PIYƐRI

ka lɛtɛrɛ flanan min sɛbɛ

Kitabu faamucogo

Yesu ta ciraden Piyɛri le ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ, k’a to kaso ra Rɔmu; a fagawagati tun surunyara ka ban. Piyɛri hakiri tun b’a ra ko Yesu yɛrɛ tun kɔnna ka ale ta fagako fɔ (1.14; Yuhana 21.18-19).

Nin lɛtɛrɛ sɛbɛra lanabagaw bɛɛ le kosɔn (1.1). Karamɔgɔ minw tun bɛ mɔgɔw lafiri ni o ta karan ye, ka mɔgɔw bla jurumunw na, Piyɛri b’a fɛ lanabagaw ye o yɛrɛ kɔrɔsi o karamɔgɔw ra (2.1-22). Lanabaga ka kan ka to Ala ta kuma le kan, i n’a fɔ Yesu ta ciradenw tun ka o karan cogo min na, sabu olugu le ka Yesu ye o ɲa ra, k’a ta kumaw lamɛn (1.3-21).

Dɔw tun bɛ mɔgɔw karan k’a fɔ ko Yesu tɛna na tuun. Piyɛri bɛ o mɔgɔw jaraki, k’a fɔ ko ni Ala ta lon sera, ko a tun ka fɛn o fɛn fɔ, o bɛɛ bɛ kɛ ka dafa. Nka Ala bɛ muɲu mɔgɔw kɔrɔ, k’a to o ye nimisa ka sɔn Ala ma, sabu a t’a fɛ mɔgɔ si ye halaki. Matigi ta lon, o ye Yesu nalon ye, ani kiti lon. O kosɔn Piyɛri bɛ lanabagaw ladi, ko o ye saninya, ka o lon makɔnɔ, ka tɔɔrɔw muɲu, ka o tagamacogo teren; o bɛna Yesu nawagati lateliya.

Kitabu kɔnɔkow

Piyɛri ta fori (1.1-2)

Ala ka lanabaga wele baara min kama (1.3-21)

Karamɔgɔ faninyafɔbagaw ta karan (2)

Minw bɛ Yesu nako sɔsɔ (3)

1

Piyɛri ta fori

1Ne Simɔn Piyɛri, ne min ye Yesu Kirisita ta baaraden ye, ani a ta ciraden*, ne bɛ nin sɛbɛ ci aw ma, aw minw ka lanaya sɔrɔ; o lanaya ni anw ta lanaya bɛɛ sɔngɔ ye kelen ye. Aw ka o sɔrɔ an ta Ala ani an Kisibaga* Yesu Kirisita ta terenninya sababu ra. 2Ala ye nɛɛma ni hɛra kɛ aw ye k’a caya kosɛbɛ, Ala ni an Matigi Yesu ta lɔnniya sababu ra.

Ala ka lanabagaw wele baara min kama

(Tite 2.11-14; Filipikaw 1.9-11; 3.8-14)

3Fɛn o fɛn bɛ se k’a to an ye ɲanamanya Alaɲasiran na, Ala ta sebagaya ka o bɛɛ di an ma; min ka an wele a ta nɔɔrɔ ni a ta ɲumanya sababu ra, a k’a to an ye o lɔn. 4O le sababu ra Ala tun ka fɛnɲumanbaw, ani fɛn nafaman minw layiri ta an ye, a ka o di an ma, janko o sababu ra an cogo ye bɛn ni Ala sago ye, ka bɔsi ka bɔ dunuɲa negejuguw boro, o minw bɛ cɛnri lase mɔgɔw ma.

