Pɔli ka lɛtɛrɛ min ci

GALASIKAW

ma

Kitabu faamucogo

Yesu ta ciraden Pɔli le ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ. Pɔli ni Barinabasi tun ka tagama fɔlɔ min kɛ, ka Kibaro Diman* fɔ, mɔgɔ caman tun kɛra lanabagaw ye o waajuri sababu ra Galasi mara ra (Kɛwalew 13.14–14.23). Nka Pɔli ni Barinabasi nana taga minkɛ, Yahudiya lanabaga dɔw nana Galasi mara lanabagaw fɛ, ka na o karan ko ni o ma kɛnɛsigi, ka Yahudiyaw ta sariyaw sira tagama, o tɛ se ka kisi lanaya dɔrɔn sababu ra. O le kosɔn Pɔli ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ Galasikaw ma, k’a yira o ra ko o kuma tɛ can ye.

Pɔli k’a yira ko sariya sira tagama ni Kibaro Diman ko tɛ bɛn kelen ma. O kosɔn a ka o Yahudiyaw ta karan sɔsɔ kosɛbɛ. A k’a yira ko mɔgɔ tɛ se ka kisi kɛnɛsigiri ni sariya sira tagama sababu ra, nka mɔgɔ ka kan ka la Yesu Kirisita le ra, ka kisi a ta saraka baraka ra, sabu Yesu sara ka mɔgɔw bɔ sariya ta jɔnya ra.

Pɔli k’a yira ko Ala ka Iburahima jate mɔgɔ terennin ye a ta lanaya le kosɔn, a ma kɛ sariya sira tagama kosɔn.

Mɔgɔ ka kan ka sɔn Yesu le ma ka kisi, ani ka tagama ka kaɲa ni Nin Saninman sago ye. O ra, nin lɛtɛrɛ b’a yira an na ko mɔgɔ bɛ kisi Ala ta nɛɛma dɔrɔn le sababu ra (1.7), ko Ala bɛ hɛra di an ma lanaya sababu ra (2.16), ka an kɛ Iburahima ta denw ye (3.7). Lanabaga man kan ka a yɛrɛ bla sariyaw, walama landaw ta jɔnya ra tuun (5.1); sabu lanabaga tɛ sariya ta fanga kɔrɔ tuun (Kɛwalew 13.14–14.23). A ka kan ka tagama ka kaɲa ni Nin Saninman* sago le ye (5.16); a bɛ Kirisita ta sariya sira le tagama, min ye kanuya ye (6.2), ani ka ban a yɛrɛ sago bɛɛ ma.

Kitabu kɔnɔkow

Kitabu daminakumaw (1.1-5)

Pɔli k’a yira ko Ala le ka ale kɛ Yesu ta ciraden ye (1.6–2.21)

Ala bɛ lanabagaw le jate mɔgɔ terenninw ye (3–4)

Lanabaga bɔra sariya ta jɔnya ra, janko ka Ala sago le kɛ (5–6)

1

Pɔli ta fori

(Rɔmukaw 1.1-7)

1Ne Pɔli, Yesu Kirisita ta ciraden*, ne le bɛ nin sɛbɛ ci. Mɔgɔ ma ne sigi o ciradenya ra, a fana ma sɔrɔ mɔgɔ sababu ra; a bɔra Yesu Kirisita le ra, ani Fa Ala min k’a lakunu ka bɔ saya ra. 2Ne balema minw bɛɛ bɛ ni ne ye yan, ne ni olugu le bɛ nin sɛbɛ ci Galasi jamana lanabagaw ma. 3An Fa Ala ni Matigi Yesu Kirisita ye nɛɛma aw ye, ka hɛra kɛ aw ye. 4Yesu Kirisita le ka a yɛrɛ di saraka ye an ta jurumun kosɔn, ka an bɔ nin dunuɲa ta kojuguw bɛɛ ra ka kaɲa ni an Fa Ala sago ye. 5Nɔɔrɔ ye la ale tɔgɔ kan wagati bɛɛ. Amina!

Kibaro Diman ye kelenpe ye

(Galasikaw 3.1-5; 4.9-20; 5.1-12)

6Ala min ka aw wele Kirisita* ta nɛɛma baraka ra, aw ka aw kɔ don ale ma joona joona cogo min na ka yɛlɛma kibaro diman wɛrɛ ma, o ko barara ne ra kosɛbɛ. 7Yala kibaro diman wɛrɛ le bɛ yi wa? Kibaro diman wɛrɛ tɛ yi dɛ! Mɔgɔ dɔw le bɛ aw hakiri ɲagamina. Kibaro Diman* min bɛ Kisibaga* ko fɔ, o b’a fɛ ka o yɛlɛma. 8Nka anw ka Kibaro Diman min fɔ aw ye, hali ni an yɛrɛ lo, walama ni mɛlɛkɛ dɔ le jigira ka bɔ sankolo ra ka na kibaro diman wɛrɛ fɔ aw ye, min ni an ta tɛ kelen ye, Ala ye o danga.

9An kɔnna k’a fɔ aw ye, nka ne bɛ kɔsegi a kan tuun, ko: aw ka Kibaro Diman min mɛn an fɛ, ka sɔn a ma, ni mɔgɔ o mɔgɔ ka kibaro diman wɛrɛ fɔ aw ye, min ni o tɛ kelen ye, Ala ye o tigi danga.

