KIBAROYAW
TA KITABU FLANAN
Kitabu faamucogo
Kibaroyaw ta kitabu flanan tugura a kitabu fɔlɔ ra; a ni kitabu fɔlɔ sɛbɛcogo kɛra kelen ye. Kibaroyaw ta kitabu flanan bɛ masacɛ Sulemani ta masaya wagati ta kow fɔ an ye, ani Yerobohamu ka jamana sahiliyanfan mɔgɔw lamuruti cogo min na, ka wuri masacɛ Sulemani dencɛ Robohamu kama. O kɔ, a bɛ Zuda mara ta masacɛw ta kow fana fɔ an ye. Kitabu laban na, an b’a ye ko Babilɔnikaw nana Zeruzalɛmu dugu mina, k’a halaki, ka Zuda mara mɔgɔw mina ka taga ni o ye Babilɔni. Nka o kɔ fɛ, masacɛ Sirusi nana Izirayɛlimɔgɔw labla, ko o ye sekɔ Zeruzalɛmu.
An b’a ye ko masacɛ Ezekiyasi ni masacɛ Yoziyasi kɛra masacɛɲumanw ye, sabu o ka Matigi Ala ta sariyaw sira tagama, ka Alaɲasiran don jamanadenw jusukun na, ka hɛra ladon jamana kɔnɔ o ta wagati ra.
Kitabu kɔnɔkow
Masacɛ Sulemani ta masaya damina (1.1-17)
Masacɛ Sulemani ka Alabatosoba lɔ (2.1–7.10)
Masacɛ Sulemani ta masaya laban (7.11–9.31)
Jamana sahiliyanfan mɔgɔw ta murutiri (10.1-19)
Zuda mara ta masacɛw ta ko (11.1–36.12)
Zeruzalɛmu dugu minako (36.13-23)
1Ala ka hakiritigiyaba di Masacɛ Sulemani ma
1Ayiwa, Dawuda dencɛ Sulemani ta masaya sabatira a boro kosɛbɛ, sabu Matigi Ala, a ta Ala tun bɛ ni a ye. O kosɔn Ala ka baraka don a ta masaya ra kosɛbɛ.
2Sulemani kumana Izirayɛli jama bɛɛ fɛ: kɛrɛkuntigi minw bɛ cɛ waga kelen kelen kunna, ani minw bɛ cɛ kɛmɛ kɛmɛ kunna, ani kititigɛbagaw, ani Izirayɛli jamana ɲamɔgɔ tɔw bɛɛ, ani a gbatigiw. 3Sulemani tagara ni o jama bɛɛ ye Gabahɔn kongori yɔrɔ ra, sabu Matigi Ala ta baaraden Musa tun ka o Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* min lalaga kongokolon kɔnɔ, o fanibon tun bɛ Gabahɔn le. 4Nka Dawuda tun ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu yɛrɛ ta ka bɔ Kiriyati Yeharimu, ka taga ni a ye Zeruzalɛmu; a tun ka fanibon min lalaga ka o kɛ a blayɔrɔ ye, a tun tagara a bla o yɔrɔ le ra.
5Huru dencɛ Uri, o dencɛ Bɛtisalɛli tun ka sarakajɛnifɛn siranɛgɛraman min lalaga, o sarakajɛnifɛn fana tun bɛ Gabahɔn, Matigi Ala ta fanibon ɲa fɛ. O ra, Sulemani ni jama bɛɛ tagara yi, ka taga Matigi Ala bato. 6Sulemani yɛlɛnna ka taga o sarakajɛnifɛn siranɛgɛraman kɔrɔ, Matigi Ala ɲa kɔrɔ, Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* kɔnɔ; a ka bɛgan waga kelen kɛ saraka jɛnita* ye, ka o di Ala ma.
7O lon su fɛ, Ala k’a yɛrɛ yira Sulemani na, k’a fɔ a ye ko: «I b’a fɛ ne ye fɛn min di i ma, o fɔ!»
8Sulemani ka Ala jaabi ko: «I ka koɲumanba kɛ ne facɛ Dawuda ye, ka ne sigi masaya ra a nɔ ra. 9O ra, Masa Ala, i ka layiri min ta ne facɛ Dawuda ye, a to o ye dafa, sabu i ka ne sigi masaya ra mɔgɔ minw kunna, o mɔgɔw ka ca i ko dugukolo buguri. 10O ra, hakiritigiya ni lɔnniya di ne ma, janko ne ye ne tagamacogo lɔn nin mɔgɔw ɲa kɔrɔ. Ni o tɛ, jɔn le bɛ se ka i ta mɔgɔw mara, ka nin jama camanba nin mara?»
11Ala k’a fɔ Sulemani ye ko: «Ayiwa, i n’a fɔ o miiriya le bɛ i jusu ra, i m’a ɲini ko i borofɛnw le ye caya, i ma naforo le daari, walama bonya, walama i juguw ta saya, i yɛrɛ ma sijan le daari, fɔ hakiritigiya ni lɔnniya, janko ka ne ta mɔgɔw mara, ne ka i sigi masaya ra minw kunna, 12o ra, hakiritigiya ni lɔnniya bɛna di i ma. O dɔrɔn tɛ, ne bɛna i borofɛnw fana caya, ka naforo di i ma, ka i bonya; masacɛ minw tɛmɛna i ɲa fɛ, ani minw bɛna na i kɔ fɛ, olugu si tɛna i ta ɲɔgɔn sɔrɔ.»
13Sulemani bɔra Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* ɲa fɛ, Gabahɔn kongori kan, ka sekɔ ka taga Zeruzalɛmu. A sigira masaya ra Izirayɛli jamana kunna.
Sulemani ta naforotigiya
(Masacɛw fɔlɔ 10.26-29; Kibaroyaw flanan 9.25-28)
14Masacɛ Sulemani ka sowotorow, ani sowotorotigi dɔw ɲini; sowotoro waga kelen ni kɛmɛ naani (1 400) tun b’a fɛ, ani sowotorotigi waga tan ni fla (12 000). A ka dɔw bla sowotoromaraduguw ra, ka dɔw bla Zeruzalɛmu, masacɛ yɛrɛ kɔrɔ. 15Masacɛ Sulemani ka warigbɛ ni sanin caya Zeruzalɛmu, fɔ k’a kɛ i ko bɛrɛkoro. Sɛdirisunw fana cayara jamana kɔnɔ, fɔ k’a kɛ i ko sikomɔrisun minw bɛ jamana dugumayanfan na. 16Masacɛ Sulemani ta sow tun bɛ bɔ Misiran jamana ni Silisi jamana le ra. Masacɛ ta jagokɛbaga dɔw le tun bɛ taga o san ka na ni o ye. 17O tun bɛ taga sowotorow ni so minw san Misiran ka na, o sowotoro kelen sɔngɔ tun ye warigbɛ kɛmɛ wɔɔrɔ; so kelen sɔngɔ tun ye warigbɛ kɛmɛ ni bilooru. O tun bɛ na ni so dɔw ye, ka na o fiyeere Hɛtikaw ta masacɛw, ani Sirikaw ta masacɛw fana ma.
18Ayiwa, Masacɛ Sulemani nana a fɔ ko o ye so dɔ lɔ Matigi Ala tɔgɔ ra, ani ka masaso dɔ lɔ ale yɛrɛ tɔgɔ ra.
2Sulemani ka Alabatosoba lɔri ko fɔ Tiri masacɛ ye
1Sulemani ka cɛ waga biwolonfla (70 000) kɛ donitabagaw ye, ka cɛ waga biseegi (80 000) kɛ kabakurulɛsɛbagaw ye kuruw ra, ka cɛ waga saba ni kɛmɛ wɔɔrɔ (3 600) kɛ o kuntigiw ye.
2A ka cira bla Tiri masacɛ Huramu ma k’a fɔ a ye ko: «I ka min kɛ ne facɛ Dawuda ye, ka sɛdiriyiriw ci a ma k’a ta sibon lɔ, o ɲɔgɔn fana kɛ ne ye. 3Ne bɛ so dɔ le lɔra Matigi Ala tɔgɔ ra, ne ta Ala, k’a kɛ a batoyɔrɔ ye, janko ka wusunan kasadiman don a ye, ka burusarakaw bɔ a ye wagati bɛɛ, ka saraka jɛnitaw* bɔ, sɔgɔma ni wula fɛ, ani Nɛnɛkirilonw* na, ani karokura ɲanagbɛw ra, ani Matigi Ala, an ta Ala ta ɲanagbɛw bɛɛ ra, i n’a fɔ a ka kan ka kɛ Izirayɛli jamana ra tuma bɛɛ cogo min na. 4Ne b’a fɛ ka so min lɔ, o so bɛna kɛ so belebeleba le ye, sabu an ta Ala le ka bon ni alaw bɛɛ ye. 5Nka jɔn le bɛ se ka so lɔ Ala ye sa? Sankolo ni a bonya bɛɛ tɛ se ka Ala min labɔ, ne ye jɔn le ye ka na a fɔ ko ne bɛ so lɔra o ye? Ne kɔni bɛ se ka yɔrɔ dɔ le lalaga a ye dɔrɔn ka wusunan don a ye.
6«O ra, sisan, ne b’a fɛ i ye mɔgɔ hakiriman dɔ ci ne ma, min bɛ se ka sanin, ani warigbɛ, ani siranɛgɛ, ani nɛgɛfin baara kɛ ka ɲa, ani min bɛ se ka fani don gala ra k’a kɛ fani wulenman bisigiw ye, walama a wulenmanw yɛrɛ, walama a bulamanw, ani min bɛ se ka yiri, walama kabakuru lɛsɛ k’a kɛ fɛn dɔw bisigiya ye. A bɛna baara kɛ ni ne yɛrɛ ta mɔgɔ hakirimanw ye, minw bɛ ne fɛ yan Zeruzalɛmu, ani Zuda mara yɔrɔ tɔw ra, ne facɛ Dawuda tun ka minw ɲini ka bla. 7Sɛdiriyiriw, ani sipɛrɛsiyiriw, ani santaliyiri dɔw fana tigɛ Liban, ka o ci ne ma, sabu ne k’a lɔn ko i ta baaradenw bɛ se Liban yiriw tigɛcogo ra kosɛbɛ. Ne ta baaradenw fana bɛna taga fara i ta baaradenw kan. 8O ye yiri caman tigɛ ne ye, sabu ne bɛna so min lɔ, o bɛna kɛ so belebeleba ɲumanman le ye. 9I ta baaraden minw bɛna yiri ben, ani ka yiri tigɛ, ne bɛna simankisɛ susunin tɔni waga wɔɔrɔ (6 000), ani ɔrize tɔni waga wɔɔrɔ (6 000), ani rɛzɛnji litiri waga kɛmɛ kɔnɔntɔn (900 000), ani turu litiri waga kɛmɛ kɔnɔntɔn (900 000) di olugu ma.»
10Tiri masacɛ Huramu ka sɛbɛ dɔ ci Sulemani ma k’a jaabi ko: «Matigi Ala bɛ a ta mɔgɔw kanu, o kosɔn a ka i kɛ o ta masacɛ ye.»
11Huramu k’a fɔ tuun ko: «Matigi Ala baraka, Izirayɛli ta Ala, ale min ka sankolo ni dugukolo dan; a ka dencɛ hakiriman le di masacɛ Dawuda ma, min bɛ ko lɔn, ani min bɛ ko faamu, min bɛna so lɔ Matigi Ala ye, ka masaso lɔ a yɛrɛ ye.
12«Ayiwa, ne bɛ cɛ hakiriman dɔ blara ka taga i fɛ yi, min bɛ baara lɔn kosɛbɛ; a tɔgɔ ye ko Huramu Abi. 13A bamuso ye Dan ta mɔgɔ dɔ ta denmuso le ye. A facɛ ye Tirika ye. A bɛ sanin ni warigbɛ ni siranɛgɛ ni nɛgɛfin ni kabakuru ni yiri ta baaraw lɔn kosɛbɛ. A bɛ se ka faniw don gala ra k’a ɲa wulen, walama k’a kɛ bulaman ye. A ka lɛnfaniw, ani fani wulenmanw fana baaracogo lɔn. A bɛ se ka tagamasiyɛn suguya bɛɛ kɛ. Ni baara o baara yirara a ra, a bɛ o bɛɛ kɛ. A bɛna taga fara i yɛrɛ ta baaradenw kan, ani ne matigicɛ, i facɛ Dawuda ta baaradenw kan.
14«Ayiwa, ne matigicɛ ka siman ni turu ni rɛzɛnji min ko fɔ, a ye o ci ka na. 15I mako bɛ Liban yiri hakɛya min o min na, anw kɔni bɛna o tigɛ i ye. An bɛna o yiriw bla kɔgɔji kan ka o sama ji kan ka taga se fɔ Zafa; o kɔ, i yɛrɛ bɛna na o ta ka taga ni o ye Zeruzalɛmu.»
16Ayiwa, lonan min o min tun bɛ Izirayɛli jamana ra, Sulemani ka olugu bɛɛ jate tuun, a facɛ Dawuda ta jateri kɔ fɛ. O jate bɛnna mɔgɔ waga kɛmɛ ni bilooru ni saba ni mɔgɔ kɛmɛ wɔɔrɔ ma (153 600). 17Sulemani ka mɔgɔ waga biwolonfla (70 000) bɔ o ra, ka olugu kɛ donitabagaw ye, ka mɔgɔ waga biseegi (80 000) kɛ kabakurulɛsɛbagaw ye kuruw ra, ka mɔgɔ waga saba ni kɛmɛ wɔɔrɔ (3 600) bla o kunna ka o kɔrɔsi janko o ye baara kɛ.
3Alabatosoba lɔri
1Ayiwa, masacɛ Sulemani nana Matigi Ala ta so lɔri damina Zeruzalɛmu, Moriya kuru kan, Ala tun k’a yɛrɛ yira a facɛ Dawuda ra yɔrɔ min na. Dawuda fana tun ka o yɔrɔ le labɛn; o yɔrɔ tun ye Yebusikacɛ Ɔrinan ta simangbasikɛnɛ le ye. 2A ta masaya san naaninan, a karo flanan, o karo tere flanan le ra a ka so lɔri damina.
3Sulemani tun ka Ala ta so bonya hakɛya kɛ min ye, o flɛ nin ye: a k’a janya kɛ nɔngɔn3.3 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa biwɔɔrɔ, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa mugan, ka kaɲa ni fɔlɔfɔlɔ ta sumanikɛcogo ye. 4Bolon min tun bɛ so ɲa fɛ, o janya tun ye nɔngɔn ɲa mugan; o ni bon bonya bɛɛ kɛra kelen ye; a lɔ tun ye nɔngɔn ɲa kɛmɛ ni mugan. Sulemani ka sanin yɛrɛworo la a kɔnɔnɔyɔrɔ bɛɛ kan. 5A ka sipɛrɛsiyiri la bonba yɛrɛ kɔnɔnɔyɔrɔ ra, ka sɔrɔ ka sanin bɛɛ ra ɲumanman la o kan, ka tamarosun ni jɔrɔkɔ dɔw tagamasiyɛn kɛ a kan k’a ɲɛgɛn. 6A ka luluw dondon so kogow ra k’a cɛɲa. A sanin tun ye Parivayimu sanin le ye. 7A ka sanin la so fan bɛɛ ra: bonba, ani a yiriw, ani a dondaw, ani a kogow, ani a daw ta konw; o kɔ, o ka serubɛn mɛlɛkɛw tagamasiyɛnw kɛ kogow kan.
8O kɔ, a ka yɔrɔ saninmanba lɔ; a janya tun ye nɔngɔn ɲa mugan, i ko so yɛrɛ bonya, k’a bonya fana kɛ nɔngɔn ɲa mugan. A ka sanin bɛɛ ra ɲumanman tɔni mugan la o yɔrɔ kan. 9A pɔntiw gbiriya tun ye sanin garamu kɛmɛ wɔɔrɔ. A ka sanin dɔ la bon sanfɛyɔrɔ fana kan.
10A ka serubɛn mɛlɛkɛ fla tagamasiyɛn kɛ yɔrɔ saninmanba kɔnɔ, ka sanin la o kan. 11Serubɛn mɛlɛkɛ fla bɛɛ kamanw janya tun ye nɔngɔn ɲa mugan. Serubɛn mɛlɛkɛ fɔlɔ ta kaman kelen tun ye nɔngɔn ɲa looru; o kaman kun tun bɛ se fɔ so kogo dɔ ma; kama tɔ kelen fana tun ye nɔngɔn ɲa looru; o kun tun bɛ se serubɛn flanan ta kaman kelen kun ma. 12Serubɛn mɛlɛkɛ flanan fana ta kaman kelen tun ye nɔngɔn ɲa looru; o kama kun fana tun bɛ se fɔ so kogo tɔ kelen ma; a kama tɔ kelen fana tun ye nɔngɔn ɲa looru; o fana kun ni serubɛn mɛlɛkɛ fɔlɔ ta kaman kelen kun tun ka ɲɔgɔn bɛn. 13O serubɛn mɛlɛkɛw bɛɛ kamanw foninin janya tun ye nɔngɔn ɲa mugan. O tun ka o lɔ o senw kan, ka o ɲaw sin so kɔnɔnɔyɔrɔ ma.
14A ka boncɛtigɛfani dan ni lɛn jese ye, a bulaman, ani a lomasaraman, ani wulenman; a ka serubɛn mɛlɛkɛw tagamasiyɛnw fana kɛ a kan.
Samasen siranɛgɛramanw
15A ka samasen fla lɔ so ɲafɛyɔrɔ ra, ka o bɛɛ kelen kelen janya kɛ nɔngɔn ɲa bisaba ni looru, ka datugunan dɔ sigi o samasenw bɛɛ kelen kelen kunna; o datugunan bɛɛ kelen kelen janya tun ye nɔngɔn ɲa looru. 16A ka sanin jɔrɔkɔ dɔw lalaga ka o bla samasenw kunna, k’a kɛ i n’a fɔ yɔrɔ saninman ta bɛ cogo min na. A ka gerenadi yiriden bisigiya kɛmɛ lalaga ka o dondon saninjɔrɔkɔw ra. 17A ka o samasenw lɔlɔ Alabatoso ɲafɛyɔrɔ le ra, ka kelen lɔ so donda kininboroyanfan na, ka tɔ kelen lɔ a numanboroyanfan na; min bɛ kininboroyanfan fɛ a ka o tɔgɔ la ko Yakini, ka numanboroyanfan ta tɔgɔ la ko Bohazi3.17 Yakini kɔrɔ ye ko: Ala bɛ baraka di; Bohazi kɔrɔ ye ko: fanga bɛ Ala le ra..
4Sarakajɛnifɛn ni minanba lalagacogo
1Masacɛ Sulemani ka sarakajɛnifɛn dɔ lalaga ni siranɛgɛ ye, k’a janya kɛ nɔngɔn4.1 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa mugan, k’a bonya fana kɛ nɔngɔn ɲa mugan, k’a lɔ kɛ nɔngɔn ɲa tan.
2O kɔ, a ka siranɛgɛ yeele ka minanba koorinin lalaga. A kɔnɔ bonya tun ye nɔngɔn ɲa tan, a lɔ tun ye nɔngɔn ɲa looru, a lamini tun ye nɔngɔn ɲa bisaba. 3A ka misi dɔw bisigiya kɛ minanba jukɔrɔ k’a lamini, k’a kɛ sira fla; misi tan le tun bɛ nɔngɔn ɲa kelen na, ka minanba bɛɛ lamini. A tun ka siranɛgɛ yeele ka o misiw ni minanba bɛɛ le bɔ ɲɔgɔn fɛ nɛgɛkuturu kelen ye. 4Minanba tun siginin bɛ misitoran siranɛgɛraman tan ni fla le kan. Misitoran saba tun ɲasinna sahiliyanfan ma, saba tun ɲasinna terebenyanfan ma, saba tun ɲasinna woroduguyanfan ma, saba tun ɲasinna terebɔyanfan ma. O bɛɛ kɔfɛyɔrɔw tun sinna ɲɔgɔn ma minanba jukɔrɔyɔrɔ ra. 5Minanba ta nɛgɛ bonya tun ye borotɛgɛ ɲa kelen ye. A tun k’a da kuturu k’a kɛ i ko jifiyɛ, i ko yirifiyeren bisigi. Litiri waga kɛmɛ ni mugan (120 000) ɲɔgɔn tun bɛ se ka don minanba kɔnɔ.
6A ka tasa tan lalaga; a ka looru bla kininboroyanfan fɛ, ka looru bla numanboroyanfan fɛ, ka o kɛ minankoyɔrɔw ye. O tun bɛ saraka jɛnitaw* ta minanw ko o yɔrɔ le ra. Minanba koorinin ta ji tun blara sarakalasebagaw yɛrɛ ta saninyari le kama.
Alabatoso ta minan tɔw
7A ka saninfitinadaga tan lalaga, ka kaɲa ni Ala ta cifɔnin ye; o ka o bla Alabatoso kɔnɔ. O ka looru bla kininboroyanfan fɛ, ka looru bla numanboroyanfan fɛ. 8A ka tabali tan lalaga ka o bla Alabatoso kɔnɔ, ka looru bla kininboroyanfan fɛ, ka looru bla numanboroyanfan fɛ. O ka jifiyɛ kɛmɛ lalaga ni sanin ye. 9A ka sarakalasebagaw ta lukɛnɛ lɔ, ani lukɛnɛba, ani lu dondaw, ka siranɛgɛ la a konw kan. 10A ka minanba koorinin bla so kininboroyanfan fɛ, woroduguyanfan ni terebɔyanfan cɛ. 11A ka nɛgɛdagaw fana lalaga, ani buguricɛnanw, ani jifiyɛw.
A kɛra ten, masacɛ Sulemani tun ka baara minw bɛɛ di Huramu ma Ala ta batoso ko ra, a ka o bɛɛ kɛ: 12samasen fla, ani a datugunan koorinin fla minw bɛ bla samasen fla kunna, ani jɔ bisigi fla minw bɛ bla samasenw sanfɛyɔrɔw kan, samasenw kunna; 13ani gerenadi yiriden bisigiya kɛmɛ naani minw dulondulonnin bɛ jɔ fla ra; yiriden sira fla tun bɛ jɔ bɛɛ kelen kelen na, samasenw sanfɛyɔrɔ kunna. 14A ka wotorow fana lalaga, ani tasaba minw tun bɛ wotorow kɔnɔ; 15ani minanba koorinin kelen, ani misitoran tan ni fla, minanba siginin bɛ minw kan; 16ani nɛgɛdagaw, ani buguricɛnanw, ani sogosɔgɔnanw.
Huramu Abi tun ka o fɛn minw bɛɛ lalaga masacɛ Sulemani ye, Matigi Ala ta batoso ta baara kama, o bɛɛ tun lalagara ni siranɛgɛ nugunin le ye.
17Masacɛ tun ko o ye o siranɛgɛ yeele bɔgɔ le ra, ka o fɛnw lalaga; o baara kɛra Zuridɛn kɛnɛgbɛ le ra, Sukɔti dugu ni Sereda dugu cɛ. 18Sulemani tun k’a to o ka o fɛnw lalaga k’a caya fɔ o ma se k’a siranɛgɛ hakɛya jate tuun.
19Masacɛ Sulemani ka Ala ta batoso ta minan tɔw bɛɛ lalaga fana: sarakabɔnan saninlaman, ani sarakaburuw tun bɛ bla tabali minw kan, 20ani fitinadagaw ni o ta fitinaw, minw lalagara ni sanin nugunin ye; o tun ka kan ka olugu mana ka kaɲa ni Ala ta cifɔnin ye yɔrɔ saninman ɲa fɛ; 21ani yirifiyerenw bisigiyaw, ani fitinaw, ani tasuma lalaganan saninlamanw, min lalagara ni sanin bɛrɛbɛrɛ yɛrɛworo ye; 22ani muruw, ani jifiyɛw, ani bɛlɛnw, ani tasumabɔnanw, minw lalagara ni sanin nugunin ye, ani so kɔnɔnɔyɔrɔ ta kon min lalagara ni sanin ye, min bɛ yɔrɔ saninmanba donda ra, ani min bɛ Alabatoso yɛrɛ donda ra.
5Jɛnɲɔgɔnya kɛsu blara Alabatoso kɔnɔ
1Ayiwa, masacɛ Sulemani nana Matigi Ala ta batoso baaraw bɛɛ kɛ ka ban tuma min na, a facɛ Dawuda tun ka fɛn minw bla danna Ala ye, warigbɛw, ani saninw, ani minan tɔw, a tagara o fɛnw bɛɛ bla Ala ta batoso naforoblayɔrɔ ra. 2O kɔ, masacɛ Sulemani ka Izirayɛli cɛkɔrɔbaw, ani maraw ta kuntigiw, ani a gbatigiw bɛɛ lajɛn Zeruzalɛmu, ka na Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ta ka bɔ Dawuda ta masabonba* kɔnɔ, min ye Siyɔn ye.
3Izirayɛli cɛw bɛɛ nana lajɛn masacɛ Sulemani kɔrɔ, san karo wolonflanan na, ɲanagbɛ wagati ra.
4Izirayɛli cɛkɔrɔbaw bɛɛ nana. Levi* ta mɔgɔw ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta. 5O ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta, ani Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon, ani fɛn saninman minw bɛɛ tun bɛ fanibon kɔnɔ. Sarakalasebagaw* ni Levi* ta mɔgɔw le ka o fɛnw ta ka taga. 6Masacɛ Sulemani, ani Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ tun nana lajɛn a kɔrɔ, o bɛɛ tun bɛ jɛnɲɔgɔnya kɛsu ɲa fɛ; a cayakojugu fɛ, mɔgɔ ma se k’a jate k’a da lɔn.
7O ra, sarakalasebagaw* tagara ni Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ye, ka taga a bla a blayɔrɔ ra, Alabatosoba kɔnɔnɔyɔrɔ ra, yɔrɔ saninmanba kɔnɔ, serubɛn mɛlɛkɛw kamanw jukɔrɔ; 8sabu serubɛn mɛlɛkɛw kamanw tun foninin bɛ jɛnɲɔgɔnya kɛsu blayɔrɔ kunna. O kamanw tun ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ni a berew bɛɛ datugu. 9O tun ka berew janya, k’a kɛ fɔ mɔgɔ tun bɛ se ka to yɔrɔ saninman kɔnɔ, yɔrɔ saninmanba donda ra k’a ye; nka mɔgɔ tun tɛ se ka to kɛnɛ ma k’a ye. O fɛnw tora o yɔrɔ le ra yi fɔ bi.
10Foyi wɛrɛ tun tɛ jɛnɲɔgɔnya kɛsu kɔnɔ ni kabakuru walaka fla tɛ; Musa le tun ka o bla a kɔnɔ Horɛbu kuru yɔrɔ ra, wagati min Matigi Ala tun ka jɛnɲɔgɔnya don ni Izirayɛlimɔgɔw ye, o bɔtɔ Misiran.
11Ayiwa, sarakalasebagaw nana bɔ yɔrɔ saninmanba kɔnɔ. O y’a sɔrɔ sarakalasebaga min o min tun bɛ yi, olugu bɛɛ tun ka o yɛrɛ saninya; hali sarakalasebagaya da tun ma se minw ta jɛnkuru ma, o bɛɛ tun ka o yɛrɛ saninya.
12Levi* ta mɔgɔ minw bɛɛ tun ye fɔrifɛntigiw ye, Asafu, ani Heman, ani Yedutun, ani o dencɛw ni o balemaw, olugu bɛɛ tun ka lɛnfaniɲumanw don, ka lɔ sarakajɛnifɛn terebɔyanfan na ni o ta siranɛgɛtɛgɛrɛ ye, ani o ta koraw, ani o ta gɔniw ye o boro. Sarakalasebaga kɛmɛ ni mugan fana tun bɛ ni o ye, olugu tun bɛ buruw fiyɛra. 13Burufiyɛbagaw, ani dɔnkirilabagaw nana jɛn ka dɔnkiri la ɲɔgɔn fɛ, ka o kan kɛ i ko mɔgɔ kelen, ka Matigi Ala tando, k’a bonya. Burufiyɛbagaw, ani siranɛgɛtɛgɛrɛ fɔbagaw, ani fɔrifɛnfɔbaga tɔw fana ka o ta fɔrifɛnw fɔ; o ka o kanw kɔrɔta ka Matigi Ala tando, ka dɔnkiri la Ala ye, k’a fɔ ko:
«A ka ɲi,
a ta ɲumanya tɛ ban ka ye!»
O ka o fɔ minkɛ, sankaba dɔ ka Matigi Ala ta so fa, fɔ 14sarakalasebagaw ma se ka to so kɔnɔ ka o ta baara kɛ tuun, sankaba kosɔn; sabu Matigi Ala ta nɔɔrɔ tun ka Alabatoso fa.
6Sulemani ta kuma
1Sulemani ko: «Matigi Ala, ele tun k’a latigɛ ko i bɛ to dibiba le kɔnɔ! 2Ne ka so ɲumanba dɔ lɔ i ye, i bɛna to yɔrɔ min na, wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ!»
3O kɔ, masacɛ k’a ɲasin Izirayɛli jama bɛɛ lajɛnnin ma, ka dugawu kɛ o ye, ka o lɔnin to.
4A k’a fɔ ko: «Ne bɛ baraka la Matigi Ala ye, Izirayɛli ta Ala, sabu a da tun ka layiri min ta ne facɛ Dawuda ye, a boro ka o layiri dafa. A tun k’a fɔ a ye ko: 5‹Kabini lon min na ne ka ne ta mɔgɔw labɔ Misiran jamana ra, ne tun ma dugu si ɲanawoloma Izirayɛli ta gbaw si ra, k’a fɔ ko o ye so lɔ, ne tɔgɔ bɛ se ka sigi yɔrɔ min na; ne fana tun ma mɔgɔ si ɲanawoloma, ka o kɛ ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ɲamɔgɔ ye. 6Nka ne nana Zeruzalɛmu le ɲanawoloma, ka ne tɔgɔ la o dugu ra, ka Dawuda ɲanawoloma k’a kɛ ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ta ɲamɔgɔ ye.›
7«A kɔni tun bɛ ne facɛ Dawuda jusu ra ka Alabatosoba dɔ lɔ Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala tɔgɔ ra. 8Nka Matigi Ala k’a fɔ ne facɛ Dawuda ye, ko: ‹I n’a fɔ a bɛ i jusu ra ka so dɔ lɔ ne tɔgɔ ra, o miiriya min bɛ i jusu ra o ka ɲi. 9Nka ele le tɛna o so lɔ. I dencɛ, min ye i yɛrɛ woroden ye, o le bɛna o so lɔ ne tɔgɔ ra.›
10«Ayiwa, Matigi Ala tun ka layiri min ta, a ka o dafa. Ne nana kɛ ne facɛ Dawuda nɔ ra, ka sigi masaya ra Izirayɛli jamana kunna, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ cogo min na; ne ka o so lɔ Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala tɔgɔ ra. 11Matigi Ala ka jɛnɲɔgɔnya min don ni Izirayɛlimɔgɔw ye, o jɛnɲɔgɔnya kitabu bɛ kɛsu min kɔnɔ, ne ka o kɛsu bla o so kɔnɔ.»
