbaw ni burufiyɛkanw ye.
16Ayiwa, tuma min na Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu tun bɛ donna Dawuda ta masabonba kɔnɔ, Sawuli denmuso Mikali tun bɛ flɛri kɛra finɛtiri fɛ. A ka masacɛ Dawuda panpantɔ ni a dɔnkɛtɔ ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ minkɛ, Dawuda ko gboyara a ye.
17O nana se ni Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye minkɛ, o k’a bla a blayɔrɔ ra; Dawuda tun ka fanibon min labɛn a kama, o k’a bla yi. Dawuda ka saraka jɛnitaw* ni ninsɔndiya sarakaw* bɔ Matigi Ala ye. 18A ka o saraka jɛnitaw ni o ninsɔndiya sarakaw bɔ ka ban tuma min na, a ka dugawu kɛ jama ye Fangatigi Ala tɔgɔ ra. 19O kɔ, a ka burukun kelen, ani tamaroburukun kelen, ani rɛzɛnmɔ jalan siri kelen kelen di mɔgɔw bɛɛ ma, Izirayɛli jama bɛɛ, cɛ fara muso kan. O kɔ, bɛɛ tagara a ta so.
20Dawuda nana sekɔ a ta so kɔnɔ, ko a bɛ taga dugawu kɛ a ta somɔgɔw ye minkɛ, Sawuli denmuso Mikali nana a kunbɛn, ka a fɔ a ye ko: «Han! Izirayɛli masacɛ k’a yɛrɛ yira bi dɛ! Ele le sɔnna ka i yɛrɛ waraga ka bla i ta baaradenw ta jɔnsunguruw bɛɛ ɲa kɔrɔ, hali fani ɲanaman yɛrɛ tɛ i ra, ka i yɛrɛ kɛ i n’a fɔ mɔgɔ gbansan!» 21Dawuda ka Mikali jaabi ko: «Ne ka dɔn kɛ Matigi Ala le ɲa kɔrɔ. Matigi Ala min ka ele facɛ ni a ta somɔgɔw to yi, ka ne ta, ka ne kɛ a ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw kuntigi ye, ne ka don kɛ ale Matigi Ala le ɲa kɔrɔ. 22Ne bɛna ne yɛrɛ kɛ mɔgɔ gbansan ye tuun, hali ka tɛmɛ nin kan belen, ka ne yɛrɛ majigi belen. Nka o bɛɛ n’a ta, i kan bɛ o jɔnsunguru minw ma, olugu belen bɛna ne bonya.»
23Ayiwa, a kɛra fana ko Sawuli denmuso Mikali ma den sɔrɔ fɔ ka taga a sa.
7Ala ka layiri ta Dawuda ye
1Ayiwa, masacɛ Dawuda sigira a ta masaso kɔnɔ; Matigi Ala ka laganfiya di a ma, k’a bɔsi a juguw bɛɛ boro. 2O tuma masacɛ k’a fɔ cira Natan ye ko: «Ne bɛ nin sɛdiriyiribon ɲumanman kɔnɔ, k’a sɔrɔ Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* bɛ fanibon le kɔnɔ.»
3Natan ka masacɛ jaabi ko: «Miiriya o miiriya bɛ i jusu ra, o kɛ, sabu Matigi Ala bɛ ni i ye.»
4Nka o lon su fɛ, Matigi Ala kumana Natan fɛ, k’a fɔ a ye ko: 5«Taga a fɔ ne ta jɔncɛ Dawuda ye ko Matigi Ala ko: ‹Ele le tɛna bon lɔ ne ye, janko ne ye don a kɔnɔ; 6sabu kabini lon min ne ka Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran jamana ra, fɔ ka na se bi ma, ne ma don bon kɔnɔ ka ye; ka ne to o tagama bɛɛ ra ni o ye, ne toyɔrɔ tun ye fanibon le ye. 7Ne tɛmɛna yɔrɔ minw bɛɛ ra ni Izirayɛlimɔgɔw ye, ne tun k’a fɔ kuntigi minw ye ko o ye ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw kɔrɔsi, yala ne k’a fɔ olugu dɔ ye ko mun na o ma sɛdiriyiribon lɔ ne ye wa?› 8O ra, a fɔ ne ta jɔncɛ Dawuda ye, ko Fangatigi Ala ko: ‹Ne le ka ele ta, ka i to sagagbɛnyɔrɔ ra, i ta sagaw kɔ; ne ka i ta, ka i kɛ ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw kuntigi ye. 9I tɛmɛna yɔrɔ o yɔrɔ, ne ka i dɛmɛ i ta kokɛtaw bɛɛ ra. Ne ka i juguw bɛɛ gbɛn ka bɔ i ɲa. Ne bɛna i tɔgɔ bonya, ka i kɛ i n’a fɔ mɔgɔ tɔgɔba minw bɛ dugukolo kan. 10Ne bɛna jamana dɔ di ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ma, ka o sigi o jamana ra, ka o kɛ o tɔgɔra jamana ye, janko mɔgɔ si kana o lasiran tuun. O ra, mɔgɔjuguw tɛna o minako juguya tuun, i n’a fɔ o tun b’a kɛra cogo min na fɔlɔfɔlɔ, 11ani wagati min ne tun ka kuntigiw sigi o kunna. Ne bɛna laganfiya di i ma fana, ka i bɔsi ka bɔ i juguw bɛɛ boro. Ne Matigi Ala, ne b’a fɔ i ye fana ko ne bɛna i ta so bonya.
12« ‹Ni i ta wagati nana dafa, ni i nana sa ka taga fara i bɛma tɔw kan tuma min na, ne bɛna i ta duruja dɔ sigi masaya ra i nɔ ra, i yɛrɛ woroden dɔ; ne bɛna a ta masaya sabati kosɛbɛ. 13Ale le bɛna bon lɔ ne tɔgɔ ra; ne bɛna a sabati masaya ra wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ. 14Ne bɛna kɛ a fa ye, a bɛna kɛ ne dencɛ ye. Ni a ka ko bɛnbari dɔ kɛ, ne bɛna mɔgɔ wɛrɛw le kɛ sababu ye k’a koro, ka mɔgɔ wɛrɛw kɛ sababu ye ka o firiri hakɛ bɔ a ra. 15Nka ne tɛna ne ta ɲumanya bɔ a kan ka ye, i n’a fɔ ne k’a bɔ Sawuli kan cogo min na, k’a bɔ masaya ra ka ele sigi. 16I ta somɔgɔw bɛna to masaya ra ne ɲa kɔrɔ wagati bɛɛ. Foyi si tɛna i ta fanga bɔ a nɔ ra ka ye.› »
17Ayiwa, Ala ka kuma o kuma fɔ Natan ye, ani a ka fɛn o fɛn yira a ra, a ka o bɛɛ lase Dawuda ma.
Dawuda ka baraka la Ala ye
18Ayiwa, Dawuda tagara sigi Matigi Ala ɲa kɔrɔ, k’a fɔ a ye ko: «E, Dunuɲatigi Ala, ne ye jɔn le ye sa, ne ta somɔgɔw ye jɔnw le ye, fɔ i ka ne bonya ka se fɔ nin bɛɛ ma? 19E, ne Tigi Ala, i ka min fɔ, o belen dɔgɔyara i ɲa kɔrɔ; i ko i bɛna i ta baaraden ta so fana bonya tuun wagati nataw ra. E, Dunuɲatigi Ala, yala adamaden gbansan ka kan ni nin bonya bɛɛ ye wa?
20«Ne Dawuda bɛ se ka mun le fɔ tuun ka tɛmɛ nin kan sa? Sabu Dunuɲatigi Ala, ele yɛrɛ ka i ta baaraden lɔn. 21I ka o kow layiri ta, k’a latigɛ i jusu ra ka kaɲa ni i sago ye, o kosɔn i ka nin kobaw bɛɛ kɛ, k’a to i ta baaraden fana ye a lɔn.
22«E, ne Tigi Ala, i ka bon; ele bɔɲɔgɔnko tɛ yi, Ala wɛrɛ fana tɛ yi ni ele tɛ. An toro ka min mɛn, o le bɛ o ye. 23Yala siya dɔ bɛ dugukolo kan min bɛ i ko i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw wa, ele Ala yɛrɛ tagara min labɔ jamana wɛrɛ ra ka o kɛ i ta mɔgɔw ye, ka o tɔgɔ bonya? I ka kobaw kɛ o ye, ka siranyakobaw kɛ, ka o labɔ Misiran jɔnya ra, ka siya wɛrɛw ni o ta batofɛnw bɛɛ gbɛn ka bɔ i ta mɔgɔw ɲa. 24I ka i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw sigi, janko o ye kɛ i yɛrɛ ta mɔgɔw ye wagati bɛɛ. Ele, Matigi Ala fana kɛra o ta Ala ye.
25«Ayiwa, Masa Ala, i ka layiri min ta i ta baaraden ni a ta so ye, i ye to o layiri kan tuma bɛɛ; i ka min fɔ, a kɛ ten. 26I tɔgɔ ye bonya wagati bɛɛ, janko mɔgɔw ye a fɔ ko Fangatigi Ala le ye Izirayɛli ta Ala ye. I ta jɔncɛ Dawuda ta so fana ye sabati wagati bɛɛ i ɲa kɔrɔ; 27sabu Fangatigi Ala, Izirayɛli ta Ala, ele yɛrɛ le ka nin ko yira i ta baaraden na k’a fɔ ko: ‹Ne bɛna i ta so bonya.› O le ka i ta baaraden ja gbɛlɛya k’a to a ka nin daariri kɛ.
28«Sisan, Dunuɲatigi Ala, ele le ye Ala ye, i ta kumaw ye can ye, i fana ka nin koɲuman layiri ta i ta baaraden ye. 29O ra, sabari, i ye baraka don i ta baaraden ta so ra, janko a ta so ye to i ɲa kɔrɔ wagati bɛɛ; sabu Dunuɲatigi Ala, ele yɛrɛ le kumana. O kosɔn i ta baraka sababu ra, i ta baaraden ta so bɛna baraka sɔrɔ wagati bɛɛ.»
8Dawuda ka se sɔrɔ siya caman kan
1Ayiwa, o kɔ fɛ, Dawuda tagara Filisikaw kɛrɛ tuun; a sera o ra, k’a ta fanga sigi o kan, ka o ta duguba bɔsi o ra.
2A sera Mohabukaw fana ra. A ka olugu ta mɔgɔ minaninw bɛɛ jagboya ka o lala dugu ma ka o tugutugu ɲɔgɔn na, ka o suma ni juru dɔ ye. Ni o tun ka juru ɲa saba suma, juru ɲa fɔlɔ ni a flanan sera minw ma, o bɛ olugu bɛɛ faga, ka juru ɲa sabanan mɔgɔw ɲanaman to. O ra, Mohabukaw fana tora Dawuda ta fanga kɔrɔ, ka to ka ninsɔngɔ sara a ye.
3O kɔ, Dawuda ka Soba masacɛ Hadadezɛri kɛrɛ ka se a ra; ale tun ye Rehɔbu dencɛ le ye. O y’a sɔrɔ Hadadezɛri tun bɔra ko a bɛ taga Efirati ba sanfɛyɔrɔ mɔgɔw le kɛrɛ, k’a ta fanga sigi olugu kan. 4Dawuda ka sowotorotigi waga kelen ni kɛmɛ wolonfla (1 700) mina a ra, ani kɛrɛkɛcɛ sennaman waga mugan (20 000). A ka wotorosamaso kɛmɛ mara a yɛrɛ ye, ka so tɔ bɛɛ senfasaw tigɛtigɛ.
5Sirika minw bɛ Damasi, olugu bɔra ko o bɛ taga Soba masacɛ Hadadezɛri dɛmɛ. Nka Dawuda ka Sirika cɛ waga mugan ni fla faga (22 000). 6O kɔ, Dawuda k’a ta kɛrɛkɛden dɔw sigi Damasi dugu ta Sirikaw ta mara ra. A kɛra ten, Sirikaw fana tora Dawuda ta fanga kɔrɔ; o ka kɛ ninsɔngɔ sara ye a ye. Ni Dawuda tun ka taga yɔrɔ o yɔrɔ, Matigi Ala tun bɛ se di a ma o yɔrɔw mɔgɔw bɛɛ kan. 7Dawuda ka Hadadezɛri ta kɛrɛkuntigiw ta nɛgɛbɛnnanw cɛ ka taga ni o ye Zeruzalɛmu; o nɛgɛbɛnnanw tun lalagara ni sanin le ye. 8Masacɛ Dawuda ka siranɛgɛfɛnw caman ta fana Beta dugu ni Berotayi dugu kɔnɔ; o duguw ye Hadadezɛri ta dugu dɔw ye.
9Hamati masacɛ min ye Tɔyi ye, ale nana a mɛn ko Dawuda ka se sɔrɔ Hadadezɛri ni a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ kan minkɛ, 10a k’a dencɛ Yoramu ci ni fɛn warigbɛramanw ye, ani fɛn saninlamanw, ani fɛn siranɛgɛramanw ye, ka taga o di Dawuda ma, ka Dawuda fo, ko a ka Hadadezɛri kɛrɛ ka se a ra minkɛ, ko o ɲana. Tɔyi tun ka o kɛ, sabu ale fana ni Hadadezɛri tun bɛ kɛrɛ le ra wagati bɛɛ.
11Masacɛ Dawuda ka o fɛnw bɛɛ di Matigi Ala ma. A tun ka siya min o min kɛrɛ, a tun ka olugu ta warigbɛw ni o ta saninw bɛɛ mina ka o di Matigi Ala ma o cogo le ra. 12O siyaw le tun ye Edɔmukaw ye, ani Mohabukaw, ani Amɔnkaw, ani Filisikaw, ani Amalɛkikaw; a tun ka fɛn minw bɛɛ mina Soba masacɛ Hadadezɛri fana ra, Rehɔbu dencɛ, a ka o bɛɛ di Matigi Ala ma.
13O kɔ, Dawuda tɔgɔ bonyara tuun kosɛbɛ; sabu a bɔtɔ Sirikaw kɛrɛyɔrɔ ra, a ka Edɔmukaw fana kɛrɛ ka olugu ta kɛrɛkɛcɛ waga tan ni seegi (18 000) faga Kɔgɔ kɛnɛgbɛ yɔrɔ ra. 14A k’a ta kɛrɛkuntigi dɔw sigi Edɔmukaw ta jamana yɔrɔ bɛɛ ra. A kɛra ten, Edɔmu jamana bɛɛ tora Dawuda ta fanga kɔrɔ. Ni Dawuda tun ka taga yɔrɔ o yɔrɔ, Matigi Ala tun bɛ se di a ma o yɔrɔ mɔgɔw bɛɛ kan.
Dawuda ta jamana ɲamɔgɔw
15Dawuda sigira masaya ra Izirayɛli jamana bɛɛ lajɛnnin kunna. A tun bɛ mɔgɔw bɛɛ ta kow ɲanabɔ, ka o ta kitiw tigɛ ka kaɲa ni can ni terenninya ye. 16Seruya dencɛ Yohabu le tun bɛ Dawuda ta kɛrɛkɛjama kuntigi ye. Ahiludi dencɛ Yosafati tun ye a ta kumalasebaga ye. 17Ahitubu dencɛ Sadɔki, ani Abiyatari dencɛ Ahimelɛki, olugu tun ye sarakalasebagaw ye. Seraya tun ye a ta sɛbɛrikɛbaga ye. 18Yehoyada dencɛ Benaya tun bɛ Keretikaw, ani Peletikaw8.18 Keretikaw ni Peletikaw tun ye siya wɛrɛ mɔgɔ dɔw ye, Masacɛ tun ka minw ta kɛrɛkɛdenya ra, sara ra, janko ka masacɛ kɔrɔsi (Samawilu flanan 15.18). kuntigiw ye. Dawuda dencɛw tun ye jamana koɲanabɔbagaw ye.
9Dawuda k’a janto Yonatan dencɛ ra
1Lon dɔ, Dawuda ko: «Yala Sawuli ta somɔgɔ dɔ bɛ yi tuun wa, ne bɛ se ka koɲuman kɛ min ye Yonatan kosɔn?»
2O y’a sɔrɔ Sawuli ta so baaraden dɔ tun bɛ yi, min tɔgɔ tun ye ko Siba. O nana ni ale ye Dawuda fɛ. Masacɛ ka a ɲininka ko: «Ele le ye Siba ye wa?» A ko: «Ɔnhɔn, ne le ye i ta jɔncɛ Siba ye.» 3Masacɛ ko: «Yala Sawuli ta mɔgɔ si tɛ yi tuun wa, ne bɛ se ka koɲuman kɛ min ye ka kaɲa ni Matigi Ala ta ɲumanya ye?» Siba k’a jaabi ko: «Yonatan dencɛ dɔ bɛ yi, ale sen fla cɛnna.» 4Masacɛ ko: «A bɛ min le?» Siba ka masacɛ jaabi ko: «A bɛ Lodebari dugu kɔnɔ, Amiyɛli dencɛ Makiri ta so kɔnɔ.»
5Masacɛ ka mɔgɔ ci ka taga Lodebari dugu kɔnɔ, Amiyɛli dencɛ Makiri ta so, ka taga a ta ka na ni a ye.
6A nana se Dawuda kɔrɔ minkɛ, a k’a kinbiri gban dugu ma Dawuda ɲa kɔrɔ. Sawuli dencɛ Yonatan, o dencɛ tun lo; a tɔgɔ tun ye ko Mefibosɛti. Dawuda k’a wele ko: «Mefibosɛti!» A ko: «Naamu, ne ye i ta jɔncɛ le ye!»
7Dawuda k’a fɔ a ye ko: «I kana siran. Sigiya t’a ra, ne bɛna koɲuman kɛ i ye, i facɛ Yonatan kosɔn. Ne bɛna i bɛmacɛ Sawuli ta dugukolow bɛɛ sekɔ i ma; i fana bɛna domuni kɛ ni ne ye tuma bɛɛ.»
8Mefibosɛti k’a kinbiri gban tuun, k’a fɔ Dawuda ye ko: «I ta jɔncɛ tɛ foyi ye ni wuru sanin tɛ, ele belen bɛ hamina ne ta ko ra wa?»
9Masacɛ ka Siba wele, Sawuli ta baaraden, k’a fɔ a ye ko: «Fɛn o fɛn tun ye Sawuli ni a ta somɔgɔw ta ye, ne bɛ o bɛɛ di i matigicɛ dencɛ ma. 10I bɛna a ta dugukolow sɛnɛ a ye, ele ni i dencɛw ni i ta baaradenw; aw bɛ a ta simanw ladon, janko i matigicɛ dencɛ Mefibosɛti ye domuni sɔrɔ k’a domu. A bɛna domuni kɛ ni ne ye tuma bɛɛ.» Ayiwa, o y’a sɔrɔ dencɛ tan ni looru ni baaraden mugan le tun bɛ Siba fɛ.
11Siba k’a fɔ masacɛ ye ko: «Ne matigicɛ masacɛ ka min o min fɔ a ta jɔncɛ ye, ne bɛna o bɛɛ kɛ.»
Mefibosɛti kɔni tun bɛ domuni kɛ ni masacɛ ye, k’a kɛ i n’a fɔ masacɛ yɛrɛ dencɛ dɔ.
12Dencɛ fitini dɔ tun bɛ Mefibosɛti fɛ, min tɔgɔ tun ye ko Mika. Mɔgɔ o mɔgɔ tun bɛ Siba ta so kɔnɔ, olugu bɛɛ tun kɛra Mefibosɛti ta baaradenw le ye. 13Mefibosɛti sen fla bɛɛ tun cɛnna minkɛ, o kosɔn a tagara to Zeruzalɛmu, janko ka domuni kɛ lon o lon ni masacɛ yɛrɛ ye.