5O le kosɔn aw ye jija ka koɲuman fara aw ta lanaya kan, ka Ala lɔnniya fara koɲuman kan, 6ka yɛrɛminari fara Ala lɔnniya kan, ka muɲuri fara yɛrɛminari kan, ka Alaɲasiran fara muɲuri kan, 7ka balemaya fara Alaɲasiran kan, ka kanuya fara balemaya kan. 8Ni aw kɔni ka o fɛnw sɔrɔ k’a caya, o sababu ra aw tɛna kɛ ɲacintanw ye, walama nafantanw an Matigi Yesu Kirisita ta lɔnniya ra. 9Nka ni o fɛnw kɔni tɛ mɔgɔ min fɛ, o tigi fiyennin lo, a tɛ yeri kɛ yɔrɔjan; Ala k’a saninya ka bɔ a ta jurumunkɔrɔw ra cogo min na, a ɲinana o kɔ.

10O le kosɔn, ne balemaw, aw ye jija janko Ala ka aw wele, ani a ka aw ɲanawoloma min kama, aw ye to o kan. Ni o kɛra, aw tɛna ben fiyewu. 11O cogo ra Ala bɛna an Matigi ni an Kisibaga* Yesu Kirisita ta Masaya* banbari donda bɛɛ dayɛlɛ aw ye.

12O kosɔn ne bɛna to ka aw hakiri jigi nin kow ra, hali ni aw k’a lɔn ka kɔrɔ; aw karanna can min na, aw nɔrɔnin bɛ o ra fana. 13Ne bɛ miiri ko a bɛnnin lo ko ne ye nin kow fɔ aw ye ka to ka aw lasɔmi, fɔ ka taga ne bɔ nin dunuɲa ra yan, 14Sabu ne ta dunuɲalatigɛ tɔ man jan tuun, i n’a fɔ an Matigi Yesu Kirisita tun k’a yira ne ra cogo min na. 15O le kosɔn ne bɛna jija, janko hali ne sanin kɔ, aw hakiri ye to nin kow ra tuma bɛɛ.

Min fɔra Yesu Kirisita ta nɔɔrɔ ko ra

16A tɛ i n’a fɔ an ka talen dɔw le labɛn an yɛrɛ ta miiriya ra ka aw karan an Matigi Yesu Kirisita ta sebagaya ni a ta nako ra. An yɛrɛ ɲa le ka Matigi ni a ta bonyaba ye. 17Sabu a ka bonya ni nɔɔrɔ sɔrɔ Fa Ala fɛ lon min na, o kɛra an ɲa na. O wagati ra nin kumakan bɔra nɔɔrɔ ni bonyaba tigi fɛ k’a fɔ a ye ko: «Nin le ye ne Dencɛ kanunin ye, min ko ka di ne ye haali.» 18O kumakan min bɔra sankolo ra, anw yɛrɛ ka o mɛn; o wagati ra an tun bɛ ni a ye kuru saninman kan.

19O kosɔn, ciraw ka min fɔ, an lara a ra kosɛbɛ ko o ye can ye; ni aw fana bɛ aw janto o kuma ra, o ka ɲi kosɛbɛ. O kuma bɛna aw jusukun gbɛya i ko fitina bɛ yeelen bɔ dibi ra cogo min na fɔ ka taga dugugbɛda se; o tuma sɔgɔmada lolo bɛna bɔ ka manamana aw jusukun na. 20Nka aw ka kan ka kɔn k’a lɔn fɔlɔ ko cirayakuma minw bɛ Kitabu kɔnɔ, mɔgɔ si tɛ se ka o si kɔrɔ gbɛya k’a fɔ ni a yɛrɛ ta hakiritigiya ye; 21sabu Ala ta cira si m’a latigɛ ka ciraya kɛ ka kaɲa ni adamaden yɛrɛ sago ye, nka mɔgɔw ka Ala ta kumaw fɔ ka kaɲa ni Nin Saninman* ta baraka le ye.

