ƐSITƐRI

TA KO KITABU

Kitabu faamucogo

Ɛsitɛri ta ko kitabu sɛbɛbaga bɛ se ka kɛ Yahudiya dɔ ye min tun siginin bɛ Pɛrɛsi jamana ra.

Ɛsitɛri ta kow bɛ kɛ wagati min na, o y’a sɔrɔ masacɛba Sɛrisɛsi tun bɛ fanga ra Pɛrɛsi jamana ra; o y’a sɔrɔ Yahudiya dɔw tun sekɔra ka na Izirayɛli jamana ra ka ban, ka na Alabatosoba lɔri damina. Nka Yahudiya caman belen tun bɛ Pɛrɛsi jamana ra yi. Ɛsitɛri tun ye o Yahudiyaw dɔ ta denmuso le ye, nka a facɛ ni a bamuso tun sara, k’a to a belencɛ fɛ, min ye Maridose ye.

Yahudiyaw tun mɛɛnna o jamana ra yi, nka o bɛɛ n’a ta, o tun ma o ta Ala batori dabla; o tun bɛ Ala ta sariyaw sira tagama, o fana tun tɛ sɔn ka ala wɛrɛ, walama fɛn wɛrɛ bato.

Pɛrɛsi masacɛba nana a muso furu sa, ka Ɛsitɛri furu siri. Haman min tun ye jamana ɲamɔgɔba dɔ ye, ale tun b’a fɛ ka Yahudiyaw halaki Pɛrɛsi jamana bɛɛ kɔnɔ, nka Ɛsitɛri ni a belencɛ Maridose kɛra sababu ye ka o ta mɔgɔw kisi. Ala ka koba min kɛ Yahudiyaw ye o wagati ra, Yahudiyaw bɛ o ɲanagbɛ kɛ hali bi, ka o hakiri jigi o kow ra; o kɛra Purimi ta ɲanagbɛ ye.

Hali ni Ala tɔgɔ ma fɔ nin kitabu kɔnɔ, an bɛ a ta baara ye a ta mɔgɔw cɛ ra. O juguw wurira o kama tuma min na, o ka Ala daari minkɛ, Ala ka o bɔsi.

Maridose ka kuma min fɔ Ɛsitɛri ye, o kuma b’a yira ko Ala bɛ a ta baara kɛ a wagati ra. A ko Ɛsitɛri ma ko: «Jɔn le k’a lɔn ni ele ma masamusoya sɔrɔ nin wagati yɛrɛ le kosɔn?» (4.14).

Kitabu kɔnɔkow

Ɛsitɛri kɛra masamuso ye cogo min na (1–2)

Haman ka jɛn min siri Yahudiyaw kama (3–5)

Masacɛ bɔra Haman ta janfa kɔrɔ ma (6–7)

Yahudiyaw sera o juguw ra (8–10)

1

Masacɛ Sɛrisɛsi ta ɲanagbɛba

1Nin kow kɛra Sɛrisɛsi ta wagati le ra. O Sɛrisɛsi tɔgɔ min tun bɛ fanga ra mara kɛmɛ ni mugan ni wolonfla kunna, k’a ta Ɛndi jamana ra, ka taga a bla fɔ Etiyopi jamana ra. 2O wagati ra, Sɛrisɛsi sigira masaya ra a ta jamana duguba kɔnɔ, min ye Suzi dugu ye. 3A ta masaya san sabanan na a ka ɲanagbɛba dɔ labɛn a ta kuntigiw ni a ta jamana ɲamɔgɔw ye. Pɛrɛsikaw ni Mɛdikaw ta kɛrɛkuntigiw fana tun bɛ ni a ye, ani jamanatigiw ni jamana ɲamɔgɔw. 4A ka o kɛ janko k’a ta naforotigiya ni a ta masaya bonya yira, k’a ta fanga nɔɔrɔ ni a ta bonyaba yira mɔgɔw ra. O ka o ɲanagbɛ kɛ ka mɛɛn, ka se fɔ karo wɔɔrɔ.

5O teredaw dafara tuma min na, mɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ Suzi duguba kɔnɔ, masacɛ ka ɲanagbɛ dɔ wɛrɛ kɛ olugu bɛɛ ye, mɔgɔba fara a fitini kan. O ka o kɛ masaso lu ta yiritu kɔnɔ, fɔ tere wolonfla. 6O tun ka o yɔrɔ labɛn ka ɲa kosɛbɛ. O ka lɛnfaniw, ani kɔrɔndefani gbɛmanw, ani a bulaman dɔw siri san fɛ ni lɛnjuru wulenman ni a gbɛman dɔw ye. O tun ka o juruw don warigbɛ koorinin dɔw ta wow le ra. Juruw tun sirinin bɛ samasen minw na, o tun lalagara ni faragbɛ le ye. Sanin kalagaw ni warigbɛkalagaw tun bɛ dugu ma. O tun ka fara nɛrɛmuguman ni a gbɛman ni a wulenman ni a finman dɔw le lala dugumayɔrɔ ra. 7O tun bɛ minnifɛnw dira mɔgɔw ma saninminanw le kɔnɔ. O minanw si ni si tun tɛ kelen ye. Masacɛ kɔni ka duvɛn caman le di mɔgɔw ma, janko k’a ta ɲumanya yira. 8Bɛɛ tun bɛ minni kɛ a yɛrɛ sago ma, mɔgɔ tɛ mɔgɔ jagboya. Masacɛ tun k’a fɔ a ta so baaradenw ye ko o ye bɛɛ ta minnifɛn di a ma ka kaɲa ni a tigi yɛrɛ sago ye.

9Ayiwa, Vasiti, min tun ye masamuso ye, ale fana ka ɲanagbɛ dɔ labɛn musow ye Sɛrisɛsi ta masaso kɔnɔ.

Vasiti ka masacɛ dɔgɔya

10Ɲanagbɛ tere wolonflanan na, duvɛn kɔni tun ka masacɛ ninsɔndiya kosɛbɛ. Musow ta so kunnasigibaga wolonfla minw ye Mehuman ni Bizita ni Haribona ni Bigita ni Abagita ni Zetari ni Karikasi ye, minw bɛ baara kɛ masacɛ kɔrɔ tuma bɛɛ, a k’a fɔ olugu ye, 11ko o ye masamuso Vasiti wele ka na; a ko masamuso ye a ta masafugula biri a kun na ka na ale masacɛ ɲa kɔrɔ, janko ka na a ta cɛɲa yira jama ra, ani kuntigiw ra, sabu Vasiti tun cɛ ka ɲi kosɛbɛ. 12Nka musow ta so kunnasigibagaw nana masacɛ ta cira fɔ Vasiti ye minkɛ, Vasiti banna ka taga. O kɛra minkɛ, masacɛ jusu bɔra, a dimina fɔ ka se a dan bɛɛ ma. 13A ladibaga minw tun ye faamurikɛbagaw ye, a ka olugu ɲininka; sabu masacɛ tun tɛ foyi kɛ ni a ma o sariyalɔnbagaw ni o kititigɛbagaw ɲininka fɔlɔ. 14Minw tun ye a ladibaga fɔlɔw ye, olugu le tun ye Karisena ni Setari ni Adimata ni Tarisisi ni Merɛsi ni Marisena ni Memukan ye. Olugu le tun ye Pɛrɛsikaw ni Mɛdikaw ta fagama wolonfla ye. Olugu le tun bɛ masacɛ kɔrɔ; olugu le tun bɛ jamana ɲamɔgɔ fɔlɔw ye. 15Masacɛ ka o ɲininka, ko ka kaɲa ni sariya ye, o ka kan ka mun le kɛ masamuso Vasiti ra, sabu ale masacɛ Sɛrisɛsi ka musow ta so kunnasigibagaw ci ka taga cira min fɔ a ye, a ma o kɛ.

