IZIRAYƐLI TA BƆRI

KITABU

Kitabu faamucogo

Bɔri Kitabu bɛ Izirayɛlimɔgɔw bɔcogo lakari an ye. Ala ka o labɔ jɔnya ra Misiran jamana ra cogo min na, ka na ni o ye Kanaana jamana ra, a bɛ o le ɲafɔ an ye. Ka kaɲa ni mɔgɔ caman ta miiriya ye, cira Musa le kɛra nin kitabu sɛbɛbaga ye.

Nin kitabu bɛ fɛn naani yira an na Izirayɛli ta ko ra:

A fɔlɔ ye Izirayɛlimɔgɔw ta jɔnya laban ye, ani o bɔcogo Misiran jamana ra (sura 1–15).

A flanan ye Izirayɛlimɔgɔw ta tagama ye, ka taga se fɔ Sinayi kuru ma (sura 15–18).

A sabanan ye Ala ta jɛnɲɔgɔnya* ko ye, a ka jɛnɲɔgɔnya min don ni Izirayɛlimɔgɔw ye Sinayi kuru kan, k’a ta sariyaw ni a ta ciw ni a ta kolatigɛninw yira o ra (sura 19–24).

A naaninan ye fanibon lɔko ye, Izirayɛlimɔgɔw tun ka kan ka fanibon min lɔ ka Ala bato, ani sarakalasebagaw tun ka kan ka baara minw kɛ (sura 24–40).

Nka nin kitabu kunba flɛ nin ye: Ala ta wagati sera minkɛ, a makarira a ta mɔgɔw ra ka o bɔ jɔnya ra, ka o labɔ Misiran, ka o labɛn ka o kɛ a yɛrɛ ta siya ye, ka taga ni o ye o yɛrɛ ta jamana ra, a tun ka jamana min layiri ta o bɛmaw ye.

Ala ka Musa le ɲanawoloma ka o baaraba bɛɛ kɛ.

Kitabu kɔnɔkow

Izirayɛlimɔgɔw ta jɔnya wagati (1)

Musa worocogo, ani Ala k’a ɲanawoloma cogo min na (2–4)

Musa ni Haruna tagara Farawona fɛ (5–11)

Izirayɛlimɔgɔw bɔcogo Misiran (12.1–15.21)

Izirayɛlimɔgɔw tagara se Sinayi kuru ma (15.22–18.27)

Ala ta jɛnɲɔgɔnya ni a ta sariyaw (19–24)

Ala ka fanibon lɔcogo yira Izirayɛlimɔgɔw ra (25–40)

1

Ala ka Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran

Izirayɛlimɔgɔw tɔɔrɔcogo

1Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔ minw tagara Misiran ni o facɛ Yakuba ye, o ni o ta gbaw, olugu tɔgɔw ye nin ye: 2Rubɛn, Simeyɔn, Levi, Zuda, 3Isakari, Zabulɔn, Boniyaminu, 4Dan, Nɛfitali, Gadi, Asɛri. 5Yakuba ta denw ni a ta mamadenw bɛɛ lajɛnnin tun ye mɔgɔ biwolonfla. Olugu tun nana a sɔrɔ Yusufu bɛ Misiran ka ban.

6Ayiwa, Yusufu nana sa. A balema tɔw bɛɛ nana sa fana, ani minw bɛɛ tun ye o wagati ta mɔgɔw ye. 7Izirayɛlimɔgɔw ka den caman sɔrɔ. O cayara minkɛ, dɔ ka kɛ fara ye o ta fanga kan fana lon o lon. A kɛra ten minkɛ, Misiran jamana fara Izirayɛlimɔgɔw ra.

8Ayiwa, o kɔ, masacɛkura dɔ nana sigi masaya ra Misiran; ale tun ma dɔ lɔn Yusufu ta ko ra. 9O masacɛ k’a fɔ a ta mɔgɔw ye ko: «Aw m’a ye, Izirayɛlimɔgɔw cayara ni an ye sisan dɛ! O fanga fana bonyara ni an ta ye. 10Ayiwa, aw y’a to an ye cogo ɲini a ko ra, ka o bari janko o kana kɛ caya ye tuun; ni o tɛ, ni an nana kɛrɛ sɔrɔ ni an jugu dɔw ye, o bɛ sɔn ka fara an juguw kan ka an kɛrɛ, ka sɔrɔ ka bori ka bɔ jamana kɔnɔ.»

11Ayiwa, a kɛra ten minkɛ, o ka jagboyabaaraw la Izirayɛlimɔgɔw kan, ka kuntigi dɔw bla o kunna ko o ye o kɔrɔsi, ani ka o ɲagban kosɛbɛ ni o jagboyabaaraw ye. Izirayɛlimɔgɔw ka Pitɔmu dugu ni Ramusɛsi dugu lɔ o cogo le ra, ka o kɛ masacɛ Farawona ta fɛnmarayɔrɔw ye. 12Nka o tun bɛ o ɲagbanna cogo min na ni jagboyabaaraw ye, o fana tun bɛ cayara ka taga ten le. A kɛra ten, Izirayɛlimɔgɔw ta ko ka siranya bla Misirankaw ra kosɛbɛ. 13Misirankaw ka dɔ fara o ta baaraw kan, ka o jɔnyamina. 14O ka o tɔɔrɔ fɔ k’a dama tɛmɛ, ka baarajugu suguya bɛɛ la o kan: o tun bɛ bɔgɔ nɔɔni, ka biriki bɔ, ka forobaaraw fana kɛ. O tun bɛ o jagboyabaaraw bɛɛ la o kan hali o tɛ hina o ra.

Farawona ka min latigɛ Izirayɛlimɔgɔw kama

15Ayiwa, lon dɔ Misiran masacɛ kumana Heburuw1.15 Izirayɛlimɔgɔw le ye Heburuw ye. ta tinminamuso fla fɛ. O muso kelen tɔgɔ tun ye ko Sifira, tɔ kelen tɔgɔ tun ye ko Puwa. 16A ko o ma ko: «Ni Izirayɛlimuso dɔ bɛ jigira aw boro tuma o tuma, aw ye den bɔtɔ kɔrɔsi. Ni cɛ lo, aw ye a faga; ni muso lo aw y’a to yi, aw kana a faga.»

17Nka tinminamusow siranna Ala ɲa. Misiran masacɛ ka min fɔ, o ma sɔn ka o kɛ. O ka cɛdenw ɲanaman to. 18Masacɛ ka tinminamusow wele ka o ɲininka. A ko: «Aw ka mun le kɛ tan? Mun na aw ka Izirayɛlimɔgɔw ta cɛdenw to yi, aw ma o faga?» 19Tinminamusow ka Farawona jaabi ko: «Izirayɛlimusow tɛ i ko Misirankamusow; baraka bɛ o ra kosɛbɛ. Sani tinminamuso ye na, o bɛ jigi.»

20Ayiwa, dɔ farara Izirayɛlimɔgɔw kan, o cayara, ka baraka sɔrɔ. Ala ka baraka don tinminamusow ra, o ta kɛwale kosɔn. 21Tinminamusow siranna Ala ɲa, o ma sɔn ka denw faga minkɛ, o kosɔn Ala ka baraka don o ra, ka denw di olugu fana ma.

22Ayiwa, Farawona k’a ye ten minkɛ, a k’a fɔ a ta mɔgɔw ye ko o ye to ka Izirayɛlimɔgɔw ta denɲɛnin cɛmaninw bɛɛ firi Nili ba ji ra; ko o ye musodenw dɔrɔn le to yi.

2

Musa denɲɛninman

1Ayiwa, o wagati ra Levi ta gbamɔgɔ dɔ tun ka muso dɔ furu; o muso tun ye o yɛrɛ ta gbamɔgɔ dɔ le ye. 2Muso nana kɔnɔ ta, ka dencɛ woro; o k’a ye ko den cɛ ka ɲi; o siranna, o ka den dogo, ka se fɔ karo saba. 3Nka den nana kɛ a tɛ se ka dogo tuun minkɛ, a bamuso ka segi dɔ lalaga ni kɔdarabin dɔw ye, ka mananji ni yiriji dɔ kɛ k’a mun janko ji kana don a kɔnɔ. A ka den la o kɔnɔ, ka taga a bla Nili bada ra, binw cɛ ra. 4Den kɔrɔmuso tagara lɔ ka kɛ den kɔrɔsi ye, k’a flɛ min bɛna kɛ den na.

5Dɔɔnin kɛra, Farawona denmuso nana ba ra, ko a bɛna ko. A tɔɲɔgɔn minw tun nana ni a ye, olugu tun bɛ yaalayaalara bada ra. Farawona denmuso nana segi ye binw cɛ ra. A k’a ta baaradenmuso dɔ ci ka taga a ta. 6Baaradenmuso nana ni segi ye minkɛ, Farawona denmuso k’a dayɛlɛ ka cɛdennin dɔ ye a kɔnɔ, a bɛ kasira. Den makari k’a mina. A ko: «E! Nin ye Heburu dɔw ta den le ye tan.» 7Denɲɛnin kɔrɔmuso gbarara Farawona denmuso ra. A k’a fɔ a ye ko: «I tɛ a to ne ye taga Heburukamuso dɔ ɲini i ye, a bɛna den lamɔ i ye, ka to ka sin di a ma wa?» 8Farawona denmuso ko: «Taga.» Sungurunin tagara den bamuso yɛrɛ le wele ka na. 9Den bamuso nana minkɛ, Farawona denmuso ko a ma ko: «Den nin ta, i ye to ka sin di a ma. Ne yɛrɛ le bɛna i sara.» Muso ka den ta ka taga ni a ye.

10Den nana kɔrɔ dɔɔnin minkɛ, muso tagara ni a ye Farawona denmuso fɛ. Den kɛra i n’a fɔ Farawona denmuso yɛrɛ dencɛ. A ko: «Ne bɛ a tɔgɔ la ko Musa; sabu ne k’a labɔ ji ra le2.10 Heburukan na, Musa kɔrɔ ye ko: min kisira ka bɔ ji ra..»

Musa ka Misirankacɛ dɔ faga

11Ayiwa, Musa nana kɔrɔya minkɛ, lon dɔ a tagara a balema Heburuw fɛ, ka taga o ye o ta jagboyabaaraw ra. A nana Misirankacɛ dɔ ye a bɛ a balema Heburu dɔ bugɔra. 12Musa ka yɔrɔw flɛflɛ a ma mɔgɔ ye minkɛ, a ka Misirankacɛ faga, k’a su dogo kɛnkɛnmugu jukɔrɔ. 13O dugusagbɛ, Musa tagara tuun. A tagara bɔ Heburu fla kan, o bɛ kɛrɛra. Jo tun tɛ min fɛ, a ko o ma ko: «Mun na i bɛ i balemacɛ bugɔra?» 14Cɛ ko Musa ma ko: «Jɔn le ka ele sigi anw kunna ka i kɛ anw ta kititigɛbaga ye? O tuma i b’a fɛ ka ne faga le fana i ko i ka Misirankacɛ faga cogo min na kɛ?» Musa ka o mɛn minkɛ, a siranna. A ko: «Sigiya t’a ra, i b’a sɔrɔ a ko lɔnna.»

Musa borira ka taga Madiyan jamana ra

15Ayiwa, Musa ka cɛ min faga, o ko sera masacɛ Farawona ma. Farawona dimina, ko a bɛ Musa faga. Musa borira o le ra Farawona ɲa, ka taga dogo Madiyan jamana ra. A tagara se kɔlɔn dɔ kɔrɔ, ka lɔ o yɔrɔ ra.

16Ayiwa, denmuso wolonfla tun bɛ Madiyan jamana sarakalasebaga Zetoro2.16 Zetoro bɛ wele fana ko: Rewɛli. fɛ. Olugu nana kɔlɔnda ra ka na ji bi. O ka ji bi ka bɛganw ta jiminminan fa, ko o bɛ a di o facɛ ta bɛganw ma.

17O wagati ra, sagagbɛnbaga dɔw nana o sunguruw gbɛn, ko o ye bɔ yi k’a to olugu ye o ta sagaw lamin. Musa ka o ye minkɛ, a ka sagagbɛnbagaw fana gbɛn, ka ji di sunguruw ta bɛganw ma.

18Sunguruw sekɔra ka taga se so kɔnɔ minkɛ, o facɛ Rewɛli ko o ma ko: «Mun le kɛra aw nana joona tan bi?» 19O ko: «Misirankacɛ dɔ le ka an bɔsi sagagbɛnbagaw boro bi, fɔ ka ji bi an ye yɛrɛ k’a di an ta bɛganw ma.» 20Rewɛli ko a denmusow ma ko: «O cɛ bɛ min? Mun na aw nana k’a to yi? Aw ye taga a wele a ye na domuni kɛ.»

21O tagara Musa wele. Musa nana to o cɛ ta so. Cɛ k’a denmuso di a ma, k’a kɛ a muso ye. O denmuso tɔgɔ tun ye ko Sefora. 22Sefora nana kɔnɔ ta dencɛ ra Musa fɛ. Musa k’a tɔgɔ la ko Gɛrisɔmu. A ko: «Sabu ne ye lonan le ye jamana ra2.22 Gɛrisɔmu kɔrɔ ye ko: ne ye lonan ye yan..»

23Ayiwa, wagatijan tɛmɛnin kɔ, Misiran masacɛ nana sa. O y’a sɔrɔ Izirayɛlimɔgɔw tun bɛ ŋunana ka kule o ta jɔnyabaara sɛgɛ boro hali bi. Ala ka o ta kulekan mɛn. 24A ka o ta kumakan mɛn minkɛ, a hakiri tora a ta jɛnɲɔgɔnya ra, a tun ka jɛnɲɔgɔnya min don ni Iburahima ni Isiyaka ni Yakuba ye. 25Ala ka Izirayɛlimɔgɔw flɛ, o makari k’a mina.

3

Ala kumana Musa fɛ kongokolon kɔnɔ

1Ayiwa, Musa tora ka a burancɛ Zetoro ta bɛganw kɔrɔsi; Zetoro tun ye Madiyan jamana ta sarakalasebaga le ye. Lon dɔ, Musa tagara ni bɛganw ye fɔ kongokolon kɔ fɛ, ka taga se fɔ Horɛbu kuru kɔrɔ, min bɛ wele ko Ala ta kuru.3.1 O kuru tɔgɔ ye fana ko Sinayi kuru. A bɛ wele ko Ala ta kuru, sabu kɔ fɛ, Ala nana a yɛrɛ yira Izirayɛlimɔgɔw ra o kuru le kan. Aw ye sura 19 flɛ.

2Ka Musa to o yɔrɔ ra, Matigi Ala ta mɛlɛkɛ k’a yɛrɛ yira a ra. Musa k’a ye yiritunin dɔ le cɛ ma, tasumamana ra. Musa k’a flɛ, a k’a ye ko tasuma bɛ bɔra yiritunin na, nka yiritunin yɛrɛ tɛ jɛnina. 3Musa ko: «Ne bɛna gbara ka taga nin fɛn suguya flɛ, k’a lɔn mun kosɔn yiritu tɛ jɛnina, k’a sɔrɔ tasuma b’a ra.» 4Matigi Ala k’a ye ko Musa bɛ gbarara ka taga yiritu flɛ minkɛ, a k’a kan bɔ yiritu cɛ ma ka Musa wele ko: «Musa, Musa!» Musa ko: «Naamu.»

5Ala ko: «I kana gbara yan dɛ! I ta sanbara bɔ i sen na, sabu i lɔnin bɛ yɔrɔ min na nin ye, yɔrɔ saninman lo.» 6Ala ko tuun ko: «Ne le ye i bɛmaw ta Ala ye, Iburahima ta Ala, ani Isiyaka ta Ala, ani Yakuba ta Ala.» Musa ka o mɛn minkɛ, a k’a ɲa dogo, sabu a tun bɛ siranna ko ale kana na Ala flɛ. 7Matigi Ala ko: «O bɛ ne ta mɔgɔw minako juguyara cogo min na Misiran, ne ka o ye yɛrɛ le. Ne ka o kulekan mɛn o tɔɔrɔbagaw boro, sabu dimi min bɛ o kan, ne ka o ye. 8O kosɔn ne nana ka na o bɔsi Misirankaw boro, ka o labɔ o jamana ra, ka taga ni o ye jamanaba ɲumanman dɔ ra, nɔnɔ ni li bɛ woyo jamana min na; Kanaanakaw, ani Hɛtikaw, ani Amɔrikaw, ani Perezikaw, ani Hevikaw, ani Yebusikaw bɛ o jamana le ra. 9Izirayɛlimɔgɔw kulekan sera ne ma; Misirankaw bɛ o minako juguyara cogo min na, ne ka o ye. 10Ayiwa, sisan ne bɛ ele ci Farawona fɛ, janko i ye taga ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran.»

11Musa ka Ala jaabi ko: «Ne wa? Ne ye mun le ye, ko ne bɛ taga lɔ Farawona ɲa fɛ, ko ne bɛ Izirayɛlimɔgɔw labɔra Misiran?» 12Ala ko: «Ne bɛna kɛ ni i ye. Ne b’a fɔ i ye ko ni i ka na bla Izirayɛlimɔgɔw ɲa ka o labɔ Misiran, aw bɛna na ne bato nin kuru kelen le kɔrɔ yan. O tagamasiyɛn le sababu ra i bɛna a lɔn ko ne le ka i ci.» 13Musa ko: «Ayiwa, sisan ni ne ka taga Izirayɛlimɔgɔw fɛ, ka taga a fɔ o ye ko: ‹Aw bɛmaw ta Ala le ka ne ci aw fɛ!› Ni o ka ne ɲininka ko: ‹A tɔgɔ ye di?› O tuma ne bɛna o jaabi cogo di?»

14Ala ko Musa ma ko: « ‹Min bɛ yi, ne le ye o ye.› I bɛna o le fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko min tɔgɔ ye ko: ‹Ne bɛ yi›, ale le ka ne ci aw fɛ.» 15Ala k’a fɔ tuun ko: «I bɛ taga nin fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko: ‹Matigi Ala3.15 Heburukan na Matigi Ala bɛ wele ko Yawe. O kɔrɔ ye ko: Ala min bɛ yi wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ, Ala banbari., aw bɛmaw ta Ala, Iburahima ta Ala, ani Isiyaka ta Ala, ani Yakuba ta Ala, ale le ka ne ci aw fɛ.› Ne tɔgɔ le bɛ o ye tuma bɛɛ, ani wagati bɛɛ. Wagati bɛɛ mɔgɔw bɛna ne wele o tɔgɔ le ra.