10Ayiwa, sisan, o tuma ne b’a fɛ ka ne yɛrɛ ko diya mɔgɔw le ye wa, walama Ala? Yala ne b’a fɛ ka ne yɛrɛ ko diya mɔgɔw le ye wa? Ni ne tun b’a fɛ ka ne yɛrɛ ko diya mɔgɔw le ye, ne tun tɛna kɛ Kirisita ta baaraden ye.

Ala ka Pɔli bla a ta baara ra cogo min na

(Kɛwalew 22.3-16; 26.9-20; 9.1-20,23,30)

11Ne balemaw, ne b’a fɔ aw ye k’a gbɛya ko ne ka Kibaro Diman* min fɔ aw ye, ko o ma bɔ mɔgɔ ra, 12ne m’a sɔrɔ mɔgɔ fɛ, mɔgɔ fana ma ne karan a ra; Yesu Kirisita yɛrɛ le k’a yira ne ra.

13Ne tun bɛ cogo min na Yahudiyaw ta diina ra fɔlɔfɔlɔ, aw yɛrɛ ka o lɔn. Aw fana k’a lɔn ko ne tun bɛ Ala ta jɛnkuru mɔgɔw tɔɔrɔra fɔ k’a dama tɛmɛ; ne tun b’a fɛ ka cogo bɛɛ kɛ, janko ka o jɛnkuru cɛn. 14Ne tun bɛ ne flankuruw caman ɲa fɛ Yahudiyaw ta diina ra, an ta siya ra; sabu ne bɛmaw ta landakow ko tun ka bon ne ma haali.

15Nka sani ne ye woro, Ala tun ka ne ɲanawoloma, ka ne wele a ta nɛɛma sababu ra. 16Ayiwa, Den min bɔra Ala ra*, a diyara Ala ye tuma min na, a ka o yira ne ra janko ne ye o ko waajuri kɛ siya wɛrɛ mɔgɔw* cɛ ra; o tuma, ne ma mɔgɔ ɲininka tuun. 17Minw kɛra ciradenw* ye ne ɲa, ne ma taga Zeruzalɛmu ka taga olugu ɲininka. Ne tagara Arabujamana le ra; o kɔ, ne kɔsegira ka na Damasi.

18Ayiwa, san saba le tɛmɛnin kɔ, ne sɔrɔra ka taga Zeruzalɛmu, janko ne ni Piyɛri1.18 Piyɛri: Gɛrɛkikan na a fɔra ko Sefasi. ye ɲɔgɔn lɔn; ne tora ni a ye ka tere tan ni looru kɛ. 19Nka ne ɲa ma la ciraden tɔw si kan ni Matigi balemacɛ Yakuba tɛ.

20Ne bɛ min sɛbɛra k’a ci aw ma, Ala ye ne seere ye ko ne tɛ faninya le fɔra.

21Ayiwa, o kɔ, ne tagara Siri, ani Silisi maraw ra.

22Nka fɔ ka taga se o wagati ma, Kirisita ta lanabagaw ta jɛnkuru* minw tun bɛ Zude, olugu si tun ma ne lɔn fɔlɔ. 23O tun k’a mɛn le dɔrɔn ko: «Min tun bɛ an tɔɔrɔra fɔlɔfɔlɔ, ko a bɛ cogo bɛɛ kɛ ka lanaya ko cɛn, ko ale le bɛ lanaya ko waajuri kɛra sisan.» 24O kosɔn o tun bɛ Ala tando ne kosɔn.

2

Ciraden tɔw sɔnna Pɔli ta waajuri ma

(Kɛwalew 15.1-29)

1Ayiwa, san tan ni naani tɛmɛnin kɔ, ne kɔsegira tuun Zeruzalɛmu ni Barinabasi ye; ne tagara ni Tite ye fana. 2Ne tagara, sabu Ala yɛrɛ le tun k’a yira ne ra ko ne ka kan ka taga. Ne sera yi minkɛ, ne bɛ deri ka Kibaro Diman* min waajuri kɛ siya wɛrɛ mɔgɔw* ye, ne ka o fɔ k’a yira lanabagaw ta jɛnkuru ɲamɔgɔw ra o danna, janko ne ka baara min kɛ, ani ne bɛ min kɛra sisan, o bɛɛ kana na kɛ gbansan ye. 3Ayiwa, o kuma bɛnna o ma, hali ne tagamaɲɔgɔn Tite min ye Gɛrɛki ye, o ma sɔn ka ale jagboya ko a ye kɛnɛsigi2.3 Ka kɛnɛsigi, o kɔrɔ ye ka kɛnɛsigi ka kaɲa ni Yahudiyaw ta sariya ye., 4hali k’a sɔrɔ balema faninyafɔbaga dɔw tun dogora ka don an cɛ ra, o b’a fɛ ka an jagboya. O mɔgɔw donna an cɛ ra janko an kɛra an yɛrɛ ta ye Kirisita Yesu ta jɛnɲɔgɔnya ra cogo min na, olugu ye o ko sɛgɛsɛgɛ, janko ka an bla jɔnya ra tuun. 5Nka an ma sɔn ka an yɛrɛ to o boro hali wagati dɔɔnin, janko Kibaro Diman ta can ye to a nɔ ra aw fɛ.