10Amɔnkaw ka Dawuda ta ciradenw lamaroya
1O kow kɔ, Amɔnkaw ta masacɛ sara. A dencɛ Hanun sigira masaya ra a nɔ ra. 2Dawuda ko: «Ne bɛna Nahasi dencɛ Hanun minako ɲa, i n’a fɔ a facɛ tun ka ne minako ɲa cogo min na.» O ra, Dawuda ka jamana ɲamɔgɔ dɔw ci ka taga Hanun fo, k’a jusu saaro a facɛ saya ko ra. Dawuda ta mɔgɔw tagara se Amɔnkaw ta jamana ra minkɛ, 3Amɔnkaw ta kuntigiw k’a fɔ o matigicɛ Hanun ye ko: «Ele b’a miiri ko Dawuda ka nin forikɛbagaw ci ka na i facɛ sanga le fo wa? A ka nin ɲamɔgɔw ci i fɛ ka na i ta dugu yɔrɔw flɛ dogo ra le, k’a cogoya lɔn, janko ka na a halaki.»
4Hanun ka o mɛn minkɛ, a ka Dawuda ta jamana ɲamɔgɔw mina; o ka o bonbosiw fan kelen li, ka o ta deregew tigɛ ka o surunya ka dan o jukunna na, ka sɔrɔ ka o bla ka taga.
5Ayiwa, o tagara o ko fɔ Dawuda ye. Dawuda ka mɔgɔ ci ka taga o kunbɛn, sabu o maroyaninba tun lo kosɛbɛ. Masacɛ k’a fɔ o ye ko o ye to Zeriko dugu kɔnɔ, k’a to o bonbosiw ye bɔ fɔlɔ, o bɛ sɔrɔ ka na.
Izirayɛlimɔgɔw ni Amɔnkaw ta kɛrɛ
6Amɔnkaw yɛrɛ nana a ye ko olugu ka o yɛrɛ lɔgɔbɔ Dawuda ra pewu. O ra o ka kɛrɛkɛden sennaman cɛ waga mugan (20 000) ta sara ra Bɛti Rehɔbu dugu ni Soba dugu ta Sirikaw fɛ, ka cɛ waga kelen ta Mahaka jamana masacɛ fɛ, ka cɛ waga tan ni fla ta Tɔbu jamana masacɛ fɛ. 7Dawuda ka o mɛn minkɛ, a ka Yohabu ci o kama, ni a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ ye; o bɛɛ tun ye cɛfariw ye. 8Amɔnkaw bɔra ka na lɔ kɛrɛ kama o ta duguba donda ra. Soba ta Sirikaw, ani Rehɔbu ta Sirikaw, ani Tɔbu ta mɔgɔw, ani Mahaka ta mɔgɔw, olugu tagara lajɛn o danna kongo kɔnɔ. 9Ayiwa, Yohabu k’a ye ko ale bɛna kɛrɛ kɛ fan fla le ra, ko ale jugu dɔw bɛ a ɲa, dɔw bɛ a kɔ. O ra, a ka Izirayɛli kɛrɛkɛcɛfariw woloma, ka lɔ ni olugu ye kɛrɛ kama k’a ɲasin Sirikaw ma. 10A k’a dɔgɔcɛ Abisayi bla kɛrɛkɛden tɔw kunna; olugu ka lɔ kɛrɛ kama ka o ɲasin Amɔnkaw yɛrɛ ma. 11A k’a fɔ Abisayi ye ko: «Ni Sirikaw fanga bonyara anw ma, o tuma aw bɛna na anw dɛmɛ. Ni Amɔnkaw fanga bonyara aw ma, anw fana bɛna taga aw dɛmɛ. 12Baraka don i yɛrɛ ra! An bɛɛ ye baraka don an yɛrɛ ra, ka kɛrɛ kɛ an ta jamana kosɔn, ani an ta Ala ta duguw kosɔn; ni min ka diya Matigi Ala ye, a ye o kɛ.»
13Yohabu ni a ta kɛrɛkɛdenw tagara Sirikaw kama ka taga o kɛrɛ. Sirikaw borira o ɲa. 14Amɔnkaw nana a ye ko Sirikaw bɛ borira minkɛ, olugu fana borira Abisayi ni a ta mɔgɔw ɲa ka don o ta dugu kɔnɔ. Yohabu sekɔra ka bɔ kɛrɛkɛyɔrɔ ra ka na Zeruzalɛmu.
15Sirikaw k’a ye ko Izirayɛlimɔgɔw sera olugu ra minkɛ, o ka o ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ lajɛn. 16Sirika minw tun bɛ Efirati ba kɔ fɛ, masacɛ Hadadezɛri tagara olugu bɛɛ wele ka na. O bɛɛ nana ka na se Helamu. Hadadezɛri ta kɛrɛkɛjama kuntigi min ye Sobaki ye, ale le tun bɛ o ɲa.
17O ka kibaroya fɔ Dawuda ye minkɛ, Dawuda ka Izirayɛli kɛrɛkɛdenw bɛɛ lajɛn, ka Zuridɛn ba tigɛ, ka taga Helamu. Sirikaw ka o yɛrɛ labɛn ka na Dawuda ni a ta kɛrɛkɛdenw kama ka na kɛrɛ damina. 18Nka Sirikaw borira Izirayɛlimɔgɔw ɲa. Dawuda ni Izirayɛlimɔgɔw ka o ta sowotorotigi kɛmɛ wolonfla faga, ani sotigi waga binaani (40 000). O ka o ta kɛrɛkɛjama kuntigi Sobaki fana mandimi kosɛbɛ; ale sara o yɔrɔ ra yi. 19Masacɛ minw bɛɛ tun bɛ Hadadezɛri ta fanga kɔrɔ, olugu nana a ye ko Izirayɛlimɔgɔw sera o ra minkɛ, o ka bɛn ɲini ni Izirayɛlimɔgɔw ye, ka to Izirayɛli ta fanga kɔrɔ. Kabini o kɛra, Sirikaw siranna ka taga Amɔnkaw dɛmɛ kɛrɛ ra tuun.
11Dawuda ɲabɔra Huri ta muso Baseba fɛ
1Ayiwa, o sanyɛlɛma ra, wagati min masacɛw tun bɛ deri ka taga kɛrɛ ra, Dawuda ka Yohabu ni a ta kɛrɛkɛkuntigiw, ni Izirayɛli kɛrɛkɛcɛw bɛɛ bla ka taga kɛrɛ ra; o tagara Amɔnkaw halaki, ka Raba dugu lamini. Nka Dawuda yɛrɛ tun tora Zeruzalɛmu.
2Ayiwa, lon dɔ wulada fɛ, Dawuda wurira ka bɔ a ta layɔrɔ ra, ka taga tagamatagama a ta masaso kunna. A tora yi le ka muso dɔ kotɔ ye; o muso tun cɛ ka ɲi kosɛbɛ. 3Dawuda ka mɔgɔ ci ka taga ɲininkari kɛ muso ko ra. O nana a fɔ a ye ko Eliyamu denmuso lo, ko Hɛtikacɛ Huri ta muso Baseba lo. 4Dawuda ka mɔgɔ dɔw ci ka taga muso wele ka na. Muso nana Dawuda fɛ; Dawuda jɛnna ni a ye. O kɔ, a sekɔra ka taga a ta so. O y’a sɔrɔ muso tun bɔninkura lo a ta landa ra. 5Ayiwa, muso nana kɔnɔ ta; a ka mɔgɔ ci ka taga a fɔ Dawuda ye ko ale kɔnɔman lo.
Dawuda ka Baseba cɛ Huri faga
6Ayiwa, Dawuda ka mɔgɔ ci ka taga a fɔ Yohabu ye ko: «Hɛtikacɛ Huri bla ka na yan!» Yohabu ka Huri bla ka taga Dawuda fɛ. 7Huri tagara Dawuda fɛ. Dawuda k’a ɲininka Yohabu ta ko ra, ani kɛrɛkɛden tɔw ta ko ra, ani kɛrɛ yɛrɛ ko ra. 8O kɔ, Dawuda k’a fɔ Huri ye ko: «Taga i ta so, i ye taga nɛnɛkiri dɔɔnin.» Huri bɔra masacɛ ta so minkɛ dɔrɔn, masacɛ ka bonya dɔ bla ka taga o di a ma. 9Nka Huri lara masacɛ ta so donda ra, ni a matigicɛ ta baaraden tɔw ye. A ma sɔn ka taga a ta so.
10O tagara a fɔ Dawuda ye ko Huri ma sɔn ka taga a ta so. Dawuda ka Huri wele k’a fɔ a ye ko: «O tuma ele ma bɔ tagama le ra wa? Mun na i ma taga i ta so?» 11Huri ka Dawuda jaabi ko: «Jɛnɲɔgɔnya kɛsu, ani Izirayɛli mara ni Zuda mara ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ bɛ sira gbataw le kɔrɔ; ne matigicɛ Yohabu ni a ta kɛrɛkɛkuntigiw bɛɛ bɛ sira kongo kɔnɔ yi. Ne bɛna olugu to yi, ka na ne ta so, ka na domuni kɛ, ka min, ka la ni ne ta muso ye cogo di? Can yɛrɛ ra, ne kɔni tɛ se ka o ko ɲɔgɔn kɛ le fiyewu!»
12Dawuda k’a fɔ Huri ye tuun ko: «O tuma bi ni sini kɛ yan; o kɔ, ne bɛna i bla ka taga.» Huri ka o lon ni o lon dugusagbɛ kɛ Zeruzalɛmu.
13Dawuda ka Huri wele domuni na a ta so; a k’a to Huri ka duvɛn min fɔ ka ɲanamini. Nka su fɛ, Huri tagara la ni masacɛ ta baaradenw le ye, a ma sɔn ka taga a ta so.
14O dugusagbɛ sɔgɔma, Dawuda ka sɛbɛ dɔ kɛ k’a di Huri ma, ko a ye taga a di Yohabu ma. 15A k’a fɔ o sɛbɛ kɔnɔ ko: «Ni kɛrɛ wurira, aw ye Huri bla kɛrɛ jugumanyɔrɔ ra; o kɔ, bɛɛ ye bɔ a kɔrɔ k’a kelen to yi, janko o ye a faga.»
16O nana taga dugu lamini minkɛ, Yohabu ka kɛ dugu kɔrɔsi ye; o juguw ta kɛrɛkɛcɛfariw tun bɛ dugu yɔrɔ min na cɔ, a ka Huri bla ka taga o yɔrɔ le ra.
17O dugu kɛrɛkɛdenw nana bɔ ka na Yohabu ta kɛrɛkɛdenw kɛrɛ. O ka Izirayɛlimɔgɔ dɔw faga, ka Dawuda ta kɛrɛkɛkuntigi dɔw fana faga. O ka Hɛtikacɛ Huri fana faga.
18Ko o ko kɛra kɛrɛ ra o lon na, Yohabu ka mɔgɔ dɔ ci ka taga o bɛɛ lase Dawuda ma. 19A k’a fɔ ciraden ye ko: «Ko minw kɛra kɛrɛ ra, ni i tagara o bɛɛ fɔ masacɛ ye ka ban tuma min na, 20ni i k’a ye ko masacɛ dimina, k’a fɔ ko: ‹Mun na aw gbarara dugu ra ko aw bɛ o kɛrɛ? Aw m’a lɔn ko o mɔgɔw bɛ to o ta dugu kogo kunna ka kalan bon wa? 21Mun le ka Yerubesɛti dencɛ Abimelɛki faga Tebɛsi? Muso dɔ le ma to dugu kogo kunna ka wugusikaba dɔ firi k’a ben a kun na wa? O le ma kɛ a fagasababu ye wa? Mun na aw gbarara dugu ra?›
«Ayiwa, ni masacɛ ka o fɔ, o tuma i ye a fɔ a ye ko: ‹I ta baaraden Hɛtikacɛ Huri fana fagara.› »
22Ciraden tagara ka taga se minkɛ, o tuma Yohabu k’a ci kun min na, a ka o bɛɛ fɔ Dawuda ye. 23A k’a fɔ Dawuda ye ko: «O mɔgɔw sera an na. O tun bɔra ka na an kama kongo kɔnɔ; anw ka o gbɛn ka taga se fɔ o ta dugu donda ra. 24Nka kalanbonbagaw tora o ta dugu kogo kunna ka i ta mɔgɔw bon ni kalan ye, ka masacɛ ta kɛrɛkuntigi dɔw faga. Hali i ta baaraden Hɛtikacɛ Huri fana fagara.»
25Dawuda ka ciraden jaabi ko: «Taga a fɔ Yohabu ye ko o kana kɛ a fɛ baasi ye; ko sabu kɛrɛ ra kɔni, kɛrɛkɛmuru bɛ fagari kɛ fan bɛɛ le ra. A fɔ a ye ko a belen ye dugu kɛrɛ ni baraka ye, fɔ k’a ben. Taga o fɔ a ye k’a ja gbɛlɛya.»
26Ayiwa, Huri ta muso nana a mɛn ko a cɛ Huri sara minkɛ, a k’a cɛ su kasi. 27Sanga nana ban tuma min na, Dawuda ka mɔgɔ ci ka taga muso ta ka na ni a ye a ta so. A kɛra a muso ye; a nana dencɛ kelen woro Dawuda fɛ.
Nka Dawuda tun ka min kɛ, o tun ma bɛn Matigi Ala ɲa kɔrɔ.
12Natan tagara kuma Dawuda fɛ
1Matigi Ala ka Natan ci Dawuda fɛ. Natan tagara a fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «Cɛ fla tun bɛ dugu kelen na; kelen tun ye naforotigi ye, tɔ kelen tun ye fagantan ye. 2Misiw ni sagaw ni baw caman tun bɛ naforotigi fɛ. 3Nka foyi tun tɛ fagantancɛ fɛ, fɔ sagadennin kelen; a tun ka o san, ka to k’a baro. A tun bɛ a ta so kɔnɔ ni a denw ye; a fana tun bɛ bonyara. A yɛrɛ tun bɛ domuni min kɛ, a tun bɛ o dɔ le di a ta saga ma; o bɛɛ tun bɛ ji min minan kelen na. A tun bɛ si ni a ye a yɛrɛ kɔrɔ. A kɛra a fɛ i ko a yɛrɛ denmuso dɔ.
4«Ayiwa, lon dɔ, dugutagabaga dɔ nana jigi naforotigi fɛ. Naforotigi ma sɔn k’a yɛrɛ ta misi, walama a ta saga, walama a ta ba dɔ mina ka o faga dugutagabaga ye. A tagara fagantancɛ ta saga le mina a ra, ka na o faga a ta lonancɛ ye.»
5Ayiwa, Dawuda ka o kuma mɛn minkɛ, a dimina o naforotigi kɔrɔ kosɛbɛ. A ko Natan ma ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko cɛ min ka nin ko kɛ, o ka kan ka faga le. 6A ka saga min mina, a ka kan ka o ɲɔgɔn naani le di, sabu a sɔnna ka nin kojugu ɲɔgɔn kɛ, hali a yɛrɛ ma makari.»
7Natan k’a fɔ Dawuda ye ko: «Ele yɛrɛ le ye o cɛ ye; sabu Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ta kuma ye nin ye; a ko: ‹Ne le ka turu kɛ ele kun na ka i kɛ Izirayɛli masacɛ ye. Ne le ka i bɔsi ka bɔ Sawuli boro, 8ka i matigicɛ Sawuli ta bonw di i ma, k’a ta musow di i ma, ka i sigi Izirayɛli ni Zuda jamana kunna. Ni o belen tun ma wasa kɛ, ne tun bɛna dɔ fara a kan. 9Mun kosɔn i ka Matigi Ala ta kuma mafiyɛnya, ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ? I k’a to o ka Hɛtikacɛ Huri faga ni kɛrɛkɛmuru ye; i k’a to Amɔnkaw k’a faga ni o ta kɛrɛkɛmuru ye; o kɔ, i k’a muso ta, ka a kɛ i yɛrɛ ta ye! 10O kosɔn, sisan kɛrɛkɛmuru tɛna mabɔ i ta so ra tuun fiyewu; sabu i ka Hɛtikacɛ Huri ta muso mina a ra k’a kɛ i ta muso ye minkɛ, i ka ne le dɔgɔya.›
11«Matigi Ala ko tuun ko: ‹Ne bɛna kojugu dɔ ben i kan; o kojugu bɛna bɔ i yɛrɛ ta gba le ra; ne bɛna i musow ta i yɛrɛ ɲa kɔrɔ ka o di i sigiɲɔgɔn dɔ ma. Ale bɛna jɛn ni o ye; mɔgɔ bɛɛ bɛna bɔ o ko kala ma. 12Ele ka i ta kɛ dogo ra, nka ne bɛna nin kɛ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ɲa na, janko bɛɛ ye a ye.› »
13Ayiwa, Dawuda k’a fɔ Natan ye ko: «Ne ka Matigi Ala hakɛ ta!»
Natan k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala yafara i ma; i kɔni tɛna sa, 14nka nin muso ka dencɛ min woro i ye, o bɛna sa; sabu i ka nin ko kɛ, k’a to Matigi Ala ta juguw ka Matigi Ala dɔgɔya.»
15O kɔ, Natan tagara a ta so.
Baseba dencɛ sara
Ayiwa, Huri muso ka dencɛ min woro Dawuda ye, Matigi Ala nana bana dɔ bla o den na; bana juguyara kosɛbɛ. 16Dawuda ka Matigi Ala daari den ye, ka sun don. A lanin tun bɛ to dugu ma a ta so kɔnɔ, ka su bɛɛ kɛ ten. 17A ta lu cɛkɔrɔbaw nana lɔ a kɔrɔ k’a daari ko a ye wuri ka bɔ dugu ma, nka a ma sɔn; a ma sɔn hali ka domuni kɛ ni o ye.
18Nka den ta bana tere wolonflanan, a sara. Dawuda ta baaradenw siranna k’a fɔ a ye ko den sara. O tun b’a fɔra ko: «Ka den ɲanaman to, an kumana a fɛ, a ma sɔn ka an lamɛn. Sisan an bɛna a fɔ a ye cogo di ko den sara? Ni an ka o fɔ a ye, a bɛna ko dɔ kɛ a yɛrɛ ra!» 19Dawuda nana a ye ko a ta baaradenw bɛ kumana ni ɲɔgɔn ye o da jukɔrɔ; a sɔmina a ra ko den sara. A ka o ɲininka ko: «Den sara wa?» O ko: «Ɔnhɔn, den sara.»
20O fɔra minkɛ, Dawuda wurira ka bɔ dugu ma. A kora, ka suma diyanan dɔ mun, ka fani wɛrɛ don. O kɔ, a tagara Matigi Ala batoso kɔnɔ, ka taga a kinbiri gban ka Ala bato. A bɔra yi ka taga a ta so; a ko o ye domuni di ale ma. O ka domuni di a ma, a ka domuni kɛ.
21A ta baaradenw k’a fɔ a ye ko: «I ka min kɛ nin ye, o kɔrɔ le ye di sa? Tuma min na den ɲanaman tun lo, i tun bɛ sun don, ka kasi den kosɔn; sisan den sara, i wurira ka domuni kɛ.»
22A ka o jaabi ko: «Tuma min na den ɲanaman tun lo, ne tun bɛ sun don, ka kasi, sabu ne tun b’a fɔra ne yɛrɛ kɔnɔ ko: ‹Jɔn k’a lɔn ni Matigi Ala tɛna hina ne ra, k’a to den ye kɛnɛya?› 23Nka sisan, a sara ka ban; mun na ne bɛna sun don tuun? Yala ne bɛ se k’a labɔ saya ra wa? Ne le bɛna taga ale fɛ, nka ale kɔni tɛna sekɔ ka na ne fɛ yan tuun.»
Sulemani worocogo
24Ayiwa, Dawuda tagara a muso Baseba jusu saaro. A jɛnna ni a ye. A nana kɔnɔ ta ka jigi dencɛ wɛrɛ ra; a ka o tɔgɔ la ko Sulemani12.24 Sulemani tɔgɔ kɔrɔ ye ko: hɛramɔgɔ.. O den ko diyara Matigi Ala ye; 25o kosɔn Matigi Ala k’a ta cira Natan ci ka taga o fɔ Dawuda ye. A kɛra ten, Matigi Ala ta kanuya kosɔn, o ka den tɔgɔ la ko Yedidiya; o kɔrɔ ye ko Matigi Ala ta mɔgɔ kanunin.
Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw ka Raba dugu mina
26O y’a sɔrɔ Yohabu ni a ta kɛrɛkɛdenw tun bɛ Amɔnkaw ta duguba kɛrɛra, min ye Raba dugu ye. O nana Amɔnkaw ta masacɛ ta so mina minkɛ, 27Yohabu ka mɔgɔ dɔw ci, k’a fɔ o ye ko: «Aw ye taga a fɔ Dawuda ye ko ne benna Raba dugu kan, ko ne yɛrɛ ka o ta dugu jitayɔrɔ mina ka ban; 28ko a ye kɛrɛkɛden tɔw lajɛn, ka na dugu lamini, ka ben dugu kan ka dugu bɛɛ mina, ni o tɛ, ni ne le nana dugu bɛɛ mina o bɛna ne tɔgɔ le fɔ, ko ne le ka se sɔrɔ dugu kan.»
29Dawuda ka kɛrɛkɛden tɔw bɛɛ lajɛn ka taga Raba dugu kama. O tagara ben dugu kan ka dugu mina. 30A ka Amɔnkaw ta masacɛ ta masafugula ta ka bɔ a kun na. A saninlaman tun lo; a gbiriya tun ye kilo bisaba. Lulu tun bɛ a kɔnɔ. O k’a biri Dawuda kun na. Dawuda ni a ta kɛrɛkɛdenw ka fɛn caman cɛ dugu kɔnɔ ka taga ni o ye. 31Dugumɔgɔw kɔni, a ka olugu mina ka taga ni o ye. A tagara o bla jagboyabaaraw ra: yiritigɛ, ani kabakurulɛsɛ, ani lɔgɔci, ani birikibɔ. A ka Amɔnkaw ta dugu tɔw ta mɔgɔw fana kɛ ten le.
O kɔ, Dawuda sekɔra ka taga Zeruzalɛmu, ani a ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ.
13Aminɔn ni Tamari ta ko
1Ayiwa, o wagati ra, Dawuda dencɛ Abusalɔn dɔgɔmuso dɔ tun bɛ yi, min tun cɛ ka ɲi kosɛbɛ; a tɔgɔ tun ye ko Tamari13.1 Abusalɔn ni Tamari le tun bɛ bamuso kelen na; o ni Aminɔn tun tɛ bamuso kelen na.. Dawuda dencɛ dɔ wɛrɛ tun bɛ yi, o tɔgɔ tun ye ko Aminɔn; ale nana jarabi Tamari ra.
2Aminɔn dɔgɔmuso Tamari ko nana a jusu ɲagami fɔ ka na a kɛ a fɛ bana ye; Tamari tun ma cɛko lɔn fɔlɔ; o ra, Aminɔn tun ma cogo si sɔrɔ min b’a to a bɛ se ka gbara a ra13.2 O wagati ra, sungurudenw tun bɛ to o danna bon dɔw kɔnɔ; cɛw tun man kan ka gbara o yɔrɔ ra..
3Nka Aminɔn tericɛ dɔ tun bɛ yi, min tɔgɔ tun ye ko Yonadabu; Dawuda balemacɛ Simeha dencɛ dɔ tun lo. Yonadabu tun ka cegu kosɛbɛ. 4Lon dɔ, a ko Aminɔn ma ko: «Masacɛ dencɛ, mun kosɔn lon o lon ele le ɲa kumunin bɛ, i bɛ fasara ka taga a fɛ? A kun fɔ ne ye!» Aminɔn k’a jaabi ko: «Ne bɛ ne balemacɛ Abusalɔn dɔgɔmuso Tamari le kanuna.»
5Yonadabu k’a fɔ a ye ko: «Taga la ka i yɛrɛ kɛ banabagatɔ ye. Ni i facɛ nana ka na i flɛ, i ye a fɔ a ye ko a y’a to i dɔgɔmuso Tamari ye na domuni di i ma; ko a ye na domuni tobi i yɛrɛ ɲana, i yɛrɛ ye a ye, a yɛrɛ boro fana ye a di i ma i b’a domu.»
6Aminɔn tagara la k’a yɛrɛ kɛ banabagatɔ ye. Masacɛ nana a flɛ tuma min na, a ko masacɛ ma ko: «Sabari k’a to ne dɔgɔmuso Tamari ye na ŋɔmikun fla lalaga ne ye, ne yɛrɛ ɲa ye a ye, a yɛrɛ boro ye a di ne ma ne ye a domu.»
7Dawuda ka mɔgɔ ci ka taga fɔ so kɔnɔnɔyɔrɔ ra, ka taga a fɔ Tamari ye ko a ye sabari ka taga a kɔrɔcɛ Aminɔn ta bon kɔnɔ, ka taga domuni tobi a ye.
8Tamari tagara a kɔrɔcɛ Aminɔn ta bon kɔnɔ; o y’a sɔrɔ Aminɔn lanin lo. Tamari ka mugu ta k’a nɔɔni, ka ŋɔmi yiran. 9A ka ŋɔmi bɔ minan kɔnɔ k’a di Aminɔn ma. Aminɔn ma sɔn k’a domu. A ko o ye mɔgɔw bɛɛ labɔ; mɔgɔw bɛɛ bɔra. 10Aminɔn k’a fɔ Tamari ye ko: «Na ni domuni ye ne ta sibon kɔnɔ, i yɛrɛ boro ye na a di ne ma ne y’a domu.» Tamari ka ŋɔmi ta ka taga ni a ye a kɔrɔcɛ fɛ, a sibon kɔnɔ. 11A nana a fɔ ko a bɛ ŋɔmi di Aminɔn ma tuma min na, Aminɔn k’a boro mina, k’a fɔ a ye ko: «Ne dɔgɔmuso, na an ye jɛn!» 12Tamari ko: «Ɔn-ɔn, ne kɔrɔcɛ! I kana ne jagboya ka jɛn ni i ye; sabu o ko ɲɔgɔn ma daga Izirayɛli jamana ra. I kana sɔn ka nin maroyakoba kɛ. 13Ni i ka nin kɛ, ne bɛna taga min ni o maroya ye? An ta mɔgɔw bɛna ele yɛrɛ fana jate i ko mɔgɔkolon. O ra, sabari, i ye ne daari masacɛ fɛ; a tɛna ban ka ne di i ma!»
14Nka Aminɔn ma sɔn k’a dɔgɔmuso lamɛn. A baraka tun ka bon ni a ta ye minkɛ, a benna a kan, ka jɛn ni a ye fanga ra.
15O kɔ, Aminɔn ka Tamari kɔninya, k’a kɛ i n’a fɔ a yɛrɛ tun m’a kanu ka ye. A ko Tamari ma ko: «Wuri ka taga!» 16Tamari k’a jaabi ko: «I kana o fɔ; sabu ni i ka ne gbɛn, i ka kojugu min kɛ ne ra ka ban, gbɛnni ta dimi bɛna juguya ka tɛmɛ o kan!» 17Nka a ma sɔn k’a lamɛn. Kanbelen min tun bɛ baaradenya ra a fɛ, a ka o wele k’a fɔ a ye ko: «Nin gbɛn ka bɔ kɛnɛ ma, i ye da sɔgɔ a ɲa dɛ!» 18O y’a sɔrɔ derege ɲɛgɛnɲɛgɛnman sɔngɔgbɛlɛn dɔ le tun bɛ Tamari ra; masacɛ ta denmuso minw tun ma cɛko lɔn, olugu tun bɛ o derege ɲɔgɔn le don. Aminɔn ta baaraden ka Tamari labɔ kɛnɛ ma, ka da sɔgɔ a ɲa. 19Tamari tagara bugurigbɛ kɛ a kun na; derege ɲɛgɛnɲɛgɛnman min tun bɛ a kan na, a ka o faran, k’a boro fla la a kun na, ka kɛ kule ci ye ka taga. 20A kɔrɔcɛ Abusalɔn ko a ma ko: «I kɔrɔcɛ Aminɔn le jɛnna ni i ye kɛ? Ayiwa, ne dɔgɔmuso, i je, sabu i kɔrɔcɛ lo. I kana nin ko bla i nin kan ka tɛmɛ.» Tamari tagara to a kelen na a kɔrɔcɛ Abusalɔn ta bon kɔnɔ.
21Masacɛ Dawuda nana o kow bɛɛ mɛn minkɛ, a dimina kosɛbɛ. 22Abusalɔn kɔni ma foyi fɔ Aminɔn ye; nka a k’a kɔninya, sabu a benna ale dɔgɔmuso Tamari kan.
Abusalɔn ka Aminɔn faga
23Ayiwa, san fla tɛmɛnin kɔ, mɔgɔ dɔw tun tagara Abusalɔn ta sagaw si kan Baali Hazɔri, Efirayimu kɛrɛ fɛ. Abusalɔn ka masacɛ dencɛ tɔw bɛɛ wele ko o ye taga ni ale ye. 24A tagara masacɛ yɛrɛ fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «I ta baaraden ta sagasikanbagaw nana. Ne bɛ masacɛ daari, masacɛ ni a ta jamana ɲamɔgɔw ye na ne fɛ.» 25Masacɛ ka Abusalɔn jaabi ko: «Ɔn-ɔn, ne dencɛ, an bɛɛ tɛ se ka taga, ni o tɛ, an bɛna taga kɛ i fɛ doni le ye.» Abusalɔn ka masacɛ daari cogo bɛɛ ra, nka masacɛ ma sɔn; a ka dugawu le kɛ a ye. 26Abusalɔn ko: «Ni ele t’a fɛ ka taga, o tuma, a to ne kɔrɔcɛ Aminɔn ye taga ni an ye sa!» Masacɛ ko: «Mun kosɔn i b’a fɛ Aminɔn ye taga ni i ye?» 27Abusalɔn ka masacɛ daari k’a gbɛlɛya minkɛ, masacɛ sɔnna ko a dencɛ Aminɔn ni a dencɛ tɔw bɛɛ ye taga.
28Ayiwa, Abusalɔn k’a fɔ a ta baaraden kanbelenw ye ko: «Aw ye Aminɔn kɔrɔsi ka ɲa! Ni aw nana a ye ko a ka duvɛn min ka ninsɔndiya, fɔ k’a kɛ a tɛ foyi kala ma tuma min na, ni ne nana a fɔ aw ye ko: ‹Aw ye Aminɔn faga!› O tuma aw ye ben a kan k’a faga. Aw kana siran foyi ɲa. Ne yɛrɛ le ka aw ci! Aw ye baraka don aw yɛrɛ ra ka kɛ cɛ jagbɛlɛnw ye.»
29Ayiwa, Abusalɔn tun k’a fɔ cogo min na, a ta baaraden kanbelenw ka Aminɔn faga o cogo le ra. Masacɛ dencɛ tɔw k’a ye ten minkɛ dɔrɔn, olugu bɛɛ wurira ka yɛlɛn o ta sofaliw kan ka bori.
30Ka o to sira ra, o ko kibaroya tagara se masacɛ ma, ko Abusalɔn ka masacɛ dencɛw bɛɛ faga, ko hali o ra kelen ma bɔsi. 31Masacɛ ka o mɛn minkɛ, jusukasi kosɔn, a wurira k’a ta derege faran, ka la dugu ma. A ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ nana lɔ a kɔrɔ; o bɛɛ tun ka o ta deregew faran fana. 32Masacɛ kɔrɔcɛ Simeha, o dencɛ Yonadabu, ale le ka kuma ta k’a fɔ masacɛ Dawuda ye ko: «Ne matigicɛ masacɛ kana miiri ko o k’a dencɛ kanbelenw bɛɛ le faga, sabu o ka Aminɔn kelen dɔrɔn le faga. Abusalɔn tun ka o ko latigɛ kabini lon min na Aminɔn benna a dɔgɔmuso Tamari kan ka jɛn ni a ye fanga ra. 33O ra, masacɛ kana o ko ta k’a la a nin kan kojugu, ka a miiri ko o k’a dencɛw bɛɛ le faga; Aminɔn kelen dɔrɔn le fagara. 34Abusalɔn fana borira.»
Ayiwa, kanbelen min tun bɛ yɔrɔ kɔrɔsira, ale nana a ɲa kɔrɔta ka flɛri kɛ, ka jamakuruba dɔ natɔ ye terebenyanfan sira fɛ, kuru jigijigi fɛ. A tagara a fɔ masacɛ ye ko: «Ne ka mɔgɔ dɔw ye, o bɛ nana Horonayimu sira fɛ, kuru jigijigi fɛ13.34 Yɔrɔkɔrɔsibaga ka kuma min fɔ masacɛ ye, o kuma tɛ kitabu dɔw kɔnɔ..» 35Yonadabu k’a fɔ masacɛ ye ko: «Masacɛ dencɛw le bɛ nana! I ta baaraden tun ma o le fɔ i ye wa?» 36Sani a ye ban o kuma ra dɔrɔn, masacɛ dencɛw sera. O sera minkɛ dɔrɔn, o benna kasi ra, ka mankan ci. Masacɛ ni a ta jamana ɲamɔgɔw fana kasira kosɛbɛ.
37O y’a sɔrɔ Abusalɔn tun borira ka taga Gesuri mara ta masacɛ fɛ, min ye Talimayi ye, Amihudi dencɛ. Nka lon bɛɛ Dawuda kɔni tun bɛ a dencɛ su kasi. 38Abusalɔn borira ka taga Gesuri minkɛ, a ka san saba le kɛ yi.
39Abusalɔn lɔgɔ nana kɛ Dawuda sɔrɔ ye tuun, sabu a jusu tun nana suma a dencɛ Aminɔn fagari ko ra.
14Yohabu ka masacɛ daari Abusalɔn ye
1Seruya dencɛ Yohabu nana a kɔrɔsi k’a ye ko Abusalɔn lɔgɔ bɛ masacɛ ra tuun. 2A ka mɔgɔ dɔ ci ka taga muso dɔ wele Tekoha dugu kɔnɔ; o muso tun ka cegu. A k’a fɔ muso ye ko: «Sangafaniw don i yɛrɛ ra, ka i yɛrɛ kɛ i n’a fɔ mɔgɔ le sara i fɛ; i kana turu kasadiman mun. I ye i yɛrɛ kɛ i ko mɔgɔ min bɛ a ta su kasira kabini wagatijan. 3I ye taga masacɛ fɛ o cogo ra, ka taga nin kumaw fɔ a ye.»
Muso tun ka kan ka kuma minw fɔ, Yohabu yɛrɛ ka o kumaw bɛɛ fɔ a ye.
4Ayiwa, Tekohakamuso tagara kuma masacɛ fɛ. A tagara se minkɛ, a k’a kinbiri gban masacɛ kɔrɔ, k’a ɲa biri dugu ma, k’a fɔ masacɛ ye ko: «E, masacɛ, sabari ka ɲa ne ma!» 5Masacɛ ko: «Mun le kɛra?» A ko: «E, masacɛ, ne ye muso dɔ le ye, min bɔnɔna a cɛ ra; ne cɛ sara. 6Dencɛ fla le tun bɛ i ta jɔnmuso fɛ; o fla kɛrɛra kongo ra, k’a sɔrɔ mɔgɔ si tun tɛ yi ka o faran ka bɔ ɲɔgɔn na. Kelen k’a tɔɲɔgɔn bugɔ fɔ ka faga. 7A kɛra ten minkɛ, an ta somɔgɔw bɛɛ wurira ne kama, ko min k’a balemacɛ faga ko ne ye o di, olugu b’a faga, k’a balemacɛ hakɛ bɔ a ra; k’a sɔrɔ ni o kɛra, o tuma ale min ye cɛntabaga ye, o bɛna ale fana faga ka bɔ yi. Ayiwa, ni o kɛra, o tuma takamiden kelen min tora ne ta gba ra, o bɛna o le faga ten. O tuma ra ne cɛ tɔgɔ bɛna tunu, duruja si tɛna to a kɔ tuun dugukolo kɔ kan.»
8Masacɛ ka muso jaabi ko: «Taga so! Ne bɛna cira bla i ta mɔgɔw ma ka i ta ko ɲanabɔ.» 9Nka Tekohakamuso k’a fɔ masacɛ ye tuun ko: «E, ne matigicɛ masacɛ, ni ko o ko ka bɔ nin ko ra, o kojugu kunko ye ben ne ni ne ta mɔgɔw kan; masacɛ ni a ta jamana ɲamɔgɔw si kana jaraki.» 10Masacɛ ko: «Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka kuma dɔ fɔ i ma nin ko ra, i ye na ni o tigi ye ne fɛ yan; ni o kɛra, o tigi tɛna a ɲɔgɔn wɛrɛ fɔ tuun.» 11Muso ko: «Masacɛ, layiri ta ne ye Matigi Ala, i ta Ala tɔgɔ ra, janko ne dencɛ kelen min tora, hakɛbɔbaga kana na o faga, ka dɔ wɛrɛ fara ne ta tɔɔrɔ kan.» Masacɛ ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko hali i dencɛ kunsigiden kelen tɛna ben dugu ma.»
12Muso ko tuun ko: «Sabari k’a to i ta jɔnmuso ye fɛn kelen fɔ ne matigicɛ masacɛ ye tuun!» Masacɛ ko: «A fɔ!» 13Muso ko: «Mun kosɔn ele ka nin ko ɲɔgɔn kɛ Ala ta mɔgɔw ra? Sabu ka kaɲa ni masacɛ yɛrɛ ta kuma ye sisan, masacɛ k’a ye ko ale yɛrɛ fana jarakinin lo; sabu a dencɛ min borira, a t’a fɛ ka o wele ka na so. 14An bɛɛ ka kan ka sa, sigiya tɛ o ra, i n’a fɔ ji min bɔnna dugu ma, o tɛ se ka cɛ tuun. Nka Ala tɛ mɔgɔ nin bɔ a ra gbansan. A ta miiriya ra, mɔgɔ min gbɛnna, o tigi man kan ka to a kelen na yi. 15Ayiwa, ne nana nin kuma lase ne matigicɛ masacɛ ma, sabu ne siranna mɔgɔw le ɲa. O kosɔn i ta jɔnmuso ko: ‹Ne bɛna kuma masacɛ fɛ; a bɛ se ka kɛ ko masacɛ bɛna sɔn a ta jɔnmuso ta ladiri ma. 16A bɛ se ka kɛ ko masacɛ bɛna sɔn k’a ta jɔnmuso bɔsi ka bɔ nin cɛ boro, cɛ min b’a fɛ ka ne ni ne dencɛ bɛɛ faga ka bɔ nin jamana ra, Ala ka nin jamana min di an ma. 17Ne kɔni tun b’a miirira ko ne matigicɛ masacɛ ta kuma bɛna ne jusu suma, sabu ne matigicɛ masacɛ bɛ i ko Ala ta mɛlɛkɛ, a bɛ koɲuman ni kojugu lɔn ka bɔ ɲɔgɔn na. I Matigi Ala ye kɛ ni i ye.› »
18Masacɛ ka muso jaabi ko: «Ne bɛna i ɲininka ko dɔ ra, nka i kana foyi dogo ne ma.» Muso ko: «Ne matigicɛ masacɛ ye kuma.» 19Masacɛ ko: «A fɔ Yohabu sen tɛ ni ele ye nin ko bɛɛ ra wa?» Muso ko: «E, ne matigicɛ masacɛ, ka can fɔ, i ka min fɔ, ne tɛ se ka o sɔsɔ. Can lo, i ta baaraden Yohabu le ka ne ci nin na; ale le ka nin kumaw bɛɛ don i ta jɔnmuso da ra fana. 20I ta baaraden Yohabu k’a kɛ nin cogo ra, janko ka masacɛ ta miiriya yɛlɛma nin ko ra. Nka ne matigicɛ ye hakiritigi le ye i ko Ala ta mɛlɛkɛ; ko o ko bɛ kɛ dugukolo kan, i bɛ o bɛɛ faamu.»