16«Ayiwa, taga Izirayɛli cɛkɔrɔbaw lajɛn, i ye a fɔ o ye ko o bɛmaw ta Ala k’a yɛrɛ yira i ra, Iburahima ni Isiyaka ni Yakuba ta Ala. Ko a ko a ka aw ye, ani Misirankaw bɛ min kɛra aw ra Misiran, a ka o ye fana. 17Ko o kosɔn, ko ne ko ne bɛna o labɔ tɔɔrɔ ra Misiran, ka taga ni o ye Kanaanakaw, ni Hɛtikaw, ni Amɔrikaw, ni Perezikaw, ni Hevikaw, ni Yebusikaw ta jamana ra, nɔnɔ ni li bɛ woyo jamana min na.»

18Ala ko Musa ma tuun ko: «Izirayɛlimɔgɔw bɛna sɔn i ta kuma ma. I bɛna taga Misiran masacɛ fɛ, ele ni Izirayɛli cɛkɔrɔbaw. Aw b’a fɔ a ye ko: ‹Matigi Ala, Heburuw ta Ala ka a yɛrɛ yira an na. An bla, an ye taga tere saba tagama kɛ kongo kɔnɔ, ka saraka bɔ Matigi Ala, an ta Ala ye.› 19Ne k’a lɔn ko Misiran masacɛ tɛna sɔn k’a to aw ye taga, ni a ma kɛ jagboya ye a ma. 20Ne bɛna ne ta sebagaya yira, ka kabakow kɛ Misiran, ka tɔɔrɔ suguya bɛɛ la Misirankaw kan. Ni o kɛra, Farawona bɛna a to aw ye taga. 21Ne yɛrɛ bɛna a kɛ fɔ Misirankaw bɛna aw bonya; o ra, aw tagatɔ, aw borolakolon tɛna taga. 22Aw ta musow bɛɛ kelen kelen bɛna a fɔ a sigiɲɔgɔnw, ani a ta sokɔnɔmɔgɔw ye, ko o ye warigbɛfɛnw, ani saninmanfɛnw di o ma, ani faniw, o bɛ o don o dencɛw ni o denmusow ra.

«Aw bɛna Misirankaw ta fɛnw mina o ra ten le, ka taga ni o ye ka o borolakolon to.»

4

Ala ka tagamasiyɛn fla yira Musa ra

1Ayiwa, Musa ka Ala jaabi ko: «Izirayɛlimɔgɔw tɛna la ne ra; o tɛna sɔn ne ta kuma ma. O bɛna a fɔ ko can tɛ, ko Matigi Ala m’a yɛrɛ yira ne ra.» 2Matigi Ala ko Musa ma ko: «Mun le bɛ i boro?» Musa ko: «Bere lo.» 3Matigi Ala ko: «A firi dugu ma.» Musa ka bere firi dugu ma; bere yɛlɛmana ka kɛ sa ye. Musa borira sa ɲa. 4Matigi Ala ko Musa ma ko: «Gbara a ra, i ye a mina a kukala ma.» Musa gbarara sa ra k’a mina a kukala ma. Sa yɛlɛmana ka kɛ bere ye tuun a nɔ ra. 5Matigi Ala ko: «I bɛna taga o le kɛ Izirayɛlimɔgɔw ɲa na, janko o ye la a ra ko ne Matigi Ala, o bɛmaw ta Ala k’a yɛrɛ yira i ra, Iburahima ni Isiyaka ni Yakuba ta Ala.»

6Matigi Ala ko tuun ko: «I boro don i ta derege jukɔrɔ, k’a la i disi kan.» Musa k’a boro don a ta derege jukɔrɔ. A k’a boro bɔ minkɛ, a k’a ye ko kunabana k’a boro mina, k’a mina k’a gbɛ pepepe. 7Matigi Ala ko: «I boro don i ta derege jukɔrɔ tuun.» Musa k’a boro don a ta derege jukɔrɔ tuun. A nana a bɔ minkɛ, a boro sekɔra ka kɛ a cogo ra. 8Matigi Ala ko: «Ni o ka tagamasiyɛn fɔlɔ ye, ni o ma la i ra, ni o ma sɔn i ta ma, ni o nana tagamasiyɛn flanan ye, o bɛna la i ra. 9Ni o ka o tagamasiyɛn fla bɛɛ ye, ni hali belen o ma la i ra, ni o ma sɔn i ta ma, o tuma i bɛ taga ji dɔ cɛ Nili ba ra, ka na a seri dugu ma. I bɛna o ji min bɔn, o bɛna yɛlɛma ka kɛ jori ye dugu ma.»

Ala ka Haruna kɛ Musa ta kumalasebaga ye

10Musa ko Matigi Ala ma ko: «E! Matigi, ne tɛ se kuma ra dɛ! Kunu ko tɛ o ye, kununasini fana ko tɛ o ye. A fana tɛ i n’a fɔ a daminana sisan le, i kumatɔ ne fɛ. Kabini ne denmisɛnman, ne da ka gbiri, ne nɛnden sirinin lo.» 11Matigi Ala ko: «Jɔn le ka da di mɔgɔ ma? Jɔn le bɛ mɔgɔ kɛ bobo ye, walama torogberen, k’a to a ye yeri kɛ, walama k’a fiyen? Ne Matigi Ala tɛ wa? 12Ele ye taga dɔrɔn. Ne bɛna kɛ ni i ye i kumatɔ. I ka kan ka min fɔ, ne yɛrɛ le bɛna o yira i ra.» 13Musa ko: «Aa, Matigi Ala, sabari, i ye mɔgɔ wɛrɛ ci.»

14Musa ka o fɔ minkɛ, Matigi Ala dimina Musa kɔrɔ kosɛbɛ. Ala ko: «I kɔrɔcɛ Haruna tɛ yi wa, i ni min bɔra Levi ta gba ra? Ne k’a lɔn ko ale kɔni bɛ se kuma ra. A yɛrɛ bɛ a yɛrɛ labɛnna ka ban ka na i kunbɛn. Ni a nana i ye, a bɛna diya a ye kosɛbɛ. 15I bɛna kuma a fɛ. Ele le bɛna kuma don a da ra. Ne bɛna kɛ ni i ye i kumatɔ, ka kɛ ni ale fana ye a kumatɔ. Aw bɛna kuma min fɔ, ne yɛrɛ le bɛna o yira aw ra. 16Ale bɛna kuma jama fɛ i nɔ ra. Ale le bɛna kɛ i ta kumalasebaga ye. Ele bɛna kɛ Ala nɔ ra ale fɛ. 17Nin bere ta i boro; i bɛna taga tagamasiyɛnw kɛ ni o le ye.»

Musa sɔnna ka sekɔ Misiran

18Ayiwa, o kɔ, Musa sekɔra ka taga so. A tagara se a burancɛ Zetoro fɛ, a k’a fɔ a ye ko: «Sabari k’a to ne ye sekɔ ne balemaw fɛ Misiran, janko k’a lɔn ni o bɛ si ra.» A burancɛ Zetoro ko: «Taga, Ala ye i ni hɛra bɛn.»

19Ka Musa to Madiyan, Matigi Ala kumana a fɛ tuun. Ala ko: «Musa, i kɔsegi ka taga Misiran, sabu minw tun b’a fɛ ka i faga olugu bɛɛ sara.»

20Musa k’a muso ni a dencɛw layɛlɛn fali dɔ kan, ka taga Misiran. Ala tun ka tagamasiyɛnw kɛ ni bere min ye, Musa tagara ni o bere ye a boro. 21Matigi Ala kumana Musa fɛ, ko: «Ni i tagara se Misiran, ne ka kabako minw yira i ra, i bɛna o bɛɛ kɛ Farawona ɲa na. Nka ne bɛna a jusukun gbɛlɛya, a tɛna sɔn ka Izirayɛlimɔgɔw bla o ye taga. 22I bɛna a fɔ Farawona ye ko: ‹Matigi Ala ko: Izirayɛlimɔgɔw ko ka gbɛlɛn ne ma; o kɛra i ko ne dencɛ fɔlɔ. 23Ne b’a fɛ i ye o bla o ye taga baara kɛ ne ye. Ni i ma sɔn k’a to o ye taga, ne bɛna i dencɛ fɔlɔ faga.› »

24Ayiwa, ka o to tagama ra, Musa ni a muso ni a denw tagara jigi yɔrɔ dɔ ra; ka o to o yɔrɔ ra, Matigi Ala wurira Musa kama ka tɔɔrɔ dɔ lase Musa ma, fɔ a tun bɛ ɲini ka sa. 25Sefora ka kabakuru lɛsɛnin dɔ ta, k’a dencɛ Gɛrisɔmu kɛnɛsigi, ka o gbolo maga Musa ra, k’a fɔ a ye ko: «Ele kɛra furucɛ joritigi le ye ne fɛ.» 26A kɛra ten minkɛ, Matigi Ala ka Musa to yi. O ko le kosɔn Sefora k’a fɔ Musa ma ko «furucɛ joritigi.» A ka o fɔ kɛnɛsigiri le kosɔn.

Musa ni Haruna ka ɲɔgɔn kunbɛn

27O wagati ra, Ala k’a fɔ Haruna ye ko: «Wuri ka taga kongo kɔnɔ, ka taga Musa kunbɛn.» Haruna wurira ka taga. A tagara bɛn ni Musa ye Ala ta kuru kɔrɔ. A ka Musa fo ni kanuya ye. 28Matigi Ala tun ka Musa ci ka kuma minw bɛɛ fɔ Musa ye, ani a tun ka tagamasiyɛn minw bɛɛ yira a ra ko a ye a kɛ, Musa ka o bɛɛ fɔ Haruna ye.

Izirayɛli cɛkɔrɔbaw sɔnna Musa ta kuma ma

29Ayiwa, Musa ni Haruna ka sira ta o le ra ka taga. O tagara se Misiran, o ka Izirayɛlimɔgɔw ta cɛkɔrɔbaw bɛɛ lajɛn. 30Matigi Ala tun ka kuma minw bɛɛ fɔ Musa ye, Haruna ka o fɔ cɛkɔrɔbaw ye; Musa ka tagamasiyɛnw kɛ o ɲa na fana. 31Izirayɛlimɔgɔw lara o ra. O yɛrɛ k’a faamu ko Matigi Ala nana Izirayɛlimɔgɔw bɔsi; sabu Ala tun ka o ta sɛgɛ ye. O ka o ɲa biri dugu ma ka Ala bato.

5

Musa ni Haruna tagara kuma Farawona fɛ

1Ayiwa, o kɔ, Musa ni Haruna tagara Farawona fɛ; o tagara a fɔ a ye ko: «Matigi Ala, Izirayɛlimɔgɔw ta Ala ko i ye ale ta mɔgɔw bla, janko o ye taga ɲanagbɛ dɔ kɛ a ye kongo kɔnɔ, k’a bonya.» 2Farawona ko: «Jɔn le ye Matigi Ala ye ko ne bɛ a kan lamɛn, ka Izirayɛlimɔgɔw bla o ye taga? Ne ma Matigi Ala lɔn, ne tɛna Izirayɛlimɔgɔw bla o ye taga fana.» 3Musa ni Haruna ko: «Heburuw ta Ala k’a yɛrɛ yira an na. A to an ye tere saba tagama kɛ kongo kɔnɔ, ka taga saraka dɔw bɔ Matigi Ala, an ta Ala ye, janko a kana na banajugu ben an kan ka an faga, walama k’a to o ye an faga ni kɛrɛkɛmuru ye.» 4Misiran masacɛ Farawona ko: «Ele Musa, ani ele Haruna, mun kosɔn aw bɛ mɔgɔw kunnacɛnna ka o ta baara lalɔ dɛ? Aw ye tɛmɛ ka taga baara kɛ dɛ! 5Mɔgɔw cayara sisan jamana kɔnɔ; mun kosɔn aw bɛna o ta baara lalɔ?»

Farawona ka dɔ fara Izirayɛlimɔgɔw ta baara kan

6Ayiwa, o lon yɛrɛ ra, Farawona k’a fɔ baara kɔrɔsibagaw ni baarakuntigiw ye ko: 7«Aw kana bin ɲini k’a di Izirayɛlimɔgɔw ma tuun o ye biriki bɔ ni a ye, i n’a fɔ aw derira k’a kɛ cogo min na. Aw y’a to o ye taga bin ɲini o yɛrɛ ye. 8O bɛɛ n’a ta, o derira ka birikidenda min bɔ kakɔrɔ, aw y’a fɔ o ye ko o ka kan ka o da kelen le bɔ. Aw kana dɔ bɔ a ra dɛ! Sabu salibagatɔw lo, o kosɔn o b’a fɔra tuma bɛɛ ko: ‹An ye taga saraka bɔ an ta Ala ye›. 9Aw ye baara caya o ra, ka o degu kosɛbɛ. Ni o kɛra, o tɛna nin faninyakumaw jate tuun.»

10Ayiwa, baarakuntigiw, ani baara kɔrɔsibagaw nana o kuma fɔ mɔgɔw ye, ko: «Farawona ko an kana bin di aw ma tuun. 11Ko aw ye taga bin ɲini aw yɛrɛ ye. Ni aw bɛ se k’a sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, aw ye taga a ɲini yi, sabu dɔ tɛna bɔ aw ta baara ra.»

12Mɔgɔw janjanna ka taga Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ ra, ka taga bin ɲini. 13Baarakuntigiw tun bɛ o ɲagbanna, k’a fɔ o ye ko: «Aw tun bɛ deri ka birikidenda min bɔ tere kɔnɔ, aw ka kan ka o le bɔ, i n’a fɔ wagati min na bin tun bɛ dira aw ma.»

14Farawona ta kuntigiw tun ka Izirayɛlimɔgɔ minw sigi Izirayɛlimɔgɔ tɔw kunna, ka o kɛ baara kɔrɔsibagaw ye, Misirankaw nana kɛ olugu fana bugɔ ye. O ko o ma ko: «Mun kosɔn aw tun bɛ deri ka birikidenda min bɔ, aw ma se ka o bɔ kunu ni bi?»

15Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw ta baara kɔrɔsibagaw dimina; o wurira ka taga o ko fɔ Farawona ye, ko: «Mun kosɔn i bɛ i ta jɔnw minako juguyara tan? 16Bin tɛ dira an ma, o bɛɛ n’a ta, o ko an ye biriki bɔ. A flɛ, o bɛ an bugɔra, k’a sɔrɔ i yɛrɛ ta mɔgɔw le jarakira.» 17Farawona ko: «Aw ye salibagatɔw le ye, salibagatɔw yɛrɛyɛrɛ! O kosɔn aw b’a fɔra ko: ‹An bɛ taga saraka bɔ an ta Ala ye, an bɛ taga saraka bɔ an ta Ala ye.› 18Aw ye tɛmɛ ka taga baara kɛ sisan. Bin foyi tɛ di aw ma, nka aw tun bɛ deri ka birikidenda min kɛ kakɔrɔ, aw ka kan ka o le kɛ.»

19Izirayɛlimɔgɔw ta baara kɔrɔsibagaw k’a ye ko o ka olugu ta koɲaw gbɛlɛya fɔ k’a dama tɛmɛ; ko birikidenda min fɔra, ko dɔ tɛna bɔ o ra, ko o da kelen le ka kan ka kɛ lon o lon. 20Ayiwa, o bɔtɔ Farawona fɛ, o bɛnna ni Musa ni Haruna ye. Olugu tun bɛ o kɔnɔna da ra. 21O k’a fɔ Musa ni Haruna ye ko: «Matigi Ala yɛrɛ le bɛna nin ko ye, ka aw ta kɛwalew hakɛ bɔ aw ra. Aw le nana anw ta ko tɔ gbɛlɛya Farawona ni a ta jamana ɲamɔgɔw fɛ. Aw le ka an fagamuru di o ma ko a ye an faga.»

22Musa ka o mɛn minkɛ, a k’a fɔ Matigi Ala ye ko: «Matigi, mun kosɔn i ka nin kojugu kɛ nin mɔgɔw ra? Mun na i ka ne ci? 23Kabini ne tagara Farawona fɛ ka taga kuma a fɛ i tɔgɔ ra, a bɛ kojugu dɔrɔn le kɛra i ta mɔgɔw ra. Ele fana ma foyi kɛ ka o kisi ka bɔ a boro!»

6

Ala ko a bɛna Izirayɛlimɔgɔw kunmabɔ

1Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Ne bɛna min kɛ Farawona ra, i bɛna o ye sisan. Ne ta sebagaya bɛna a jagboya k’a to a ye Izirayɛlimɔgɔw bla ka taga. Ne ta sebagaya bɛna a kɛ fɔ Farawona bɛna aw gbɛn yɛrɛ ka bɔ a ta jamana kɔnɔ.» 2Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Ne le ye Matigi Ala ye. 3Ne ka ne yɛrɛ yira Iburahima ni Isiyaka ni Yakuba ra, ko ne le ye Sebɛɛtigi Ala ye. Nka ne tɔgɔ min ye ko Matigi Ala, o ma ne lɔn o tɔgɔ ra. 4Ne ka jɛnɲɔgɔnya don ni o ye fana, ka layiri ta o ye ko ne bɛna Kanaana jamana di o ma, o tun nana kɛ lonan ye jamana min na. 5Ayiwa, sisan, ne ka o ŋunakan mɛn, sabu Misirankaw ka o bla jɔnya ra. Ne ka layiri min ta o ye, ne hakiri bɛ o ra. 6O kosɔn, a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko: ‹Ne le ye Matigi Ala ye; Misirankaw ka jagboyabaara min la aw kan, ne bɛna aw bɔsi ka bɔ o ra. Ne bɛna aw kisi ka aw bɔ o ta jɔnya ra. Ne bɛna aw kisi ne ta sebagayaba baraka ra, ka kitibaw ben Misirankaw kan. 7Ne bɛna aw kɛ ne ta mɔgɔw ye, ka kɛ aw ta Ala ye. O ra, aw bɛna a lɔn ko Misirankaw ka baara minw la aw kan, ko ne le bɛ aw bɔsi ka bɔ o baaraw bɛɛ ra; ne Matigi Ala, aw ta Ala ko ten. 8Fɔlɔfɔlɔ, ne karira Iburahima, ani Isiyaka, ani Yakuba ye, ko ne bɛna jamana min di o ma, ne bɛna taga aw ladon o jamana le ra. Ne yɛrɛ le bɛna o jamana di aw ma, k’a kɛ aw ta ye; ne Matigi Ala ko ten.› »

9Ayiwa, Musa ka o kuma le fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye. Nka o tun bɛ jɔnyagbɛlɛn min na, o jusukasi kosɔn, o ma se ka Musa lamɛn.

10Matigi Ala kumana Musa fɛ tuun ko: 11«Taga kuma Misiran masacɛ Farawona fɛ ko a ye Izirayɛlimɔgɔw bla, o ye taga ka bɔ a ta jamana ra.»

12Musa ka Matigi Ala jaabi ko: «A flɛ, Izirayɛlimɔgɔw ma ne lamɛn; Farawona bɛna ne lamɛn cogo di, ne min tɛ se kuma ra?»