2

Karamɔgɔ faninyafɔbagaw

(Zude 3–16; Timote flanan 3.1-9)

1Ayiwa, cira faninyafɔbaga dɔw tun wurira Ala ta mɔgɔw cɛ ra cogo min na, o cogo ra karamɔgɔ faninyafɔbaga dɔw fana bɛna wuri aw cɛ ra. O bɛna dogo ka don aw cɛ ra ni faninya karan dɔw ye, minw bɛ mɔgɔ halaki. Matigi min ka o kunmabɔ, o bɛna ban o ra; o bɛna halakiri lase o yɛrɛ ma joona. 2Mɔgɔ caman bɛna tugu o kɔ ka o ta ko saninyabariw ɲɔgɔn kɛ; olugu ta tagamacogo kosɔn, mɔgɔw bɛna Ala ta can sira mafiyɛnya. 3O karamɔgɔ faninyafɔbagaw bɛna ta wari nata fɛ ka aw nɛgɛ ka aw borofɛn sɔrɔ ni mɔgɔlafirikumaw ye. Nka kiti min benna o mɔgɔw kan kabini wagatijan, o kiti tɛna fɔn o kɔ; o ta halakiri fana tɛna taga ka o to.

4Ne bɛ o fɔ, sabu hali mɛlɛkɛ minw ka jurumun kɛ fɔlɔfɔlɔ, Ala ma olugu to yi; a ka o firi jahanama dibi ra, ka o mara yi fɔ ka taga se kiti lon ma. 5Mɔgɔ minw ka kojugu kɛ Nuho ta tere ra, Ala ma olugu fana to yi. A ka Nuho le kisi ni mɔgɔ wolonfla wɛrɛ, sabu ale le tun bɛ terenninya sira yirara mɔgɔw ra; Ala ka sanjiba lajigi ka mɔgɔjuguw bɛɛ halaki.

6Sodɔmu ni Gomɔri dugumɔgɔw ta kojugu kosɔn, Ala ta kiti sera o ma, ka o jɛni ka o ban pewu, fɔ ka o kɛ buguri ye. O kɛra tagamasiyɛn le ye k’a yira Alaɲasiranbari nataw ra. 7Nka Lutu min tun ye mɔgɔɲuman ye o cɛ ra, a ka ale kisi. O mɔgɔkolonw ta jatɔyajugu tun ka a jusu kasi fɔ ka tɛmɛ. 8Sabu ale min tun ye mɔgɔɲuman ye, ale tun bɛ min ye, ani a tun bɛ min mɛn k’a to o mɔgɔw cɛ ra kɔni, o kojuguw tun bɛ a jusukun tɔɔrɔ lon o lon.

9Ayiwa, o bɛɛ b’a yira an na ko Ala bɛ se ka a ɲasiranbagaw bɔsi ka bɔ tɔɔrɔ ra, ka mɔgɔ terenbariw mara janko ka o ta kojuguw hakɛ bɔ o ra kitilon na. 10Nka minw bɛ tugu o yɛrɛ negerakow kɔ, ka ko saninyabariw kɛ, ani ka Ala ta kuntigiya mafiyɛnya, olugu ta kiti le belen bɛna juguya.

O mɔgɔw bɛ o yɛrɛ bonya, ka dabayakumaw fɔ; o tɛ siran ka hali Ala ta danfɛn nɔɔrɔmanw nɛni. 11K’a sɔrɔ hali mɛlɛkɛ minw ta fanga ni o ta sebagaya ka bon ni o mɔgɔw ta ye, olugu tɛ sɔn ka o danfɛn nɔɔrɔmanw nɛni Matigi ɲa kɔrɔ. 12Nka o mɔgɔw kɔni bɛ i ko kongosogo hakirintanw, minw danna minari ni fagari kama; o ma fɛn minw lɔn, o bɛ o le mafiyɛnya. O yɛrɛ ta kojugu le bɛna o halaki. 13O ka kojugu minw kɛ, o kojugu ɲɔgɔn le bɛna kɛ ka o sara. O bɛ o yɛrɛ bla marobariyakow ra hali teregban fɛ. O bɛɛ ye mɔgɔ saninyabariw ye, ani mɔgɔ nɔgɔninw. Ka o to o nanbarakow ra, o belen bɛ taga fara aw kan aw ta ɲanagbɛw ra ka maroya bla aw ra. 14O ta fɛnflɛta bɛɛ ye musow le ye, janko ka jɛnɛya kɛ; o fana tɛ wasa jurumun na ka ye. Mɔgɔ minw ma Alasira ko faamu kosɛbɛ, o bɛ olugu nɛgɛ ka o lafiri. Ka wari sɔrɔ nanbara ra, o ye o derinanko ye. Dangadenw lo. 15O ka sira terennin bla, ka o yɛrɛ lafiri, ka Bosɔri dencɛ Balamu ta sira le ta; sabu Balamu sɔnna ka baarajugu kɛ, ka o sara mina. 16Nka Ala k’a mafiyɛnya a ta terenbariya kosɔn. Fali min ma deri ka kuma, o ka mɔgɔkan fɔ Balamu ye, ka cira Balamu bɔ a ta hakirintanya sira kan2.16 Balamu ta ko: aw ye nin yɔrɔ flɛ: Jateri 22.4-35..

