Pɔli ka lɛtɛrɛ flanan min ci

KORƐNTIKAW

ma

Kitabu faamucogo

Yesu ta ciraden Pɔli ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ Korɛntikaw ta lɛtɛrɛ fɔlɔ kɔ fɛ. I b’a sɔrɔ a k’a sɛbɛ k’a to Masedoni mara ra. Korɛnti tun ye Gɛrɛsi jamana dugu bɛɛ ra belebeleba ye.

Pɔli k’a fɔ Korɛntikaw ye nin lɛtɛrɛ kɔnɔ, ko ale bɛna taga o fɛ. Nka a b’a yira fana ko ale ni olugu ta ɲɔgɔnye bɛna gbɛlɛya; sabu ale bɛna kumagbɛlɛn dɔw fɔ Korɛntikaw ye, o ta kɛwale dɔw kosɔn.

A kɛra i n’a fɔ Pɔli tun kɔnna ka lɛtɛrɛ min ci o ma, ani a tun tagara o fɛ ka taga ladiri minw di o ma, o ladirikanw si ma se ka o jogo yɛlɛma, ka o bla siraɲuman kan. Korɛnti lanabaga dɔw belen tun bɛ Pɔli dɔgɔya, k’a ta baara ni a ta waajuri ko mafiyɛnya. Dɔw tun k’a jaraki wariko ta fan fɛ. O kosɔn an b’a ye nin kitabu kɔnɔ ko Pɔli bɛ kuma k’a yira ko ale ma jaraki foyi ra, ko ale ta baara kɛra ka kaɲa ni Ala ta sebagaya le ye, k’a ju sigi terenninya kan (10.8).

O bɛɛ kɔ, Pɔli bɛ o ladi ko o tun k’a latigɛ ka wari min lajɛn ka Zeruzalɛmu lanabaga fagantanw dɛmɛ, ko o ye jija ka o wari ko ɲanabɔ.

A b’a fɔ fana ko lanabagaw ta ɲamɔgɔw ye o yɛrɛ kɔrɔsi koɲagamibagaw ra.

Nin kitabu bɛ lanabagaw karan yafari ni sabari ra.

Kitabu kɔnɔkow

Kitabu daminakumaw (1.1-11)

Gbɛlɛya minw tun bɛ Pɔli ni Korɛntikaw cɛ (1.12–7.16)

Lanabagaw ka wari min lajɛn Zude mara lanabagaw ye (8–9)

Pɔli ta ciradenya bɔra Ala yɛrɛ le ra (10–13)

1

Pɔli ta fori

1Ne Pɔli, Ala ka ne ɲanawoloma ka kaɲa ni a yɛrɛ sago ye, ka ne kɛ Yesu Kirisita ta ciraden* ye; ne ni an balemacɛ Timote le bɛ nin sɛbɛ kɛra k’a ci aw ma, aw minw ye Ala ta jɛnkuru mɔgɔw ye Korɛnti, ani Ala ta mɔgɔ saninman minw bɛɛ bɛ Akayi jamana ra. 2An Fa Ala ni an Matigi Yesu Kirisita ye nɛɛma aw ye, ka hɛra kɛ aw ye.

Pɔli bɛ Ala fo a ta dɛmɛri kosɔn

3An ye Ala tando, min ye an Matigi Yesu Kirisita ta Ala ni a Fa ye; hina Fa lo, jususaarobaga Ala lo wagati bɛɛ. 4Ale Ala le bɛ an jusu saaro an ta tɔɔrɔw bɛɛ ra, janko an bɛ o jususaaro min sɔrɔ ale Ala fɛ, o ye kɛ sababu ye k’a to an fana ye tɔw jusu saaro o ta tɔɔrɔkow bɛɛ ra.

5An bɛ an ninyɔrɔ sɔrɔ siɲagako caman Kirisita ta tɔɔrɔw ra cogo min na, Ala bɛ an jusu saaro siɲagako caman fana o cogo kelen na, Yesu Kirisita baraka ra. 6Ni tɔɔrɔ sera an ma, o bɛ kɛ sababu ye k’a to Ala ye aw jusu saaro, ani ka aw kisi. Ni Ala ka an jusu saaro, o ye aw ta jususaaro sababu le ye fana; o le b’a to anw bɛ tɔɔrɔ minw muɲu, aw fana bɛ se ka o tɔɔrɔ ɲɔgɔn muɲu.

7Ayiwa, jigiya min bɛ anw fɛ aw ta ko ra, foyi tɛ se ka o jigiya cɛn; sabu an k’a lɔn ko aw ninyɔrɔ kɛra tɔɔrɔ ra cogo min na, aw ninyɔrɔ bɛna kɛ Ala ta jususaaro ra ten fana.

8Ne balemaw, tɔɔrɔ min sera an ma ka an to Azi jamana ra, an b’a fɛ aw ye o lɔn. An tɔɔrɔra yɛrɛ le, fɔ ka taga tɛmɛ an baraka dan kan; an yɛrɛ tun m’a lɔn ko an bɛna to nin na. 9A kɔni tun bɛ an kɔnɔ ko an ta saya latigɛra ka ban. Nka o kɛra le janko an kana an jigi la an yɛrɛ kan, fɔ Ala dɔrɔn, ale min bɛ suw lakunu. 10Ale Ala le ka an kisi o sayajugu ma, ale le bɛna an bɔsi tuun o saya ɲɔgɔn ma. An jigi b’a kan ko siɲaga wɛrɛ a belen bɛna an bɔsi tuun, 11sabu aw fana bɛ Ala daarira an ye; o kosɔn aw ta daariri caman baraka ra an bɛna nɛɛma min sɔrɔ Ala fɛ, o bɛna kɛ sababu ye k’a to mɔgɔ caman fana ye baraka la Ala ye an ta ko ra.

Pɔli k’a ta tagama wagati yɛlɛma

12Anw k’a lɔn an jusukun na ko ka Ala ɲa to an na, anw kɔni tagamana ni jusukun kelen le ye, ka tagama can kan fana. An ka o le kɛ yɔrɔ bɛɛ. Ka an to ni aw ye, an yɛrɛ ka dɔ fara a kan le. O le ye an kunkɔrɔtasababu ye. Nka an ka o kɛ Ala ta nɛɛma le baraka ra; an ma o hakiritigiya sɔrɔ mɔgɔ fɛ. 13Aw bɛ min karanna k’a faamu, an tɛ foyi wɛrɛ fɔra an ta sɛbɛw kɔnɔ ni o tɛ. Ne jigiya b’a kan fana ko aw bɛna a faamu ka ɲa, 14i n’a fɔ aw k’a faamu dɔɔnin ka ban cogo min na, ko Matigi Yesu nalon na, anw bɛna kɛ aw kunkɔrɔtasababu ye, aw fana bɛna kɛ an kunkɔrɔtasababu ye.

15O lanaya le kosɔn, ne tun k’a latigɛ ka taga aw fɛ yi fɔlɔ, janko Ala ye nɛɛma aw ye siɲaga fla. 16Sabu ne tun b’a fɛ ka tɛmɛ aw fɛ yi ka sɔrɔ ka taga Masedoni, ka bɔ Masedoni ka na aw fɛ tuun. Ni o kɛra, aw tun bɛna ne dɛmɛ ka se Zude mara ra. 17Ayiwa, ne ma na se ka taga minkɛ, yala o kɔrɔ ye ko ne tun tɛ ne sɔbɛ le ra wa, walama ko ne ka o latigɛ ka kaɲa ni adamadenw ta cogo le ye, ka kɛ kumaflafɔbaga ye, k’a fɔ ko «ɔnhɔn» k’a yɛlɛma k’a fɔ ko «ɔn-ɔn»? 18Ala ye kankelentigi ye cogo min na, ne ka kuma min fɔ aw ye, o ma kɛ «ɔnhɔn» ani «ɔn-ɔn» ye. 19Sabu Den min bɔra Ala ra*, Yesu Kirisita, ne ni Silasi ni Timote ka min ko waajuri kɛ aw fɛ yi, ale t’a fɔ «ɔnhɔn», k’a yɛlɛma k’a fɔ «ɔn-ɔn», kuma kelen kan. Ale ta ye «ɔnhɔn» le ye.

20Ale Yesu Kirisita le bɛ an ja sigi, k’a yira an na ko Ala ta layiri bɛɛ ye can ye. O le kosɔn an bɛ «amina» fɔ a tɔgɔ baraka ra, ka Fa Ala tando. 21Ale Ala yɛrɛ le ka anw ni aw baraka bonya Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, ka an bla danna a yɛrɛ ye. 22A ka a ta tagamasiyɛn la an kan, ka a ta Nin Saninman* fana don an jusukun na, k’a yira ko an kɛra ale ta ye; a ka fɛn minw layiri ta an ye, Nin Saninman le kɛra o sarati ye.

23Ne bɛ kari Ala ra, ko ni ne bɛ faninya le tigɛra, a ye ne nin mina; ni ne ma taga Korɛnti tuun, ne ka o kɛ janko ka aw sutara le. 24Nka o t’a yira ko anw le ye aw kuntigiw ye lanaya ko ra dɛ! Sabu aw ta lanaya sabatinin lo ka ban. Nka an b’a fɛ ka baara kɛ ni aw ye janko aw ye ɲagari.