13Ayiwa, Matigi Ala kumana Musa ni Haruna fɛ tuun, Izirayɛlimɔgɔw, ani Misiran masacɛ ta ko ra, janko ka Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran jamana ra.

Musa ni Haruna ta buruju

14Izirayɛlimɔgɔw ta gbatigiw flɛ nin ye: Izirayɛli dencɛ fɔlɔ Rubɛn, ale dencɛw tun ye Hanɔki ye, ani Palu, ani Hɛsirɔn, ani Karimi. O gbaw bɛɛ bɔra Rubɛn le ra.

15Simeyɔn dencɛw flɛ nin ye: Yemuwɛli, ani Yamini, ani Owadi, ani Yakini, ani Sohari, ani Kanaanaka muso dencɛ Sawuli. Olugu ta gbaw bɛɛ bɔra Simeyɔn le ra.

16Levi dencɛw ni o ta durujaw tɔgɔw ye nin ye: Levi yɛrɛ dencɛw tɔgɔw tun ye ko Gɛrisɔn, ani Kehati, ani Merari. Levi si bɛɛ lajɛnnin kɛra san kɛmɛ ni san bisaba, ani san wolonfla.

17Gɛrisɔn dencɛw tun ye Libini, ani Simɛyi ye, o bɛɛ ni o ta gbaw. 18Kehati dencɛw tun ye Amuramu, ani Isari, ani Heburɔn, ani Uziyɛli ye. Kehati si kɛra san kɛmɛ ni bisaba ni saba. 19Merari dencɛw tun ye Mali ni Musi ye.

Ayiwa, Levi ta gbaw le ye olugu ye, o ni o ta durujaw.

20Ayiwa, Amuramu k’a tɛnɛnmuso Yokebɛdi furu6.20 Kɔ fɛ Ala nana sariya dɔ sigi k’a yira ko o furu ɲɔgɔn ma daga (Sarakalasebagaw 18.12-13; 20.10).. Ale ka Haruna ni Musa woro Amuramu ye. Amuramu si bɛɛ lajɛnnin kɛra san kɛmɛ ni san bisaba ni san wolonfla.

21Isari dencɛw tun ye Kore, ani Nefɛgi, ani Zikiri ye. 22Uziyɛli dencɛw tun ye Misahɛli, ani Elisafan, ani Sitiri ye.

23Haruna ka Aminadabu denmuso Eliseba le furu. Eliseba tun ye Nasɔn balemamuso le ye fana. Eliseba ka dencɛ minw woro Haruna ye, olugu le kɛra Nadabu ye, ani Abihu, ani Elehazari, ani Itamari.

24Kore dencɛw tun ye Asiri, ani Ɛlikana, ani Abiyasafu ye. Korekaw ta gbaw le ye olugu ye.

25Haruna dencɛ Elehazari nana Putiyɛli denmusow kelen furu. O muso ka dencɛ woro, k’a tɔgɔ la ko Finehasi.

Levi ta gbatigiw le kɛra olugu ye, o bɛɛ ni o ta gbaw.

26Ayiwa, Matigi Ala kumana o Haruna ni o Musa le fɛ, k’a fɔ o ye ko o ye Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran jamana ra, ka o ta gbaw tugutugu ɲɔgɔn kɔ, jɛnkuru jɛnkuru, ka o labɔ Misiran. 27O Haruna ni o Musa le tagara kuma Misiran masacɛ Farawona fɛ, janko ka Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran.

Ala ka baara min di Musa ni Haruna ma

28Ayiwa, wagati min na Matigi Ala kumana Musa fɛ Misiran jamana ra, 29a tun k’a fɔ Musa ye ko: «Ne le ye Matigi Ala ye; ne bɛ fɛn o fɛn fɔ i ye, o fɔ Misiran masacɛ Farawona ye.» 30O wagati ra, Musa tun ka Matigi Ala jaabi o le ra ko: «Kuma ka gbɛlɛn ne fɛ; Farawona bɛna ne lamɛn cogo di?»

7

1Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye o le ra ko: «Ne bɛna fangaba di i ma, ka i kɛ i ko Ala, Farawona ɲa kɔrɔ. I kɔrɔcɛ Haruna bɛna kɛ i ta kumalasebaga ye. 2Ni ne ka ci o ci fɔ i ye, i ye o fɔ i kɔrɔcɛ Haruna ye; ale bɛ o lase Farawona ma, janko a y’a to Izirayɛlimɔgɔw ye taga ka bɔ a ta jamana ra. 3Nka ne Ala, ne yɛrɛ bɛna Farawona jusukun gbɛlɛya, ka tagamasiyɛnw ni kabako caman kɛ Misiran jamana ra. 4Nka o bɛɛ n’a ta, Farawona tɛna sɔn ka aw lamɛn. Ne bɛna ne ta sebagaya yira Misiran jamana ra, ka kitibaw ben o kan, ka ne ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran jamana ra; ne bɛna o gban ɲɔgɔn kɔ jɛnkuru jɛnkuru ka o labɔ. 5Ni ne nana ne ta sebagaya yira Misirankaw ra tuma min na, ka o tɔɔrɔ, ka Izirayɛlimɔgɔw bɔ o cɛ ra, o tuma le ra o bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»

6Matigi ka ci minw fɔ Musa ni Haruna ye, o ka o kɛ. 7Musa ni Haruna tagara kuma Farawona fɛ wagati min na, o y’a sɔrɔ Musa si tun ye san biseegi, Haruna si tun ye san biseegi ni saba.

Bere kɛra sa ye

8Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ni Haruna ye ko: 9«Ni Farawona k’a fɔ aw ye ko aw ye kabako dɔ kɛ k’a yira ale ra, Musa, ele ye a fɔ Haruna ye ko a ye a ta bere ta k’a firi dugu ma Farawona ɲa na. Bere bɛna yɛlɛma ka kɛ sa ye.»

10Musa ni Haruna tagara Farawona fɛ. Matigi Ala ka min fɔ o ye, o ka o kɛ. Haruna k’a ta bere firi dugu ma, Farawona ni a ta jamana ɲamɔgɔw ɲa na. Bere yɛlɛmana ka kɛ sa ye. 11Farawona ka Misiran kolɔnbagaw, ani a subagaw, ani a jinamoriw wele ka na. Olugu fana nana o dɔ kɛ subagaya ra. 12Olugu bɛɛ fana ka o ta berew firi dugu ma; berew yɛlɛmana ka kɛ saw ye. Nka Haruna ta bere tun yɛlɛmana ka kɛ sa min ye, o sa ka olugu ta saw bɛɛ kunu. 13Nka o bɛɛ n’a ta, Farawona k’a jusukun gbɛlɛya, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ cogo min na; a ma sɔn ka Musa ni Haruna ta kuma lamɛn.

Tɔɔrɔ fɔlɔ: ji kɛra jori ye

14Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Farawona jusukun ka gbɛlɛn; a tɛ sɔnna ka ne ta mɔgɔw bla o ye taga. 15Sini sɔgɔmada joona fɛ, i ni Haruna ye taga a nɔ fɛ. A bɛna bɔ ka taga Nili bada ra. Aw ye taga a fɛ bada ra yi. Bere min yɛlɛmana ka kɛ sa ye, i ye o ta i boro. 16I ye a fɔ a ye ko: ‹Matigi Ala, Heburuw ta Ala ka ne ci i fɛ, ko ne ye a fɔ i ye ko i y’a to ale ta mɔgɔw ye taga, ka taga ale bato kongo kɔnɔ. Nka hali bi i tɛ sɔnna o kuma ma. 17Ayiwa, Matigi Ala ko, ko bere min bɛ ne boro, ko ne ye na o kɛ ka baji gbasi, ko baji bɛna yɛlɛma ka kɛ jori ye; ko o ra i bɛna a lɔn ko ale le ye Matigi Ala ye. 18Nili ba jɛgɛw bɛɛ bɛna faga ji ra. Ji bɛna tori. Misirankaw bɛna a fɔ ko o bɛ ji min, nka o tɛna se.› »

19Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «A fɔ Haruna ye ko a ye a ta bere ta k’a kɔrɔta Misiran jiw bɛɛ kunna, ani baw, ani kɔw, ani bununw, ani dinga jimanw. O jiw bɛɛ bɛna kɛ jori ye. Jori bɛna kɛ Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ ra. Hali ji minw bɛ o ta yiridagaw, ani o ta kabakurudagaw kɔnɔ, o bɛɛ le bɛna kɛ jori ye.» 20Matigi ka min fɔ Musa ni Haruna ye, o ka o kɛ. Haruna ka bere kɔrɔta ka baji gbasi ni a ye Farawona ni a ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ ɲa na. Baji bɛɛ yɛlɛmana ka kɛ jori ye. 21Ba jɛgɛw bɛɛ fagara. Ji torira. Misirankaw ma se k’a ji min tuun. Jori tun bɛ Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ ra. 22Nka Misiran jinamoriw fana ka o ɲɔgɔn kɛ subagaya ra. Farawona ka o ye minkɛ, a k’a jusukun gbɛlɛya, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ cogo min na. A ma sɔn ka Musa ni Haruna ta kuma lamɛn.

23Masacɛ Farawona sekɔra ka taga a ta so; hali a ma o ko jate fɛn ye.

24Misirankaw bɛɛ ka dingaw sogisogi bada ra ka ji ɲini; sabu o tun tɛ se ka ba ta ji min tuun.

Tɔɔrɔ flanan: yɔrɔ bɛɛ kɛra tɔrisenjanw ye

25Matigi Ala ka baji cɛn lon min na, tere wolonfla le kɛra o kɔ fɛ. 26O kɔ, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Aw ye taga a fɔ Farawona ye ko Matigi Ala ko: ‹A to ne ta mɔgɔw ye taga ne bato. 27Ni i ma sɔn k’a to o ye taga, ne bɛna tɔrisenjanw kɛ ka i ta jamana bɛɛ fa, ka i tɔɔrɔ ni o ye. 28Baji bɛna fa tɔrisenjanw na. O bɛna bɔ ba ra ka taga i yɛrɛ ta so kɔnɔ, ka don hali i ta sibon kɔnɔ, ka yɛlɛn i ta lanan kan, ka don i ta jamana ɲamɔgɔw ta sow kɔnɔ, ani i ta mɔgɔw bɛɛ ta bonw kɔnɔ; o bɛna don hali burujɛnigbaw, ani burugbasiminanw bɛɛ kɔnɔ. 29Tɔriw bɛna yɛlɛn i kan, ani i ta mɔgɔw kan, ani i ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ kan.› »

8

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «A fɔ Haruna ye ko a ye bere ta, k’a kɔrɔta san fɛ, kɔw kunna, ani jisiraw, ani dinga jimanw, ka tɔrisenjanw bɔ ka o kɛ Misiran jamana bɛɛ kan.»

2Haruna k’a boro kɔrɔta ni bere ye Misiran jiw bɛɛ kunna. Tɔrisenjanw bɔra ji ra yɔrɔ bɛɛ ra, ka Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ fa. 3Nka Misiran jinamoriw fana ka o dɔ kɛ subagaya ra. O fana ka tɔrisenjanw bɔ ji ra k’a kɛ Misiran jamana kan.

4Farawona ka Musa ni Haruna wele k’a fɔ o ye ko: «Aw ye Matigi Ala daari, janko a ye nin tɔrisenjanw mabɔ ne ni ne ta mɔgɔw ra; ni o kɛra, ne bɛna a to Izirayɛlimɔgɔw ye taga saraka bɔ Matigi Ala, o ta Ala ye.» 5Musa ko Farawona ma ko: «Masacɛ, ele ta le ye bonya ye; a ko bɛ ele le boro. Tuma juman le i b’a fɛ ne ye Ala daari i ni i ta jamana ɲamɔgɔw ye, ani i ta jamana mɔgɔw, janko a ye tɔriw mabɔ i ra, ka o bɔ sow kɔnɔ? Ne bɛna Ala daari; tɔriw tɛna kɛ yɔrɔ si tuun ni baji dɔrɔn tɛ.» 6Farawona ko: «A ye kɛ sini.» Musa ko: «I ka min fɔ, a bɛna kɛ ten, janko i ye a lɔn ko mɔgɔ tɛ yi, min bɛ se k’a yɛrɛ suma ni Matigi Ala, an ta Ala ye. 7Tɔriw bɛna mabɔ i ni i ta sow ra, ani i ta jamana ɲamɔgɔw, ani i ta jamana mɔgɔw ra. Tɔriw bɛna kɛ ba dɔrɔn le ra.»

8Musa ni Haruna tagara ka bɔ Farawona ta so. Musa tagara Matigi Ala daari kosɛbɛ, ko a ka Farawona tɔɔrɔ ni tɔri minw ye, a ye o tɔriw mabɔ Farawona ra, ani a ta jamana ra. 9Musa ka min daari, Matigi Ala ka o kɛ. Tɔriw bɛɛ fagara bonw kɔnɔ, ani luw kɔnɔ, ani forow ra. 10O ka o cɛ ka o tonton ɲɔgɔn kan. A torira, k’a kasa kɛ jamana yɔrɔ bɛɛ ra.

11Farawona k’a ye ko a ko nɔgɔyara minkɛ, a k’a jusukun gbɛlɛya tuun, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ cogo min na; a ma sɔn ka Musa ni Haruna ta kuma lamɛn.

Tɔɔrɔ sabanan: buguri kɛra kinnifɛnw ye

12Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «A fɔ Haruna ye ko a ye bere kɔrɔta ka dugukolo buguri gbasi. Buguri bɛna yɛlɛma ka kɛ kinnifɛn misɛn dɔw ye Misiran jamana fan bɛɛ ra.»

13Matigi Ala ka min fɔ, Musa ni Haruna ka o kɛ. Haruna k’a boro kɔrɔta ni bere ye ka dugukolo buguri gbasi. Buguri yɛlɛmana ka kɛ kinnifɛn misɛnw ye ka don mɔgɔw ni bɛganw bɛɛ ra. Buguri bɛɛ yɛlɛmana ka kɛ kinnifɛn misɛnw ye Misiran jamana bɛɛ ra. 14Misiran jinamoriw ko o bɛ o ɲɔgɔn kɛ subagaya ra, nka o ma se. Kinnifɛn misɛnw wurira ka na don mɔgɔw ni bɛganw bɛɛ ra yɔrɔ bɛɛ. 15Jinamoriw k’a fɔ Farawona ye ko: «Nin ye Ala yɛrɛ ta boro nɔ le ye!»

O bɛɛ n’a ta, Farawona k’a jusukun gbɛlɛya, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ cogo min na; a ma sɔn ka Musa ni Haruna ta kuma lamɛn.

Tɔɔrɔ naaninan: yɔrɔ bɛɛ kɛra limɔgɔw ye

16Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Wuri sɔgɔmada joona fɛ ka taga Farawona fɛ. A bɛna bɔ ka taga bada ra. Taga a fɔ a ye ko Matigi Ala ko: ‹A to ne ta mɔgɔw ye taga ne bato. 17Ni i m’a to ne ta mɔgɔw ye taga, ne bɛna limɔgɔjuguw lana i kama, ani i ta jamana ɲamɔgɔw, ani i ta jamana mɔgɔw bɛɛ kama; limɔgɔw bɛna don i ta sow kɔnɔ. Misirankaw ta sow bɛɛ bɛna fa limɔgɔw ra. Misiran jamana dugukolo bɛɛ bɛna fa a ra. 18Nka o lon na, ne ta mɔgɔw siginin bɛ jamana yɔrɔ min na, min ye Gosɛni mara ye, ne bɛna o yɔrɔ tanga o limɔgɔw ma. Limɔgɔ tɛna kɛ o yɔrɔ ra; ne bɛna o kɛ, janko i ye a lɔn ko ne Matigi Ala, ko ne ta sebagaya bɛ Gosɛni mara kan. 19Ne bɛna o faranfasi kɛ i ta mɔgɔw, ani ne ta mɔgɔw cɛ. O tagamasiyɛn bɛna kɛ sini le.› »

20Matigi Ala tun k’a fɔ cogo min na, a k’a kɛ ten fana. Limɔgɔjuguw nana caman Farawona ta so kɔnɔ, ani jamana ɲamɔgɔw ta sow kɔnɔ. Jamana yɔrɔ bɛɛ cɛnna limɔgɔw fɛ.

21Farawona ka Musa ni Haruna wele k’a fɔ o ye ko: «Aw ye taga saraka bɔ aw ta Ala ye, nka aw ye to jamana kɔnɔ yan.» 22Musa ko: «A tɛ se ka kɛ o cogo ra, sabu an bɛna saraka minw bɔ Matigi Ala, an ta Ala ye, Misirankaw bɛ o sarakaw haramuya; o bɛ fɛn min haramuya, ni an ka o bɔ saraka ye o ɲa na, o tɛna an bon ni kabakuru ye ka an faga wa? 23An b’a fɛ ka tere saba tagama le kɛ ka taga kongo kɔnɔ, ka taga saraka bɔ Matigi Ala, an ta Ala ye. Ni a yɛrɛ tagara min fɔ an ye, an bɛna o le kɛ.» 24Farawona ko: «Ayiwa, ne kɔni bɛna a to aw ye taga saraka bɔ Matigi Ala, aw ta Ala ye kongo kɔnɔ, nka aw kana taga yɔrɔjan ka tɛmɛ. Aw ye Ala daari ne ye fana janko limɔgɔw ye taga.»

25Musa ko: «Ni ne bɔra i fɛ yan, ne bɛna Matigi Ala daari i ye. Sini Ala bɛna limɔgɔw mabɔ i ra, ani i ta jamana ɲamɔgɔw, ani i ta jamana mɔgɔw bɛɛ ra. Nka i kana an nɛgɛ tuun ka ban, k’a to Izirayɛlimɔgɔw ye taga saraka bɔ Matigi Ala ye!»

26Musa bɔra Farawona ta so kɔnɔ minkɛ, a ka Matigi Ala daari. 27Musa ka min daari, Matigi Ala ka o kɛ. A ka limɔgɔw mabɔ Farawona ra, ani a ta jamana ɲamɔgɔw, ani a ta jamana mɔgɔw bɛɛ ra. Hali limɔgɔ kelen ma to.

28Nka Farawona belen k’a jusukun gbɛlɛya tuun, a ma sɔn k’a to Izirayɛlimɔgɔw ye taga.