21Masacɛ ka Yohabu wele k’a fɔ a ye ko: «A flɛ, i ka min fɔ cɔ, ne bɛna a kɛ ten le. Taga Abusalɔn ta ka na ni a ye.»
22Yohabu k’a kinbiri gban masacɛ kɔrɔ, k’a ɲa biri dugu ma, ka masacɛ fo, k’a fɔ ko: «E, ne matigicɛ masacɛ, i ta baaraden k’a lɔn bi ko ale ko ka di i ye, sabu i ta baaraden ka min fɔ, i sɔnna o ma.»
23O kɔ, Yohabu wurira ka taga Gesuri, ka taga Abusalɔn ta ka na ni a ye Zeruzalɛmu. 24Nka masacɛ ko: «Abusalɔn ye to a ta so kɔnɔ yi, ne ɲa kana la a kan!» A kɛra ten, Abusalɔn fana tora a ta so kɔnɔ yi, a ma taga masacɛ fɛ.
Masacɛ sɔnna ko Abusalɔn ye na
25Izirayɛli jamana bɛɛ kɔnɔ cɛ si tun tɛ yi, min tun bɛ Abusalɔn bɔ cɛɲa ra; mɔgɔ bɛɛ tun bɛ a ta cɛɲa le lakari. K’a ta a sentɛgɛ ra ka taga a bla fɔ a kunkolo cɛmancɛ ra, fiyɛn tun tɛ a fari yɔrɔ si le ra. 26San o san, san laban na, a tun bɛ a kunsigi tigɛ, sabu a kunsigi tun bɛ caya ka gbiriya a kun na ka tɛmɛ. Ni a tun k’a kunsigi tigɛ, a tun bɛ a kunsigi suma k’a gbiriya lɔn; a kunsigi gbiriya tun bɛ kɛ fɔ kilo fla ni tarancɛ, ka kaɲa ni masaso ta jateda ye.
27Abusalɔn tun ka dencɛ saba le sɔrɔ, ani denmuso kelen, min tɔgɔ tun ye ko Tamari. O kɛra muso ɲumanba ye.
28Abusalɔn ka san fla le kɛ Zeruzalɛmu, a ɲa ma se ka la masacɛ kan. 29Lon dɔ, a ka Yohabu wele, ko a bɛ a ci masacɛ fɛ. Nka Yohabu ma sɔn ka na. A k’a wele a siɲaga flanan na; Yohabu ma na. 30O ra, Abusalɔn k’a fɔ a ta baaradenw ye ko: «Aw y’a flɛ, Yohabu ta foro le bɛ ne ta kɔrɔ; siman b’a ra. Aw ye taga tasuma don a ra.» Abusalɔn ta baaradenw tagara tasuma don foro ra. 31Yohabu wurira ka taga Abusalɔn kɔ, a ta so kɔnɔ. A ko Abusalɔn ma ko: «Mun na i ta baaradenw tagara tasuma don ne ta foro ra?» 32Abusalɔn ka Yohabu jaabi ko: «A flɛ, ne ka mɔgɔ ci ka taga a fɔ i ye ko i ye na yan ne bɛna i ci masacɛ fɛ, i ye taga a fɔ a ye ko mun na a ka ne wele ka bɔ Gesuri ka na ni ne ye yan? Nka ele ma na. Hali ni ne tun tora Gesuri, o belen tun ka fisa ni nin ye. Ne kɔni b’a fɛ sisan ka masacɛ ye. Ni ne ka kojugu le kɛ, o tuma a ye ne faga.»
33Yohabu tagara masacɛ fɛ ka taga o kuma lase a ma. Masacɛ ka Abusalɔn wele; Abusalɔn nana a kinbiri gban k’a ɲa biri dugu ma masacɛ kɔrɔ. Masacɛ k’a boro fla mini a ma ni kanuya ye.
15Abusalɔn ka Izirayɛlimɔgɔw kun yɛlɛma
1Ayiwa, o kow kɔ fɛ, Abusalɔn ka sowotoro kelen ɲini, ani sow, ani cɛ bilooru; ni a tun bɛ taga yɔrɔ dɔ ra, o cɛw le tun bɛ to ka bori a ta sowotoro ɲa fɛ ka taga. 2Abusalɔn tun bɛ to ka wuri sɔgɔmada joona fɛ ka taga lɔ dugu donda sira kɛrɛ fɛ. Ni a tun ka mɔgɔ dɔ ye a bɛ nana ni ko dɔ ye masacɛ fɛ ko a bɛ na o kiti tigɛ, Abusalɔn bɛ o tigi wele, k’a fɔ a ye ko: «Ele bɔra dugu juman le ra?» Ni o tigi tun k’a ta gba tɔgɔ fɔ a ye, 3Abusalɔn tun b’a fɔ a ye ko: «I ta ka di nin ko ra, jo bɛ i fɛ; nka ni i ka taga ni nin ko ye masacɛ fɛ, mɔgɔ si tɛna i lamɛn!» 4O kɔ, Abusalɔn tun b’a fɔ ko: «Ni ne le tun kɛra nin jamana kititigɛbaga ye kɔni, ni ko dɔ tun ka don mɔgɔ dɔ ni dɔ cɛ, walama ni o tun ka mɔgɔ o mɔgɔ tɔɲɔ ko dɔ ra, o tigi tun bɛna na ne fɛ, ne tun bɛna a ta ko ɲanabɔ a ye ka ɲa.»
5Ayiwa, ni mɔgɔ dɔ fana tun ka na, ko a bɛna a kinbiri gban Abusalɔn kɔrɔ k’a bonya, a tun bɛ a boro lɔ o tigi ye, ka o tigi mina k’a boro mini a ma.
6A kɛra ten, Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ to ka na masacɛ fɛ, janko masacɛ ye o ta kiti tigɛ o ye, Abusalɔn tun bɛ o le fɔ olugu bɛɛ ye. O cogo ra, Abusalɔn ka Izirayɛlimɔgɔw nɛgɛ ka o kun yɛlɛma.
7San naani tɛmɛnin kɔ, lon dɔ Abusalɔn ko masacɛ ma ko: «Ne tun ka dajuru dɔ ta Matigi Ala fɛ; a to ne ye taga Heburɔn ka taga o dajuru dafa; 8sabu ka ne to Gesuri, Siri jamana ra, i ta baaraden tun ka dajuru dɔ le ta. Ne tun ko: ‹Ni Matigi Ala ka ne kɔsegi Zeruzalɛmu tuun, ne bɛna taga saraka bɔ a ye k’a bato Heburɔn.› »
9Masacɛ k’a jaabi ko: «Taga hɛra ra!» Abusalɔn wurira ka taga Heburɔn.
10O kɔ, Abusalɔn ka mɔgɔ dɔw ci dogo ra Izirayɛli maraw bɛɛ ra, ko o ye taga a fɔ mɔgɔw ye ko: «Ni aw ka na burufiyɛkan mɛn tuma o tuma, aw y’a fɔ ko: ‹Abusalɔn le kɛra masacɛ ye Heburɔn!› » 11Cɛ kɛmɛ fla le tun bɔra Zeruzalɛmu ka taga ni Abusalɔn ye. O tun ka olugu wele le ten ko o ye taga, o fana wurira ka taga; miiriya wɛrɛ tun tɛ o kɔnɔ, sabu o tun ma foyi lɔn a ko ra.
12Ayiwa, ka Abusalɔn to sarakabɔ ra, a ka mɔgɔ ci ka taga Gilo dugu kɔnɔ, ka taga Gilokacɛ Ahitofɛli wele ko a ye na. Ale le tun ye masacɛ Dawuda ladibaga ye. O kɛra minkɛ, Abusalɔn ka jɛn min siri Dawuda kama, o ko baraka bonyara kosɛbɛ. Abusalɔn nɔfɛmɔgɔw ka kɛ caya ye ka taga a fɛ.
Dawuda borira ka bɔ Zeruzalɛmu
13Ciraden dɔ le nana a fɔ Dawuda ye ko: «Izirayɛlimɔgɔw yɛlɛmana ka tugu Abusalɔn kɔ dɛ!» 14Dawuda ta jamana ɲamɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ ni a ye Zeruzalɛmu, a k’a fɔ olugu bɛɛ ye ko: «Aw ye wuri an ye bori, ni o tɛ, an tɛna se ka bɔsi Abusalɔn boro. Aw ye teliya an ye taga, ni o tɛ, o bɛna kun an na, ka kojugu lase an ma, ka dugumɔgɔw faga ni kɛrɛkɛmuru ye.» 15A ta jamana ɲamɔgɔw k’a fɔ a ye ko: «Ni an matigicɛ masacɛ ka fɛn o fɛn fɔ, an bɛ sɔn o ma, sabu an ye i ta baaradenw le ye.»
16Masacɛ bɔra ka sira mina a sen na; a ta somɔgɔw bɛɛ bɔra ka gban a kɔ. A tun ka jɔnmuso minw kɛ a musow ye, a ka o musow ra tan to a kɔ, ka masaso kɔrɔsi. 17Masacɛ bɔra ni dugumɔgɔw bɛɛ ye a kɔ. O tagara se dugu bon laban ma minkɛ, o lɔra yi. 18A ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ tun bɛ tagamana a kɔrɔ, ani Keretikaw ni Peletikaw15.18 Keretikaw ni Peletikaw: Aw ye Samawilu flanan 8.18 flɛ. bɛɛ; Gatika cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ minw tun bɔra Gati ka gban a kɔ, olugu tagamana ka tɛmɛ masacɛ ɲa kɔrɔ.
19Masacɛ k’a fɔ Gatikacɛ Itayi ye ko: «Mun na ele fana b’a fɛ ka gban an kɔ? Sekɔ, i ye taga to ni masacɛkura ye; sabu ele ye lonan le ye; i bɔra fɔ yɔrɔjan i ta jamana ra le ka na yan. 20Ele nana kunu dɔrɔn le an kɔrɔ; bi ne tɛ se k’a to i ye taga yaala ni ne ye yɔrɔw ɲa fɛ, k’a sɔrɔ ne yɛrɛ ma an tagayɔrɔ kelen lɔn. Sekɔ ni i balemaw ye. Matigi Ala ye koɲuman kɛ i ye, ka to a ta kankelentigiya ra ni i ye.»
21Itayi ka masacɛ jaabi ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ani ele yɛrɛ kosɔn, ko ni ne matigicɛ masacɛ ka taga yɔrɔ o yɔrɔ, i ta baaraden fana bɛna taga o yɔrɔ le ra; ni i bɛ faga, ne fana bɛ faga; ni i bɛ baro le, ne fana bɛ baro.» 22Dawuda ko Itayi ma ko: «O tuma, tɛmɛ an ye taga!» Gatikacɛ Itayi tɛmɛna ka bla Dawuda ɲa ni a ta mɔgɔw bɛɛ ye, ani den minw bɛɛ tun bɛ ni a ye.
23Mɔgɔw ka Dawuda nɔfɛjama tɛmɛtɔ ye minkɛ, o bɛɛ ka kɛ kasi ye ka mankanba ci. Masacɛ tagara Sedɔrɔn kɔ tigɛ; jama bɛɛ tugura a kɔ, o ka kongokolon sira ta. 24Sarakalasebaga Sadɔki fana tun bɛ yi; Levi ta mɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ ni ale ye, olugu tun ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ta. O tagara Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu sigi; sarakalasebaga Abiyatari ka kɛ saraka bɔ ye, fɔ ka taga a to jama bɛɛ ye bɔ dugu kɔnɔ.
25Masacɛ k’a fɔ Sadɔki ye ko: «Sekɔ ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye dugu kɔnɔ. Ni Matigi Ala sɔnna ka baraka don ne ra, a bɛna a to ne ye sekɔ yan tuun, ka a to ne ye a ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ni a ta yɔrɔ saninman* ye tuun. 26Nka ni Matigi Ala ko ne ma ko: ‹Ne tɛ ele fɛ tuun›, o tuma ne flɛ nin ye, ni min ka diya a ye, a ye o kɛ!»
27Masacɛ k’a fɔ sarakalasebaga Sadɔki ye tuun ko: «A flɛ, aw ye sekɔ ɲasuma ra dugu kɔnɔ, aw ni aw dencɛ fla: i dencɛ Ayimazi, ani Abiyatari dencɛ Yonatan. 28Ne bɛna taga mɛɛn kongokolon kɛnɛgbɛyɔrɔw ra, fɔ ne ye na kibaroya dɔw mɛn ka bɔ aw fɛ.»
29A kɛra ten, Sadɔki ni Abiyatari sekɔra ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye Zeruzalɛmu, ka taga to yi.
Dawuda ka Husayi ci dogo ra ka taga Abusalɔn flɛ
30Dawuda tun bɛ yɛlɛnna oliviyesunw kuru kan, a kasitɔ; a tun k’a kun datugu, a sennakolon tun lo fana. Jama min tun bɛ a kɔ, olugu fana tun ka o kun datugu; o yɛlɛntɔ tun bɛ kasira fana. 31Dɔ nana a fɔ Dawuda ye ko: «Ahitofɛli fana bɛ ni Abusalɔn jɛnɲɔgɔnw ye!» Dawuda ka Ala daari k’a fɔ ko: «E, Matigi Ala, a to Ahitofɛli ta ladiri bɛɛ ye kɛ kuma gbansan ye! A si kana lɔyɔrɔ sɔrɔ!»
32Dawuda tagara se kuru kuncɛ ma, mɔgɔw bɛ deri ka Ala bato yɔrɔ min na. A sera yi minkɛ dɔrɔn, a ka Arikikacɛ Husayi sɔrɔ yi, a bɛ a kɔnɔna; Husayi ta derege tun farannin lo, buguri bɛ a kun na. 33Dawuda k’a fɔ a ye ko: «Ni i ka gban ne kɔ, i bɛna kɛ ne fɛ doni le ye! 34Nka ni i ka sekɔ dugu kɔnɔ ka taga a fɔ Abusalɔn ye ko: ‹Masacɛ, ne bɛna kɛ i ta baaraden ye; ne tun ye i facɛ ta baaraden le ye fɔlɔfɔlɔ, nka sisan ne bɛna kɛ ele ta baaraden le ye.› Ayiwa, ni i ka o kɛ, o tuma Ahitofɛli bɛna ladiri minw di Abusalɔn ma ne kama, i bɛna kɛ sababu ye ka o ladiriw cɛn, janko ka ne sutara. 35Sarakalasebagaw Sadɔki ni Abiyatari, olugu fana bɛna kɛ ni i ye yi; ni i ka na fɛn o fɛn mɛn masacɛ Abusalɔn ta so kɔnɔ, i ye na o fɔ olugu ye. 36I n’a fɔ olugu dencɛ fla bɛ o kɔrɔ yi, Sadɔki dencɛ Ayimazi, ani Abiyatari dencɛ Yonatan, ni aw ka na fɛn o fɛn mɛn, aw ye o fɔ olugu ye, o bɛna na a lase ne ma yan.»
37Dawuda tericɛ Husayi sekɔra ka taga Zeruzalɛmu; o wagati le ra, Abusalɔn fana tun bɛ donna Zeruzalɛmu.
16Siba nana domuni di Dawuda ni a ta mɔgɔw ma
1Dawuda nana kuru kuncɛmayɔrɔ tɛmɛ dɔɔnin minkɛ, a ka Mefibosɛti ta jɔncɛ Siba natɔ ye ka na a kunbɛn, ni fali fla ye; a tun ka o faliw labɛn janko mɔgɔ ye se ka sigi o kan; a tun ka o faliw doni ni burukun kɛmɛ fla ye, ani rɛzɛnmɔ jalan siri kɛmɛ, ani toromɔ siri kɛmɛ, ani forogo kelen fanin rɛzɛnji ra.
2Masacɛ ka Siba ɲininka ko: «I nana mun kɛ ni nin fɛnw ye?» Siba ko: «Faliw ye masacɛ ta somɔgɔw ta ye, olugu bɛna yɛlɛn o kan; buru ni yiridenw ye kanbelenw ta domuni ye; ni minw nana sɛgɛ tagama ra kongokolon kɔnɔ, olugu bɛna rɛzɛnji dɔ min ka minlɔgɔ bɔ o yɛrɛ ra.» 3Masacɛ k’a ɲininka tuun ko: «I matigicɛ Sawuli dencɛ Mefibosɛti bɛ min le?» Siba k’a jaabi ko: «A tora Zeruzalɛmu. A ko, ko bi kɔni, Izirayɛlimɔgɔw bɛna ale facɛ ta masaya fanga sekɔ ale ma!» 4Masacɛ ko Siba ma ko: «Mefibosɛti borofɛn bɛɛ kɛra i ta ye sisan.» Siba ko: «Ne bɛ ne kinbiri gban i ɲa kɔrɔ ka i fo, ne matigicɛ masacɛ; Ala ye ne ko diya i ye belen.»
Simɛyi ka Dawuda mafiyɛnya
5Masacɛ Dawuda tagara se fɔ Bahurimu minkɛ, Sawuli ta somɔgɔ dɔ bɔra o dugu kɔnɔ ka na. A tɔgɔ tun ye ko Simɛyi; Gera dencɛ tun lo. A bɔra ka na, ka na kɛ kumajuguw fɔ ye Dawuda ni a nɔfɛmɔgɔw ma. 6A ka kɛ Dawuda ni a ta jamana ɲamɔgɔw bon ye ni kabakuruw ye, k’a sɔrɔ jama bɛɛ, ani kɛrɛkɛcɛfariw bɛɛ tun bɛ tagamana Dawuda kininboroyanfan ni a numanboroyanfan na. 7Simɛyi tun bɛ Dawuda nɛnina k’a fɔ a ma ko: «Taga ka bɔ yi, taga ka bɔ yi! Mɔgɔfagabaga! Mɔgɔkolon! 8I ka Sawuli ta somɔgɔ minw bɛɛ faga, ka sigi olugu nɔ ra masaya ra, Matigi Ala bɛ o hakɛ le bɔra i ra. Matigi Ala ka masaya bɔsi i ra k’a di i dencɛ Abusalɔn ma. Sisan i ɲanibagatɔ ye nin ye, sabu ele ye mɔgɔfagabaga le ye.»
9Ayiwa, Seruya dencɛ Abisayi ko masacɛ ma ko: «Mun kosɔn an b’a to nin wuru sanin ye ne matigicɛ masacɛ nɛni dɛ? A to ne ye tɛmɛ ka taga a kun tigɛ!»
10Masacɛ ko: «Aw Seruya dencɛw, aw ta mun le bɛ nin na sa? Ni a bɛ ne nɛnina, i b’a sɔrɔ ko Matigi Ala le k’a fɔ a ye ko a ye ne Dawuda nɛni. Ni o lo, jɔn le bɛ se k’a fɔ a ye ko: ‹Mun kosɔn i bɛ nin kɛra?› »
11Dawuda k’a fɔ Abisayi ni a ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ ye tuun ko: «Ne yɛrɛ woroden bɛ ne fagayɔrɔ ɲinina, janko ka na a fɔ nin min ye Boniyaminu ta mɔgɔ ye. Aw y’a to a ye ne nɛni, sabu Matigi Ala le k’a fɔ a ye ten. 12Jɔn k’a lɔn ni Matigi Ala tɛna ne ta tɔɔrɔ flɛ, ka bi ta nɛnini yɛlɛma k’a kɛ koɲuman ye ne fɛ?»
13Dawuda ni a ta mɔgɔw tun bɛ tagara o ta sira fɛ; Simɛyi belen tun bɛ tagamana kuru konkonda ra Dawuda kɔrɔ, ka to ka Dawuda nɛni, k’a bon ni kabakuru ye, ka buguri seri a kan. 14Masacɛ ni a nɔfɛjama sɛgɛninba tagara se o seyɔrɔ ra minkɛ, o ka sɔrɔ ka nɛnɛkiri.