16Memukan ka o kuma jaabi masacɛ ni fagamaw bɛɛ ɲa na, ko: «Masamuso Vasiti ka ko bɛnbari min kɛ, a ma o kɛ ele masacɛ dama le ra dɛ, a k’a kɛ jamana ɲamɔgɔw bɛɛ le ra, ani mɔgɔ minw bɛɛ bɛ masacɛ Sɛrisɛsi ta mara kɔnɔ. 17Sabu masamuso ka min kɛ, muso tɔw bɛɛ bɛna o mɛn; o bɛ kɛ sababu ye k’a to o bɛɛ bɛna kɛ o cɛw dɔgɔya ye, k’a fɔ ko: ‹Masacɛ Sɛrisɛsi yɛrɛ ka masamuso Vasiti wele ka na a ɲa kɔrɔ, nka a ma sɔn ka na.› 18Bi yɛrɛ, Pɛrɛsikaw ni Mɛdikaw ta fagamaw ta muso minw ka masamuso ta kɛwale ko mɛn, olugu fana bɛna o ɲɔgɔn le kɛ masacɛ ta fagamaw bɛɛ ra. O musow ta dɔgɔyari fana bɛna o cɛw jusu wuri.

19«O ra, ni a bɛnna masacɛ ma, masacɛ ye sariya dɔ sigi, ka o kɛ Pɛrɛsikaw ni Mɛdikaw ta sariya wuribari dɔ ye, ko Vasiti kana na lɔ masacɛ ɲa kɔrɔ tuun fiyewu. Masacɛ ye masamusoya di muso wɛrɛ ma min ka fisa ni ale ye. 20Ni o sariya ta kuma nana fɔ a ta maraba bɛɛ kɔnɔ, musow bɛɛ bɛna o cɛw bonya, muso fitini fara musoba kan.»

21Ayiwa, o kuma diyara masacɛ ni a ta fagamaw ye. Memukan k’a fɔ cogo min na, masacɛ k’a kɛ ten. 22A ka cira dɔ bla ka taga a ta jamana yɔrɔw bɛɛ ra. A ka mara bɛɛ ta sɛbɛ o ta sɛbɛrikɛcogo ra, ani o ta mɔgɔw ta kan na, k’a fɔ siyaw bɛɛ ta kan na, ko cɛ bɛɛ ye kɛ a ta so kuntigi ye.

2

Masamusokura sɔrɔko

1Ayiwa, o kow kɔ fɛ, masacɛ Sɛrisɛsi jusu nana suma minkɛ, a ka kɛ miiri ye Vasiti ta ko ra; Vasiti tun ka min kɛ, ani ale ka min latigɛ a kama, a miirira o bɛɛ ra. 2O kɛra minkɛ, masacɛ ta mɔgɔ minw bɛ a ta sokɔnɔbaaraw kɛ, olugu ko masacɛ ma ko: «An ye sunguru dɔw ɲini masacɛ ye, minw ma cɛko lɔn fɔlɔ, ani minw cɛ ka ɲi. 3Masacɛ ye ciraden dɔw ci a ta jamana maraw bɛɛ ra; sunguru minw cɛ ka ɲi, ani minw ma cɛko lɔn fɔlɔ, o ye na olugu bɛɛ lajɛn masaso ra, musow ta so kɔnɔ, masadugu kɔnɔ, min ye Suzi dugu ye. Musow ta so kunnasigibaga min ye Hege ye, min bɛ masacɛ ta musow kɔrɔsi, ale le bɛna a janto o sunguruw ra. Fɛn o fɛn bɛ se ka o cɛɲa, a ye o di o ma. 4Ni o sunguruw min ko nana diya masacɛ ye, ale bɛna kɛ masamuso ye Vasiti nɔ ra.» Ayiwa, o kuma diyara masacɛ ye; min fɔra, o k’a kɛ ten.

Ɛsitɛri ta ko damina

5Ayiwa, Yahudiyacɛ dɔ tun bɛ Suzi masadugu kɔnɔ, min tɔgɔ tun ye ko Maridose. A facɛ tɔgɔ tun ye ko Yahiri, Yahiri facɛ tun ye Simɛyi ye, Simɛyi facɛ tun ye Kisi ye. O tun bɛ bɔ Boniyaminu ta gba le ra. 6Babilɔni masacɛ Nebukadinɛsari tun ka mɔgɔ minw mina ka na ni o ye, Zuda masacɛ Yekoniya minawagati ra, Maridose fana tun minana k’a bɔ Zeruzalɛmu ni o mɔgɔw ye.

7Maridose le tun ka Hadasa lamɔ, Hadasa min bɛ wele fana ko Ɛsitɛri. A belencɛ denmuso tun lo. Ɛsitɛri facɛ ni a bamuso tun sara. A facɛ ni a bamuso sanin kɔ, Maridose tun k’a kɛ a yɛrɛ denmuso ye. A tun cɛ ka ɲi kosɛbɛ.

8Ayiwa, masacɛ ta kuma ni a ta ci fɔra minkɛ, sunguruden caman lajɛnna Suzi masadugu kɔnɔ; o ka o karifa Hege ma. O tagara ni Ɛsitɛri fana ye masacɛ ta so kɔnɔ, k’a karifa Hege ma, min tun ye musow kɔrɔsibaga ye. 9Ɛsitɛri ko diyara Hege ye; a k’a janto a ra kosɛbɛ. Fɛn o fɛn bɛ se k’a cɛɲa, a ka o bɛɛ di a ma joona, ani a ta domuni. A ka masaso baaraden sunguru wolonfla fana ɲanawoloma ka o bla ni a ye. A ka Ɛsitɛri ni a ta baaraden sunguruw bla musow ta so yɔrɔ bɛɛ ra ɲumanman na. 10Nka Ɛsitɛri ma sɔn k’a ta siya fɔ, a m’a bɔyɔrɔ fɔ, sabu Maridose tun k’a fɔ a ye ko a kana a fɔ. 11Lon o lon, Maridose tun bɛ to ka taga yaalayaala musow ta lu ɲa fɛ, k’a lɔn ni Ɛsitɛri ka kɛnɛ, ani ni o tun b’a minana ka ɲa.