9

Tɔɔrɔ loorunan: bɛganw fagara

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Taga Farawona fɛ, i ye taga a fɔ a ye ko Matigi Ala, Heburuw ta Ala ko: ‹A to ne ta mɔgɔw ye taga ne bato. 2Ni i ma sɔn k’a to o ye taga, ni i ka o mina ka to yan tuun, 3o tuma i ta bɛgan minw bɛ kongo kɔnɔ, ne Matigi Ala bɛna ne ta sebagaya kɛ ka olugu bɛɛ halaki. Banajuguba dɔ bɛna i ta sow mina, ani i ta faliw, ani i ta ɲɔgɔmɛw, ani i ta misiw, ani i ta sagaw, ani i ta baw; o camanba bɛna faga. 4Nka ne Matigi Ala, ne bɛna faranfasi kɛ Izirayɛlimɔgɔw ta bɛganw, ani Misirankaw ta bɛganw cɛ. Izirayɛlimɔgɔw ta bɛgan si tɛna faga.› » 5Ayiwa, o ko bɛna kɛ lon min na, Matigi Ala ka o latigɛ. A ko: «Sini ne Matigi Ala bɛna o kɛ Misiran jamana kɔnɔ.»

6O dugusagbɛ, Matigi Ala tun ka min fɔ, a ka o kɛ. Misirankaw ta bɛganw bɛɛ fagara. Nka foyi ma faga Izirayɛlimɔgɔw ta bɛganw na. 7Farawona ka mɔgɔ ci ka taga ɲininkari kɛ o ko ra. O nana a fɔ a ye ko foyi ma faga Izirayɛlimɔgɔw ta bɛganw na.

Nka o bɛɛ n’a ta, Farawona belen k’a jusukun gbɛlɛya; a ma sɔn fiyewu k’a to Izirayɛlimɔgɔw ye taga.

Tɔɔrɔ wɔɔrɔnan: sumuniw wurira mɔgɔw ra

8Matigi Ala k’a fɔ Musa ni Haruna ye ko: «Aw ye taga dibi dɔ ta bugurigbɛ dɔ cɛ. Ele Musa bɛna o bugurigbɛ seri san fɛ Farawona ɲa na. 9A bɛna kɛ gbangban ye ka Misiran jamana bɛɛ datugu, ka kɛ sumuni ye mɔgɔw ni bɛganw na; sumuniw bɛna cici ka kɛ joriw ye o fariw ra, Misiran jamana bɛɛ ra.»

10Musa ni Haruna tagara dibi dɔ ta bugurigbɛ dɔ cɛ, ka taga ni o ye Farawona fɛ. Musa k’a seri san fɛ. A ka sumuni bɔ mɔgɔw ni bɛganw fari yɔrɔ bɛɛ ra. 11Hali Misiran jinamoriw ma se ka bɔ ka taga Farawona fɛ yi, sumuniw kosɔn; sabu sumuni tun bɔra olugu fana fariw ra, ka o fari bɛɛ kɛ jori ye, i n’a fɔ Misiranka tɔw bɛɛ.

12Nka Ala ka Farawona jusukun gbɛlɛya tuun, i n’a fɔ a tun k’a fɔ Musa ni Haruna ye cogo min na; Farawona ma sɔn ka Musa ni Haruna lamɛn.

Tɔɔrɔ wolonflanan: sanbɛrɛ jigira

13Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Sini sɔgɔmada joona fɛ, i ye wuri ka taga Farawona fɛ, i ye taga a fɔ a ye ko Matigi Ala, Heburuw ta Ala ko: ‹A to ne ta mɔgɔw ye taga ne bato. 14Ni o tɛ, sisan kɔni ne bɛna tɔɔrɔ min lase i ni i ta jamana ɲamɔgɔw, ani i ta jamana mɔgɔw bɛɛ ma, o bɛna juguya kosɛbɛ. Ne bɛna o kɛ janko i ye a lɔn ko dugukolo bɛɛ kan, mɔgɔ si tɛ se ka a yɛrɛ suma ni ne ye. 15Sabu ne bɛna ne ta sebagaya yira can yɛrɛ ra, ka banajugu dɔ kɛ ka i halaki, ka i ni i ta jamana mɔgɔw bɛɛ tunu ka bɔ dugukolo kɔ kan. 16Ne ka i ɲanaman to, janko ka ne ta sebagaya le yira i ra, ani janko mɔgɔw ye ne tɔgɔ fɔ dugukolo yɔrɔ bɛɛ ra. 17O bɛɛ n’a ta, hali bi i ka ne ta mɔgɔw bari; i ma sɔn k’a to o ye taga. 18Sini ɲɔgɔntumasi, ne bɛna sanbɛrɛ jigi; o sanbɛrɛ bɛna juguya fɔ k’a dama tɛmɛ. Kabini Misiran jamana sigira, fɔ ka na se bi ma, o sanbɛrɛ ɲɔgɔn ma deri ka jigi a kan ban. 19O ra, i ta bɛganw, ani i ta fɛn o fɛn bɛ foro ra, i jija ka o bɛɛ ladon so kɔnɔ joona. Ni mɔgɔ o mɔgɔ, walama ni bɛgan o bɛgan ka to kongo ra, ni a ma na so kɔnɔ, sanbɛrɛ bɛna jigi olugu bɛɛ kan ka o bɛɛ faga.› »

20Ayiwa, Farawona ta jamana ɲamɔgɔ minw siranna Matigi Ala ta kuma ɲa, olugu ka o ta jɔnw ni o ta bɛganw lana so kɔnɔ joona. 21Nka minw ma Matigi Ala ta kuma jate, olugu ka o ta jɔnw ni o ta bɛganw to kongo ra yi.

22Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Bere ta k’a kɔrɔta san fɛ, janko sanbɛrɛ ye jigi mɔgɔw ni bɛganw kan, ani binw bɛɛ, Misiran jamana ra.»

23Musa k’a ta bere kɔrɔta san fɛ. Matigi Ala ka sanpɛrɛn ni sanbɛrɛ jigi; sanmanamana kɛra dugukolo yɔrɔ bɛɛ ra. Matigi Ala ka sanbɛrɛ jigi Misiran jamana bɛɛ kan. 24Sanbɛrɛ tun bɛ jigira; sanmanamana tun bɛ yɔrɔ bɛɛ. A tun juguyara kosɛbɛ; kabini Misiran jamana kɛra jamana ye, o ɲɔgɔn tun ma deri ka kɛ fɔlɔ. 25Sanbɛrɛ jigira Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ ra; fɛn o fɛn tun bɛ foro ra, adamaden fara bɛgan kan, sanbɛrɛ ka o bɛɛ halaki. Sanbɛrɛ ka binw bɛɛ faga, ka yiriw bɛɛ karikari. 26Izirayɛlimɔgɔw tun siginin bɛ jamana yɔrɔ min na, Gosɛni mara ra, o yɔrɔ dɔrɔn le tora; sanbɛrɛ ma se o yɔrɔ le ma.

27Farawona ka Musa ni Haruna wele, k’a fɔ o ye ko: «Sisan kɔni ne jarakira; Matigi Ala ta le ye can ye. Ne ni ne ta mɔgɔw le jarakira. 28Aw ye Matigi Ala daari ne ye, a ye sanpɛrɛn ni sanbɛrɛ lalɔ ten. Ne bɛna a to aw ye taga; ne tɛna aw lalɔ tuun.»

29Musa k’a fɔ Farawona ye ko: «Ni ne bɔra dugu kɔnɔ tuma min na, ne bɛna ne boro kɔrɔta Matigi Ala ma, k’a daari. Sanpɛrɛn ni sanbɛrɛ bɛna lɔ; janko i ye a lɔn ko dugukolo ye Matigi Ala ta le ye. 30Nka ne k’a lɔn ko hali ni o kɛra, ele ni i ta jamana ɲamɔgɔw tɛna sɔn ka siran Matigi Ala ɲa hali belen.»

31Ayiwa, sɛnɛfɛn minw tun denna ka ban, ani sɛnɛfɛn minw tun ka fiyeren bɔ i n’a fɔ lɛn, sanbɛrɛ ka o bɛɛ cɛn. 32Nka alikama* ni ɲɔ, sanbɛrɛ ma olugu cɛn sabu olugu tɛ fiyeren joona.

33Ayiwa, Musa bɔra Farawona ta so ka taga dugu kɔ fɛ. A ka a boro kɔrɔta san fɛ Matigi Ala ma, k’a daari. Sanpɛrɛn ni sanbɛrɛ lalɔra. Sanji ma ben tuun.

34Farawona k’a ye ko sanji ni sanpɛrɛn ni sanbɛrɛ bɛɛ lɔra minkɛ, a belen tora a ta kojugukɛ ra. A k’a jusukun gbɛlɛya tuun, a ni a ta jamana ɲamɔgɔw. 35Farawona jusukun gbɛlɛyara, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na; a ma sɔn k’a to Izirayɛlimɔgɔw ye taga fiyewu.

10

Tɔɔrɔ seeginan: fɔɲɔ nana ni tɔnw ye

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Taga Farawona fɛ tuun. Ne le ka ale ni a ta jamana mɔgɔw jusukun gbɛlɛya, janko ka ne ta tagamasiyɛnw kɛ o cɛ ra, o ye a ye; 2ani janko ne ka Misirankaw tɔɔrɔ cogo min na, ni ne ta tagamasiyɛnw ye, i ye o bɛɛ lakari i denw, ani i mamadenw ye. Aw bɛɛ ka kan k’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»

3Musa ni Haruna tagara Farawona fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «Matigi Ala, Heburuw ta Ala ko, ko lon juman le i bɛna sɔn ka i yɛrɛ majigi a le ye dɛ? A ko i ye a ta mɔgɔw bla o ye taga ale bato. 4A ko ni i ma sɔn ka ale ta mɔgɔw bla o ye taga, sini a bɛna tɔnw bla ka na Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ ra. 5Tɔnw bɛna i ta dugukolo yɔrɔ bɛɛ datugu fɔ mɔgɔ tɛna se ka dugukolo yɔrɔ si ye. Sanbɛrɛ ma se ka sɛnɛfɛn minw cɛn, tɔnw bɛna o bɛɛ domu; yiri o yiri bɛ kongo ra, o bɛna o bɛɛ flaburuw ɲimi. 6O bɛna don i ta bon kɔnɔ, ka i ta bonkɔnɔyɔrɔw fa, ani i ta jamana ɲamɔgɔw ta bonw, ani Misirankaw bɛɛ ta bonw. Kabini i faw ni i bɛmaw bɛ nin jamana ra yan, fɔ ka na se bi ma, o ɲa ma kojugu min ɲɔgɔn ye ban, o le bɛna kɛ.»

Musa ni Haruna ka o fɔ minkɛ, o bɔra Farawona ta so kɔnɔ ka taga.

7Ayiwa, Farawona ta jamana ɲamɔgɔw ko a ma ko: «O tuma cɛ nin bɛna an sɛgɛ tan le tuma bɛɛ wa? I t’a to o ye taga Matigi Ala, o ta Ala bato wa? Hali bi i belen m’a lɔn ko Misiran jamana bɛ halakira ka taga le wa?»

8Ayiwa, o ka Musa ni Haruna wele tuun ka na Farawona fɛ. Farawona ko o ma ko: «Aw ye taga Matigi Ala, aw ta Ala bato. Nka jɔn ni jɔn le bɛna taga aw ra?» 9Musa ka Farawona jaabi ko: «An bɛɛ lo; an ta kanbelenw, ani an ta cɛkɔrɔbaw, ani an dencɛw ni an denmusow bɛɛ; hali an ta sagaw, ani an ta baw, ani an ta misiw bɛɛ bɛ taga, sabu an bɛna ɲanagbɛba le kɛ ka Matigi Ala, an ta Ala bonya.»

10Farawona ko: «K’a fɔ ko ne bɛna aw bla ka taga ni aw ta musow ni aw ta denw ye, ko Matigi Ala bɛ aw fɛ, ne tɛ o kɛ fiyewu; ne k’a lɔn ko aw bɛ kojugu dɔ le miirira. 11Aw ka min fɔ, o tɛ kɛ. Aw cɛw dama le ye taga Matigi Ala bato, sabu aw ko ten le.»

O kɔ, o ka Musa ni Haruna gbɛn ka bɔ Farawona ɲa kɔrɔ.

12Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «I ta bere mina i boro k’a kɔrɔta Misiran jamana kunna, ka tɔnw bɔ k’a kɛ Misiran jamana kan caman, o ye bin bɛɛ ɲimi, ani fɛn o fɛn tora sanbɛrɛ tɛmɛnin kɔ.» 13Musa ka a ta bere kɔrɔta Misiran jamana kunna. Matigi Ala ka fɔɲɔba dɔ lawuri ka bɔ terebɔyanfan na. O fɔɲɔ nana o lon tere bɛɛ, ani su bɛɛ. O dugusagbɛ sɔgɔma, fɔɲɔ nana ni tɔnw ye caman; 14tɔnw bɔra ka don Misiran jamana ra. Jamana yɔrɔ bɛɛ fara tɔnw na, tɔn camanba. A ɲɔgɔn tun ma kɛ ka ye, a ɲɔgɔn fana tɛna kɛ ka ye. 15Misiran dugukolo bɛɛ fara tɔnw na, fɔ ka yɔrɔ bɛɛ kɛ dibi ye. O ka binw bɛɛ ɲimi, ani yiridenw bɛɛ. Fɛn o fɛn tun tora sanbɛrɛ tɛmɛnin kɔ, o ka o bɛɛ domu. Flaburu foyi ma to yiri si ra, bin foyi ma to kongo ra, ni o ma min ɲimi, Misiran jamana bɛɛ kɔnɔ.

16Farawona teliyara ka Musa ni Haruna wele, ka na a fɔ o ye ko: «Ne ka aw ta Matigi Ala hakɛ ta, ka aw fana hakɛ ta. 17Nka aw ye yafa ne ma nin kelen na, ka Matigi Ala, aw ta Ala daari ne ye janko a ye nin tɔɔrɔjuguba mabɔ ne ra.»

18Musa bɔra Farawona ta so kɔnɔ ka taga Matigi Ala daari. 19Matigi Ala ka fɔɲɔba dɔ lawuri ka bɔ terebenyanfan na. O fɔɲɔ ka tɔnw bɛɛ cɛ ka taga o kɛ Kɔgɔjiwulen na. Tɔn den kelen ma to Misiran jamana yɔrɔ si ra.

20Nka o bɛɛ n’a ta, Matigi Ala ka Farawona jusukun gbɛlɛya tuun. A ma sɔn ka Izirayɛlimɔgɔw bla o ye taga.

Tɔɔrɔ kɔnɔntɔnnan: jamana bɛɛ kɛra dibi ye

21Matigi Ala ko Musa ma tuun ko: «I ta bere mina i boro k’a kɔrɔta san fɛ, janko dibikuruba ye don Misiran jamana fan bɛɛ ra; o dibi bɛna bonya fɔ k’a kɛ i n’a fɔ mɔgɔ bɛna maga a ra.» 22Ayiwa, Musa k’a ta bere kɔrɔta san fɛ; dibikuruba donna Misiran jamana fan bɛɛ ra, ka se fɔ tere saba. 23Mɔgɔw tun tɛ sera ka ɲɔgɔn ye dibi bonyakojugu fɛ. Tere saba kɛra, mɔgɔ si ma se ka bɔ a ta so kɔnɔ; nka kɛnɛ tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw ta yɔrɔ ra.

24Farawona ka Musa wele tuun k’a fɔ a ye ko: «Aw ye taga Matigi Ala, aw ta Ala bato. Aw ye taga ni aw ta denmisɛnw bɛɛ ye. Aw ta sagaw ni aw ta baw, ni aw ta misiw dɔrɔn le bɛna to yan.» 25Musa ko: «An bɛna taga fɛn minw kɛ saraka ye, ani an bɛna bɛgan minw kɛ saraka jɛnitaw ye k’a di Matigi Ala, an ta Ala ma, i ka kan k’a to an ye taga ni o ye. 26Anw kɔni bɛna taga ni an ta bɛganw bɛɛ le ye, hali kelen tɛna to an kɔ fɛ yan; sabu an bɛna o dɔw le kɛ saraka ye k’a di Matigi Ala, an ta Ala ma. Nka ni an ma se a yɔrɔ yɛrɛ ra, an bɛna min ni min kɛ saraka ye k’a di Matigi Ala, an ta Ala ma, an tɛ se ka o lɔn.»

27Nka Matigi Ala ka Farawona jusukun gbɛlɛya tuun. A ma sɔn ka Izirayɛlimɔgɔw bla o ye taga ka bɔ a ta jamana ra.

28Farawona pɛrɛnna Musa kunna, ko: «Tɛmɛ ka bɔ ne ta so kɔnɔ sisan! A dan ye kɛ nin ye. Ne kana i ye ne fɛ yan tuun; sabu ni ne ka i ye ne fɛ yan lon o lon, ne bɛ i faga o lon.» 29Musa ko: «Ayiwa, ni i ko ten, ne k’a mɛn; ne tɛna se i fɛ yan tuun.»

11

Ala ko tɔɔrɔ laban bɛna na

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Ne bɛna tɔɔrɔba kelen lase Farawona ni Misirankaw ma tuun, ka o kɛ a laban ye. O kɔ, a bɛna aw bla aw ye taga. A yɛrɛ bɛna aw gbɛn le pewu ko aw ye taga ka bɔ a ta jamana ra. 2A fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko ni aw tagatuma sera, cɛw ni musow bɛɛ ye warigbɛfɛnw ni saninmanfɛnw daari o sigiɲɔgɔnw fɛ.»

3Matigi Ala tun ka Izirayɛlimɔgɔw ko diya Misirankaw ye kosɛbɛ. Farawona ta jamana ɲamɔgɔw, ani Misirankaw bɛɛ tun bɛ Musa yɛrɛ bonyara kosɛbɛ.

4Ayiwa, Musa tagara a fɔ Farawona ye ko Matigi Ala ko, ko su cɛmancɛ ra, ale bɛna tɛmɛ Misiran jamana kɔnɔ; 5ko dencɛ fɔlɔ bɛɛ bɛna sa Misiran jamana kɔnɔ. Masacɛ Farawona ni a ta masaya bɛɛ, o dencɛ fɔlɔ tɛna to; hali jɔnmuso gbansan min bɛ mugu si, o fana dencɛ fɔlɔ tɛna to, bɛganw fana den fɔlɔw cɛmanw tɛna to. 6Kulekanba caman bɛna bɔ Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ ra. Sabu o ko ɲɔgɔn ma deri ka kɛ fɔlɔ, a ɲɔgɔn yɛrɛ fana tɛna kɛ tuun. 7Nka Izirayɛlimɔgɔw fɛ, hali wuru tɛna kasi, k’a fɔ ko a bɛ sɔngɔra mɔgɔ ra, walama bɛgan na; a bɛna o kɛ janko faranfasi min bɛ Misirankaw ni Izirayɛlimɔgɔw cɛ Matigi Ala fɛ, aw ye o lɔn. 8O tuma ra i ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ bɛna o kinbiri gban ne kɔrɔ, k’a fɔ ne ye ko: «Taga, i ni i ta nɔfɛmɔgɔw bɛɛ.» O le kɔ, ne bɛ sɔrɔ ka bɔ ka taga ni ne ta mɔgɔw ye.

Musa ka o kumaw fɔ minkɛ, a dimininba bɔra Farawona ta so ka taga.