Sulemani ka Ala daari
12Ayiwa, masacɛ Sulemani lɔra Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn ɲa fɛ, k’a ɲasin Izirayɛli jama bɛɛ ma, k’a boro fla kɔrɔta san fɛ. 13A tun ko o ye tintin dɔ lalaga ni siranɛgɛ ye, lukɛnɛ cɛmancɛ ra, k’a janya kɛ nɔngɔn6.13 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa looru, k’a bonya fana kɛ nɔngɔn ɲa looru, k’a lɔ kɛ nɔngɔn ɲa saba. Sulemani tun lɔra o tintin le kan. A nana a kinbiri gban, Izirayɛli jama bɛɛ lajɛnnin ɲa kɔrɔ, k’a boro fla kɔrɔta san fɛ, 14k’a fɔ ko:
«E, Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala! Ele bɔɲɔgɔnko Ala tɛ san fɛ, walama dugukolo kan. I ta jɔn minw bɛ i ta siraw tagama ka ɲa ni o jusukun bɛɛ ye, i bɛ to jɛnɲɔgɔnya ra ni olugu ye ka koɲuman kɛ o ye. 15O ra, i tun ka min fɔ i ta jɔncɛ ye, min ye ne facɛ Dawuda ye, i ka o kɛ. I yɛrɛ da tun ka o layiri min ta a ye, i yɛrɛ boro ka o le dafa bi.
16«Ayiwa, sisan Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala, i tun ka layiri min ta i ta jɔncɛ ye, min ye ne facɛ Dawuda ye, o layiri dafa a ye. I tun k’a fɔ a ye ko: ‹I dencɛ dɔ bɛna sɔrɔ tuma bɛɛ, min bɛna sigi masaya ra ne ɲa kɔrɔ, Izirayɛlimɔgɔw kunna, ni o kɔni ka o tagamacogo kɔrɔsi, ka ne ta sariyaw sira tagama ka ɲa, i ko ele yɛrɛ k’a tagama cogo min na.›
17«Ayiwa, sisan, Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala, i tun ka o kuma min layiri ta i ta jɔncɛ Dawuda ye, a to o kuma ye kɛ can ye!
18«Nka yala can yɛrɛ ra Ala bɛ se ka to dugukolo kan yan ni adamadenw ye wa? Sankolo ni a bonya bɛɛ lajɛnnin, ni Ala ma se ka kun o kɔnɔ, o tuma ne ka nin so min lɔ, o bɛna mun le ɲa sa? 19O bɛɛ n’a ta, Matigi Ala, ne ta Ala, i toro malɔ i ta jɔncɛ ta daarikan ni a ta makarikan na; i ta jɔncɛ kulekan ni a ta daarikan lamɛn. 20I janto nin so ra su ni tere; sabu i k’a layiri ta ko i tɔgɔ bɛna sigi nin yɔrɔ le ra. I ta jɔncɛ bɛ daariri min kɛra nin yɔrɔ ra, o lamɛn!
21«Ni i ta jɔncɛ ni i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw, ka o ɲasin nin yɔrɔ ma ka daariri kɛ tuma o tuma, i ye sɔn ka o ta makarikanw lamɛn. I ye to i sigiyɔrɔ ra, sankolo ra, ka o lamɛn. I ye o lamɛn ka yafa o ma.
22«Ni dɔ k’a mɔgɔɲɔgɔn hakɛ ta, ni a fɔra ko o tigi ye kari o ko kosɔn, ni a ka kan ka kari i ta sarakajɛnifɛn le ɲa fɛ nin so kɔnɔ yan, 23ele le bɛna to sankolo ra ka o ko lamɛn; ele yɛrɛ le bɛna i ta jɔnw kiti tigɛ, ka o ko ɲanabɔ. Min jarakira, i bɛ kiti ben o kan k’a ta kɛwale kunko ben a yɛrɛ kan; min jo lo, i bɛ jo di o ma, k’a mina ka kaɲa ni a ta terenninya ye.
24«Ni i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw nana taga kɛrɛ ra, ni o juguw tagara se o ra, k’a sababu kɛ ko o ka i hakɛ ta, ni o sekɔra ka na i fɛ ka na i tɔgɔ bonya, ni o ka i daari, ka makarikanw fɔ nin so kɔnɔ yan, 25i ye to sankolo ra ka sɔn ka o lamɛn. I ye i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ta jurumunw yafa o ma; i ka jamana min di o ma, ani o bɛmaw ma, i ye o lasekɔ ka na o jamana ra tuun.
26«Ni sankolo nana datugu, k’a kɛ ko sanji tɛ nana tuun, k’a sababu kɛ ko i ta mɔgɔw ka i hakɛ ta, ni o ka ɲasin nin so ma ka i daari, ka i tɔgɔ bonya, ka o ta jurumunw dabla ka na i fɛ, sabu o ta jurumunw ko ka o jusu kasi, 27o tuma, i ye to sankolo ra ka i ta jɔnw lamɛn, minw ye i ta mɔgɔw ye, Izirayɛlimɔgɔw; i ye o ta jurumunw yafa o ma. O ka kan ka siraɲuman min tagama, i ye o yira o ra, ka sanji ben i ta dugukolo kan, i ka o dugukolo min di o ma k’a kɛ o ta ye.
28«Ni kɔngɔ nana ben jamana kan, walama banajugu, walama simancɛnbanaw, walama ni ɲɔdomutɔnw, walama ni tumuwulenninw nana siman cɛn, walama ni Izirayɛlimɔgɔw juguw nana o lamini o ta dugubaw kɔnɔ, ni kojugu min o min, walama ni bana min o min ka ben mɔgɔw kan, 29ni mɔgɔ o mɔgɔ, walama i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ kelen kelen jusu kasira kosɛbɛ o ko ra, fɔ ka nimisa, ni o ka i daari, ka makarikanw fɔ, ka o boro sin nin so ma, 30i ye to i sigiyɔrɔ ra sankolo ra yi ka o lamɛn. I ye yafa o ma, ka bɛɛ sara ka kaɲa ni a ta kɛwale ye, sabu ele ka bɛɛ kelen kelen jusukunnako lɔn; ele kelen le ka adamadenw bɛɛ jusukunnako lɔn. 31Ni o kɛra, o bɛna siran i ɲa, ka to i ta sariyaw sira kan wagati bɛɛ, nin jamana ra, i ka min di an bɛmaw ma.
32«Ayiwa, lonan minw tɛ i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw dɔw ye, ni olugu dɔ bɔra jamanajan dɔ ra ka na yan, i tɔgɔba ni i ta sebagaya ni i ta baraka bonya kosɔn, ni a nana a ɲasin nin so ma ka i daari, 33i ye to i sigiyɔrɔ ra sankolo ra k’a lamɛn. Ni o lonan ka i daari fɛn o fɛn na, i ye o kɛ a ye, janko dugukolo siyaw bɛɛ ye i tɔgɔ lɔn, ka siran i ɲa, i n’a fɔ i yɛrɛ ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw; o ye a lɔn ko ne ka nin so min lɔ, ko i tɔgɔ le bɛ batora nin so kɔnɔ.
34«Ni i ta mɔgɔw nana bɔ ka taga o juguw kɛrɛ, ni a ka kɛ yɔrɔ o yɔrɔ ye, ni o ka o ɲasin i ta dugu ma, i ka dugu min ɲanawoloma, ka o ɲasin nin so ma, ne ka nin so min lɔ i ye, ni o ka i daari, 35i ye to sankolo ra ka o ta daaririw, ani o ta makarikanw lamɛn, ka lɔ ni o kunko ye.
36«Ni o ka i hakɛ ta, sabu mɔgɔ si tɛ yi ni min tɛ jurumun kɛ, ni i dimina o kɔrɔ ka o don o juguw boro, ni o juguw ka o mina ka taga ni o ye jɔnya ra jamana dɔ ra, yɔrɔjan na walama yɔrɔsurun na, 37o minana ka taga jamana min na, ni o tora yi ka o ta miiriya yɛlɛma, ni o nimisara ka makarikanw fɔ i ye o minabagaw ta jamana ra yi, k’a fɔ ko: ‹An ka jurumun kɛ, an ka ko bɛnbari kɛ, an jarakira›, 38ka o to o jamana ra yi, o juguw ka o mina ka taga ni o ye jamana min na, ni o sekɔra ka na i fɛ ni o jusukun bɛɛ ye, ani o nin bɛɛ ye, ka o ɲasin nin jamana ma, i ka jamana min di o bɛmaw ma, ani ka o ɲasin nin dugu ma, i ka nin dugu min ɲanawoloma, ka o ɲasin nin so ma, ne ka min lɔ i ye, ni o ka i daari, 39i ye to i sigiyɔrɔ ra sankolo ra ka o ta daaririw, ani o ta makarikanw lamɛn, ka lɔ ni o kunko ye. I ye yafa i ta mɔgɔw ma, sabu o ka i hakɛ ta.
40«E, ne ta Ala, sisan, daariri o daariri bɛ kɛ nin yɔrɔ ra yan, i ye sabari ka i janto an na, ka i toro malɔ ka o daaririw lamɛn.
41«E, Masa Ala, sisan i wuri, i ye na i ta laganfiyayɔrɔ ra,
i ni i ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu, i ta sebagaya bɛ min kan.
Masa Ala, i ta sarakalasebagaw ye kisiri kɛ o kannaderege ye;
i ɲasiranbagaw ye ɲagari i ta koɲumanw kosɔn!
42E, Masa Ala, i kana i kɔ di i ta masacɛ ma, i ka ale min ɲanawoloma!
I ka koɲumanba min layiri ta Dawuda ye, i hakiri to o ra!»
7Sulemani ka saraka bɔ Ala ye
1Sulemani ka Ala daari ka ban tuma min na, tasuma bɔra san fɛ, ka na saraka jɛnitaw, ani saraka tɔw bɛɛ jɛni; Ala nɔɔrɔ ka Alabatoso fa. 2Sarakalasebagaw ma se ka don Matigi Ala ta so kɔnɔ tuun, sabu Matigi Ala nɔɔrɔ tun ka Alabatoso fa. 3Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ɲa tun bɛ tasuma ni Matigi Ala ta nɔɔrɔ jigitɔ ra so kɔnɔ. O ka o kinbiri gban, ka o ɲa biri dugu ma Alabatoso lu kɛnɛ ra, ka Ala bato, ka baraka la a ye k’a fɔ ko:
«A ka ɲi,
a ta ɲumanya tɛ ban ka ye!»
4Masacɛ Sulemani ni jama bɛɛ ka sarakaw bɔ Matigi Ala ye. 5Masacɛ Sulemani ka saraka minw bɔ Matigi Ala ye, o kɛra misi waga mugan ni fla (22 000); sagaw ni baw faranin ɲɔgɔn kan o kɛra bɛgan waga kɛmɛ ni mugan (120 000). Masacɛ ni jama bɛɛ ka o sarakaw le bɔ ka Ala ta batoso saninya k’a bla danna a ta baara kama. 6Sarakalasebagaw tun bɛ o ta lɔyɔrɔw ra. Levi* ta mɔgɔw fana tun lɔnin bɛ ni o ta fɔrifɛnw ye o boro, o tun bɛ Matigi Ala tando ni minw ye; masacɛ Dawuda le tun ka o fɔrifɛnw lalaga, ko o ye Matigi Ala tando ni o ye, k’a fɔ ko: «Ɔnhɔn, a ta ɲumanya tɛ ban ka ye!» Dawuda le tun ka o bla o fɔrifɛnw fɔri ra, ko o ye Matigi Ala tando. Sarakalasebagaw* kɔni, olugu tun lɔra Levi* ta mɔgɔw ɲa fɛ, ka to ka buruw fiyɛ. Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ tun lɔnin bɛ.
7Alabatoso lukɛnɛ cɛmancɛyɔrɔ min bɛ Matigi Ala ta so ɲafɛyɔrɔ ra, Masacɛ Sulemani ka o yɔrɔ saninya, janko ka saraka jɛnitaw* ni ninsɔndiya sarakaw* turumanyɔrɔw jɛni o yɔrɔ ra, sabu a tun ka siranɛgɛ sarakajɛnifɛn min lalaga, saraka jɛnitaw* ni siman sarakaw, ani bɛgan turumanyɔrɔw bɛɛ tun tɛ se ka jɛni o sarakajɛnifɛn kan.
8Sulemani ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ka ɲanagbɛ7.8 O ɲanagbɛ tun ye gbatakɔrɔsigi ɲanagbɛ le ye. kɛ o wagati ra, fɔ tere wolonfla. K’a ta Lebo Hamati, ka taga a bla fɔ Misiran kɔba kɔrɔ, jama camanba le tun nana ka bɔ o yɔrɔ bɛɛ ra.
9A tere seeginan, o ka jamalajɛnba dɔ kɛ ka Ala bato; o ra, o ka tere wolonfla le kɛ sarakajɛnifɛn saninyari ra, ka sɔrɔ ka ɲanagbɛ fana kɛ fɔ tere wolonfla tuun.
10San karo wolonflanan tere mugan ni sabanan na, Sulemani ka jama labla, ko o ye taga o ta so. O jusu tun diyara, o bɛ ɲagarira Matigi Ala ta koɲumanw bɛɛ kosɔn, a tun ka o koɲuman minw kɛ Dawuda ni Sulemani ye, ani a ta mɔgɔw bɛɛ ye, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye.
Ala k’a yɛrɛ yira Sulemani na tuun
11Ayiwa, Sulemani nana Matigi Ala ta so ni masaso lɔ ka ban. Fɛn o fɛn tun bɛ a jusu ra, ni a tun b’a fɛ k’a kɛ Matigi Ala ta so ko ra, ani a yɛrɛ ta so ko ra, a ka o bɛɛ kɛ a cogo ra. 12Matigi Ala k’a yɛrɛ yira Sulemani na su fɛ, k’a fɔ a ye ko: «Ne sɔnna i ta daariri ma; o kosɔn ne bɛna nin so ɲanawoloma k’a kɛ ne ta sarakabɔyɔrɔ ye. 13Ni ne ka na sankolo datugu, ko sanji kana ben, walama ka tɔnw bla ko o ye jamana simanw domu, walama ka banajuguw bla ne ta mɔgɔw ra, 14ayiwa, ne ta mɔgɔw, ne tɔgɔ lara minw na, ni olugu ka o yɛrɛ majigi, ka ne daari, ka jija ka ne ta nɛɛma ɲini, ni o ka o ta sirajuguw bla, ne bɛna to sankolo ra ka o lamɛn, ka o ta jurumunw yafa o ma, ka o ta jamana kɛnɛya. 15Ayiwa, k’a ta bi ra, daariri o daariri bɛna kɛ nin yɔrɔ ra yan, ne bɛna ne janto aw ra, ka ne toro malɔ ka o daaririw lamɛn. 16Sisan, ne ka nin so ɲanawoloma, k’a saninya k’a bla, janko ne tɔgɔ ye kɛ a kan wagati bɛɛ; ne bɛna ne janto nin so ra wagati bɛɛ; ne hakiri fana bɛna to a ra wagati bɛɛ. 17Ni ele kɔni ka tagama ne ɲa kɔrɔ i n’a fɔ i facɛ Dawuda k’a kɛ cogo min na, ani ne ka min fɔ i ye, ni i ka o kɛ, ni i ka ne ta cifɔninw, ani ne ta kolatigɛninw sira tagama, 18ne bɛna i ta masaya sabati, i n’a fɔ ne tun ka jɛnɲɔgɔnya don ni i facɛ Dawuda ye cogo min na, k’a fɔ ko mɔgɔ dɔ bɛna sɔrɔ a ta denw na tuma bɛɛ min bɛna sigi a nɔ ra, ka kɛ Izirayɛlimɔgɔw ɲamɔgɔ ye.
19«Nka ni aw kɔni ka aw yɛrɛ mabɔ ne ra, ka aw kɔ don ne ta cifɔninw, ani ne ta kumaw ra, ne ka minw yira aw ra, ni aw tagara ala wɛrɛw le bato, ka aw kinbiri gban olugu kɔrɔ, 20o tuma ne ka nin jamana min di aw ma, ne bɛna aw mina ka aw labɔ o jamana ra; ne ka nin so min fana saninya ka ne tɔgɔ la a ra, ne bɛna ban o so ra, k’a to mɔgɔw bɛɛ ye aw tɔgɔ don o ta zanaw ra, ka yɛrɛko aw ma siya tɔw bɛɛ cɛ ra. 21O ra, nin so ni a bonya bɛɛ, ni mɔgɔ o mɔgɔ nana kɛ tɛmɛ ye a kɔrɔ, o tigi bɛna kabakoya, k’a fɔ ko: ‹Mun kosɔn Matigi Ala ka nin ko ɲɔgɔn kɛ nin jamana ra, ani nin so ra dɛ?› 22Mɔgɔw bɛna o jaabi ko: ‹O ka o kɔ don Matigi Ala ra, o bɛmaw ta Ala min tun ka o labɔ Misiran jamana ra; o tagara ala wɛrɛw kɔ ka taga o kinbiri gban olugu kɔrɔ ka o bato. O kosɔn a ka nin kojuguw bɛɛ lase o ma.› »
8Sulemani ta baara tɔw
1Sulemani ka san mugan le kɛ Matigi Ala ta batoso ni ale yɛrɛ ta so lɔri ra. 2O kɔ, Huramu tun ka dugu minw di a ma, a ka o duguw lɔ kokura, ka Izirayɛlimɔgɔ dɔw bla o duguw kɔnɔ.
3O kɔ, Sulemani tagara Hamati Soba dugumɔgɔw kɛrɛ, ka o ta dugu mina. 4Tadimɔri dugu min bɛ kongokolon fan na, a ka o fana lɔ kokura; a ta fɛnmarayɔrɔw tun ye dugu minw ye Hamati mara ra, a ka o duguw fana lɔ kokura. 5Bɛti Horɔn dugu min bɛ sanfɛyɔrɔ ra, ani Bɛti Horɔn dugu min bɛ jigijigi ra, a ka o duguw lɔ, ka o kɛ dugu barakamanw ye, ka kogow kɛ ka o lamini, ka sɔgɔnanw kɛ a dondaw ra ni nɛgɛberew ye. 6A ka Balati dugu fana lɔ, ani a ta fɛnmaraduguw bɛɛ, ani a tun bɛ a ta sowotorow ni a ta sow mara dugu minw na. A tun b’a fɛ ka baara o baara kɛ, a ka o bɛɛ kɛ Zeruzalɛmu, ani Liban, ani a ta fanga tun bɛ jamana min o min kan.
7Siya dɔw tun bɛ yi, olugu tun tɛ Izirayɛlimɔgɔ dɔw ye. Olugu tun ye Hɛtikaw, ani Amɔrikaw, ani Perezikaw, ani Hevikaw, ani Yebusikaw ye. 8O siyaw ta durujaw le tun tora jamana kɔnɔ, sabu Izirayɛlimɔgɔw tun ma olugu halaki. Sulemani ka o mɔgɔw le bla jagboyabaaraw ra; o tora o le ra fɔ ka na se bi ma. 9Sulemani ma sɔn ka Izirayɛlimɔgɔ si bla jagboyabaara ra. A ka o bla kɛrɛkɛdenya le ra. A ka dɔw kɛ kɛrɛkɛden dɔw kuntigiw ye, ka dɔw kɛ a ta jamana ɲamɔgɔw ye, ka dɔw kɛ a ta sowotoro kuntigiw ye, ka dɔw kɛ a ta sowotorotigiw ye. 10Masacɛ Sulemani ta baaraden kuntigiw le tun ye olugu ye; o tun ye cɛ kɛmɛ fla ni cɛ bilooru. Olugu le tun siginin bɛ jamana kunna.
11Sulemani nana Farawona denmuso labɔ Dawuda ta masabonba kɔnɔ; a tun ka so min lɔ a ye, a tagara a bla o so kɔnɔ, sabu Sulemani tun b’a fɔra ko ale ta muso man kan ka to Izirayɛli masacɛ Dawuda ta masabonba kɔnɔ, ko sabu ni Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu ka se yɔrɔ o yɔrɔ, ko o yɔrɔ saninyanin lo.
Sulemani ka saraka minw bɔ Ala ye
12Sulemani tun bɛ to ka saraka jɛnitaw bɔ Matigi Ala ye, Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn kan, a tun ka o sarakajɛnifɛn min lɔ Alabatoso bolon ɲafɛyɔrɔ ra, 13i n’a fɔ a tun ka kan ka kɛ cogo min na, ka kaɲa ni Musa ta kuma ye, ko sarakaw ye bɔ Nɛnɛkirilonw na, ani karokura ɲanagbɛw ra, ani ɲanagbɛ saba minw bɛ deri ka kɛ san o san, minw ye burufunubari ɲanagbɛ ye, ani simantigɛ ɲanagbɛ, ani gbatakɔrɔsigi ɲanagbɛ. 14A ka sarakalasebagaw sigisigi, o bɛɛ ni o ta jɛnkuru, ka kaɲa ni o ta baaraw ye, i n’a fɔ a facɛ Dawuda tun k’a kɛ cogo min na. A ka Levi* ta mɔgɔw fana sigi ka kaɲa ni o ta baaraw ye; olugu ta baara tun ye Matigi Ala tandori ye, ani ka sarakalasebagaw dɛmɛ o ta lon o lon baaraw ra. A ka dakɔrɔsibagaw fana sigi, ka jɛnkuru bɛɛ kelen kelen sigi, ka kaɲa ni a ta donda ye, i n’a fɔ Ala ta ciraden Dawuda tun k’a fɔ ko a ye kɛ cogo min na. 15Dawuda tun ka ko o ko fɔ sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔw ye, fɛn tɔw ko ra, ani Ala ta naforoblayɔrɔ ko ra, o ma jɛngɛ ka bɔ o kow si sira kan.
16O ra, Sulemani k’a ta baara bɛɛ kɛ ka ban; k’a ta lon min na Matigi Ala ta so ju sigira, fɔ ka taga baara bɛɛ ban. A kɛra ten, Matigi Ala ta so baara bɛɛ banna.
17O kɔ, Sulemani wurira ka taga Esiyɔn Gebɛri, ani Elati, kɔgɔjida ra, Edɔmu mara ra. 18Masacɛ Huramu k’a ta baaraden dɔw ci ka na kurun dɔw di Sulemani ma, ani baaraden dɔw; olugu tun ka kurun baara lɔn kosɛbɛ. Olugu ni Sulemani ta baaradenw tagara Ofiri; o tagara sanin tɔni tan ni looru bɔ, ka na o di Sulemani ma.
9Saba masamuso nana masacɛ Sulemani fɛ
1Ayiwa, Saba jamana ta masamuso nana Sulemani ko mɛn; a nana Zeruzalɛmu, ko a bɛna a ta hakiritigiya kɔrɔbɔ k’a flɛ ni ɲininkarigbɛlɛn dɔw ye. A nana ni a nɔfɛmɔgɔ caman ye; a nana ni ɲɔgɔmɛw ye, ani kasadiyananw, ani sanin caman, ani luluw; o tun ka o doniw la o ta ɲɔgɔmɛw kɔ ra ka na. Ko o ko tun bɛ a jusu ra, a nana kuma ni masacɛ Sulemani ye o bɛɛ ra. 2A ka ɲininkari min o min kɛ, Sulemani k’a jaabi o bɛɛ ra. A ta ɲininkari si ma gbɛlɛya masacɛ ma. Kuma si ma sɔrɔ ni min jaabiri ma sɔrɔ Sulemani fɛ.
3Ayiwa, Saba jamana masamuso ka Sulemani ta hakiritigiya ye; Sulemani ka masaso min lɔ, a ka o fana ye. 4Domuni minw bɛ kɛ masacɛ ta so, a ka o ye; a ka jamana ɲamɔgɔw sibonw fana ye. Baaraden minw bɛ domuni ni minnifɛnw di mɔgɔw ma, a ka olugu ye; o bɛ saraka jɛnita* minw bɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, a ka o bɛɛ ye minkɛ, a kabakoyara fɔ k’a dabari ban. 5A ko masacɛ ma ko: «Ka ne to ne ta jamana ra, ne ka min mɛn i ta baaraw ko ra, ani i ta hakiritigiya ko ra, o bɛɛ ye can le ye. 6Nka ne tun ma la o kow ra, fɔ ne yɛrɛ ɲa nana la a kan tuma min na. Can ra, min fɔra ne ye i ta hakiritigiya bonya ko ra, o tɛ hali a tarancɛ bɔ. Ne ka min mɛn, i ta hakiritigiya tɛmɛna o bɛɛ kan pewu. 7Ele ta mɔgɔw ta ka di, i ta jamana ɲamɔgɔw fana ta ka di, sabu olugu bɛ i kɔrɔ yan ka to ka i ta hakiritigiyakumaw lamɛn wagati bɛɛ. 8Matigi Ala, i ta Ala baraka, sabu i ko diyara a ye, o kosɔn a ka i sigi masaya ra, ka i kɛ masacɛ ye Matigi Ala, i ta Ala tɔgɔ ra. I ta Ala ka Izirayɛlimɔgɔw kanu; a fana b’a fɛ ka o sabati wagati bɛɛ, o kosɔn a ka i sigi o kunna ka i kɛ o ta masacɛ ye, janko i ye mɔgɔw ta kow ɲanabɔ ni can ni terenninya ye.»
9O kɔ, Saba jamana ta masamuso ka masacɛ Sulemani bonya ni sanin kilo waga saba ni kɛmɛ looru (3 500) ye, ani kasadiyananw, ani lulu camanba. A ka kasadiyanan hakɛya min di masacɛ Sulemani ma, mɔgɔ si ma na ni o ɲɔgɔn ye ka na a di a ma k’a ye tuun fiyewu.
10Masacɛ Huramu ta baaradenw, ani Sulemani ta baaraden minw tun tagara sanin ɲini Ofiri ka na ni a ye, olugu tun nana ni santaliyiri ni luluw fana ye. 11Masacɛ Sulemani ka o santaliyiri kɛ ka Matigi Ala ta batoso donda yɛlɛnyɔrɔ lalaga, ani a yɛrɛ ta masaso donda. A ka koraw ni gɔniw lalaga dɔnkirilabagaw ye. O fɛnw ɲɔgɔn tun ma deri ka ye fɔlɔ Zuda mara ra.
12Ayiwa, Saba jamana masamuso tun bɛ fɛn o fɛn fɛ, ani a ka fɛn o fɛn daari, masacɛ Sulemani ka o bɛɛ di a ma. Sulemani ka fɛn minw di a ma, o cayara ka tɛmɛ ale masamuso yɛrɛ ta fɛn dininw kan pewu. O kɔ, a ni a ta mɔgɔw wurira ka sekɔ ka taga o ta jamana ra.
Sulemani ta naforotigiya
13Ayiwa, sanin hakɛya min tun bɛ na di Sulemani ma san o san, o tun ye sanin kilo waga mugan (20 000) ye. 14Jagokɛbagaw ni fiyeerekɛbagaw tun bɛ na ni min ye, o nin tun tɛ o ra; Arabujamana masacɛw, ani jamana kuntigiw fana tun bɛ na sanin ni warigbɛ di masacɛ Sulemani ma.
15Masacɛ Sulemani ka nɛgɛbɛnnan belebele kɛmɛ fla lalaga ni sanin gbasinin ye; o bɛɛ kelen kelen kɛra ni sanin kilo wɔɔrɔ wɔɔrɔ le ye. 16A ka nɛgɛbɛnnan fitini kɛmɛ saba fana lalaga ni sanin gbasinin ye; o bɛɛ kelen kelen kɛra ni sanin kilo kelen ni tarancɛ le ye. A ta masaso min bɛ wele ko Liban yiritu, o ka o nɛgɛbɛnnanw bla o bon dɔ le kɔnɔ. 17Masacɛ Sulemani ka masasiginan jamijan dɔ fana lalaga ni samaɲin ye, ka sanin yɛrɛworo la a yɔrɔ bɛɛ kan. 18Yɛlɛnyɔrɔ tun bɛ o masasiginan na, ka senlayɔrɔ wɔɔrɔ kɛ a yɛlɛnyɔrɔ ra; senblayɔrɔ saninlaman dɔ le tun nɔrɔnin bɛ masasiginan na. Borolayɔrɔ tun bɛ a fan fla bɛɛ ra. O tun ka jara dɔw bisigiya lɛsɛ ka o lɔlɔ a borolayɔrɔ bɛɛ kelen kelen kɔrɔ. 19O ka jara bisigiya tan ni fla lɛsɛ ka o lɔlɔ masasiginan senlayɔrɔw kɛrɛ fɛ; jara kelen tun bɛ senlayɔrɔ kelen fan kelen na, kelen bɛ a fan dɔ ra. Nin masasiginan ɲɔgɔn tun ma deri ka lalaga jamana si ta masacɛ ye.
20Masacɛ Sulemani ta minninkɛminanw bɛɛ tun ye sanin le ye. A ta masaso min bɛ wele ko Liban yiritu, o domunikɛminanw bɛɛ tun lalagara ni sanin nugunin le ye. Warigbɛminan tun tɛ a ta minanw si ra, sabu wari tun tɛ jate fɛnba ye tuun masacɛ Sulemani ta tere ra. 21Jirakurunbaw tun bɛ masacɛ Sulemani fɛ; Huramu ta mɔgɔw le tun bɛ o kuruntigiw ye. San saba o san saba, o kurunbaw tun bɛ na ni sanin ni warigbɛ ni samaɲinw ye, ani sulaw ni makankɔnɔw ye.
22Masacɛ Sulemani tɔgɔ bonyara ka tɛmɛ dugukolo masacɛ tɔw bɛɛ ta kan, a ta naforotigiya ni a ta hakiritigiya kosɔn. 23Dugukolo masacɛw bɛɛ tun b’a fɛ ka masacɛ Sulemani ye, janko Ala ka hakiritigiya min di a ma, ka o lamɛn. 24O bɛɛ tun bɛ na ni o ta bonyaw ye ka na o di a ma: fɛn warigbɛramanw, ani fɛn saninlamanw, ani faniw, ani kɛrɛkɛminanw, ani kasadiyananw, ani sow, ani sofaliw. A tun bɛ kɛ ten le san o san. 25Somarayɔrɔw ni sowotoromarayɔrɔ waga naani (4 000) le tun bɛ Sulemani fɛ, ani sowotorotigi waga tan ni fla (12 000). A tun ka olugu bla sowotoromaraduguw ra, ka dɔw fana bla Zeruzalɛmu, ale yɛrɛ kɔrɔ. 26Sulemani ta fanga tun bɛ o yɔrɔ mara masacɛw bɛɛ kan. K’a ta Efirati ba ra, ka taga a bla fɔ Filisikaw ta jamana ra, ani ka taga a bla fɔ Misiran jamana kɔrɔ. 27Masacɛ Sulemani ka warigbɛ caya Zeruzalɛmu, k’a kɛ i ko bɛrɛkoro. Sɛdirisunw fana cayara jamana kɔnɔ, i ko sikomɔrisun minw bɛ jamana dugumayanfan na. 28Masacɛ Sulemani ta sow tun bɛ bɔ Misiran, ani jamana wɛrɛw ra.