2

1O le kosɔn, ne k’a latigɛ ko ne tɛ taga aw fɛ yi fɔlɔ, janko ne kana taga aw jusu kasi tuun, 2sabu ni ne ka aw jusu kasi, jɔn le bɛna ne ninsɔndiya? Aw le bɛ ne ninsɔndiya; nka ni ne ka aw jusu kasi, aw bɛ se ka ne ninsɔndiya cogo di? 3O kosɔn, ne tun ka sɛbɛ ci aw ma ka aw lasɔmi, janko ni ne ka taga, ne kana taga ɲanasisi sɔrɔ aw fɛ yi; sabu aw le ka kan ka ne ninsɔndiya. Ne lara a ra ko ne ta ɲagari ye aw bɛɛ fana ta ɲagari le ye. 4Can ra, ne jusu kasininba, ani ne jusu tɔɔrɔnin, ani ne kasibagatɔ le tun ka o sɛbɛ ci aw ma. Nka ne m’a sɛbɛ janko ka aw jusu kasi; ne k’a sɛbɛ, janko aw y’a lɔn ko ne bɛ aw kanu kosɛbɛ.

Lanabagaw ka kan ka yafa

5Mɔgɔ min nana ni o ɲanasisi ye, o tigi ma ne le jusu kasi; a ka aw bɛɛ le jusu kasi; ni o tɛ, a kɔni ka aw caman le jusu kasi. 6Aw caman bɛnna a ra ka o cɛ koro ka ban cogo min na, a man kan ka tɛmɛ o kan. 7Sisan, aw ka kan ka yafa a ma, ka a jusu saaro, janko a jusu kana kasi k’a dama tɛmɛ, fɔ ka taga a baraka ban.

8O kosɔn, ne bɛ aw daari ko aw y’a yira a ra k’a gbɛya, ko a ko ka di aw ye hali bi. 9Ne ta sɛbɛ kun tun ye le fana ka aw kɛ k’a flɛ, k’a lɔn ni can lo ko aw bɛ ne kan mina fɛn bɛɛ ra. 10Ni aw ka yafa mɔgɔ min ma, ne fana bɛ yafa o tigi ma. Ni a kɛra ko ne ka kan ka yafa ko dɔ ra, ne bɛ yafa aw le kosɔn, ka Kirisita* kɛ an seere ye. 11O bɛɛ kun ye janko Setana kana donyɔrɔ sɔrɔ an cɛ ra. Sabu miiriya minw b’a kɔnɔ, an yɛrɛ ka o lɔn.

Hami min tun bɛ Pɔli ra Torohasi

12Ayiwa, ne sera Torohasi Kirisita* ta Kibaro Diman* waajuri kama tuma min na, ne k’a ye ko Matigi ka sira dɔ dayɛlɛ ne ye o baara kama. 13Nka o bɛɛ n’a ta, ne hakiri tun siginin tɛ, sabu ne ma ne balemacɛ Tite ye. O kosɔn ne ka sira ɲini o fɛ ka taga Masedoni.

Pɔli ta baarakɛcogo

(Rɔmukaw 15.17-19; Korɛntikaw fɔlɔ 1.17-24; Korɛntikaw flanan 4.1-7)

14Ne bɛ baraka la Ala ye, sabu ale le bɛ an kɛ sesɔrɔbagaw ye tuma bɛɛ Kirisita* ta jɛnɲɔgɔnya ra. Anw sababu ra a bɛ Kirisita ta lɔnniya lase yɔrɔ bɛɛ, i ko turu kasadiman. 15Sabu an kɛra Kirisita ta ye, ka kɛ i n’a fɔ turu kasadiman Ala fɛ. Minw bɛ kisiri sira kan, ani minw bɛ halakiri sira kan, o kasa bɛ se o bɛɛ ma. 16Dɔw fɛ, o kasa ye saya kasa ye, min bɛ saya lase olugu ma. Nka dɔw fɛ, o kasa ye ɲanamanya kasa ye, min bɛ ɲanamanya lase olugu ma.

Ayiwa, jɔn le bɛ se ka o baara kɛ k’a ɲa sa? 17Anw tɛ Ala ta Kuma waajuri ta k’a kɛ wariɲinisira ye, i ko mɔgɔ caman b’a kɛ cogo min na. Ala le ka an ci, o kosɔn an bɛ waajuri kɛ Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra ni jusukun gbɛnin ye Ala ɲa kɔrɔ.

3

Jɛnɲɔgɔnyakɔrɔ ni jɛnɲɔgɔnyakura

1Ayiwa, yala ne ta kuma b’a yira ko an bɛ an yɛrɛ tɔgɔɲuman fɔra le wa? Ni an bɛ taga aw fɛ, yala an mako b’a ra i n’a fɔ mɔgɔ dɔw, ka taga ni sɛbɛ dɔ ye an boro min bɛ an tɔgɔɲuman fɔ wa, walama ko aw ye o sɛbɛ ɲɔgɔn dɔ di anw ma? 2Aw le ye anw ta tɔgɔɲumanfɔsɛbɛ ye; o sɛbɛnin bɛ an jusukun le ra, mɔgɔ bɛɛ b’a karan k’a lɔn fana. 3Can lo, aw ye Kirisita ta lɛtɛrɛ le ye, min sɛbɛra an ta waajuri sababu ra. A ma sɛbɛ ni dabaji ye, a sɛbɛra ni Ala ɲanaman ta Nin Saninman* le ye; a ma sɛbɛ kabakuru walaka kan, a sɛbɛra mɔgɔw jusukun le kan.

4O lanaya le bɛ an fɛ Ala ɲa kɔrɔ, Kirisita sababu ra. 5A tɛ i n’a fɔ ko sebagaya bɛ an yɛrɛ fɛ ka nin baara ɲɔgɔn kɛ an yɛrɛ ma; nka an ta baraka bɛɛ bɛ bɔ Ala le ra. 6Sabu ale le ka o se di an ma, ka kɛ jɛnɲɔgɔnyakura* ta baaradenw ye, jɛnɲɔgɔnya min ju ma sigi sariya sɛbɛnin kan, nka a ju sigira Nin Saninman le kan; sabu sariya sɛbɛnin bɛ na nin saya le ye, nka Nin Saninman bɛ mɔgɔ ɲanamanya.

7Ayiwa, sariya min bɛ saya lase mɔgɔ ma, Ala ka o kumakanw sɛbɛ kabakuru walakaw kan. O kɛra fɛn nɔɔrɔman ye, k’a kɛ fɔ Izirayɛlimɔgɔw tun tɛ se ka o ɲa lɔ cira Musa ɲada ra, a ɲada nɔɔrɔ kosɔn; k’a sɔrɔ o nɔɔrɔ ma kɛ fɛn mɛɛnta ye.

8Ayiwa, ni sariya nɔɔrɔ kɛra o ye, o tuma Nin Saninman ta baara nɔɔrɔ belen tɛna bonya ka tɛmɛ o bɛɛ kan wa? 9Ayiwa, sira min bɛ Ala ta kiti ben an kan, ni nɔɔrɔ kɛra o ra, sira min bɛ an kɛ mɔgɔ terennin ye Ala fɛ, o nɔɔrɔ le bɛna bonya kosɛbɛ. 10Nɔɔrɔ min tɛmɛna fɔlɔfɔlɔ, o ma kɛ foyi ye tuun, sabu nɔɔrɔ dɔ wɛrɛ nana, min ka bon ni a ye pewu. 11Ala ka fɛn min kɛ fɛn tɛmɛta ye, ni nɔɔrɔ kɛra o ra, o tuma a ka min kɛ fɛn banbari ye, o nɔɔrɔ le bɛna bonya kosɛbɛ.

12O le kɛra an ta jigiya ye, o kosɔn an ja siginin bɛ kuma. 13An t’a kɛ i ko cira Musa, min tun bɛ fani biri a ɲada kan, janko nɔɔrɔ min bɛ a ɲada kan, Izirayɛlimɔgɔw kana o ɲa lɔ o ra, ka o bantɔ ye. 14Nka Izirayɛlimɔgɔw yɛrɛ jusukun le nana gbɛlɛya; sabu hali bi ni o bɛ jɛnɲɔgɔnyakɔrɔ kitabuw karan, a bɛ i n’a fɔ o fani ɲɔgɔn le birinin bɛ o ɲa kan; o t’a faamu. O fani fana tɛ se ka bɔ yi, sabu ni an bɛ Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, o le bɛ se ka o fani bɔ yi. 15Hali bi ni o bɛ cira Musa ta kitabuw karan, a bɛ i n’a fɔ fani dɔ birinin lo o hakiri kan, o tɛ a faamu. 16Nka ni min ka sɔn Matigi ma, o fani bɛ bɔ o tigi ɲada kan.

17An bɛ Matigi min ko fɔra, o ye Ala Nin* le ye. Ni Matigi Nin bɛ yɔrɔ min na, o yɔrɔ le ra mɔgɔ bɛ kɛ a yɛrɛ ta ye.

18Fani birinin tɛ an minw ɲada kan, an bɛɛ le bɛ Matigi ta nɔɔrɔ yira k’a gbɛya, i n’a fɔ dugalen bɛ cogo min na. O cogo ra, lon o lon an bɛ yɛlɛma ka kɛ Matigi yɛrɛ cogo ra, ka nɔɔrɔ dɔ fara dɔ kan. Matigi, min ye Nin Saninman ye, ale le bɛ o baara kɛ.