9Ayiwa, Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye kabini a damina ra ko: «Farawona tɛna sɔn ka aw lamɛn. O bɛna kɛ sababu ye k’a to ne ye dɔ fara ne ta kabakow kan, ka ne ta sebagaya yira Misiran jamana kɔnɔ.»

10Ayiwa, Musa ni Haruna ka o kabakow kɛ Farawona ɲa na, nka Matigi Ala ka Farawona jusukun gbɛlɛya, a ma sɔn k’a to Izirayɛlimɔgɔw ye taga ka bɔ a ta jamana ra.

12

Jɔnyaban ɲanagbɛ

1Ayiwa, ka Musa ni Haruna to Misiran jamana ra, Matigi Ala k’a fɔ o ye, ko: 2«Nin karo le bɛna kɛ karo fɔlɔ ye; ale le bɛna kɛ san karo fɔlɔ ye aw fɛ. 3Aw ye a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye, ko: ‹San o san, nin karo tere tan, gba bɛɛ kelen kelen ye sagadennin kelen, walama badennin kelen mina; lu bɛɛ kelen kelen ni a ta sagaden walama baden. 4Ni lu min mɔgɔw man ca, olugu ni o sigiɲɔgɔnw ye jɛn bɛgan kelen na, ka kaɲa ni mɔgɔw hakɛya ye. Mɔgɔ hakɛya min bɛ se ka bɛgan kelen domu k’a ban, aw ye o da le jate mina. 5A ka kan ka kɛ bɛganden cɛman le ye, fiyɛn tɛ min na, min ka san kelen sɔrɔ fana. 6Aw ye a mina k’a bla ka se fɔ karo tere tan ni naani ma. Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ bɛna o bɛganden faga karo tere tan ni naaninan wulada fɛ. 7Aw bɛna a sogo ɲimi bon min kɔnɔ, aw ye a jori dɔ seriseri o bon donda kɛrɛfɛyɔrɔ fla ni a sanfɛyɔrɔ ra. 8O su kelen na, aw ye a sogo jɛni k’a domu; aw ye a ni burufunubari le domu, ani ɲuguflaburu kunaman dɔ. 9Aw kana a kɛnɛ domu, walama a barabaranin; aw ye a kuturu le jɛni; a kun, ni a senw, ni a kɔnɔfɛnw. 10Aw man kan k’a to a tɔ ye si. Ni a tɔ min sira, aw ye o jɛni ka a sisi fɔ k’a kɛ buguri ye. 11Aw bɛna a domu cogo min na, o flɛ nin ye: aw bɛ aw ta deregew don ka aw yɛrɛ cɛsiri, ka aw ta sanbaraw don aw senw na, ka aw ta tagamabere mina aw boro; aw ye a domu teliya ra. Jɔnyaban ɲanagbɛ* lo; aw ye o kɛ ka Matigi Ala bonya.

12« ‹Bi su nin yɛrɛ ra, ne bɛna tɛmɛ Misiran jamana yɔrɔ bɛɛ ra, ka Misiran jamana den fɔlɔ cɛmanw bɛɛ faga; k’a ta mɔgɔw ra, ka taga a bla bɛganw na. Ne bɛna kiti ben Misiran batofɛnw bɛɛ kan; sabu ne le ye Matigi Ala ye. 13Nka aw bɛna kɛ bon min kɔnɔ, jori le bɛna kɛ tagamasiyɛn ye o bondaw ra. Ni ne ka jori ye, ne bɛ tɛmɛ aw ta bonw kan. O cogo ra ni ne nana kɛ Misirankaw faga ye tuma min na, o tɔɔrɔw tɛna se aw ma.

14« ‹Nin lon bɛna kɛ aw fɛ hakirijigilonba le ye tuma bɛɛ. Aw bɛna ɲanagbɛba kɛ o lon na, ka Matigi Ala bonya. O ye kɛ sariya dablabari ye aw fɛ, ani aw ta duruja nataw bɛɛ fɛ.› »

Burufunubari ɲanagbɛ

15Matigi Ala k’a fɔ tuun ko: «Aw bɛna burufunubari domu fɔ tere wolonfla. K’a damina a tere fɔlɔ ra, burufunufɛn si man kan ka ye aw ta sow kɔnɔ tuun; sabu ni mɔgɔ o mɔgɔ ka burufununin domu, o tere wolonfla kɔnɔ, o tigi bɛ faran ka bɔ Izirayɛli ta jamanadenw na. 16A tere fɔlɔ ra, aw bɛna jamalajɛnba kɛ, ka Matigi Ala bato. A tere wolonflanan fana ra, aw bɛna jamalajɛnba kɛ tuun ka Matigi Ala bato. Mɔgɔ si man kan ka baara kɛ o lon fla ra; aw bɛ se ka aw ta tobiriw dɔrɔn le kɛ.

17«Aw ye to ka burufunubari ɲanagbɛ kɛ san o san, ka aw hakiri jigi ko o lon yɛrɛ le ra ne ka aw kɛ jɛnkuru jɛnkuru, ka aw labɔ Misiran. Aw ye o lon bla danna ka o ɲanagbɛ kɛ, a ye kɛ sariya dablabari ye aw ni aw denw fɛ. 18San karo fɔlɔ, k’a damina a tere tan ni naani wulada fɛ, fɔ ka taga se a tere mugan ni kelen wulada fɛ, aw ye burufunubari le domu. 19O tere wolonfla bɛɛ kɔnɔ, burufunufɛn si man kan ka ye aw si ta so kɔnɔ; sabu ni mɔgɔ o mɔgɔ ka burufununin domu, lonan fara dugulen kan, o tigi bɛ faran ka bɔ Izirayɛlimɔgɔw ta jɛn ra o lon na. 20Burufunufɛn bɛ buru o buru ra, aw kana o domu. Bɛɛ ka kan ka burufunubari le domu a ta so kɔnɔ.»

Jɔnyaban ɲanagbɛ saraka

21Ayiwa, Musa ka Izirayɛli cɛkɔrɔbaw bɛɛ wele k’a fɔ o ye ko: «Aw bɛɛ ye taga sagaden kelen walama baden kelen mina, gba bɛɛ ni a ta, k’a faga ka Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ. 22Aw ye sagaden kannatigɛ k’a jori kɛ minan dɔ kɔnɔ, ka izopeyiri flaburu dɔw su o jori ra, ka o jori seriseri bonda sanfɛyɔrɔ ra, ani a kɛrɛfɛyɔrɔ fla ra. Mɔgɔ si kana bɔ a ta so kɔnɔ fɔ ka taga dugu gbɛ. 23Ni Matigi Ala nana kɛ tɛmɛ ye, ka kɛ Misirankaw faga ye tuma min na, ni a ka jori ye bonda min sanfɛyɔrɔ ni a kɛrɛfɛyɔrɔ fla ra, a bɛ tɛmɛ o bon kan; a tɛna sɔn ninminamɛlɛkɛ ye don aw ta bon kɔnɔ ka aw faga. 24Aw ye nin sariyaw sira tagama, ka o kɛ sariya dablabariw ye aw ni aw ta durujaw fɛ wagati bɛɛ. 25Matigi ka layiri ta ko a bɛna jamana min di aw ma, ni aw tagara se o jamana ra tuma o tuma, aw ye to ka nin landa saninman kɛ. 26Ni aw ta denw ka aw ɲininka ko: ‹Nin landa kɔrɔ ye di aw fɛ?› 27Aw ye a fɔ o ye ko: ‹Nin ye Jɔnyaban saraka le ye; an bɛ o kɛ ka Matigi Ala, an ta Ala bonya, sabu ka an to Misiran, tuma min na Matigi Ala ka Misirankaw den fɔlɔw faga, a tɛmɛna Izirayɛlimɔgɔw ta sow kan, a ma se olugu ma; a ka o kisi.› »

Ayiwa, Musa ka o kumaw bɛɛ fɔ minkɛ, o tuma ra mɔgɔw bɛɛ ka o kinbiri gban dugu ma, ka Matigi Ala bato.

28O kɔ, Izirayɛlimɔgɔw tagara o ta sow kɔnɔ. Matigi Ala tun ka fɛn o fɛn fɔ Musa ni Haruna ye, o ka o bɛɛ kɛ.

Tɔɔrɔ tannan: Misirankaw dencɛ fɔlɔw sara

29Ayiwa, su cɛmancɛ ra, Matigi Ala ka Misiran jamana den fɔlɔw bɛɛ faga. K’a ta Misiran masacɛba yɛrɛ den fɔlɔ ra, ka taga a bla fɔ Misiran kasoden gbansanw den fɔlɔw ra, ani bɛganw den fɔlɔw bɛɛ. 30A kɛra ten, Farawona ni a ta jamana ɲamɔgɔw ni Misirankaw bɛɛ wurira dugutarama fɛ. Kasikanbaw ni kulekanbaw tun bɛ bɔra jamana yɔrɔ bɛɛ ra; sabu so si ma to, ni saya ma kɛ min na.

31O su yɛrɛ fɛ, Farawona ka Musa ni Haruna wele k’a fɔ o ye ko: «Aw ye teliya ka taga ka bɔ ne ta mɔgɔw cɛ ra, aw ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ; aw ye taga Matigi Ala bato i n’a fɔ aw k’a fɔ cogo min na. 32Aw ye taga ni aw ta misiw, ani aw ta sagaw, ani aw ta baw ye, i n’a fɔ aw k’a fɔ cogo min na. Aw ye taga Ala daari ne ye.» 33Misirankaw gbanna Izirayɛlimɔgɔw ra, ko o ye bɔ; o tun kɔrɔtɔra ko Izirayɛlimɔgɔw ye bɔ o ta jamana ra; sabu o tun bɛ a miirira ko olugu Misirankaw bɛɛ le bɛna sa. 34Izirayɛlimɔgɔw ka o ta mugu nɔɔninin ta, k’a sɔrɔ a tun ma funu fɔlɔ; o ka o ta burugbasiminanw bɛɛ siri o ta faniw na, ka o la o kamankun na.

35Ayiwa, Musa tun ka min fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye, o ka o kɛ. O ka minan warigbɛramanw, ani minan saninlaman ni faniw daari Misirankaw fɛ. 36Matigi Ala ka Izirayɛlimɔgɔw ko diya Misirankaw ye fana. Izirayɛlimɔgɔw ka fɛn o fɛn daari o fɛ, o ka o bɛɛ di o ma. Izirayɛlimɔgɔw ka Misirankaw ta fɛnw cɛ o cogo le ra ka o borolakolon to.

37Izirayɛlimɔgɔw bɔra Ramusɛsi dugu kɔnɔ, ka taga se Sukɔti. Minw tun bɛ o sen na olugu tun bɛ mɔgɔ waga kɛmɛ wɔɔrɔ bɔ (600 000); musow ni denmisɛnw ma jate.38O tagatɔ, siya wɛrɛ mɔgɔ caman tugura o kɔ; bɛgan caman tun bɛ olugu fana fɛ: misiw, ani sagaw, ani baw.

39Izirayɛlimɔgɔw bɔtɔ Misiran, o tun ka mugu nɔɔninin min ta, k’a sɔrɔ a ma funu fɔlɔ, o ka o le jɛni ka o kɛ buru ye ka o domu; sabu Misirankaw tun bɛ gbanna o ra ko o ye bɔ minkɛ, o ma se ka domunifɛn ta o yɛrɛ boro.

40Izirayɛlimɔgɔw tun ka san kɛmɛ naani ni san bisaba le kɛ Misiran. 41O san kɛmɛ naani ni san bisaba dafalon yɛrɛ le ra Matigi Ala ka Izirayɛlimɔgɔw kɛ jɛnkuru jɛnkuru, ka o bɛɛ labɔ Misiran. 42O kosɔn o su bɛna bla a danna Matigi ye, ka kɛ ɲanagbɛsu ye, sabu Matigi Ala ka o su bla danna, ka Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran jamana ra o su fɛ. Izirayɛlimɔgɔw ni o ta durujaw bɛɛ ka kan ka o su bla danna fana, ka o kɛ ɲanagbɛsuba ye ka Matigi Ala bonya.

Jɔnyaban ɲanagbɛ domuni ta sariya

43Matigi Ala k’a fɔ Musa ni Haruna ye tuun ko: «Jɔnyaban ɲanagbɛ sariya ye nin ye: jamana wɛrɛ mɔgɔ man kan k’a saraka domu. 44Ni jɔn dɔ bɛ aw fɛ, aw ka min san, aw ka kan k’a kɛnɛsigi fɔlɔ, sani a ye Jɔnyaban ɲanagbɛ* domuni kɛ. 45Nka lonan tɛmɛbaga, ani baaraden, olugu si man kan k’a domu. 46Aw ka kan k’a domu bon le kɔnɔ. Mɔgɔ si kana bɔ ni a sogo dɔ ye kɛnɛ ma; aw man kan k’a kolo dɔ kari fana.

47«Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ka kan ka Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ. 48Lonan minw siginin bɛ aw fɛ, ni o dɔ b’a fɛ ka Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ ka Matigi Ala bonya, cɛ o cɛ bɛ a ta so, olugu bɛɛ ka kan ka kɛnɛsigi fɔlɔ; ni o kɛra, a bɛ se ka Jɔnyaban ɲanagbɛ kɛ. O tuma, a bɛ kɛ i ko Izirayɛlimɔgɔ dɔ. Nka ni mɔgɔ o mɔgɔ ma kɛnɛsigi, o tigi man kan ka Jɔnyaban ɲanagbɛ domuni kɛ. 49O sariya kelen le bɛ Izirayɛlimɔgɔw ni lonanw bɛɛ kan.»

50Matigi Ala ka ci min fɔ Musa ni Haruna ye, Izirayɛlimɔgɔw ka o kɛ k’a dafa. 51O lon yɛrɛ ra, Matigi Ala ka Izirayɛlimɔgɔw ta gbaw tugutugu ɲɔgɔn kɔ, ka o kɛ jɛnkuru jɛnkuru, ka o labɔ Misiran jamana ra.

13

Burufunubari ɲanagbɛ ni dencɛ fɔlɔw ta ko

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: 2«Izirayɛlimɔgɔw dencɛ fɔlɔw bɛɛ bla danna ka o kɛ ne ta ye. Mɔgɔw dencɛ fɔlɔw, ani bɛganw ta den fɔlɔ cɛmanw bɛɛ; sabu o ye ne ta le ye.»

3Musa k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Aw ye aw hakiri to nin lon na, aw bɔra Misiran jɔnya ra lon min na; sabu Matigi Ala ka aw labɔ Misiran ni a yɛrɛ ta sebagaya baraka le ye. O kosɔn aw kana burufununin domu o lon na. 4Aw bɛna bɔ bi le, nin karo ra, min ye Abibu karo13.4 Abibu karo, o ye Yahudiyaw ta san karo fɔlɔ ye. ye.

5«Matigi Ala karira aw bɛmaw ye ko a bɛna Kanaanakaw, ni Hɛtikaw, ni Amɔrikaw, ni Hevikaw, ni Yebusikaw ta jamana le di aw ma, nɔnɔ ni li bɛ woyo o jamana min na. Ni Matigi Ala nana aw ladon o jamana ra tuma min na, san o san, ni nin karo sera, aw ye Jɔnyaban ɲanagbɛ* kɛ ka Matigi Ala bonya. 6Aw bɛna burufunubari domu fɔ tere wolonfla. A tere wolonflanan bɛna kɛ ɲanagbɛba ye ka Matigi Ala bonya. 7Bɛɛ bɛna burufunubari le domu fɔ tere wolonfla. Burufununin man kan ka sɔrɔ aw ta bonw si kɔnɔ; burufunufɛn si man kan ka ye yɛrɛ jamana yɔrɔ si ra fana.

8«O ɲanagbɛ wagati ra, aw ka kan k’a ɲafɔ aw ta denw ye ko: ‹Matigi Ala ka koba min kɛ an ye an bɔtɔ Misiran, an bɛ nin kɛra ka an hakiri jigi o le ra.› 9Nin ɲanagbɛ bɛna kɛ hakirijigifɛn le ye aw fɛ, ka kɛ i n’a fɔ tagamasiyɛn aw borow ra, ani aw tenw kan. A bɛna aw hakiri jigi, ko aw ka kan ka to ka Matigi Ala ta sariya ko fɔ tuma bɛɛ; sabu Matigi Ala le ka aw labɔ Misiran a ta sebagaya baraka ra. 10O le kosɔn aw bɛna to ka nin landa kɛ a wagati ra san o san.

11«Matigi Ala karira aw ni aw bɛmaw ye, ko a bɛna Kanaanakaw ta jamana di aw ma; ni a nana o jamana kɛ aw ta ye tuma min na, ka aw ladon o jamana ra, 12o tuma aw bɛna aw dencɛ fɔlɔw bɛɛ di Matigi Ala ma, hali aw ta bɛganw ta den fɔlɔ cɛmanw. O den cɛmanw ye Matigi Ala ta le ye.

13«Ni faliden lo, aw ye sagaden, walama baden dɔ di a nɔ ra, k’a kunmabɔ. Ni aw t’a fɛ k’a kunmabɔ, o tuma aw ye o faliden kan kari k’a faga. Aw ka kan ka aw yɛrɛ dencɛ fɔlɔw fana kunmabɔ.

14«Ayiwa, ni aw dencɛw nana aw ɲininka lon dɔ ko: ‹Nin kɛkun ye mun ye aw fɛ?› Aw ye a fɔ o ye ko: ‹An bɛ nin kɛ, sabu Matigi Ala ka an kunmabɔ ka bɔ jɔnya ra Misiran, a ta sebagaya baraka ra. 15Farawona tun t’a fɛ ka sɔn fiyewu k’a to an ye taga minkɛ, Matigi Ala ka Misiran jamana den fɔlɔ cɛmanw bɛɛ faga; k’a damina mɔgɔw ta den fɔlɔw ra, fɔ ka taga se bɛganw ta den fɔlɔw ma. O le kosɔn an bɛ bɛganden fɔlɔ cɛmanw bɛɛ di Ala ma saraka ye, ka an yɛrɛ dencɛ fɔlɔw bɛɛ kunmabɔ.›

16«Ayiwa, nin bɛna kɛ hakirijigifɛn le ye aw fɛ, ka kɛ i n’a fɔ tagamasiyɛn, aw boro ra walama aw ten kan. Aw ka kan ka aw hakiri jigi a ra ko Matigi Ala le ka aw labɔ Misiran jɔnya ra a ta sebagaya baraka ra.»