Sulemani ta saya
29Ayiwa, masacɛ Sulemani ta ko tɔw, a damina ni a laban, o bɛɛ fɔra cira Natan ta sɛbɛw kɔnɔ, ani Silokacɛ Ahiya ta cirayakumaw ra, ani ladibaga Ido ta kumaw ra, a ka kuma minw fɔ Nebati dencɛ Yerobohamu ta ko ra. 30Sulemani ka san binaani le kɛ masaya ra Izirayɛli jamana bɛɛ kunna. 31O kɔ, a sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don a facɛ Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A dencɛ Robohamu sigira masaya ra a nɔ ra.
10Robohamu ma Izirayɛlimɔgɔw lamɛn
1Robohamu tagara Sikɛmu, sabu Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ tun tagara lajɛn Sikɛmu ko o b’a kɛ masacɛ ye. 2Nebati dencɛ Yerobohamu ka o kuma mɛn; o y’a sɔrɔ ale tun bɛ Misiran, sabu a tun borira masacɛ Sulemani ɲa ka taga dogo Misiran. A bɔra o le ra Misiran ka sekɔ ka na. 3O tagara a wele ka na. A ni Izirayɛli jama bɛɛ tagara kuma Robohamu fɛ. O k’a fɔ Robohamu ye ko: 4«I facɛ kɔni tun ka doniba le la an kan. Nka ni ele ka sɔn ka an bɔ o jagboyabaaraw ra, ani i facɛ ka doniba min la an kan, ni i ka o doni fiyɛnya an kan, o tuma an bɛna to ka baara kɛ i ye.»
5Robohamu ka o jaabi ko: «Ni tere saba tɛmɛna, aw ye sekɔ ka na ne fɛ.» Mɔgɔw wurira ka taga.
6Ayiwa, cɛkɔrɔba minw tun bɛ jamana ɲamɔgɔya ra ni Robohamu facɛ Sulemani ye, k’a to si ra, masacɛ Robohamu tagara o cɛkɔrɔbaw fɛ, ka taga o ɲininka ko: «Aw b’a fɛ ne ye nin mɔgɔw jaabi cogo di le?» 7Olugu kumana a fɛ k’a fɔ a ye ko: «Ni i kɔni ka nin mɔgɔw minako ɲa, ka i yɛrɛ ko diya o ye, ka kumaɲuman fɔ o ye, o tuma o fana bɛna kɛ i ta baaradenw ye wagati bɛɛ.»
8Nka Robohamu banna cɛkɔrɔbaw ta ladiri ma. A ni kanbelen minw tun lamɔna ɲɔgɔn fɛ, o minw tun bɛ a kɔrɔ, a ka olugu le ɲininka. 9A k’a fɔ olugu ye ko: «Aw ko di? An ka kan ka nin mɔgɔw jaabi cogo di le? O b’a fɔra ko ne facɛ ka doni min la olugu kan, ko ne ye o doni fiyɛnya.»
10O kanbelen minw ni Robohamu tun lamɔna ɲɔgɔn fɛ, olugu ka Robohamu jaabi ko: «Nin mɔgɔ minw k’a fɔ i ye ko: ‹I facɛ ka doni gbiriman le la an kan, nka ele ye an ta doni fiyɛnya›, taga o jaabi ko: ‹Ne borokanden fitini ka bon ni ne facɛ soro ye! 11Aw ko, ko ne facɛ ka doni gbiriman la aw kan, nka ne belen bɛna dɔ le fara o doni gbiriya kan. Ne facɛ ka aw koro ni gbɛɲɛw le ye, nka ne bɛna aw koro ni nɛgɛgbɛɲɛw le ye.› »
12Ayiwa, o dugusagbɛ flanan, Yerobohamu ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ nana masacɛ Robohamu fɛ, i n’a fɔ masacɛ yɛrɛ tun k’a fɔ o ye cogo min na, ko: «Ni tere saba tɛmɛna aw ye na ne fɛ.» 13Masacɛ ka mɔgɔw jaabi ni kumajuguw le ye. A ma cɛkɔrɔbaw ta ladirikan jate. 14Kanbelenw ka ladirikan min fɔ a ye, a ka o le fɔ mɔgɔw ye; a ko: «Ne facɛ ka doni gbiriman le la aw kan, nka ne belen bɛna dɔ le fara o doni gbiriya kan. Ne facɛ ka aw koro ni gbɛɲɛw le ye, nka ne bɛna aw koro ni nɛgɛgbɛɲɛw le ye.»
15O ra, jama tun bɛ min ɲinina masacɛ fɛ, masacɛ ma sɔn ka o jate, sabu o kow bɛɛ tun bɔra Matigi Ala yɛrɛ le ra, janko a tun ka kuma min don Silokacɛ Ahiya da ra k’a lase Nebati dencɛ Yerobohamu ma, o kuma ye kɛ can ye.
Izirayɛlimɔgɔw kan taranna
16Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw k’a ye ko masacɛ ma olugu lamɛn minkɛ, o k’a fɔ masacɛ ye ko:
«An ta foyi tɛ Dawuda fɛ,
jɛnɲɔgɔnya foyi tɛ an ni Yese dencɛ cɛ.
Izirayɛlimɔgɔw, an bɛɛ ye taga an ta so!
Ele Dawuda dencɛ,
i yɛrɛ ye i janto i ta so ra sisan!»
A kɛra ten, Izirayɛlimɔgɔw tagara o ta so. 17Izirayɛlimɔgɔ minw tun bɛ Zuda mara duguw ra, Robohamu sigira masaya ra olugu dama le kunna. 18Masacɛ Robohamu k’a ye ten minkɛ, jagboyabaaraw ta ko kuntigi min ye Hadoramu ye, a belen ka ale ci ka taga Izirayɛlimɔgɔw fɛ. Nka Izirayɛlimɔgɔw ka o bon ni kabakuru ye fɔ k’a faga. Masacɛ yɛrɛ jijara le ka don a ta sowotoro kɔnɔ ka bori ka taga Zeruzalɛmu. 19O le kosɔn, Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ murutira Dawuda ta somɔgɔw kama fɔ ka na se bi ma.
11Ala ma sɔn Izirayɛlimɔgɔw ye ɲɔgɔn kɛrɛ
1Ayiwa, Robohamu tagara se Zeruzalɛmu minkɛ, a ka Zuda ta mɔgɔw, ani Boniyaminu ta mɔgɔw lajɛn. O kɛra kɛrɛkɛcɛfari waga kɛmɛ ni biseegi (180 000), ko o bɛ taga Izirayɛli kɛrɛ, ka jamana bɛɛ bla ale Robohamu ta fanga kɔrɔ. 2Nka Matigi Ala kumana a ta cira dɔ fɛ, min tɔgɔ tun ye ko Semaya; Ala k’a fɔ a ye ko: 3«A fɔ Sulemani dencɛ Robohamu ye, min ye Zuda masacɛ ye, ani Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ bɛ Zuda ni Boniyaminu ta mara ra, 4ko Matigi Ala ko: ‹Aw kana wuri ka taga aw balemaw kɛrɛ dɛ! Aw bɛɛ ye sekɔ ka taga aw ta so, sabu nin ko bɔra ne yɛrɛ le ra.› »
Ayiwa, o ka Matigi Ala kan mina; o sekɔra, o ma taga Yerobohamu kɛrɛ tuun.
Robohamu ka dugu minw lalaga
5Robohamu tun siginin bɛ Zeruzalɛmu le, nka a ka dugu barakaman dɔw lɔ Zuda mara ra. 6A ka Bɛtilɛhɛmu lɔ, ani Etamu, ani Tekoha, 7ani Bɛti Suri, ani Soko, ani Adulamu, 8ani Gati, ani Maresa, ani Zifu, 9ani Adorayimu, ani Lakisi, ani Azeka, 10ani Soreha, ani Ayalɔn, ani Heburɔn; a ka o lɔ Zuda mara ra, ani Boniyaminu ta mara ra, ka o kɛ dugu barakamanw ye. 11A ka o duguw kogow lalaga, ka jamanatigi dɔw sigi o duguw kɔnɔ, ka domunifɛn caman bla o kɔrɔ yi, ani turu ni rɛzɛnji. 12A ka nɛgɛbɛnnanw ni tamanw bla o duguw bɛɛ kɔnɔ, ka o duguw fanga bonya kosɛbɛ. Zuda mara ni Boniyaminu ta mara bɛɛ tun ye a ta ye.
Sarakalasebagaw nana Robohamu fɛ
13Sarakalasebagaw* ni Levi* ta mɔgɔ minw tun bɛ Izirayɛli jamana fan bɛɛ ra, olugu nana ka bɔ o ta maraw bɛɛ ra ka na fara Robohamu kan. 14O bɔra ka o ta duguw ni o ta bɛganmarayɔrɔw ni o ta dugukolow to yi, ka na Zuda mara ra, ani Zeruzalɛmu, sabu Yerobohamu ni a dencɛ tun ma sɔn k’a to o ye o ta sarakalasebagaya baara kɛ Matigi Ala ye. 15Yerobohamu tun ka sɔnnikɛyɔrɔ dɔw lɔ kongoriw kunna; a yɛrɛ ka sarakalasebaga dɔw sigi a yɛrɛ ye, janko olugu ye sarakaw bɔ o yɔrɔw ra, ani ka ale yɛrɛ ta batofɛnw sɔn, a tun ka o batofɛn minw lalaga ka o kɛ bakɔrɔnin walama misiden tagamasiyɛnw ye.
16Nka a tun bɛ Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ jusu ra ka tugu Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala kɔ, olugu bɔra Izirayɛli ta gbaw bɛɛ ra ka gban Levi* ta mɔgɔw kɔ, ka taga Zeruzalɛmu, ka taga to ka saraka bɔ Matigi Ala ye, o bɛmaw ta Ala. 17O kɛra sababu ye ka Zuda mara ta masaya sabati, ka baraka di Sulemani dencɛ Robohamu fana ma, ka se fɔ san saba; sabu o ka Dawuda ni Sulemani ta sira tagama k’a dan san saba le ma.
Robohamu ta musow
18Ayiwa, Robohamu tun ka Yerimɔti denmuso Mahalati furu. Yerimɔti tun ye Dawuda dencɛ dɔ ye, a ka min sɔrɔ ni a muso Abihayili ye; Abihayili tun ye Yese dencɛ Eliyabu denmuso le ye. 19Mahalati ka dencɛ minw woro Robohamu ye, o tun ye Yehusi, ani Semariya, ani Zahamu ye. 20O kɔ, Robohamu ka Abusalɔn denmuso fana furu, min ye Mahaka ye. O muso ka Abiya, ani Atayi, ani Ziza, ani Selomiti woro. 21Abusalɔn denmuso Mahaka ko tun ka di Robohamu ye ka tɛmɛ a muso tɔw bɛɛ kan, ani a ka jɔnmuso minw bɛɛ kɛ a musow ye. Muso tan ni seegi le tun b’a fɛ; a tun ka jɔnmuso biwɔɔrɔ kɛ a musow ye fana. A ka dencɛ mugan ni seegi ni denmuso biwɔɔrɔ le sɔrɔ.
22Robohamu tun ka lɔyɔrɔ fɔlɔ di a muso Mahaka dencɛ Abiya le ma, ka ale kɛ a balemaw bɛɛ ta ɲamɔgɔ ye, sabu a tun b’a fɛ ka ale le sigi masaya ra. 23A ka hakiritigiya sɔrɔ k’a dencɛ tɔw bɛɛ janjan ka taga Zuda ta maraw, ani Boniyaminu ta maraw bɛɛ ra, ka o sigi dugu barakamanw kɔnɔ; a ka domunifɛn caman mara o ye, ka muso caman furu o ye fana.
12Masacɛ Sisaki tagara Zeruzalɛmu kɛrɛ
1Robohamu ta masaya nana sabati tuma min na, ani ale yɛrɛ nana se sɔrɔ kosɛbɛ tuma min na, a ka Matigi Ala ta sariya sira tagama dabla. Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ tugura a kɔ fana. 2Robohamu ta masaya san loorunan na, Misiran masacɛ Sisaki nana Zeruzalɛmu kɛrɛ. O kɛra, sabu Izirayɛlimɔgɔw tun ka Matigi Ala kan bla. 3Sowotoro waga kelen ni kɛmɛ fla (1 200), ani sotigi waga biwɔɔrɔ (60 000) le tun bɛ Sisaki fɛ. A nana ka bɔ Misiran ni jama camanba ye. Libikaw tun bɛ o ra, ani Sukikaw, ani Etiyopikaw. 4Dugu barakaman minw tun bɛ Zuda mara ra, a ka olugu mina, ka bɔ yi ka taga se fɔ Zeruzalɛmu.
5Ayiwa, cira Semaya tagara Robohamu ni Zuda mara ɲamɔgɔw fɛ; olugu tun tagara lajɛn Zeruzalɛmu, Sisaki ɲasiran kosɔn. A ko o ma ko: «Matigi Ala ko: ‹Aw bɔra ne kɔ, o kosɔn ne fana bɛ bɔ aw kɔ, ka aw to Sisaki boro.› »
6Izirayɛli jamana ɲamɔgɔw, ani masacɛ Robohamu ka o yɛrɛ majigi; o ko: «Matigi Ala terennin lo!»
7Matigi Ala nana a ye ko o ka o yɛrɛ majigi minkɛ, a k’a ta kuma lase Semaya ma tuun k’a fɔ a ye ko: «O ka o yɛrɛ majigi minkɛ, ne tɛna o halaki tuun; sani wagati dɔɔnin, ne bɛna o bɔsi. Ne tɛna ne ta dimi ben Zeruzalɛmu kan tuun Sisaki sababu ra. 8O bɛɛ n’a ta, o bɛna to Sisaki ta fanga kɔrɔ. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn fɛn min tɔgɔ ye ka baara kɛ ne ye, ani fɛn min tɔgɔ ye ka baara kɛ jamana wɛrɛw ta masacɛw ye.»
9Misiran masacɛ Sisaki nana Zeruzalɛmu dugu kɛrɛ. A ka Matigi Ala ta batoso naforow ta, ani masacɛ yɛrɛ ta so ta naforow; a ka fɛn bɛɛ ta. Masacɛ Sulemani tun ka nɛgɛbɛnnan saninlaman minw lalaga, a ka o ta fana. 10Masacɛ Robohamu ka nɛgɛbɛnnan siranɛgɛraman dɔw lalaga, ka o bla o nɔ ra; a ka o karifa masacɛ ta so kɔrɔsibagaw kuntigiw ma, minw tun bɛ to ka masacɛ ta so donda kɔrɔsi. 11Ni masacɛ tun bɛ taga Matigi Ala ta batoso kɔnɔ tuma o tuma, o kɔrɔsibagaw tun bɛ na o nɛgɛbɛnnanw ta ka taga ni o ye Alabatoso kɔnɔ; o kɔ, o bɛ sekɔ ni o ye o ta so.
12Ayiwa, Robohamu k’a yɛrɛ majigi minkɛ, Matigi Ala ta dimi malara; a ma o halaki pewu. Koɲuman dɔw fana tun bɛ kɛra Zuda mara ra belen.
Robohamu ta masaya laban
13Ayiwa, Masacɛ Robohamu k’a ta fanga sabati kosɛbɛ Zeruzalɛmu, ka to masaya ra. A tun sigira masaya ra k’a si to san binaani ni kelen. A ka san tan ni wolonfla le kɛ masaya ra Zeruzalɛmu; Matigi Ala tun ka o dugu le ɲanawoloma Izirayɛli ta maraw bɛɛ ra, k’a tɔgɔ sigi o yɔrɔ ra. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Naama. Amɔnka tun lo. 14A ka kojugu kɛ, sabu a ma tugu Matigi Ala kɔ ni a jusukun bɛɛ ye.
15Ayiwa, Robohamu ta kɛwalew bɛɛ, k’a ta a damina ra ka taga a bla a laban na, o kow bɛɛ sɛbɛra cira Semaya ta sɛbɛw kɔnɔ, ani ladibaga Ido ta buruju kitabu kɔnɔ. Kɛrɛ tun bɛ Yerobohamu ni Robohamu cɛ wagati bɛɛ.
16O kɔ, Robohamu sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A dencɛ Abiya sigira masaya ra a nɔ ra.
13Zuda masacɛ Abiya ta wagati
1Masacɛ Yerobohamu ta masaya san tan ni seeginan na, Abiya sigira masaya ra Zuda mara kunna. 2A ka san saba le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Mikaya; Uriyɛli denmuso dɔ tun lo, ka bɔ Gibeha. Kɛrɛ tun bɛ Abiya ni Yerobohamu cɛ. 3Abiya nana lɔ kɛrɛ kama ni a ta kɛrɛkɛjama ye: cɛ barakaman waga kɛmɛ naani (400 000), a bɛɛ ye cɛfari dama. Yerobohamu fana nana lɔ a ɲa, kɛrɛ kama, ni kɛrɛkɛcɛ waga kɛmɛ seegi ye (800 000); o bɛɛ ye cɛfariw dama, ani cɛ barakamanw.
4Abiya lɔra Efirayimu kuru dɔ kunna, min ye Semarayimu kuru ye, k’a fɔ ko: «Yerobohamu, ani aw Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ, aw ye ne lamɛn! 5Aw m’a lɔn ko Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ka jɛnɲɔgɔnya yɛlɛmabari le don ni Dawuda ni a ta durujaw ye, ka olugu sigi masaya ra Izirayɛli jamana kunna wagati bɛɛ wa? 6Nka Nebati dencɛ Yerobohamu, min tun ye Dawuda dencɛ Sulemani ta baaraden ye, ale le wurira ka muruti a matigicɛ kama. 7Mɔgɔ gbansan dɔw, mɔgɔ sɔnkolon dɔw fana tagara fara a kan, ka Sulemani dencɛ Robohamu kɛrɛ; i n’a fɔ ale tun ye denmisɛn ye, a ma ko lɔn, a ma se ka lɔ o ɲa.
8«Sisan, Matigi Ala ka masaya min don Dawuda dencɛw boro, aw ko, ko aw b’a fɛ ka olugu kɛrɛ o kosɔn! Aw kɔni ye kɛrɛkɛjamaba ye, ani Yerobohamu ka misiden saninlaman minw lalaga ka o kɛ aw ta alaw ye, o fana bɛ aw boro. 9Nka Matigi Ala ta sarakalasebaga minw ye Haruna dencɛw ani Levi* ta mɔgɔw ye, yala aw ma olugu gbɛn, ka sarakalasebaga dɔw sigi aw yɛrɛ ye i n’a fɔ siya tɔw b’a kɛ cogo min na wa? Aw fɛ, a dan ye mɔgɔ dɔ ye misitoran kaɲaman kelen ni sagajigi wolonfla di, ko a bɛ kɛ sarakalasebaga ye, o tigi bɛ kɛ sarakalasebaga dɔ ye, k’a sɔrɔ aw bɛ saraka bɔ fɛn min ye, o tɛ Ala ye.
10«Anw kɔni, Matigi Ala le ye anw ta Ala ye; anw fana ma bɔ a kɔ fiyewu. An ta sarakalasebaga minw bɛ saraka bɔ Matigi Ala ye, olugu ye Haruna dencɛw le ye; Levi ta mɔgɔw le fana bɛ o dɛmɛna baara ra. 11An bɛ saraka jɛnitaw jɛni Matigi Ala ye lon o lon sɔgɔma ni wula fɛ. An bɛ wusunan kasadiman don Matigi Ala ye. An bɛ sarakaburuw blabla Matigi Ala ɲa kɔrɔ tabali saninman kan. Lon o lon wula fɛ, an bɛ fitina saninman ta fitinaw mana; sabu Matigi Ala, an ta Ala ka min fɔ, an bɛ o sira le tagama. Nka aw kɔni, aw bɔra Matigi kɔ. 12A flɛ, Ala bɛ ni anw ye; ale le bɛ anw ɲa. A ta sarakalasebagaw fana bɛ ni an ye, buru kanba bɛ olugu boro, o bɛna o fiyɛ ni baraka ye aw kama. E, Izirayɛlimɔgɔw, aw kana Matigi Ala, aw bɛmaw ta Ala kɛrɛ, sabu aw tɛna se sɔrɔ fiyewu.»
13Yerobohamu k’a fɔ a ta kɛrɛkɛden dɔw ye ko o ye dogo ka munumunu ka taga lɔ Zuda ta mɔgɔw kɔ fɛ. O ra Yerobohamu ta kɛrɛkɛden tɔw tun bɛ Zuda ta mɔgɔw ɲa fɛ, k’a sɔrɔ dɔw fana tun bɛ o kɔ fɛ. 14Ayiwa, Zuda ta mɔgɔw ka o ɲa munu k’a ye ko dɔw bɛ olugu kɛrɛra kɔ fɛ, dɔw bɛ o kɛrɛra ɲa fɛ minkɛ, o kulera ka Matigi Ala wele. Sarakalasebagaw ka kɛ buruw fiyɛ ye. 15O kɛra minkɛ, Zuda ta kɛrɛkɛdenw ka kulew ci kɛrɛ kosɔn. O ka o kule ci minkɛ, Matigi Ala ka Yerobohamu ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ kɛrɛ ka se di Abiya ni Zuda ta mɔgɔw ma. 16Izirayɛlimɔgɔw borira Zuda ta mɔgɔw ɲa; Ala ka o don Zuda ta mɔgɔw boro. 17Abiya ni a ta mɔgɔw ka se sɔrɔ o kan ka mɔgɔ caman faga; o ka Izirayɛlimɔgɔw ta kɛrɛkɛcɛfariw cɛ waga kɛmɛ looru (500 000) le faga ni muru ye. 18O wagati ra, Izirayɛlimɔgɔw majigira; Zuda ta mɔgɔw ka se sɔrɔ sabu o tun ka o jigi la Matigi Ala le kan, o bɛmaw ta Ala.
19Abiya belen tugura Yerobohamu kɔ, k’a kɛrɛ, ka dugu dɔw mina a ra: Betɛli ni a kɛrɛfɛduguw, Yesana ni a kɛrɛfɛduguw, Efurɔn ni a kɛrɛfɛduguw. 20Yerobohamu ma se ka baraka sɔrɔ tuun Abiya ta wagati ra. O kɔ, Matigi Ala ka tɔɔrɔ dɔ lase a ma, k’a faga. 21Nka dɔ farara Abiya ta fanga kan. A ka muso tan ni naani le furu, ka dencɛ mugan ni fla, ani denmuso tan ni wɔɔrɔ sɔrɔ.
22Abiya ta ko tɔw, a ka min bɛɛ kɛ, ani a ka kuma minw fɔ, o bɛɛ sɛbɛra cira Ido ta sɛbɛw kɔnɔ.
23O kɔ, Abiya sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A dencɛ Asa sigira masaya ra a nɔ ra. Ale ta wagati ra, jamana tora hɛra ra fɔ san tan.
14Zuda masacɛ Asa ta wagati
1Ko minw ka ɲi, ani ko minw terennin lo Matigi Ala, a ta Ala ɲa kɔrɔ, Asa ka o le kɛ. 2A ka siya wɛrɛ mɔgɔw ta sarakabɔnanw bɔ yi, ani o ta sɔnnikɛyɔrɔ minw tun bɛ kongoriw kan, ka o ta kabakurujanw benben, ka jo musoman Asera ta berew fana benben. 3A k’a fɔ Zuda mara mɔgɔw ye ko o ye Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini, o bɛmaw ta Ala, k’a ta sariyaw sira tagama, ani ka to a ta kuma kan. 4A ka sɔnnikɛyɔrɔw, ani wusunandonyɔrɔw cɛn ka bɔ Zuda mara duguw bɛɛ ra. A ta wagati ra kɔni jamana tora ɲasuma ra.
5A ka dugu barakaman dɔw lɔ Zuda mara ra, sabu ɲasuma tun bɛ jamana kɔnɔ. O sanw bɛɛ kɔnɔ, mɔgɔ ma kɛrɛ kɛ ni a ye, sabu Matigi Ala tun ka laganfiya di a ma. 6A k’a fɔ Zuda mɔgɔw ye ko: «An ye nin duguw lɔ, ka o lamini ni kogow ye, ani sankasojanw, ka konw ni sɔgɔnanw kɛ dugu dondaw ra; jamana ye an ta le ye hali bi, sabu an jijara ka tugu Matigi Ala, an ta Ala kɔ. An jijara ka tugu a kɔ, a fana ka laganfiya di an ma fan bɛɛ ra.»
O ka o lɔri kɛ; o ta baara fana ɲana o boro.
Asa ni Etiyopikaw ta kɛrɛ
7Asa ta kɛrɛkɛjama min tun bɔra Zuda mara ra, olugu tun ye cɛ waga kɛmɛ saba (300 000), minw tun bɛ se ka kɛrɛ kɛ ni nɛgɛbɛnnanba ni taman ye. Minw tun bɔra Boniyaminu ta mara ra, olugu tun ye cɛ waga kɛmɛ fla ni biseegi (280 000), minw tun bɛ se ka kɛrɛ kɛ ni nɛgɛbɛnnan fitini ye, ani ka kalan bon. O bɛɛ tun ye kɛrɛkɛcɛfariw le ye.
8Ayiwa, Etiyopikacɛ Zera bɔra ka na o kama ni kɛrɛkɛjama cɛ miliyɔn kelen ye, ani sowotoro kɛmɛ saba; a nana se fɔ Maresa. 9Asa ni a ta kɛrɛkɛjama fana tagara lɔ o ɲa; o ka lɔ kɛrɛ kama Sefata kurufurancɛ ra, Maresa kɔrɔ. 10Asa ka Matigi Ala daari, a ta Ala; a ko: «Matigi Ala, ele bɛ mɔgɔ barakaman dɛmɛ cogo min na, i bɛ barakantan fana dɛmɛ o cogo kelen le ra. Na an dɛmɛ, Matigi Ala, an ta Ala; sabu an ka an jigi la ele le kan, an fana nana ele tɔgɔ le ra nin jamaba kama. Matigi Ala, ele le ye an ta Ala ye; i kana a to adamadenw ye se sɔrɔ ele kan.»
11Matigi Ala k’a to Asa ni Zuda mara mɔgɔw ka Etiyopikaw kɛrɛ ka se o ra, fɔ o borira. 12Asa ni a nɔfɛmɔgɔw ka o gbɛn ka taga se fɔ Gerari; o ka Etiyopikaw camanba faga fɔ ka taga o bɛɛ ban; o bɛɛ halakira Matigi Ala ni a ta kɛrɛkɛjama ɲa fɛ. Asa ni a ta mɔgɔw ka o borofɛn caman cɛ. 13O benna Gerari kɛrɛfɛduguw kan ka olugu kɛrɛ, sabu Matigi Ala tun ka siranyaba bla o mɔgɔw ra; o ka o duguw fɛnw bɛɛ cɛ, sabu fɛn caman tun bɛ o duguw kɔnɔ. 14O benna bɛganmarayɔrɔw fana kan, ka sagaw, ani baw caman mina, ani ɲɔgɔmɛw; o kɔ, o sekɔra ka taga Zeruzalɛmu.
15Asa ka jɛnɲɔgɔnya don ni Ala ye
1Ayiwa, Ala Nin jigira Odɛdi dencɛ Azariya kan. 2A nana Asa kunbɛn k’a fɔ a ye ko:
«Asa, ani aw Zudakaw bɛɛ, ani aw Boniyaminukaw bɛɛ, aw ye ne lamɛn! Ni aw bɛ ni Matigi Ala ye, ale fana bɛ kɛ ni aw ye; ni aw k’a ta jɛnɲɔgɔnya ɲini, a bɛna a yɛrɛ yira aw ra, nka ni aw ka bɔ a kɔ, a fana bɛna bɔ aw kɔ.
3«Kabini wagatijan, Ala ɲanaman tun tɛ Izirayɛlimɔgɔw fɛ, sarakalasebaga tun tɛ o fɛ, min bɛ o karan, sariya fana tun tɛ o fɛ. 4Nka ka o to o ɲani na, o sekɔra ka na Matigi Ala fɛ, Izirayɛli ta Ala; o jijara ka tugu a kɔ, ale fana k’a yɛrɛ yira o ra. 5O wagatiw ra kɔni, mɔgɔ si tun tɛ se ka taga yɔrɔ ra ka sekɔ a yɛrɛ ma hɛra ra; sabu jamana tun ɲagamina, tɔɔrɔ tun benna jamana mɔgɔw bɛɛ kan. 6Siya dɔ tun bɛ siya dɔ kɛrɛ, dugu dɔ tun bɛ dugu dɔ kɛrɛ, sabu Ala tun ka ɲani suguya bɛɛ la o kan fɔ ka o hakiri ɲagami. 7Nka aw kɔni, aw ye jija, aw kana a to aw baraka ye dɔgɔya, sabu aw bɛ min kɛra aw bɛna o sara sɔrɔ.»
8Ayiwa, Asa ka Odɛdi dencɛ ta cirayakumaw mɛn minkɛ, o k’a ja gbɛlɛya. A ka fɛn haramuninw bɔ Zuda mara bɛɛ ra, ani Boniyaminu mara bɛɛ ra, ani a tun ka dugu minw mina Efirayimu kuruyɔrɔw ra. Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn min tun bɛ Alabatoso bolonda ra, a ka o lalaga k’a bla a nɔ ra. 9A ka Zuda ta mɔgɔw, ani Boniyaminu ta mɔgɔw bɛɛ lajɛn, ani Efirayimu ni Manase ni Simeyɔn ta mɔgɔ minw tun nana sigi o fɛ; sabu Izirayɛlimɔgɔ tɔw tun nana a ye ko Matigi Ala, a ta Ala bɛ ni a ye minkɛ, o caman tun nana, ka na to ni a ye. 10O bɛɛ tagara ɲɔgɔn lajɛn Zeruzalɛmu, Asa ta masaya san tan ni loorunan na, a karo sabanan na. 11O tun ka bɛgan minw mina o juguw ra kɛrɛ ra, o ka o dɔw kɛ saraka ye o lon na: misi kɛmɛ wolonfla, ani saga ni ba waga wolonfla (7 000). 12O ka jɛnɲɔgɔnya don ni Ala ye ko o bɛ Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini, o bɛmaw ta Ala, ni o jusukun bɛɛ ye, ani o nin bɛɛ; 13o ko, ko ni mɔgɔ min ma Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini, Izirayɛli ta Ala, ko o tigi ka kan ka faga, mɔgɔba fara a fitini kan, cɛ fara muso kan. 14O karira ka layiri ta Matigi Ala ye ni kanba ye, ka mankanba ci, ka siranɛgɛ buruw, ani sagajigigban buruw fiyɛ. 15Zuda mara mɔgɔw bɛɛ jusu diyara o layiri kosɔn, sabu o tun k’a kɛ ni o jusukun bɛɛ le ye. O yɛrɛ le tun k’a latigɛ o yɛrɛ sago ma, ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini; Matigi Ala fana tun k’a yɛrɛ yira o ra. Matigi Ala ka laganfiya di o ma fan bɛɛ ra.