12Ayiwa, sani sunguru dɔ tun ye taga masacɛ Sɛrisɛsi ɲa kɔrɔ, a tun ka kan ka karo tan ni fla le kɛ k’a yɛrɛ labɛn fɔlɔ, k’a fari cɛɲa. Sunguruw bɛɛ tun ka kan ka o le kɛ. O tun bɛ kasadiyanan dɔw mun, min ye miri ye, fɔ karo wɔɔrɔ, ka sɔrɔ ka turu kasadiman wɛrɛw ni kasadiyanan wɛrɛw mun fɔ karo wɔɔrɔ fana. 13Ni o le kɛra, o sunguru bɛ sɔrɔ ka taga masacɛ fɛ. O tuma ni o sunguru tun ko a bɛ fɛn o fɛn fɛ, o tun bɛ o di a ma; a tun bɛ se ka bɔ ni o fɛnw ye musow ta so kɔnɔ ka taga ni o ye masacɛ ta so. 14A tun bɛ taga masacɛ ta so wulada fɛ. Sɔgɔmada fɛ ni a tun bɔra, a tun bɛ taga musow ta bon dɔ wɛrɛ kɔnɔ. Musow ta so kunnasigibaga min ye Sasigasi ye, min ye masacɛ ta sunguruw kɔrɔsibaga ye, ale le tun bɛ a janto o sunguruw ra. O sunguru tun man kan ka sekɔ masacɛ fɛ tuun, fɔ ni a ko tun bɛ masacɛ yɛrɛ ra, ani ni masacɛ k’a wele a tɔgɔ ma ko a ye na.

Ɛsitɛri kɛra masamusokura ye

15Ayiwa, Ɛsitɛri donwagati nana se masacɛ fɛ; masacɛ ta musow ta so kunnasigibaga Hege min tun ye musow kɔrɔsibaga ye, ale tun ka min fɔ, Ɛsitɛri ma fɛn wɛrɛ ɲini ka tɛmɛ o kan.

Ɛsitɛri tun ye Maridose belencɛ Abisayili denmuso le ye. Maridose tun k’a lamɔ k’a kɛ a yɛrɛ denmuso ye. Mɔgɔ o mɔgɔ ka Ɛsitɛri ye, a ko diyara o bɛɛ ye.

16O tagara ni Ɛsitɛri ye masacɛ Sɛrisɛsi fɛ, a ta masaso kɔnɔ; o kɛra Tebɛti karo2.16 Tebɛti karo, o ye Yahudiyaw ta san karo tannan ye. tere tan na, masacɛ ta masaya san wolonflanan na. 17Masacɛ ka Ɛsitɛri kanu ka tɛmɛ muso tɔw bɛɛ kan. Ɛsitɛri ko diyara a ye; a tun bɛ ale le fɛ ka tɛmɛ sunguru tɔw bɛɛ kan. O ra masacɛ ka masafugula biri a kun na, k’a kɛ masamuso ye Vasiti nɔ ra. 18O kɔ, masacɛ ka domuniba dɔ labɛn, Ɛsitɛri tɔgɔ ra, a ta kuntigiw ni a ta jamana ɲamɔgɔw ye. A k’a latigɛ ko mɔgɔw ye nɛnɛkiri o lon na a ta maraw bɛɛ ra. A ka bonyaw didi mɔgɔw ma caman, k’a ta masaya bonya yira.

Maridose ka masacɛ kisi cogo min na

19O nana sungurudenw lajɛn tuun a siɲaga flanan na. O y’a sɔrɔ Maridose fana tun ye masaso ɲamɔgɔ dɔ ye.

20Ɛsitɛri tun ma sɔn hali bi k’a bɔyɔrɔ ni a ta siya fɔ mɔgɔ si ye. A k’a kɛ i n’a fɔ Maridose tun k’a fɔ a ye cogo min na. Ni Maridose tun ka fɛn o fɛn fɔ a ye, a tun bɛ o le kɛ, i n’a fɔ Maridose tun b’a lamɔna a ta so wagati min na.

21Ayiwa, o wagati ra, ka Maridose siginin to masacɛ ta so donda ra, masacɛ ta musow ta so kunnasigibaga fla, Bigitan ni Terɛsi, minw tun bɛ masacɛ ta da kɔrɔsibagaw ye, olugu dimina, ka janfa siri masacɛ Sɛrisɛsi kama, ko o b’a faga. 22O ko sera Maridose ma minkɛ, a ka o ɲafɔ masamuso Ɛsitɛri ye. Ɛsitɛri tagara o fɔ masacɛ ye, ko Maridose ko ten. 23O ka o ko sɛgɛsɛgɛ, k’a ye ko can lo minkɛ, o ka o kuntigi fla dulon yiri ra. O ka o kow bɛɛ sɛbɛ jamana ta kokɛninw kitabu kɔnɔ masacɛ yɛrɛ ɲa na.

3

Haman dimina Yahudiyaw kɔrɔ

1Ayiwa, o kow kɔ fɛ, Hamedata min tun ye Agagi ta mɔgɔ dɔ ye, masacɛ Sɛrisɛsi ka ale dencɛ Haman bonya. A k’a kɔrɔta k’a sigi kuntigi tɔw bɛɛ kunna. 2Jamana ɲamɔgɔ minw tun bɛ to ka sigi masaso donda ra, olugu bɛɛ tun bɛ o kinbiri gban Haman ɲa kɔrɔ k’a bonya, sabu masacɛ yɛrɛ le tun k’a fɔ ten. Nka Maridose kɔni tun tɛ a kinbiri gban, a fana tun tɛ a bonya. 3Ɲamɔgɔ minw tun bɛ to ka sigi masaso donda ra, olugu ka Maridose ɲininka ko: «Mun kosɔn masacɛ ka min fɔ, ele tɛ o kɛra?» 4Lon o lon o tun bɛ kuma a fɛ, nka a ma sɔn ka o lamɛn. O ra, o ka o ko fɔ Haman yɛrɛ ye, k’a flɛ ni Maridose belen bɛna sɔn ka to a ta kɛwale kan, sabu a tun k’a fɔ ko ale ye Yahudiya le ye.

5Haman nana a ye ko Maridose tɛ a kinbiri gbanna ale kɔrɔ ka ale bonya minkɛ, a jusu bɔra kosɛbɛ. 6Nka a k’a ye ko ni ale k’a ta dimibɔ Maridose kelen dama ra, o tɛna se ka ale wasa, sabu o tun ka Maridose ta siya fɔ a ye. O ra, Haman k’a latigɛ ko a bɛ Maridose ta siya bɛɛ le halaki, Yahudiya min o min bɛ Sɛrisɛsi ta jamana bɛɛ lajɛnnin kɔnɔ.

7San karo fɔlɔ ra, min ye Nisan karo ye, masacɛ Sɛrisɛsi ta masaya san tan ni flanan na, o ka Purimi firi Haman yɛrɛ ɲa na, o kɔrɔ ye ka lagbɛri kɛ k’a flɛ lon min bɛ se ka kɛ lonɲuman ye, ani karo min bɛ se ka kɛ wagatiɲuman ye ka Yahudiyaw halaki. O k’a ye ko san karo tan ni flanan min ye Adari karo3.7 Adari karo, o ye Yahudiyaw ta san karo tan ni flanan ye. ye, ko o le ye wagatiɲuman ye.

8O ra Haman tagara a fɔ masacɛ Sɛrisɛsi ye ko: «Siya dɔw bɛ mɔgɔw cɛ ra i ta jamana ta maraw bɛɛ ra; o farannin lo ka bɔ siya tɔw bɛɛ ra. O ta sariyaw ni siya wɛrɛ si ta sariya tɛ kelen ye. O fana tɛ ele masacɛ ta sariyaw sira tagamana. O ra, ni o mɔgɔw tora o yɛrɛ ma yi tan, masacɛ ta nafa si le tɛ o ra. 9O kosɔn, ni masacɛ ka sɔn, a ye a latigɛ k’a sɛbɛ ko an ye o bɛɛ halaki. Ni o kɛra, ne bɛna warigbɛ kilo waga kɛmɛ saba ni bilooru (350 000) jate ka o di jamana kuntigiw ma, k’a bla masacɛ ta naforo ra.»