4

Pɔli ni a jɛnɲɔgɔnw ta baarakɛcogo

(Tesalonikikaw fɔlɔ 2.1-6; Korɛntikaw flanan 2.14-17)

1Ayiwa, Ala le hinara an na ka o baara karifa an ma; o kosɔn an tɛ an fari faga. 2Mɔgɔw bɛ maroyako minw kɛ dogo ra, an banna o ma. An tɛ an ta kɛwalew kɛ ka mɔgɔ si nɛgɛ k’a lafiri, an fana tɛ Ala ta Kuma yɛlɛma; nka an bɛ can le fɔ k’a gbɛya Ala ɲa kɔrɔ, janko mɔgɔw bɛɛ y’a lɔn ko an ta kuma ye can le ye. 3O bɛɛ n’a ta, ni an ta Kibaro diman kɔrɔ belen dogonin lo, mɔgɔ minw bɛ halaki, a dogonin lo olugu le fɛ. 4O mɔgɔw tɛ la Ala ra, sabu dunuɲa kuntigi, Setana ka o hakiri fiyen, janko o kana Kibaro Diman* nɔɔrɔ bonya ye, o Kibaro Diman min bɛ Kirisita* ta nɔɔrɔ yira, Kirisita min ni Ala cogo bɛɛ ka kan.

5An tɛ waajuri kɛ ka an yɛrɛ ko fɔ; an bɛ Matigi Yesu Kirisita le ko fɔ. An ka an yɛrɛ kɛ aw ta baaradenw ye Yesu le kosɔn. 6Ala min tun k’a fɔ ko: «Yeelen ye manamana dibi cɛ ma4.6 Nin kuma fɔra Damina 1.3.», ale kelen le fana k’a ta yeelen manamana an jusukun na, janko a ta nɔɔrɔba min bɛ Kirisita ra, an ye o lɔnniya sɔrɔ an jusukun na.

Pɔli ni a jɛnɲɔgɔnw ta tɔɔrɔw

(Korɛntikaw flanan 6.3-10; 1.5-11; Timote flanan 2.8-11)

7O naforoba bɛ an fɛ, k’a kɛ i n’a fɔ a bɛ bɔgɔdaga le kɔnɔ, janko k’a yira ko o sebagayaba bɔra Ala le ra, a ma bɔ anw na. 8Mɔgɔw bɛ tɔɔrɔ suguya bɛɛ la an kan, nka an baraka ma ban. An hakiri bɛ ɲagami, nka an jigi tɛ tigɛ. 9O bɛ tugu an kɔ ka an tɔɔrɔ, nka Ala tɛ an kelen to; o bɛ an bugɔ ka an ben dugu ma, nka an tɛ halaki. 10Wagati bɛɛ o bɛ an fagayɔrɔ ɲini i ko o ka Yesu faga cogo min na. Nka Ala bɛ an tanga, janko bɛɛ y’a lɔn fana ko Yesu ɲanaman lo, ko an bɛ ɲanamanyara ale sababu le ra; 11sabu an ta dunuɲalatigɛ bɛɛ ra, o bɛ an fagayɔrɔ ɲini wagati bɛɛ Yesu tɔgɔ kosɔn. Nka o b’a yira ko Yesu ɲanaman lo, ko ale le bɛ an farikolo barakantan ɲanamanya. 12O cogo ra, saya bɛ a ta baara ra anw kama, nka o le sababu ra aw bɛ ɲanamanya sɔrɔ.

13A sɛbɛra Kitabu kɔnɔ, ko: «Ne lara Ala ra, o kosɔn ne kumana Ala tɔgɔ ra4.13 Nin kuma fɔra Zaburu 116.10..» Ayiwa, o lanaya ɲɔgɔn le fana bɛ anw fɛ; an lara Ala ra, o kosɔn an bɛ waajuri kɛ. 14An k’a lɔn ko Ala min ka Matigi Yesu lakunu ka bɔ saya ra, ale le fana bɛna an lakunu, ka kɛ ni Yesu ye, ka anw ni aw bɛɛ lajɛn Yesu ɲa kɔrɔ.

15Ayiwa, o kow bɛɛ bɛ sera an ma aw le kosɔn, janko Ala ye nɛɛma mɔgɔ caman ye; o ra baraka min bɛna la Ala ye ka Ala bonya, o barakalari bɛna caya.

Ɲanamanyakura ni farikolokura

(Piyɛri fɔlɔ 1.6-9; Rɔmukaw 8.23-25)

16O le kosɔn an fari tɛ faga. Hali ni an farikolo baraka bɛ dɔgɔyara, lon o lon barakakura le bɛ fara an nin ta baraka kan. 17Sabu tɔɔrɔ fitini min bɛ an kan sisan, o bɛ kɛ sababu ye ka bonyaba lase an ma, bonya min tɛ ban. 18O kosɔn an tɛ an ɲa lɔ fɛnyetaw ra, nka an bɛ an ɲa lɔ fɛnyebariw le ra; sabu fɛnyetaw bɛ wagati dɔɔnin dɔrɔn le kɛ, nka fɛnyebariw ye fɛn banbariw le ye.

5

1Farikolo min bɛ an na dugukolo kan yan, o bɛ i ko fanibon. An k’a lɔn ko ni o ka cɛn lon min na, so ɲumanba bɛ an ɲa sankolo ra, Ala yɛrɛ boro ka min lɔ, min tɛ se ka cɛn fiyewu, ani mɔgɔ boro ma min lɔ. 2Sisan, ka an to dunuɲa ra yan, an bɛ kasi, ka ŋuna, sabu an b’a fɛ ka taga Ala fɛ ka farikolokura sɔrɔ sankolo ra. 3Ni an ka farikolokura sɔrɔ, o tuma an farikolontan tɛna to. 4Ka nin farikolo to an na nin dunuɲa ra yan, an bɛ ŋuna, an deguninba lo; nka a tɛ i n’a fɔ farikolo min bɛ an na yan, an b’a fɛ o ye bɔ an na dɛ! Nka farikolokura min bɛ sankolo ra, an b’a fɛ ka o le sɔrɔ, janko farikolo banbari ye bla farikolo banta nɔ ra.

5Ala yɛrɛ le ka an dan o kow kama. A ka Nin Saninman* di an ma ka o kɛ a sarati ye k’a yira an na ko a bɛna o fɛnw di an ma.

6O kosɔn an ja siginin lo tuma bɛɛ. An k’a lɔn ko ka an to dunuɲa ra yan ni nin farikolokɔrɔ ye, an yɔrɔ ka jan Matigi ra. 7An bɛ tagama ka kaɲa ni lanaya le ye; an ɲa bɛ fɛn minw ye, an tɛ tagama ka kaɲa ni o ye. 8An jigi siginin lo tuma bɛɛ. Farikolo min bɛ an na dugukolo kan yan, an b’a fɛ ka o bɔ an na, ka taga to Matigi fɛ. 9O kosɔn ni an tora nin farikolo ra o, walama ni an bɔra a ra o, an kɔni bɛ jija fɛn bɛɛ ra ka an yɛrɛ ko diya Matigi ye. 10Sabu an bɛɛ le ka kan ka taga lɔ Kirisita* ta kititigɛyɔrɔ ra, janko an ka fɛn o fɛn kɛ dunuɲa ra yan, koɲuman o, kojugu o, an ye o sara sɔrɔ.

Kirisita le bɛ bɛn don Ala ni mɔgɔw cɛ

(Rɔmukaw 5.1-11; Ɛfɛsikaw 4.20-24)

11Matigi ɲasiran bɛ an na; o kosɔn an bɛ waajuri kɛ cogo bɛɛ, janko mɔgɔw ye sɔn a ma ko Ala ta Kuma ye can ye. Ala bɛ an cogo bɛɛ lɔn. Ne lanin b’a ra ko aw ka anw cogo lɔn fana aw jusukun na. 12An tɛ o fɔra janko ka an yɛrɛ tɔgɔɲuman fɔ aw ye tuun dɛ! Nka an bɛ o fɔ janko aw kun ye kɔrɔta an ta baara kosɔn; ani minw bɛ o yɛrɛ bonya mɔgɔw ɲa na, k’a sɔrɔ o kɔnɔ gbɛnin tɛ, aw ye olugu jaabicogo lɔn.

13Ni anw kɛra fatɔw ye, o kɛra Ala le kosɔn; ni anw kɛra mɔgɔ ɲanamanw ye, o kɛra aw le kosɔn. 14Kirisita* ta kanuya ta fanga bɛ an kan; sabu anw lara a ra ko ni ale kelen sara anw bɛɛ kosɔn, o tuma a bɛ i n’a fɔ an bɛɛ le sara fana ni a ye. 15A sara an bɛɛ kosɔn, janko minw ka ɲanamanyakura sɔrɔ, olugu kana tagama tuun ka kaɲa ni o yɛrɛ sago ye; nka Kirisita min sara ka kunu, o ye tagama ka kaɲa ni ale sago le ye.

16Ayiwa, o cogo ra, sisan kɔni, an tɛ mɔgɔ si jate ka kaɲa ni adamadenw ta miiriya ye. Fɔlɔfɔlɔ an tun bɛ Kirisita jate ka kaɲa ni adamadenw ta miiriya le ye; nka sisan an t’a flɛ o cogo ra tuun. 17Ni mɔgɔ dɔ bɛ Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, o tigi ye danfɛnkura le ye; fɛnkɔrɔw bɛɛ tɛmɛna, fɛn bɛɛ kɛra kura ye. 18O bɛɛ bɔra Ala le ra; ale le ka bɛn don an ni a yɛrɛ cɛ Kirisita sababu ra, ka o baara karifa an ma, janko anw sababu ra bɛn ye don mɔgɔ wɛrɛw ni ale cɛ. 19Sabu Kirisita le baraka ra Ala ka bɛn don a yɛrɛ ni dunuɲamɔgɔw cɛ; o le sababu ra a ma o ta hakɛw jate tuun. A ka o bɛn kuma karifa anw ma.