6Nka o tun bɛ minw jatera ɲamɔgɔw ye, olugu tun ye mɔgɔ suguya minw ye, ne tɛ o ko jate, sabu Ala tɛ mɔgɔ bɔ mɔgɔ ra. Ayiwa, o ɲamɔgɔw ma fɛn wɛrɛ fara ne ta Kibaro Diman waajuri kan. 7Nka olugu yɛrɛ k’a ye ko Ala le ka nin baara karifa ne ma ko ne ye Kibaro Diman fɔ siya wɛrɛ mɔgɔw ye, i n’a fɔ a k’a karifa Piyɛri ma ko a y’a fɔ Yahudiyaw ye cogo min na. 8Sabu Ala ka Piyɛri ɲanawoloma k’a kɛ Yahudiyaw ta ciraden* ye cogo min na, a ka ne fana ɲanawoloma ka ne kɛ siya wɛrɛ mɔgɔw ta ciraden ye o cogo le ra.

9Yakuba ni Piyɛri ni Yuhana, olugu minw tun bɛ jate i ko ɲamɔgɔw, olugu k’a ye ko Ala le nɛɛmara ne ye ka ne bla o baara ra. O ka o boro don ne ni Barinabasi boro, k’a yira ko an kɛra jɛnɲɔgɔnw ye. An bɛɛ bɛnna a ra ko anw bɛna taga siya wɛrɛ mɔgɔw fɛ, olugu bɛ taga Yahudiyaw fɛ. 10O ka an daari le dɔrɔn ko an ye an hakiri to fagantanw na; ne fana ka ne sɔbɛ don o ra kosɛbɛ.

Pɔli ka Piyɛri jaraki Antiyɔsi

11Ayiwa, tuma min na Piyɛri tun nana Antiyɔsi, ne k’a sɔsɔ mɔgɔ bɛɛ ɲa na, sabu a tun jarakira. 12Ayiwa, Yakuba tun ka mɔgɔ dama dama ci Antiyɔsi; sani olugu ye na, Piyɛri tun bɛ domuni kɛ ni siya wɛrɛ mɔgɔw* ye. Nka o mɔgɔw nana minkɛ, a ka a yɛrɛ mabɔ o siya wɛrɛ mɔgɔw ra ka to a danna, Yahudiya minw bɛ kɛnɛsigiri ko jagboya, olugu ɲasiran kosɔn. 13A kɛra ten, Yahudiya lanabaga tɔw fana donna o flankafuya ra; hali Barinabasi fana tugura o kɔ o flankafuya ra. 14Ne k’a ye minkɛ ko o tɛ tagamana ka kaɲa ni Kibaro Diman* ta can ye, ne k’a fɔ Piyɛri ye o bɛɛ ɲa na ko: «Ele min ye Yahudiya ye, ni ele ka siya wɛrɛ mɔgɔw ta cogo ta, ka Yahudiyaw ta cogo to yi, o tuma mun kosɔn i b’a fɛ ka siya wɛrɛ mɔgɔw jagboya ko o ye Yahudiyaw ta cogo ta?»

Kisiri bɛ sɔrɔ lanaya le fɛ

15Can lo, anw kɔni, anw ye Yahudiya yɛrɛworow le ye; an tɛ siya wɛrɛ mɔgɔ* jurumunkɛbaga dɔw ye. 16Nka o bɛɛ n’a ta, an fana b’a lɔn ko mɔgɔ si tɛ se ka jate mɔgɔ terennin ye Ala ɲa kɔrɔ, k’a to cira Musa ta sariya sira kan, fɔ ni a lara Yesu Kirisita ra. O le kosɔn an fana lara Yesu Kirisita ra, janko Ala ye an jate mɔgɔ terenninw ye an ta lanaya baraka ra; a kana kɛ cira Musa ta cifɔninw ye, sabu mɔgɔ si tɛna jate mɔgɔ terennin ye Ala ɲa kɔrɔ sariya sira tagama sababu ra.

17Ayiwa, an b’a fɛ Ala ye an jate mɔgɔ terenninw ye Yesu Kirisita sababu ra; ni an yɛrɛ fana nana kɛ jurumunkɛbagaw ye i n’a fɔ siya wɛrɛ mɔgɔw*, yala o b’a yira ko Yesu Kirisita le ka an bla o jurumunkɛ ra wa? Fiyewu. 18Ne ka fɛn min cɛn, ni ne yɛrɛ nana kɛ o lawuri ye tuun, o tuma ne yɛrɛ kɛra sariya cɛnbaga le ye.

19Ne bɛ i n’a fɔ ne sanin lo sariya ta fan fɛ; sariya yɛrɛ le ka o saya kɛ, janko ne ye ɲanamanya Ala ye. 20Ne ni Kirisita* gbengbenna yiri ra ɲɔgɔn fɛ. Ne tɛ ɲanamanya ne yɛrɛ sago ma, nka Kirisita le bɛ ɲanamanya ne kɔnɔ. Ayiwa, ne bɛ ɲanamanya min na sisan, Den min bɔra Ala ra*, ne lara o ra minkɛ, o le bɛ ne ɲanamanya; sabu ale ka ne kanu, ka a yɛrɛ di ne kosɔn. 21Ne tɛ ban Ala ta nɛɛma ra; sabu ni Ala tun bɛ mɔgɔ jate mɔgɔ terennin ye sariya sababu ra, o tuma Kirisita sara gbansan!