Husayi tagara Abusalɔn fɛ
15Abusalɔn ni a ta jama bɛɛ, ani Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ tun donna Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ. Ahitofɛli fana tun bɛ ni o ye. 16Dawuda tericɛ Arikikacɛ Husayi tagara se Abusalɔn kɔrɔ minkɛ, a ko Abusalɔn ma ko: «Ala ye masacɛ sɔn si ra! Ala ye masacɛ sɔn si ra!» 17Abusalɔn ka Husayi jaabi ko: «Ele bɛ i ta teriya kɛ ni i tericɛ ye tan le kɛ! Mun kosɔn i ma gban i tericɛ kɔ?» 18Husayi ka Abusalɔn jaabi ko: «Ɔn-ɔn dɛ! Ni Matigi Ala yɛrɛ ni jama, ni Izirayɛlimɔgɔw ka mɔgɔ min ɲanawoloma k’a kɛ masacɛ ye, ne bɛ o tigi le kɔ; ne bɛ to ni o tigi le ye. 19Ka fara o kan, a mɛɛn o mɛɛn, ne laban bɛna kɛ jɔn ta baaraden le ye? Masacɛ Dawuda dencɛ tɛ wa? Ne ka baara kɛ facɛman ye cogo min na, ne bɛna baara kɛ dencɛman fana ye o cogo le ra.»
Abusalɔn k’a facɛ ta muso fitiniw ta
20Abusalɔn k’a fɔ Ahitofɛli ye ko: «Aw ye ɲɔgɔn ye ka a flɛ, an ka kan ka min kɛ sisan.» 21Ahitofɛli k’a fɔ Abusalɔn ye ko: «I facɛ tun ka jɔnmuso minw kɛ a musow ye, a ka minw to yan ko o ye masaso kɔrɔsi, taga jɛn ni olugu ye. Ni o kɛra, Izirayɛlimɔgɔw bɛna a lɔn ko can ra, i ka i facɛ dɔgɔya; o ra minw bɛɛ bɛ ni i ye, o bɛɛ bɛna o yɛrɛ ja gbɛlɛya ka to i kɔ.» 22O ka gbata dɔ lɔ Abusalɔn ye masaso kunna, Abusalɔn tagara jɛn ni a facɛ ta jɔnmusow ye o yɔrɔ ra; Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ bɔra o ko kala ma.
23O wagati ra, ni Ahitofɛli kɔni tun ka kuma o kuma fɔ, o kuma tun bɛ jate k’a kɛ i n’a fɔ Ala yɛrɛ le kumana. Ni a tun kɛra Dawuda ye o, walama ni a kɛra Abusalɔn ye o, Ahitofɛli ta kuma tun bɛ jate o cogo kelen le ra.
17Husayi ka Ahitofɛli ta ladiri cɛn
1O kow kɔ, Ahitofɛli k’a fɔ Abusalɔn ye ko: «A to ne ye kɛrɛkɛden cɛ waga tan ni fla ta ka taga ni olugu ye ka taga Dawuda nɔgbɛn su nin yɛrɛ ra. 2Ne bɛna taga bara ka ben a kan k’a sɔrɔ a sɛgɛninba lo, fɔ k’a baraka bɛɛ ban. A bɛna siran fɔ k’a ja wuri; a nɔfɛmɔgɔw bɛɛ bɛna siran ka bori k’a to yi. Ne bɛna ale masacɛ kelen dɔrɔn le faga. 3O kɔ, ne bɛna na ni jama bɛɛ ye i fɛ; i bɛ mɔgɔ kelen min kɔ, ni ale kɔni fagara ka ban, o tuma jama bɛɛ le bɛna sekɔ i fɛ. Ni o kɛra fana, mɔgɔw bɛɛ bɛna hɛra sɔrɔ.»
4Ayiwa, o kuma bɛnna Abusalɔn ni Izirayɛli cɛkɔrɔbaw bɛɛ ma.
5Nka Abusalɔn ko: «Aw y’a to an ye Arikikacɛ Husayi wele, ka ale fana lamɛn.»
6Husayi nana minkɛ, Abusalɔn k’a fɔ a ye ko: «Ahitofɛli ta kuma ye nin ye. A ka min fɔ, an ka kan k’a kɛ ten wa, walama an man kan k’a kɛ? Dɔ fɔ!»
7Husayi ka Abusalɔn jaabi ko: «Nin ladiri kelen kɔni ma ɲa Ahitofɛli fɛ!» 8Husayi ko Abusalɔn ma tuun ko: «Ele yɛrɛ ka i facɛ ni a ta mɔgɔw lɔn! Kɛrɛkɛcɛfariw lo! O ka fari i ko wara min den tara ka bɔ a kɔrɔ kongo kɔnɔ! I facɛ ye kɛrɛkɛcɛkɔrɔ le ye; a tɛna sɔn ka si ni mɔgɔ tɔw ye. 9Sisan i bɛ taga a sɔrɔ ko a dogonin bɛ dinga dɔ le kɔnɔ, walama yɔrɔ dogonin dɔ wɛrɛ ra yi. Nin kɛrɛ fɔlɔ ra, ni Dawuda ta mɔgɔw ka ele ta kɛrɛkɛden dɔw faga dɔrɔn, mɔgɔw bɛna o mɛn, k’a fɔ yɔrɔ bɛɛ ko: ‹O ka Abusalɔn nɔfɛmɔgɔw caman faga!› 10Ni o do kɛra dɔrɔn, hali i ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ ra cɛfariw, minw ja ka gbɛlɛn i ko waraba, olugu bɛɛ fari bɛna faga; sabu Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ k’a lɔn ko i facɛ ye cɛfariba le ye, ani ko cɛ jagbɛlɛnw le fana bɛ ni a ye.
11«O ra, ne bɛ i ladi, ko i y’a to ko Izirayɛli cɛw bɛɛ le ye na i kɔ, k’a ta Dan, ka taga a bla fɔ Bɛri Seba, ka caya i ko kɔgɔjida kɛnkɛn; ele yɛrɛ ye bla o ɲa ka taga Dawuda kama. 12Ni a ka sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, an bɛna a nɔgbɛn fɔ ka taga a mina; an bɛ taga ben o kan i ko gɔmiji bɛ ben dugukolo kan cogo min na. O si tɛna se ka bɔsi; ale tɛna bɔsi, a nɔfɛmɔgɔw si tɛna bɔsi fana. 13Ni a ka bori ka taga dogo dugu o dugu ra, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ bɛna taga ni juruw ye o dugu kama; an bɛ taga o dugu ci k’a kabakuruw bɛɛ sama ni juru ye ka taga a kɛ kɔdinga kɔnɔ; hali kabakuru den kelen tɛna to!»
14Abusalɔn ni Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ ko: «Arikikacɛ Husayi ta kuma ka fisa ni Ahitofɛli ta ye!»
Nka Matigi Ala yɛrɛ le tun b’a fɛ ka Ahitofɛli ta ladiriɲuman cɛn, janko ka kojugu lase Abusalɔn ma.
Dawuda tagara Zuridɛn ba terebɔyanfan na
15Ayiwa, Husayi tagara sarakalasebagaw Sadɔki ni Abiyatari fɛ; Ahitofɛli ka min fɔ Abusalɔn ni Izirayɛli cɛkɔrɔbaw ye, ani ale yɛrɛ ka min fɔ, a ka o bɛɛ fɔ sarakalasebagaw ye. A ko: 16«Sisan aw ye cira bla Dawuda ma joona joona, ka a fɔ a ye ko a kana si kongokolon kɛnɛgbɛyɔrɔ ra; ko sani dugu ye gbɛ, a ka kan ka ba tigɛ, janko masacɛ Abusalɔn ni a ta nɔfɛjama kana na cɛnri lase o ma.»
17O y’a sɔrɔ Yonatan ni Ayimazi tun bɛ Ɛni Rogɛli. Baaradenmuso dɔ le tun ka kan ka taga o cira lase olugu ma, janko o ye taga a fɔ masacɛ Dawuda ye; sabu olugu yɛrɛ tun t’a fɛ ka don dugu kɔnɔ janko mɔgɔw kana na o ye. 18O bɛɛ n’a ta, kanbelennin dɔ tun ka o ye; ale tagara o fɔ Abusalɔn ye. Yonatan ni Ayimazi k’a ye ten minkɛ, o fla teliyara ka taga se fɔ cɛ dɔ ta so, Bahurimu dugu kɔnɔ. Kɔlɔn dɔ tun bɛ o cɛ ta so; o donna o kɔlɔn kɔnɔ ka dogo yi. 19Sotigi ta muso ka birifani dɔ ta ka o biri kɔlɔn kunna, ka simankisɛ susunin dɔ yɛrɛgɛ o kan, janko mɔgɔ kana a lɔn ko mɔgɔ bɛ yi.
20Abusalɔn ta ciradenw nana se yi minkɛ, o donna o muso ta so k’a ɲininka ko: «Ayimazi ni Yonatan bɛ min le?» Muso ka o jaabi ko: «O ka kɔ tigɛ!» Nka o ka o ɲini, o ma o ye minkɛ, o sekɔra ka taga Zeruzalɛmu.
21O taganin kɔ, Ayimazi ni Yonatan bɔra kɔlɔn kɔnɔ ka taga o kuma ɲafɔ masacɛ Dawuda ye. O k’a fɔ Dawuda ye ko: «Aw ye wuri joona ka ba tigɛ, sabu Ahitofɛli ka Abusalɔn ladi ko a ye na aw kama.»
22Dawuda ni a nɔfɛjama bɛɛ wurira ka Zuridɛn ba tigɛ; sani dugu ye gbɛ hali mɔgɔ kelen ma to ni min ma ba tigɛ!
23Ayiwa, Ahitofɛli nana a ye ko o ma sɔn ale ta kuma ma minkɛ, a k’a ta fali labɛn ka taga a ta dugu ra, a ta so. A tagara a ta lukɔnɔ koɲaw bɛɛ bla boro kelen kan; o kɔ, a k’a kan don juru ra ka a yɛrɛ faga. A sara o cogo le ra. O k’a su don a facɛ su kɔrɔ.
Dawuda sera Mahanayimu
24Ayiwa, Dawuda tagara se Mahanayimu. O wagati y’a sɔrɔ Abusalɔn fana ka Zuridɛn ba tigɛ, a ni Izirayɛlimɔgɔ tɔ minw bɛɛ tun bɛ ni a ye. 25Abusalɔn tun ka Amasa le bla a ta kɛrɛkɛjama ɲa fɛ, Yohabu nɔ ra. Amasa tun ye Izirayɛlikacɛ dɔ dencɛ le ye, min tɔgɔ tun ye ko Itira. Ale Itira le tun ka Nahasi denmuso Abigayili furu. Abigayili tun ye Seruya balemamuso ye; Seruya tun ye Yohabu bamuso ye. 26Abusalɔn ni Izirayɛlimɔgɔw tagara o ta fanibonw lɔ Galadi jamana ra.
27Ayiwa, Dawuda sera Mahanayimu minkɛ, Nahasi dencɛ Sobi, min bɔra Raba, Amɔnkaw ta dugu ra, ani Amiyɛli dencɛ Makiri, min bɔra Lodebari, ani Galadikacɛ Barizilayi min bɔra Rogelimu, 28olugu nana ni lananw, ani minanw, ani bɔgɔdaga dɔw ye ka na o di Dawuda ni a ta mɔgɔw ma. O nana ni siman fana ye, ani mugu, ani simankisɛ yirannin, ani sɔsɔ, 29ani li, ani nare, ani sagaw, ani baw, ani misinɔnɔ gbɛrɛnnin. O nana ni o fɛnw bɛɛ ye Dawuda ni a nɔfɛmɔgɔw fɛ, ko o ye a domu; sabu o tun b’a fɔra ko: «I b’a sɔrɔ nin mɔgɔw sɛgɛra kɔngɔ ni minlɔgɔ boro kosɛbɛ kongokolon kɔnɔ yi.»
18Dawuda ta mɔgɔw sera Abusalɔn ta mɔgɔw ra
1Dawuda ta kɛrɛkɛden minw tun bɛ ni a ye, a ka olugu jate, ka o labɛn kɛrɛ kama. A ka kɛrɛkuntigi dɔw sigisigi cɛ waga kelen kelen kunna, ka dɔw sigisigi cɛ kɛmɛ kɛmɛ kunna. 2A ka mɔgɔw taran ka o kɛ jɛnkuru saba ye. A ka Seruya dencɛ Yohabu bla jɛnkuru kelen kunna, ka Yohabu balemacɛ Abisayi bla jɛnkuru kelen kunna, ka Gatikacɛ Itayi bla jɛnkuru sabanan kunna. O kɔ, masacɛ k’a fɔ jama bɛɛ ye ko: «Ne fana bɛna taga ni aw ye.» 3Nka mɔgɔw k’a jaabi ko: «I man kan ka taga ni an ye; sabu ni anw dɔ borira, mɔgɔ tɛna o jate. Hali ni o ka an ta jama tarancɛ bɛɛ le faga fana, mɔgɔ tɛna o jate. Nka ele kelen bɛ i ko anw cɛ waga tan le. Ni i ka to dugu kɔnɔ yan, o ka fisa, sabu i bɛ se ka to yan ka mɔgɔ dɔw ci ka taga an dɛmɛ kɛrɛ ra.» 4Masacɛ ko: «Ni min ka bɛn aw ma, ne bɛna a kɛ ten.» Masacɛ tagara lɔ dugu donda kɔrɔ; kɛrɛkɛdenw ka kɛ bɔ ye, cɛ kɛmɛ kɛmɛ, ani cɛ waga kelen kelen. 5Masacɛ k’a fɔ Yohabu ni Abisayi ni Itayi ye ko: «Aw ye a kɛ ne kosɔn, aw ye kanbelen kɔrɔsi, min ye Abusalɔn ye.»
Masacɛ ka o kuma min fɔ kɛrɛkuntigiw ye Abusalɔn ta ko ra, kɛrɛkɛdenw bɛɛ tun ka o mɛn fana.
6Dawuda ta kɛrɛkɛdenw bɔra dugu kɔnɔ ka taga Izirayɛlimɔgɔw kama kongo kɔnɔ. O ka kɛrɛ kɛ Efirayimu yiritu le kɔnɔ. 7Dawuda ta mɔgɔw sera Izirayɛlimɔgɔw ra o yɔrɔ ra; o ka cɛnriba lase o ma, ka cɛ waga mugan bɛɛ faga o ra o lon na. 8Kɛrɛ bonyara ka se fɔ o yɔrɔ mara bɛɛ ra. Minw sara yiritu kɔnɔ, olugu cayara ka tɛmɛ kɛrɛkɛyɔrɔ yɛrɛ ta mɔgɔ faganinw kan.
Abusalɔn sacogo
9Ayiwa, Abusalɔn barara ka taga bɛn ni Dawuda ta mɔgɔw ye; Abusalɔn tun yɛlɛnnin bɛ sofali dɔ kan. A ko a bɛ bori ni a ta sofali ye minkɛ, sofali boritɔ tɛmɛna yiriba dɔ borow jukɔrɔ. Abusalɔn kunsigiw balanna yiriborow furancɛ ra; sofali borira ka bɔ a kɔrɔ ka taga, k’a dulonnin to san ni dugu cɛ.
10Kɛrɛkɛden dɔ ka o ye minkɛ, ale tagara o lakari Yohabu ye. A ko: «A flɛ, ne ka Abusalɔn dulonnin ye yirisunba dɔ ra!»
11Yohabu k’a fɔ o kibaroya fɔbaga ye ko: «Ele k’a ye ten, mun na i m’a faga o yɔrɔnin kelen bɛɛ ra yi? Ne tun bɛna warigbɛ garamu kɛmɛ di i ma, ani kɛrɛkɛdenw ta cɛsirinan kelen.»
12Nka cɛ ka Yohabu jaabi ko: «Hali ni o ka warigbɛ kilo tan le la ne tɛgɛ kɔnɔ, ne tɛna sɔn ka ne boro se masacɛ dencɛ ma fiyewu; sabu masacɛ ka kuma min fɔ ele ni Abisayi ni Itayi ye, an toro ka o mɛn. A ko: ‹Aw ye a kɛ ne kosɔn, aw y’a to foyi kana kanbelen sɔrɔ, min ye Abusalɔn ye.› 13Ayiwa, ni ne tun ka farati ka o janfako kɛ a ra, a laban, masacɛ tun bɛna bɔ o ko kala ma, sabu foyi tɛ se ka dogo a ma; ele fana tun tɛna sɔn ka lɔ ni ne kunko ye.»
14Yohabu ko: «Ne tɛna ne yɛrɛ sɛgɛ ka lɔ ele kɔrɔ yan gbansan tuun.» Ka Abusalɔn ɲanaman balannin to yiri ra, Yohabu ka taman saba ta ka taga o turu a disi ra.
15Kɛrɛkɛden cɛ tan minw tun bɛ to ka Yohabu ta kɛrɛkɛminanw ta, olugu tagara Abusalɔn lamini, ka ben a kan k’a faga.
16Yohabu nana buru fiyɛ minkɛ, ko o ye kɛrɛ lalɔ ten, a ta mɔgɔw ka Izirayɛlimɔgɔw gbɛnni dabla. 17O ka Abusalɔn su ta k’a firi dingaba dɔ kɔnɔ tu kɔnɔ yi, ka kabakuru caman cɛ ka o ton a kan. O kɛra minkɛ, Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ borira ka taga o ta so.
18Ka Abusalɔn ɲanaman to, a tun ka kabakurujan dɔ lɔ masacɛ ta kɛnɛgbɛ ra, sabu a tun b’a fɔra ko dencɛ tɛ ale fɛ, min bɛ se ka kɛ sababu ye k’a to ale tɔgɔ kana tunu. O ra, a k’a yɛrɛ tɔgɔ la o kabakurujan na; hali bi mɔgɔw bɛ o kabakuru wele ko Abusalɔn ta hakirijigi kabakuru.
Abusalɔn ta saya ko fɔra Dawuda ye
19Ayiwa, Sadɔki dencɛ Ayimazi k’a fɔ Yohabu ye ko: «A to ne ye bori ka taga nin kibaroya fɔ masacɛ ye, ko Matigi Ala k’a bɔsi ka bɔ a juguw boro, k’a hakɛ bɔ a juguw ra.»
20Yohabu ko a ma ko: «I kana taga, sabu bi ta kibaroya tɛ kibaro diman ye. I bɛna taga lon wɛrɛ ta fɔ, nka bi ta kɔni, i man kan ka taga o fɔ, sabu masacɛ dencɛ le sara!» 21Yohabu k’a fɔ Kusikacɛ dɔ ye ko: «I ka min ye, taga o lakari masacɛ ye!» Kusikacɛ birira Yohabu kɔrɔ k’a fo, ka sɔrɔ ka kɛ bori ye ka taga. 22O bɛɛ n’a ta, Sadɔki dencɛ Ayimazi belen ko Yohabu ma ko: «Ni a kɛra cogo o cogo, ne fana bɛna bori Kusikacɛ kɔ fɛ ka taga!» Yohabu k’a jaabi ko: «Ne tericɛ, kun juman le ra ele b’a fɛ ka bori dɛ? Nin ko tɛna taga kɛ kibaro diman ye min bɛ se ka i nafa.» 23Ayimazi ko: «Ni a kɛra cogo o cogo, ne kɔni bɛna bori le fana!» Yohabu ko: «Ayiwa, bori sa!» Ayimazi ka kɛnɛgbɛba sira mina bori ra, ka taga tɛmɛ Kusikacɛ ra.