16Masacɛ Asa ka hali a mamamuso Mahaka bɔ masamusoya ra, sabu ale fana tun ka batofɛn haramunin dɔ lalaga jo musoman Asera tɔgɔ ra. Asa ka o batofɛn laben, k’a karikari, ka taga a jɛni Sedɔrɔn kɔ yɔrɔ ra. 17Nka o bɛɛ n’a ta, sɔnnikɛyɔrɔ minw tun bɛ kongoriw kan, olugu ma bɔ Izirayɛli jamana ra, k’a sɔrɔ Asa tun tugura Matigi Ala kɔ ni a jusukun bɛɛ ye, a ta tere bɛɛ ra. 18A facɛ tun ka fɛn minw di Ala ma, ani ale yɛrɛ tun ka fɛn minw di Ala ma, minan warigbɛramanw, ani a saninlamanw, ani minan suguya wɛrɛw, a nana o fɛnw bɛɛ bla Alabatoso kɔnɔ.
19O kɔ, kɛrɛ ma kɛ tuun fɔ ka taga se Asa ta masaya san bisaba ni loorunan ma.
16Zuda ni Izirayɛli ta kɛrɛ
1Asa ta masaya san bisaba ni wɔɔrɔnan na, Izirayɛli masacɛ Bahesa tagara Zuda mara kɛrɛ. A ko a bɛ Rama dugu lamini ni kogo ye, janko mɔgɔ kana se ka bɔ, walama ka don Zuda masacɛ Asa ta mara ra.
2A kɛra ten minkɛ, warigbɛ ni sanin min tun bɛ Matigi Ala ta batoso naforoblayɔrɔ ra, ani min tun bɛ masaso naforoblayɔrɔ ra, Asa ka o bɛɛ ta, ka o ci Siri masacɛ Bɛni Hadadi ma, min tun bɛ Damasi, k’a fɔ a ye ko: 3«A to ele ni ne ye jɛnɲɔgɔnya don, i ko ne facɛ ni i facɛ tun k’a kɛ cogo min na. A flɛ, ne bɛ nin warigbɛ ni nin sanin ci i ma. O ra, jɛnɲɔgɔnya min tun bɛ i ni Izirayɛli masacɛ Bahesa cɛ, o jɛnɲɔgɔnya cɛn, janko a ye faran ne ra.»
4Bɛni Hadadi sɔnna masacɛ Asa ta kuma ma. A k’a ta kɛrɛkɛdenw kuntigiw ci ka taga Izirayɛli duguw kama. O tagara Iyɔn dugu kɛrɛ, ani Dan dugu, ani Abɛli Mayimu dugu, ani Nɛfitali dugu, o minw bɛɛ tun ye fɛnmarayɔrɔw ye. 5Bahesa nana o mɛn minkɛ, a ka Rama dugu kogo lɔri dabla, ka baaraw lalɔ. 6O ra, masacɛ Asa ka Zudakaw bɛɛ lajɛn; Bahesa tun ka kabakuruw, ani yiri minw lajɛn Rama lɔri kama, o tagara o cɛ, ka na o kɛ ka Geba dugu ni Misipa dugu lɔ.
Ala kumana masacɛ Asa fɛ
7O wagati ra, flɛrikɛbaga Hanani tagara Zuda masacɛ Asa fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «Ayiwa, i ka i jigi la Siri masacɛ le kan, i ma sɔn ka i jigi la Matigi Ala, i ta Ala kan; o ra, Siri masacɛ ta kɛrɛkɛjama bɔsira i boro. 8Yala kɛrɛkɛjamaba le tun tɛ Etiyopikaw, ani Libikaw fɛ, ani sowotorow, ani sotigi camanba wa? Nka o bɛɛ n’a ta, i tun ka i jigi la Matigi Ala kan minkɛ, Matigi Ala ka o bɛɛ don i boro; 9sabu Matigi Ala ɲa bɛ dunuɲa fan bɛɛ yaala, janko minw tugunin bɛ a kɔ ni o jusukunw bɛɛ ye, ka baraka don olugu ra. I ka hakirintanyako le kɛ nin ye; o kosɔn k’a ta bi ra, ele bɛna kɛ kɛrɛ le ra tuma bɛɛ.»
10Ayiwa, Asa dimina flɛrikɛbaga kɔrɔ; a k’a senw don nɛgɛ ra, k’a bla kaso ra, sabu a tun dimina kosɛbɛ a ta kumaw kosɔn. O wagati kelen na fana, Asa ka jamana mɔgɔ dɔw minako juguya.
Masacɛ Asa ta masaya laban
11Ayiwa, Asa ta kow, k’a ta a damina ra, ka taga a bla a laban na, o bɛɛ sɛbɛra Zuda ni Izirayɛli masacɛw ta kow kitabu kɔnɔ. 12Asa ta masaya san bisaba ni kɔnɔntɔnnan na, bana dɔ k’a mina a senw na. O bana juguyara kosɛbɛ. Nka hali k’a to o bana ra, a ma munu Matigi Ala fan fɛ; a tagara flakɛbagaw le fɛ.
13O kɔ, Asa sara, ka taga fara a bɛmaw kan. A sara a ta masaya san binaani ni kelennan le ra. 14A tun ko o ye kaburu min sogi a tɔgɔ ra Dawuda ta masabonba* kɔnɔ, o k’a su don yi. Turulalagabaga dɔw tun ka kasadiyananw, ani turu kasadiman minw lalaga, o ka o kɛ lanan dɔ kan, k’a su la o kan. O ka tasumaba mana k’a sukoya kɛ.
17Zuda masacɛ Yosafati ta wagati
(Masacɛw fɔlɔ 15.24; 22.41-45)
1Yosafati sigira masaya ra a facɛ Asa nɔ ra. A ka baraka don a yɛrɛ ra ka Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ. 2A ka kɛrɛkɛdenw bla Zuda mara dugu barakamanw kɔnɔ, ka kɛrɛkuntigiw sigisigi Zuda mara ra, ani Efirayimu dugu dɔw ra, a facɛ Asa tun ka dugu minw mina. 3Matigi Ala tora ni Yosafati ye, sabu a bɛmacɛ Dawuda tun ka sira min tagama fɔlɔfɔlɔ, a ka o sira le ta. A ma taga Baali ta jow kɔ, 4nka a jijara ka tugu a facɛ ta Ala le kɔ, ka tugu a ta kumaw kɔ; a ma Izirayɛlimɔgɔw ta sira ɲɔgɔn ta. 5Matigi Ala ka masaya sabati a boro; Zuda mara mɔgɔw bɛɛ tun bɛ to ka na ni o borofɛnw ye ka na o di Yosafati ma. O ra, a ka naforo caman, ani bonyaba sɔrɔ. 6A ka Matigi Ala ta sira tagama ni a jusukun bɛɛ ye. Sɔnnikɛyɔrɔ minw tun bɛ kongoriw kan Zuda mara ra, ani jo musoman Asera ta berew, a ka olugu bɔ yi.
7A ta masaya san sabanan na, a ta jamana ɲamɔgɔ minw tun ye Bɛni Hayili ye, ani Abidiyasi, ani Jakariya, ani Netanehɛli, ani Mikaya, a ka olugu ci ka taga mɔgɔw karan Zuda mara duguw ra. 8A ka Levi* ta mɔgɔ minw fana ci ni o ye, o tun ye Semaya ye, ani Netaniya, ani Zebadiya, ani Asahɛli, ani Simiramɔti, ani Yonatan, ani Adoniya, ani Tobiya, ani Tobi Adoniya. A ka sarakalasebaga minw fara Levi* ta mɔgɔw kan, olugu tun ye Elisama ni Yoramu ye. 9Olugu tagara mɔgɔw karan Zuda mara ra ni Matigi Ala ta sariya kitabu ye o boro. O tɛmɛna Zuda duguw bɛɛ ra, ka mɔgɔw karan.
10Matigi Ala ɲasiran donna Zuda mara lamini jamanaw bɛɛ ra; o ma sɔn ka kɛrɛ kɛ ni Yosafati ye. 11Filisika dɔw nana bonyaw di Yosafati ma; o ka ninsɔngɔ sara a ye fana ni warigbɛ ye. Arabuw fana nana sagaw ni baw di a ma: sagajigi waga wolonfla ni kɛmɛ wolonfla (7 700), ani bakɔrɔnin waga wolonfla ni kɛmɛ wolonfla (7 700). 12Dɔ le tun bɛ farara Yosafati ta fanga kan. A ka sankasojan dɔw lɔ Zuda mara ra, ka dugu dɔw fana lɔ ka o kɛ a ta fɛnmarayɔrɔw ye.
13A ka baaraba caman kɛ Zuda duguw kɔnɔ. Kɛrɛkɛden cɛfariw fana tun b’a fɛ Zeruzalɛmu. 14O kɛrɛkɛdenw jateda le ye nin ye, o bɛɛ ni o ta somɔgɔw: Zuda ta mɔgɔw ra, Adina tun ye kuntigi dɔ ye; cɛfari waga kɛmɛ saba (300 000) tun bɛ ni ale ye. 15Min gbanna ale ra, o tun ye Yohanan ye; ale fana tun ye kuntigi dɔ ye; cɛfari waga kɛmɛ fla ni biseegi (280 000) tun bɛ ni ale ye. 16Min gbanna ale ra, o tun ye Zikiri dencɛ Amasiya ye; ale yɛrɛ le tun k’a yɛrɛ di Matigi Ala ma; cɛfari waga kɛmɛ fla (200 000) tun bɛ ni a ye. 17Boniyaminu ta mɔgɔw ra, Eliyada tun ye cɛfari dɔ ye; cɛ waga kɛmɛ fla (200 000) tun bɛ ni ale ye, taman ni nɛgɛbɛnnan tun bɛ o bɛɛ boro. 18Min tun gbanna ale ra, o tun ye Yezabadi ye; cɛ waga kɛmɛ ni biseegi (180 000) tun bɛ ni ale ye, o bɛɛ labɛnnin bɛ kɛrɛ kama. 19Cɛ minw tun bɛ masacɛ ta baara, ra olugu le ye nin ye; masacɛ yɛrɛ tun ka minw sigi Zuda dugu barakamanw ra, olugu nin tɛ o ra.
18Yosafati ka jɛnɲɔgɔnya don ni Akabu ye
1Ayiwa, Yosafati tun ka naforo caman, ani bonyaba sɔrɔ. Furu nana don a ta somɔgɔw ni Akabu ta somɔgɔw cɛ. 2San dama tɛmɛnin kɔ, a tagara Akabu fɛ Samari. Akabu ka sagaw, ani baw, ani misi camanba faga ale ni a nɔfɛmɔgɔw ye. Akabu k’a kɔnɔnɔsu ko o ye taga Ramɔti, Galadi mara ra. 3Izirayɛli masacɛ Akabu k’a fɔ Zuda masacɛ Yosafati ye ko: «Yala i bɛna sɔn ka taga ni ne ye Ramɔti dugu kama Galadi mara ra wa?» Yosafati k’a jaabi ko: «Ne ni ele bɛɛ ye mɔgɔ kelen le ye, ne ta mɔgɔw ni i ta mɔgɔw bɛɛ ye kelen ye; an bɛna taga ni aw ye o kɛrɛ ra.»
Mise ni cira tɔw ma bɛn kelen ma
4Nka Yosafati ko Izirayɛli masacɛ ma ko: «Sabari, i ye Matigi Ala ɲininka fɔlɔ.»
5Izirayɛli masacɛ ka ciraw lajɛn; o tun ye cɛ kɛmɛ naani. A ka o ɲininka ko: «Yala ne ka kan ka taga Ramɔti dugu kɛrɛ Galadi mara ra wa, walama ne ka kan k’a to yi?» Ciraw ko: «Masacɛ, taga! Ala bɛna dugu don i boro!» 6Nka Yosafati belen ko: «Yala Matigi Ala ta cira wɛrɛ si tɛ yan tuun, an bɛ se ka Matigi Ala ɲininka min sababu ra wa?» 7Izirayɛli masacɛ ka Yosafati jaabi ko: «Cɛ kelen dɔrɔn le bɛ yi, an bɛ se ka Matigi Ala ɲininka min sababu ra. Nka a ko man di ne ye fiyewu, sabu a tɛ ciraya kɛ ka koɲuman si le fɔ ne ta ko ra ka ye fiyewu, ni kojugu dɔrɔn tɛ; Imila dencɛ Mise lo.» Yosafati ko: «Masacɛ, i kana o fɔ.» 8Izirayɛli masacɛ k’a ta masaso ɲamɔgɔ dɔ wele k’a fɔ o ye ko: «Taga a fɔ Imila dencɛ Mise ye ko a ye na yan sisan sisan.»
9O y’a sɔrɔ Izirayɛli masacɛ ni Zuda masacɛ Yosafati tun ka o ta masacɛfaniw don; o bɛɛ tun siginin bɛ o ta masasiginan kan kɛnɛ ma, Samari dugu donda ra. Ciraw bɛɛ tun bɛ cirayakumaw fɔra o ɲa kɔrɔ. 10Kenaana dencɛ Sedesiyasi, ale tun ka sogogban nɛgɛraman dɔw lalaga; a ko masacɛ ma ko: «Matigi Ala ko: ‹I bɛna taga Sirikaw tu ni nin ye, fɔ ka taga o bɛɛ halaki pewu.› » 11Cira tɔw bɛɛ tun ka o kelen le fɔ masacɛ ye fana, ko: «Taga Ramɔti, Galadi mara ra! I bɛna se sɔrɔ o kan. Matigi Ala bɛna dugu don masacɛ boro.»
Mise ta ciraya
12Ayiwa, ciraden min tun tagara Mise wele, ale k’a fɔ Mise ye ko: «A flɛ, ciraw bɛɛ bɛnna, ka o kan kɛ kelen ye ka kumaɲuman le fɔ masacɛ ye. A to i ta kuma ni o ta ye kɛ kelen ye dɛ! Kumaɲuman fɔ a ye!» 13Mise ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko ni ne ta Ala nana kuma min yira ne ra, ne bɛna o le fɔ.»
14O tagara se masacɛ kɔrɔ minkɛ, masacɛ ko: «Mise, yala an ka kan ka taga Ramɔti dugu kɛrɛ Galadi mara ra wa, walama ne ka kan k’a to yi?» Mise ko: «Aw kɔni ye taga faasi! Aw bɛna se sɔrɔ; Matigi Ala bɛna o don aw boro.» 15Nka masacɛ ko: «Ne m’a fɔ i ye ka ban siɲaga caman ko i ye kari, ko ni i bɛ kuma ne fɛ Matigi Ala tɔgɔ ra, ko i ye can dɔrɔn le fɔ ne ye wa?» 16Mise ko o le ra, ko:
«Ne ka Izirayɛlimɔgɔw ye, o janjannin bɛ kuruw kan,
i ko saga minw tora o yɛrɛ ma, ni gbɛnbaga ma sɔrɔ o ra.
O kosɔn Matigi Ala ko: ‹Kuntigi tɛ nin mɔgɔw fɛ!
O bɛɛ ye taga o ta so, ɲasuma ra.› »
17Izirayɛli masacɛ k’a fɔ Yosafati ye ko: «Ne m’a fɔ i ye wa? A tɛ ciraya kɛ ka koɲuman si le fɔ ne ta ko ra, ni kojugu dama tɛ!»
18Mise ko tuun ko: «Ayiwa, aw ye Matigi Ala ta kuma lamɛn sa. Ne ka Matigi Ala siginin ye a ta masasiginan kan; sankolo danfɛnw bɛɛ tun lɔnin bɛ, dɔw bɛ a kininboroyanfan fɛ, dɔw bɛ a numanboroyanfan fɛ. 19Matigi Ala k’a fɔ ko: ‹Jɔn le bɛna taga Izirayɛli masacɛ Akabu lafiri, k’a to a ye taga Ramɔti dugu kɛrɛ Galadi mara ra, janko a ye taga sa o kɛrɛ ra yi?› Danfɛnw bɛɛ ka o ta fɔ. 20Ka o to o ra, nin dɔ bɔra ka na lɔ Matigi Ala ɲa fɛ, k’a fɔ ko: ‹Ne bɛ se k’a lafiri!› Matigi Ala k’a ɲininka ko: ‹Cogo di?› 21A ko: ‹Ne bɛna bɔ ka taga faninyakumaw le don a ta ciraw bɛɛ da ra.› Matigi Ala ko: ‹Sigiya t’a ra, ele kɔni bɛna se k’a lafiri; bɔ i ye taga a kɛ ten.› »
22Mise ko tuun ko: «Ayiwa, a kɛra o cogo le ra; Matigi Ala ka nin dɔ le don ciraw bɛɛ kɔnɔ yan, min b’a to o daw bɛ faninya le fɔ; sabu Matigi Ala ka kojuguba le latigɛ ele kama.»
23Kenaana dencɛ Sedesiyasi wurira o le ra ka Mise fata, k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala Nin bɔra ne ra cogo di le, ka taga kuma ele fɛ?» 24Mise k’a jaabi ko: «Lon min na i bɛna kɛ bori ye ka taga dogo fɔ i ta bon kɔnɔnɔyɔrɔ ra yi, o lon le ra i bɛna a lɔn.»
25Izirayɛli masacɛ ko: «Aw ye Mise mina ka taga ni a ye dugutigi Amɔn ni ne dencɛ Yohasi fɛ. 26Aw ye a fɔ o ye ko masacɛ ko: ‹Aw ye cɛ nin bla kaso ra; aw ye to ka domuni dɔɔnin ni ji dɔɔnin dɔrɔn le di a ma, fɔ ka taga ne kɔsegi ka na hɛra ra.› » 27Mise ko: «Ni ele kɔni kɔsegira ka na hɛra ra, o tuma Matigi Ala le ma a ta kuma don ne da ra.» Mise ko fana, ko: «Aw tɔw bɛɛ ye nin kuma lamɛn dɛ!»
Akabu sacogo
28Izirayɛli masacɛ ni Zuda masacɛ Yosafati wurira ka taga Ramɔti dugu kama, Galadi mara ra. 29Izirayɛli masacɛ k’a fɔ Yosafati ye ko ale bɛna fani gbansan dɔw don k’a yɛrɛ yɛlɛma ka taga kɛrɛkɛyɔrɔ ra; ko nka Yosafati ye to ni a ta masacɛfaniw ye. O ra, Izirayɛli masacɛ ka fani gbansan dɔw don a yɛrɛ ra, o ka taga kɛrɛ ra. 30O y’a sɔrɔ Siri masacɛ tun k’a fɔ a ta sowotoro kuntigiw ye, ko o kana ben mɔgɔ fitini kan, o kana ben mɔgɔba kan, nka o ye ben Izirayɛli masacɛ dɔrɔn le kan.
31Sowotoro kuntigiw nana Yosafati ye minkɛ, o ko: «Izirayɛli masacɛ lo.» O k’a lamini, ko o bɛ ben a kan. Yosafati kulera ka mɔgɔw wele. Matigi Ala k’a dɛmɛ, ka o mɔgɔw mabɔ a ra; 32sabu sowotoro kuntigiw k’a ye ko Izirayɛli masacɛ tɛ minkɛ, o bɔra a kɔ.
33Dɔ nana biɲɛ dɔ bon a yɛrɛ kun fɛ ni a ta kalan ye; o biɲɛ tagara bɛn Izirayɛli masacɛ ma, k’a sɔgɔ a ta nɛgɛderege fan fla tuguda ra. Masacɛ k’a fɔ a ta sowotoro boribaga ye ko: «Ne mandimina; sow ɲa yɛlɛma, i ye bɔ ni ne ye kɛrɛkɛfogo ra.»
34O lon na, kɔni, kɛrɛ gbanna kosɛbɛ. O ka Izirayɛli masacɛ mina k’a lɔ a ta sowotoro kɔnɔ, k’a ɲasin Sirikaw ma, fɔ ka taga wula se. Terebenda ra, a sara.
19Cira Yehu ka Yosafati jaraki
1Zuda masacɛ Yosafati sekɔra ɲasuma ra ka taga a ta so, Zeruzalɛmu. 2Yehu min ye ladibaga Hanani dencɛ ye, ale tagara masacɛ Yosafati kunbɛn k’a fɔ a ye ko: «Yala ka mɔgɔjugu dɛmɛ, ani ka Matigi Ala kɔninyabagaw kanu, o bɛnnin lo wa? Ayiwa, ele ka o kɛ minkɛ, Matigi Ala dimina i kɔrɔ. 3Nka o bɛɛ n’a ta, i ka koɲuman dɔw kɛ, sabu i ka jo musoman Asera ta sɔnnikɛberew cɛn ka bɔ jamana kɔnɔ, ani i jijara ka tugu Ala kɔ ni i jusukun bɛɛ ye.»
Yosafati ka jamana kow labɛn
4Yosafati tora Zeruzalɛmu. O kɔ, a tagara jamana yaala, k’a ta Bɛri Seba, ka taga a bla fɔ Efirayimu kuruyɔrɔw ra; a ka mɔgɔw lasekɔ Matigi Ala ma, o bɛmaw ta Ala. 5A ka kititigɛbaga dɔw sigisigi jamana kɔnɔ Zuda dugu barakamanw bɛɛ kelen kelen na. 6A k’a fɔ kititigɛbagaw ye ko: «Aw ye aw ta baarakɛcogo kɔrɔsi kosɛbɛ, sabu aw tɛ kiti tigɛra mɔgɔw le ye; aw b’a tigɛra Matigi Ala le ye. Ni aw bɛ kiti tigɛ, ale Ala yɛrɛ le bɛna kɛ ni aw ye. 7Ayiwa, sisan, aw y’a to Matigi Ala ɲasiran ye kɛ aw ra. Aw ye aw ta kokɛcogow kɔrɔsi kosɛbɛ, sabu Matigi Ala, an ta Ala tɛ terenbariyako fɛ; ka mɔgɔ dɔ fisaya ni dɔ ye, a tɛ o fɛ, ka bonyafɛn mina dogo ra, a tɛ o fana fɛ.»
8Ayiwa, o kɔ, Yosafati ka Levi* ta mɔgɔw, ani sarakalasebagaw, ani Izirayɛli ta gbatigi dɔw sigi Zeruzalɛmu fana ka kiti tigɛ Matigi Ala tɔgɔ ra, ka mɔgɔw ta kow ɲanabɔ o ni ɲɔgɔn cɛ. 9A k’a fɔ olugu fana ye ko: «Aw ka kan ka min kɛ Matigi Ala ɲasiran na, ni kankelentigiya ye, ani jusukun kelen ye, o ye nin ye: 10Ni aw balemaw bɔra o ta duguw ra ka na ni ko dɔ ye aw fɛ tuma o tuma, ni a kɛra ko mɔgɔ le ka dɔ faga o, walama ni Ala ta sariya ko lo o, walama ni Ala ta kuma fɔnin dɔ ko lo o, walama ni Ala ta cifɔnin dɔw lo, ani a ta ci dɔw, aw ye mɔgɔw lasɔmi, janko o kana Matigi Ala hakɛ ta, k’a to Matigi Ala ye dimi aw ni aw balemaw kɔrɔ. Ni aw k’a kɛ ten, o tuma aw tɛna jaraki. 11Sarakalasebagaw kuntigi Amariya bɛna kɛ aw ɲamɔgɔ ye Matigi Ala ta kow ra. Sumayila dencɛ Zebadiya, min ye Zuda mara kuntigi ye, ale bɛna kɛ aw ɲamɔgɔ ye masacɛ ta kow bɛɛ ra. Levi* ta mɔgɔw bɛna kɛ ni aw ye, ka kɛ jamana ladibagaw ye. Aw ye jija ka baara kɛ; ni mɔgɔ o mɔgɔ ka kɛ baaraɲuman kɛbaga ye, Matigi Ala ye kɛ ni o tigi ye.»
20Mohabukaw ni Amɔnkaw tagara Yosafati kama
1Ayiwa, o kɔ, Mohabukaw, ani Amɔnkaw, ani Mehonika dɔw wurira ka na, ko o bɛna Yosafati kɛrɛ. 2O nana o fɔ Yosafati ye, ko: «Jamaba le bɛ nana i kama; o bɔra fɔ Kɔgɔji sanin kɔ fɛ, Edɔmu mara ra. Sisan o sera Hasasɔn Tamari, min ye Ɛni Gedi ye.»
3Yosafati siranna; a k’a latigɛ ko a bɛ Matigi Ala ɲininka o ko ra. A ko, ko Zuda mara mɔgɔw bɛɛ ye sun don. 4Zuda mara mɔgɔw ka ɲɔgɔn lajɛn ka Matigi Ala daari, ko a ye olugu dɛmɛ; o nana ka bɔ Zuda duguw bɛɛ ra, ka na Matigi Ala daari.
5Yosafati wurira ka lɔ Zuda mara jama ni Zeruzalɛmukaw ta jama cɛ ma, Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, lukɛnɛkura ɲa fɛ, 6k’a fɔ ko: «Matigi Ala, an bɛmaw ta Ala, ele le tɛ Ala ye, min siginin bɛ sankolo kɔnɔ wa? Ele ta fanga le tɛ dunuɲa masayaw bɛɛ kan wa? Fanga ni sebagaya bɛ i boro; mɔgɔ si tɛ se ka lɔ ele ɲa. 7An ta Ala, ele le ma nin jamana mɔgɔw gbɛn ka bɔ i ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw ɲa, ka nin jamana di i ta mɔgɔ kanunin Iburahima ta durujaw ma, k’a kɛ o ta ye wagati bɛɛ wa? 8O sigira nin jamana ra, ka batoso saninman dɔ lɔ i tɔgɔ ra, k’a fɔ ko: 9‹Ni kojugu dɔ sera an ma, walama kɛrɛ, walama ni tɔɔrɔ dɔ ka ben an kan an ta hakɛw kosɔn, walama banajugu dɔ, walama kɔngɔ, an bɛna lɔ nin so ɲa fɛ ele ɲa kɔrɔ, ka kule ka i daari an ta tɔɔrɔ kosɔn; i bɛna an lamɛn ka an bɔsi, sabu i tɔgɔ bɛ nin so kan.› 10Nka sisan Amɔnkaw, ani Mohabukaw, ani Seyiri kuruyɔrɔ mɔgɔw ye nin ye; i tun ma sɔn Izirayɛlimɔgɔw ye don o mɔgɔw ta jamana ra o bɔtɔ Misiran; o ra Izirayɛlimɔgɔw tɛmɛna o kɔrɔ, o ma o halaki. 11Ayiwa, sisan a flɛ, o nana an ta koɲuman sara cogo min na; o ko o bɛ anw gbɛn ka bɔ jamana kɔnɔ, i ka jamana min di an ma k’a kɛ an ta ye. 12E, an ta Ala, i tɛ tɔɔrɔ dɔ ben o kan wa? Sabu nin jama camanba min bɛ nana an kama, baraka foyi tɛ an fɛ ka o kɛrɛ; an yɛrɛ ka kan ka min kɛ, an ma o lɔn, nka an ɲa bɛ ele le ra.»
13Ayiwa, o y’a sɔrɔ Zuda mara mɔgɔw bɛɛ, o ta musow, ani o ta denw, ani o ta denfitiniw bɛɛ, o bɛɛ tun lɔnin bɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ.
Yahaziyɛli kumana Izirayɛlimɔgɔw fɛ
14Ayiwa, Matigi Ala Nin jigira Yahaziyɛli kan jama cɛ ra; ale facɛ tun ye Jakariya ye, Jakariya facɛ tun ye Benaya ye, Benaya facɛ tun Yeyɛli ye, Yeyɛli facɛ tun ye Mataniya ye. Ale tun ye Levi* ta mɔgɔ dɔ ye, ka bɔ Asafu ta gba ra. 15Yahaziyɛli ko: «Aw ye aw janto ne ta kuma ra, masacɛ Yosafati ni aw Zuda mara mɔgɔw bɛɛ, ani aw Zeruzalɛmukaw bɛɛ. Matigi Ala ko: ‹Aw kana siran, aw ja kana tigɛ nin kɛrɛkɛjamaba kosɔn, sabu nin kɛrɛ tɛ aw ta ye, Ala ta lo. 16Sini, aw ye jigi ka taga o kama. O bɛna na Hasisi yɛlɛnyɔrɔ sira fɛ; aw bɛna taga o kunbɛn kurufurancɛ dan na, Yeruwɛli kongokolon ɲa fɛ. 17Aw tɛna kɛrɛ kɛ nin na; aw ye taga, ka taga lɔ o ɲa fɛ dɔrɔn. Matigi Ala bɛna aw bɔsi cogo min na, aw bɛna o ye. Zuda mara mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw, aw kana siran, aw ja kana tigɛ. Sini aw ye taga o kunbɛn; Matigi Ala bɛna kɛ ni aw ye.› »
18Yosafati k’a ɲa biri dugu ma; Zuda mara mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw bɛɛ ka o kinbiri gban ka o ɲa biri dugu ma Matigi Ala ɲa kɔrɔ. 19O ra, Levi* ta mɔgɔ minw bɔra Kehati ta gba ra, ani minw bɔra Kore ta gba ra, olugu wurira ka lɔ ka kɛ Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala tando ye ni fanga ye, ani kanba ye.
Ala ka Izirayɛlimɔgɔw bɔsi
20Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw wurira sɔgɔmada joona fɛ, ka bɔ ka taga Tekoha kongokolon kɔnɔ. O bɔtɔ, Yosafati wurira ka lɔ k’a fɔ ko: «Aw ye ne lamɛn, aw Zuda mara mɔgɔw, ani aw Zeruzalɛmukaw! Aw ye aw jigi la Matigi Ala kan, aw ta Ala; ni o kɛra, aw jigi tɛna tigɛ. Aw ye aw jigi la a ta ciraw kan, ni o kɛra, aw bɛna se sɔrɔ.»
21Yosafati ni a ta mɔgɔw ka ɲɔgɔn ye ka kuma; o kɔ, a ka mɔgɔ dɔw ɲanawoloma janko olugu ye fani saninman dawulaman dɔw don, ka dɔnkiriw la ka Matigi Ala tando; olugu blara kɛrɛkɛjama ɲa fɛ ka dɔnkiri la k’a fɔ ko: «Aw ye baraka la Matigi Ala ye, sabu a ta ɲumanya tɛ ban ka ye.» 22Olugu ka dɔnkirila damina, ka kɛ Ala tando ye minkɛ, Matigi Ala barara ka kɛrɛkɛjama dɔ wuri Amɔnkaw, ani Mohabukaw, ani Seyiri kuruyɔrɔ mɔgɔw kama, o minw tun nana Zuda mara kama. O kɛrɛkɛjama sera o ra, 23sabu o kɛra minkɛ, Amɔnkaw, ani Mohabukaw benna Seyiri kuruyɔrɔ mɔgɔw kan, ka olugu bɛɛ faga ka ban. O ka Seyiri mɔgɔw faga ka ban minkɛ, o gbɛrɛgbɛrɛ benna ɲɔgɔn kan sisan ka ɲɔgɔn faga.