20O kosɔn, anw kɛra Kirisita ta lasigidenw ye, k’a kɛ i n’a fɔ Ala bɛ kuma mɔgɔw fɛ anw sababu ra. O kosɔn anw bɛ aw daari Kirisita tɔgɔ kosɔn, ko aw y’a to bɛn ye kɛ aw ni Ala cɛ. 21Kirisita min ma jurumun si kɛ ka ye, Ala ka ale bla jurumunkɛbagaw nɔ ra anw kosɔn, janko an ye kɛ jɛnɲɔgɔnya ra ni a ye, ka jate mɔgɔ terenninw ye Ala ɲa kɔrɔ.

6

1Anw ye baarakɛɲɔgɔnw le ye Ala fɛ; o kosɔn an bɛ aw daari ko aw ka nɛɛma min sɔrɔ Ala fɛ, ko aw kana to o ye kɛ fɛngbansan ye. 2Sabu Ala k’a fɔ ko:

«Ne ka aw ta daariri lamɛn wagatiɲuman na;

ne ka aw kisi kisiri lon na6.2 Nin kuma fɔra Ezayi 49.8.

Sisan le ye wagatiɲuman ye, sisan le ye kisiri lon ye.

3An t’a fɛ ka kɛ sababu ye ka mɔgɔ si kunnacɛn, janko mɔgɔ si kana jarakiyɔrɔ sɔrɔ an na an ta baara kosɔn. 4O le kosɔn an bɛ cogo bɛɛ kɛ k’a yira ko an ye Ala ta baaradenw le ye. An bɛ ko caman sɔnmina: kogbɛlɛnw o, jusukasi o, an bɛ o bɛɛ sɔnmina. 5An bɛ bugɔriw sɔnmina, ka kasorabla sɔnmina. Ni jama bɛ wuri an kama, an bɛ o sɔnmina, ka baaragbɛlɛnw sɔnmina. Sunɔgɔbariya ni domunisɔrɔbariya, an bɛ o bɛɛ sɔnmina. 6An jusukun gbɛnin lo; an bɛ tagama ka kaɲa ni Ala ta lɔnniya ni muɲuri ni ɲumanya ye, Nin Saninman* baraka ra, ani kanuya, flankafuya tɛ kanuya min na. 7An bɛ kuma ka kaɲa ni can ye, ani Ala ta sebagaya; an bɛ terenninya le kɛ an ta kɛrɛkɛminanw ye, ka an juguw kɛrɛ, ani ka an yɛrɛ mara. 8Dɔw bɛ an bonya, dɔw bɛ an dɔgɔya; dɔw bɛ an tɔgɔɲuman fɔ, dɔw bɛ an tɔgɔjugu fɔ. O bɛ an jate faninyafɔbagaw ye, k’a sɔrɔ an bɛ can le fɔ. 9O bɛ an jate i ko o ma an bɔyɔrɔ lɔn, k’a sɔrɔ bɛɛ ka an lɔn. O bɛ an jate i ko mɔgɔ minw satɔ lo, nka an ɲanaman lo. O bɛ tɔɔrɔ suguya bɛɛ la an kan, nka an ma faga. 10O bɛ an jate i ko mɔgɔ jusu kasininw, nka an ɲagarinin lo tuma bɛɛ. O bɛ an jate i ko fagantanw, k’a sɔrɔ an bɛ mɔgɔ caman fɛntigiya. O bɛ an jate i ko foyi tɛ mɔgɔ minw boro, k’a sɔrɔ fɛn bɛɛ ye an ta ye.

11An balema Korɛntikaw, an kumana aw fɛ, k’a gbɛ aw ye; an ka an jusukun dayɛlɛ aw ye. 12Anw ma an jusukun datugu aw ma; aw le ka aw jusukun datugu anw ma. 13Ayiwa, sisan ne bɛ kuma aw fɛ i n’a fɔ ne ta denw. Aw kana ban an na; aw fana ye gbɛ an ye ka an kanu i n’a fɔ an bɛ aw kanu cogo min na.

Yeelen ni dibi tɛ sira kelen na

(Korɛntikaw fɔlɔ 10.14-22; Ɛfɛsikaw 5.5-11; Piyɛri fɔlɔ 2.9-12)

14Ayiwa, aw kana jɛnɲɔgɔnya don ni lanabariw ye, ka o kɛ aw kokɛɲɔgɔnw ye. Sabu jɛnɲɔgɔnya juman le bɛ terenninya ni terenbariya cɛ? Walama bɛn juman le bɛ yeelen ni dibi cɛ? 15Bɛn juman le bɛ kɛ Kirisita* ni Setana cɛ? Walama jɛn juman le bɛ lanabaga ni lanabari cɛ? 16Jɛnɲɔgɔnya juman le bɛ Ala ta batoso ni jow cɛ? Anw le ye Ala ɲanaman ta batoso ye, i n’a fɔ Ala yɛrɛ k’a fɔ cogo min na, ko:

«Ne bɛna sigi o cɛ ra, ka tagama ni o ye;

ne bɛna kɛ o ta Ala ye, o bɛna kɛ ne ta mɔgɔw ye.»

17O kosɔn, Matigi ko:

«Aw ye bɔ o cɛ ra,

aw ye faran ka bɔ o ra;

aw kana maga fɛn saninyabari si ra;

ni o kɛra, ne bɛna sɔn aw ma.

18Ne bɛna kɛ aw fa ye,

aw bɛna kɛ ne dencɛw, ani ne denmusow ye;

Matigi Ala Sebɛɛtigi ko ten6.16-18 Nin kumaw fɔra: Sarakalasebagaw 26.12; Ezekiyɛli 37.27; Ezayi 52.11; Yeremi 31.9; Ezekiyɛli 20.34; Samawilu flanan 7.14; Ezayi 43.6; Oze 2.1.

7

1Ayiwa, ne balema kanuninw, i n’a fɔ Ala ka o layiriw ta an ye, an ye an farikolo ni an jusukun saninya ka bɔ ko saninyabariw bɛɛ ra; an ye jija k’a to an ta saninyari ye dafa Alaɲasiran na.

Pɔli ta ɲagarikun

2Aw ye sɔn an ma! An ta kojugu ma se mɔgɔ si ma, an ma mɔgɔ si lafiri, an ma mɔgɔ si tɔɲɔ. 3Ne tɛ o fɔra janko ka aw jaraki dɛ! Ne k’a fɔ aw ye ka ban ko an bɛ aw kanu ni an jusukun bɛɛ ye; ɲanamanya tɛ an faran, saya fana tɛ an faran. 4Ne lanin bɛ aw ra kosɛbɛ! A ka kan ne ye ne yɛrɛ bonya aw kosɔn. Sisan ne hakiri sigira kosɛbɛ; ka an to tɔɔrɔw bɛɛ cɛ ra, ne jusukun fara ɲagari ra.

5Ni o tɛ, kabini an sera Masedoni, an kɔni ma hali ɲasuma dɔɔnin sɔrɔ. Ɲagban le sera an ma fan bɛɛ ra. An ni mɔgɔ wɛrɛw bɛ siyɛnta ra, siranya fana bɛ an jusukun na. 6Nka Ala min bɛ jusukasibagatɔw jusu saaro, ale le ka an jusu saaro Tite nako sababu ra. 7Ayiwa, Tite nako dama tɛ, nka aw ta ko ka ale yɛrɛ jusu suma cogo min na, o ka an bɛɛ hakiri sigi. A k’a fɔ an ye ko ne lɔgɔ bɛ aw ra, ko ko min tun kɛra, ko o nimisa bɛ aw ra, ani ko sisan aw ka ne ta ko mina ni aw boro fla ye; o bɛɛ ka dɔ fara ne ta ninsɔndiya kan.

8Ayiwa, hali ni ne ta lɛtɛrɛ tun ka aw jusu kasi, o nimisa tɛ ne ra. A nimisa tun bɛ se ka kɛ ne ra, sabu ne k’a ye ko o lɛtɛrɛ tun ka aw ɲanasisi. 9Nka sisan ne bɛ ɲagari; ne tɛ ɲagari aw ta ɲanasisi kosɔn dɛ, nka aw ta ɲanasisi kɛra sababu ye k’a to aw nimisara ka kojugu dabla minkɛ, o le ye ne ɲagarikun ye. Aw ta ɲanasisi kɛra ka kaɲa ni Ala sago le ye; o ra an ka min kɛ aw ra, o ma kɛ kojugu ye. 10Sabu ɲanasisi min bɛ bɔ Ala ra, o b’a to an ye nimisa ka kojugu dabla, ka kisi; o ɲanasisi tingalɔn tɛ mɔgɔ mina. Nka dunuɲa ta ɲanasisi gbansan, o bɛ na ni saya ye.

11Can lo, aw jusu kasira; o bɔra Ala yɛrɛ le ra. Nka sisan a flɛ, aw yɛlɛmana cogo min na! Aw ka aw sɔbɛ don o ko ra, ka can ɲini aw yɛrɛ ye. Aw dimina aw yɛrɛ kɔrɔ nin ko kosɔn; siranya tun bɛ aw ra, sabu fɛn min tun bɛna aw sɔrɔ, aw tun ma o lɔn. Ne lɔgɔ tun bɛ aw ra; aw jusukun bɛɛ tun lanin bɛ o ko kan. Aw bɛɛ ka kojugukɛbaga koro. Aw k’a yira cogo bɛɛ ra ko aw sen tɛ nin ko ra.