24O y’a sɔrɔ masacɛ Dawuda tun siginin bɛ dugu bolon kɔnɔ, bolon kɛnɛmada ni a kɔnɔnɔda fla cɛ ma. Kɛrɛkɛden min bɛ yɔrɔ kɔrɔsi, ale yɛlɛnna ka taga lɔ o biribon san fɛ, bolon kunna. A k’a ɲa kɔrɔta ka flɛri kɛ minkɛ, a barara ka cɛ dɔ boritɔ ye a kelen na, a bɛ nana. 25A pɛrɛnna ka o lase masacɛ ma. Masacɛ ko: «Ni a kelen lo, o tuma a bɛ nana ni kibaro diman le ye!» Cɛ ka kɛ gbara ye dɔɔnin dɔɔnin. 26Kɛrɛkɛden ka cɛ dɔ wɛrɛ boritɔ ye, a bɛ nana. A pɛrɛnna ka o fɔ dugu donda kɔrɔsibaga ye, ko: «Cɛ dɔ wɛrɛ boritɔ ye a kelen na, a bɛ nana!» Masacɛ ko: «Ale fana bɛ nana ni kibaro diman le ye!» 27Kɛrɛkɛden ko: «Ne ta yecogo ra, cɛ fɔlɔ boricogo bɛ i ko Sadɔki dencɛ Ayimazi boricogo.» Masacɛ ko: «Mɔgɔɲuman lo. A bɛ nana ni kibaro diman le ye.» 28Ayimazi nana se minkɛ, a pɛrɛnna k’a fɔ masacɛ ye ko: «Kɛrɛ diyara an na!» A k’a kinbiri gban k’a ɲa biri dugu ma, k’a fɔ tuun ko: «Matigi Ala, i ta Ala baraka, sabu mɔgɔ minw tun wurira ne matigicɛ masacɛ kama, Ala k’a to an ka se sɔrɔ olugu kan!» 29Masacɛ ko: «Ne dencɛ Abusalɔn do? A ka kɛnɛ wa?» Ayimazi ko: «Wagati min na Yohabu tun bɛ i ta baaradenw cira, ne ni i ta baaraden tɔ kelen, ne kɔni tun bɛ mankan caman le mɛnna jama cɛ ra; nka ne tun m’a lɔn ko kelen min lo.» 30Masacɛ ko: «Ele ye gbara ka lɔ kɛrɛ fɛ.» Ayimazi gbarara ka lɔ kɛrɛ fɛ. 31O kɔ, Kusikacɛ sera. Ale ko: «Ne matigicɛ masacɛ ye nin kibaro diman lamɛn! Mɔgɔ minw bɛɛ tun wurira i kama, Matigi Ala ka i bɔsi ka bɔ olugu bɛɛ boro bi!» 32Masacɛ ko Kusikacɛ ma ko: «Ne dencɛ Abusalɔn don? A ka kɛnɛ wa?» Kusikacɛ ko: «Ne matigicɛ masacɛ, i juguw, ani mɔgɔ o mɔgɔ bɛ wurira ele masacɛ kama ko o bɛ kojugu kɛ i ra, Ala ye olugu bɛɛ ta kɛ i ko nin kanbelen ta kɛra cogo min na!»
19Dawuda ka Abusalɔn su kasi
1Masacɛ ka o kuma mɛn minkɛ, a ka kɛ yɛrɛyɛrɛ ye; sankaso min bɛ dugu donda kunna, a tagara don o bon kɔnɔ ka kɛ kasi ye. A tagamatɔ tun bɛ kasira, ka kɛ a fɔ ye ko: «E, ne dencɛ Abusalɔn, ne dencɛ, ne dencɛ Abusalɔn! Hali ne tun ye sa ele nɔ ra! E, Abusalɔn, ne dencɛ, ne dencɛ!»
2O tagara o fɔ Yohabu ye ko: «Masacɛ flɛ, a bɛ maɲumankokanw fɔra, ka kasi Abusalɔn kosɔn.»
3O lon na, Izirayɛlimɔgɔw ta sesɔrɔri yɛlɛmana ka kɛ kasi ye kɛrɛkɛdenw bɛɛ fɛ, sabu o tun k’a mɛn mɔgɔw fɛ ko: «Masacɛ jusu kasira kosɛbɛ a dencɛ ta saya kosɔn.» 4O lon na, kɛrɛkɛdenw dogora le ka don dugu kɔnɔ, k’a kɛ i n’a fɔ mɔgɔ minw borira o kɛrɛkɛɲɔgɔnw ɲa, fɔ o maroyanin nana don dugu kɔnɔ. 5Masacɛ tun k’a ɲa datugu ka kɛ kule ye ko: «E, ne dencɛ Abusalɔn! Abusalɔn, ne dencɛ, ne dencɛ!»
6Yohabu tagara a kɔ bon kɔnɔ ka taga a fɔ a ye ko: «Ele bɛ maroyaba le blara i ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ ra bi, k’a sɔrɔ olugu le ka i kisi, ka i dencɛw ni i denmusow kisi, ka i ta musow kisi, ani i ka jɔnmuso minw kɛ i musow ye. 7Ele bɛ i kɔninyabagaw le kanu, ka i kanubagaw kɔninya; sabu i bɛ min kɛra, o bɛ a yira ko i ta kɛrɛkuntigiw ni i ta baaradenw tɛ foyi ye i ɲa kɔrɔ. Sisan kɔni, ne k’a ye ko ni a tun kɛra ko Abusalɔn le bɔsira, k’a to an tɔw bɛɛ ye faga, o le tun bɛna diya ele ye. 8Ayiwa, sisan i wuri ka bɔ kɛnɛ ma, i ye taga kuma i ta kɛrɛkɛdenw fɛ ka o ja gbɛlɛya. Ni o tɛ, ne bɛ kari Matigi Ala tɔgɔ ra, ko ni i kɔni ma bɔ, bi su fɛ hali cɛ kelen tɛna to ni i ye yan. Ni o do kɛra, o tuma kojugu minw bɛɛ sera i ma kabini i denmisɛnman fɔ ka na se bi ma, bi ta bɛna juguya ni o bɛɛ lajɛnnin ye.»
9Masacɛ wurira ka taga sigi dugu donda ra. O k’a fɔ kɛrɛkɛdenw bɛɛ ye ko: «Masacɛ ye nin ye, a siginin bɛ dugu donda ra.» Kɛrɛkɛdenw bɛɛ nana masacɛ kɔrɔ.
Dawuda kɔsegira ka na Zeruzalɛmu
O y’a sɔrɔ Izirayɛli ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ tun borira ka taga o ta so. 10Mɔgɔw tun bɛ ɲɔgɔn sɔsɔra Izirayɛlimɔgɔw ta gbaw bɛɛ ra; o tun b’a fɔra ko: «Masacɛ Dawuda le ka an bɔsi ka an bɔ an juguw boro; ale le ka an bɔsi Filisikaw boro. Ayiwa, sisan a borira Abusalɔn ɲa ka bɔ jamana kɔnɔ. 11K’a sɔrɔ an tun ka turu kɛ ale Abusalɔn min kun na k’a sigi masaya ra, ale sara kɛrɛ ra. Ayiwa, an bɛ mun le kɔnɔna sisan ka sɔrɔ ka masacɛ Dawuda wele ka na?»
12Masacɛ Dawuda fana ka cira bla ka taga a fɔ sarakalasebagaw ye, minw tun ye Sadɔki ni Abiyatari ye, ko: «Aw y’a fɔ Zuda cɛkɔrɔbaw ye ko: ‹Mun kosɔn tɔw le bɛna kɔn aw ɲa ka masacɛ wele ka na a ta so?› »
Masacɛ tun ka o fɔ, sabu kuma minw bɛɛ tun bɛ fɔra Izirayɛli jamana yɔrɔw bɛɛ ra, o kumaw tun sera masacɛ ma k’a to a sigiyɔrɔ ra yi.
13Masacɛ ko o y’a fɔ o ye fana ko: «Aw le ye ne balemaw ye, aw ye ne yɛrɛ dɔ le ye. Mun kosɔn tɔw le bɛna kɔn aw ɲa ka masacɛ wele ka na?» 14A ko o y’a fɔ Amasa fana ye ko: «Ele ni ne bɛɛ ye mɔgɔ kelen le ye. K’a ta bi ra, ne bɛ i kɛ kɛrɛkɛjama kuntigi ye Yohabu nɔ ra; ni ne ma o kɛ, o tuma Ala ye o hakɛ bɔ ne ra.»
15Dawuda k’a kɛ ten ka Zuda mɔgɔw bɛɛ sɔrɔ; o bɛɛ bɛnna a ra i ko mɔgɔ kelen, ka mɔgɔ ci ka taga a fɔ masacɛ ye ko: «Sekɔ ka na, i ni i ta baaradenw bɛɛ.»
Dawuda yafara Simɛyi ma
16Ayiwa, masacɛ ka sira ta ka sekɔ ka na, ka na se fɔ Zuridɛn ba ma. Zuda mara mɔgɔw tagara Giligali, Zuridɛn bada ra, ko o bɛ taga masacɛ kunbɛn, ka ba tigɛ ni a ye. 17Gera dencɛ Simɛyi, min ye Boniyaminu ta gbamɔgɔ dɔ ye, ni a bɛ bɔ Bahurimu, ale fana teliyara ka taga ni Zuda mara mɔgɔw ye ka taga masacɛ Dawuda kunbɛn. 18Boniyaminu ta gbamɔgɔ cɛ waga kelen le tun bɛ ni a ye, ani Siba, min tun bɛ baara kɛra Sawuli ta somɔgɔw ye; ale ni a dencɛ tan ni looru, ni a ta baaraden cɛ mugan. O girinna ka taga masacɛ kunbɛn Zuridɛn bada ra. 19Mɔgɔw ka ba tigɛ ka taga ba ɲa dɔ kan, ko o bɛ taga masacɛ ni a ta somɔgɔw ta kurun dɔ kɔnɔ ka ba tigɛ ni o ye; o kɔ, ni masacɛ b’a fɛ ka min kɛ, a bɛna o fɔ o ye. Tuma min na masacɛ tun bɛna ba tigɛ, Gera dencɛ Simɛyi nana a yɛrɛ firi dugu ma masacɛ ɲa kɔrɔ, 20k’a fɔ masacɛ ye ko: «E, ne matigicɛ, i sabari, i kana ne ta kojugu jate; ne ka ko bɛnbari min kɛ masacɛ ra a bɔlon na Zeruzalɛmu, masacɛ kana a hakiri to o ra tuun! Masacɛ ye sabari ka o ko bɔ a jusu ra. 21Sabu ne ye i ta jɔn le ye; ne yɛrɛ fana k’a lɔn ko ne ka kojugu le kɛ. Nka i yɛrɛ k’a ye ko ne le kɛra Yusufu ta gbamɔgɔw bɛɛ ra mɔgɔ fɔlɔ ye ka na ne matigicɛ masacɛ kunbɛn!»
22Seruya dencɛ Abisayi ka kuma ta o le ra k’a fɔ ko: «Matigi Ala ka mɔgɔ min ɲanawoloma k’a sigi masaya ra, Simɛyi ka o nɛni; o ra, Simɛyi ka kan ka faga le!» 23Nka Dawuda ko: «Aw Seruya dencɛw, aw ta mun le bɛ nin na sa? Mun na aw bɛ aw yɛrɛ kɛra ne jugu dɔw ye bi? Mɔgɔ si man kan ka faga Izirayɛli jamana kɔnɔ bi; sabu ne k’a ye bi ko masacɛ wɛrɛ tɛ Izirayɛli jamana kunna ni ne tɛ.»
24O kɔ, masacɛ k’a fɔ Simɛyi ye ko: «O tɛna i faga!» Masacɛ karira a ye.
Mefibosɛti k’a ta ko ɲafɔ
25Ayiwa, Sawuli mamaden min ye Mefibosɛti ye, ale fana tun tagara masacɛ kunbɛnyɔrɔ ra. K’a ta masacɛ tagalon na fɔ ka na se a nalon ma hɛra ra, Mefibosɛti tun ma ko, a tun m’a dasiw saninya, a tun ma a ta faniw si ko fana. 26A bɔra o cogo le ra Zeruzalɛmu ka taga masacɛ kunbɛn; masacɛ k’a ɲininka ko: «Mefibosɛti, mun kosɔn i tun ma taga ni ne ye?» 27A ka masacɛ jaabi ko: «E, ne matigicɛ masacɛ, ne ta jɔncɛ le ka ne janfa; sabu ne tun ko le, ko ne bɛ ne ta fali labɛn ka yɛlɛn a kan ka taga ni masacɛ ye, sabu ne tɛ se ka tagama. 28Nka a tagara ne tɔgɔ cɛn ne matigicɛ masacɛ kɔrɔ. Nka ne matigicɛ masacɛ bɛ i ko Ala ta mɛlɛkɛ. O ra, ni min ka bɛn i yɛrɛ ma, i ye o kɛ; 29sabu ne bɛmacɛ ta somɔgɔw si tun man kan ni foyi ye ne matigicɛ masacɛ fɛ, ni fagari tɛ. O bɛɛ n’a ta, i sɔnna ko ne fana ye domuni kɛ ni i ye, ani ni i ta mɔgɔ tɔw ye minan kelen kɔnɔ. O ra, ne kɔni tɛ se ka masacɛ daari, ko a ye koɲuman wɛrɛ kɛ ne ye tuun.»
30Masacɛ k’a jaabi ko: «Nin kuma bɛɛ kun ye mun ye dɛ? Ne k’a latigɛ ka ban ko i bɛmacɛ ta dugukolo bɛna kɛ ele ni Siba ta le ye.» 31Mefibosɛti ko masacɛ ma ko: «A ye a bɛɛ ta kunkelen, sabu ne matigicɛ masacɛ nana a ta so hɛra ra ka ban!»
Dawuda ka Barizilayi bonya
32Galadikacɛ Barizilayi fana tun bɔra Rogelimu, ka na masacɛ blasira; a ka Zuridɛn ba tigɛ ni masacɛ ye, ko a bɛ masacɛ to Zuridɛn ba yɔrɔ ra ka sekɔ ka taga. 33Barizilayi tun kɔrɔra kosɛbɛ; a si tun ye san biseegi. Tuma min na masacɛ tun bɛ Mahanayimu, masacɛ mako tun bɛ se fɛn o fɛn ma, a ka o bɛɛ kɛ a ye, sabu naforobatigi tun lo.
34Masacɛ k’a fɔ Barizilayi ye ko: «Ba tigɛ ka taga ni ne ye, i ye taga to ne kɔrɔ Zeruzalɛmu ne ta so; ne bɛna i mako bɛɛ ɲa ka ne janto i ra.» 35Nka Barizilayi ka masacɛ jaabi ko: «Ne bɛna taga ni masacɛ ye Zeruzalɛmu ka taga to si ra ka san jori le kɛ tuun? 36Ne si ye san biseegi sisan. Ne yɛrɛ tɛ se ka fɛndiman lɔn ka bɔ fɛngboman na tuun. Ne tɛ se ka diya sɔrɔ domunifɛn ni minnifɛn na tuun; ne tɛ se ka hali dɔnkirilabaga cɛmanw ni a musomanw kan mɛn kosɛbɛ tuun. O tuma mun kosɔn ne bɛna taga kɛ ele kunna doni ye tuun? 37Ne bɛna ba tigɛ, ka taga ni i ye ba kɔ fɛ dɔɔnin, ka dan yi. Ne yɛrɛ m’a lɔn kun min na masacɛ b’a fɛ ka o bonya kɛ ne ye! 38A to ne ye sekɔ, ka taga sa ne ta dugu ra, ne facɛ ta kaburu ni ne bamuso ta kaburu kɔrɔ. Nka ne dencɛ Kimamu ye nin ye, min ye i ta baaraden ye; ale kɔni bɛna taga ni ne matigicɛ masacɛ ye. Ni ko o ko ka bɛn i ma, i ye o kɛ ale ye.» 39Masacɛ ko: «Ayiwa, Kimamu ye taga ni ne ye. Ni fɛn o fɛn ka bɛn i ma, ne bɛna o kɛ a ye; ni i ka fɛn o fɛn ɲini ne fɛ, ne bɛna o kɛ i ye.»
40Ayiwa, jama bɛɛ nana ba tigɛ tuma min na, ani masacɛ yɛrɛ nana ba tigɛ tuma min na, masacɛ k’a boro mini Barizilayi ma k’a fo ni kanuya ye, ka dugawu kɛ a ye. O kɔ, Barizilayi sekɔra ka taga a ta so. 41Masacɛ ka Giligali dugu sira ta; Kimamu tagara ni a ye.
Zuda ta mɔgɔw ni Izirayɛlimɔgɔ tɔw ma bɛn
Ayiwa, Zuda ta mɔgɔw bɛɛ, ani Izirayɛlimɔgɔ tɔw tarancɛ tun bɛ ni masacɛ ye Zuridɛn batigɛyɔrɔ ra. 42Izirayɛlimɔgɔ tɔw nana masacɛ fɛ ka na a fɔ a ye ko: «Mun kosɔn an balema minw ye Zuda ta mɔgɔw ye, olugu dɔrɔn le nana ele ta ka ba tigɛ ni i ye, ani i ta somɔgɔw ni i nɔfɛmɔgɔw bɛɛ?» 43Zuda ta mɔgɔw ka Izirayɛlimɔgɔ tɔw jaabi ko: «An ka o kɛ sabu anw ni masacɛ bɛɛ ye mɔgɔ kelen le ye. Aw dimikun ye mun ye o ra sa? Yala masacɛ tun lɔra ni anw kunkow ye le wa, walama a ka bonya dɔ le di an ma, o kosɔn an ka o kɛ wa?»
44Izirayɛlimɔgɔ tɔw ka Zuda ta mɔgɔw jaabi ko: «Masacɛ ye anw fana ta ye fɔ siɲaga tan19.44 Izirayɛlimɔgɔw ka o fɔ sabu siya tan le tun bɛ Izirayɛli mara ra, k’a sɔrɔ Zuda tun ye siya kelen dɔrɔn.. Dawuda yɛrɛ ye anw ta ye ka tɛmɛ aw kan. Mun kosɔn aw ka an dɔgɔya tan? O tuma anw le ma kɔn k’a fɔ ko an ye masacɛ wele ka na wa?»
Nka Zuda ta mɔgɔw ka kuma minw fɔ, o juguyara ka tɛmɛ Izirayɛlimɔgɔw ta kan.
20Seba murutira Dawuda kama
1Ayiwa, o y’a sɔrɔ cɛ sɔnkolon dɔ tun bɛ yi, min tɔgɔ tun ye ko Seba; a facɛ tɔgɔ tun ye ko Bikiri; Boniyaminu ta mɔgɔ dɔ tun lo. Ale ka buru fiyɛ, k’a fɔ mɔgɔw ye ko:
«An ta foyi tɛ Dawuda fɛ,
jɛnɲɔgɔnya foyi tɛ an ni Yese dencɛ cɛ.
Izirayɛlimɔgɔw, an bɛɛ ye taga an ta so!»
2A kɛra ten minkɛ, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ bɔra Dawuda kɔ ka tugu Bikiri dencɛ Seba kɔ. Nka Zuda ta mɔgɔw gbanna o ta masacɛ kɔ, k’a blasira ka bɔ Zuridɛn ba yɔrɔ ra ka taga se fɔ Zeruzalɛmu.
3Dawuda tagara don a ta so kɔnɔ Zeruzalɛmu minkɛ, a tun ka jɔnmuso tan minw kɛ a musow ye, a tun ka minw to a kɔ ka masaso kɔrɔsi, a ka olugu bla o danna so dɔ kɔnɔ. O mako tun bɛ kɛ fɛn o fɛn na, a tun bɛ o bɛɛ di o ma, nka a ma sɔn ka jɛn ni o ye. O tora o danna o so kɔnɔ yi fɔ ka taga se o salon ma; o tun tora yi ten i ko firiyamusow.
Yohabu ka Amasa faga
4O kɔ, masacɛ k’a fɔ Amasa ye ko: «Sani tere saba cɛ, i ye Zuda ta kɛrɛkɛdenw wele ka na yan, ele yɛrɛ fana ye na ni o ye.» 5Amasa tagara Zuda ta kɛrɛkɛdenw wele. Nka lon min mɔgɔw tun ka kan ka na masacɛ fɛ, ale yɛrɛ tora kɔ, a ma na o lon na. 6O ra, Dawuda k’a fɔ Abisayi ye ko: «Bikiri dencɛ Seba bɛna cɛnri min lase an ma, o bɛna juguya ni Abusalɔn ta ye. I yɛrɛ ye i matigicɛ ta baaradenw ta, aw ye a nɔgbɛn, janko a kana na taga dogo dugu barakaman dɔw kɔnɔ, ka tunu an ma.» 7Yohabu ta mɔgɔw bɔra ka gban a kɔ, ani Keretikaw, ani Peletikaw, ani kɛrɛkɛcɛfariw bɛɛ. O bɛɛ bɔra Zeruzalɛmu ka taga Bikiri dencɛ Seba nɔgbɛn.