17Ayiwa, o karamɔgɔ faninyafɔbagaw bɛ i ko bunun janin; o bɛ i ko sanfɔɲɔ bɛ sankaba min cɛ ka taga ni a ye. Dibi finmanba le bɛ o makɔnɔna. 18O bɛ kumababaw ani kumakunntanw fɔ. Mɔgɔ minw bɔsira ka bɔ mɔgɔjuguw boro kura ye, o bɛ olugu lafiri ni o ta kɛwalejuguw ye ka kaɲa ni o yɛrɛ ta negejuguw ye. 19O b’a fɔ ko olugu le bɛna o mɔgɔw bɔ jɔnya ra; k’a sɔrɔ hali bi olugu yɛrɛ bɛ jɔnya ra, halakiri sira kan; sabu ni i ma se ka i yɛrɛ bɔsi ka bɔ ko min na, i kɛra o ko ta jɔn ye.

20Can ra, o mɔgɔ minw tun ka an Kisibaga* Matigi Yesu Kirisita lɔn, ka o yɛrɛ sen bɔ dunuɲa ta fɛn saninyabariw na, ni olugu belen nana sekɔ ka don o kow ra ka to o ra, olugu laban bɛna min kɛ o bɛ juguya ka tɛmɛ o cogofɔlɔ ta wagati ta kan. 21Ni o yɛrɛ tun ma terenninya sira lɔn, o belen tun ka fisa o ma, sani k’a to o ye a lɔn, ka sɔrɔ ka ban o cifɔnin saninman ma, o cifɔnin min tun dira o ma. 22Nin zana kɛra can ye o mɔgɔw ta fan fɛ, ko: «Wuru sekɔra ka taga a yɛrɛ ta fɔɔnɔ nɔ fɛ2.22 Nin kuma fɔra Zanaw 26.11.», ani fana ko: «Lɛ konin sekɔra ka taga a yɛrɛ maraga bɔgɔ ra tuun».

3

Matigi Yesu nawagati tagamasiyɛnw

(Matiyu 24.37-38; Tesalonikikaw flanan 1.7-10; Zude 17–23)

1Ne balema kanuninw, ne bɛ ne ta sɛbɛ flanan le cira aw ma nin ye ka ban. O sɛbɛ fla bɛɛ kɔnɔ, ne bɛ aw karan ka aw lasɔmi, janko aw ye hakiri sɔrɔ. 2Ala ta cira saninmanw ka kuma minw fɔ fɔlɔfɔlɔ, ani aw ta ciradenw ka an Matigi ni an Kisibaga* ka kuma min lase aw ma, ne b’a fɛ ko aw ye aw hakiri to o ra.

3Aw ka kan ka min lɔn fɔlɔ, o ye ko dunuɲa labanwagati ra, kumakolonfɔbaga dɔw bɛna wuri ka aw lɔgɔbɔ; o mɔgɔw bɛna tagama ka kaɲa ni o yɛrɛ negerakow le ye. 4O bɛna a fɔ ko: «Yesu m’a fɔ ko a bɛ na wa? Ayiwa, a bɛ min? Kabini an bɛmaw sara, dunuɲa danna cogo min na, a bɛ o cogo kelen le ra hali bi.»