Ala blara Izirayɛlimɔgɔw ɲa ka bɔ Misiran

17Tuma min na Farawona sɔnna k’a to Izirayɛlimɔgɔw ye taga, Ala m’a to o ye tɛmɛ Filisikaw ta jamana sira fɛ, k’a sɔrɔ o sira le ka surun. A tun k’a lɔn ko ni o ka o sira ta, ni o ka taga bɛn nin siya wɛrɛw ye minw b’a fɛ ka o kɛrɛ, o bɛna siran, ka o ta miiriya yɛlɛma, ka kɔsegi Misiran tuun. 18O le kosɔn Ala k’a to o munumununa kongokolon sira fɛ, ka taga fɔ Kɔgɔjiwulen fan fɛ.

Izirayɛlimɔgɔw bɔra Misiran ni o ta kɛrɛkɛminanw ye o boro.

19Musa ka Yusufu kolow ta ka taga ni o ye o boro; sabu sani Yusufu tun ye sa, a tun k’a balemacɛw jagboya ko o ye kari ale ye. A tun k’a fɔ o ye ko: «Sigiya t’a ra, Ala bɛna na, ka na aw labɔ yan; ni ne sara, aw tagatɔ, aw ye taga ni ne kolow ye13.19 Nin kuma tun fɔra Damina 50.25, ani Yosuwe 24.32..»

20Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw bɔra Sukɔti, ka taga o ta fanibonw lɔ Etamu, kongokolon kɛrɛ fɛ.

21Ayiwa, Matigi Ala yɛrɛ le tun bɛ o ɲa, ka sira yira o ra. Tere fɛ, sankaba jamijan dɔ le tun bɛ kɛ o ɲa, ka sira yira o ra. Su fɛ, a tun bɛ kɛ tasumamana jamijan dɔ ye, ka yeelen bɔ o ye, janko o ye tagama su ni tere.

22Sankaba jamijan tun tɛ bɔ o ɲa fiyewu tere fɛ; tasumamana jamijan fana tun tɛ bɔ o ɲa su fɛ.

14

Farawona ka Izirayɛlimɔgɔw nɔgbɛn

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: 2«A fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko o ye kɔsegi ka na sigi Pi Hayirɔti yɔrɔ kɛrɛ fɛ, Migidɔli ni kɔgɔji cɛ. Aw ye aw ta fanibonw lɔ yi le, ka ɲasin Baali Sefɔn ma, kɔgɔji kɔrɔ. 3Ni o kɛra, Farawona bɛna a miiri ko aw tununa kongokolon kɔnɔ, ko aw ma tagayɔrɔ lɔn aw yɛrɛ ra tuun; ko aw kɛra i ko kasodenw, kongokolon kɔnɔ. 4Ne bɛna Farawona jusukun gbɛlɛya fɔ a bɛna wuri ka aw nɔgbɛn; nka ne bɛna ale ni a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ halaki ka ne ta sebagaya yira. O ra Misirankaw bɛɛ bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»

Matigi Ala ka min fɔ, Izirayɛlimɔgɔw ka o kɛ.

5Ayiwa, o nana taga a fɔ Misiran masacɛ Farawona ye ko Izirayɛlimɔgɔw tagara. O yɔrɔnin bɛɛ, Farawona ni a ta jamana ɲamɔgɔw nimisara o tagako ra. O ko: «Mun kosɔn an k’a to o tagara dɛ? An tun ka kan ka o to yan, o ye baara kɛ an ye.» 6Farawona k’a ta sowotoro labɛn, k’a ta kɛrɛkɛdenw bɛɛ cɛ, o ka gban Izirayɛlimɔgɔw kɔ. 7Sowotoroɲuman minw labɛnnin lo ka ɲa kɛrɛ kama, a ka o kɛmɛ wɔɔrɔ ta, ka fara Misiran sowotoro tɔw kan. Sowotorow bɛɛ labɛnnin tun lo, o bɛɛ bɛ ni o ta kɛrɛkɛdenw ye. 8Matigi Ala ka Misiran masacɛ Farawona jusukun gbɛlɛya, fɔ Farawona tugura Izirayɛlimɔgɔw kɔ, k’a sɔrɔ Izirayɛlimɔgɔw ja siginin le tun bɔra Misiran ka taga, hali siranya ma kɛ o ra.

9Misirankaw ta kɛrɛkɛjama, ani Farawona ta sow bɛɛ, ani a ta sowotorow, ani a ta sotigiw, olugu ka Izirayɛlimɔgɔw nɔ gbɛn fɔ ka taga se o ma Pi Hayirɔti yɔrɔ ra, ka ɲasin Baali Sefɔn yɔrɔ ma; Izirayɛlimɔgɔw tun ka o ta fanibonw lɔ o yɔrɔ le ra, kɔgɔjida ra.

10Izirayɛlimɔgɔw nana flɛri kɛ k’a ye ko Farawona ni Misirankaw bɛ olugu kɔ, fɔ ka surunya o ra yɛrɛ. O ja tigɛra kosɛbɛ. O ka kɛ kule ye, ka kɛ Matigi Ala tɔgɔ wele ye, ko a ye olugu dɛmɛ.

11O ko Musa ma ko: «O tuma, anw sudonyɔrɔ le tun ma sɔrɔ Misiran wa, badi? A kɛra di i ka an labɔ yi ka na ni an ye kongokolon kɔnɔ yan, ka na a to an ye sa yan gbansan? 12Ka an to Misiran, an tun ka o le fɔ i ye. An tun ko i ye an to ɲasuma ra, an ye baara kɛ Misirankaw ye; sabu o tun ka fisa an ma sani an ye na sa kongokolon kɔnɔ yan tan.»

13Musa ka o jaabi ko: «Aw ye to yɔrɔ kelen na, aw kana siran. Matigi Ala bɛna aw kisi cogo min na bi, aw bɛna o ye; sabu aw ɲa bɛ Misiranka minw na tan bi, aw ɲa tɛna la olugu dɔ kan tuun fiyewu. 14Matigi Ala yɛrɛ le bɛna o kɛrɛ aw nɔ ra; aw ye je dɔrɔn.»

Ala ka Izirayɛlimɔgɔw latɛmɛ kɔgɔji cɛ ma

15Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Mun kosɔn i bɛ kulera ko ne ye aw dɛmɛ? A fɔ jama ye ko o ye sira ta ka taga. 16Ele Musa, ele ye i ta bere ta i boro k’a kɔrɔta kɔgɔji kunna. Ji bɛna cɛtigɛ fla ye, Izirayɛlimɔgɔw bɛna tagama ka tɛmɛ dugukolo jalan kan. 17Ne min ye Matigi Ala ye, ne bɛna Misirankaw jusukun gbɛlɛya, k’a to o ye don aw kɔ. O cogo le ra, ne bɛna Farawona ni a ta kɛrɛkɛjama, ani a ta sowotorow, ani a ta sotigiw bɛɛ halaki, ka ne ta sebagaya yira. 18Ni ne nana Farawona ni a ta sowotorow ni a ta sotigiw bɛɛ halaki, ka ne ta sebagaya yira tuma min na, o tuma Misirankaw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.»

19Matigi ta mɛlɛkɛ min tun bɛ to ka kɛ Izirayɛlimɔgɔw ɲa fɛ, ale bɔra o ɲa fɛ, ka yɛlɛma o kɔ fɛ. Sankaba jamijan min tun bɛ o ɲa fɛ, o fana bɔra o ɲa fɛ, ka yɛlɛma o kɔ fɛ. 20A tagara lɔ Misirankaw ni Izirayɛlimɔgɔw cɛ. A kɛra dibi ye Misirankaw ta fan na, ka kɛ yeelen ye Izirayɛlimɔgɔw ta fan na. A kɛra ten, o jɛnkuru fla ma se ka gbara ɲɔgɔn na o su bɛɛ ra.

21Ayiwa, Musa k’a boro kɔrɔta kɔgɔji kunna. Matigi Ala ka fɔɲɔba dɔ lawuri ka bɔ terebɔyanfan na. O fɔɲɔ fiyɛra su bɛɛ ra, ka kɔgɔji ɲɔni, fɔ k’a cɛtigɛ fla ye, ka dugukolo jalan kɛ a cɛ ma. 22Izirayɛlimɔgɔw donna, ka tagama dugukolo jalan kan ka kɔgɔji cɛtigɛ. Ji taranna fla ye, ka wuri ka lɔ o kininboro ni o numanboro fɛ, i ko kogo. 23Misirankaw fana gbanna Izirayɛlimɔgɔw kɔ. Farawona ta sow, ani a ta sowotorow, ani a ta sotigiw, o bɛɛ donna Izirayɛlimɔgɔw kɔ kɔgɔji cɛ ma. 24Dugugbɛda fɛ, Matigi Ala tora sankaba jamijan tasumaman ra, ka Misirankaw ta kɛrɛkɛjama flɛ; a ka o ta tagama ɲagami.

25A ka o ta sowotorow senw don bɔgɔ ra ka o cɛn; o ma se ka taga kosɛbɛ tuun. Misirankaw k’a ye ten minkɛ, o ko: «An ye bori ka bɔ Izirayɛlimɔgɔw kɔrɔ; Matigi Ala yɛrɛ le bɛ an kɛrɛra ka di o ma.»

26Matigi Ala ko Musa ma ko: «I boro kɔrɔta kɔgɔji kunna sisan, janko ji ye kari ka jigi Misirankaw ni o ta sowotorow ni o ta sotigiw kan.» 27Musa k’a boro kɔrɔta kɔgɔji kunna. Dugugbɛda fɛ, kɔgɔji kɔsegira a nɔ ra. Misirankaw ko o bɛ bori ka bɔ, nka Matigi Ala ka ji kari ka jigi o bɛɛ kan. 28Farawona ni a ta kɛrɛkɛdenw, ani a ta sowotorow, ani a ta sotigi minw bɛɛ tun donna kɔgɔji ra Izirayɛlimɔgɔw kɔ, ji karira ka kɛ olugu bɛɛ kan ka o bɛɛ datugu. Hali mɔgɔ kelen ma kisi o ra. 29Nka Izirayɛlimɔgɔw kɔni tun tagamana le ka tɛmɛ dugukolo jalan kan, ka kɔgɔji cɛtigɛ. Kɔgɔji tun wurira ka lɔ o kininboroyanfan ni o numanboroyanfan fɛ i ko kogo.

30Ayiwa, Matigi Ala ka Izirayɛlimɔgɔw kisi ka o bɔ Misirankaw boro o lon na. Izirayɛlimɔgɔw yɛrɛ ɲa ka Misirankaw suw lalanin ye kɔgɔjida ra yɔrɔ bɛɛ. 31Matigi Ala k’a ta sebagaya yira cogo min na, ka Misirankaw halaki, Izirayɛlimɔgɔw ka o ye minkɛ, o siranna Matigi Ala ɲa, ka la a ra; Musa min ye Ala ta baaraden ye, o lara ale fana ra.

15

Musa ni Izirayɛlimɔgɔw ka Ala tando

1Ayiwa, o lon na Musa ni Izirayɛlimɔgɔw ka nin dɔnkiri la ka Matigi Ala tando. O ko:

«Ne bɛna dɔnkiri la Matigi Ala ye k’a bonya,

sabu a k’a ta sebagaya yira;

a ka sotigiw ni o ta sow bɛɛ jigi kɔgɔji jukɔrɔ.

2«Matigi Ala le ye ne ta baraka ye,

ani ne ta dɔnkirila sababu.

Ale le ye ne kisibaga ye;

ne ta Ala lo, ne bɛ a tando.

Ne facɛ ta Ala lo fana, ne bɛ a tɔgɔ bonya.

3Matigi Ala ye kɛrɛkɛcɛfari le ye.

O kosɔn a tɔgɔ ye ko Matigi Ala.

4«A ka Farawona ni a ta sowotorow,

ni a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ tunu kɔgɔji ra.

A ta kɛrɛkɛcɛfariw bɛɛ tununa Kɔgɔjiwulen jukɔrɔ.

5Ji ka o bɛɛ datugu pewu;

o jigira Kɔgɔjiwulen jukɔrɔ i ko kabakuru.

6E! Matigi Ala, i boro barakaman ka i ta setigiya yira.

O boro barakaman kelen le ka i juguw ɲɔɲɔ.

7«I ta masaya bonya kosɔn,

i bɛ i juguw bɛɛ firi dugu ma

ni i dimina, i ta dimi bɛ jigi i ko tasuma,

ka o bɛɛ jɛnijɛni i ko binjalan.

8I nɛnɛkiriko kelen dɔrɔn,

o fɔɲɔ le ka jiw bɛɛ lajɛn ɲɔgɔn kan yɔrɔ kelen na.

Kɔgɔji wurira ka lɔ i ko kogo.

Ji simina, ka teren ka lɔ kɔgɔji cɛ ma.

9«An juguw tun bɛ o yɛrɛ wasora k’a fɔ ko:

‹An bɛna o gbɛn fɔ ka o mina le;

an bɛna o borofɛnw bɛɛ cɛ

k’a taran an ni ɲɔgɔn cɛ.

An bɛna an yɛrɛ dimibɔ o ra fɔ ka wasa,

an bɛna an ta kɛrɛkɛmuru bɔ ka o bɛɛ halaki.›

10Nka, Matigi Ala,

ele ka i dafɔɲɔ fiyɛ ji kan dama,

kɔgɔji ka o bɛɛ datugu.

O jigira ji jukɔrɔ i ko nɛgɛkuru;

ka jigi fɔ ji jukɔrɔyɔrɔ ra yi.

11E! Matigi Ala, batofɛn juman wɛrɛ le bɛ i ko ele?

Juman le saninyanin bɛ k’a dafa i ko ele?

Juman le ye siranyafɛnba ye, ani a ka kan ni tandori ye,

ani a bɛ kabakow kɛ i ko ele?

12«I ka i boro barakaman kɔrɔta dɔrɔn,

dugukolo dayɛlɛra ka an juguw datugu.

13I ta ɲumanya kosɔn,

i ka i ta mɔgɔw kunmabɔ.

I ta sebagaya baraka ra,

i bɛ bla o ɲa ka taga ni o ye jamana saninman na,

i yɛrɛ ka jamana min layiri ta o ye.

14«Siya tɔw ka o kibaroya mɛn minkɛ,

o siranna fɔ o bɛ yɛrɛyɛrɛra.

Filisikaw kɔni,

olugu ja tigɛra fɔ ka o hakiri ɲagami.

15Edɔmu jamanatigiw jigi tigɛra,

Mohabu jamana ta masaw kɔni,

siranya ma tɔ to olugu ra.

Kanaanakaw, siranya ka olugu baraka bɛɛ ban pewu.

16Siranyaba ni jatigɛ bɛna cun o kan

i ta sebagaya baraka kosɔn,

fɔ ka o da mina o ra,

ka o kɛ i n’a fɔ kabakuruw;

o tɛna se ka kuma,

fɔ i ta mɔgɔw bɛɛ ye tɛmɛ, Matigi Ala;

fɔ i ka i ta mɔgɔ minw kunmabɔ,

olugu bɛɛ ye tɛmɛ ka ban.

17I bɛ bla i ta mɔgɔw ɲa,

ka taga o sigi i ta kuru kan;

i yɛrɛ ka yɔrɔ min lalaga o ye, Matigi Ala.

O yɔrɔ bɛna kɛ i sigiyɔrɔ ye,

k’a kɛ i sigiyɔrɔ saninman ye.

18«Matigi Ala bɛ to a ta masaya ra wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ!»

19Ayiwa, tuma min na Farawona ta sow, ani a ta sowotorow ni a ta sotigiw bɛɛ donna kɔgɔji kɔnɔ, Matigi Ala ka kɔgɔji kari ka jigi o kan ka o bɛɛ tunu; nka Izirayɛlimɔgɔw tagamana ka tɛmɛ dugukolo jalan kan kɔgɔji cɛmancɛ ra.

20Ayiwa, Haruna kɔrɔmuso Mariyamu, min tun ye ciramuso ye, ale tun ka longan dɔ ta; muso tɔw fana ka dɔ ta ka gban a kɔ; o ka kɛ o fɔ ye, ka dɔn kɛ.

21Mariyamu tun blara tɔw ɲa; ale bɛ dɔnkiri ta, tɔw bɛ a lamina a kɔ. A tun b’a fɔra ko:

«Aw ye dɔnkiri la Matigi Ala ye,

sabu a k’a ta sebagaya yira.

A ka sotigiw ni o ta sow bɛɛ tunu kɔgɔji ra.»

Izirayɛlimɔgɔw ka kongokolon sira ta

Ji kunaman ta ko

22Ayiwa, Musa blara Izirayɛlimɔgɔw ɲa ka bɔ Kɔgɔjiwulen yɔrɔ ra, ka taga se ni o ye Suri kongokolon fan fɛ. O ka tere saba tagama kɛ kongokolon kɔnɔ, o ma ji sɔrɔ. 23O tagara se yɔrɔ dɔ ra, o yɔrɔ tɔgɔ ye ko Mara. Nka o ma se ka o yɔrɔ ji min, sabu ji tun ka kuna. O le kosɔn o ka o yɔrɔ tɔgɔ la ko «Mara»15.23 Mara kɔrɔ ye ko: kunaman.. 24Mɔgɔw ka kɛ Musa mafiyɛnya ye; o ko: «O tuma an bɛna mun le min?» 25Musa ka Matigi Ala daari kosɛbɛ. Matigi Ala ka yiri kunkurun dɔ yira a ra, ko a ye o firi ji ra. Musa ka o ta ka o firi ji ra, ji diyara. O yɔrɔ le ra Matigi Ala k’a ta sariyaw ni a ta ciw yira o ra. O yɔrɔ kelen le ra fana a ka o kɔrɔbɔ k’a flɛ. 26A k’a fɔ o ye ko: «Ni aw bɛ aw toro malɔ ka Matigi Ala, aw ta Ala kan lamɛn, ko minw terennin lo a ɲa kɔrɔ ni aw bɛ o kɛ, ni aw bɛ aw toro malɔ k’a ta cifɔninw lamɛn, ani k’a ta sariyaw bɛɛ sira tagama, o tuma, ne ka bana minw lase Misirankaw ma, ne tɛna o dɔ si lase aw ma; sabu ne le ye Matigi Ala ye, ne le bɛ aw kɛnɛya.»

27Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw bɔra o yɔrɔ ra, ka taga se Elimu. Bununji tan ni fla ni tamarosun biwolonfla le tun bɛ Elimu. O lɔra o yɔrɔ ra, ka o ta fanibonw lɔ jida ra.

16

Ala ka domuni di Izirayɛlimɔgɔw ma

1Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ bɔra Elimu, ka taga se Sinɛ kongokolon kɔnɔ. O yɔrɔ bɛ Elimu ni Sinayi kuru cɛ. O sera yi karo flanan tere tan ni looru ra, o bɔnin kɔ Misiran. 2Ayiwa, ka o to kongokolon kɔnɔ yi, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ka kɛ Musa ni Haruna mafiyɛnya ye. 3O ko Musa ni Haruna ma ko: «E! Hali ni Matigi Ala tun ka a to an ye sa Misiran jamana ra, o belen tun bɛna fisaya ni nin ye. O yɔrɔ ra an tun bɛ sigi dagababaw kɔrɔ, o fanin sogo ra; an bɛ domuni kɛ ka fa. Sisan, a flɛ, aw nana ni an ye nin kongokolon kɔnɔ yan, ka na a to kɔngɔ ye an bɛɛ faga yan gbansan!»