12Ni aw k’a ye ko ne ka nin sɛbɛ ci aw ma, mɔgɔ min ka kojugu kɛ, walama a kɛra min na, ne ma a ci olugu si kosɔn. Ne ka a ci janko anw ta ko ka bon aw fɛ cogo min na Ala yɛrɛ ɲa kɔrɔ, aw bɛɛ ye o lɔn. 13Aw ka min kɛ, o ka an jusu suma. An jusu tun sumana, nka aw ka Tite hakiri sigi cogo min na, ani a bɔra aw fɛ yi ni ɲagari min ye, o belen ka dɔ fara an ta jususuma kan tuun. 14Ne kun kɔrɔtara aw ta ko ra; ne ka aw tando cogo min na Tite ɲa na fana, ayiwa, aw ma ne lamaroya o ra. An ka an ta kuma bɛɛ fɔ aw ye ka kaɲa ni can le ye. Ayiwa, anw ka min fɔ Tite ɲa na aw ta ko ra, o fana tagara kɛ can ye tuun.

15Sisan kɔni, aw ta kanuya bonyara Tite fɛ kosɛbɛ! Aw bɛɛ ka ne ta kuma lamɛn cogo min na, ani aw k’a kunbɛn ni ɲagari min ye, k’a bonya fɔ ka aw yɛrɛ majigi a ye, a ma ɲina o kɔ. 16Ne fana bɛ ɲagari kosɛbɛ, sabu ne bɛ se ka ne jigi la aw kan fɛn bɛɛ ra.

8

Masedonikaw ka wari min lajɛn

(Rɔmukaw 15.25-27; Korɛntikaw fɔlɔ 16.1-4)

1Ayiwa, ne balemaw, Ala ka nɛɛma min kɛ Masedoni jamana lanabagaw ye, an b’a fɛ ka o fɔ aw ye. 2Tɔɔrɔ caman tun bɛ o kan, nka o ta ɲagari bonyakojugu fɛ, o ni o ta fagantanya bɛɛ, o sɔnna ka o boro labla kosɛbɛ janko ka Zude lanabagaw dɛmɛ. 3Ne ye o seere ye, ko o ka o seko kɛ, fɔ ka tɛmɛ o seko yɛrɛ kan; o k’a kɛ ni ŋaninyaɲuman ye, mɔgɔ si ma o jagboya.

4O ka an daari kosɛbɛ ko dɛmɛri min bɛ kɛra Ala ta mɔgɔ saninmanw ye, ko an y’a to olugu fana ye o ninyɔrɔ kɛ o ra. 5O ka min kɛ, o tɛmɛna an yɛrɛ ta miiriya kan pewu! O kɔnna ka o yɛrɛ le di Matigi ma fɔlɔ; o kɔ, o ka o yɛrɛ bla an fana ye, ka kaɲa ni Ala sago ye.

6Ayiwa, o kosɔn an ka Tite daari ko a ye taga aw fɛ yi, janko a ka baaraɲuman min damina wariko ta fan fɛ, a ye taga o dafa. 7Ayiwa, aw le kɛra ɲa fɛ fɛn bɛɛ ra: lanaya ra o, Ala ta kuma fɔri ra o, lɔnniya ra o, aw bɛ fɛn bɛɛ kɛ ni aw sɔbɛ le ye; aw bɛ anw kanu ni aw sɔbɛ le ye fana. O ra, aw ye jija ka kɛ ɲa nin baaraɲuman fana ra.

8Ayiwa, ne t’a fɛ ka aw jagboya. Nka tɔw jijara ka o borofɛnw di cogo min na, ne bɛ o le fɔra aw ye, k’a flɛ ni aw fana bɛna se k’a yira ko aw ta kanuya ye can ye. 9An Matigi Yesu Kirisita nɛɛmara aw ye cogo min na, aw yɛrɛ ka o lɔn. Ale tun ye fɛntigi ye, nka a k’a yɛrɛ kɛ fagantan ye aw kosɔn, janko a ta fagantanya sababu ra, aw ye kɛ fɛntigiw ye.

10Ne bɛ hakiri le dira aw ma nin ko ra. Ni aw kɔni ka nin baara dafa, o ka fisa; sabu kabini salon aw le kɔnna ka a damina, aw le kɔnna fana k’a latigɛ aw jusukun na k’a kɛ. 11O kosɔn aw ka o ko damina ni timinadiya min ye, aw ye jija ka a dafa ni o timinadiya kelen ye, ka kaɲa ni aw seko ye.

12Ni mɔgɔ b’a fɛ ka fɛn dɔ kɛ ka bɔ i yɛrɛ ŋaninya ra Ala kosɔn, o ka di Ala ye. Nka i seko ye min ye, a bɛ o le fɛ; min se tɛ i ye, a tɛna o ɲini an fɛ.

13Ne m’a fɔ ko aw ye aw yɛrɛ bla ɲani na ka tɔw ta sɛgɛ nɔgɔya dɛ! Ne b’a fɛ aw y’a kɛ le, janko bɛɛ ye kɛ kelen ye. 14Bi, se bɛ aw ye; o kosɔn se tɛ minw ye, aw bɛ se ka olugu dɛmɛ. Lon min na ni a nana kɛ ko se bɛ olugu le ye, k’a sɔrɔ foyi tɛ aw boro, olugu le bɛna aw dɛmɛ; ni o kɛra, bɛɛ bɛ kɛ kelen ye. 15A bɛ i n’a fɔ a sɛbɛra Kitabu kɔnɔ cogo min na, ko:

«Min ka caman cɛ, o ta tɔ ma to;

min ka dɔɔnin cɛ, o ta ma dɛsɛ fana8.15 Nin kuma fɔra Bɔri 16.18.

Tite tagamaɲɔgɔnw

16An bɛ baraka la Ala ye, sabu a ka aw ta ko bonya Tite ma, i n’a fɔ aw ta ko ka bon anw yɛrɛ ma cogo min na. 17An ka min fɔ a ye, a sɔnna o ma. Aw ta ko tun bɛ a nin kan fɔ a yɛrɛ k’a latigɛ a yɛrɛ ye ka taga aw fɛ yi. 18An bɛna balemacɛ min ci ni a ye, lanabagaw ta jɛnkuruw bɛɛ bɛ o cɛ tando a ta baaraɲuman kosɔn Kibaro Diman* ta fan fɛ. 19Ka fara o kan, lanabagaw ta jɛnkuruw yɛrɛ le k’a ɲanawoloma, ko a ye an blasira, ka o baaraɲuman kɛ ni an ye. An bɛ o baara kɛra ka Matigi yɛrɛ le bonya, k’a yira ko an b’a fɛ ka an balemaw dɛmɛ.

20An bɛ cogo bɛɛ kɛ janko mɔgɔ si kana jarakiyɔrɔ sɔrɔ an na, nin wari caman minacogo ta fan fɛ. 21An b’a fɛ an tagamacogo ye ɲa; a kana ɲa Matigi dɔrɔn ɲa kɔrɔ, nka a ye ɲa adamadenw fana ɲa kɔrɔ.

22Ayiwa, an bɛ an balemacɛ dɔ wɛrɛ ci ni o ye. An ka ale sɛgɛsɛgɛ siɲaga caman k’a flɛ, nka an k’a ye ko tuma bɛɛ a jijanin lo Ala ta baara ra. Sisan a yɛrɛ jijanin lo ka tɛmɛ fɔlɔta kan, sabu a lanin bɛ aw ra kosɛbɛ.

23Ayiwa, min ye Tite ye, ale ye ne jɛnɲɔgɔn le ye, ani ne baarakɛɲɔgɔn; anw bɛ baara kɛ aw le ye. An balemacɛ fla tɔw, lanabagaw ta jɛnkuruw le ka olugu ci, ka o baara kɛ Kirisita* tɔgɔ bonya kosɔn. 24O kosɔn aw y’a yira o mɔgɔw ra ko aw bɛ o kanu, janko lanabagaw ta jɛnkuru minw ka o ci, olugu y’a lɔn ko aw ka an kun kɔrɔta.

9

Zude balemaw ta dɛmɛri ko

1Ayiwa, aw bɛna Ala ta mɔgɔ saninmanw dɛmɛ cogo min na, ne k’a ye ko kun yɛrɛ t’a ra ko ne ye dɔ fɔ aw ye o ko ta fan fɛ. 2Sabu aw labɛnnin bɛ o baara kama cogo min na, ne ka o lɔn. Ne bɛ aw tando o ra Masedoni lanabagaw ɲa na. Ne k’a fɔ o ye ko kabini salon Akayi jamana lanabagaw labɛnnin lo ka Ala ta mɔgɔw dɛmɛ. O jusu min bɛ aw ra, o le ka dɔ fara mɔgɔ caman ta timinadiya kan.

3O bɛɛ n’a ta, ne bɛ nin balemaw ci aw fɛ, janko tandoriba min bɛ kɛra aw ye nin ko ra, o kana taga kɛ gbansan ye. O ye taga a sɔrɔ ko aw labɛnnin lo i ko ne k’a fɔ cogo min na. 4Ni o tɛ, ni Masedoni lanabagaw ka taga ni ne ye, ka taga a sɔrɔ ko aw ma labɛn, o tuma an tun ka lanaya min la aw kan, o bɛ kɛ an ta maroyaba le ye, ka kɛ aw fana ta maroyaba ye. 5O kosɔn ne k’a miiri ko ne ka kan ka o balemacɛw daari, ko o ye taga ne ɲa aw fɛ yi, janko aw ka min layiri ta, o ye o ko ɲanabɔ sani ne yɛrɛ ye se yi; o bɛna a yira ko aw ka a di ni ɲagari le ye, aw ma a di jagboya ra.