8O tagara se Gabahɔn kabakuruba yɔrɔ ra minkɛ, o ka Amasa natɔ ye o ɲa fɛ. O y’a sɔrɔ Yohabu tun ka cɛsirinan dɔ siri a ta faniw kan, ka kɛrɛkɛmuru dɔ don a la ra, ka o siri a ta cɛsirinan na a soro ra. Ka Yohabu tagatɔ to, kɛrɛkɛmuru benna. 9Yohabu ka Amasa fo ko: «I ka kɛnɛ wa?» A ka Amasa mina a bonbosi ma ni a kininboro ye, ko a b’a boro mini a ma k’a fo ni kanuya ye. 10Kɛrɛkɛmuru min tun bɛ Yohabu numanboro ra, Amasa ma o kɔrɔsi. Yohabu k’a sɔgɔ ni a ye siɲaga kelen dɔrɔn a kɔnɔbara ra, ka a nogo bɛɛ bɔ kɛnɛ ma. Amasa sara. Yohabu ni a dɔgɔcɛ Abisayi k’a to yi ka taga Bikiri dencɛ Seba kɔ.
11Kɛrɛkɛden kanbelen minw tun bɛ Yohabu kɔ, olugu ra kelen lɔnin tora Amasa kɔrɔ ka kɛ a fɔ ye ko: «Minw bɛ Yohabu fɛ, ani minw bɛ Dawuda fɛ, olugu ye gban Yohabu kɔ!» 12O y’a sɔrɔ Amasa tun bɛ firinfirinna sira kan jori ra. O kɛrɛkɛden nana a ye ko kɛrɛkɛden tɔw bɛɛ bɛ lɔra ka Amasa flɛ minkɛ, a ka Amasa sama ka taga a bla foro dɔ kɔnɔ, ka fani dɔ kɛ k’a datugu; sabu a k’a ye ko ni min o min nana se a ma, o bɛ lɔ. 13A ka Amasa bɔ sira ra minkɛ, kɛrɛkɛdenw bɛɛ tugura Yohabu kɔ, ka taga Bikiri dencɛ Seba nɔgbɛn.
Seba sacogo
14Seba ka Izirayɛli maraw bɛɛ cɛtigɛ, ka taga se fɔ Abɛli Bɛti Mahaka, ani fɔ Bɛrikaw ta maraw bɛɛ ra. Olugu wurira ka ɲɔgɔn lajɛn ka gban a kɔ fana. 15Yohabu ni a ta mɔgɔw bɛɛ nana, ka na lɔ ka Bɛti Mahaka dugu lamini, k’a sɔrɔ Seba bɛ dugu kɔnɔ. O ka yɛlɛnyɔrɔ dɔw lɔ dugu kɛnɛmakogo kɛrɛ fɛ ka taga se fɔ a sanfɛyɔrɔ ma; o kɔ, o ka kɛ dugu laminikogo yɛrɛ sogi ye janko k’a ben. 16Muso hakiriman dɔ tora dugu kɔnɔ yi o le ra, ka pɛrɛn k’a fɔ ko: «Aw ye ne lamɛn, aw ye ne lamɛn! Aw ye a fɔ Yohabu ye ko a ye gbara yan, ko ne b’a fɛ ka kuma ni a ye.» 17Yohabu gbarara muso ra; muso ko: «Ele le ye Yohabu ye wa?» Yohabu ko: «Ne lo!» Muso ko: «I ta jɔnmuso ta kuma lamɛn!» Yohabu ko: «Ne bɛ i lamɛnna.» 18Muso ko: «Fɔlɔfɔlɔ ni ko dɔ tun kɛra, mɔgɔw tun b’a fɔ ko: ‹An ye taga hakiri ɲini Abɛlikaw fɛ.› O ra o ko tun bɛ ɲanabɔ. 19Ayiwa, anw ye Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ra hɛramɔgɔ dɔw le ye; ani o bɛɛ ra mɔgɔsɔbɛ dɔw. Ele do b’a fɛ ka Izirayɛli duguba dɔ le halaki tan. Mun kosɔn aw b’a fɛ ka nin dugu halaki, k’a sɔrɔ Matigi Ala ta jamana ta dugu dɔ lo?»
20Yohabu ka muso jaabi ko: «Fiyewu, fiyewu, ne t’a fɛ ka foyi halaki, walama ka foyi cɛn! 21Ne ma na o ra. Efirayimu kuruyɔrɔw mɔgɔ dɔ, min tɔgɔ ye ko Seba, Bikiri dencɛ, ale le wurira masacɛ Dawuda kama. Aw ye ale kelen don ne boro; ni o kɛra, an bɛna an mabɔ dugu ra.» Muso ka Yohabu jaabi ko: «Ayiwa, ni o lo, an bɛna a kunkolo firi i fɛ kogo kɔ fɛ yi!»
22Muso tagara kuma dugumɔgɔw bɛɛ fɛ ni a ta hakiritigiya ye. O ka Bikiri dencɛ Seba kun tigɛ, k’a kunkolo firi Yohabu fɛ, kogo kɔ fɛ. Yohabu ka buru fiyɛ. A ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ mabɔra dugu ra, o bɛɛ ka taga o ta so. Yohabu sekɔra Zeruzalɛmu masacɛ fɛ.
Dawuda ta jamana ɲamɔgɔw
23Yohabu le tun ye Izirayɛli jamana kɛrɛkɛjama bɛɛ kuntigi ye. Yehoyada dencɛ Benaya, ale tun ye Keretikaw, ani Peletikaw20.23 Keretikaw ni Peletikaw: Aw ye Samawilu flanan 8.18 flɛ. kuntigi ye.
24Adoramu tun ye jagboyabaaradenw kuntigi ye. Ahiludi dencɛ Yosafati tun ye masacɛ ta kumalasebaga ye. 25Seva tun ye sɛbɛrikɛbaga ye. Sadɔki ni Abiyatari tun ye sarakalasebagaw ye. 26Ira, min ye Yahiri ta mɔgɔ dɔ ye, ale fana tun ye Dawuda ta sarakalasebaga dɔ ye.
21San saba kɔngɔ benna Izirayɛli kan
1Ayiwa, Dawuda ta wagati ra, kɔngɔ dɔ tun benna jamana kan fɔ san saba. Dawuda ka Matigi Ala ɲininka; Matigi Ala k’a jaabi ko: «Sawuli ni a ta gbamɔgɔw, olugu mɔgɔfagabagaw ka Gabahɔnkaw halaki minkɛ, o le ka nin se aw ma.»
2Masacɛ ka Gabahɔnkaw wele ka kuma ni o ye. Gabahɔnkaw tun tɛ Izirayɛlika dɔw ye; Amɔrika tɔ minw tun tora, olugu tun lo. Izirayɛlimɔgɔw tun karira o ye ko o tɛna o faga. Nka o bɛɛ n’a ta, Izirayɛlimɔgɔw ni Zuda ta mɔgɔw ta ko bonyakojugu fɛ Sawuli jusu ra, a tun b’a fɛ ka o halaki ka o ban.
3Dawuda k’a fɔ Gabahɔnkaw ye ko: «Ne bɛ se ka mun le kɛ aw ye, walama ne ka kan ka mun le kɛ ka nin kojugu kafari, janko aw ye dugawu kɛ Matigi Ala ta jamana ye?» 4Gabahɔnkaw k’a jaabi ko: «Wari le tɛna anw ni Sawuli ta mɔgɔw ta ko ɲanabɔ, walama sanin; anw le fana tɛ se k’a fɔ ko an bɛ mɔgɔ faga Izirayɛli jamana ra.» Masacɛ ko: «Ni aw ka min fɔ, ne bɛna o kɛ aw ye.» 5Gabahɔnkaw ko: «Ayiwa, i n’a fɔ Sawuli tun b’a fɛ ka an faga, ka an halaki ka ban Izirayɛli jamana kɔnɔ le pewu, 6o tuma, aw ye a dencɛw ra cɛ wolonfla di an ma, an bɛna olugu kan don juru ra, Matigi Ala ɲa kɔrɔ Gibeha dugu kɔnɔ, Matigi Ala tun ka Sawuli min ɲanawoloma k’a kɛ masacɛ ye, ale yɛrɛ ta dugu.» Masacɛ Dawuda ko: «Ne bɛna o di aw ma.» 7Sawuli mamaden min ye Mefibosɛti ye, Yonatan dencɛ, Dawuda ma sɔn ka ale di, sabu Dawuda ni Sawuli dencɛ Yonatan tun ka jɛnɲɔgɔnya don ka kari ɲɔgɔn ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ. 8Aya denmuso Risipa tun ka dencɛ fla minw woro Sawuli fɛ, minw tun ye Arimoni ye, ani Mefibosɛti tɔgɔ dɔ wɛrɛ, masacɛ Dawuda ka olugu mina. Sawuli denmuso Merabu tun ka dencɛ looru min woro Barizilayi dencɛ Adiriyɛli fɛ, min bɛ bɔ Mehola dugu kɔnɔ, a ka olugu fana mina. 9A ka olugu di Gabahɔnkaw ma; o ka o kan don juru ra kongori kan Matigi Ala ɲa kɔrɔ. O cɛ wolonfla bɛɛ sara ɲɔgɔn fɛ. O ka o faga simankanwagati damina ra, simantigɛ tere fɔlɔw ra.
10Aya denmuso Risipa ka bɔrɔfani dɔ ta, ka taga o la fara kan, ka to o yɔrɔ ra, k’a ta simankanwagati damina ra, fɔ ka taga se sanji nawagati ma. Tere bɛɛ a tun bɛ kɔnɔw gbɛn o suw ra, ka kongowaraw gbɛn o ra su fɛ.
11Aya denmuso Risipa ka min kɛ, o tagara o fɔ Dawuda ye; Sawuli tun ka o jɔnmuso kɛ a muso ye.
12A kɛra ten minkɛ, Dawuda tagara Sawuli su ni Yonatan su kolow daari Yabɛsi dugumɔgɔw fɛ, Galadi mara ra. Olugu le tun ka o suw lajigi ka bɔ Bɛti San. Filisikaw tun ka se sɔrɔ Sawuli kan Giliboha tuma min na, o tun ka o suw dulon yi le. 13Dawuda tagara Sawuli su kolow ni a dencɛ Yonatan su kolow ta o yɔrɔ ra. Gabahɔnkaw tun ka minw kan don juru ra, o ka olugu fana kolow cɛ. 14O ka Sawuli kolow ni a dencɛ Yonatan kolow sutara Boniyaminu ta mara ra, Sela, Sawuli facɛ Kisi su kɔrɔ. Masacɛ Dawuda tun ka fɛn o fɛn fɔ, o ka o bɛɛ kɛ. O kɔ, Ala ka o ta daariri jaabi, ka jamana to hɛra ra.
Izirayɛlimɔgɔw ni Filisikaw ta kɛrɛw
15Ayiwa, Filisikaw nana Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ tuun. Dawuda ni a ta kɛrɛkɛdenw tagara Filisikaw kama ka taga o kɛrɛ. Dawuda tun sɛgɛra. 16Rafa ta mɔgɔ dɔ tun bɛ Filisikaw ra, min tɔgɔ tun ye ko Isibi Bɛnɔbi. Taman dɔ tun bɛ ale boro min nunkun tun ye siranɛgɛ ye; o siranɛgɛ gbiriya tun ye kilo saba. Kɛrɛkɛmurukura dɔ fana tun sirinin bɛ a ta cɛsirinan na. O cɛ le wurira ko a bɛ Dawuda faga. 17Nka Seruya dencɛ Abisayi borira ka na Dawuda dɛmɛ, ka Filisikacɛ faga ni kɛrɛkɛmuru ye. Dawuda ta mɔgɔw ka o ye minkɛ, o karira k’a fɔ Dawuda ye ko: «Ele man kan ka taga ni an ye kɛrɛ ra tuun, janko i kana na a to Izirayɛli ta yeelen ye tunu.»
18O kɔ, kɛrɛ dɔ wɛrɛ wurira tuun Gɔbu dugu kɔnɔ, ni Filisikaw ye. O kɛrɛ ra, Husatikacɛ Sibekayi, ale ka Safu faga; Safu fana tun ye Rafa ta mɔgɔ dɔ le ye, Filisikaw ra.
19Kɛrɛ dɔ wɛrɛ wurira ni Filisikaw ye tuun Gɔbu. O kɛrɛ ra, Yare Oregimu dencɛ Elanan, Bɛtilɛhɛmuka dɔ, ale ka Gatikacɛ Goliyati faga Filisikaw ra. O Filisikacɛ ta taman bere bonya tun bɛ i ko jesedanbagaw ta kpɛlɛyiri.
20Kɛrɛ dɔ wɛrɛ kɛra tuun Gati. Filisikacɛ dɔ tun bɛ yi, ale tun ye cɛjanba ye; borokanden wɔɔrɔ le tun bɛ a boro kelen kelen bɛɛ ra, senmanden wɔɔrɔ bɛ a sen kelen kelen bɛɛ ra, k’a bɛɛ lajɛnnin kɛ mugan ni naani. Ale fana tun ye Rafa ta mɔgɔ dɔ le ye. 21A k’a yɛrɛ waso Izirayɛlimɔgɔw ra ka o mafiyɛnya minkɛ, Dawuda balemacɛ Simeha, o dencɛ Yonatan k’a faga.
22O cɛ naani bɛɛ tun ye Rafa ta mɔgɔ dɔw le ye; o tun bɛ bɔ Gati dugu kɔnɔ. Dawuda ni a ta mɔgɔw ka olugu bɛɛ faga.
22Dawuda ta Alatandodɔnkiri
1Wagati min na Matigi Ala ka Dawuda bɔsi ka bɔ a juguw bɛɛ boro, ani k’a bɔ Sawuli boro, Dawuda ka nin dɔnkiri le la ka Matigi Ala tando. 2A ko:
Matigi Ala le ye ne ta Ala barakaman ye, ani ne dogoyɔrɔ, ani ne bɔsibaga.
3Ale le ye ne ta Ala ye, ne ta Ala barakaman, ani ne dogoyɔrɔ,
ne tangabaga, ne ta kisiri tigi;
ale le ye ne dogoyɔrɔ ye,
ne kisibaga min bɛ ne bɔsi ka bɔ mɔgɔ farimanw boro.
4An ye Matigi Ala tando, sabu ne k’a wele minkɛ,
a ka ne bɔsi ka bɔ ne juguw bɛɛ boro.
5Saya jikuruw tun ka ne datugu,
jiba woyotɔ min bɛ cɛnri kɛ, o tun ka ne ta.
6Can lo, saya juruw tun ka ne siri ka ban!
Saya ta jan tun bɛ ɲini ka ne dɛrɛ.
7Nka ka ne to o jusukasi ra, ne ka Matigi Ala daari,
ne ka ne ta Ala daari.
A tora a batoyɔrɔ saninman kɔnɔ ka ne lamɛn,
a toro ka ne kulekan mɛn.
8Dugukolo yuguyugura, a yɛrɛyɛrɛra;
sankolo jusigiyɔrɔw bɛɛ yɛrɛyɛrɛra,
a ta dimi ka o bɛɛ lamaga.
9Sisi bɛ bɔ a nunwow fɛ,
tasuma farimanba bɛ bɔ a da ra,
ani takami tasumaman.
10A bɛ sankolo jɛngɛ ka jigi,
sankaba finmanba le bɛ a sen kɔrɔ.
11A tun yɛlɛnnin bɛ serubɛn mɛlɛkɛ* dɔ le kan,
a tun bɛ jigira ka na fɔɲɔ kan.
12A bɛ a yɛrɛ dogo dibi kɔnɔ,
ka dogo sanfɔɲɔ dibi ra, sankaba finmanbaw kɔnɔ.
13Yeelen min bɛ manamana a ɲa,
takami tasumamanw bɛ bɔ o ra.
14Matigi Ala pɛrɛnkan bɔra sankolo ra;
Ala kɔrɔtaninba kan bɔra.
15A bɛ bara k’a juguw bon ni biɲɛw ye ka o bɛɛ janjan;
a bɛ sanmanamanaw bɔ k’a juguw bɛɛ labori.
16E, Matigi Ala, i ka i juguw bagabaga minkɛ,
i ka i ta dimi fɔɲɔ fiyɛ minkɛ,
o ka kɔgɔji jukɔrɔfɛnw bɛɛ bɔ kɛnɛ ma,
ka dugukolo jusiginanw bɛɛ bla kɛnɛ ma.
17Ala bɛ to sankolo ra k’a boro bɔ ka ne ta,
ka ne ta ka ne labɔ jibaw cɛ ma,
18ka ne bɔsi ka bɔ ne jugu barakamanw boro,
ka ne bɔsi ne kɔninyabagaw boro, o minw baraka ka bon ni ne ta ye.
19Lon min ɲagban sera ne ma, o tun bɛ benna ne kan;
nka Matigi Ala kɛra ne dɛmɛbaga ye
20A ka ne bla yɔrɔ laganfiyanin le ra,
ka ne bɔsi, sabu ne ko ka di a ye.
21Matigi Ala ka ne mina ka kaɲa ni ne ta terenninya le ye;
a ka ne sara, sabu ne boro ka kɛwale minw kɛ, o bɛɛ saninyanin lo;
22sabu ne ka Matigi Ala ta siraw tagama,
ne ma ta juguya fɛ, ka ne yɛrɛ mabɔ ne ta Ala ra.
23Ne bɛ a ta sariyaw bɛɛ sira tagama,
ne fana tɛ ne yɛrɛ mabɔ a ta cifɔninw na.
24Ne jusukun gbɛnin lo a ɲa kɔrɔ,
sabu ne ka ne yɛrɛ kɔrɔsi jurumun ma.
25O kosɔn Matigi Ala ka ne sara ka kaɲa ni ne ta terenninya ye,
sabu ne saninyanin lo a ɲa kɔrɔ.
26Matigi Ala, ni mɔgɔ min kɛra i ɲasiranbaga ye, i bɛ o tigi mina ka kaɲa ni a ta Alaɲasiran ye;
ni mɔgɔ min kɛra mɔgɔ jusukungbɛnin ye, i bɛ o tigi mina ka kaɲa ni a ta jusukungbɛninya ye.
27Ni mɔgɔ min kɔnɔ gbɛnin lo, i bɛ o tigi mina ka kaɲa ni a ta kɔnɔgbɛninya ye;
nka ni mɔgɔ min kɔnɔ finnin lo, i bɛ o tigi mina ni hakiri ye.
28I bɛ mɔgɔ sabarininw kisi,
nka i bɛ mɔgɔ wasobagaw flɛ, ka o majigi.
29Can lo, Matigi Ala, ele le ye ne ta lanpan ye;
Matigi Ala bɛ ne ta dibi kɛ yeelen ye.
30Ni i bɛ ni ne ye, ne bɛ girin ka ben kɛrɛkɛjama murutigiw kan;
ni ne ta Ala bɛ ne fɛ, ne bɛ pan kogojanw kunna ka tɛmɛ.
31Ala ta siraw bɛɛ dafanin lo,
sigiya tɛ Matigi Ala ta darakuma ra.
Mɔgɔ min b’a yɛrɛ karifa Ala ma, a bɛ o tigi tanga i ko nɛgɛbɛnnan.
32Sabu jɔn wɛrɛ le ye Ala ye, ni Matigi Ala kelen tɛ?
Jɔn wɛrɛ le bɛ barakatigi Ala ye ni an ta Ala kelen tɛ?
33Ala le ye ne dogoyɔrɔ barakaman ye;
ale le bɛ ne ta sira labɛn ka ɲa.
34A bɛ ne senw teliya i ko dagbɛ senw,
a bɛ ne lɔ yɔrɔ kɔrɔtaninw na.