4Matigi Ala ko Musa ma o le ra ko: «Ne bɛna domuni lajigi aw ye ka bɔ san fɛ, i n’a fɔ sanji. Lon o lon, bɛɛ bɛna taga a ta tere domuni cɛ a ra. Ne bɛna aw kɔrɔbɔ k’a flɛ, k’a lɔn yala ni aw bɛna tagama ka kaɲa ni ne ta sariya ye, walama ni aw tɛna tagama ka kaɲa ni a ye. 5Ayiwa, lɔgɔkun tere wɔɔrɔnan, aw bɛna taga min cɛ ka na a tobi, aw ka kan ka o caya janko a ye lon tɔw ta ɲɔgɔn fla bɔ16.5 O bɛ lon tɔw ta ɲɔgɔn fla cɛ, janko o lon dugusagbɛ min ye Nɛnɛkirilon ye, mɔgɔ si kana dɔ cɛ..»

6Musa ni Haruna k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ko: «Bi wula fɛ, aw bɛna a lɔn ko Matigi Ala le ka aw labɔ Misiran jamana ra. 7Sini sɔgɔma fana, aw bɛna Matigi Ala ta nɔɔrɔ ye, sabu aw ka Matigi Ala mafiyɛnya ni kuma minw ye, a ka o mɛn; ne ni Haruna ye jɔntigiw le ye fɔ aw bɛ anw mafiyɛnya?» 8Musa ko: «Matigi Ala bɛna sogo di aw ma bi wula fɛ, aw b’a domu. Sini sɔgɔma fana, a bɛna domuni di aw ma aw b’a domu ka fa; sabu aw ka Matigi Ala mafiyɛnya ni kuma minw ye, a ka o mɛn. Anw ye jɔntigiw le ye ko aw bɛ anw mafiyɛnya? Aw ma anw le mafiyɛnya dɛ, aw ka Matigi Ala yɛrɛ le mafiyɛnya.»

9Musa ko Haruna ma ko: «A fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko o bɛɛ ye gbara ka na lɔ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, sabu o ka Matigi Ala mafiyɛnya ni kuma minw ye, a ka o mɛn.» 10Ayiwa, ka Haruna to kuma ra jama fɛ, o barara ka Matigi Ala ta nɔɔrɔ ye sankaba jamijan cɛ ma kongokolon kɔnɔ.

11Matigi Ala ko Musa ma tuun ko: 12«Ne ka Izirayɛlimɔgɔw ta mafiyɛnyakanw mɛn. A fɔ o ye ko ne ko, ko bi wula fɛ o bɛna sogo domu; sini sɔgɔma fana o bɛna domuni caman sɔrɔ. Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala, o ta Ala ye.»

13Ayiwa, wulada nana se minkɛ, a kɛra ten fana; wɔlɔnin suguya dɔw nana sigisigi yɔrɔ bɛɛ. O dugusagbɛ sɔgɔmada fɛ fana, gɔmiji ka fanibonw kɔrɔyɔrɔw bɛɛ lamini. 14Ayiwa, gɔmiji nana ban tuma min na, fɛn dɔ tora dugu ma; a tun ka misɛnmisɛn i ko sanbɛrɛ, a bɛ misɛnman, gbɛman. 15Izirayɛlimɔgɔw k’a flɛ, o m’a lɔn fɛn min lo. O ko: «Mun le ye nin ye tan16.15 Izirayɛlimɔgɔw k’a fɔ o domuni ma ko «Manu». O kɔrɔ ye ko: Mun lo? O kosɔn o domuni tɔgɔ lara ko: mane.?» Musa ka o jaabi ko: «Matigi Ala ka domunifɛn min di aw ma, o lo.

16«Matigi Ala ka ci min fɔ, o ye nin ye: ‹A ko mɔgɔ bɛɛ ye dɔ cɛ, min bɛ a ta domuta bɔ; mɔgɔ kelen, sumanikɛminan16.16 O sumanikɛminan tɔgɔ tun ye ko omɛri; a ɲa kelen bɛ bɛn litiri naani le ma. ɲa kelen. Aw ye a cɛ ka kaɲa ni aw ta sokɔnɔmɔgɔw hakɛya ye.› »

17A fɔra cogo min na, Izirayɛlimɔgɔw k’a kɛ ten. Dɔw ka caman cɛ, dɔw ka dɔɔnin dɔrɔn cɛ, ka kaɲa ni o ta sokɔnɔmɔgɔw hakɛya ye. 18Nka o nana a suma ni sumanikɛminan ye minkɛ, o k’a ye ko minw ka caman cɛ, olugu ta tɔ ma to, minw ka dɔɔnin cɛ, olugu ta ma dɛsɛ fana. Bɛɛ tun k’a ta tere domuni hakɛya le cɛ.

Sariya minw fɔra domuni ta ko ra

19Musa k’a fɔ o ye tuun ko: «Mɔgɔ si kana a ta domuni tɔ bla a ye si.» 20Nka o bɛɛ n’a ta, o ma Musa lamɛn. Dɔw ka dɔ bla ka si; tumu donna o ra, a torira. Musa dimina o kɔrɔ. 21K’a ta o lon na, sɔgɔma o sɔgɔma, min bɛ bɛn o ta tere domuni ma, bɛɛ bɛ bɔ ka o le cɛ. Ni tere tun ka gban, a tɔ min tora dugu ma o tun bɛ yeele.

22Lɔgɔkun tere wɔɔrɔnan lon, o ka tere fla ta cɛ. Mɔgɔ bɛɛ kelen kelen ta kɛra sumanikɛminan ɲa fla ye. Jama ɲamɔgɔw tagara o fɔ Musa ye. 23Musa ko: «Matigi Ala ka o le fɔ. Sini le ye Nɛnɛkirilon ye; o lon blara danna ka Matigi Ala bonya. Aw b’a fɛ ka fɛn minw jɛni, aw ye o jɛni bi. Aw b’a fɛ ka min barabara, aw ye o barabara bi. Aw ye bi ta domuni bɔ a ra k’a tɔ bla sini ɲa.» 24O k’a tɔ bla o dugusagbɛ ɲa, i n’a fɔ Musa tun k’a fɔ o ye cogo min na. O ma tori, tumu fana ma don a ra. 25Musa ko o ma o le ra ko: «Aw ka domuni min bla kunu, aw ye o domu bi; sabu bi ye Nɛnɛkirilon le ye. Bi lon blara ka Matigi Ala bonya. Aw tɛna domuni foyi sɔrɔ kongo kɔnɔ bi. 26Lɔgɔkun tere wɔɔrɔ bɛɛ ra, aw bɛna nin domuni sɔrɔ. Nka lɔgɔkun tere wolonflanan na, min ye Nɛnɛkirilon ye, aw tɛna foyi sɔrɔ.»

27O bɛɛ n’a ta, lɔgɔkun tere wolonflanan, dɔw belen bɔra ko o bɛ taga dɔ cɛ, o ma foyi sɔrɔ. 28Ayiwa, Matigi Ala ko Musa ma o le ra ko: «Tuma juman le aw bɛna sɔn ka ne ta ci fɔninw, ni ne ta sariyaw mara dɛ? 29Ayiwa, aw ye nin kuma mɛn ka ɲa kosɛbɛ; ne ka Nɛnɛkirilon di aw ma, ko aw ye nɛnɛkiri le. O le kosɔn ne bɛ lɔgɔkun tere wolonflanan domuni di aw ma a tere wɔɔrɔnan lon na. Lɔgɔkun tere wolonflanan na, aw bɛɛ ye to aw ta yɔrɔ ra. Mɔgɔ si kana bɔ a ta yɔrɔ ra.»

30O kɛra minkɛ, mɔgɔw ka to ka nɛnɛkiri lɔgɔkun tere wolonflanan na. 31Izirayɛlimɔgɔw ka o domuni tɔgɔ la ko mane. A tun bɔra simankisɛ dɔ le fɛ, min bɛ gbɛman; a tun ka timi i n’a fɔ lidɛgɛ.

32Musa ko: «Matigi Ala ka ci min fɔ, o ye nin ye: ‹A ko aw ye sumanikɛminan16.32 Sumanikɛminan: Aw ye Bɔri 16.16 flɛ. kelen fa mane ra, ka o mara aw denw ni aw mamadenw ye; janko o ɲa ye a ye. Ni o kɛra, o bɛna a lɔn ko wagati min na ne ka aw labɔ Misiran jamana ra, ko ne ka o le di aw ma, k’a kɛ aw ta domuni ye kongokolon kɔnɔ.› » 33Musa ko Haruna ma ko: «Daga dɔ ta ka sumanikɛminan ɲa kelen mane kɛ o kɔnɔ, ka o bla yɔrɔ saninman kɔnɔ, Matigi Ala ɲa kɔrɔ. O bɛna mara aw denw ni aw mamadenw ye.» 34Haruna ka mane kɛ daga kɔnɔ. Kɛsu min bɛ Ala ta jɛnɲɔgɔnya yira, a k’a bla o kɛsu ɲa fɛ, k’a mara, i n’a fɔ Matigi Ala k’a fɔ Musa ye cogo min na.

35Izirayɛlimɔgɔw ka mane domu fɔ san binaani, fɔ ka taga o se jamana dɔ ma, mɔgɔ bɛ jamana min na. O ka mane domu fɔ ka taga o don Kanaana jamana kɔnɔ.

36Mane ta sumanikɛminan min ye omɛri ye, o ɲa tan le tun bɛ don sumanikɛminanba kɔnɔ, min ye efa ye.

17

Masa ni Meriba ta ji ko

1Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ bɔra Sinɛ kongokolon kɔnɔ ka taga Refidimu. O tagatɔ, o lɔlɔra yɔrɔ dɔw ra ka kaɲa ni Matigi Ala ta kuma ye. O sera Refidimu minkɛ, o ka o ta fanibonw lɔ yi, nka o ma ji sɔrɔ k’a min. 2O wurira Musa kama, ka to ka kumajuguw fɔ a ma. O ko: «Ji di an ma, an b’a min.» Musa ka o jaabi ko: «Mun kosɔn aw bɛ kɛrɛ ɲinina ne fɛ? Mun kosɔn aw b’a fɛ ka Matigi Ala kɔrɔbɔ?» 3Jiminlɔgɔ gbanna mɔgɔw ra, o ka kɛ Musa jaraki ye; o ko: «Mun kosɔn i ka an labɔ Misiran dɛ? O tuma i tun b’a fɛ anw ni an ta denw, ani an ta bɛganw ye na sa kongokolon kɔnɔ yan jiminlɔgɔ boro le kɛ?» 4Musa ka Matigi Ala daari kosɛbɛ. A ko: «Matigi, ne bɛna mun le kɛ ni nin mɔgɔw ye sa? Ni a tɛmɛna nin kan, o bɛna ne bon ni kabakuru ye.» 5Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Bla mɔgɔw ɲa fɛ, i ye Izirayɛli cɛkɔrɔba dɔw ɲanawoloma, ka gban i yɛrɛ kɔ. I ka baji gbasi ni bere min ye, i ye o mina i boro ka taga. 6Ne bɛna lɔ i ɲa fɛ Horɛbu kuru farakuru dɔ kan. I bɛna o farakuru le gbasi ni bere ye, ka ji bɔ a ra, janko mɔgɔw ye min.»

Matigi Ala ka min fɔ, Musa k’a kɛ ten Izirayɛli cɛkɔrɔbaw ɲa na.

7O ka o yɔrɔ tɔgɔ la ko Masa ni Meriba, o kɔrɔ ye ko kɛrɛ ni kɔrɔbɔri, ko sabu Izirayɛlimɔgɔw ka kɛrɛ ɲini Musa fɛ, ani ko o tun b’a fɛ ka Matigi Ala kɔrɔbɔ k’a flɛ; o ko: «Yala Matigi Ala bɛ ni an ye wa, walama a tɛ ni an ye le?»

Amalɛki ta mɔgɔw ni Izirayɛlimɔgɔw ta kɛrɛ

8Ayiwa, Amalɛki ta mɔgɔw nana ben Izirayɛlimɔgɔw kan Refidimu ko o bɛ o kɛrɛ. 9Musa ko Yosuwe ma ko: «Cɛ dɔw ta Izirayɛlimɔgɔw cɛ ra, aw ye bɔ ka taga Amalɛki ta mɔgɔw kɛrɛ. Sini ne bɛna taga lɔ tintin kan, ni Ala ta bere ye ne boro.»

10Ayiwa, Musa ka min fɔ, Yosuwe ka o kɛ. A ni Izirayɛli cɛw tagara Amalɛki ta mɔgɔw kɛrɛ. O y’a sɔrɔ Musa ni Haruna ni Huri yɛlɛnna ka taga lɔ tintin kan. 11Ni Musa tun k’a boro kɔrɔta tuma o tuma, Izirayɛlimɔgɔw tun bɛ se sɔrɔ. Nka ni a tun k’a boro jigi dɔrɔn, Amalɛki ta mɔgɔw le tun bɛ se sɔrɔ. 12Musa boro fla bɛɛ nana sɛgɛ. Haruna ni Huri ka kabakuru dɔ ta ka o bla a kɔrɔ, a ka sigi a kan. O k’a borow mina ka o kɔrɔta; kelen lɔra a numanboro fɛ, kelen lɔra a kininboro fɛ. Musa borow kɔrɔtanin tora ten fɔ ka taga tere ban. 13A kɛra ten, Yosuwe ni a ta mɔgɔw ka se sɔrɔ Amalɛki ni a ta mɔgɔw bɛɛ kan, ka o kɛrɛ ni kɛrɛkɛmuru ye.

14Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Nin ko sɛbɛ kitabu kɔnɔ janko aw hakiri ye to a ra. A fɔ Yosuwe ye ko ne bɛna Amalɛki si tunu pewu ka bɔ dugukolo kan; mɔgɔ si hakiri tɛna to o ra tuun.» 15Musa ka sarakabɔnan dɔ lɔ o yɔrɔ ra, ka o tɔgɔ la ko Yawe Nisi, o kɔrɔ ye ko Matigi Ala ye ne ta darapo ye. 16Musa ko fana ko: «I n’a fɔ Amalɛki ta mɔgɔw sɔnna ka o boro kɔrɔta ko o bɛ Matigi Ala ta masaya kɛrɛ, o ra, kɛrɛ bɛna kɛ Matigi Ala ni Amalɛki ta siya cɛ wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ.»

18

Zetoro tagara Musa flɛ

1Ayiwa, Matigi Ala ka ko o ko kɛ Musa ni Izirayɛlimɔgɔw ye, o bɛɛ kibaroya sera Musa burancɛ Zetoro ma, min ye Madiyan sarakalasebaga ye. Matigi Ala tun k’a ta mɔgɔw, Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran cogo min na fana, Zetoro tun ka o ko mɛn. 2Musa burancɛ k’a denmuso Sefora ta, min ye Musa ta muso ye, ka taga ni a ye Musa fɛ, sabu Musa tun k’a muso bla ka taga wagati dɔ kɛ a facɛ fɛ yi. 3Zetoro tagatɔ, a ka Sefora dencɛ fla fana ta ka taga ni o ye. Musa tun ka a dencɛ kelen tɔgɔ la ko Gɛrisɔmu18.3 Gɛrisɔmu kɔrɔ ye ko: ne ye lonan ye yan. Aw ye 2.22 flɛ., ko sabu ale ye lonan le ye jamana ra. 4A tun ka tɔ kelen tɔgɔ la ko Eliyezɛri18.4 Eliyezɛri kɔrɔ ye ko: Ala le ye ne dɛmɛbaga ye., ko sabu ale facɛ ta Ala ka ale dɛmɛ, ka ale bɔsi Farawona ta muru ma.

5Musa burancɛ Zetoro, ni Musa ta muso, ni a dencɛw nana Musa sɔrɔ kongokolon kɔnɔ, Matigi Ala ta kuru kɛrɛ fɛ. Musa tun k’a ta fanibon lɔ o yɔrɔ le ra yi. 6Zetoro sera yi minkɛ, a ka cira bla Musa ma; o tagara a fɔ Musa ye ko: «I burancɛ Zetoro nana, ani i muso, ni i dencɛ fla.» 7Musa bɔra ka na a burancɛ kunbɛn. A birira a kɔrɔ k’a fo ni bonya ye, k’a boro melege a kan na k’a fo ni kanuya ye. O ka ɲɔgɔn fɛko ɲininka. O kɔ, o donna ɲɔgɔn fɛ Musa ta fanibon kɔnɔ. 8Matigi Ala ka ko minw kɛ Farawona ni Misirankaw ra, Izirayɛlimɔgɔw kosɔn, Musa ka o bɛɛ lakari a burancɛ ye. Tɔɔrɔ minw sera Izirayɛlimɔgɔw ma ka o to sira ra, ani Matigi Ala ka o kisi o tɔɔrɔw ma cogo min na, Musa ka o bɛɛ fɔ a ye fana. 9Ayiwa, Matigi ka o koɲumanba min kɛ Izirayɛlimɔgɔw ye, ka o bɔsi ka bɔ Misirankaw boro, o kibaroya ka Zetoro jusu diya kosɛbɛ.

10Zetoro ko o le ra ko: «Matigi Ala baraka, sabu ale le ka aw bɔsi Misirankaw ni Farawona boro; a k’a ta mɔgɔw bɔsi ka o bɔ Misirankaw ta jɔnya ra. 11Ne k’a lɔn sisan ko Matigi Ala le ka bon ka tɛmɛ batofɛn tɔw bɛɛ kan; sabu a ka Izirayɛlimɔgɔw kisi ka bɔ Misirankaw ta juguya kɔrɔ, ka o ta juguya ben o yɛrɛ kan.»

12Musa burancɛ Zetoro ka bɛgan dɔ faga, k’a kuturu jɛni, ka o di Ala ma saraka ye. O kɔ, a ka bɛgan dɔw kɛ saraka ye tuun; Haruna ni Izirayɛli cɛkɔrɔbaw bɛɛ nana fara Zetoro kan, ka o saraka domu Ala ɲa kɔrɔ.