3

Ala bɛ mɔgɔ jate mɔgɔ terennin ye lanaya le fɛ

(Rɔmukaw 4; 8.14-17)

1E, aw Galasikaw, hakirintanw! Jɔn le ka aw ɲaɲini sa? K’a sɔrɔ Yesu Kirisita gbengbenna yiri ra kun min na, ne ka o yira aw ra k’a gbɛya. 2Ne b’a fɛ ka ko kelen dɔrɔn le lɔn aw fɛ: aw ka Nin Saninman* sɔrɔ cogo di le? Yala aw ka a sɔrɔ sariya* sira tagama le sababu ra wa, walama Kibaro Diman* lamɛnni ni lanaya sababu ra? 3Mun le ka aw kɛ hakirintanw ye tan? Aw ka fɛn min damina Nin Saninman baraka ra, yala aw bɛna o laban aw yɛrɛ ta sebagaya baraka ra wa? 4Ala ka koba minw yira aw ra, o kɛra gbansan ye wa? O kɔni tɛ se ka kɛ gbansan ye! 5Ni Ala bɛ Nin Saninman di aw ma, ka kabakow kɛ aw cɛ ra, yala a bɛ o kɛ sariya sira tagamana le sababu ra wa, walama Kibaro Diman* lamɛnni ni lanaya sababu ra?

6O cogo ra, Kitabu k’a fɔ Iburahima ta ko ra, ko: «A lara Ala kumakan na, Ala k’a jate mɔgɔ terennin ye a ta lanaya kosɔn3.6 Nin kuma fɔra Damina 15.6..» 7Aw m’a ye ko lanaya bɛ minw bɛɛ fɛ, ko olugu le ye Iburahima ta durujaw ye wa? 8Kitabu kɔnna k’a fɔ ko Ala bɛna siya wɛrɛ mɔgɔw* jate mɔgɔ terenninw ye a yɛrɛ ɲa kɔrɔ o ta lanaya baraka ra. O le kosɔn a ka nin kibaro diman fɔ Iburahima ye, ko: «Ala bɛna baraka don siyaw bɛɛ ra ele le sababu ra3.8 Nin kuma fɔra Damina 12.3..» 9O kosɔn minw bɛ la Yesu ra, Ala bɛ baraka don olugu ra, i n’a fɔ Iburahima kɛra lanabaga ye ka baraka sɔrɔ cogo min na.

10Minw bɛɛ jigi bɛ sariya siratagama kan, olugu bɛɛ danganin lo; sabu a sɛbɛra Kitabu kɔnɔ, ko: «Ni mɔgɔ min tɛ to sariya kitabu kumaw bɛɛ kan, k’a bɛɛ sira tagama, Ala ye o tigi danga3.10 Nin kuma fɔra Sariya 27.26..» 11Ayiwa, a yɛrɛ gbɛnin lo ko mɔgɔ si tɛ se ka jate mɔgɔ terennin ye Ala fɛ sariya sababu ra, sabu a sɛbɛra ko: «Mɔgɔ terennin bɛ ɲanamanya lanaya le sababu ra.»3.11 Nin kuma fɔra Habakuki 2.4.12Sariya ju ma sigi lanaya kan; sabu a sɛbɛra ko: «Ni mɔgɔ min ka nin kow sira tagama, o tigi bɛna kisi o le sababu ra3.12 Nin kuma fɔra Sarakalasebagaw 18.5; Rɔmukaw 10.5..»

13Nka Yesu Kirisita ka a yɛrɛ bla danga kɔrɔ an nɔ ra, janko ka an kunmabɔ sariya ta danga ma; sabu a sɛbɛra Kitabu kɔnɔ, ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ su dulonna yiri ra, o tigi danganin lo3.13 Nin kuma fɔra Sariya 21.23..» 14A kɛra ten, janko Ala ka baraka min layiri ta Iburahima ye, o ye lase siya wɛrɛ mɔgɔw ma Yesu Kirisita baraka ra, ani janko Ala ka Nin Saninman min layiri ta, an ye o sɔrɔ lanaya sababu ra.

Sariya ni Ala ta layiri

15Ne balemaw, ne bɛna kuma ka kaɲa ni adamadenw ta kokɛcogo ye: ni mɔgɔ dɔ ka layiri ta, k’a sɛbɛ a sɛbɛcogo ra, ka a boronɔ la a kan, mɔgɔ wɛrɛ tɛ se ka o layiri cɛn, walama ka dɔ fara a kan. 16Ayiwa, Ala tun ka layiriw ta Iburahima ni a ta duruja le ye. Kitabu m’a fɔ ko «ani a ta durujaw» i n’a fɔ duruja caman ko lo, nka Kitabu kumana duruja kelen le ko ra, ko «ani i ta duruja»; o le ye Kirisita* ye3.16 Nin kuma fɔra Damina 12.7.. 17Ne ta kuma kɔrɔ le ye nin ye: Ala tun ka layiri ta, k’a sɛbɛ a cogo ra. San kɛmɛ naani ni san bisaba tɛmɛnin kɔ, sariya* sɔrɔra ka na; o sariya tɛ se ka Ala ta layiri yɛlɛma, walama ka a ta kuma kɛ kuma gbansan ye. 18Sabu Ala bɛ min di, ni o tun bɛ sɔrɔ sariya sababu le ra, o tuma a tun tɛna kɛ layiri nɔ ye tuun; k’a sɔrɔ Ala ka a ta nɛɛma di Iburahima ma gbansan layiri le kosɔn.