10Ayiwa, masacɛ k’a ta tagamasiyɛnnɛgɛ bɔ a borokanden na k’a di Haman ma, min tun ye Yahudiyaw jugu ye. Haman tun ye Hamedata dencɛ le ye; Agagi ta mɔgɔ dɔ tun lo. 11Masacɛ k’a fɔ Haman ye ko: «To ni warigbɛ ye! Ni min fana ka bɛn i ma, i ye o kɛ nin mɔgɔw ra.»

12San karo fɔlɔ tere tan ni saba, o ka masacɛ ta sɛbɛrikɛbagaw wele. Olugu ka Haman ta ciw bɛɛ sɛbɛ k’a ci masacɛ ta fagamaw ma, ani jamanatigiw, ani siyaw bɛɛ ta ɲamɔgɔw ma. O ka mara bɛɛ kelen kelen ta sɛbɛ o ta sɛbɛrikɛcogo ra, ani o ta mɔgɔw ta kan na. O tun k’a sɛbɛ masacɛ Sɛrisɛsi yɛrɛ tɔgɔ le ra, k’a yɛrɛ ta tagamasiyɛn sigi a kan. 13O ka ciradenw ci ka taga ni o sɛbɛw ye masacɛ ta maraw bɛɛ ra, ko o ye Yahudiyaw bɛɛ halaki, ka o faga ka o ban pewu, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan, musow ni denfitiniw bɛɛ. O tun ka kan ka o kɛ ka ban tere kelen kɔnɔ, san karo tan ni flanan na, min ye Adari karo ye, o karo tere tan ni saba. O k’a fɔ ko o ye Yahudiyaw borofɛnw fana cɛ. 14Sɛbɛ dɔ tun ka kan ka taga maraw bɛɛ ra, k’a kɛ sariya ye, k’a to siyaw bɛɛ ye o ko lɔn, janko bɛɛ ye labɛn o lon kama.

15Ayiwa, masacɛ ka min fɔ, ciradenw teliyara ka bɔ ka taga o ciraw kɛ. O ka o ko kibaroya fɔ Suzi dugu kɔnɔ, min ye masadugu ye. Masacɛ ni Haman yɛrɛ tun sigira ka kɛ minni kɛ ye, k’a sɔrɔ Suzi dugumɔgɔw hakiri ɲagamininba tun lo.

4

Maridose ko Ɛsitɛri ye Yahudiyaw dɛmɛ

1Ayiwa, ko minw tun bɛ kɛra, Maridose nana bɔ o kala ma minkɛ, a k’a ta derege faran, ka bɔrɔfani dɔ don a yɛrɛ ra, ka bugurigbɛ bɔn a yɛrɛ kan, ka don dugu kɔnɔ; a jusu kasira, a bɛ kulera kosɛbɛ. 2A tagara ka taga dan masacɛ ta so donda ɲa fɛ, sabu mɔgɔ tun man kan ka don ni bɔrɔfani ye o yɔrɔ ra.

3Masacɛ ta cira ni a ta sɛbɛ sera mara o mara ra, a kɛra ɲanasisiba le ye o yɔrɔ Yahudiyaw fɛ. O ka sun don, ka kasi, ka maɲumankokanw fɔ. O caman lara bɔrɔfaniw kan bugurigbɛ ra.

4Ɛsitɛri ta baaraden sunguruw ni a ta so kunnasigibagaw nana o ko lase Ɛsitɛri ma minkɛ, Ɛsitɛri jigi tigɛra kosɛbɛ. A ka fani dɔw ci ko o ye taga o di Maridose ma, janko a ye o bɔrɔfaniw bɔ ka fani ɲanaman dɔw don; nka Maridose ma sɔn o ma. 5Ɛsitɛri ka Hataki wele. Ale tun ye musow ta so kunnasigibaga dɔ ye, masacɛ tun ka min bla janko k’a janto Ɛsitɛri ra. Ɛsitɛri ko ale ye taga Maridose fɛ, ka taga a ɲininka, k’a lɔn fɛn min kɛra, ani nin ko kun ye min ye. 6Hataki bɔra ka taga Maridose fɛ, dugu kɛnɛgbɛ ra, masaso donda ɲa fɛ. 7Ayiwa, kibaroya min tun sera Maridose ma, Maridose ka o bɛɛ ɲafɔ a ye; Haman ka warida min layiri ta ko a bɛna o don masacɛ ta naforo ra Yahudiyaw ta halakiri kosɔn, a ka o bɛɛ ɲafɔ a ye fana. 8Sɛbɛ min fana bɔra ka Yahudiyaw halakiri ko latigɛ, o kuma min lasera Suzi dugu kɔnɔ, a ka o sɛbɛ dɔ fana di a ma, janko a ye taga o yira Ɛsitɛri ra, k’a ɲafɔ a ye, ko Ɛsitɛri ye taga masacɛ fɛ, ka taga a yɛrɛ majigi masacɛ kɔrɔ k’a daari kosɛbɛ a ta siyamɔgɔw ye.

9Hataki kɔsegira ka taga Maridose ta kumaw fɔ Ɛsitɛri ye. 10Ɛsitɛri k’a ci tuun ka taga a fɔ Maridose ye ko: 11«Masacɛ ta jamana ɲamɔgɔw ni a ta mara mɔgɔw bɛɛ k’a lɔn ko sariya dɔ bɛ yi, ko o sariya bɛ bɛɛ le kan; ko ni cɛ o cɛ, walama ni muso o muso ka don masaso kɔnɔnɔyɔrɔ ra masacɛ fɛ, k’a sɔrɔ i ma wele, ko o tigi bɛ faga, fɔ ni masacɛ yɛrɛ k’a ta saninbere kun sin a tigi ma, o le bɛ kɛ sababu ye k’a kisi. Ne kɔni, nin ye a tere bisaba le ye, ne ma wele ka taga masacɛ fɛ fɔlɔ.»

12O tagara Ɛsitɛri ta kuma lase Maridose ma minkɛ, 13Maridose ka Ɛsitɛri jaabi, ko: «Ele kana a miiri ko ele bɛ masaso kɔnɔ minkɛ, ko o kosɔn ele kelen bɛna bɔsi Yahudiyaw bɛɛ cɛ ra dɛ! 14Sabu ni ele ka je nin ko kan bi, Yahudiyaw ta kisiri ni o ta bɔsiri bɛna bɔ fan wɛrɛ le fɛ; nka ele ni i ta somɔgɔw bɛ halaki. Jɔn le yɛrɛ k’a lɔn ni ele ma masamusoya sɔrɔ nin wagati yɛrɛ le kosɔn?»

15Ayiwa, Ɛsitɛri ka Maridose jaabi ko: 16«Taga Suzi dugu Yahudiyaw bɛɛ lajɛn ne ye. Aw ye sun don ne kosɔn. Aw ye tere saba ni su saba kɛ ka tugu ɲɔgɔn na, aw kana domuni kɛ, aw kana ji min. Ne ni ne ta baaraden sunguruw fana bɛna sun don i n’a fɔ aw. Ni o kɛra, ne bɛna taga masacɛ fɛ, hali ni ne man kan ka taga, ka kaɲa ni sariya ye. Ni ne bɛna faga le, o tuma ne ye faga.» 17Ɛsitɛri k’a fɔ cogo min na, Maridose fana tagara a kɛ ten.