5Ayiwa, o mɔgɔw bɛ tugu le ka ɲina, ko fɔlɔfɔlɔ Ala ta Kuma le baraka ra sankolo danna; ko dugukolo fana bɔra ji le ra, ko a danna ji le sababu ra. 6Ayiwa, o sababu kelen le k’a to jiba ka o wagati ta dunuɲa ni a kɔnɔfɛnw bɛɛ datugu. 7Nka o kuma kelen le sababu ra sankolo ni dugukolo maranin bɛ sisan tasuma kama, ka kitilon makɔnɔ, ani mɔgɔjuguw halakilon.

8Nka ne balema kanuninw, fɛn kelen bɛ yi, aw man kan ka ɲina o kɔ: Ala ɲa kɔrɔ, tere kelen bɛ i ko san waga kelen, san waga kelen fana bɛ i ko tere kelen3.8 Nin kuma fɔra Zaburu 90.4.. 9Matigi tɛ mɛɛn k’a ta layiri tanin dafa, i ko dɔw b’a miiri cogo min na. A bɛ muɲuna an kɔrɔ le, sabu a t’a fɛ an si ye halaki, nka a b’a fɛ an bɛɛ ye lɔ an ta jurumun na, ka nimisa.

10Matigi nalon bɛna bara mɔgɔw ra i ko son bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na. O lon na, kɔni, sankolo bɛna tunu, k’a kɛ mankanba ye, sankolokɔnɔfɛnw bɛna jɛni fɔ ka yeele. Dugukolo ni a kanfɛnw bɛɛ bɛna jɛni ka ban.

11Ayiwa, ni o fɛnw bɛɛ bɛna tunu, o tuma aw ka kan ka aw tagamacogo saninya le, ka dɔ fara aw ta Alaɲasiran kan, 12ka Matigi nalon makɔnɔ, ani k’a nalon lateliya. O lon na, sankolokɔnɔfɛnw bɛɛ bɛna jɛni ka ban; tasuma bɛna dunuɲakɔnɔfɛnw bɛɛ yeele. 13Nka ka kaɲa ni Ala ta layiri ye, an bɛ sankolokura ni dugukolokura le makɔnɔna; terenninya bɛna kɛ o yɔrɔ le ra.

Lanabagaw ka kan ka jija

14O kosɔn, ne balema kanuninw, sani o kow wagati ye se, aw ye jija, janko ni Yesu nana, a ye na aw saninyanin sɔrɔ, k’a ye ko jarakiyɔrɔ tɛ aw ra, ani hɛra ye kɛ aw ni Ala cɛ. 15Aw ye aw hakiri to a ra ko an Matigi ta muɲuri kun ye aw ta kisiri le ye. An balemacɛ kanunin Pɔli fana ka o le fɔ aw ye a ta sɛbɛ kɔnɔ, ka kaɲa ni a ta hakiritigiya ye, Ala ka hakiritigiya min di a ma. 16A bɛ o le kɛ a ta lɛtɛrɛw bɛɛ ra; a bɛ o kumaw le fɔ. A ta lɛtɛrɛw dɔw kɔnɔkuma faamu ka gbɛlɛn. O kosɔn kolɔnbari dɔw, ani mɔgɔ karanbari dɔw bɛ o kumaw kɔrɔ yɛlɛma, i n’a fɔ o bɛ Ala ta Kuma tɔw bɛɛ kɔrɔ yɛlɛma cogo min na; o laban ye o yɛrɛ ta halakiri le ye.

17Ne balema kanuninw, ne kɔni ka aw lasɔmi. Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi. Aw kana a to mɔgɔjuguw ye aw lafiri ka aw bɔ aw lɔyɔrɔ na. 18Aw ye jija ka aw baraka bonya, ani ka aw ta lɔnniya caya an Matigi ni an Kisibaga* Yesu Kirisita ta nɛɛma ra. Nɔɔrɔ ye la ale le kan sisan, ani wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ. Amina.