Sariya sigikun

19O tuma sariya kun ye mun ye? Sariya nana fara layiri kan, janko ka mɔgɔw ta terenbariyakow yira. Sariya fana tun ka kan ka to a nɔ ra, fɔ layiri tara Iburahima duruja min ko ra, o ye na. Mɛlɛkɛw le nana sariya di, Musa ka kɛ o lasebaga ye mɔgɔw ma. 20Nka Ala ka o layiri ta Iburahima ye minkɛ, a mako tun tɛ lasebaga ra; Ala yɛrɛ le k’a fɔ Iburahima ye.

21Yala sariya bɛ Ala ta layiri sɔsɔ le wa? Fiyewu, can tɛ o ye! Sariya min dira, ni o tun bɛ se ka ɲanamanya di mɔgɔw ma, o tuma mɔgɔw tun bɛna jate mɔgɔ terenninw ye Ala ɲa kɔrɔ o sariya sababu le ra. 22Nka Kitabu k’a fɔ ko dunuɲa bɛɛ bɛ jurumun ta fanga le kɔrɔ; o cogo ra Ala ka fɛn min layiri ta, o bɛ di lanabagaw ma o ta lanaya kosɔn Yesu Kirisita ra.

23Ayiwa, sani lanaya wagati ye se, sariya le tun bɛ an kunna; a tora an kunna fɔ ka taga se lanaya yirawagati ma. 24O cogo ra sariya kɛra an kɔrɔsibaga le ye fɔ ka taga se Kirisita* nawagati ma, janko an ye jate mɔgɔ terenninw ye Ala ɲa kɔrɔ lanaya sababu ra. 25I n’a fɔ lanaya nana sisan, an tɛ to o kɔrɔsibaga ta fanga kɔrɔ tuun.

26Sabu aw bɛɛ kɛra Ala denw ye lanaya le sababu ra, Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra. 27Aw minw bɛɛ batizera Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, aw ka Kirisita ta cogo don aw yɛrɛ ra i ko derege.

28O kosɔn sisan, n’i kɛra Yahudiya ye walama siya wɛrɛ mɔgɔ o, n’i kɛra jɔn ye walama hɔrɔn o, n’i kɛra cɛ ye walama muso o, o si tɛ jate tuun; sabu aw bɛɛ ye kelen ye Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra. 29Ayiwa, i n’a fɔ aw kɛra Yesu Kirisita ta ye, aw fana ye Iburahima durujaw le ye; Ala ka fɛn min layiri ta Iburahima ye, aw fana bɛ o sɔrɔ.

4

1Ne ta kuma kɔrɔ ye nin ye: ka den cɛntabaga to denmisɛnya ra, faranfasi tɛ a ni jɔn cɛ so kɔnɔ; k’a sɔrɔ a facɛ borofɛnw bɛɛ ye ale ta le ye. 2Ka a to denmisɛnya ra, a bɛ to a kɔrɔsibagaw ni a ta kow ɲanabɔbagaw ta fanga le kɔrɔ, fɔ ka taga se a facɛ ta wagati latigɛnin ma. 3Anw fana tun bɛ ten; wagati min na an tun bɛ denmisɛnw ye, an tun bɛ nin dunuɲa fɛngbansanw ta jɔnya fanga le kɔrɔ. 4Nka Ala ta wagati latigɛnin sera minkɛ, Den min bɔra Ala ra*, Ala ka o ci ka na; muso k’a woro, sariya* fanga kɔrɔ, 5janko minw bɛ sariya fanga kɔrɔ, a ye olugu kunmabɔ ka o kɛ Ala denw ye.

6An kɛra Ala denw ye minkɛ, o kosɔn Den min bɔra Ala ra, Ala ka o ta Nin ci ka na o don an jusukun na; o Nin le bɛ pɛrɛn k’a fɔ ko: «An Fa!»

7O le kosɔn i tɛ jɔn ye tuun, i ye Ala den le ye. Ayiwa, n’i ye Ala den ye, o tuma Ala ka fɛn minw layiri ta i ye, i bɛna o sɔrɔ Ala baraka ra.

Galasikaw ta ko ka gbɛlɛn Pɔli ma

8Tuma min na aw tun ma Ala lɔn, aw tun bɛ batofɛn minw ta jɔnya ra, olugu tun tɛ batofɛnsɔbɛw ye. 9Nka sisan aw ka Ala lɔn; ne bɛ se k’a fɔ ko Ala yɛrɛ le ka aw lɔn. Aw b’a fɛ ka sekɔ dunuɲa ta fɛngbansanw ta jɔnya fanga kɔrɔ cogo di tuun, fɔ ka aw yɛrɛ kɛ o fɛnw ta jɔnw ye?