24Ayiwa, mɔgɔ bɛ to yɔrɔ min na ka kongokolon ye, Zuda mara mɔgɔw nana se o yɔrɔ ra minkɛ, o ka o ɲa munu ka jama flɛ; o ka suw dɔrɔn le lalanin ye dugu ma. Mɔgɔ si tun ma bɔsi. 25Yosafati ni a ta mɔgɔw tagara o mɔgɔw borofɛnw cɛ. O ka fɛn suguya caman sɔrɔ yi: naforow, ani faniw, ani fɛn dawulamanw. O ka fɛn minw cɛ, o cayakojugu fɛ, o ma se ka taga ni a bɛɛ ye. O ka tere saba le kɛ o fɛnw cɛri ra, sabu fɛn camanba tun lo. 26A tere naaninan, o tagara lajɛn Beraka kɛnɛgbɛyɔrɔ ra; o ka baraka la Matigi Ala ye o yɔrɔ ra. O kosɔn, fɔ ka na se bi ma, o yɔrɔ tɔgɔ lara ko Beraka20.26 Beraka kɔrɔ ye ko: barakalari. kɛnɛgbɛ.
27Ayiwa, o kɔ, Yosafati blara Zuda mara mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw ɲa; o ɲagarininba sekɔra ka taga Zeruzalɛmu, sabu Matigi Ala tun ka o bɔsi o juguw boro, ka o jusu fa ɲagari ra. 28O nana don Zeruzalɛmu ni gɔnifɔkanw ni korafɔkanw ni burufiyɛkanw ye; o tagara fɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ.
29Matigi Ala ka Izirayɛli juguw kɛrɛ cogo min na, jamana tɔw ka o ko mɛn minkɛ, Alaɲasiran donna olugu bɛɛ ra.
30Ayiwa, Yosafati ta jamana tora hɛra ra, sabu a ta Ala tun ka laganfiya di a ma fan bɛɛ ra.
Yosafati ta masaya laban
31Yosafati sigira masaya ra Zuda mara kunna. A sigira masaya ra k’a si to san bisaba ni looru; a ka san mugan ni looru le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Azuba; Sili denmuso le tun ye ale ye. 32A k’a facɛ Asa ta sira le ta; a ma jɛngɛ ka bɔ o sira kan. Ko minw terennin lo Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ. 33Nka o bɛɛ n’a ta, sɔnnikɛyɔrɔ minw tun bɛ kongoriw kan, olugu tun ma bɔ yi; mɔgɔw tun ma tugu o bɛmaw ta Ala kɔ ni o jusukun bɛɛ ye hali bi.
34Ayiwa, Yosafati ta ko tɔw, k’a ta a damina ra ka taga a bla a laban na, o kow sɛbɛra Hanani dencɛ Yehu ta kibarow kitabu kɔnɔ; o kow le sɛbɛra fana Izirayɛli masacɛw ta kitabuw kɔnɔ.
35O kɔ, Zuda masacɛ Yosafati ka jɛn siri ni Izirayɛli masacɛ Ahaziya ye, k’a sɔrɔ ale kɛwale tun ka jugu. 36A ka jɛn siri ni a ye ka jirakurun dɔw lalaga, minw tun ka kan ka taga Tarisisi. O ka o kurunw lalaga Esiyɔn Gebɛri. 37O tuma ra, Dodava dencɛ min ye Eliyezɛri ye, ni a tun bɛ bɔ Maresa, ale ka ciraya kɛ Yosafati kama, k’a fɔ ko: «I ka jɛn siri ni Ahaziya ye minkɛ, Matigi Ala bɛna i ta baara cɛn!» A kɛra ten, o kurunw cɛnna; o ma se ka taga Tarisisi tuun.
211Ayiwa, o kɔ, Yosafati sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don a bɛmacɛw suw kɛrɛ fɛ Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A dencɛ Yoramu sigira masaya ra a nɔ ra.
Masacɛ Yoramu ta wagati
2Balemacɛ dɔw tun bɛ Yoramu fɛ, o bɛɛ tun ye Yosafati dencɛw ye. Olugu le tun ye Azariya ni Yeyɛli ni Jakariya ni Azariya, ani Mikayilu ni Sefatiya ye. Olugu bɛɛ le tun ye Izirayɛli masacɛ Yosafati dencɛw ye. 3O facɛ tun ka fɛn caman di o ma: warigbɛ, ani sanin, ani fɛn dawulamanw; a tun ka dugu barakaman dɔw fana di o ma Zuda mara ra. Nka a ka masaya di Yoramu le ma, sabu ale le tun ye dencɛ fɔlɔ ye.
4Tuma min na Yoramu sigira a facɛ nɔ ra masaya ra, a k’a ta fanga sabati tuma min na, a k’a balemacɛw bɛɛ faga ni kɛrɛkɛmuru ye, ani Izirayɛli kuntigi dɔw.
5Yoramu sigira masaya ra ka a si to san bisaba ni fla; a ka san seegi le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. 6A ka Izirayɛli masacɛw ta siraw le tagama, i n’a fɔ Akabu ta somɔgɔw tun k’a kɛ cogo min na, sabu a tun ka Akabu denmuso dɔ le furu. A ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ. 7Nka Matigi Ala tun ka jɛnɲɔgɔnya min don ni Dawuda ye, a ma sɔn ka Dawuda ta so halaki o jɛnɲɔgɔnya kosɔn, sabu a tun ka layiri ta Dawuda ye ko a bɛna a ta somɔgɔ dɔ to masaya ra wagati bɛɛ.
8Yoramu ta masaya wagati le ra, Edɔmukaw murutira, ka masacɛ dɔ sigi o yɛrɛ kunna, ko o tɛ to Zuda ta fanga kɔrɔ tuun. 9O ra, Yoramu wurira ka taga o kɔ ni a ta kɛrɛkuntigiw ni a ta sowotorow bɛɛ ye. A bɔra su fɛ ka taga ben Edɔmukaw kan, k’a sɔrɔ olugu tun ka ale ni a ta sowotorotigiw bɛɛ lamini. 10A kɛra ten, Edɔmukaw murutira, ka ban Zuda ta fanga ma fɔ bi. O wagati kelen na, Libina mɔgɔw fana murutira, ka ban Zuda ta fanga ma; o kɛra, sabu Zuda mara mɔgɔw tun bɔra Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala kɔ.
11Nka Yoramu ma dan o ma; a ka sɔnnikɛyɔrɔ dɔw kɛ Zuda kuruyɔrɔw ra, k’a to Zeruzalɛmukaw bɔra Ala kɔ, ka taga batofɛn wɛrɛw bato; a ka Zuda mara mɔgɔw fana lafiri ka o bla kojugu ra.
12O le ra cira Iliya21.12 Iliya: Dɔw b’a fɔ a ma ko Eli. ka sɛbɛ dɔ kɛ k’a ci Yoramu ma, k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala, i bɛmacɛ Dawuda ta Ala ko: ‹Ele ma i facɛ Yosafati ta sira tagama, i ma Zuda masacɛ Asa fana ta sira tagama; 13i ka Izirayɛli masacɛw ta sira le tagama, k’a to Zuda ni Zeruzalɛmukaw bɔra Ala kɔ, ka taga batofɛn wɛrɛw bato, i n’a fɔ Akabu ta somɔgɔw ka min ɲɔgɔn kɛ Izirayɛlimɔgɔw ra; i ka i balemacɛw faga fana, minw tun ye i yɛrɛ ta somɔgɔw ye, k’a sɔrɔ olugu tun ka fisa ni ele ye. 14O ra, a flɛ, Matigi Ala bɛna kojuguba dɔ ben i ta mɔgɔw kan, ani i ta denw, ani i ta musow, ani i borofɛnw bɛɛ. 15Bana cɛjugu dɔw bɛna ele yɛrɛ mina, k’a kɛ kɔnɔnɔbana dɔ ye; o bana kɔni bɛna to ka juguya ka taga a fɛ lon o lon le, fɔ ka taga i nogow bɔ kɛnɛ ma, bana juguya kosɔn.› »
16Ayiwa, Filisikaw, ani Arabu minw siginin bɛ Etiyopikaw kɔrɔ, Matigi Ala ka olugu kɔnɔnɔsu ka o jusu wuri Yoramu kama. 17O nana Zuda mara kama, ka na jamana yɔrɔ bɛɛ fa. Naforo min o min tun bɛ masaso kɔnɔ, o ka o bɛɛ cɛ, k’a dencɛw ni a ta musow fana mina; dencɛ wɛrɛ ma to a fɛ ni a dencɛw bɛɛ ra fitini tɛ, min ye Yohahazi21.17 Yohahazi tɔgɔ le ye fana ko Ahaziya. ye.
18Ayiwa, o kɔ, Matigi Ala ka kɔnɔdimibana dɔ bla Yoramu na, bana kɛnɛyabari dɔ. 19Lon o lon o bana tun bɛ juguyara ka taga a fɛ le. A san flanan laban na, bana k’a nogow bɔ a kɔnɔbara ra. Dimi juguyakojugu fɛ, a sara. A ta mɔgɔw ma tasumaba mana k’a sukoya kɛ, i n’a fɔ o tun ka min ɲɔgɔn kɛ a bɛma tɔw ye.
20Yoramu tun sigira masaya ra k’a si to san bisaba ni fla. A ka san seegi le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A saya nimisa ma kɛ mɔgɔ si ra. O k’a su don Dawuda ta masabonba kɔnɔ, nka o m’a su don masacɛw ta kaburuw dɔ kɔnɔ.
22Zuda masacɛ Ahaziya ta wagati
(Masacɛw flanan 8.25-29; 9.27-29)
1Ayiwa, Zeruzalɛmukaw ka Yoramu dencɛ fitini Ahaziya sigi masaya ra a nɔ ra, sabu kɛrɛkɛjama min tun nana ni Arabuw ye Zuda mara kama, olugu tun k’a dencɛ kɔrɔbaw bɛɛ faga. Yoramu dencɛ Ahaziya sigira ka kɛ Zuda masacɛ ye o cogo le ra. 2Ahaziya sigira masaya ra k’a si to san mugan ni fla22.2 San mugan ni fla: Kitabu dɔw kɔnɔ a sɛbɛra ko san binaani ni fla (Masacɛw flanan 8.26).. A ka san kelen le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Atali; ale tun ye Omiri denmuso dɔ ye. 3Ale fana ka Akabu ta somɔgɔw ta sira le ta, sabu a bamuso tun b’a ladira k’a bla kojugu ra. 4A ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, i n’a fɔ Akabu ta somɔgɔw tun k’a kɛ cogo min na; sabu a facɛ sanin kɔ, olugu le tun kɛra a ladibagaw ye, ka kɛ sababu ye ka cɛnri lase a ma. 5Olugu le tun k’a ladi k’a to ale ni Akabu dencɛ Yoramu, Izirayɛli masacɛ tagara kɛrɛ ra Siri masacɛ Hazahɛli kama, Ramɔti, Galadi mara ra. Sirikaw ka Yoramu mandimi o kɛrɛ ra.
6Ka Yoramu to kɛrɛ ra ni Siri masacɛ Hazahɛli ye Ramɔti, Sirikaw tun ka masacɛ Yoramu mandimi a fari yɔrɔ minw na, Yoramu sekɔra ko a bɛ taga o joriw flakɛ Zizirɛli. Zuda masacɛ Ahaziya22.6 Ahaziya: Heburukan na a fɔra ko Azariya., min tun ye Yoramu dencɛ ye, ale tagara ko a bɛ taga Akabu dencɛ Yoramu flɛ Zizirɛli a ta bana wagati ra.
7Ala le kitira a ra ko Ahaziya ye o tagama kɛ ka taga Yoramu fɛ, ka o kɛ Ahaziya fagasababu ye. A tagara se yi minkɛ, a ni Yoramu bɔra ka taga Nimisi dencɛ Yehu fɛ, Matigi Ala tun ka turu saninman* kɛ min kun na, janko a ye Akabu ta so halaki. 8Wagati min na Yehu tun bɛ Akabu ta somɔgɔw ta kojuguw hakɛ bɔra o ra, a tagara bɛn ni Zuda mara ɲamɔgɔ dɔw ye, ani Ahaziya balema dɔw dencɛw, minw ye Ahaziya ta baaradenw ye; a ka olugu faga. 9A ka kɛ Ahaziya yɛrɛ yɔrɔɲini ye; o tagara a dogonin sɔrɔ Samari; o k’a mina ka na ni a ye Yehu fɛ; o k’a faga. O k’a su don, sabu mɔgɔw ko, ko Yosafati min tun jijara ka tugu Matigi Ala kɔ ni a jusukun bɛɛ ye, ko ale ta mamaden dɔ lo. Mɔgɔ si ma to Akabu ta somɔgɔw ra tuun min tun bɛ se ka sigi masaya ra.
Atali sigira masaya ra
10Ayiwa, Ahaziya bamuso Atali nana a ye ko o ka ale dencɛ Ahaziya faga minkɛ, a fana wurira ko a bɛ Zuda ta gba ta masacɛden tɔw bɛɛ faga. 11Nka tuma min na o tun bɛ masacɛdenw fagara, masacɛ denmuso Yehoseba ka Ahaziya dencɛ Yohasi dogo k’a ta, ka bɔ a balemaw cɛ ra. A tagara a bla ni a lamɔbamuso ye Alabatosoba ta sibon dɔ kɔnɔ. Masacɛ Yoramu denmuso Yehoseba min tun ye sarakalasebaga Yehoyada ta muso ye, ale ka Yohasi dogo Atali ɲa o cogo le ra, janko a kana a sɔrɔ k’a faga; ale tun ye Ahaziya balemamuso le ye. 12A dogonin tora ni o ye Ala ta batoso kɔnɔ fɔ san wɔɔrɔ. O y’a sɔrɔ Atali le tun bɛ masaya ra jamana kɔnɔ.
23Yohasi sigira masaya ra
1Ayiwa, a san wolonflanan na, Yehoyada jijara kosɛbɛ ka jɛnɲɔgɔnya don ni kɛrɛkuntigiw ye, minw tun bɛ cɛ kɛmɛ kunna. Olugu tun ye Yerohamu dencɛ Azariya ye, ani Yohanan dencɛ Sumayila, ani Obɛdi dencɛ Azariya, ani Adaya dencɛ Maseya, ani Zikiri dencɛ Elisafati. 2O ka Zuda mara bɛɛ yaala, ka Levi* ta mɔgɔw wele ka bɔ Zuda duguw bɛɛ ra, ani ka Izirayɛli ta gbatigiw wele. O bɛɛ nana Zeruzalɛmu. 3O jama bɛɛ ka jɛnɲɔgɔnya don ni masacɛ ye, Ala ta batoso kɔnɔ. Yehoyada k’a fɔ o ye ko: «Masacɛ dencɛ ye nin ye; a ka kan ka sigi masaya ra, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a layiri ta Dawuda ye cogo min na a ta durujaw ko ra. 4Sisan, aw ka kan ka min kɛ, o ye nin ye: Aw sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔ minw bɛ yɔrɔw kɔrɔsi Nɛnɛkirilon na, aw ta jɛnkuru saba ra kelen ka kan ka dondaw kɔrɔsi. 5Flanan bɛ masaso kɔrɔsi, sabanan bɛ Yesɔdi donda kɔrɔsi. Jama tɔ bɛɛ ye taga to Matigi Ala ta batoso lu kɔnɔ. 6Mɔgɔ si man kan ka don Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, ni sarakalasebagaw dɔrɔn tɛ, ani Levi* ta mɔgɔ minw bɛ baara ra. Olugu dɔrɔn le bɛ se ka don, sabu o saninyara. 7Levi* ta mɔgɔw ye masacɛ lamini fan bɛɛ ra; bɛɛ ta kɛrɛkɛminan ye kɛ a boro. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ko a bɛ don Alabatoso kɔnɔ, aw ye o tigi faga. Ni masacɛ bɛ taga yɔrɔ o yɔrɔ, aw ka kan ka kɛ a kɔ, k’a blasira.»
8Sarakalasebaga Yehoyada tun ka kuma o kuma fɔ Levi* ta mɔgɔw, ani Zuda mara mɔgɔw bɛɛ ye, o ka o bɛɛ kɛ a cogo ra. O bɛɛ ka o ta mɔgɔw ta, minw ta baara tun bɛ damina o Nɛnɛkirilon na, ani minw ta baara tun ka kan ka ban; sabu sarakalasebaga Yehoyada tun ma jɛnkuru si labla ko o ye taga nɛnɛkiri. 9Masacɛ Dawuda ta tamanw, ani a ta nɛgɛbɛnnan belebelebaw, ani fitini minw tun bɛ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, sarakalasebaga Yehoyada ka o di kɛrɛkuntigiw ma, minw tun bɛ cɛ kɛmɛ kunna. 10A ko bɛɛ ye lɔ ni a ta kɛrɛkɛminan ye a boro, sarakajɛnifɛn* ni Alabatosoba kɔrɔ, ka masacɛ lamini, k’a ta Alabatosoba woroduguyanfan na ka taga a bla a sahiliyanfan na. 11O ka masacɛ dencɛ labɔ kɛnɛ ma, ka masafugula biri a kun na, ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya kitabu di a ma. O k’a sigi masaya ra; Yehoyada ni a dencɛw ka turu saninman* kɛ a kun na. O pɛrɛnna k’a fɔ ko: «Ala ye si di masacɛ ma!»
Atali sacogo
12Ayiwa, Atali ka jama mankan mɛn, o bɛ borira ka na, ka kɛ masacɛ tando ye. 13A nana Matigi Ala ta batoso kɔrɔ, jama yɔrɔ ra, ka na flɛri kɛ; a ka masacɛ lɔnin ye Alabatosoba samasen kɔrɔ, donda ra. Kɛrɛkuntigiw ni burufiyɛbagaw tun lɔnin bɛ masacɛ kɔrɔ. Mɔgɔw bɛɛ tun ninsɔndiyaninba lo; burufiyɛbagaw tun bɛ buruw fiyɛra. Atali ka o ye minkɛ, a k’a ta derege mina k’a faran, ka pɛrɛn k’a fɔ ko: «Nin ye janfa le ye, nin ye janfa le ye!» 14Kuntigi minw tun bɛ cɛ kɛmɛ kunna, minw tun bɛ kɛrɛkɛjama ɲa fɛ, sarakalasebaga Yehoyada ka olugu labɔ k’a fɔ o ye ko: «Aw ye a mina ka bɔ ni a ye Alabatosoba kɔnɔ, mɔgɔw cɛ ra; ni mɔgɔ o mɔgɔ ka gban a kɔ, aw ye o tigi faga ni kɛrɛkɛmuru ye.» Sarakalasebaga tun k’a fɔ fana ko a man kan ka faga Alabatosoba kɔnɔ. 15O k’a mina; o tagara se ni a ye Sow ta donda kɔrɔ masaso ra minkɛ, o k’a faga o yɔrɔ ra yi.
Yohasi sigira masaya ra
16Sarakalasebaga Yehoyada ka jɛnɲɔgɔnya don ale yɛrɛ ni jama bɛɛ cɛ, ani masacɛ yɛrɛ cɛ; a k’a fɔ ko jama ka kan ka kɛ Matigi Ala ta mɔgɔw le ye.
17O kɛra minkɛ, mɔgɔw bɛɛ tagara ben Baali ta jobon kan k’a ci. O k’a sarakabɔnanw ni a jaw bɛɛ cici; Baali ta sarakalasebaga min ye Matan ye, o ka ale faga sarakabɔnanw ɲa fɛ. 18Yehoyada ka Matigi Ala ta batoso kɔrɔsiko baara don sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔw boro. Dawuda tun ka olugu le tarantaran, bɛɛ ni a ta jɛnkuru, ka o bla Matigi Ala ta batoso baara ra, janko o ye saraka jɛnitaw* bɔ Matigi Ala ye, i n’a fɔ a sɛbɛra Musa ta sariya ra cogo min na, ani ka ɲagari ka dɔnkiriw la i n’a fɔ Dawuda tun k’a fɔ cogo min na. 19A ka dakɔrɔsibaga dɔw fana bla Matigi Ala ta batoso dondaw ra ka o kɔrɔsi janko mɔgɔ saninyabari si kana don cogo si ra. 20Kɛrɛkuntigi minw tun bɛ cɛ kɛmɛ kunna, a ka olugu wele, ani jama ɲamɔgɔw, ani a kuntigiw, ani jamana mɔgɔw bɛɛ; a ka masacɛ labɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ. O bɔra sanfɛyɔrɔ ta da fɛ ka taga masaso ra. O ka masacɛ sigi masasiginan kan. 21Jamana mɔgɔw bɛɛ tun ninsɔndiyara; dugu fana tun laganfiyara, sabu o tun ka Atali faga ni kɛrɛkɛmuru ye.
24Yohasi ka Alabatosoba lalaga
1Yohasi sigira masaya ra k’a si to san wolonfla. A ka san binaani ni fla le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Sibiya; a tun bɛ bɔ Bɛri Seba. 2Ko minw terennin lo Matigi Ala ɲa kɔrɔ, Yohasi ka o le kɛ sarakalasebaga Yehoyada ta wagati bɛɛ ra. 3Yehoyada ka muso fla furu ka o di Yohasi ma. Yohasi ka dencɛw, ani denmusow sɔrɔ.
4O kɔ, Yohasi k’a latigɛ ko a bɛ Matigi Ala ta batoso lalaga. 5A ka sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔw lajɛn, k’a fɔ o ye ko: «Aw ye bɔ ka taga Zuda mara duguw ra, ka wari mina Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ fɛ, ka na to ka aw ta Ala ta batoso lalaga san o san. Aw ye a ko lateliya.» Nka Levi* ta mɔgɔw ma o ko lateliya. 6O ra, Masacɛ ka sarakalasebagaw kuntigi Yehoyada wele k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala ta baaraden Musa tun ka warida min ben Izirayɛli jama kan ko o ye o di janko ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ta fanibon saninman lalaga, mun kosɔn i m’a fɔ Levi* ta mɔgɔw ye ko o ye taga o wari mina Zuda ta mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw fɛ? 7Sabu nin musojugu min ye Atali ye, ale ni a ta mɔgɔw ka Alabatoso cɛn, fɔ ka Matigi Ala ta minan saninmanw bɛɛ ta, ka Baali bato ni o ye.»
8Masacɛ ko o ra, ko o ye kɛsu dɔ lalaga, ka o bla Matigi Ala ta batoso donda ra, kɛnɛ ma. 9O ka o kuma lase Zuda mara mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw ma, ko Ala ta baaraden Musa tun ka warida min ben Izirayɛlimɔgɔw kan kongokolon kɔnɔ, ko o ye a sara, ko mɔgɔw ye na o wari di Matigi Ala ma. 10O kuma diyara kuntigiw, ani jama bɛɛ ye; o nana ni o ta wari ye ka na a bla kɛsu kɔnɔ, fɔ ka na kɛsu fa. 11Ayiwa, ni wari tun cayara kɛsu kɔnɔ tuma min na, o wagati le ra Levi* ta mɔgɔw tun bɛ taga ni kɛsu ye janko masacɛ y’a flɛ. O tuma ra masacɛ ta sɛbɛrikɛbaga ni sarakalasebagaw kuntigi ta ciraden tun bɛ na wari bɔ kɛsu kɔnɔ, ka kɛsu bla a nɔ ra. O k’a kɛ ten le lon o lon, fɔ ka na wari caman sɔrɔ. 12Ayiwa, masacɛ ni Yehoyada ka o wari di Matigi Ala ta batoso baarakuntigiw ma, minw tun ka kan ka so lalaga. Olugu ka kabakurulɛsɛbagaw, ani yirilɛsɛbaga dɔw ta sara ra, ka Matigi Ala ta batoso lalaga; o ka nɛgɛ baarabagaw, ani siranɛgɛ baarabagaw fana ta ka Alabatoso lalaga. 13Baara tun dira baarakuntigi minw ma, olugu ka o ta baara kɛ. So yɔrɔ minw tun cɛnna, o yɔrɔw lalagara olugu sababu ra. O ka Ala ta batoso lalaga ka ban, k’a kɛ bon barakaman ye.
14O banna baara ra tuma min na, o tagara ni wari tɔ ye masacɛ ni Yehoyada fɛ. O ka minan dɔw lalaga ni o ye ka o bla Matigi Ala ta batoso kɔnɔ: sarakabɔminanw, ani saraka jɛnita* ta minanw, ani tasaw, ani minan saninlamanw, ani a warigbɛramanw. Yehoyada ta wagati bɛɛ ra, o tun bɛ saraka jɛnitaw* bɔ tuma bɛɛ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ.
15Yehoyada nana kɔrɔ; a kɔrɔra fɔ ka sijan sɔrɔ ka sɔrɔ ka sa. A sara k’a si to san kɛmɛ ni bisaba. 16O k’a su don Dawuda ta masabonba kɔnɔ ni masacɛ tɔw ye, a ta koɲumanw kosɔn Izirayɛli jamana ra, ani a ka min kɛ Ala ye, ani a ka baara min kɛ Alabatoso kɔnɔ.
Izirayɛlimɔgɔw ka Ala kan bla
17Ayiwa, Yehoyada sanin kɔ, Zuda mara kuntigiw nana o kinbiri gban masacɛ kɔrɔ. O ka min fɔ, masacɛ ka o lamɛn. 18O ka Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala ta batoso to yi, ka jo musoman Asera bato, ani batofɛn wɛrɛw. Matigi Ala dimina Zuda mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw kɔrɔ o ta kɛwalejuguw kosɔn. 19Matigi Ala ka cira dɔw ci o fɛ, janko olugu ye taga kuma o fɛ ka o lasekɔ ale fɛ. O ciraw tagara o jaraki o ta kɛwalew kosɔn, nka o si ma sɔn ka ciraw lamɛn.
20Ayiwa, Ala Nin jigira sarakalasebaga Yehoyada dencɛ Jakariya kan; a tagara lɔ jama ɲa fɛ k’a fɔ o ye ko: «Ala ko: ‹Mun kosɔn aw bɛ ban ka Matigi Ala ta kumaw sira tagama? O kosɔn aw ta kow si tɛna se ka ɲa. Ayiwa, i n’a fɔ aw bɔra Matigi Ala kɔ, ale fana bɛna bɔ aw kɔ.› »
21O ka janfa siri a kama, k’a bon ni kabakuru ye k’a faga Matigi Ala ta batoso lukɛnɛ kɔnɔ, ka kaɲa ni masacɛ yɛrɛ ta kuma ye. 22O ra, Jakariya facɛ Yehoyada tun ka koɲuman min kɛ masacɛ Yohasi ye, Yohasi hakiri tun ma to o ra. A ka Yehoyada dencɛ faga. Jakariya satɔ, a ko: «Matigi Ala yɛrɛ ye nin ko flɛ, ka ele sara.»
Yohasi sacogo
23Ayiwa, san kelen tɛmɛnin kɔ, Sirikaw ta kɛrɛkɛjama nana Yohasi kama. O nana se Zuda mara ra, ani Zeruzalɛmu. O ka jama kuntigiw bɛɛ halaki, ka o borofɛnw bɛɛ ci Damasi masacɛ ma. 24Sirikaw tun nana ni kɛrɛkɛjama fitini dɔrɔn le ye. O bɛɛ n’a ta, Matigi Ala ka Zuda ta kɛrɛkɛjamaba don o boro, sabu o tun bɔra Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala kɔ. O ra, Ala ka Sirikaw le kɛ sababu ye ka Yohasi ta kojugu hakɛ bɔ a ra.
25Sirikaw nana taga minkɛ, ka Yohasi tɔɔrɔninba to a kelen na yi, a ta jamana ɲamɔgɔw ka janfa siri a kama Yehoyada dencɛw ta fagari kosɔn; o k’a faga a ta lanan kan; a sara minkɛ, o k’a su don Dawuda ta masabonba kɔnɔ, nka o m’a su don masacɛw ta kaburuw kɔnɔ. 26Minw tun ka janfa siri a kama o tun ye Amɔnkamuso Simehati dencɛ Zabadi ye, ani Mohabukamuso Simiriti dencɛ Yozabadi.
27Ayiwa, Yohasi dencɛw ta kow, ani cirayakuma minw fɔra a kama, ani a ka Ala ta batoso lalaga cogo min na, o kow sɛbɛra masacɛw ta kitabu sɛbɛw kɔnɔ. A dencɛ Amasiya sigira masaya ra a nɔ ra.
25Zuda masacɛ Amasiya ta wagati
1Amasiya sigira masaya ra k’a si to san mugan ni looru. A ka san mugan ni kɔnɔntɔn le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Yehodan; Zeruzalɛmukaw tun lo. 2Ko minw terennin lo Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ; nka a m’a kɛ ni a jusukun bɛɛ ye. 3Masaya nana sabati a boro tuma min na, jamana ɲamɔgɔ minw tun k’a facɛ faga, a ka olugu faga. 4Nka a ma o mɔgɔw denw fana faga, sabu a sɛbɛra sariya ra, Musa ta kitabu kɔnɔ, ko Matigi Ala k’a fɔ ko: «Aw man kan ka facɛ faga den kosɔn, aw man kan ka den fana faga facɛ kosɔn. Bɛɛ ka kan ka faga a yɛrɛ ta jurumun le kosɔn25.4 O kuma bɛ sɔrɔ Sariya 24.16..»
Amasiya k’a ta kɛrɛkɛcɛw labɛn
5Amasiya ka Zuda mara mɔgɔw bɛɛ lajɛn, ka o sigisigi o bɛɛ ni o ta gba, ka kuntigi dɔw sigisigi cɛ waga kelen kelen kunna, ka dɔw sigisigi cɛ kɛmɛ kɛmɛ kunna. A ka Zuda mara mɔgɔw bɛɛ, ani Zeruzalɛmukaw bɛɛ kɛ ten. A ka o jate, k’a damina san mugantigiw ra, ani minw tɛmɛna o kan; a ka cɛ waga kɛmɛ saba (300 000) le sɔrɔ, minw bɛ se ka taga kɛrɛ ra ni taman ni nɛgɛbɛnnan ye. 6A ka cɛfari waga kɛmɛ (100 000) fana ta sara ra Izirayɛlimɔgɔw ra; a ka olugu sara warigbɛ kilo waga saba ni kɛmɛ looru (3 500).