Minw bɛ tɔw sɔn Ala bɛ nɛɛma olugu ye

(Timote fɔlɔ 6.17-19; Filipikaw 4.15-19; Yuhana fɔlɔ 3.16-18)

6Aw k’a lɔn ko ni mɔgɔ min ka siman fitini dan, o bɛ siman fitini le tigɛ; ni min ka siman caman dan, o bɛ siman caman le tigɛ. 7O ra, aw bɛɛ kelen kelen ka min latigɛ aw jusukun na, aw ye o le di. A kana kɛ ni ɲanasisi ye, walama jagboya; sabu mɔgɔ min bɛ fɛn di ni ɲagari ye, o tigi ko ka di Ala ye. 8Ni aw bɛ diri kɛ ten, se bɛ Ala ye fana ka koɲuman suguya bɛɛ kɛ aw ye, janko aw ye aw ta makoya sɔrɔ tuma bɛɛ, ka caman sɔrɔ ka fara o kan fana, ka tɔw dɛmɛ tuun, 9i n’a fɔ a sɛbɛra Kitabu kɔnɔ cogo min na, ko:

«A b’a boro labla ka fagantanw sɔn,

a ta terenninya tɛ ban ka ye9.9 Nin kuma fɔra Zaburu 112.9.

10Ala min bɛ simansi di dannikɛbaga ma, ka domuni di a ma, k’a baro, ale le bɛna aw ta sɔrɔfɛnw caya, janko mɔgɔ tɔw fana ye caman sɔrɔ aw fɛ. 11A bɛna koɲuman suguya bɛɛ kɛ aw ye, janko aw ye se ka tɔw sɔn tuma bɛɛ. Ni an fana tagara se ni aw ta dɛmɛri ye, mɔgɔ caman bɛna baraka la Ala ye o dɛmɛri kosɔn. 12Sabu aw bɛ o dɛmɛri min kɛ, o bɛna Ala ta mɔgɔ saninmanw mako ɲa; nka o dama tɛ, a bɛ kɛ sababu ye k’a to mɔgɔ caman ye baraka la Ala ye kosɛbɛ.

13Nin dɛmɛri bɛna aw ta ŋaninyaɲuman yira, k’a to lanabagaw ye Ala tando; o bɛna a ye ko aw bɛ Kirisita* ta Kibaro Diman* min fɔra, ko aw bɛ tagamana ka kaɲa ni o kuma ye fana, sabu aw bɛ olugu dɛmɛ, ka balema tɔw bɛɛ dɛmɛ. 14O bɛna to ka Ala daari aw ye, sabu aw ko ka di o ye kosɛbɛ o nɛɛmaba kosɔn, Ala ka min kɛ aw ye.

15Ayiwa, an ye Ala tando, sabu a ka o fɛnba di an ma, mɔgɔ da tɛ se ka min lakari.

10

Pɔli bɛ a kɔrɔfɔbagaw jaraki

(Korɛntikaw fɔlɔ 2.1-5; Rɔmukaw 15.17-21; Korɛntikaw flanan 6.4-7; 13.2-4)

1Ne Pɔli, ne bɛ fɛn kelen ɲini aw fɛ, Kirisita* ta jususuma ni a ta ɲumanya kosɔn; dɔw b’a fɔ ko ni ne bɛ aw cɛ ra, ne bɛ siran ka kuma, nka ni ne bɛ yɔrɔjan, ne bɛ fariya. 2Ayiwa, ne bɛ aw daari, ko ni ne ka se aw fɛ yi, aw kana a to ne ye taga kumagbɛlɛn fɔ aw ye, sabu minw b’a fɔra ko an bɛ tagamana ka kaɲa ni mɔgɔw ta miiriya ye, ne kɔni b’a fɛ ka taga kumagbɛlɛn le fɔ olugu le ye.

3Can lo, an ye adamadenw le ye, nka an bɛ kɛrɛ min na, an tɛ o kɛ ka kaɲa ni adamadenya cogo ye. 4Sabu an bɛ kɛrɛ kɛ ni kɛrɛkɛminan minw ye, o tɛ bɔ adamadenw fɛ; Ala yɛrɛ ta fɛn barakamanw lo, minw bɛ se ka hali kɛrɛkunbɛnkogow ci. 5Miiriya minw bɛ mɔgɔw lafiri, ani fɛn o fɛn bɛ mɔgɔw bari ka Ala ta lɔnniya sɔrɔ, an bɛ o bɛɛ cɛn; an bɛ mɔgɔw bɛɛ ta miiriya yɛlɛma janko o ye Kirisita kan mina. 6Ni aw nana labɛn ka anw lamɛn fɛn bɛɛ ra tuma min na, o tuma, minw bɛ ban ka anw lamɛn, an bɛna olugu bɛɛ koro ka o bla sira ɲanaman kan.

7Aw ɲa bɛ min ye, aw bɛ ko latigɛ ka kaɲa ni o dɔrɔn le ye. Ni mɔgɔ min lara a ra ko ale ye Kirisita ta ye, o tigi fana ka kan k’a lɔn, ka la a ra ko ale ye Kirisita ta ye cogo min na, ko anw fana ye Kirisita ta ye ten le. 8Sabu Matigi ka fanga min di an ma, o kun ye ka aw lataga ɲa le; a kun tɛ ka aw halaki. Hali ni ne ka ne yɛrɛ bonya ka a dama tɛmɛ dɔɔnin o fanga kosɔn, o maroya tɛ ne ra.

9Mɔgɔ kana a miiri ko ne bɛ ne ta sɛbɛw cira aw ma janko ka aw lasiran le. 10Sabu dɔw b’a fɔ ko ne ta lɛtɛrɛw kɔnɔ, ne bɛ fariya ka kumagbɛlɛnw fɔ, k’a sɔrɔ ni ne yɛrɛ bɛ ni aw ye, ne tɛ se ka foyi kɛ, ne tɛ se ka kuma ɲanaman yɛrɛ fɔ. 11Ayiwa, mɔgɔ minw bɛ o fɔra, olugu ka kan k’a lɔn ko an bɛ kumana cogo min na an ta lɛtɛrɛw kɔnɔ, ni an sera aw fɛ yi, an fana bɛna a kɛ ten le.

12O mɔgɔ minw bɛ o yɛrɛ tɔgɔɲuman fɔ, anw tɛ sɔn ka an ja gbɛlɛya ka an yɛrɛ jate olugu bɔɲɔgɔnko dɔw ye, walama ka an yɛrɛ suma ni o ye. Olugu bɛ o yɛrɛ suma ni ɲɔgɔn ye, ka o yɛrɛ kaɲa ni ɲɔgɔn ye, ka kaɲa ni o yɛrɛ ta miiriya ye; hakirintanw lo. 13An kɔni t’a fɛ ka an yɛrɛ bonya k’a dama tɛmɛ. Ala ka baara min karifa an ma, o dan ye min ye, an fana bɛ dan o yɔrɔ le ra; nka o baara bonyara ka se fɔ aw fɛ fana.

14An sera aw fɛ yi minkɛ, an belen ma tɛmɛ an dan kan; sabu anw le kɔnna ka se ni Kirisita ta Kibaro Diman* waajuri ye aw fɛ yi. 15O ra, an ma tɛmɛ an ta baara dan kan ka taga tɔw ta baara ta ka an yɛrɛ bonya ni o ye. Ni aw ta lanaya nana bonya, an b’a miiri ko an ta baara bɛna taga ɲa aw fɛ yi, ka kaɲa ni Ala ta dan yiranin ye. 16O cogo ra, jamana minw bɛ aw kɔ fɛ, an bɛna se ka taga Kibaro Diman lase o yɔrɔw ra. Nka dɔw ka baara min kɛ, an t’a fɛ ka an yɛrɛ bonya o ra.

17O le sɛbɛra ko: «Ni mɔgɔ min b’a fɛ k’a yɛrɛ bonya, Matigi ka min kɛ a ye, o tigi ye a yɛrɛ bonya o le kosɔn10.17 Nin kuma fɔra Yeremi 9.22-23.18Ayiwa, o kosɔn mɔgɔ min bɛ a yɛrɛ tɔgɔɲuman fɔ, Ala tɛ sɔn o ta ma; nka Matigi yɛrɛ bɛ mɔgɔ min tɔgɔɲuman fɔ, a bɛ sɔn o tigi le ma.

11

Ciraden faninyafɔbagaw ta ko

(Galasikaw 1.6-9; 4.9-20; Korɛntikaw flanan 12.11-15)

1Ayiwa, ne balemaw, aw ye ne muɲu dɔɔnin! Ne bɛ kuma i ko fatɔ, nka aw ye a muɲu! 2Ne bɛ aw kanu fɔ k’a kɛ ne ra i ko celiya, celiya min bɔra Ala ra. Ne ka aw mamina cɛ kelenpe le ye, min ye Kirisita* ye, janko ka na aw saninyanin di Kirisita ma, i ko sunguru fanin bɛ di a cɛ ma cogo min na.