10Aw bɛ lon dɔw jate ka tɛmɛ dɔw kan, ani karow, ani wagatiw, ani sanw. Mun kosɔn? 11Ne kɔni sirannin lo aw ta ko ra dɛ! O tuma ne ka baara min bɛɛ kɛ aw ye, o bɛna kɛ gbansan le ye wa?

12Ne balemaw, ne bɛ aw daari, ko aw ye sabari ka kɛ i ko ne; sabu ne fana ka ne yɛrɛ kɛ i n’a fɔ aw. 13Aw kɔni ma kojugu si kɛ ne ra. Siɲaga fɔlɔ min na an ka ɲɔgɔn ye, aw k’a lɔn ko bana le sababu ra ne lɔra aw fɛ yi ka Kibaro Diman fɔ aw ye. 14Hali k’a sɔrɔ ne ta bana ka aw tɔɔrɔ kosɛbɛ, o bɛɛ n’a ta, aw ma ne dɔgɔya, walama ka ɲigi ne ra; nka aw ka ne mina ka ɲa i ko Ala ta mɛlɛkɛ dɔ, i n’a fɔ ne le tun ye Yesu Kirisita yɛrɛ ye. 15Aw tun ninsɔndiyanin lo ne ta ko ra cogo min na o wagati ra, o ninsɔndiya kɛra di? Ne kɔni bɛ se ka nin seereya kɛ aw ta ko ra, ko ni a kɛra ko aw tun bɛ se ka aw ɲadenw bɔ ka o falen ne ta ra, aw tun bɛna o kɛ.

16Ne ka can min fɔ aw ye, yala o le ka ne kɛ aw jugu ye bi wa?

17Ayiwa, o mɔgɔw jijanin lo aw ta ko ra kosɛbɛ, nka o ta ŋaninya man ɲi; o b’a fɛ le ka ne ni aw faran ka bɔ ɲɔgɔn na, janko aw ye jija ka tugu olugu kɔ.

18Ka jija koɲuman na, o ka ɲi; nka a ka kan ka kɛ wagati bɛɛ le; ne bɛ aw cɛ ra wagati min na, a kana dan o ma. 19Ne ta denw, ne bɛ tɔɔrɔra aw kosɔn tuun kokura, i n’a fɔ muso tintɔ, fɔ Yesu Kirisita ta ko ye baraka sɔrɔ ka dafa aw kɔnɔ. 20Ne bɛ yɔrɔ min na sisan, ne tun b’a fɛ ka ne yɛrɛ ye aw cɛ ra nin wagati ra, janko ka ne kumacogo yɛlɛma, sabu ne hakiri ma sigi aw ta ko ra.

Saran ni Hajara ta ko

21Ne ko: aw minw b’a fɛ ka sariya* sira tagama, sariya ka min fɔ, aw ma o lamɛn wa? 22Ayiwa, a sɛbɛra Kitabu kɔnɔ ko Iburahima ka dencɛ fla sɔrɔ; kelen sɔrɔra ni jɔnmuso ye, kelen sɔrɔra ni hɔrɔnmuso ye. 23Jɔnmuso ta den worora ka kaɲa ni a worobagaw yɛrɛ sago ye; nka hɔrɔnmuso ta worora ka kaɲa ni Ala ta layiri ye.

24Ayiwa, nin muso fla ta ko ye kuma kɔrɔman le ye: Nin muso fla bɛ jɛnɲɔgɔnya suguya fla le yira. Hajara bɛ min yira, o ye Sinayi kuru ta jɛnɲɔgɔnya ye; ale bɛ denw woro jɔnya kama. 25Hajara ye Sinayi kuru ye, Arabujamana ra; Hajara bɛ suma ni Zeruzalɛmu sisanlaman le ye dugukolo kan yan, sabu Zeruzalɛmu ni a ta mɔgɔw bɛ jɔnya ra. 26Nka Zeruzalɛmu dugukura min bɛ sankolo ra, o bɛ a yɛrɛ ma, o ye hɔrɔnmuso ye; ale le ye an bamuso ye. 27Sabu a sɛbɛra Kitabu kɔnɔ, ko:

«I ɲagari, ele muso denworobari, ele min ma den woro ka ye!

I ninsɔndiya fɔ ka pɛrɛn, ele min ma tin sɛgɛ lɔn!

Sabu muso min tora a kelen na, o ta denw bɛna caya

ka tɛmɛ muso cɛtigi taw kan4.27 Nin kuma fɔra Ezayi 54.1..»

28Aw kɔni, ne balemaw, aw ye Ala ta layiri denw le ye, i n’a fɔ Isiyaka. 29Ayiwa, jɔnmuso ta den worora ka kaɲa ni a worobagaw yɛrɛ sago ye; hɔrɔnmuso ta den worora Nin Saninman* baraka ra. Jɔnmuso ta den ka hɔrɔnmuso ta den tɔɔrɔ; hali bi a bɛ ten. 30Nka Kitabu ko di? A ko: «Jɔnmuso ni a dencɛ gbɛn, sabu jɔnmuso dencɛ man kan ka cɛn ta ni hɔrɔnmuso dencɛ ye4.30 Nin kuma fɔra Damina 21.10..» 31O kosɔn, ne balemaw, an tɛ jɔnmuso ta denw ye; an ye hɔrɔnmuso ta denw le ye.