7Ala ta cira dɔ nana a fɔ a ye ko: «E, masacɛ, kana a to Izirayɛli ta kɛrɛkɛcɛw ye taga ni i ye kɛrɛ ra, sabu Matigi Ala tɛ ni Izirayɛli ye, a tɛ ni nin Efirayimukaw si ye. 8Ni i ka taga ni o ye, hali ni i jijara kɛrɛ ra cogo o cogo, Ala bɛna a to i juguw ye se sɔrɔ i kan, sabu Ala bɛ se ka mɔgɔ dɛmɛ, a fana bɛ se ka mɔgɔ to a ye ben.» 9Amasiya ka Ala ta cira ɲininka ko: «O tuma, ne ka warigbɛ kilo waga saba ni kɛmɛ looru (3 500) min sara Izirayɛli ta kɛrɛkɛcɛw ye ka ban do?» Ala ta cira k’a jaabi ko: «Matigi Ala bɛ se ka fɛn di i ma min ka ca ni o ye.» 10O ra, Amasiya ka Efirayimu ta kɛrɛkɛcɛw faran ka bɔ a yɛrɛ kɔ, ka o labla ko o ye taga o ta so. O mɔgɔw dimina Zuda ta mɔgɔw kɔrɔ kosɛbɛ. O dimininba le tagara o ta so.
11Amasiya k’a yɛrɛ ja gbɛlɛya, ka bla a ta kɛrɛkɛjama ɲa ka taga Kɔgɔ kɛnɛgbɛ yɔrɔ ra, ka taga cɛ waga tan faga Seyiri ta mɔgɔw ra. 12Zuda kɛrɛkɛcɛw ka cɛ waga tan wɛrɛ ɲanaman mina o mɔgɔw ra, ka taga ni olugu ye fɔ farakurujan dɔ san fɛ, ka to yi ka o firi dugu ma; o bɛɛ nana benben fɔ ka yɛrɛgɛ.
13Nka Amasiya tun ka kɛrɛkɛjama mɔgɔ minw lasekɔ, ko o kana taga kɛrɛ ra, olugu tagara ben Zuda duguw kan, k’a ta Samari ka taga a se fɔ Bɛti Horɔn. O ka mɔgɔ waga saba faga (3 000), ka mɔgɔw ta fɛn caman cɛ ka taga ni a ye.
Yohasi sera Amasiya ra
14Amasiya sekɔtɔ ka bɔ Edɔmukaw kɛrɛyɔrɔ ra, a nana ni Seyiri ta mɔgɔw ta batofɛn dɔw ye, ka na olugu kɛ a ta alaw ye. A k’a kinbiri gban o batofɛnw kɔrɔ ka o bato, ka wusunan sarakaw bɔ o ye. 15O kɛra minkɛ, Matigi Ala dimina Amasiya kɔrɔ. Ala ka cira dɔ ci a fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «Mun kosɔn i ka o mɔgɔw ta batofɛnw ta, k’a sɔrɔ o ma se ka o yɛrɛ ta mɔgɔw bɔsi?» 16Ka cira to kuma ra, Amasiya ko a ma ko: «Jɔn le ka ele kɛ masacɛ ladibaga ye dɛ? Kuma lalɔ ten! I kana a to o ye na i faga.» Cira k’a ta kuma lalɔ; nka a ko: «Ne k’a lɔn ko Ala yɛrɛ le k’a latigɛ ko a bɛ ele halaki, sabu i sɔnna ka nin ko kɛ, i ma sɔn ka ne ta ladiri lamɛn.»
Zuda ni Izirayɛli ta kɛrɛ
17Ayiwa, o kɔ, Zuda masacɛ Amasiya ka hakiri ɲini a ladibagaw fɛ, ka sɔrɔ ka cira bla ka taga Izirayɛli masacɛ Yohasi fɛ, min ye Yohahazi dencɛ ye, Yehu mamaden; a ko o ye taga a fɔ Yohasi ye ko a ye na o bɛ ɲɔgɔn kɛrɛ. 18Izirayɛli masacɛ Yohasi ka mɔgɔ ci ka Zuda masacɛ Amasiya jaabi, ko: «Lon dɔ, le, Liban jamana ta ŋaniyiri dɔ le ka cira bla ka taga a fɔ Liban jamana ta sɛdirisunba dɔ ye ko: ‹I denmuso di ne dencɛ ma furu ra.› Nka Liban jamana kongosogow tɛmɛtɔ ka ŋaniyiri dɔndɔn.» 19Yohasi k’a fɔ a ye fana ko: «I ko: ‹A flɛ ne sera Edɔmukaw ra!› O le ka yɛrɛbonya don i jusu ra, fɔ i bɛ waso. Nka o bɛɛ n’a ta, to i ta so yi. Mun na i bɛ kojugu dɔ ɲinina k’a di i yɛrɛ ma sa? Ele bɛna to a ra, Zuda mɔgɔw fana bɛna to a ra ni i ye.» 20Nka Amasiya ma sɔn k’a ta kuma lamɛn, sabu a ko tun bɔra Ala yɛrɛ le ra; Ala le tun b’a fɛ Yohasi ye se sɔrɔ Amasiya ni a ta mɔgɔw kan, sabu o tun tugura Edɔmukaw ta alaw le kɔ.
21O ra, Izirayɛli masacɛ Yohasi tagara; ale ni Zuda masacɛ Amasiya ka ɲɔgɔn kunbɛn Bɛti Semɛsi, Zuda mara ra. 22Izirayɛlimɔgɔw ka Zuda ta mɔgɔw kɛrɛ ka se sɔrɔ o kan; o bɛɛ borira ka taga o ta so. 23Izirayɛli masacɛ Yohasi ka Zuda masacɛ Amasiya mina Bɛti Semɛsi, ka taga ni a ye Zeruzalɛmu; Amasiya tun ye Ahaziya dencɛ Yohasi dencɛ le ye. A tagara Zeruzalɛmu dugu kogo ci, k’a ta Efirayimu donda ra, ka taga a bla fɔ donda min bɛ kogo nɔngɔn na; a ka yɔrɔ min ci, o janya tun bɛ nɔngɔn ɲa kɛmɛ naani. 24A ka sanin bɛɛ ta, ani warigbɛ bɛɛ, ani fɛn o fɛn tun bɛ sɔrɔ Ala ta batoso kɔnɔ, o minw tun karifara Obɛdi Edɔmu ma; a ka masacɛ ta so naforow fana cɛ, ka mɔgɔ dɔw fana mina ka taga ni olugu ye Samari.
Amasiya sacogo
25Yohasi dencɛ Amasiya, min ye Zuda masacɛ ye, ale ka san tan ni looru le kɛ Yohahazi dencɛ Yohasi sanin kɔ, min tun ye Izirayɛli masacɛ ye. 26Ayiwa, Amasiya ta ko tɔw, k’a ta a damina ra ka taga a bla a laban na, o kow sɛbɛra Zuda masacɛw ni Izirayɛli masacɛw ta kitabu kɔnɔ. 27Amasiya nana bɔ Matigi Ala kɔ minkɛ, o nana janfa siri a kama Zeruzalɛmu; a borira ka taga Lakisi, nka o tagara a kɔ Lakisi, ka taga a faga yi. 28O k’a su ta ni so dɔw le ye ka na ni a ye, ka na a su don a bɛmacɛw suw kɛrɛ fɛ Dawuda ta masabonba kɔnɔ.
26Oziyasi kɛra Zuda masacɛ ye
(Masacɛw flanan 14.21-22; 15.1-3)
1Zuda mara mɔgɔw bɛɛ ka Amasiya dencɛ Oziyasi ta k’a sigi masaya ra a facɛ nɔ ra, k’a si to san tan ni wɔɔrɔ. 2Ale le ka Elati dugu lɔ, ka o dugu bla Zuda mara ta fanga kɔrɔ tuun masacɛ sanin kɔ. 3Oziyasi sigira masaya ra k’a si to san tan ni wɔɔrɔ; a ka san bilooru ni fla le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Yekoliya; Zeruzalɛmuka tun lo. 4Ko minw terennin lo Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ a ta kokɛtaw bɛɛ ra, i n’a fɔ a facɛ Amasiya tun k’a kɛ cogo min na.
5Ka Jakariya to si ra, Oziyasi jijara kosɛbɛ ka tugu Ala kɔ, sabu Jakariya tun bɛ to k’a karan Alaɲasiran na. A ka wagati min bɛɛ kɛ ni a bɛ Matigi Ala kɔ, Matigi Ala k’a ta kow sabati a boro.
6A nana bɔ ka taga Filisikaw kɛrɛ; a ka Gati dugu kogow ci, ani Yabine dugu kogow, ani Azidɔdi dugu kogow. A ka dugu dɔw lɔ Azidɔdi mara ra, ani Filisikaw ta jamana yɔrɔ wɛrɛw ra. 7Ala k’a dɛmɛ ka Filisikaw kɛrɛ, ani Arabu minw tun siginin bɛ Guri Baali, ani Mehonikaw. 8Amɔnkaw tun bɛ to ka ninsɔngɔ sara Oziyasi ye. Oziyasi tɔgɔ bɔra ka se fɔ Misiran jamana ra, sabu a ta fanga tun bonyara kosɛbɛ. 9Oziyasi ka sankasojan barakaman dɔ lɔ Zeruzalɛmu, Nɔngɔn ta donda kunna, ka dɔ lɔ Kurufurancɛ ta donda kunna, ka dɔ lɔ dugu kogo nɔngɔn na. 10A ka sankasojan dɔw lɔ kongokolon kɔnɔ, ka kɔlɔn caman sogi, sabu bɛgan caman tun b’a fɛ jamana dugumayanfan na, ani kɔgɔji kɛnɛgbɛba yɔrɔw ra. Sɛnɛkɛbaga dɔw tun bɛ a ta forow sɛnɛ, ani a ta rɛzɛnforo minw tun bɛ kuruyɔrɔw ra, ani Karimɛli yɔrɔ ra; sɛnɛ kɔni tun ka di a ye kosɛbɛ. 11Oziyasi ta kɛrɛkɛjama tun derira kɛrɛ ra kosɛbɛ. Ni o tun bɛ taga kɛrɛ ra, o tun bɛ taran ka kɛ jɛnkuru jɛnkuru, ka kaɲa ni mɔgɔw jateda ye. Masacɛ ta sɛbɛrikɛbaga Yeyɛli ni a ta ciraden Maseya, olugu le tun ka mɔgɔw jate; masacɛ ta jamana kuntigi min ye Hananiya ye, ale le tun ye olugu ɲamɔgɔ ye. 12Gbatigi minw tun ye o kɛrɛkɛcɛfariw ɲamɔgɔw ye, olugu tun ye cɛ waga fla ni cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ (2 600). 13Olugu tun bɛ kɛrɛkɛjama min kunna, o tun ye kɛrɛkɛcɛfari waga kɛmɛ saba ni wolonfla ni cɛ kɛmɛ looru (307 500). Olugu bɛɛ tun labɛnnin lo ka kɛrɛ kɛ ni baraka ye, janko ka se di masacɛ ma a juguw kan. 14Oziyasi ka nɛgɛbɛnnanw, ani tamanw, ani nɛgɛfugulaw, ani nɛgɛderegew, ani kalanw, ani kabakuru bontaw di kɛrɛkɛjama bɛɛ lajɛnnin ma. 15Cɛ hakiritigi dɔ fana ka kɛrɛkɛminan dɔw lalaga Oziyasi ye Zeruzalɛmu. O tun bɛ o kɛrɛkɛminanw bla sankasojanw kunna, ani dugu kogo nɔngɔnw na, ka biɲɛw bon ni a ye, ani ka kabakurubaw firi ni a ye. O kɛra minkɛ, Oziyasi tɔgɔ bɔra kosɛbɛ, sabu o k’a dɛmɛ kosɛbɛ fɔ ka na a kɛ fangatigiba ye.
Oziyasi k’a yɛrɛ bonya Ala ɲa kɔrɔ
16Ayiwa, wagati min Oziyasi ta fanga nana sabati kosɛbɛ, a ta yɛrɛbonya kɛra sababu ye k’a halaki. A ka Matigi Ala, a ta Ala kan bla; a tagara don Matigi Ala ta batoso kɔnɔ ko a bɛ wusunan saraka don wusunanjɛnifɛn kan. 17Sarakalasebaga Azariya donna a kɔ, ale ni Matigi Ala ta sarakalasebaga cɛ biseegi; 18o bɛɛ tun ye cɛ jagbɛlɛnw. O ka masacɛ Oziyasi lalɔ, k’a fɔ a ye ko: «Oziyasi, ka wusunan saraka don Matigi Ala ye, o tɛ ele ta baara ye; o ye sarakalasebagaw ta baara le ye, Haruna ta duruja minw saninyara ka bla o baara kama. Bɔ yɔrɔ saninman kɔnɔ, sabu i ka Ala kan bla; nin baara tɛna bonya foyi la ele kan Matigi Ala ɲa kɔrɔ.» 19Oziyasi dimina; o y’a sɔrɔ wusunandaga tun bɛ a boro, ko a bɛ wusunan don. K’a diminin to sarakalasebagaw kɔrɔ, farirabana dɔ barara ka bɔ a ten na sarakalasebagaw ɲa na, Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, wusunanjɛnifɛn kɔrɔ yi. 20Sarakalasebagaw kuntigi Azariya ni sarakalasebaga tɔw bɛɛ ka o ɲa munu k’a flɛ, k’a ye ko farirabana dɔ bɔra a ten na. O teliyara k’a labɔ kɛnɛ ma. Ale yɛrɛ fana tun bɛ teliyara ka bɔ a yɛrɛ ma, sabu Matigi Ala tun k’a ta kojugu hakɛ bɔ a ra.
Oziyasi sacogo
21Oziyasi tora ni o farirabana ye fɔ ka taga a sa. I n’a fɔ o bana tun b’a ra, a tun bɛ bon dɔ kɔnɔ a kelen na, sabu a tun man kan ka don Matigi Ala ta batoso kɔnɔ tuun. A dencɛ Yotamu le kɛra masaso kow ɲanabɔbaga ye, ani ka jamana mara.
22Ayiwa, Oziyasi ta ko tɔw, a damina ni a laban, cira Ezayi, min ye Amɔzi dencɛ ye, ale le ka o kow bɛɛ sɛbɛ. 23O kɔ, Oziyasi sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don a bɛmacɛw suw kɛrɛ fɛ masacɛw ta kaburulo ra, ko sabu farirabana b’a ra. A dencɛ Yotamu le sigira masaya ra a nɔ ra.
27Masacɛ Yotamu ta wagati
1Yotamu sigira masaya ra k’a si to san mugan ni looru; a ka san tan ni wɔɔrɔ le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Yerusa; Sadɔki denmuso tun lo. 2Ko minw terennin lo Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ fɛn bɛɛ ra, i n’a fɔ a facɛ Oziyasi tun k’a kɛ cogo min na. 3Yotamu le ka Matigi Ala ta batoso sanfɛyɔrɔ ta donda lɔ, ka caman fara Ofɛli kinda kogow kan. 4A ka dugu dɔw fana lɔ Zuda kuruyɔrɔw ra, ka kɛrɛbonbaw, ani sankasojanw lɔ yirituw ra. 5A ka Amɔnkaw ta masacɛ kɛrɛ, ka se sɔrɔ ale kan. O san na, Amɔnkaw ka warigbɛ tɔni saba ni kilo kɛmɛ looru (3 500) di a ma, ani alikama* tɔni waga saba (3 000), ani ɔrize tɔni waga saba (3 000). Amɔnkaw ka o ɲɔgɔn le sara a ye a san flanan ni a san sabanan fana ra. 6Yotamu ta fanga bonyara kosɛbɛ, sabu a tun bɛ a ta kow bɛɛ kɛ ka ɲa Matigi Ala, a ta Ala ɲa kɔrɔ.
7Ayiwa, Yotamu ta ko tɔw bɛɛ, ani a ta kɛrɛw bɛɛ, ani a ta kokɛninw bɛɛ, o sɛbɛra Izirayɛli masacɛw, ani Zuda masacɛw ta kow kitabu kɔnɔ. 8A tun sigira masaya ra k’a si to san mugan ni looru; a ka san tan ni wɔɔrɔ le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. 9O kɔ, Yotamu sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A dencɛ Ahazi sigira masaya ra a nɔ ra.
28Zuda masacɛ Ahazi ta wagati
1Ahazi sigira masaya ra k’a si to san mugan. A ka san tan ni wɔɔrɔ le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. Ko minw terennin lo Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ma o kɛ, i n’a fɔ a bɛmacɛ Dawuda. 2A ka Izirayɛli masacɛ tɔw ta sira le ta; a yɛrɛ ka nɛgɛ yeele, ka Baali ta jo tagamasiyɛn dɔw lalaga ka o bato. 3A ka wusunan sarakaw bɔ Bɛni Hinɔmu kurufurancɛ ra, ka taga a yɛrɛ dencɛ di k’a jɛni tasuma ra, jow ye; k’a sɔrɔ Matigi Ala tun ka siya minw gbɛn, ka o ta jamana di Izirayɛlimɔgɔw ma, o siyaw le tun bɛ o ko haramuninw ɲɔgɔn kɛra. 4A tun bɛ to ka bɛgan sarakaw ni wusunan sarakaw bɔ sɔnnikɛyɔrɔw ra, ani kongoriw kunna, ani yiriba flaburumanw jukɔrɔ.
5Matigi Ala, a ta Ala k’a don Siri masacɛ boro. Sirikaw ka se sɔrɔ a kan, k’a ta mɔgɔ caman mina ka taga ni o ye Damasi. Ala k’a don Izirayɛli masacɛ fana boro; ale ka se sɔrɔ a kan k’a ta mɔgɔ caman faga. 6Remaliya dencɛ Peka ka Zuda ta mɔgɔ waga kɛmɛ ni mugan (120 000) faga lon kelen na; o bɛɛ tun ye kɛrɛkɛcɛfariw le ye. O kɛra sabu o tun bɔra Matigi Ala kɔ, o bɛmaw ta Ala. 7Zikiri min tun ye Efirayimu kɛrɛkɛcɛfari dɔ ye, ale ka masacɛ dencɛ Maseya faga, ani Azirikamu min tun ye masaso kunnasigibaga ye, ani Ɛlikana, min tun ye masacɛ ta jamana kuntigi fɔlɔ ye. 8Izirayɛlimɔgɔw ka mɔgɔ waga kɛmɛ fla (200 000) le mina o balema Zudakaw ra. O ka o ta musow, ani o dencɛw, ani o ta denmusow mina. O ka o borofɛn caman fana cɛ ka taga ni o ye Samari.
Ala ta cira kumana Izirayɛlimɔgɔw fɛ
9Ayiwa, Matigi Ala ta cira dɔ tun bɛ yi, min tɔgɔ tun ye ko Odɛdi. Kɛrɛkɛjama min tun bɛ nana Samari, ale bɔra ka taga o mɔgɔw kunbɛn, k’a fɔ o ye ko: «Matigi Ala, aw bɛmaw ta Ala tun dimina Zuda mara mɔgɔw kɔrɔ, o kosɔn a ka o don aw boro; nka aw ka o halaki ni juguyaba min ye, o juguya bonyara ka se fɔ sankolo ma. 10Ayiwa, sisan aw ko aw b’a fɛ ka nin Zudakaw, ani nin Zeruzalɛmukaw le kɛ aw ta jɔncɛw, ani aw ta jɔnmusow ye; yala o tuma aw fana ma jurumun dɔ kɛ ka Matigi Ala, aw ta Ala hakɛ ta wa? 11O ra, aw ye ne lamɛn! Aw ka nin mɔgɔ minw mina aw balemaw ra, aw ye o bla ka taga, sabu Matigi Ala ta dimiba le bɛ aw kan.»
12Ayiwa, Izirayɛli ta kɛrɛkɛden tun bɔra kɛrɛ ra ka na; Efirayimu mara ɲamɔgɔ minw tun ye Yohanan dencɛ Azariya ye, ani Mesilemɔti dencɛ Berekiya, ani Salumu dencɛ Ezekiyasi, ani Hadelayi dencɛ Amasa ye, olugu wurira o kɛrɛkɛdenw kama. 13O ko o ma ko: «Aw tɛna don ni nin mɔgɔ minaninw ye yan, ni o tɛ, aw bɛna an jaraki Matigi Ala ɲa kɔrɔ le. Aw b’a fɛ ka dɔ le fara anw ta hakɛw ni anw ta jaraki kan, k’a sɔrɔ anw jarakininba lo ka ban; Ala ta dimiba le fana bɛ Izirayɛlimɔgɔw kan.»
14O fɔra minkɛ, kɛrɛkɛdenw ka mɔgɔ minaninw bla; o tun ka fɛn minw cɛ, o ka o bɛɛ bla kuntigiw ni jama bɛɛ kɔrɔ. 15O kɔ, mɔgɔ minw tɔgɔw tun fɔra, olugu gbarara o mɔgɔ minaninw na; fani tun tɛ minw na, o ka fani dɔw bɔ fɛn minaninw na ka o don olugu ra. O ka faniw don o ra, ka sanbara don o sen na, ka domuni ni ji di o ma, ka turu mun o ra. Minw tun tɛ se ka tagama, o ka olugu sigi faliw kan, ka taga ni o ye Zeriko, tamarosunw ta dugu ra, o balemaw fɛ. O kɔ, olugu yɛrɛ sekɔra ka na Samari.
Ahazi ka Asirikaw wele ko o ye na ale dɛmɛ
16O wagati ra, masacɛ Ahazi ka cira dɔ bla Asiri masacɛ ma ko a ye na ale dɛmɛ. 17O y’a sɔrɔ Edɔmukaw tun nana tuun, ka na Zuda mara mɔgɔw kɛrɛ, ka dɔw mina ka taga ni o ye. 18Filisikaw fana tun nana ben jamana dugumayanfan ni a woroduguyanfan duguw kan; o ka dugu minw mina, o kɛra Bɛti Semɛsi ye, ani Ayalɔn, ani Gederɔti, ani Soko ni a kɛrɛfɛduguw, ani Timina ni a kɛrɛfɛduguw, ani Gimizo ni a kɛrɛfɛduguw; o sigira o duguw ra. 19O kɛra sabu Matigi Ala le tun ka Zuda mara majigi, Izirayɛli masacɛ Ahazi kosɔn, sabu ale tun ka koɲagaminin suguya bɛɛ kɛ Zuda mara ra, ka Matigi Ala kan bla. 20Asiri masacɛ Tigilati Pilesɛri, sani ale ye na Ahazi dɛmɛ, a nana ka na ɲagban le la a kan. 21Ahazi tun ka Matigi Ala ta batoso minanw bɛɛ cɛ, ani masaso minanw bɛɛ, ani jamana ɲamɔgɔw ta fɛnw, ka o bɛɛ di Asiri masacɛ ma. Nka o si ma foyi ɲa a ye. 22Nka hali k’a to o ɲagbanba cɛ ra, ale masacɛ Ahazi belen ka dɔ le fara a ta kanblari kan Matigi Ala ɲa kɔrɔ. 23Damasi ta batofɛn minw tun ka se sɔrɔ a kan, a ka sarakaw bɔ olugu ye, k’a fɔ ko: «I n’a fɔ Siri masacɛw ta alaw ka o dɛmɛ, ne fana bɛna saraka bɔ o ye, janko o ye ne fana dɛmɛ.» Nka o ko kɛra ale yɛrɛ ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ben sababu ye.
24O kɔ, Ahazi ka Alabatoso minanw lajɛn ka o bɛɛ cici, ka Matigi Ala ta batoso daw datugu. A ka sarakabɔnanw lɔ Zeruzalɛmu yɔrɔ bɛɛ ra. 25A ka sɔnnikɛyɔrɔ dɔw kɛ Zuda mara duguw bɛɛ ra, ka wusunan sarakaw bɔ batofɛn wɛrɛw ye. A k’a kɛ ten ka Matigi Ala, a bɛmaw ta Ala ta dimi lawuri.
26Ayiwa, a ta ko tɔw, a ta kɛwalew, k’a ta a damina ra ka taga a bla a laban na, o bɛɛ sɛbɛra Zuda masacɛw, ani Izirayɛli masacɛw ta kitabuw kɔnɔ. 27Ahazi nana sa ka taga fara a bɛmaw kan; o k’a su don Zeruzalɛmu, nka o m’a su don Izirayɛli masacɛw ta kaburuw dɔ ra. A dencɛ Ezekiyasi sigira masaya ra a nɔ ra.
29Zuda masacɛ Ezekiyasi ta wagati
1Ezekiyasi sigira masaya ra k’a si to san mugan ni looru. A ka san mugan ni kɔnɔntɔn le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Abiya; Jakariya denmuso tun lo. 2Ko minw terennin bɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ, k’a dafa i n’a fɔ a bɛmacɛ Dawuda yɛrɛ tun k’a kɛ cogo min na.
3A ta masaya san fɔlɔ ra, a karo fɔlɔ, a ka Matigi Ala ta batoso daw dayɛlɛ, k’a konw lalaga. 4A ka sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔw wele ka na o lajɛn Alabatoso lukɛnɛ terebɔyanfan na, 5k’a fɔ o ye ko: «Levi* ta mɔgɔw, aw ye ne lamɛn! Aw ye aw yɛrɛ saninya, ka Matigi Ala, aw bɛmaw ta Ala ta batoso fana saninya. Aw ye fɛn saninyabariw bɛɛ labɔ yɔrɔ saninman kɔnɔ; 6sabu an bɛmaw ka Ala kan bla. O ka kojugu kɛ Matigi Ala, an ta Ala ɲa kɔrɔ; o bɔra Ala kɔ, ka o ɲa bɔ Matigi Ala ta yɔrɔ saninman na, ka o kɔ don a ma. 7O ka hali a bolondaw bɛɛ datugu, k’a fitinaw faga. O ma wusunan saraka bɔ Izirayɛli ta Ala ye, o ma saraka jɛnita bɔ a ye yɔrɔ saninman kɔnɔ. 8O kosɔn Matigi Ala ta dimi sera Zuda mara mɔgɔw ni Zeruzalɛmukaw bɛɛ ma. A ka o kɛ siranya sababu ye, ka jamana kɛ yɔrɔ lakolonba ye, ka o kɛ lɔgɔbɔrifɛn ye mɔgɔw fɛ, i n’a fɔ aw yɛrɛ ɲa b’a ra cogo min na. 9Aw y’a flɛ, o le kosɔn o ka an bɛmaw faga ni kɛrɛkɛmuru ye; o ka an dencɛw, ani an denmusow, ani an ta musow mina ka taga ni o ye.
10«Ayiwa, sisan, a bɛ ne jusu ra ka jɛnɲɔgɔnya don ni Matigi Ala ye, Izirayɛli ta Ala, janko a ta dimiba ye mabɔ an na. 11O ra, sisan, ne denw, aw ye aw sɔbɛ don; sabu Matigi Ala ka aw le ɲanawoloma janko aw ye baara kɛ a ɲa kɔrɔ, ka kɛ a ta baaradenw ye, ka to ka wusunan sarakaw bɔ a ye.»
Levi* ta mɔgɔw ka Alabatosoba saninya
12Ayiwa, Levi* ta mɔgɔ minw wurira, olugu flɛ: Amasayi dencɛ Mahati, ani Azariya dencɛ Yowɛli; olugu tun ye Kehatikaw le ye. Minw tun ye Merari ta mɔgɔw ye, olugu tun ye Abidi dencɛ Kisi ye, ani Yehalɛli dencɛ Azariya. Minw tun ye Gɛrisɔnkaw ta mɔgɔw ye, o tun ye Zima dencɛ Yoha ye, ani Yowa dencɛ Edɛni. 13Minw tun ye Elisafan ta mɔgɔw ye, o tun ye Simiri ni Yewɛli ye. Minw tun ye Asafu ta mɔgɔw ye, o tun ye Jakariya ni Mataniya ye. 14Minw tun ye Heman ta mɔgɔw ye, o tun ye Yeyɛli ni Simɛyi ye. Minw tun ye Yedutun ta mɔgɔw ye, o tun ye Semaya ni Uziyɛli ye.
15O ka o balema tɔw lajɛn; o ka o yɛrɛ saninya. O kɔ, o nana Matigi Ala ta batoso saninya, i n’a fɔ masacɛ tun k’a fɔ cogo min na, ka kaɲa ni Matigi Ala yɛrɛ ta kuma ye. 16Sarakalasebagaw donna Matigi Ala ta batoso kɔnɔnɔyɔrɔ ra k’a saninya. O ka fɛn saninyabari min o min sɔrɔ Matigi ta batoso kɔnɔ, o ka o bɛɛ labɔ ka taga a bla Alabatosoba lu kɔnɔ. Levi* ta mɔgɔw ka o fɛnw cɛ ka bɔ ni o ye, ka taga o kɛ Sedɔrɔn kɔdinga kɔnɔ. 17O tun ka Alabatosoba saninyari damina karo fɔlɔ tere fɔlɔ. Karo tere seegi, o donna Matigi Ala ta batoso bolon kɔnɔ, ka tere seegi kɛ Matigi Ala ta batoso saninyari ra. O karo fɔlɔ tere tan ni wɔɔrɔ, o banna o baara ra.
18O kɔ, o tagara masacɛ Ezekiyasi fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «An ka Matigi Ala ta batoso bɛɛ saninya: sarakajɛnifɛn ni a minanw bɛɛ, ani sarakaburu tabali ni a minanw bɛɛ. 19Masacɛ Ahazi tun tora a ta kojugukɛ ra ka fɛn minw bɛɛ lanɔgɔ, an ka o bɛɛ labɛn k’a saninya; o fɛnw bɛ Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn ɲa fɛ.»
Alabatosoba saninyara ka bla Ala ta baara kama
20Masacɛ Ezekiyasi wurira sɔgɔmada joona fɛ, k’a ta jamana ɲamɔgɔw lajɛn, ka taga Matigi Ala ta batoso kɔnɔ. 21O nana ni misitoran wolonfla ye, ani sagajigi wolonfla, ani sagaden wolonfla; o nana ni bakɔrɔnin wolonfla fana ye, ka na o kɛ jurumunyafa saraka ye masacɛ ta somɔgɔw kosɔn, ani yɔrɔ saninman kosɔn, ani Zuda mara kosɔn. Masacɛ k’a fɔ sarakalasebagaw ye, minw ye Haruna ta durujaw ye, ko o ye o sarakaw bɔ Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn kan. 22Sarakalasebagaw ka misitoranw kannatigɛ, k’a jori mina, k’a seriseri sarakajɛnifɛn kan. O ka sagajigiw kannatigɛ, ka o fana jori seriseri sarakajɛnifɛn kan. O ka sagadenw fana kannatigɛ ka o fana jori seriseri sarakajɛnifɛn kan. 23O kɔ, bakɔrɔnin minw tun bɛ jurumunyafa saraka ye, o gbarara ni o ye masacɛ kɔrɔ, ani jama kɔrɔ. Olugu ka o borow la o kan. 24Sarakalasebagaw ka o kannatigɛ ka o jori bɔn sarakajɛnifɛn kan, k’a kɛ jurumunyafa saraka ye, ka Izirayɛlimɔgɔw ta jurumunw kafari o ye; sabu masacɛ tun k’a fɔ ko saraka jɛnitaw, ani jurumunyafa sarakaw tun ka kan ka bɔ Izirayɛli jamana bɛɛ le ye.