5

Ɛsitɛri ka masacɛ ni Haman wele domuni na

1Ayiwa, a tere sabanan, Ɛsitɛri k’a ta masamusofaniw don a yɛrɛ ra, ka taga lɔ masaso lu kɔnɔ, masacɛ yɛrɛ ta bon ɲa fɛ. O y’a sɔrɔ masacɛ tun siginin bɛ a ta masasiginan kan masaso kɔnɔ, k’a ɲasin so donda ma. 2A ka Ɛsitɛri ye masaso kɔnɔ minkɛ, a ko diyara a ye. Saninbere min tun bɛ a boro, a ka o sin Ɛsitɛri ma. Ɛsitɛri gbarara, ka na a boro maga bere nunkun na. 3Masacɛ k’a ɲininka ko: «A bɛ di, masamuso Ɛsitɛri? I bɛ mun le fɛ? Hali ni ne ta jamana tarancɛ lo, ne b’a di i ma!» 4Ɛsitɛri ko: «Ni masacɛ sɔnna, ne ka domuniba min labɛn ele masacɛ ye, ne b’a fɛ ele ni Haman ye na ɲɔgɔn fɛ bi o domuni na.» 5Masacɛ ko: «Aw ye Haman wele ka na sisan, an bɛ taga Ɛsitɛri ta weleri ra.»

Ayiwa, masacɛ ni Haman tagara o domuni na, Ɛsitɛri tun ka min labɛn. 6Ka o to duvɛnmin na, masacɛ ka Ɛsitɛri ɲininka tuun ko: «Ayiwa, i bɛ mun le fɛ? A fɔ, ne bɛna a kɛ i ye. I b’a fɛ ka mun le daari? Hali ni a kɛra ne ta jamana tarancɛ le ye, ne b’a di i ma.» 7Ɛsitɛri ko: «Ne bɛ min fɛ, ne b’a fɛ i ye min kɛ ne ye, o ye nin ye: 8Ni ne ko diyara masacɛ ye, ne bɛ min fɛ, ani ne bɛna min daari, ni masacɛ b’a fɛ ka o kɛ ne ye, o tuma ne bɛna domuniba min labɛn tuun sini, masacɛ ni Haman ye na o domuni na. Ni o kɛra, ne bɛna masacɛ ta kuma jaabi.»

Haman ka janfa siri Maridose kama

9Ayiwa, Haman ɲagarininba ni a jusu diyaninba le bɔra o lon na ka taga. Nka a tagara Maridose ye masaso donda ra minkɛ, k’a ye ko Maridose ma wuri ka lɔ, a fana ma siran ale ɲa minkɛ, a jusu bɔra Maridose kɔrɔ kosɛbɛ. 10Nka a k’a yɛrɛ mina, ka taga a ta so kɔnɔ. A tagara a teriw ni a muso Zerɛsi wele ka na. 11Haman k’a yɛrɛ waso olugu ɲa na; a k’a ta naforoba ko fɔ, ani a dencɛ camanw ta ko, ani masacɛ ka ale bonya cogo min na, ka ale sigi kuntigiw ni jamana ɲamɔgɔ tɔw bɛɛ kunna. 12A ko: «O dɔrɔn yɛrɛ tɛ, masamuso Ɛsitɛri tun ka domuniba min labɛn, a ma mɔgɔ si wele o domuniba ra ni ne ni masacɛ tɛ. Sini tuun, ne le fana welera ni masacɛ ye. 13Nka o si tɛ ne wasa, ni ne belen bɛ to ka nin Yahudiyacɛ Maridose siginin ye masaso donda ra.»

14A muso Zerɛsi ni a teriw bɛɛ k’a jaabi ko: «A to o ye berejan dɔ turu, k’a janya kɛ nɔngɔn5.14 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa bilooru ye. Sini sɔgɔma i y’a fɔ masacɛ ye ko a y’a to o ye Maridose dulon o yiri ra. O ra, i jusu sumanin bɛ taga ni masacɛ ye domuni na.»

Ayiwa, o kuma diyara Haman ye. O ka o berejan turu.

6

Masacɛ ka Maridose bonya

1Ayiwa, o lon su fɛ masacɛ ma se ka sunɔgɔ. A ko, ko o ye na ni kitabu ye, fɔlɔfɔlɔkow, ani jamana ta kow sɛbɛra kitabu min kɔnɔ. Ayiwa, o nana o kitabu karan masacɛ ye. 2O k’a ye ko a tun sɛbɛra ko masacɛ ta musow ta so kunnasigibaga fla, minw tun ye Bigitan ni Terɛsi ye, minw tun bɛ so donda kɔrɔsi, ko lon dɔ, olugu tun ka janfa siri ko o bɛ masacɛ Sɛrisɛsi faga, ko nka Maridose le tun ka o ko bɔ kɛnɛ kan. 3Masacɛ ko: «O tuma, koɲuman juman, ani bonya juman le kɛra Maridose ye nin ko kosɔn?» Masacɛ ta mɔgɔw k’a jaabi ko: «Foyi ma kɛ a ye!»

4Masacɛ ko: «Jɔntigi le bɛ masaso lu kɔnɔ sisan?» O y’a sɔrɔ Haman le tun bɛ donna masaso lu kɔnɔ, ko a bɛ na a fɔ masacɛ ye ko ale ka berejan min turu, ko a y’a to o ye Maridose dulon o yiri ra. 5Ayiwa, masacɛ ta mɔgɔw ko masacɛ ma ko: «Haman le lɔnin bɛ lu kɔnɔ.» Masacɛ ko: «A ye don!» 6Haman donna minkɛ, masacɛ ko a ma ko: «Ni masacɛ b’a fɛ ka mɔgɔ min bonya, a ka kan ka mun le kɛ o tigi ye?» Haman k’a miiri a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Masacɛ bɛ se ka jɔn wɛrɛ le bonya ni ne tɛ?» 7O ra, Haman ko masacɛ ma ko: «Ni masacɛ b’a fɛ ka mɔgɔ min bonya kɔni, 8o ka kan ka na ni masacɛ ta masaderegeba dɔ le ye, masacɛ ka min don ka ye, ka na ni so dɔ ye fana, masacɛ yɛlɛnna min kan ka ye, ka masacɛ ta masirifɛn dɔ kɛ ka o so kun masiri, 9ka o masaderegeba ni o so karifa masacɛ ta jamana ɲamɔgɔba dɔ ma, fagama dɔ. O kɔ, masacɛ b’a fɛ ka o mɔgɔ min bonya, o ye o deregeba don o tigi ra, k’a yɛlɛn so kan, ka taga ni a ye dugu kɛnɛgbɛ ra, ka to k’a fɔ a ɲa fɛ ko: ‹Masacɛ b’a fɛ ka mɔgɔ min bonya, a bɛ o tigi kɛ tan le!› »