3Nka aw tugura Kirisita kɔ ni can ni kankelentigiya min ye, ne bɛ siran ko aw ta miiriya kana na cɛn, ka yɛlɛma ka bɔ o sira kan, i n’a fɔ sa ka Awa nɛgɛ cogo min na k’a lafiri. 4Sabu ne k’a ye ko ni mɔgɔ dɔ nana aw waaju ka Yesu wɛrɛ ko fɔ min ni an ta waajuri ta tɛ kelen ye, walama ka nin wɛrɛ ko fɔ, k’a sɔrɔ aw ka min sɔrɔ, o ni o tɛ kelen ye, walama ni mɔgɔ dɔ nana kibaro diman wɛrɛ fɔ aw ye, min ni an ta tɛ kelen ye, aw bɛ sɔn o ma yɔrɔnin kelen na! 5K’a sɔrɔ ne b’a jate ko o ciraden tɔgɔtigiw man fisa ni ne ye foyi ra. 6Hali ni ne ma kɛ kumalɔnbagaba ye, lɔnniya kɔni ta fan fɛ, ne ka dɔ lɔn o ra. An yɛrɛ ka o yira aw ra tuma caman, cogo bɛɛ ra.

7Ne ka Kibaro Diman* fɔ aw ye gbansan, ne ma foyi ɲini aw fɛ minkɛ, ani ne ka ne yɛrɛ majigi ka aw kɔrɔta minkɛ, yala ne ka kojugu le kɛ o ye wa? 8Ne ka lanabagaw ta jɛnkuru dɔw borofɛn mina; ne ka sara mina olugu fɛ, janko ne ye se ka baara kɛ aw ye. Wagati min ne tun bɛ aw fɛ yi, ne tun degura kosɛbɛ, nka ne ma ne ta doni ta ka a la mɔgɔ si kan. 9Balema minw bɔra Masedoni, olugu le nana ne ta makoyafɛnw di ne ma. Ne ma sɔn cogo si ra ka ne ta doni ta ka a la aw dɔ kan; ne fana tɛna sɔn k’a kɛ. 10O ye ne kunkɔrɔtasababu le ye; Akayi jamana bɛɛ ra, mɔgɔ si tɛna se ka o kunkɔrɔtasababu bɔsi ne ra. Ne bɛ o fɔra ka kaɲa ni Kirisita ta can le ye, o can min bɛ ne jusukun na. 11Mun kosɔn ne ka o fɔ? Ko ne tɛ aw kanu wa? Ala k’a lɔn ko ne bɛ aw kanu.

12Nka ne bɛ baara kɛra aw fɛ cogo min na, ne bɛna o le kɛ tuma bɛɛ janko ciraden minw bɛ o yɛrɛ bonyara, ko olugu ta baarakɛcogo ni an ta ye kelen ye, olugu kana kumayɔrɔ sɔrɔ. 13Ciraden faninyafɔbagaw lo, ani baaraden mɔgɔlafiribagaw; o bɛ o yɛrɛ yɛlɛma ka kɛ i ko Kirisita ta ciraden. 14O fana tɛ bara an na, sabu Setana yɛrɛ bɛ a yɛrɛ yɛlɛma ka kɛ i ko Ala ta mɛlɛkɛ nɔɔrɔman dɔ. 15O ra, a kana bara an na fana k’a ye ko Setana ta baaradenw bɛ o yɛrɛ yɛlɛma ka kɛ i ko Ala ta baaraden terenninw. Nka o labancogo bɛna kɛ ka kaɲa ni o ta kɛwalew ye.

Pɔli ta baara ni a ta sɛgɛ

(Korɛntikaw flanan 4.9-13; 6.3-10; Korɛntikaw fɔlɔ 4.8-13; Kɛwalew 20.18-27)

16Ne bɛ kɔsegi a kan, k’a fɔ ko mɔgɔ si kana ne jate fatɔ ye! Nka hali ni aw ko ne ye fatɔ ye, o bɛɛ n’a ta, aw ye sɔn ka ne ta kuma lamɛn, janko ne fana ye waso dɔɔnin. 17Ne bɛna min fɔ ka waso, Matigi ma o don ne da ra; ne bɛ kumana le i ko fatɔ. 18Nka i n’a fɔ mɔgɔ caman bɛ o yɛrɛ bonya ka kaɲa ni adamadenya cogo ye, ayiwa, ne fana bɛna ne yɛrɛ bonya kɛ!

19Ayiwa, aw minw ye hakiritigiw ye, aw bɛ sɔnna fatɔw ta kuma ma! 20O mɔgɔ minw bɛ aw jɔnyamina, ka aw borofɛnw domu, ka aw tɔɲɔ, ka waso aw ra, ka aw lamaroya, aw bɛ olugu ta kow sɔnmina! 21Ne bɛ min fɔra, o maroya bɛ ne ra; anw le ka an yɛrɛ kɛ barakantanw ye!

O bɛɛ n’a ta, tɔw bɛ sɔn ka o yɛrɛ bonya min na, ne fana bɛ se ka ne yɛrɛ bonya o ra; nka ne bɛ kumana i ko fatɔ le dɛ! 22Ni o ko o ye Heburu ye, ne fana ye o dɔ ye. Ni o ko o ye Izirayɛlimɔgɔ ye, ne fana ye o dɔ ye. Ni o ko o ye Iburahima ta duruja ye, ne fana ye o dɔ ye. 23Ni o ko o ye Kirisita* ta baaraden ye, ne ye Kirisita ta baaraden ye ka tɛmɛ olugu kan pewu, nka ne bɛ kumana i ko mɔgɔ min hakiri ɲagamina le. Ne ka baara kɛ ka tɛmɛ o kan, ka bugɔri sɔnmina ka tɛmɛ o kan, ka kasorabla kɛ ka tɛmɛ o kan; siɲaga caman ne nin tora saya da ra.

24Yahudiyaw ka ne bugɔko looru kɛ; a bɛɛ kelen kelen kɛra gbɛɲɛ ɲa bisaba ni kɔnɔntɔn. 25Rɔmu* fagamaw ka ne bugɔko saba kɛ ni gbɛɲɛ ye. Mɔgɔw ka ne bon ni kabakuru ye siɲaga kelen ko o bɛ ne faga. Kurun cɛnna ni ne ye siɲaga saba kɔgɔji kan. Ne ka tere kelen ni su kelen kɛ ji cɛ ma.

26Ne ka dugutaga caman kɛ; tuma dɔw ra ne tun bɛ ɲini ka to ji ra, tuma dɔw ra benkannikɛbagaw tun bɛ ben ne kan, ne nin tun bɛ ɲini ka to a ra ne ta siyamɔgɔw yɛrɛ boro, walama siya wɛrɛ mɔgɔw* boro. Ne nin tun bɛ ɲini ka to a ra dugubaw kɔnɔ, ani kongo kɔnɔ, ani kɔgɔji kan; ne nin tun bɛ ɲini ka to a ra, ka ne to balema faninyafɔbagaw boro.

27Ne ka baara caman kɛ, ka sɛgɛ sɔnmina; ne tora ɲa na su caman, ka kɔngɔ ni minlɔgɔ sɔnmina, ka domunikɛbariya sɔnmina wagati caman, ani nɛnɛ, sabu fani tun tɛ ne boro.

28Ka fara o bɛɛ kan, lon o lon lanabagaw ta jɛnkuruw* bɛɛ hami bɛ ne ra. 29Lanabaga juman baraka le bɛ dɛsɛ, ni a tɛ kɛ i n’a fɔ ne yɛrɛ baraka le dɛsɛra sa? Jɔn le bɛ ben jurumun na, ni o ko tɛ ne jɛni ne jusukun na?

30Ni mɔgɔ ka kan ka waso, min ye ne ta barakantanya ye, ne bɛ waso o le ra. 31Ala min ye Matigi Yesu Fa ye, an bɛ ale min tando tuma bɛɛ, ale k’a lɔn ko ne ma faninya tigɛ.

32Ayiwa, ka ne to Damasi, masacɛ Aretasi ta jamana ɲamɔgɔba ka mɔgɔ dɔw bla ko o ye dugu dondaw kɔrɔsi janko ka ne mina; 33nka lanabagaw ka ne don segi dɔ kɔnɔ ka ne bɔ finɛtiri fɛ, ka ne lajigi ni juru ye dugu kogo kɔ fɛ11.33 Pɔli jigira juru fɛ: Kɛwalew 9.24-25, ka ne kisi ka bɔ o boro.

12

Ala ka baraka don Pɔli ra

(Korɛntikaw fɔlɔ 2.3-5; Korɛntikaw flanan 4.7-10)

1Ayiwa, yala ne ka kan ka waso wa? O tɛ foyi ɲa. O bɛɛ n’a ta, ne bɛna Matigi ta fɛn yiraninw, ani a ta lɔnniya yiranin dɔw lakari sisan.

2Ne ka cɛ dɔ lɔn, Kirisita* ta lanabaga dɔ, bi ye a san tan ni naani ye, Ala ka ale ta ka taga ni a ye fɔ sankolo sabanan kɔnɔnɔ. Ayiwa, a yɛrɛ le tagara wa, walama Ala ka o kow yira a ra le wa, ne ma o lɔn, Ala le ka o lɔn. 3Ne kɔni k’a lɔn ko o cɛ tagara arijana ra ka na. Nka a yɛrɛ le tagara wa, walama Ala ka o kow yira a ra le wa, ne ma o lɔn, Ala le ka o lɔn. 4A tagara arijana ra, a ka kumadiman minw mɛn, o kumaw tɛ se ka lakari; mɔgɔ yɛrɛ man kan ka o kumaw fɔ a da ra.