25A ka Levi* ta mɔgɔw bla Matigi Ala ta batoso kɔnɔ ni siranɛgɛtɛgɛrɛ ye, ani gɔniw, ani koraw, i n’a fɔ Dawuda tun k’a fɔ cogo min na, ani masacɛ ladibaga Gadi, ani cira Natan; sabu Matigi Ala le tun ka o kuma yira a ta ciraw ra ko o y’a fɔ. 26Levi* ta mɔgɔw lɔlɔra ni Dawuda ta fɔrifɛnw ye; burufiyɛtaw tun bɛ sarakalasebagaw boro. 27Ezekiyasi k’a fɔ o ye ko o ye saraka jɛnita* bɔ sarakajɛnifɛn kan. O ka saraka jɛnita* bɔri damina minkɛ, o ka Matigi Ala ta dɔnkiriw fana damina ni buru fiyɛtaw ye, ani Izirayɛli masacɛ Dawuda ta fɔrifɛnw. 28Jama bɛɛ ka o yɛrɛ majigi ka Ala bato. O ka dɔnkiriw la, ka buruw fiyɛ fɔ ka taga saraka jɛnita* jɛni ka ban. 29Saraka jɛnita bɔra ka ban tuma min na, masacɛ ni a nɔfɛmɔgɔw bɛɛ birira ka Ala bato. 30O kɔ, masacɛ Ezekiyasi ni a ta jamana ɲamɔgɔw k’a fɔ Levi* ta mɔgɔw ye ko o ye Matigi Ala tando ni Dawuda ta kumaw ye, ani ladibaga Asafu ta kumaw; o ka Ala tando ni ɲagariba ye, ka o yɛrɛ majigi, ka biri ka Ala bato.
31O kɔ, Ezekiyasi ka kuma ta k’a fɔ ko: «Sisan aw ka aw yɛrɛ bla danna Matigi Ala ye; o ra aw ye gbara ka na ni aw ta bɛgan sarakaw ni aw ta barakalari sarakaw ye Matigi Ala ta batoso kɔnɔ.» Jama nana ni o ta bɛgan sarakaw ni o ta barakalari sarakaw ye; minw boro lablanin tun lo, olugu nana ni saraka jɛnitaw ye. 32Jama nana ni saraka jɛnita minw ye, o kɛra misitoran biwolonfla, ani sagajigi kɛmɛ, ani sagaden kɛmɛ fla. O bɛɛ tun ye saraka jɛnita ye k’a di Matigi Ala ma. 33O ka bɛgan minw di fana, o tun ye misitoran kɛmɛ wɔɔrɔ, ani saga waga saba. 34Nka i n’a fɔ sarakalasebagaw tun man ca, o ma se ka o saraka jɛnitaw bɛɛ boso; o ra o balema minw ye Levi* ta mɔgɔw ye, olugu nana o dɛmɛ ka baara ban, sani k’a to sarakalasebaga tɔw ye o yɛrɛ saninya; sabu Levi* ta mɔgɔw tun ka saninyari ko mina ni o sɔbɛ ye ka tɛmɛ sarakalasebagaw kan. 35Saraka jɛnitaw tun ka ca, ani ninsɔndiya sarakaw ta turuw, ani rɛzɛnji saraka min bɛ fara saraka jɛnitaw* kan. Matigi Ala ta batoso baara daminana tuun o cogo le ra. 36Ezekiyasi ni jama bɛɛ ninsɔndiyara, sabu Ala ka o koɲuman kɛ a ta mɔgɔw ye; o kow kɛra joona fana.
30Ezekiyasi ka mɔgɔw wele
1Ayiwa, Ezekiyasi ka cira bla ka taga Izirayɛli mara bɛɛ ra, ani Zuda mara ra; a ka sɛbɛ dɔw ci Efirayimu ta mara ni Manase ta mara ra, ko o ye na Matigi Ala ta batoso ra Zeruzalɛmu, ka na Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ye. 2Masacɛ ni a ta jamana ɲamɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw bɛɛ tun k’a latigɛ ko Jɔnyaban ɲanagbɛ ye kɛ san karo flanan na. 3O tun ma se k’a kɛ a wagati ra, sabu sarakalasebaga minw tun ka o yɛrɛ saninya olugu tun man ca, jama fana tun ma lajɛn Zeruzalɛmu. 4Ayiwa, o ko bɛnna masacɛ ni jama bɛɛ lajɛnnin ma. 5O ra, o k’a latigɛ k’a fɔ Izirayɛli jamana yɔrɔ bɛɛ ra, k’a ta Bɛri Seba ka taga a bla fɔ Dan, ko mɔgɔw ka kan ka na Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ye Zeruzalɛmu, sabu mɔgɔ caman tun tɛ o ɲanagbɛ kɛra tuun, i n’a fɔ a sɛbɛra cogo min na.
6Masacɛ ni a ta jamana ɲamɔgɔw ka sɛbɛ minw kɛ, ciradenw tagara ni o ye Izirayɛli ni Zuda mara fan bɛɛ ra. Ka kaɲa ni masacɛ ta kuma ye, o ko: «Izirayɛlimɔgɔw, aw tɔ minw bɔsira ka bɔ Asiri masacɛw boro, aw ye kɔsegi ka na Matigi Ala fɛ, Iburahima ni Isiyaka, ni Izirayɛli ta Ala, janko ale fana ye kɔsegi aw fɛ. 7Aw kana kɛ i ko aw bɛmaw, ani aw balema minw ka Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala kan bla, k’a to Ala ka o ta jamana kɛ yɔrɔ lakolon ye i n’a fɔ aw yɛrɛ ɲa b’a ra cogo min na. 8O ra, aw kana aw torokun gbɛlɛya i n’a fɔ aw bɛmaw k’a kɛ cogo min na. Aw ye aw yɛrɛ di Matigi Ala ma, ka na a ta yɔrɔ saninman na, a ka yɔrɔ min saninya k’a kɛ a yɛrɛ ta ye tuma bɛɛ. Aw ye baara kɛ Matigi Ala, aw ta Ala ye, janko a ta dimiba ye mabɔ aw ra. 9Ni aw ka kɔsegi ka na Matigi Ala fɛ, aw balemaw ni aw dencɛw bɛna hina sɔrɔ o minabagaw fɛ; o fana bɛna kɔsegi ka na nin jamana ra, sabu Matigi Ala, aw ta Ala bɛ hina, a fana bɛ nɛɛma kɛ. Ni aw ka kɔsegi ka na a fɛ, a tɛna ban aw ra.»
10Ayiwa, ciradenw tɛmɛna duguw bɛɛ ra; o tagara Efirayimu mara ra, ka taga Manase ta mara ra, ka taga fɔ Zabulɔn ta mara ra. Nka mɔgɔw tun bɛ yɛrɛkora o ma le, ka kɛ o lɔgɔbɔ ye. 11O bɛɛ n’a ta, Asɛri, ani Manase, ani Zabulɔn ta mɔgɔ dɔw ka o yɛrɛ majigi ka sɔn ka na Zeruzalɛmu. 12Ala ka Zuda mara mɔgɔw fana dɛmɛ; a ka miiriya kelen don o bɛɛ jusu ra, k’a to masacɛ ka min fɔ ka kaɲa ni Matigi Ala ta kuma ye, o sɔnna ka o kɛ.
Izirayɛlimɔgɔw ka Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ
13Mɔgɔ camanba nana lajɛn Zeruzalɛmu ka burufunubari ɲanagbɛ kɛ san karo flanan na. O tun kɛra jama camanba le ye. 14Sarakabɔnan minw tun bɛ Zeruzalɛmu, o ka olugu cɛn; o ka wusunan sarakabɔnanw fana ta ka taga o bɛɛ firi Sedɔrɔn kɔ kɔnɔ. 15O kɔ, o ka Jɔnyaban saraka faga san karo flanan tere tan ni naani na. Sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔw maroyara; o ka o yɛrɛ saninya, ka saraka jɛnitaw bɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ. 16O bɛɛ lɔra o lɔyɔrɔw ra, i n’a fɔ a fɔra Ala ta baaraden Musa ta sariya ra cogo min na. Levi* ta mɔgɔw le tun bɛ bɛgan jori di sarakalasebagaw ma, olugu bɛ a seriseri. 17Mɔgɔ caman tun bɛ jama ra minw tun ma o yɛrɛ saninya; o ra minw tun ma saninya, Levi* ta mɔgɔw le ka Jɔnyaban sarakaw faga olugu ye, janko k’a saninya k’a di Matigi Ala ma. 18Mɔgɔ caman tun bɛ jama ra minw tun ma o yɛrɛ saninya; olugu caman tun bɔra Efirayimu ta mara ra, ani Manase ta mara ra, ani Isakari ta mara ra, ani Zabulɔn ta mara ra. Olugu ka Jɔnyaban saraka domu, k’a sɔrɔ a sɛbɛra cogo min na, o m’a kɛ ten. O kosɔn Ezekiyasi ka Ala daari o ye, k’a fɔ ko: «Matigi Ala, ele min ka ɲi, yafa bɛɛ ma; 19min o min jijara ka tugu Ala kɔ, Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala, hali ni a kɛra ko o tigi m’a yɛrɛ saninya i n’a fɔ a ka kan ka kɛ cogo min na, ele ye yafa o ma.» 20Matigi Ala ka Ezekiyasi ta daariri lamɛn; a yafara o mɔgɔw ma.
21O ra, Izirayɛlimɔgɔ minw tun bɛ Zeruzalɛmu, olugu ka burufunubari ɲanagbɛ kɛ tere wolonfla, ni ɲagariba ye. Lon o lon, Levi* ta mɔgɔw, ani sarakalasebagaw tun bɛ to ka Matigi Ala tando ni fɔrifɛn kanbaw ye, ka Matigi Ala bonya. 22Ezekiyasi kumana Levi* ta mɔgɔw bɛɛ fɛ, ka o ja gbɛlɛya, sabu o tun timinadiyara Matigi Ala ta baara ra kosɛbɛ. O ka sarakaw domu fɔ tere wolonfla, ka ninsɔndiya sarakaw bɔ, ka Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala bonya.
23O kɔ, jama bɛɛ lajɛnnin bɛnna a ra ko o ye tere wolonfla wɛrɛ kɛ tuun ɲanagbɛ ra. O ka tere wolonfla wɛrɛ kɛ, ka ɲagari; 24sabu Zuda masacɛ Ezekiyasi tun ka misitoran waga kelen ani saga waga wolonfla (7 000) le di jama ma. Jamana ɲamɔgɔw tun ka misitoran waga kelen ani saga waga tan le di jama ma. Sarakalasebaga caman tun ka o yɛrɛ saninya. 25Zuda mara mɔgɔw bɛɛ, ani sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔw, ani mɔgɔ minw bɛɛ tun nana ka bɔ Izirayɛli, ani lonan minw tun bɔra Izirayɛli, walama minw tun siginin bɛ Zuda mara ra, bɛɛ le ɲagarira. 26O kɛra ɲagariba le ye Zeruzalɛmu. Kabini Izirayɛli masacɛ Dawuda dencɛ Sulemani ta wagati ra, nin ko ɲɔgɔn tun ma deri ka kɛ ban Zeruzalɛmu. 27O kɔ, sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔw wurira ka dugawu kɛ jama ye. Ala ka o ta dugawu mɛn; o ta daarikan sera fɔ Ala ta yɔrɔ saninman na sankolo kɔnɔ yi.
31Ezekiyasi ka Alabatoso baara labɛn
1Ɲanagbɛ bɛɛ nana ban tuma min na, Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ yi, olugu tagara Zuda duguw ra, ka taga kabakurujanw benben, ka jo musoman Asera ta berew benben; sɔnnikɛyɔrɔ minw bɛ kongoriw kan o ka olugu ni sarakabɔnanw bɛɛ waraga ka bɔ Zuda, ani Boniyaminu, ani Efirayimu, ani Manase ta maraw ra, fɔ ka taga o bɛɛ ban. O kɔ, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ kɔsegira ka taga o sigiyɔrɔw ra, o ta duguw ra.
2Ezekiyasi ka sarakalasebagaw, ani Levi* ta mɔgɔw sigi ka kaɲa ni o ta jɛnkuruw ye, bɛɛ ni a ta baara. Sarakalasebagaw ni Levi* ta mɔgɔw ta baara tun ye saraka jɛnitaw* ye, ani ninsɔndiya sarakaw, ani Alabatoso baaraw, ani ka dɔnkiriw la, ka baraka la Ala ye, k’a tando Matigi Ala ta batoso donda ra. 3Masacɛ ka dɔ bɔ a yɛrɛ ta naforow ra ka o di, janko o ye to ka o kɛ saraka jɛnitaw ye: sɔgɔma ta, ani wulafɛ ta, ani Nɛnɛkirilonw ta, ani karokuraw ta, ani ɲanagbɛw ta, i n’a fɔ a sɛbɛra Matigi Ala ta sariya ra cogo min na. 4A k’a fɔ Zeruzalɛmukaw ye, ko o ye to ka sarakalasebagaw ni Levi* ta mɔgɔw ninyɔrɔ di o ma, janko o ye jija Matigi Ala ta sariya sira tagama ra. 5O kuma sera mɔgɔw ma minkɛ, Izirayɛlimɔgɔw nana ni o ta simanw kunfɔlɔw ye caman, ani o ta rɛzɛnjikura, ani turu, ani li, ani o ta forow ta sɛnɛfɛnw bɛɛ. O nana ni o ta fɛnw bɛɛ yaga ye, caman. 6Izirayɛlimɔgɔw, ani Zuda mara mɔgɔ minw tun siginin bɛ Zuda duguw ra, olugu fana ka o ta misiw, ani o ta sagaw, ani o ta baw yagaw di; fɛn saninman minw tun ka kan ka di Matigi Ala, o ta Ala ma, o ka o fana yaga di. O ka o fɛnw tonton ɲɔgɔn kan. 7O ka o fɛnw lajɛnri damina san karo sabanan na, ka taga a laban fɔ san karo wolonflanan le ra. 8Ezekiyasi ni a ta jamana ɲamɔgɔw nana o fɛnw tontonnin ye minkɛ, o ka baraka la Matigi Ala ye, ani a ta mɔgɔw, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye. 9Ezekiyasi ka sarakalasebagaw ni Levi* ta mɔgɔw ɲininka o fɛnw ko ra. 10Sarakalasebagaw kuntigi Azariya, min ye Sadɔki ta somɔgɔ dɔ ye, ale k’a jaabi ko: «Kabini mɔgɔw k’a damina ka na ni o borofɛnw ye Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, an ka domuni sɔrɔ k’a domu ka fa, fɔ k’a tɔ to caman; sabu Matigi Ala ka baraka don a ta mɔgɔw ra. Fɛn minw dira o tɔ le ye nin bɛɛ ye tan.»
11Ezekiyasi k’a fɔ ko o ye fɛnmarayɔrɔ dɔw labɛn Matigi Ala ta batoso kɔnɔ; o ka o labɛn. 12Mɔgɔw ka o borofɛn minw di, ani o ta yagaw, ani fɛn saninman tɔw, o tun bɛ to ka taga o fɛnw bla o yɔrɔw ra; o ka o baara kɛ ka ɲa a cogo ra. Levi* ta mɔgɔ min ye Konaniya ye, ale le tun ye o ko ɲamɔgɔ ye, k’a balemacɛ Simɛyi gban ale ra. 13Yeyɛli, ani Azaziya, ani Nahati, ani Asahɛli, ani Yerimɔti, ani Yozabadi, ani Eliyɛli, ani Isimakiya, ani Mahati, ani Benaya, olugu le tun ye o baaraw kɔrɔsibagaw ye; Konaniya ni a balemacɛ Simɛyi le tun ye olugu bɛɛ ɲamɔgɔw ye. Masacɛ Ezekiyasi ni Alabatoso kuntigi Azariya, olugu le tun ka o kow bɛɛ latigɛ.
14Levi* ta mɔgɔ min tun ye Imina dencɛ Kore ye, min tun ye terebɔyanfan donda kɔrɔsibaga ye, mɔgɔw tun bɛ fɛn minw di Ala ma o yɛrɛ sago ma, ale le tun bɛ o fɛnw mina; mɔgɔw tun bɛ fɛn minw di Matigi Ala ma, ani fɛn saninmanbaw, ale fana le tun bɛ o fɛnw tarantaran. 15Edɛni, ani Miniyaminu, ani Yosuwe, ani Semaya, ani Amariya, ani Sekaniya, olugu le tun bɛ a kɛrɛ fɛ sarakalasebagaw ta duguw ra, k’a dɛmɛ ka fɛnw taran ka ɲa o balemaw ra, mɔgɔkɔrɔba fara denfitini kan, ka kaɲa ni o ta jɛnkuruw ye.
16Cɛden minw ka san saba sɔrɔ, ani minw tɛmɛna o kan, o tun bɛ olugu fana ninyɔrɔ di o ma, minw tɔgɔ tun sɛbɛra buruju kitabu kɔnɔ, ani minw bɛɛ tun bɛ don Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, janko baara minw karifara o ma ka o baaraw kɛ, ka kaɲa ni o ta jɛnkuruw ye. 17O tun ka sarakalasebagaw tɔgɔw sɛbɛ, bɛɛ ni a ta gba; nka min ye Levi* ta mɔgɔw ye, minw si tun ka san mugan sɔrɔ, ani minw tɛmɛna o kan, o tun ka olugu tɔgɔ sɛbɛ ka kaɲa ni o ta baaraw ni o ta jɛnkuruw le ye. 18O tɔgɔw tun sɛbɛra, o ni o ta denfitiniw bɛɛ, ani o ta musow, ani o dencɛw ni o denmusow. O ta gbamɔgɔw bɛɛ tɔgɔw le tun sɛbɛra; sabu o tun ka o yɛrɛ bla danna yɔrɔ saninman ta baara le kosɔn.
19Sarakalasebaga minw tun ye Haruna ta durujaw ye, minw tun siginin bɛ kongokɔnɔyɔrɔw ra, sarakalasebagaw ta duguw kɛrɛfɛyɔrɔw ra, o ka mɔgɔ dɔw ɲanawoloma yɔrɔ bɛɛ kelen kelen na, janko olugu ye to ka domuni nin mɔgɔw ra, sarakalasebagaw ni Levi* ta mɔgɔw cɛ ra.
20Ayiwa, Ezekiyasi ka o le kɛ Zuda mara bɛɛ ra. Ko minw ka ɲi, ani ko minw terennin lo, ani ko minw bɛnnin lo Matigi Ala, a ta Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ. 21A ka baara o baara kɛ Alabatoso ta kow ra, walama Ala ta sariya ni a ta kuma sira tagama ko ra ka Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini, a ka o bɛɛ kɛ ni a jusukun bɛɛ ye; o baaraw fana ɲana.
32Asiri masacɛ nana Ezekiyasi kama
(Masacɛw flanan 18.13; Ezayi 36.1)
1Ayiwa, o kow kɔ fɛ, Ezekiyasi ka o baaraw kɛ ni kankelentigiya ka ban tuma min na, Asiri masacɛ Senakeribu nana ben Zuda mara kan, ka dugu barakamanw lamini, ko a bɛ kogow ci ka don fanga ra. 2Ezekiyasi nana a ye ko Senakeribu nakun tun ye ka na Zeruzalɛmu dugu kɛrɛ minkɛ, 3a sigira ka kuma ni a ta jamana ɲamɔgɔw ni a ta kɛrɛkɛcɛfariw ye, ko jidinga minw bɛ dugu kɔ fɛ, ko o ye o bɛɛ gberen. 4Olugu sɔnna a ta ma. Jamaba nana ɲɔgɔn lajɛn; jidinga ni kɔ min o min tun bɛ woyo o mara ra o ka o bɛɛ gberen. O ko: «Asiri masacɛw man kan ka na ji camanba sɔrɔ o yɛrɛ ɲa yan.» 5Ezekiyasi k’a yɛrɛ ja gbɛlɛya ka dugu kogo yɔrɔcɛnninw lalaga; a ka dɔ fara sankasojanw janya kan. A ka kogo wɛrɛ lɔ dugu kɔ fɛ, ka Milo yɔrɔ fana labɛn Dawuda ta masabonba kɔnɔ, ka kɛrɛkɛminanw, ani nɛgɛbɛnnanw caman ɲini. 6A ka kɛrɛkɛden kuntigi dɔw sigi jama kunna; o kɔ, a ka olugu lajɛn a yɛrɛ kɔrɔ dugu donda ra, ka kuma o fɛ ka o ja gbɛlɛya; a ko: 7«Aw ye jija, ka aw ja gbɛlɛya! Aw kana siran, aw ja kana tigɛ Asiri masacɛ ni a ta jamaba ɲa, sabu min bɛ ni anw ye, o baraka ka bon ni ale nɔfɛmɔgɔw ye. 8Adamadenw le bɛ ni ale ye; nka Matigi Ala, an ta Ala le bɛ ni an ye; ale le bɛna an dɛmɛ, ka kɛrɛ kɛ an nɔ ra.»
Ayiwa, mɔgɔw ka o jigi la Zuda masacɛ Ezekiyasi ta kuma kan.
Senakeribu ka cira min ci Zeruzalɛmukaw ma
(Masacɛw flanan 18.17-37; 19.9-19; Ezayi 36.2-22; 37.9-20)
9Ayiwa, o kɔ, Asiri masacɛ Senakeribu k’a ta jamana ɲamɔgɔ dɔw ci ka taga Zeruzalɛmu; o y’a sɔrɔ ale yɛrɛ tun bɛ Lakisi ɲa fɛ ni a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ ye. A ka o ci Zuda masacɛ Ezekiyasi fɛ, ani Zuda mara mɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ Zeruzalɛmu, ko o ye taga a fɔ o ye, ko: 10«Asiri masacɛ Senakeribu ko: ‹O tuma aw ka aw jigi la mun le kan, ka aw yɛrɛ datugu ka to Zeruzalɛmu kɔnɔ? 11Aw m’a lɔn ko Ezekiyasi bɛ aw lafirira le, k’a to kɔngɔ ni jiminlɔgɔ ye aw faga yan wa, ka kɛ a fɔ ye ko: Matigi Ala, an ta Ala bɛna an bɔsi Asiri masacɛ boro? 12Yala ale Ezekiyasi yɛrɛ le ma Matigi Ala ta sɔnnikɛyɔrɔw cɛn ka bɔ kongoriw kan, ani a ta sarakabɔnanw fana, ka sɔrɔ k’a fɔ Zuda mara mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw ye ko o ka kan ka Ala bato sarakabɔnan kelen dɔrɔn le kan, ka wusunan sarakaw bɔ o yɔrɔ ra wa? 13Yala ne ni ne ta bɛmaw ka min kɛ jamana tɔw bɛɛ ta mɔgɔw ra, aw ma o lɔn wa? Yala o jamanaw ta mɔgɔw ta alaw sera ka o ta jamana bɔsi ka bɔ ne boro wa? 14Ne bɛmaw ka o siya minw halaki, o siyaw ta alaw bɛɛ ra, juman kelen le sera k’a ta mɔgɔw bɔsi ka bɔ ne boro, ka na a fɔ ko Ala bɛ aw bɔsi ka bɔ ne boro? 15O ra, aw kana a to Ezekiyasi ye aw nɛgɛ, ka aw lafiri tan. Aw kana la a ra dɛ! Sabu siya si, walama jamana si ta ala ma se ka o ta mɔgɔw bɔsi ka bɔ ne boro, ani ne bɛmaw boro. O tuma aw ta alaw bɛna aw bɔsi cogo di ka bɔ ne boro?› »
16Senakeribu ta jamana ɲamɔgɔw belen ka kɛ kumakolonw fɔ ye Matigi Ala ma, ani Ala ta baaraden Ezekiyasi ma. 17Senakeribu tun ka sɛbɛ dɔ kɛ ka Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala mafiyɛnya, k’a fɔ ko: «Jamana tɔw ta mɔgɔw ta alaw ma se ka o ta mɔgɔw bɔsi ne boro cogo min na, o cogo ra Ezekiyasi ta Ala tɛna se k’a ta mɔgɔw bɔsi ka bɔ ne boro.» 18O pɛrɛnna ka o kuma fɔ ni kanba ye Zuda mɔgɔw yɛrɛ ta kan na, janko Zeruzalɛmuka minw tun bɛ kogo kunna, ka siranya ni jatigɛ bla olugu ra, k’a to Asirikaw ye se ka dugu mina. 19O ka Zeruzalɛmu ta Ala ta ko ta k’a kɛ i n’a fɔ siya tɔw ta alaw, mɔgɔw yɛrɛ boro bɛ ala minw lalaga.
Ezekiyasi sera Senakeribu ra
(Masacɛw flanan 19.1,35-37; Ezayi 37.1,36-38)
20Ayiwa, masacɛ Ezekiyasi ni cira Ezayi, min ye Amɔzi dencɛ ye, olugu ka Ala daari o ko ra, ka o kan lase Ala ma sankolo ra. 21O kɛra minkɛ, Matigi Ala k’a ta mɛlɛkɛ dɔ ci ka na Asiri masacɛ ta kɛrɛkɛjama halaki: a kɛrɛkɛcɛfariw bɛɛ, a ɲamɔgɔw, ani a kɛrɛkuntigiw bɛɛ. Masacɛ Senakeribu k’a ye ten minkɛ, a sekɔra a ta jamana ra a maroyaninba. A tagara don a ta ala ta batoso kɔnɔ; a yɛrɛ dencɛw tagara a faga o yɔrɔ ra yi ni kɛrɛkɛmuru ye.
22O cogo le ra, Matigi Ala ka Ezekiyasi ni Zeruzalɛmukaw kisi ka bɔ Asiri masacɛ Senakeribu boro, ani ka bɔ o juguw bɛɛ boro. A ka ɲasuma di o ma fan bɛɛ ra. 23Mɔgɔ caman nana o ta sarakaw di Matigi Ala ma Zeruzalɛmu, ani ka bonyaw di Zuda masacɛ Ezekiyasi ma. K’a ta o wagatiw ra, dɔ farara masacɛ Ezekiyasi ta bonya kan siya tɔw bɛɛ ɲa kɔrɔ.
Masacɛ Ezekiyasi ta bana
(Masacɛw flanan 20.1-21; Ezayi 38.1-8; 39)
24O wagati ra, Ezekiyasi nana bana, fɔ a tun bɛ ɲini ka sa. A ka Matigi Ala daari; Matigi Ala k’a jaabi, ka kabako dɔ kɛ a ye. 25Nka o koɲuman min kɛra Ezekiyasi ye, a ma kɛ o lɔnbaga ye. Yɛrɛbonya donna a jusu ra; o kɛra minkɛ, Ala ta dimi sera ale ni Zuda ni Zeruzalɛmu bɛɛ ma. 26O ra, Ezekiyasi k’a ta yɛrɛbonya dabla k’a yɛrɛ majigi. Zeruzalɛmukaw fana ka o yɛrɛ majigi. O kɛra minkɛ, Matigi Ala ta dimi ma se o ma tuun Ezekiyasi yɛrɛ ta tere ra.
27Ezekiyasi ka naforo caman sɔrɔ, ani bonya caman. A ka naforo caman mara a yɛrɛ ye: warigbɛ, ani sanin, ani luluw, ani kasadiyananw, ani nɛgɛbɛnnanw, ani fɛn dawulaman suguya bɛɛ. 28A ka bon dɔw lɔ, ka o kɛ simanblayɔrɔ ye, ka dɔw kɛ rɛzɛnji marayɔrɔ ye, ani turu marayɔrɔ. A ka bɛgan marayɔrɔ dɔw lɔ bɛgan suguya bɛɛ ye, ani a ta sagakuruw ye. 29A ka dugu dɔw lɔ fana. Sagaw, ani baw, ani misiw tun b’a fɛ caman; sabu Ala tun ka naforo caman di a ma. 30Ale Ezekiyasi kelen le ka Giyɔn kɔ ta ji bɔyɔrɔ da gberen a sanfɛyɔrɔ ra, k’a ji lana dugumayanfan na terebenyanfan na Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A ka baara o baara dabɔ, o bɛɛ ɲana a boro.
31O bɛɛ n’a ta, kabako minw tun kɛra a ta jamana ra, wagati min na Babilɔni jamana ɲamɔgɔw ta ciradenw nana a fɛ ka na a ɲininka o kabakow ko ra, o wagati ra Ala bɔra a kɔ, janko k’a sɛgɛsɛgɛ, k’a lɔn ko minw bɛɛ bɛ a jusukun na.
32Ayiwa, Ezekiyasi ta ko tɔw bɛɛ, a ka koɲuman minw kɛ Ala ɲa kɔrɔ, o kow sɛbɛra cira Ezayi, Amɔzi dencɛ ta ciraya kitabu kɔnɔ, ani Zuda ni Izirayɛli masacɛw ta kitabuw kɔnɔ. 33O kɔ, Ezekiyasi sara, ka taga fara a bɛmaw kan; o k’a su don Dawuda dencɛw ta kaburuw sanfɛyɔrɔ ra. Zuda mara mɔgɔw bɛɛ, ani Zeruzalɛmukaw bɛɛ k’a sanga bonya. A dencɛ Manase sigira masaya ra a nɔ ra.
33Zuda masacɛ Manase ta wagati
1Manase sigira masaya ra k’a si to san tan ni fla; a ka san bilooru ni looru le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. 2A ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ. Matigi Ala tun ka siya minw gbɛn ka bɔ Izirayɛlimɔgɔw ɲa, a ka o siyaw ta ko haramuninw ɲɔgɔn le kɛ. 3A facɛ Ezekiyasi tun ka sɔnnikɛyɔrɔ minw cici ka bɔ kongoriw kan, a ka o bɛɛ lalaga kokura tuun. Jo min ye Baali ye, a ka sarakabɔnan dɔw lɔ o jo tɔgɔ ra. A ka bere dɔ turu jo musoman Asera tɔgɔ ra. A k’a kinbiri gban ka karo ni lolow bɛɛ bato. 4A ka sarakabɔnan wɛrɛw lɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ; k’a sɔrɔ Matigi Ala tun k’a fɔ ko ale tɔgɔ bɛna sigi Zeruzalɛmu le wagati bɛɛ.
5A ka sarakabɔnan dɔw lɔ Matigi Ala ta batoso lukɛnɛ fla bɛɛ kɔnɔ karo ni lolow bɛɛ tɔgɔ ra. 6A k’a dencɛ di o k’a jɛni tasuma ra k’a kɛ saraka ye Bɛni Hinɔmu ta kurufurancɛ ra. A tun bɛ lagbɛri kɛ, ka jinamoriyakow kɛ, ani subagaya. A ka mɔgɔ dɔw sigi, minw bɛ suw wele, ka lagbɛri kɛ. A ka dɔ fara a ta kojuguw kan Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ka Matigi Ala jusu bɔ. 7A tun ka jo dɔ tagamasiyɛn min lalaga, a ka o bla Ala ta batoso kɔnɔ, k’a sɔrɔ Ala tun k’a fɔ Dawuda ye, ka na a fɔ a dencɛ Sulemani fana ye o so ko ra, ko: «Ne ka nin batoso ani nin Zeruzalɛmu dugu le ɲanawoloma Izirayɛli mara bɛɛ ra, ka ne tɔgɔ sigi nin yɔrɔ ra wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ. 8Ne ka sariyaw, ani ciw ni cifɔnin minw bɛɛ yira Musa ra k’a fɔ o ye, ni o ka o bɛɛ sira tagama ka ɲa, o tuma ne ka nin jamana min di aw bɛmaw ma, ne tɛna Izirayɛlimɔgɔw labɔ o jamana ra tuun.»