10Ayiwa, masacɛ k’a fɔ Haman ye ko: «Taga masaderegeba ta, ka so fana mina joona joona, i ko i yɛrɛ k’a fɔ cogo min na. Yahudiyacɛ Maridose min bɛ sigi masaso donda ra, i ye o bonya kɛ ale ye. I ka fɛn o fɛn fɔ, i ye o bɛɛ kɛ, i kana ɲina foyi kɔ.» 11Haman tagara masaderegeba ta, ka so mina ka na. A ka masaderege don Maridose ra, k’a layɛlɛn so kan, ka yaala ni a ye dugu kɔnɔ, ka to k’a fɔ a ɲa fɛ ka taga ko: «Masacɛ b’a fɛ ka mɔgɔ min bonya, a bɛ o tigi kɛ tan le!» 12O kɔ, Maridose sekɔra ka taga masaso donda ra. Haman kɔni jusu kasininba, ani a kun suurunin le teliyara ka taga a ta so. 13Min k’a sɔrɔ, a tagara o fɔ a muso Zerɛsi ye, ani a teriw bɛɛ. A ladibagaw, ani a muso Zerɛsi k’a fɔ a ye ko: «Ele ta dɔgɔyari daminana nin Maridose tɔgɔ min kosɔn, i n’a fɔ ale ye Yahudiya le ye, o tuma ele tɛna se ka foyi le kɛ a ra. Ele kɔni bɛna halaki ka ban le pewu, sigiya tɛ o ra.» 14Ka olugu to kuma ra ni Haman ye, masacɛ ta so kɔrɔsibagaw nana, ka na Haman lateliya ka bɔ ka taga ni a ye domuniba yɔrɔ ra, Ɛsitɛri tun ka o domuni min labɛn.

7

Haman fagacogo

1Ayiwa, masacɛ ni Haman tagara domuniyɔrɔ ra masamuso Ɛsitɛri fɛ. 2Ka o to duvɛnmin na o tere flanan na tuun, masacɛ ka ɲininkari lase Ɛsitɛri ma tuun ko: «Masamuso Ɛsitɛri, i bɛ mun le fɛ? A fɔ, ne b’a di i ma. I b’a fɛ ka mun le daari? Hali ni a kɛra ne ta jamana tarancɛ le ye, o bɛna di i ma.» 3Masamuso Ɛsitɛri k’a jaabi ko: «E, masacɛ, ni ne ko diyara i ye, ni ele masacɛ sɔnna, sabari i ye ne nin kisi. Ne bɛ o le fɛ. Ne ta mɔgɔw bɔsi! Ne ta daariri ye o le ye; 4sabu o ka ne ni ne ta mɔgɔw fiyeere, ko o bɛ an halaki, ka an faga ka an ban pewu. Ni a yɛrɛ tun kɛra ko o bɛ an fiyeerera ka an kɛ dɔw ta jɔncɛw ni o ta jɔnmusow le, ne belen tun bɛ se ka je o ko kan, sabu an ta tɔɔrɔ tun tɛna masacɛ sɛgɛkun bɔ.» 5Masacɛ Sɛrisɛsi ka masamuso Ɛsitɛri ɲininka ko: «Jɔn le bɛ o tigi ye? Mɔgɔ min sɔnna k’a ja gbɛlɛya ka o ko ɲɔgɔn kɛ, o tigi bɛ min?» 6Ɛsitɛri ko: «An tɔɔrɔbaga, ani an jugu ye nin mɔgɔjugu Haman le ye!» O kuma fɔra minkɛ, Haman ja tigɛra fɔ a bɛ yɛrɛyɛrɛ masacɛ ni masamuso ɲa kɔrɔ. 7Masacɛ dimikojugu fɛ, a wurira ka bɔ domunikɛyɔrɔ ra k’a ta duvɛn to yi, ka taga masaso yiritu ra. Haman yɛrɛ k’a ye ko ale ta fagari latigɛra masacɛ fɛ ka ban minkɛ, a tora ka kɛ Ɛsitɛri le daari ye, ko a ye ale kisi. 8Masacɛ nana bɔ masaso yiritu ra tuma min na ka na don domunikɛyɔrɔ ra, a k’a ye ko Ɛsitɛri tun lanin bɛ kalaga min kan, ko Haman k’a yɛrɛ firi ka ben o kalaga kan. Masacɛ pɛrɛnna, ko: «O tuma a b’a fɛ ka ben masamuso yɛrɛ le kan ne yɛrɛ ɲa na, ne ta masaso kɔnɔ wa?» Sani masacɛ ye ban o kuma ra, mɔgɔw ka Haman mina k’a kun datugu o yɔrɔnin bɛɛ. 9Musow ta so kunnasigibaga min ye Haribona ye, ale tun bɛ masacɛ kɔrɔ; ale ko: «Yirijan dɔ turunin bɛ Haman yɛrɛ ta so kɔrɔ; a janya ye nɔngɔn ɲa bilooru. A tun ka o turu Maridose le kama, min ta kuma tun kɛra sababu ye ka masacɛ kisi.» Masacɛ ko: «Aw ye taga a dulon o berejan na yi.» 10A kɛra ten, Haman tun ka berejan min turu Maridose kama, o tagara ale yɛrɛ le dulon o yiri ra. O kɛra minkɛ, masacɛ ta dimi ka sɔrɔ ka mala.

8

Sariya min sigira Yahudiyaw kosɔn

1Ayiwa, o lon yɛrɛ ra, masacɛ Sɛrisɛsi ka Yahudiyaw jugu Haman ta so di masamuso Ɛsitɛri ma. Maridose fana nana masacɛ ɲa kɔrɔ, sabu balemaya min bɛ Ɛsitɛri ni Maridose cɛ, Ɛsitɛri tun ka o fɔ masacɛ ye. 2O ra, Masacɛ tun k’a ta tagamasiyɛn borokandennɛgɛ min mina Haman fɛ, a ka o di Maridose ma. Ɛsitɛri fana ka Maridose sigi Haman ta so kunna.

3O kɔ, Ɛsitɛri kumana masacɛ fɛ tuun; a benna masacɛ sen kɔrɔ ka kasi, k’a daari, ko Haman min tun ye Agagi ta mɔgɔ ye, ko ale tun ka kojugu min labɛn, ani a tun ka ko minw latigɛ Yahudiyaw kama, ko masacɛ ye o kow lalɔ. 4Masacɛ ka saninbere sin Ɛsitɛri ma. Ɛsitɛri wurira ka lɔ masacɛ ɲa kɔrɔ. 5A ko: «Ni a diyara masacɛ ye, ni ne ko diyara masacɛ ye, ni masacɛ k’a ye ko nin ko bɛ bɛn, ni masacɛ bɛ ne fɛ, o tuma Hamedata dencɛ Haman min ye Agagi ta mɔgɔ ye, ale tun ka ko min labɛn, k’a sɛbɛ ko ka Yahudiyaw bɛɛ halaki masacɛ ta maraw bɛɛ ra, masacɛ ye ci dɔ wɛrɛ sɛbɛ ka o kow lalɔ; 6sabu ne bɛ se ka kojugu bentɔ ye ne ta mɔgɔw kan, ka o ko sɔnmina cogo di? Ne bɛ se ka ne ta siya halakitɔ ye, ka o ko sɔnmina cogo di?»