5Ayiwa, ne bɛ se ka waso o cɛ ɲɔgɔn kosɔn. Nka ne tɛna waso foyi wɛrɛ ra ne yɛrɛ ta ko ra, ni ne ta barakantanyaw tɛ. 6Hali ni ne b’a fɛ ka waso, ne tɛna kɛ fatɔ ye, sabu ne bɛna can le fɔ. Nka ne bɛ je, janko ne bɛ min kɛra, ani ne bɛ min fɔra mɔgɔw ɲa na, o kana ne jate ka tɛmɛ o kan.

7Ayiwa, Ala ka o koba minw yira ne ra, ne tun bɛ se ka ne yɛrɛ waso o ra; o kosɔn Ala ka tɔɔrɔ dɔ la ne kan, ka a kɛ i n’a fɔ ŋani bɛ mɔgɔ tɔɔrɔ cogo min na a farisogo ra. A bɛ i n’a fɔ Setana ta ciraden dɔ le bɛ to ka ne tɔɔrɔ, janko yɛrɛbonya kana don ne ra. 8Ne ka Matigi daari kosɛbɛ fɔ siɲaga saba, ko a ye o tɔɔrɔ mabɔ ne ra; 9nka a ka ne jaabi ko: «Ne ka nɛɛma min kɛ i ye, o bɛ i bɔ, sabu ne ta sebagaya bɛ lɔn ele ta barakantanya le sababu ra.» O kosɔn a ka di ne ye ka waso ne ta barakantanya ra, janko Kirisita* ta sebagaya ye to ne kan. 10O kosɔn ni ne ye barakantan ye, walama ni o bɛ ne nɛni, walama ni ne degura, walama ni o bɛ ne tɔɔrɔ o, walama ni sɛgɛ sera ne ma Kirisita kosɔn, o bɛɛ ka di ne ye; sabu wagati min ne ye barakantan ye, o wagati le ra baraka bɛ sɔrɔ ne ra.

Pɔli ma foyi mina Korɛntikaw fɛ

11Ne kumana i ko fatɔ! Nka aw le ka ne jagboya ka o kɛ. Aw le tun ka kan ka ne tɔgɔɲuman fɔ; sabu hali ni ne tɛ foyi ye, aw bɛ o ciraden tɔgɔtigi minw jatera, olugu man fisa ni ne ye foyi ra. 12Fɛn minw bɛ ne ta ciradenya yira, o yirara aw ra. Ne ka o bɛɛ kɛ ni muɲuri ye; aw ka Ala ta sebagaya tagamasiyɛn caman ye ne fɛ, ani kobaw, ani kabakow.

13Ayiwa, ne ma aw ta wari mina minkɛ ni o dɔrɔn tɛ, ne ka mun le kɛ lanabagaw ta jɛnkuru tɔw ye ni ne ma min kɛ aw ye? Ni o lo, aw ye o kojugu yafa ne ma.

14Ayiwa, ne labɛnnin flɛ, ne bɛ tagara aw fɛ yi; nin bɛna kɛ a siɲaga sabanan ye; nka ne tɛna kɛ doni ye aw kunna, sabu ne tɛ aw borofɛn nɔ fɛ, ne bɛ aw yɛrɛ le nɔ fɛ. Denmisɛnw le tɛ wari ɲini k’a bla o worobagaw ye, nka worobagaw le bɛ wari ɲini k’a bla denmisɛnw ye. 15Ne kɔni, fɛn o fɛn bɛ ne boro, ne bɛ sɔn ka o bɛɛ di aw kosɔn, hali ka ne yɛrɛ di ka fara o kan. Ni ne bɛ dɔ fara ne ta kanuya kan aw ta fan fɛ, yala o bɛna dɔ bɔ aw ta kanuya ra ne ta fan fɛ wa?

16Aw yɛrɛ k’a lɔn ko ne ma ne ta doni ta k’a la mɔgɔ si kan. Nka aw ra dɔw bɛna a fɔ ko: «Pɔli ka cegu dɛ, a ka an ta wari domu ceguya ra le.»

17Ayiwa, ne ka minw ci aw fɛ, yala olugu dɔ tagara aw borofɛnw mina aw ra wa? 18Ne ka Tite daari ko a ye taga aw fɛ yi, ani an balemacɛ. Yala Tite ka aw ta wari mina wa? Ayiwa, yala anw ni Tite ta miiriya bɛɛ tɛ kelen ye wa? An bɛɛ tɛ sira kelen le kan wa?

Pɔli ta hami

19Kabini tuma jan aw b’a miirira ko an bɛ kumana ka jo di an yɛrɛ ma le; nka o tɛ. An ka nin bɛɛ fɔ Ala yɛrɛ le ɲa kɔrɔ, Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya kosɔn. An balema kanuninw, an bɛ o bɛɛ fɔra aw ye janko aw baraka ye bonya lanaya ra. 20Ne bɛ siranna ko ni ne ka taga aw fɛ yi, ne kana taga aw sɔrɔ cogo dɔ ra, cogo min tɛ bɛn ne ma; aw fana kana ne sɔrɔ cogo dɔ ra, cogo min tɛ bɛn aw ma. Ne bɛ siranna ko ne kana taga a sɔrɔ ko kɛrɛmisɛnw bɛ aw cɛ ra, ani ɲangboya, ani jusubɔ, ani sangaɲɔgɔnmaya, ani ɲɔgɔntɔgɔcɛn, ani ɲɔgɔnkɔrɔfɔ, ani yɛrɛbonya, ani koɲagamininw. 21Ne bɛ siranna ko ni ne ka taga aw fɛ yi, Ala kana ne lamaroya kokura tuun aw kosɔn. Mɔgɔ caman minw ka jurumun kɛ, ni o ma nimisa ka o ta ko saninyabariw dabla, ani o ta jatɔyaw, ani o ta kojugu dama tɛmɛninw, ne kana na taga ɲaji bɔ olugu kosɔn tuun.

13

Pɔli ta ladiri laban

1Nin ye a siɲaga sabanan ye ne bɛ tagara aw fɛ yi. Ko bɛɛ ka kan ka ɲanabɔ ka kaɲa ni seere fla walama seere saba ta kumakan le ye13.1 Nin kuma fɔra Sariya 19.15; Matiyu 18.16; Timote fɔlɔ 5.19; Heburuw 10.28.. 2Ne taganin siɲaga flanan na aw fɛ yi, minw ka jurumun kɛ, ne sarara olugu ra, ani tɔw bɛɛ. Sisan ne tɛ yi, nka ne bɛ o lasɔmi tuun, ko ni ne ka na sekɔ aw fɛ yi tuun, ne tɛna ne ɲa tugu foyi kan.

3Aw b’a fɛ k’a lɔn ni Yesu Kirisita le ka ne ta kumafɔtaw don ne da ra; ayiwa, aw bɛna a lɔn. Kirisita* kɔni ma kɛ barakantan ye aw fɛ; a ka a ta sebagaya yira aw ra. 4Can lo, a gbengbenna yiri ra tuma min na, a kɛra barakantan ye. Nka a kununa, a ɲanaman lo sisan Ala ta sebagaya baraka ra. An fana ye barakantanw ye a ta jɛnɲɔgɔnya ra, nka an bɛ ɲanamanya ni a ye Ala ta sebagaya baraka ra aw kosɔn.

5Aw ye aw yɛrɛ flɛ kosɛbɛ k’a lɔn ni aw bɛ lanaya sira kan can ra; aw ye aw yɛrɛ sɛgɛsɛgɛ kosɛbɛ. Aw m’a ye ko Yesu Kirisita bɛ aw kɔnɔ wa? Fɔ ni a kɛra ko aw yɛrɛ le dɛsɛra lanaya ra. 6Nka ne b’a miiri ko aw k’a lɔn ko anw kɔni ma dɛsɛ lanaya ra. 7O bɛɛ n’a ta, an bɛ Ala daari janko aw kana kojugu kɛ. A kana kɛ ko an b’a fɛ k’a yira ko an bɛ se ko ra, nka an b’a fɛ ko aw le ye se ka koɲuman kɛ, hali ni a kɛra i ko anw le dɛsɛra.

8An tɛ se ka foyi kɛ ka Ala ta can bari; an bɛ se ka can lataga ɲa le dɔrɔn. 9Ni aw baraka bonyara, hali ni anw ta dɔgɔyara, an bɛ ɲagari o ra. An bɛ Ala daari min na, o ye ko aw ta lanaya ye bonya ka taga ɲa.

10O kosɔn, ne tɛ ni aw ye, nka ne ka nin sɛbɛ ci aw ma, janko ni ne nana se yi, ne kana na taga kumagbɛlɛn fɔ aw ye tuun, ka kaɲa ni Matigi ta fanga ye; Matigi ka o fanga di ne ma aw ta ɲa le kosɔn, a ma kɛ aw ta halakiri kosɔn.

Fori laban

11Ayiwa, sisan, ne balemaw, ka aw ni hɛra bɛn! Fɛn min bɛ se ka aw kɛ mɔgɔ dafaninw ye, aw ye jija ka o le ɲini, ka ɲɔgɔn ja gbɛlɛya, ka aw ta miiriyaw kɛ kelen ye, k’a to hɛra ye kɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ. Ni o kɛra, kanuya tigi ani hɛra tigi Ala bɛna kɛ ni aw ye.

12Aw ye ɲɔgɔn fo ni kanuyafori saninman ye; Ala ta mɔgɔ saninmanw bɛɛ bɛ aw fo.

13An Matigi Yesu Kirisita ta nɛɛma, ani Ala ta kanuya, ani Nin Saninman* ta jɛnɲɔgɔnya ye to aw bɛɛ fɛ.