9Nka Manase ka Zuda mara mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw lafiri; Matigi Ala tun ka siya minw halaki ka bɔ Izirayɛlimɔgɔw ɲa, o ka kojugu kɛ ka tɛmɛ hali o siyaw kan. 10Matigi Ala kumana Manase ni a ta mɔgɔw fɛ, nka o ma o janto a ta kuma ra.
Manase nimisara
11O kɛra minkɛ, Matigi Ala ka Asiri masacɛ ta kɛrɛkɛjama kuntigiw bla ka na o kama; olugu nana Manase mina ka nɛgɛ don a nun na, k’a siri ni siranɛgɛjɔrɔkɔ ye ka taga ni a ye Babilɔni. 12K’a to o tɔɔrɔ le ra, a ka sɔrɔ ka kasi ka Matigi Ala, a ta Ala daari kosɛbɛ, k’a yɛrɛ majigi kosɛbɛ a bɛmaw ta Ala ɲa kɔrɔ. 13A ka Ala daari minkɛ, Ala k’a jaabi. Ala k’a ta makarikan lamɛn, k’a lasekɔ ka taga a ta masaya ra Zeruzalɛmu. O le ra, Manase k’a lɔn ko Matigi Ala le ye Ala ye.
14O kɔ fɛ a ka kogo dɔ lɔ Dawuda ta masabonba kɔfɛyɔrɔ ra, Giyɔn terebenyanfan na, kurufurancɛ ra, ka taga se fɔ Jɛgɛw ta donda ma; o kogo tun ka Ofɛli lamini. A tun k’a janya kosɛbɛ fana. A ka kɛrɛkuntigi dɔw fana bla Zuda dugu barakamanw bɛɛ ra. 15Batofɛn wɛrɛw, ani jo min tun bɛ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, a ka o bɔ yi, ani a tun ka sarakabɔnan minw lɔ Matigi Ala ta batoso ta kongori kan, ani Zeruzalɛmu. O tagara o fɛnw bɛɛ firi dugu kɔ fɛ. 16A ka Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn lɔ kokura, ka ninsɔndiya sarakaw, ani barakalari sarakaw bɔ. A k’a fɔ Zuda mara mɔgɔw ye ko o ye Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala le bato. 17Mɔgɔw tun bɛ sarakaw bɔra kongoriw kan hali bi, nka o tun bɛ o sarakaw bɔra Matigi Ala, o ta Ala dɔrɔn le ye.
18Ayiwa, Manase ta ko tɔw, a ka Ala daari cogo min na, ani a ladibagaw ka kuma minw fɔ a ye Matigi Ala tɔgɔ ra, Izirayɛli ta Ala, o kow sɛbɛra Izirayɛli masacɛw ta kow kitabu kɔnɔ. 19A ta daariri, ani Ala ka a ta daariri lamɛn cogo min na, ani a ta jurumunw, ani a ta kanblari, ani a tun ka sɔnnikɛyɔrɔw lɔ kongoriw kan yɔrɔ minw na, ka berew turu jo musoman Asera tɔgɔ ra, ka jow lalaga, ka sɔrɔ ka na a yɛrɛ majigi, o kow bɛɛ sɛbɛra Hozayi ta kitabu kɔnɔ. 20O kɔ, Manase sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don a ta so kɔnɔ. A dencɛ Amɔn sigira masaya ra a nɔ ra.
Zuda masacɛ Amɔn ta wagati
21Amɔn sigira masaya ra k’a si to san mugan ni fla; a ka san fla le kɛ masaya ra. A siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. 22A ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, i n’a fɔ a facɛ Manase tun k’a kɛ cogo min na. A facɛ Manase tun ka jo minw lalaga, a ka saraka bɔ olugu bɛɛ ye, ka o sɔn. 23A m’a yɛrɛ majigi Matigi Ala ɲa kɔrɔ, i n’a fɔ a facɛ Manase tun k’a kɛ cogo min na; nka ale Amɔn kɔni ka dɔ le fara a ta kojuguw kan ka taga. 24Lon dɔ, a ta jamana ɲamɔgɔ dɔw ka janfa siri a kama, k’a faga a ta bon kɔnɔ. 25Nka o mɔgɔ minw bɛɛ tun ka masacɛ Amɔn janfa, jama wurira ka olugu bɛɛ faga. O k’a dencɛ Yoziyasi sigi masaya ra a nɔ ra.
34Zuda masacɛ Yoziyasi ka jamana saninya
(Masacɛw flanan 22.1-2; 23.4-20)
1Yoziyasi sigira masaya ra k’a si to san seegi. A ka san bisaba ni kelen le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. 2Ko minw terennin lo Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ. A k’a bɛmacɛ Dawuda ta siraw le tagama. A ma o sira bla ka jɛngɛ ka taga a kininboro fɛ walama a numanboro fɛ.
3A ta masaya san naaninan na, k’a to denmisɛnya ra hali bi, a jijara ka tugu a bɛmacɛ Dawuda ta Ala kɔ. A si sera san tan ni fla tuma min na, a ka kɛ Zuda ni Zeruzalɛmu saninya ye; sɔnnikɛyɔrɔ minw tun bɛ kongoriw kan, a ka olugu cɛn, ka jo musoman Asera ta sɔnnikɛberew ben, ka jo yiriramanw ni a nɛgɛramanw cɛn. 4A blara mɔgɔw ɲa ka Baali ta sarakabɔnanw benben. Wusunan sarakabɔnan minw tun bɛ o sarakabɔnanw kunna, o ka o fana cici ka Asera ta sɔnnikɛberew kari, ani a jo yiriramanw ni a nɛgɛramanw. A ka o fɛnw cici, ka taga o seriseri o batobagaw ta kaburuw kan yi, minw tun bɛ o sɔnna. 5A ka o sɔnnikɛbagaw suw kolow jɛni o yɛrɛ ta sarakabɔnanw kan yi. A ka Zuda ni Zeruzalɛmu saninya o cogo le ra. 6A tagara Manase ta mara duguw ra, ani Efirayimu, ani Simeyɔn, ka taga se fɔ Nɛfitali, ani yɔrɔ lakolon minw tun bɛ o yɔrɔ lamini na. 7A ka sarakabɔnanw benben, ka jo musoman Asera ta sɔnnikɛberew benben, k’a jo cici fɔ k’a mugumugu, ka wusunan sarakabɔnanw bɛɛ benben Izirayɛli jamana ra. O kɔ, a sekɔra ka taga Zeruzalɛmu.
Sariya kitabu yera
8Yoziyasi ta masaya san tan ni seeginan na, k’a to jamana ni Alabatoso saninyari ra, a ka Asaliya dencɛ Safan ci, ani dugutigi Maseya, ani Yohahazi dencɛ Yoha, min tun ye masacɛ ta kumalasebaga ye, ko o ye taga Matigi Ala, a ta Ala ta batoso lalaga. 9O tagara sarakalasebagaw kuntigi Hilikiya fɛ; mɔgɔw tun ka wari minw di Ala ta batoso baara kama, o ka o wariw di Hilikiya ma. Levi* ta mɔgɔ minw tun ye dakɔrɔsibagaw ye, olugu le tun ka o wari mina Manase ni Efirayimu ta mara mɔgɔw fɛ, ani Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ fɛ, ani Zuda ni Boniyaminu ta mara mɔgɔw fɛ, ani Zeruzalɛmukaw fɛ. 10Mɔgɔ minw tun blara Matigi Ala ta batoso baara kow ɲa fɛ, o ka o wari di olugu ma. O mɔgɔw le tun bɛ baaradenw sara, baaraden minw tun bɛ Alabatoso lalaga, k’a labɛn. 11O ka o wari di yirilɛsɛbagaw ni bonlɔbagaw ma, janko o ye kabakuru lɛsɛninw san, ani bonlɔyiriw, ani bonw sanfɛyɔrɔw ta yiriw; Zuda masacɛw tun ka o yɔrɔw to yi, fɔ ka na a cɛn. 12O mɔgɔw ka o ta baara kɛ ni terenninya ye. Levi* ta mɔgɔ minw ye Yahati ni Abidiyasi ye, ka bɔ Merari ta gba ra, olugu le tun ye o ta ɲamɔgɔw ye, ani Jakariya ni Mesulamu min bɔra Kehati ta gba ra; olugu le tun bɛ o ta baara kɔrɔsira. 13Levi* ta mɔgɔw bɛɛ tun ye fɔrifɛntigiw le ye. Olugu le tun bɛ donitabagaw kɔrɔsi, ka baaradenw bɛɛ ta baaraw yira o ra, ka kaɲa ni o ta baaraw ye. Dɔw fana tun ye sɛbɛrikɛbagaw ye, ani sokɔrɔsibagaw, ani dakɔrɔsibagaw.
14O wari min tun blara Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, tuma min na o tun bɛ wari bɔra, sarakalasebaga Hilikiya ka Matigi Ala ta sariya kitabu ye, Ala tun ka o sariya min fɔ Musa ye, k’a lase mɔgɔw ma. 15Hilikiya ka kuma ta o le ra, k’a fɔ Safan ye, min ye sɛbɛrikɛbaga ye, ko: «Ne ka sariya kitabu ye Matigi Ala ta batoso kɔnɔ.» Hilikiya ka o kitabu di Safan ma. 16Safan tagara ni kitabu ye masacɛ fɛ, ka o kow lakari a ye, ko: «Baara min tun fɔra i ta baaradenw ye, an ka o bɛɛ kɛ. 17Wari min tun bɛ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, an ka o bɔ k’a di baarakuntigiw ni baarakɛbagaw ma.» 18Sɛbɛrikɛbaga Safan k’a fɔ masacɛ ye fana ko: «Sarakalasebaga Hilikiya ka kitabu dɔ di ne ma.» Safan ka kitabu karan masacɛ ɲa na ni kanba ye.
Yoziyasi ka ciramuso Huluda ɲininka
19Ayiwa, masacɛ ka sariya kitabu kumaw mɛn minkɛ, a k’a ta derege mina k’a faran. 20Masacɛ k’a fɔ Hilikiya ni Safan dencɛ Ayikamu ni Mika dencɛ Abidɔn ni sɛbɛrikɛbaga Safan ni Asaya ye, min tun ye jamana ɲamɔgɔ dɔ ye, ko: 21«Aw ye taga Matigi Ala ɲininka ne ye, ani Izirayɛli ta mɔgɔw, ani Zuda ta mɔgɔ tɔ minw tora, nin kitabu ta kumaw ko ra, sabu Matigi Ala ta dimi ka bon. Matigi Ala ta dimi bɛ an kan, sabu an bɛmaw ma Matigi Ala ta kumaw sira tagama ka kaɲa ni nin kitabu ta kumaw ye.»
Masacɛ ka Ala ta ciramuso Huluda ɲininka
22Ayiwa, Hilikiya, ani masacɛ tun ka mɔgɔ minw ci, olugu tagara ciramuso Huluda fɛ ka taga kuma ni a ye nin ko ra; ale tun ye Salumu ta muso le ye. Salumu facɛ tun ye Tokeha ye, Tokeha facɛ tun ye Hasira ye. Salumu le tun ye Alabatosoba ta faniw kɔrɔsibaga ye. A ni a muso tun siginin bɛ Zeruzalɛmu ta kindakura le ra. 23Huluda ka o jaabi ko: «Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ta kuma ye nin ye: Mɔgɔ min ka aw ci ne fɛ, aw ye taga a fɔ o tigi ye, 24ko Matigi Ala ko: ‹Ne bɛna kojuguba le ben nin dugu ni a dugumɔgɔw kan, ka kaɲa ni nin danga kumaw bɛɛ ye, minw sɛbɛra nin kitabu kɔnɔ, nin kitabu min karanna Zuda masacɛ ɲa na. 25I n’a fɔ o banna ne ra, ka taga wusunan sarakaw* bɔ ala wɛrɛw ye, ka ne jusu bɔ ni o ta kɛwalew ye, o kosɔn ne ta dimi bɛna wuri nin dugu kama, a tasuma fana tɛna faga tuun.›
26«Nka aw ye taga a fɔ Zuda masacɛ ye, ale min ka aw ci ko aw ye na Matigi Ala ɲininka, ko Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ko: ‹I ka nin kitabu kuma lamɛn minkɛ, 27o kow digira i ra kosɛbɛ; i ka i yɛrɛ majigi Ala ɲa kɔrɔ, sabu a ta kuma min fɔra nin dugu ni a dugumɔgɔw kama, i ka o mɛn. Nka i ka i yɛrɛ majigi ne ɲa kɔrɔ ka i ta faniw faran, ka kasi ne ɲa kɔrɔ minkɛ, o ra, ne fana ka i ta daariri lamɛn. Ne Matigi Ala ko ten. 28O kosɔn, ni i nana sa, ne bɛna i lataga i bɛma tɔw fɛ. I bɛna sa hɛra le ra; o bɛna i su don i ta kaburu kɔnɔ. O ra, ne bɛna nin kojugu min lase nin dugu ni a dugumɔgɔw ma, i ɲa tɛna o ye.› »
Ayiwa, o tagara o kumaw lase masacɛ ma.
Yoziyasi ka jɛnɲɔgɔnyakura don ni Ala ye
29Masacɛ Yoziyasi ka Zuda mara cɛkɔrɔbaw, ani Zeruzalɛmu dugu cɛkɔrɔbaw bɛɛ wele ka na. 30O kɔ, masacɛ tagara Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, ale ni Zuda mara mɔgɔw bɛɛ, ani Zeruzalɛmu dugumɔgɔw bɛɛ, ani sarakalasebagaw ni Levi* ta mɔgɔw, ani jama bɛɛ, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan. O ka o jɛnɲɔgɔnya kitabu kumaw bɛɛ karan jama bɛɛ ɲa na, o tun ka o kitabu min sɔrɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ. 31O y’a sɔrɔ masacɛ tun lɔnin bɛ a lɔyɔrɔ ra; a ka jɛnɲɔgɔnyakura don tuun ni Matigi Ala ye, k’a fɔ ko: «An bɛna tugu Matigi Ala le kɔ, k’a ta kumaw, ani a ta ciw, ani a ta cifɔninw bɛɛ sira tagama ni an jusukun bɛɛ ye, ani an nin bɛɛ, janko Ala tun ka kuma minw sɛbɛ jɛnɲɔgɔnya kitabu kɔnɔ kakɔrɔ, an ye o kumaw bɛɛ sira tagama.» 32O kɔ, masacɛ k’a fɔ Zeruzalɛmukaw, ani Boniyaminu ta mara mɔgɔw bɛɛ ye ko o ye o layiri ta Ala ye. Zeruzalɛmukaw ka o kɛ ka kaɲa ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya ye, o bɛmaw ta Ala. 33Batofɛn haramunin minw tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw ta maraw ra, Yoziyasi ka o bɛɛ bɔ jamana kɔnɔ. Mɔgɔ o mɔgɔ tun bɛ Izirayɛli, a ka o bɛɛ jagboya ko o ye Matigi Ala, o ta Ala le bato. O ra, Yoziyasi si bɛɛ ra, o ma bɔ Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala kɔ.
35Jɔnyaban ɲanagbɛ
1O kɔ, Yoziyasi ka Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ Zeruzalɛmu Matigi Ala ye. O ka Jɔnyaban sarakaw faga san karo fɔlɔ tere tan ni naani. 2A ka sarakalasebagaw sigi o ta baaraw ra, ka o ja gbɛlɛya ko o ye to Matigi Ala ta batoso baara ra. 3Levi* ta mɔgɔ minw bɛ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ karan, ka o yɛrɛ bla danna Matigi Ala ye, a k’a fɔ olugu ye ko: «Izirayɛli masacɛ Dawuda dencɛ Sulemani ka Alabatoso min lɔ, aw ye jɛnɲɔgɔnya kɛsu saninman ta ka taga a bla o so kɔnɔ. Aw man kan k’a ta aw kamankunw kan tuun. Aw ye baara kɛ Matigi Ala, aw ta Ala ye, ani a ta mɔgɔw, minw ye Izirayɛlimɔgɔw ye. 4Aw ye aw yɛrɛ tarantaran ka kaɲa ni aw ta gbaw ye, ani ka kaɲa ni aw ta jɛnkuruw ye, i n’a fɔ Izirayɛli masacɛ Dawuda ni a dencɛ Sulemani tun k’a fɔ cogo min na. 5Aw ye to yɔrɔ saninman kɔnɔ; Levi* ta mɔgɔ dɔw ka kan ka kɛ ni aw ta jɛnkuru bɛɛ kelen kelen ye, janko ka aw balema Izirayɛlimɔgɔw dɛmɛ o ta saraka kow ra. 6Aw ye Jɔnyaban saraka faga, ka aw yɛrɛ saninya, ka labɛn ka aw balemaw Izirayɛlimɔgɔw dɛmɛ, i n’a fɔ Matigi Ala k’a fɔ Musa ye cogo min na.»
7Jama min tun nana Zeruzalɛmu, Yoziyasi ka Jɔnyaban saraka bɔ olugu ye: a ka bɛgan waga bisaba (30 000) kɛ saraka ye, baw ni sagaw faranin ɲɔgɔn kan, ani misi waga saba (3 000). O bɛɛ tun bɔra masacɛ yɛrɛ ta bɛgankuru le ra. 8Jamana ɲamɔgɔw fana ka bɛgan dɔw di, ka o kɛ jama ni sarakalasebagaw ni Levi* ta mɔgɔw ta Jɔnyaban saraka ye. Hilikiya ni Jakariya ni Yeyɛli, minw ye Alabatoso ta kow ɲamɔgɔw ye, olugu ka sagaw ni baw di sarakalasebagaw ma, ka o kɛ bɛgan waga fla ni kɛmɛ wɔɔrɔ (2 600), ka o kɛ o ta Jɔnyaban saraka ye, ani misi kɛmɛ saba. 9Konaniya ni a balemaw, minw ye Semaya ni Netanehɛli ye, ani Hasabiya, ani Yeyɛli, ani Yozabadi, o minw ye Levi* ta mɔgɔw kuntigiw ye, olugu ka sagaw ni baw di Levi ta mɔgɔw ma, ka o kɛ bɛgan waga looru (5 000), o ta Jɔnyaban saraka ye, ani misi kɛmɛ looru.
10Ayiwa, o ka ɲanagbɛ labɛn. Sarakalasebagaw lɔlɔra o lɔyɔrɔw ra, ani Levi* ta mɔgɔw, bɛɛ ni a ta jɛnkuru, i n’a fɔ masacɛ tun k’a fɔ cogo min na. 11O ka Jɔnyaban sarakaw faga. Levi* ta mɔgɔw ka o jori di sarakalasebagaw ma, o k’a seriseri sarakajɛnifɛn kan. Levi* ta mɔgɔw ka o bɛganw gbolow bɔ. 12Bɛgan minw tun ka kan ka kɛ saraka jɛnita ye, o ka olugu bla danna, ka o taran jama ra, gba bɛɛ ni a ta, janko o ye di Matigi Ala ma, i n’a fɔ a sɛbɛra Musa ta kitabu kɔnɔ cogo min na. O ka misiw fana ta kɛ ten. 13O ka Jɔnyaban sarakaw jɛni tasuma ra, i n’a fɔ a sɛbɛra cogo min na. O ka saraka saninman tɔw tobi dagabaw, ani nɛgɛdagaw, ani pɔliw kɔnɔ; o ka o ninnin joona joona mɔgɔw bɛɛ ra. 14O kɔ, Levi* ta mɔgɔw ka olugu yɛrɛ ni sarakalasebagaw ta Jɔnyaban sarakaw fana labɛn, sabu sarakalasebaga minw tun ye Haruna durujaw ye, olugu ka saraka jɛnitaw, ani bɛganw ta turu jɛni fɔ ka taga su ko. O kosɔn Levi* ta mɔgɔw ka o yɛrɛ ta Jɔnyaban saraka labɛn, ani ka Haruna ta durujaw sarakalasebagaw fana ta labɛn.
15Fɔrifɛnfɔbagaw, minw ye Asafu ta durujaw ye, olugu tora o lɔyɔrɔw ra, i n’a fɔ Dawuda ni Asafu ni Heman tun k’a fɔ cogo min na, ani Yedutun, min tun ye masacɛ ladibaga ye. Dakɔrɔsibagaw lɔnin tora da bɛɛ kelen kelen na. O ma bɔ o lɔyɔrɔ ra, sabu o balema minw ye Levi* ta mɔgɔw ye, olugu tun ka o ta Jɔnyaban saraka ko ɲanabɔ o ye.
16O lon na, o ka Matigi Ala ta saraka kow bɛɛ ɲanabɔ, ka Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ, ka saraka jɛnitaw bɔ Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn kan, i n’a fɔ masacɛ Yoziyasi tun k’a fɔ cogo min na. 17Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ o yɔrɔ ra, olugu ka Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ o wagati ra, ka burufunubari ɲanagbɛ kɛ fɔ tere wolonfla.
18Nin ɲɔgɔn Jɔnyaban ɲanagbɛ ma deri ka kɛ tuun Izirayɛli kabini cira Sumayila ta wagati ra. Izirayɛli masacɛ si ma nin Jɔnyaban ɲanagbɛ ɲɔgɔn kɛ, i n’a fɔ Yoziyasi k’a kɛ cogo min na, ale ni sarakalasebagaw ni Levi* ta mɔgɔw ni Zuda mara mɔgɔw ni Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ Zeruzalɛmu, ani Zeruzalɛmukaw yɛrɛ. 19O Jɔnyaban ɲanagbɛ tun kɛra Yoziyasi ta masaya san tan ni seeginan le ra.
Yoziyasi ta masaya laban
20Ayiwa, o kow bɛɛ kɔ fɛ, Yoziyasi ka Ala ta batoso lalaga ka ban tuma min na, Misiran masacɛ Neko wurira ko a bɛ taga Karikemisi dugumɔgɔw kɛrɛ Efirati bada ra. Yoziyasi bɔra ka taga a kunbɛn. 21Neko ka ciraden dɔw ci ka taga a fɔ a ye ko: «Kɛrɛ juman le bɛ ele ni ne cɛ sa, Zuda masacɛ? Ne tɛ bɔra ele le kama bi, ne bɔra ne kɛrɛkɛɲɔgɔn ta so le kama. Ala ko ne ye teliya. I kana ban Ala ta ma, sabu Ala bɛ ni ne ye; ni o tɛ, a bɛna i halaki.» 22Nka Yoziyasi ma faran Neko ra. A k’a yɛrɛ cogo yɛlɛma ka taga a kɛrɛ. Neko tun ka kuma minw fɔ a ye, a ma o jate, k’a sɔrɔ o kumaw tun bɔra Ala le ra. A tagara Neko kɛrɛ Megido kɛnɛgbɛyɔrɔ ra. 23Kalanbonbaga dɔw ka masacɛ Yoziyasi bon ni kalan ye. Masacɛ Yoziyasi k’a fɔ a ta jamana ɲamɔgɔw ye ko: «Aw ye ne ta ka bɔ yan, sabu ne mandimiko juguyara kosɛbɛ.» 24O k’a labɔ a ta sowotoro kɔnɔ, k’a don a ta sowotoro flanan kɔnɔ ka taga ni a ye Zeruzalɛmu. A sara minkɛ, o k’a su don a bɛmaw ta kaburu kɔnɔ. Zuda mara mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw bɛɛ ka Yoziyasi su kasi. 25Yeremi ka sangadɔnkiri dɔ la Yoziyasi sukoya ra. Dɔnkirilabaga cɛmanw, ani musomanw bɛɛ ka Yoziyasi ko fɔ o ta dɔnkiriw ra fɔ ka na se bi ma. O ka o ko kɛ landa le ye Izirayɛli. O dɔnkiriw sɛbɛra sukasidɔnkiriw ta kitabu kɔnɔ.
26Ayiwa, Yoziyasi ta ko tɔw, a ka koɲuman minw kɛ, ka kaɲa ni Matigi Ala ta sariya kitabu kumaw ye, 27o kow damina ni a laban bɛɛ sɛbɛra Izirayɛli ni Zuda masacɛw ta kitabu kɔnɔ.
36Zuda masacɛ Yohahazi ta wagati
1Jamana mɔgɔw ka Yoziyasi dencɛ Yohahazi ta k’a sigi masaya ra a facɛ nɔ ra Zeruzalɛmu. 2Yohahazi sigira masaya ra k’a si to san mugan ni saba. A ka karo saba le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu.
3Misiran masacɛ k’a wuri ka bɔ masaya ra Zeruzalɛmu, ka warida dɔ ben Zuda mara kan, o ka kan ka to ka min sara: warigbɛ kilo waga saba ni kɛmɛ naani (3 400), ani sanin kilo bisaba ni naani. 4Misiran masacɛ ka Yohahazi balemacɛ Eliyakimu le sigi masaya ra Zuda ni Zeruzalɛmu kunna. A ka Eliyakimu tɔgɔ yɛlɛma k’a kɛ Yehoyakimu ye. Neko k’a balemacɛ Yohahazi mina ka taga ni a ye Misiran.
Zuda masacɛ Yehoyakimu ta wagati
5Yehoyakimu sigira masaya ra k’a si to san mugan ni looru. A ka san tan ni kelen le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A ka kojugu kɛ Matigi Ala, a ta Ala ɲa kɔrɔ. 6Babilɔni masacɛ Nebukadinɛsari nana a kama, ka na a siri ni siranɛgɛjɔrɔkɔw ye, ka taga ni a ye Babilɔni. 7Nebukadinɛsari ka Matigi Ala ta minanw ta ka taga Babilɔni, ka taga o bla a ta masaso kɔnɔ Babilɔni.
8Yehoyakimu ta ko tɔw, a ka ko haramunin minw kɛ, ani ko minw k’a sɔrɔ, o kow sɛbɛra Izirayɛli masacɛw ni Zuda masacɛw ta kitabu kɔnɔ. A dencɛ Yehoyakini sigira masaya ra a nɔ ra.
Zuda masacɛ Yehoyakini ta wagati
9Yehoyakini sigira masaya ra k’a si to san seegi36.9 San seegi: Kitabu dɔw b’a fɔ ko san tan ni seegi (Masacɛw flanan 24.8).. A ka karo saba ni tere tan le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ. 10Sanyɛlɛma wagati ra, masacɛ Nebukadinɛsari k’a lataga Babilɔni. O ka Matigi Ala ta batoso ta fɛnɲanamanw fana ta ka taga ni o ye Babilɔni. A ka Yehoyakini balemacɛ Sedesiyasi le sigi masaya ra Zuda ni Zeruzalɛmu kunna.
Zuda masacɛ Sedesiyasi ta wagati
(Masacɛw flanan 24.18–25.21; Yeremi 39.1-10; 52.1-27)
11Sedesiyasi sigira masaya ra k’a si to san mugan ni kelen. A ka san tan ni kelen le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. 12A ka kojugu kɛ Matigi Ala, a ta Ala ɲa kɔrɔ. Cira Yeremi min tun bɛ Matigi Ala ta kuma fɔra a ye, a ma sɔn k’a yɛrɛ majigi o ɲa kɔrɔ.
13A nana muruti hali Nebukadinɛsari yɛrɛ kama, k’a sɔrɔ Nebukadinɛsari tun k’a jagboya ka kari Ala ra ale ye. A k’a torokun gbɛlɛya, k’a jusukun gbɛlɛya; a ma sɔn ka sekɔ Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala fɛ. 14Sarakalasebagaw kuntigiw, ani mɔgɔ tɔw fana ka terenbariyakow kɛ; o ka siya wɛrɛw ta ko haramuninw kɛ. O tora o ra ka Matigi Ala ta batoso lanɔgɔ, Ala tun ka o so min saninya k’a kɛ yɔrɔ saninman ye Zeruzalɛmu.
15Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala kumana o fɛ siɲaga caman kabini a damina ra a ta ciraw sababu ra, sabu a tun b’a fɛ k’a ta mɔgɔw kisi, k’a ta yɔrɔ saninman fana bɔsi. 16Nka o ka Ala ta ciradenw lɔgɔbɔ, ka Ala ta kumaw mafiyɛnya, ka yɛrɛko a ta ciraw ma, fɔ ka na a to Matigi Ala ta dimiba wurira a ta mɔgɔw kama; o tuma fla wɛrɛ ma sɔrɔ tuun o ko ra.
Zuda ta masaya laban
17O ra, Matigi Ala ka Babilɔnikaw ta masacɛ lana o kama. O nana o ta kanbelenw faga ni kɛrɛkɛmuru ye Alabatoso kɔnɔ. A ma kanbelen to, a ma sunguru to, a ma mɔgɔkɔrɔba to, a ma cɛkɔrɔba to. Ala ka mɔgɔ bɛɛ le don a boro. 18Nebukadinɛsari ka Ala ta batoso ta minanw bɛɛ cɛ ka taga ni a ye Babilɔni, fɛnba fara fɛn fitini kan; a ka Matigi Ala ta batoso naforo bɛɛ cɛ, ani masacɛ ta naforow, ani a ta jamana ɲamɔgɔw ta naforow. 19A ka tasuma don Ala ta batoso ra, ka Zeruzalɛmu kogow ben, ka masasow bɛɛ jɛni, ka fɛnɲanamanw bɛɛ halaki. 20Minw bɔsira, fagari ma se minw ma, a ka olugu mina ka taga ni o ye Babilɔni. O tagara kɛ ale ni a dencɛw ta jɔnw ye, fɔ ka na se Pɛrɛsikaw ta masaya wagati ma.21O kɛra minkɛ, Matigi Ala tun ka kuma min fɔ cira Yeremi da ra, o kumaw kɛra can ye. A tun k’a fɔ ko: «Jamana lakolon bɛna to, janko a ye nɛnɛkiri fɔ san biwolonfla, k’a ta nɛnɛkiri wagati bɛɛ kɛ k’a dafa.»
Masacɛ Sirusi ta kuma
22Ayiwa, Pɛrɛsi ta masacɛ Sirusi ta masaya san fɔlɔ ra, Matigi Ala ka miiriya dɔ don Pɛrɛsi masacɛ Sirusi jusu ra. O kɛra janko Matigi Ala tun ka kuma min don Yeremi da ra k’a fɔ, o kuma ye kɛ can ye. O ra, Sirusi ka nin kibaroya fɔ, k’a sɛbɛ k’a ci a ta mara fan bɛɛ ra; a ko: 23«Ne Sirusi, Pɛrɛsi masacɛ, ne ko: ‹Matigi Ala, sankolo tigi Ala ka dugukolo masayaw bɛɛ di ne ma. A ko ne ye so dɔ lɔ ale ye Zeruzalɛmu, Zuda mara ra. Ayiwa, aw ra jɔntigiw le ye a ta mɔgɔ dɔw ye? Matigi Ala, o ta Ala ye kɛ ni o tigiw ye; o ye wuri ka taga!› »