35A bɛ ne boro degi kɛrɛ ra,
ka ne boro kɛ ka siranɛgɛkalan bon.
36I bɛ i ta nɛgɛbɛnnan di ne ma, ka ne kisi;
i ta ɲumanya bɛ ne bonya.
37I bɛ ne sen lateliya;
ne sen tɛ sɛgɛ tagama ra.
38Ne bɛ ne juguw gbɛn ka o halaki;
ni ne ma o faga ka ban, ne tɛ sekɔ.
39Ne bɛ o faga ka o ban pewu, fɔ o si tɛ se ka wuri tuun;
o bɛ benben ne sen kɔrɔ.
40I bɛ baraka don ne ra kɛrɛ kama,
ka ne juguw bɛɛ kuturu ka o bla ne sen kɔrɔ.
41I bɛ ne juguw bɛɛ labori,
k’a to ne ye ne kɔninyabagaw bɛɛ halaki.
42Olugu bɛ flɛri kɛ yɔrɔ bɛɛ, nka o tɛ dɛmɛbaga ye o yɛrɛ ra;
o bɛ Matigi Ala wele, nka a tɛ o jaabi!
43Ne bɛ o terege ka o kɛ i ko buguri.
Ne bɛ o terege, ka o dɔndɔn i ko bɔgɔ min bɛ sira kan.
44I ka ne bɔsi ne ta jamana mɔgɔ murutininw boro,
ka ne kɛ siya dɔw ta ɲamɔgɔ ye;
ne tun ma siya min lɔn, o le bɛ ne ta fanga kɔrɔ.
45Siya wɛrɛ mɔgɔw bɛ ne kɔ yɔrɔ bɛɛ;
ni ne kumana ka min fɔ dɔrɔn, o bɛ o kɛ.
46Siya wɛrɛ mɔgɔw baraka banna,
o yɛrɛyɛrɛtɔ bɛ bɔra o dogoyɔrɔw ra.
47Matigi Ala ɲanaman lo! Ne bɛ ne ta barakatigi Ala tando.
Ne bɛ ne ta Ala, ne ta barakatigi Ala tando.
48Ala le bɛ ne dimibɔ ne juguw ra,
ka siyaw bla ne ta fanga kɔrɔ.
49A bɛ ne kisi ka bɔ ne juguw boro,
ka ne bla ne juguw san fɛ,
ka ne bɔsi ka bɔ mɔgɔ farimanw boro.
50O kosɔn, Matigi Ala, ne bɛna i fo ka i waleɲumanlɔn siyaw cɛ ra,
ne bɛna Alatandodɔnkiriw la ka i tɔgɔ bonya.
51Matigi Ala bɛ sesɔrɔriba di a ta masacɛ ma.
A ka min ɲanawoloma k’a sigi masaya ra, a bɛ o mina ni ɲumanya ye;
a bɛ o kɛ Dawuda ni a ta duruja le ye, wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ.
23Dawuda ta kumalabanw
1Dawuda ta kumalabanw ye nin ye. A ko:
«Nin ye Yese dencɛ Dawuda kan le ye,
nin ye Ala ta mɔgɔ kɔrɔtanin kan ye,
Yakuba ta Ala ka turu kɛ min kun na k’a sigi masaya ra,
Izirayɛlimɔgɔw bɛ min tɔgɔ don dɔnkiri ra.
2Matigi Ala Nin k’a ta kuma don ne kɔnɔ,
a k’a ta kuma don ne da ra ko ne ye a fɔ.
3Izirayɛli ta Ala kumana,
Izirayɛli ta Ala barakaman k’a fɔ ne ye ko:
‹Masacɛ min bɛ kiti tigɛ mɔgɔw ye terenninya kan,
ka siran Ala ɲa, ka kɛ mɔgɔw ɲamɔgɔ ye,
4o bɛ i ko tere min bɛ wuri ni a yeelen ye;
sɔgɔma a bɛ wuri san fɛ, sankaba tɛ a datugu.
A yeelen baraka ra, ni sanji benna,
fɛnw bɛ falen ka bɔ dugukolo ra.›
5«Ala bɛ o koɲuman le kɛ ne ta durujaw ye.
Ala ka jɛnɲɔgɔnya wuribari le don ni ne ye,
ka sariyaw sigi o kosɔn.
Wagati bɛɛ a bɛ se di ne ma;
a bɛ ne diyanyakow kɛ ne ye.
6Nka Ala mafiyɛnyabagaw bɛ i ko ŋaniyiri minw tigɛra ka firi;
hali mɔgɔ boro tɛ maga o ra.
7Ni mɔgɔ min b’a fɛ k’a ta,
o tigi bɛ a ta ni nɛgɛ dɔ le ye, walama taman dɔ ta yiri,
k’a bɛɛ jɛni yɔrɔnin kelen na.»
Dawuda ta kɛrɛkɛcɛfariw
8Dawuda ta kɛrɛkɛcɛfariw tɔgɔw ye nin ye:
Yosɛbu Basebɛti, Takemonikacɛ, ale tun ye kɛrɛkɛcɛfari saba kuntigi ye. Ale le k’a ta taman kɛ ka cɛ kɛmɛ seegi bɛɛ faga kɛrɛ kelen na.
9Ni ale bɔra yi, Elehazari lo, min ye Ahoyi dencɛ Dodo ta dencɛ ye. Tuma min na Filisikaw tun tagara lajɛn kɛrɛ kama, k’a sɔrɔ Izirayɛlimɔgɔw tun bɛ borira ka taga kuruyɔrɔw ra, cɛ saba min lɔra ni Dawuda ye ka Filisikaw kɔnɔ ka o kɛrɛ, ale tun ye o cɛ saba dɔ le ye. 10Ale le wurira ka Filisikaw kɛrɛ ni kɛrɛkɛmuru ye, fɔ ka taga a boro ja, k’a nɔrɔnin to a ta kɛrɛkɛmuru kara ra. Matigi Ala ka sesɔrɔriba di Izirayɛlimɔgɔw ma o lon na. O kɔ fɛ, kɛrɛkɛden tɔw nana Elehazari kɔrɔ ka na o juguw suw ta borofɛnw le cɛ dɔrɔn.
11Age dencɛ Sama, o le gbanna ale ra; ale bɛ bɔ Harari dugu kɔnɔ. O wagati ra Filisikaw tun lajɛnna Lehi. Sɔsɔforo dɔ tun bɛ o yɔrɔ ra; Izirayɛlimɔgɔw nana kɛ bori ye Filisikaw ɲa. 12Nka Sama tagara lɔ sɔsɔforo cɛ ma, ka Filisikaw kɛrɛ, ka o gbɛn ka bɔ foro ra. O lon fana ra, Matigi Ala ka sesɔrɔriba kɛ Izirayɛlimɔgɔw ye.
13Ayiwa, lon dɔ, ka Dawuda to Adulamu kuruwo ra, kɛrɛkɛkuntigi bisaba min tun b’a fɛ, olugu ra cɛ saba nana Dawuda fɛ simankanwagati ra. O y’a sɔrɔ Filisikaw ta kɛrɛkɛjama dɔ tun bɛ Refayikaw ta kɛnɛgbɛyɔrɔ ra. 14Dawuda tun dogonin bɛ kuruwo kɔnɔ; Filisikaw ta kɛrɛkɛden dɔw fana tun ka Bɛtilɛhɛmu dugu mina.
15Jiminlɔgɔ ka Dawuda sɔrɔ; a ko: «E, jɔn le bɛna Bɛtilɛhɛmu dugu donda ta kɔlɔn ji dɔ di ne ma, ne y’a min sa?» 16O cɛfari saba tagara don Filisikaw sigiyɔrɔ ra jagboya ra, ka ji bi Bɛtilɛhɛmu donda kɔlɔn na, ka na ni a ye ka na a di Dawuda ma. Nka Dawuda ma sɔn k’a min. A k’a bɔn dugu ma, k’a kɛ saraka ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ, 17k’a fɔ ko: «E, Matigi Ala ye ne kisi nin ko ɲɔgɔn ma, sabu nin mɔgɔw ka o nin bla farati le ra ka taga nin ji bi; nin ji kɛra i n’a fɔ olugu jori le.» A ma sɔn ka ji min. O cɛfari saba ka min kɛ, o le kɛra nin ye.
18Yohabu balemacɛ Abisayi, Seruya dencɛ, ale le tun ye o cɛ saba ta ɲamɔgɔ ye. Ale le k’a ta taman kɛ ka cɛ kɛmɛ saba faga; ale le ka tɔgɔ sɔrɔ o cɛ saba ra. 19A tɔgɔ bonyara ka tɛmɛ tɔ fla kan. Ale le kɛra o kuntigi ye; nka o bɛɛ n’a ta, cɛ saba min tɔgɔ kɔnna ka fɔ, a tɔgɔ bonya belen ma olugu ta bɔ.
20Yehoyada dencɛ Benayahu fana tun ye kɛrɛkɛcɛ jagbɛlɛn le ye; a ka koba caman kɛ. Ale tun ye Kabisɛlika le ye. Ale le ka Mohabukaw ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ ra cɛfari fla faga. Nɛnɛlonba dɔ ra fana, a jigira kɔlɔn dɔ kɔnɔ ka jara dɔ faga. 21Ale le fana ka Misiranka cɛjanba dɔ faga. Taman tun bɛ Misirankacɛ boro, nka ale tagara a kɔ ni bere le ye. A tagara taman bɔsi Misirankacɛ boro k’a faga ni o taman kelen ye. 22Yehoyada dencɛ Benaya ka min kɛ, o le ye nin ye. A ka tɔgɔ sɔrɔ kosɛbɛ o cɛfari saba ra. 23O kuntigi bisaba ra, ale le ka tɔgɔ sɔrɔ ka tɛmɛ o bɛɛ kan. Nka cɛ saba minw tɔgɔw kɔnna ka fɔ, a ma olugu bɔ. Kɛrɛkɛden minw tun bɛ to ka Dawuda yɛrɛ kɔrɔsi, Dawuda k’a bla ni olugu ye.
24Yohabu balemacɛ Asahɛli fana tun bɛ o cɛ bisaba ra, ani Dodo dencɛ Elanan min bɛ bɔ Bɛtilɛhɛmu, 25ani Sama min bɛ bɔ Harɔdi, ani Elika min fana bɛ bɔ Harɔdi, 26ani Helɛsi min bɛ bɔ Pelɛti, ani Ikɛsi dencɛ Ira min bɛ bɔ Tekoha 27ani Abiyezɛri min bɛ bɔ Anatɔti, ani Mebunayi min bɛ bɔ Husa, 28ani Salimɔn min bɛ bɔ Ahoyi, ani Maharayi min bɛ bɔ Netofa, 29ani Bana dencɛ Helɛbu min bɛ bɔ Netofa fana, ani Ribayi dencɛ Itayi min bɛ bɔ Gibeha, Boniyaminu ta mara ra, 30ani Benaya min bɛ bɔ Piratɔn, ani Hidayi min bɛ bɔ Nahale Gasi, 31ani Abi Alibon min bɛ bɔ Bɛti Araba, ani Azimavɛti min bɛ bɔ Bahurimu, 32ani Eliyaba min bɛ bɔ Salibɔn, Yasɛn dencɛw, Yonatan, 33ani Sama min bɛ bɔ Harari, ani Sarari dencɛ Ayamu min bɛ bɔ Arari, 34ani Ahasibayi dencɛ Elifelɛti min bɛmacɛ tun ye Mahakaka ye, ani Ahitofɛli dencɛ Eliyamu min bɛ bɔ Gilo, 35ani Hesirayi min bɛ bɔ Karimɛli, ani Parayi min bɛ bɔ Arabu, 36ani Natan dencɛ Igali min bɛ bɔ Soba, ani Bani min bɛ bɔ Gadi, 37ani Selɛki min tun ye Amɔnka ye, ani Naharayi min tun bɛ bɔ Berɔti, ani min tun ye Seruya dencɛ Yohabu ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye, 38ani Ira min tun bɛ bɔ Yetɛri, ani Garɛbu min fana bɛ bɔ Yetɛri, 39ani Huri, Hɛtikacɛ. A bɛɛ lajɛnnin kɛra cɛ bisaba ni cɛ wolonfla.
24Izirayɛlimɔgɔw jateko
1O kɔ, Matigi Ala ta dimi wurira Izirayɛlimɔgɔw kama tuun; a ka miiriya dɔ don Dawuda kɔnɔ o kama, ko a ye Izirayɛlimɔgɔw ni Zuda ta mɔgɔw jate.
2O y’a sɔrɔ Yohabu min tun ye kɛrɛkɛjama kuntigi ye, ale tun bɛ masacɛ kɔrɔ; masacɛ k’a fɔ Yohabu ye ko: «Taga Izirayɛli jamana gbaw bɛɛ ra, k’a damina Dan ka taga a bla fɔ Bɛri Seba, aw ye mɔgɔw jate, janko ne ye mɔgɔw da lɔn.»
3Yohabu ko masacɛ ma ko: «I Matigi Ala y’a to mɔgɔw ye caya fɔ siɲaga kɛmɛ ka tɛmɛ nin kan, k’a to ne matigicɛ masacɛ yɛrɛ ɲa ye a ye. Mun kosɔn ne matigicɛ masacɛ b’a fɛ ka nin ko kɛ?» 4Nka masacɛ kumana ka Yohabu ni kɛrɛkuntigi tɔw bari. A kɛra ten, Yohabu ni kɛrɛkuntigiw wurira masacɛ ɲa na ka taga Izirayɛlimɔgɔw jate. 5O ka Zuridɛn ba tigɛ, ka taga lɔ Arowɛri, dugu min bɛ Gadi kɛnɛgbɛ cɛ ma o woroduguyanfan fɛ, Yazɛri kɔrɔ. 6O bɔra yi, ka taga Galadi, ka taga Tatimu Hodisi ta mara ra. O tagara se fɔ Dan Yan ni a kɛrɛfɛduguw ra, Sidɔn fan fɛ. 7O bɔra yi ka taga se Tiri dugu ma, min lamininin bɛ ni kogo ye, ka taga Hevikaw ni Kanaanakaw ta duguw bɛɛ ra. O tagara a laban Zuda woroduguyanfan na, Bɛri Seba.
8O ka jamana bɛɛ yaala o cogo le ra. Karo kɔnɔntɔn ni tere mugan tɛmɛnin kɔ, o sekɔra ka na se Zeruzalɛmu tuun. 9Yohabu ka mɔgɔw jateda di masacɛ ma. Cɛ jagbɛlɛn waga kɛmɛ seegi (800 000) le tun bɛ Izirayɛli mara ra, minw tun bɛ se ka taga kɛrɛ ra; Zuda ta cɛw da tun ye cɛ waga kɛmɛ looru (500 000).
Ala ka Dawuda ta kojugu hakɛ bɔ a ra
10Ayiwa, mɔgɔw jatenin kɔ, Dawuda yɛrɛ jusukun k’a jaraki. A k’a fɔ Matigi Ala ye ko: «Matigi Ala, ne ka jurumunba le kɛ nin ye. Sisan, Matigi Ala, sabari ka i ta jɔncɛ ta jurumun yafa a ma, sabu ne ka hakirintanyako yɛrɛ le kɛ nin ye.»
11Dawuda wurira o dugusagbɛ sɔgɔma minkɛ, Matigi Ala k’a ta kuma lase cira Gadi ma, Dawuda ladibaga, k’a fɔ a ye ko: 12«Taga a fɔ Dawuda ye ko Matigi Ala ko: ‹Ne bɛ kojugu saba yira i ra; ni i ka kelen min ta o ra, ne bɛna o ben jamana kan.› »
13Gadi tagara Dawuda fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «I b’a fɛ san wolonfla kɔngɔ le ye ben i ta jamana kan wa, walama aw juguw ye se aw ra ka to ka aw gbɛn, aw ye kɛ bori ye o ɲa fɔ karo saba wa, walama i b’a fɛ banajugu le ye ben i ta jamana kan tere saba? Ayiwa, miiri, i ye dɔ latigɛ; ne ka kan ka taga min fɔ ne cibaga ye, i ye o fɔ ne ye.»
14Dawuda ka Gadi jaabi ko: «Ne deguninba lo kosɛbɛ. E, an bɛ an yɛrɛ to Matigi Ala boro, sabu ale ta hina ka bon; nka an kana to adamadenw boro.»
15Matigi Ala ka banajugu ben Izirayɛli jamana kan, k’a ta o lon sɔgɔma, fɔ ka taga a wagati dafa. K’a ta Dan ka taga a bla Bɛri Seba, cɛ waga biwolonfla (70 000) le sara mɔgɔw ra. 16Mɛlɛkɛ nana a boro kɔrɔta ko a bɛ fagari kɛ Zeruzalɛmu minkɛ, Matigi Ala k’a ta miiriya yɛlɛma mɔgɔw halakiri ko ra; Ala k’a fɔ halakiri mɛlɛkɛ ye ko: «A ka ɲi ten, i boro bɔ jamana kan ten.» O y’a sɔrɔ Matigi Ala ta mɛlɛkɛ tun lɔnin bɛ Yebusikacɛ Arahuna ta simangbasiyɔrɔ ra ni a ta kɛrɛkɛmuru bɔnin ye a la ra.
17Dawuda k’a ye ko mɛlɛkɛ bɛ mɔgɔw fagara minkɛ, a k’a fɔ Matigi Ala ye ko: «Matigi Ala, a flɛ, ne le ka jurumun kɛ, ne le ka ko bɛnbari kɛ. Nin mɔgɔ barakantanw ka mun le kɛ sa? I boro se ne ni ne ta mɔgɔw le ma.»
Dawuda ka sarakabɔnan dɔ lɔ Matigi Ala ye
18O lon na, Gadi tagara Dawuda fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «Wuri, i ye taga sarakabɔnan dɔ lɔ Matigi Ala ye Yebusikacɛ Arahuna ta simangbasiyɔrɔ ra.» 19Dawuda wurira ka taga, ka kaɲa ni Gadi ta kuma ye, i n’a fɔ Matigi Ala k’a fɔ a ye cogo min na.
20Arahuna nana a ɲa kɔrɔta, ka masacɛ ni a ta baaradenw natɔ ye ale fan fɛ. Arahuna bɔra ka taga a kinbiri gban masacɛ kɔrɔ k’a ɲa biri dugu ma. 21Arahuna ko: «Mun le k’a to masacɛ bɛ nana a ta jɔncɛ fɛ sa?» Dawuda ko: «Ne bɛ nana i ta simangbasiyɔrɔ le san, ka sarakabɔnan dɔ lɔ Matigi Ala ye, janko halakiri min benna mɔgɔw kan, Ala ye o lalɔ ten.»
22Arahuna ko Dawuda ma ko: «Ne matigicɛ masacɛ ye yɔrɔ ta; ni saraka min fana ka i diya, i ye o bɔ. Misiw ye nin ye, olugu bɛ kɛ saraka jɛnita* ye; sowotoro ni misidaba ta yiriw bɛ kɛ lɔgɔ ye. 23E, masacɛ, ne Arahuna kɔni bɛ a bɛɛ le di masacɛ ma!»
Arahuna k’a fɔ masacɛ ye tuun ko: «I Matigi Ala y’a to i ta saraka ye mina.»
24Nka masacɛ ka Arahuna jaabi ko: «Ɔn-ɔn! Ne bɛ a san i fɛ a sɔngɔ yɛrɛ le ra. Ne ma wari bɔ fɛn min na, ne tɛ se ka o di Matigi Ala, ne ta Ala ma saraka jɛnita ye!» Dawuda ka yɔrɔ ni misiw bɛɛ san warigbɛ bilooru. 25Dawuda ka sarakabɔnan dɔ lɔ o yɔrɔ ra Matigi Ala tɔgɔ ra, ka saraka jɛnitaw ni ninsɔndiya sarakaw* bɔ.
A ka daariri min kɛ jamana ko ra, Matigi Ala ka o jaabi; fagari lalɔra Izirayɛli jamana ra.