7Masacɛ Sɛrisɛsi ka masamuso Ɛsitɛri ni Yahudiyacɛ Maridose jaabi ko: «A flɛ, Haman wurira Yahudiyaw kama minkɛ, o kosɔn ne k’a ta so di Ɛsitɛri ma; ne k’a to o k’a dulon berejan na fana. 8Ayiwa, sisan aw yɛrɛ ye sɛbɛ dɔ wɛrɛ kɛ masacɛ tɔgɔ ra, Yahudiyaw ye; ni kuma min ka bɛn aw ma, aw ye o sɛbɛ. Aw ye masacɛ ta borokandennɛgɛ tagamasiyɛn sigi a kan. Ni ko o ko kɔni sɛbɛra masacɛ tɔgɔ ra, ka masacɛ ta borokandennɛgɛ tagamasiyɛn sigi a kan, o ko tɛ se ka yɛlɛma tuun.»

9O lon yɛrɛ ra, o ka masacɛ ta sɛbɛrikɛbagaw wele, san karo sabanan na, min ye Sivan karo ye, a tere mugan ni saba. Maridose ka min o min fɔ, o ka o bɛɛ sɛbɛ, k’a ci Yahudiyaw ma, ani fagamaw, ani jamanatigiw, ani kuntigi minw bɛɛ bɛ masacɛ ta mara kɛmɛ ni mugan ni wolonfla kɔnɔ, k’a ta Ɛndi jamana ra, ka taga a bla fɔ Etiyopi. O ka mara bɛɛ ta sɛbɛ o ta sɛbɛrikɛcogo ra, ani o ta mɔgɔw ta kan na. O ka Yahudiyaw fana ta sɛbɛ o ta sɛbɛrikɛcogo ni o ta kan na. 10Maridose ka o sɛbɛ masacɛ Sɛrisɛsi tɔgɔ le ra, ka masacɛ ta borokandennɛgɛ tagamasiyɛn sigi sɛbɛw bɛɛ kan, ka o ciraw di sotigi dɔw ma ko o ye taga ni o ye; olugu yɛlɛnna masacɛ yɛrɛ ta so teliman dɔw kan ka taga.

11O sɛbɛ kɔnɔ, a tun fɔra ko masacɛ ko, ko Yahudiyaw bɛ dugu o dugu ra, ko o bɛ se ka o yɛrɛ lajɛn ka kɛrɛ kɛ ka o yɛrɛ kisi; ko ni siya o siya, walama ni mara o mara ta kɛrɛkɛcɛw nana ben o kan, ko o bɛ se ka olugu halaki, ka o faga ka o ban pewu. O bɛ se ka hali o juguw musow ni o denw bɛɛ faga, ka o borofɛnw fana cɛ. 12Lon min tun yirara ko Yahudiyaw bɛ se ka o kɛrɛ kɛ masacɛ Sɛrisɛsi ta maraw bɛɛ ra, o tun ye san karo tan ni flanan tere tan ni saba le ye, min ye Adari karo ye. 13Ayiwa, o sɛbɛ dɔ tun ka kan ka taga mara bɛɛ ra, ka kɛ sariya ye, k’a to siyaw bɛɛ ye a lɔn, janko o lon na, Yahudiyaw bɛɛ ye labɛn ka o juguw kɛrɛ ka o yɛrɛ dimibɔ. 14Ciraden sotigi minw tun yɛlɛnna masacɛ ta sow kan, olugu teliyara ka bɔ ka taga, ka kaɲa ni masacɛ ta kuma ye. O ka o cira lase Suzi masadugu kɔnɔ fana.

15O kɔ, Maridose bɔra masacɛ ta so. A tun ka masacɛfani bulaman ni a gbɛman dɔ le don, ka masafugulaba saninlaman dɔ biri a kunna, ka deregeba wulenman ni gbɛman dɔ fana don. Suzi dugumɔgɔw bɛɛ tun bɛ ɲagarikanbaw bɔra ka ninsɔndiya kosɛbɛ. 16Yahudiyaw kɔni fɛ, o lon tun kɛra jususumalon le ye, ani ɲagarilon, ani ninsɔndiyalon, ani bonyalon. 17Masacɛ ta cira sera mara o mara ra, ani dugu o dugu ra, ɲagari ni ninsɔndiya le kɛra Yahudiyaw fɛ o yɔrɔw bɛɛ ra. O ka domuniw kɛ, ka ɲanagbɛw kɛ. Yahudiyaw ɲasiran kosɔn, siya wɛrɛ mɔgɔ caman ka o yɛrɛ kɛ Yahudiya ye.

9

Yahudiyaw sera o juguw ra

1San karo tan ni flanan min ye Adari karo ye, o tere tan ni saba, masacɛ tun ka kuma min sɛbɛ, mɔgɔw tun ka kan ka o kow dafa o lon le ra. O lon na, kɔni, Yahudiyaw juguw tun b’a miiri ko o bɛna se sɔrɔ, nka a ko yɛlɛmana; Yahudiyaw le sera o juguw ra. 2Yahudiyaw tun bɛ dugu min o min na masacɛ Sɛrisɛsi ta maraw bɛɛ ra, o ka o yɛrɛ lajɛn o duguw bɛɛ ra; o jugu minw tun b’a fɛ ka o halaki, o benna olugu kan. Mɔgɔ si ma se ka lɔ o ɲa, sabu siya tɔw bɛɛ tun bɛ siranna o ɲa. 3Jamana maraw ta ɲamɔgɔw, ani a fagamaw, ani a jamanatigiw, ani masacɛ ta jamana kuntigiw, olugu ka Yahudiyaw dɛmɛ, sabu Maridose ɲasiran tun ka o bɛɛ mina. 4Maridose tun ka lɔyɔrɔba le sɔrɔ masaso kɔnɔ. A tɔgɔ tun bɔra ka se maraw bɛɛ ra; dɔ le fana tun bɛ farara a ta fanga kan.

5Yahudiyaw ka o juguw bɛɛ kɛrɛ, ka o faga ni kɛrɛkɛmuru ye, ka o halaki. Ko o ko diyara o ye, o ka o kɛ o juguw ra. 6Masadugu Suzi kɔnɔ Yahudiyaw ka cɛ kɛmɛ looru le faga ka o halaki. 7O ka Parisandata ani Dalifɔn ani Asipata, 8ani Porata ani Adaliya ani Aridata 9ani Parimasita ani Arizayi ani Aridayi ani Vayezata faga. 10Olugu le tun ye Hamedata dencɛ Haman dencɛ tan ye; Haman min tun ye Yahudiyaw jugu ye. Nka o ma sɔn ka maga o borofɛnw si ra.

11Mɔgɔ minw fagara masadugu Suzi kɔnɔ, o tagara o da fɔ masacɛ ye o lon yɛrɛ ra. 12Masacɛ k’a fɔ masamuso Ɛsitɛri ye ko: «Masadugu Suzi kɔnɔ yan, Yahudiyaw ka cɛ kɛmɛ looru le faga ka o halaki, ani Haman dencɛ tan. O ka min kɛ jamana mara tɔw ra, jɔn le bɛ se ka o da lɔn? Ayiwa, i bɛ mun le fɛ tuun? A fɔ, ne b’a di i ma. I b’a fɛ ka mun wɛrɛ le daari tuun? A fɔ, a bɛ kɛ i ye.» 13Ɛsitɛri ka masacɛ jaabi ko: «Ni masacɛ bɛ sɔn, Suzi Yahudiyaw ka min kɛ bi, a y’a to o ɲɔgɔn wɛrɛ ye kɛ tuun sini, k’a to o ye Haman dencɛ tan bɛɛ dulon berejanw na fana.» 14Masacɛ sɔnna ko o ye kɛ. O ka ci dɔ wɛrɛ lase Suzi dugu kɔnɔ. O ka Haman dencɛ tan bɛɛ dulon berejanw na. 15Suzi Yahudiyaw ka ɲɔgɔn lajɛn tuun Adari karo tere tan ni naani na, ka cɛ kɛmɛ saba faga, nka o ma maga o borofɛnw si ra.