5

Kirisita ka an kɛ an yɛrɛ ta ye

1Kirisita* ka an kɛ an yɛrɛ ta ye, janko an ye kɛ an yɛrɛ ta ye can ra le. O kosɔn aw ye jija ka to o cogo ra; aw kana aw yɛrɛ bla jɔnya ra tuun.

2Aw ye ne lamɛn! Ne Pɔli, ne b’a fɔ aw ye ko ni aw ka aw yɛrɛ kɛnɛsigi, o tuma Kirisita tɛna foyi ɲa aw ye. 3Ayiwa, ne bɛ sara aw ra tuun, ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ sɔn kɛnɛsigiri ma, ko jagboya lo o tigi ye sariya* tɔ bɛɛ tagama. 4Aw minw b’a fɛ ka jate mɔgɔ terenninw ye Ala ɲa kɔrɔ sariya sababu ra, aw faranna ka bɔ Kirisita ra, aw nin bɔra Ala ta nɛɛma ra.

5Anw kɔni, an jigi b’a kan ko an bɛ jate mɔgɔ terenninw ye Ala ɲa kɔrɔ lanaya le fɛ; an bɛ o le makɔnɔna Nin Saninman* baraka ra. 6Sabu Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, kɛnɛsigiri o, kɛnɛsigibariya o, o si tɛ jate; ka lanaya sira tagama ka kaɲa ni kanuya ye, o le bɛ jate.

7Aw boricogo tun ka ɲi kosɛbɛ! Jɔn le nana aw lalɔ k’a to aw ye ban can ma? 8Ala min ka aw wele, o miiriya ma bɔ ale ra. 9«Burufunufɛn fitini dɔrɔn le bɛ mugu nɔɔninin bɛɛ funu.» 10O bɛɛ n’a ta, Matigi ta jɛnɲɔgɔnya ra, ne lanin b’a ra ko aw tɛna miiri ka sira wɛrɛ ta; nka mɔgɔ min bɛ aw lafirira, ni a ka kɛ mɔgɔ min o min ye, Ala bɛna o hakɛ bɔ o tigi ra.

11Ne balemaw, ni ne tun bɛ kɛnɛsigiri ko waajuri le kɛra, ko a bɛ mɔgɔ kisi, mɔgɔ si tun tɛna ne tɔɔrɔ bi. Ne bɛ waajuri min kɛra fana ko Kirisita* gbengbenna yiri ra, o ko tun tɛna digi mɔgɔ si ra. 12Ne kɔni b’a fɛ ko mɔgɔ minw bɛ aw lafirira, ko olugu ye o farikolo tigɛ, fɔ ka o yɛrɛ bɔ cɛya ra.

Adamaden sago ni Nin Saninman sago

(Rɔmukaw 8.1-14; 13.12-14)

13Ne balemaw, aw kɔni, Ala ka aw wele ko aw ye kɛ aw yɛrɛ ta ye, nka aw kana o kɛ sababu ye ka aw yɛrɛ sago kɛ; aw ye baara kɛ ka ɲɔgɔn mako ɲa kanuya ra. 14Sabu sariya bɛɛ bɛ sɔrɔ nin kuma kelen le kɔnɔ, ko: «I ka kan ka i mɔgɔɲɔgɔn kanu i ko i yɛrɛ.» 15Nka ni aw yɛrɛ wurira ɲɔgɔn kama ka kɛ i n’a fɔ waraw, ka ɲɔgɔn kinkin, ka ɲɔgɔn domu, o tuma aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi, aw kana na ɲɔgɔn cɛn ka ban.

16Ne b’a fɔ aw ye ko: aw ye tagama ka kaɲa ni Nin Saninman* sago ye; ni o kɛra, aw tɛna aw yɛrɛ sago kɛ tuun. 17Sabu ko minw man di Nin Saninman ye, anw yɛrɛ sago bɛ o le fɛ; ko minw fana ye anw yɛrɛ sago ye, o man di Nin Saninman ye fiyewu. O bɛ ɲɔgɔn kɛrɛ; o cogo ra aw b’a fɛ ka min kɛ, aw tɛ se ka o kɛ. 18Nka ni aw bɛ tagama ka kaɲa ni Nin Saninman sago ye, o tuma aw tɛ sariya* ta fanga kɔrɔ tuun.

19An yɛrɛ sago bɛ an bla kɛwale minw na, an bɛɛ ka o lɔn: jatɔya, nɔgɔninya, marobariyakow, 20jobato ni subagaya, juguya, kɛrɛ ni ɲangboya, dimi ni sangaɲɔgɔnmaya, faranni ni kantaranni, 21ɲangboya, dɔrɔtɔya ni nogobaya, ani o bɔɲɔgɔnkow. Ne bɛ aw lasɔmi sisan i n’a fɔ ne tun kɔnna k’a fɔ aw ye cogo min na, ko mɔgɔ minw bɛ o kow kɛ, olugu si tɛna Ala ta Masaya* sɔrɔ fiyewu.

22Nka an bɛ min sɔrɔ Nin Saninman fɛ, o ye kanuya ye, ani ɲagari, ani hɛra, ani muɲuri, ani hina, ani ɲumanya, ani lanamɔgɔya, 23ani sabari, ani yɛrɛmina; sariya si tɛ ban nin kow ma. 24Sabu minw bɛɛ ye Yesu Kirisita ta ye, olugu ka o sagonankow ni o negerakow ni o diyanyakow gbengben yiri ra. 25I n’a fɔ Nin Saninman ka ɲanamanyakura di an ma, o ra, an ye tagama ka kaɲa ni Nin Saninman sago ye. 26An kana an yɛrɛ bonya, ka to ka ɲɔgɔn darabɔ, ani ka ɲɔgɔn ɲangboya.

6

Lanabagaw ka kan ka ɲɔgɔn dɛmɛ

(Rɔmukaw 2.3-11; Heburuw 6.10-12)

1Ne balemaw, aw ra ni mɔgɔ dɔ minana kojugu dɔ ra, aw minw bɛ tagamana ka kaɲa ni Nin Saninman* sago ye, aw ye o tigi ladi ni jususuma ye. Aw fana ye aw yɛrɛ kɔrɔsi, janko aw kana na o ɲɔgɔn dɔ kɛ.

2Aw ye ɲɔgɔn dɛmɛ, ka ɲɔgɔn ta doni ta; ni o kɛra, aw bɛna Kirisita* ta sariya sira tagama.

3Ni mɔgɔ dɔ b’a miiri ko ale ka fisa ni tɔw ye, k’a sɔrɔ a tɛ foyi ye, o tigi bɛ a yɛrɛ lafirira le. 4Mɔgɔ bɛɛ kelen kelen ye a yɛrɛ tagamacogo sɛgɛsɛgɛ. Ni a ta baara ka ɲi, a bɛ se ka a yɛrɛ bonya a yɛrɛ ta baara kosɔn; a tɛna a yɛrɛ suma ni mɔgɔ wɛrɛ ye. 5Sabu bɛɛ kelen kelen bɛna lɔ ni a yɛrɛ kunko le ye.

6O bɛ mɔgɔ min karan Ala ta Kuma ra, o tigi ka kan ka a borofɛnw bɛɛ dɔ di a karanbaga ma.

7Aw kana aw yɛrɛ nɛgɛ; mɔgɔ tɛ yɛrɛko Ala ma. Ni mɔgɔ ka siman suguya min dan, a bɛ o suguya kelen le tigɛ. 8Ni mɔgɔ min ka a yɛrɛ sago ta siman dan, o tigi bɛna a yɛrɛ sago ta siman le tigɛ; o ye halakiri ye. Nka ni mɔgɔ min ka Nin Saninman* sago ta siman dan, o tigi bɛna Nin saninman ta siman le tigɛ; o ye ɲanamanya banbari ye.

9An kana sɛgɛ koɲumankɛ ra; sabu ni an ma an fari faga, an bɛna a tɔnɔ sɔrɔ a sɔrɔwagati ra. 10O le kosɔn wagati min na cogo bɛ an fɛ, an ye koɲuman kɛ mɔgɔ bɛɛ ye; nka an balema lanabagaw ta ko le ka kan ka bonya.

Kuma laban

(Filipikaw 3.2-11)

11Ayiwa, aw ye nin sɛbɛridenbabaw flɛ; ne yɛrɛ boro le ka o sɛbɛ. 12O mɔgɔ minw b’a fɛ ka aw jagboya ka aw kɛnɛsigi, olugu bɛ o kɛra janko ka o yɛrɛ ko diya mɔgɔw ye le. O t’a fɛ mɔgɔw ye olugu tɔɔrɔ Kirisita* ta gbengbenyiri waajuri ko kosɔn. 13K’a sɔrɔ o mɔgɔ minw kɛnɛsiginin lo, olugu yɛrɛ tɛ sariya sira tagama. Nka o b’a fɛ aw ye kɛnɛsigi, janko ka o yɛrɛ bonya ko aw sɔnna ka o tagamasiyɛn kɛ aw farikolo ra.

14Ne kɔni, ne tɛna ne yɛrɛ bonya ko wɛrɛ ra fiyewu, ni an Matigi Yesu Kirisita ta gbengbenyiri* ko tɛ; o gbengbenyiri kosɔn dunuɲa ta fɛnw bɛɛ sanin lo ne fɛ, ne fana sanin lo dunuɲa ta fɛnw ta fan fɛ.

15Kɛnɛsigiri o, kɛnɛsigibariya o, o si tɛ jate; ka kɛ danfɛnkura ye Ala fɛ, o le bɛ jate.

16Minw bɛɛ bɛ nin sira tagama, Ala ta hɛra ni a ta makari ye kɛ olugu ye, ani Ala ta mɔgɔw bɛɛ ye, min ye Izirayɛli* ye.

17Ayiwa, ka bɔ bi ra, mɔgɔ si kana ne sɛgɛ tuun, sabu jorinɔ minw bɛ ne farikolo ra, o b’a yira ko ne ye Yesu ta le ye.

18Ne balemaw, an Matigi Yesu Kirisita ta nɛɛma ye kɛ aw bɛɛ kan. Amina!