16Yahudiya tɔ minw tun bɛ masacɛ ta mara tɔw ra, olugu fana ka ɲɔgɔn lajɛn ka o juguw kɛrɛ, janko ka o yɛrɛ kisi, ka ɲasuma sɔrɔ. Olugu fana ka cɛ waga biwolonfla ni looru (75 000) faga o juguw ra. Nka o ma maga o borofɛnw si ra. 17O kɛra Adari karo tere tan ni saba le ra; nka karo tere tan ni naani, o ka fagari lalɔ, ka o kɛ ɲanagbɛlon ye, ka domuni kɛ, ka ɲagari.

18Suzi ta Yahudiya minw tun ka ɲɔgɔn lajɛn karo tere tan ni saba, ani a tere tan ni naani na, olugu ka karo tere tan ni loorunan le bla ka o kɛ ɲanagbɛlon ye, ka domuni kɛ, ka ɲagari. 19O le kosɔn, Yahudiya minw bɛ kongokɔnɔyɔrɔw ra, ani minw bɛ dugumisɛnw na, olugu bɛ to ka Adari karo tere tan ni naani le bla, ka o kɛ ɲagarilon ye, ani ɲanagbɛlon, ka bonyaw ci ɲɔgɔn ma.

Purimi ta ɲanagbɛ

20Maridose ka o kow bɛɛ sɛbɛ kitabu dɔ kɔnɔ. O kɔ, a ka sɛbɛ dɔ kɛ ka o ci Yahudiyaw bɛɛ ma, masacɛ Sɛrisɛsi ta maraw bɛɛ ra, minw yɔrɔ ka surun, ani minw yɔrɔ ka jan. 21A k’a fɔ o ye ko san o san, o ye Adari karo tere tan ni naani ni a tere tan ni looru bla ka o kɛ ɲanagbɛlon ye; 22ko sabu o lon le ra, Yahudiyaw ka ɲasuma sɔrɔ o juguw boro. O karo le ra, o ta jusukasi yɛlɛmana k’a kɛ ninsɔndiya ye, ka o ta kasi yɛlɛma k’a kɛ ɲanagbɛ ye. A ko o ye o lonw bla ka o kɛ ɲanagbɛlonw ye, ka ɲagari, ka bonyaw ci ɲɔgɔn ma, ka fagantanw sɔn. 23Maridose ka min fɔ, Yahudiyaw k’a kɛ ten. O tun ka o ɲanagbɛ min kɛ, o tora o kan, ka to ka o kɛ san o san.

24Hamedata dencɛ Haman, min tun ye Agagi ta mɔgɔ dɔ ye, ani min tun ye Yahudiyaw jugu ye, ale le tun ka janfa siri Yahudiyaw kama, ko a bɛ o halaki. A tun ka Purimi firi, o kɔrɔ ye ka lagbɛri kɛ, janko k’a lɔn wagati min bɛ se ka bɛn, janko ale ye Yahudiyaw halaki fɔ ka o ban. 25Nka o janfa ko sera masacɛ ma minkɛ, masacɛ k’a sɛbɛ ko Haman tun ka kojugu minw latigɛ Yahudiyaw kama, ko o kojugu ye ben ale Haman yɛrɛ kan. O le kosɔn o ka Haman ni a dencɛw dulon berejanw na. 26O kosɔn o ka o lonw tɔgɔ la ko Purimi, ka kaɲa ni o kuma ye, min kɔrɔ ye ko «k’a latigɛ». Ayiwa, ko minw tun fɔra o sɛbɛ kɔnɔ, ani Yahudiyaw yɛrɛ tun ka ko minw ye, ani ko minw tun ka o sɔrɔ, 27o kow le kosɔn, Yahudiyaw k’a latigɛ ka o ko kɛ landa ye, olugu ni o ta durujaw fɛ, ani mɔgɔ o mɔgɔ farara o kan. O k’a latigɛ ko o ka kan ka o lon fla bla san o san, ka o ɲanagbɛw kɛ a cogo ra, ani a wagati ra; a man kan ka dabla ka ye. 28O k’a fɔ ko o ka kan ka o hakiri to o lonw na, ka o lonw bla danna; o ko ka kan ka kɛ wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ gbaw bɛɛ ra, ani maraw bɛɛ ra, ani dugu bɛɛ ra. O Purimi ɲanagbɛlonw ta ko man kan ka ben ka ye fiyewu Yahudiyaw cɛ ra; o ta duruja nataw fana hakiri man kan ka bɔ a kɔ ka ye.

29Masamuso Ɛsitɛri, min ye Abisayili denmuso ye, ale ni Yahudiyacɛ Maridose ka sɛbɛ dɔ wɛrɛ kɛ, ka kaɲa ni o ta fanga ye masaya ra, janko sɛbɛ flanan min tun kɛra ka Purimi ta ɲanagbɛ ko fɔ, ka fanga di o sɛbɛ ta kumaw ma. 30Maridose ka o sɛbɛw ci Yahudiyaw bɛɛ ma, Sɛrisɛsi ta jamana mara kɛmɛ ni mugan ni wolonfla bɛɛ ra. A tun ka forikanw ni dugawuw le kɛ o sɛbɛw kɔnɔ, k’a ɲasin Yahudiyaw bɛɛ ta hɛra ma. 31A ko o ye Purimi lonw ta ɲanagbɛ kɛ a wagatiw ra, i n’a fɔ ale Yahudiyacɛ Maridose ni masamuso Ɛsitɛri k’a fɔ Yahudiyaw ye cogo min na, ani i n’a fɔ olugu yɛrɛ k’a ko latigɛ o yɛrɛ ni o ta durujaw ye cogo min na. O ye a ko mina sɔbɛ ra, i n’a fɔ wagati min o bɛ sun don, ka kasi. 32Ɛsitɛri ka kuma min fɔ, o kumaw ka Purimi ta ɲanagbɛ ko gbɛya tuun. Yahudiyaw ka o kow sɛbɛ ka o bla kitabu dɔ kɔnɔ.

10

Kitabu laban

1O kɔ, masacɛ Sɛrisɛsi ka ninsɔngɔ dɔ ben a ta mara bɛɛ kan, hali kɔgɔji kɔfɛjamanaw.

2Sɛrisɛsi ta fanga ni a ta cɛfariyakow, ani a ka Maridose bla lɔyɔrɔba ra cogo min na, o kow bɛɛ sɛbɛra Mɛdikaw ni Pɛrɛsikaw ta masacɛw ta kitabuw kɔnɔ.

3Yahudiyacɛ Maridose le tun gbanna masacɛ Sɛrisɛsi ra. Yahudiyaw tun bɛ Maridose jate kosɛbɛ. A ko tun ka di a ta siyamɔgɔw bɛɛ ye fana; sabu a tun bɛ a ta mɔgɔw ta ɲa le ɲini, ani a tun b’a fɛ a ta siyamɔgɔw bɛɛ ye o yɛrɛ sɔrɔ.