Zetoro ka Musa ladi

13Ayiwa, o dugusagbɛ, Musa wurira ka sigi, ka mɔgɔw ta koɲaw ɲanabɔ. Jama lɔra Musa kunna, k’a ta sɔgɔma, fɔ ka taga wula se. 14Musa tun bɛ min bɛɛ kɛra mɔgɔw ye, Zetoro ka o ye minkɛ, a ko Musa ma ko: «Mun na i bɛ nin jama ta kow ɲanabɔra nin cogo ra? Mun kosɔn ele kelenpe le siginin bɛ, nin jamaba lɔnin bɛ i ɲa fɛ, k’a ta sɔgɔma fɔ ka na wula se?» 15Musa k’a burancɛ jaabi ko: «Mɔgɔw yɛrɛ le bɛ na ne fɛ ko ne ye o ta kiti tigɛ, ka Ala ta sariya yira o ra. 16Ni ko dɔ ka don o ni ɲɔgɔn cɛ, o bɛ na ne fɛ, ne bɛ o ɲanabɔ. Ne bɛ Ala ta ciw ni Ala ta sariyaw yira o ra.»

17Musa burancɛ Zetoro k’a fɔ Musa ye ko: «I ta baarakɛcogo man ɲi. 18I bɛna i yɛrɛ baraka ban, ka mɔgɔw fana baraka ban. Nin baara ka bon i kelen baraka ma; i kelen tɛ se k’a ɲa. 19Ayiwa, sisan ne bɛna min fɔ i ye ka i ladi, o lamɛn; Ala fana ye i dɛmɛ k’a kɛ. Ele ka kan ka kɛ daramina le ye mɔgɔw ni Ala cɛ, ka o ta kogbɛlɛnw lase Ala ma. 20I ka kan ka mɔgɔw karan Ala ta cifɔninw ni Ala ta sariyaw ra. Mɔgɔw ka kan ka tagama cogo min na, ani o ka kan ka min kɛ, i ye o bɛɛ yira o ra. 21O kɔ, i ye mɔgɔ dɔw ɲanawoloma, minw hakiri ka bon; o ye kɛ Alaɲasiranbagaw ye, ani lanamɔgɔw, ani mɔgɔ minw tɛ sɔn janfa ma. I ye o mɔgɔw le sigisigi jama kunna; i ye dɔw sigi mɔgɔ waga kelen kelen kunna, ka dɔw sigi mɔgɔ kɛmɛ kɛmɛ kunna, ka dɔw sigi mɔgɔ bilooru looru kunna, ka dɔw sigi mɔgɔ tan tan kunna. 22Olugu le bɛna kɛrɛkow ɲanabɔ lon o lon mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ. Ni ko min bonyara olugu bɛɛ ma, o ye taga ni o ye ele fɛ. Nka ko fitiniw, olugu yɛrɛ ye o ɲanabɔ yi. Ni a kɛra ten, i bɛna i yɛrɛ laganfiya dɔɔnin, olugu bɛna dɔ bɔ i ta doni na. 23Ni i k’a kɛ ten, ni a fana kɛra ko Ala ka o le fɔ, ele tɛna sɛgɛ, mɔgɔw bɛɛ jusu sumanin bɛna taga o ta so fana.»

24Musa burancɛ Zetoro ka kuma minw bɛɛ fɔ Musa ye, Musa sɔnna ka o bɛɛ kɛ. 25A ka mɔgɔ hakiriman dɔw bɔ Izirayɛlimɔgɔw ra, ka olugu kɛ o kuntigiw ye. A ka dɔw sigi mɔgɔ waga kelen kelen kunna, ka dɔw sigi mɔgɔ kɛmɛ kɛmɛ kunna, ka dɔw sigi mɔgɔ bilooru looru kunna, ka dɔw sigi mɔgɔ tan tan kunna. 26Olugu le tun bɛ mɔgɔw ta kɛrɛkow ɲanabɔ tuma bɛɛ. Ni ko min bonyara o ma, o bɛ taga ni o ye Musa fɛ. Nka ko fitini tɔw, olugu yɛrɛ le tun bɛ o bɛɛ ɲanabɔ o yɛrɛ ma.

27Ayiwa, o kɔ, Musa ka sira di a burancɛ Zetoro ma. Zetoro kɔsegira ka taga a ta jamana ra.

19

Ala ka jɛnɲɔgɔnya don ni Izirayɛlimɔgɔw ye

Izirayɛlimɔgɔw sera Sinayi kuru ma

1Izirayɛlimɔgɔw bɔnin kɔ Misiran jamana ra, a karo sabanan tere fɔlɔ, o sera Sinayi kongokolon kɔnɔ. 2O bɔra Refidimu le ka se Sinayi kongokolon kɔnɔ. O ka o ta fanibonw lɔ o yɔrɔ ra ka o ɲasin kuru ma. 3Musa yɛlɛnna kuru kunna ka taga kuma ni Ala ye. Matigi Ala ka Musa wele kuru kunna k’a fɔ a ye ko: «Nin kuma fɔ Yakuba ta mɔgɔw ye, Izirayɛlimɔgɔw, ko: 4‹Ne ka ko minw kɛ Misirankaw ra, aw ka o ye, ani ne ka aw ta i n’a fɔ bɔn19.4 Bɔn ye kɔnɔ belebele dɔ ye min baraka ka bon kosɛbɛ. bɛ a denw ta cogo mina a kaman kan, ka na ni aw ye ne yɛrɛ kɔrɔ, aw ka o ye fana.

5« ‹Ayiwa, sisan, ni aw ka ne kumakan lamɛn, ka to ne ta jɛnɲɔgɔnya ra, aw le bɛna kɛ ne ta mɔgɔ kanuninw ye ka tɛmɛ siya tɔw bɛɛ kan, sabu dugukolo bɛɛ lajɛnnin ye ne ta le ye. 6Ne bɛna aw kɛ ne ta sarakalasebagaw ye, ka aw sigi ne ta masaya ra, ka aw kɛ siya saninman ye, ka aw bla danna ne ye.› I bɛna o kuma le lase Izirayɛlimɔgɔw ma.»

7Musa jigira ka na Izirayɛli cɛkɔrɔbaw bɛɛ lajɛn. Matigi Ala ka kuma minw fɔ a ye, a ka o bɛɛ lase o ma. 8Jama bɛɛ lajɛnnin ka Musa jaabi ko: «Matigi Ala ka min o min fɔ, anw bɛna o bɛɛ kɛ.» Jama ka min fɔ, Musa tagara o lase Matigi Ala ma. 9Matigi Ala ko Musa ma ko: «Ne bɛna kɛ sankaba finman dɔ ra ka na i fɛ, janko ni ne nana kɛ kuma ye i fɛ tuma min na, mɔgɔw ye ne kumakan mɛn, ka la i ra tuma bɛɛ.»

Jama tun ka min fɔ Musa ye, Musa kɔsegira ka taga o lase Matigi Ala ma.

Ala kumana Musa fɛ tuun kuru kan

10Matigi Ala ko Musa ma tuun ko: «Taga mɔgɔw fɛ, i ye o saninya bi, ani sini, k’a fɔ o ye ko o ye o ta faniw fana ko; 11ko o ye o yɛrɛ labɛn sani sinikɛnɛ cɛ; sabu sinikɛnɛ ne bɛna jigi Sinayi kuru kan mɔgɔw bɛɛ ɲa na. 12I ye dan dɔ yira o ra kuru lamini bɛɛ ra, k’a fɔ o ye k’a gbɛlɛya ko o ye o yɛrɛ kɔrɔsi, o kana tɛmɛ o dan kan, ka yɛlɛn kuru kan, walama ka gbara a ra. Ni fɛn o fɛn gbarara kuru ra, o ka kan ka faga le; 13nka mɔgɔ man kan k’a boro maga o tigi ra. Aw ye a bon ni kabakuru le ye, walama biɲɛ, k’a faga. Ni a kɛra mɔgɔ ye o, walama bɛgan o, a ɲanaman man kan ka to. Ni buru nana fiyɛ tuma min na, o tuma le ra dɔw bɛna se ka gbara kuru ra.»

14Musa jigira ka bɔ kuru kan ka na mɔgɔw fɛ. A k’a fɔ o ye ko o ye o yɛrɛ saninya, ka o ta faniw ko. 15O kɔ, a k’a fɔ mɔgɔw ye tuun ko: «Aw ye aw yɛrɛ labɛn; sani sinikɛnɛ cɛ; aw kana gbara aw musow ra.»

16Ayiwa, lon min fɔra, o lon sɔgɔmada joona fɛ, sankurukan ni sanmanamana ni sankabafinba dɔ kɛra kuru san fɛ. Burufiyɛkan belebele dɔ bɔra, fɔ mɔgɔw bɛ yɛrɛyɛrɛ o ta fanibonw kɔnɔ, o sirankojugu fɛ. 17Ayiwa, a kɛra ten, Musa ka mɔgɔw bɛɛ labɔ kɛnɛ ma, ka taga ni o ye Ala ɲa kɔrɔ. Mɔgɔw lɔra kuru kɛrɛ fɛ.

18Sinayi kuru fan bɛɛ tun kɛra sisi ye, sabu Matigi Ala tun jigira kuru kunna tasuma ra. A sisi tun bɛ wurira i ko dibiba dɔ sisi. Kuru bɛɛ tun bɛ yɛrɛyɛrɛra ni fanga ye. 19Burufiyɛkan tun bɛ bonyara ka taga a fɛ. Ni Musa tun kumana, Matigi Ala tun bɛ a jaabi ni pɛrɛnkanba le ye i ko sanpɛrɛnkan. 20Matigi Ala jigira o cogo le ra kuru kan. A tora kuru kunna ka Musa wele. Musa yɛlɛnna ka taga a fɛ. 21Matigi Ala k’a fɔ a ye ko: «Jigi, i ye taga a fɔ mɔgɔw ye k’a gbɛlɛya o ma, ko o kana girin ka gbara kuru ra ko o bɛ ne flɛ dɛ! Ni o tɛ, o caman le bɛna faga. 22Hali sarakalasebaga minw bɛ deri ka gbara ne ra, olugu ka kan ka o yɛrɛ saninya fana, janko ne kana na kojugu dɔ kɛ o ra ka o faga.»

23Musa k’a fɔ Matigi Ala ye ko: «Mɔgɔ tɛna sɔn ka yɛlɛn Sinayi kuru kan, sabu ele yɛrɛ ka kankari la an ye k’a gbɛlɛya an ma ko an ye dan bla kuru lamini na, mɔgɔ kana tɛmɛ o dan kan.» 24Matigi Ala ko Musa ma ko: «Jigi, i ye taga; o kɔ, i ni Haruna ye yɛlɛn ka na ɲɔgɔn fɛ yan. Nka sarakalasebagaw ni mɔgɔ tɔw kana girin ko o bɛ yɛlɛn ka na ne fɛ! Ni o tɛ, ne bɛna kojugu kɛ o ra ka o faga.» 25Musa jigira ka taga mɔgɔw fɛ, ka taga o kuma fɔ o ye.

20

Ala ta sariya tan

1Ayiwa, Ala ka nin kumaw le fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye; a ko:

2«Ne le ye Matigi Ala, i ta Ala ye, min ka i labɔ Misiran jamana ra, jɔnyaso ra.

3«I kana batofɛn wɛrɛ si bato ne kɔ.

4«I kana ja si lɛsɛ i yɛrɛ ye k’a bato. Fɛn minw bɛ sankolo ra o, minw bɛ dugukolo kan o, minw bɛ dugukolo jukɔrɔ ji ra o, i kana o dɔ si bisigiya lalaga k’a bato. 5I kana i kinbiri gban o fɛnw si kɔrɔ, ka o bato. Sabu ne min ye Matigi Ala, i ta Ala ye, ne t’a fɛ i ye ne ni batofɛn wɛrɛ kanu ɲɔgɔn fɛ fiyewu. Mɔgɔ minw bɛ o terenbariyakow kɛ, ne bɛna o hakɛ bɔ o tigiw ra, k’a bɔ o ta denw na, k’a bɔ o ta denw ta denw na fana, fɔ ka taga se o ta duruja sabanan, ni a naaninan ma, sabu o bɛ ne kɔninya. 6Nka mɔgɔ minw bɛ ne kanu, ka ne ta sariyaw sira tagama, ne bɛ koɲuman kɛ olugu ye, k’a kɛ o ta denw ye, ani o ta denw ta denw, fɔ ka taga se o ta duruja waga kelennan ma.

7«I kana Matigi Ala, i ta Ala tɔgɔ fɔ gbansan, sabu mɔgɔ o mɔgɔ bɛ Matigi Ala tɔgɔ fɔ gbansan, Matigi Ala tɛna o tigi jarakibari to.

8«I ye i hakiri to Nɛnɛkirilon na k’a kɛ lon saninman ye. 9I ye baara kɛ tere wɔɔrɔ, ka i ta kow bɛɛ kɛ. 10Nka lɔgɔkun tere wolonflanan ye Matigi Ala, i ta Ala ta Nɛnɛkirilon le ye. I kana baara si kɛ o lon na; i yɛrɛ o, i dencɛ o, i denmuso o, i ta jɔncɛ o, i ta jɔnmuso o, i ta bɛganw o, hali lonan min bɛ i fɛ so kɔnɔ, o si kana baara kɛ o lon na. 11Sabu Matigi Ala ka sankolo ni dugukolo ni kɔgɔji ni a kɔnɔfɛnw bɛɛ dan tere wɔɔrɔ le kɔnɔ, ka nɛnɛkiri a tere wolonflanan. O le kosɔn Matigi Ala ka baraka don tere wolonflanan na, k’a saninya k’a bla danna.

12«I fa ni i ba bonya, janko Matigi Ala, i ta Ala bɛna jamana min di i ma, i ye sijan sɔrɔ o jamana ra.

13«I kana mɔgɔ faga.

14«I kana jɛnɛya kɛ.

15«I kana sonyari kɛ.

16«I kana faninya fɔ k’a la i mɔgɔɲɔgɔn na.

17«I kana ɲabɔ i mɔgɔɲɔgɔn ta bon fɛ; i kana ɲabɔ i mɔgɔɲɔgɔn ta muso fɛ, walama a ta jɔncɛ, walama a ta jɔnmuso, walama a ta misi, walama a ta fali; i kana ɲabɔ i mɔgɔɲɔgɔn ta fɛn si fɛ.»

Ala kumakan ka siranya bla Izirayɛlimɔgɔw ra

18Mɔgɔw bɛɛ tun bɛ sankurukan ni burufiyɛkan mɛnna. O tun bɛ sanmanamana ni sisi wuritɔ yera kuru kan. Mɔgɔw ka o ye minkɛ, o ka kɛ yɛrɛyɛrɛ ye siranya boro. O mabɔra kuru ra ka taga lɔ fɔ yɔrɔjan. 19O ko Musa ma ko: «Ele yɛrɛ ye kuma an fɛ, an bɛna i lamɛn. Matigi Ala kana kuma an fɛ tuun, ni o tɛ, an bɛna sa.»

20Musa k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Aw kana siran, sabu Ala nana ka na aw kɔrɔbɔ k’a flɛ le. A ka o kɛ janko aw ye siran a ɲa, aw kana jurumun kɛ.» 21Ayiwa, mɔgɔw lɔnin tora yɔrɔjan. Ala tun bɛ sankaba finman min na, Musa gbarara o sankaba ra.

Ala ka sariya min sigi sarakajɛnifɛn ko ra

22Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «A fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko ne ko: ‹Aw k’a ye ko ne tora fɔ sankolo ra ka kuma aw fɛ. 23O ra, aw kana batofɛn warigbɛraman, walama a saninlaman si lalaga aw yɛrɛ ye. Aw kana batofɛn wɛrɛ fara ne kan. Aw kana o kɛ fiyewu.

24« ‹Aw ye sarakabɔnan bɔgɔraman dɔ lɔ ne ye. Aw bɛna aw ta saraka jɛnitaw* ni aw ta jɛnɲɔgɔnya sarakaw* bɔ o kan, ni a kɛra sagaw ye walama baw walama misiw. Ni ne ka ne yɛrɛ yira yɔrɔ o yɔrɔ, ne bɛna na aw fɛ ka na baraka don aw ra o yɔrɔ ra.

25« ‹Ni aw bɛ sarakabɔnan lɔ ne ye, ni aw bɛ a lɔ ni kabakuru le ye, aw kana a lɔ ni kabakuru lɛsɛninw ye. Sabu ni aw bɛ kabakuru lɛsɛ ni aw ta kabakuru lɛsɛnanw ye, aw bɛna o kabakuruw lanɔgɔ le.

26« ‹Aw kana sarakabɔnan lɔ ne ye, ka yɛlɛnyɔrɔ kɛ a ra ka taga a san fɛ, ni o tɛ, aw yɛlɛntɔ ka taga saraka bɔ, mɔgɔw bɛ se ka to dugu ma ka aw ta fani jukɔrɔyɔrɔ ye.› »

21

Sariya min sigira jɔnw kosɔn

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Nin sariyaw fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko: 2‹Ni aw ka jɔn san, ni Heburu lo, a ka kan ka baara kɛ aw ye san wɔɔrɔ; nka a san wolonflanan, aw ka kan k’a bla a ye taga, a fana man kan ka foyi sara. 3Ni a kelen le tun nana aw fɛ, a kelen le ka kan ka taga fana. Ni muso tun bɛ a fɛ kakɔrɔ, a ni a muso bɛ taga. 4Ni a matigicɛ le tun ka muso di a ma, ni o muso ka dencɛw walama denmusow sɔrɔ a fɛ, muso ni denw bɛ kɛ a matigicɛ ta ye, ale kelen bɛ taga. 5Nka ni jɔncɛ yɛrɛ le ko, ko a matigicɛ ni a muso ni a denw ko ka di a ye, ko o kosɔn a t’a fɛ ka taga, 6o tuma a matigicɛ ye Ala kɛ a yɛrɛ seere ye, ka gbara ni jɔncɛ ye, k’a dɛn bonda yiri kan, walama da kɛrɛfɛyiri kan, k’a toro sɔgɔ ni biɲɛ ye. Ni o kɛra, o jɔncɛ bɛ to a matigi ta baara ra fɔ ka taga a sa.

7« ‹Ayiwa, ni dɔ k’a denmuso fiyeere jɔnya ra, o denmuso lablacogo ni jɔn tɔw ta tɛna kɛ kelen ye. 8Ni a matigicɛ tun k’a san, ko a bɛna a furu le, kɔ fɛ, a ko ma na diya a ye tuun, o tuma, a y’a to den fa ye a ta wari sekɔ a ma, ka den kunmabɔ. Matigicɛ man kan k’a fiyeere tuun siya wɛrɛ mɔgɔ ma. Ni a k’a fiyeere, a kɛra i n’a fɔ a k’a janfa le.

9« ‹Ni matigicɛ tun ka o jɔnsunguru san ko a bɛna a di a dencɛ le ma, landa min sigira sungurudenw ta furu ko ra, a ye a kɛ ka kaɲa ni o ye. 10Kɔ fɛ, ni a nana muso wɛrɛ furu tuun, a tun bɛ min kɛra muso fɔlɔ ye, dɔ man kan ka bɔ o ra; a ye a fiyɛrɛbɔ, k’a baro, ka sɔn ka jɛn ni a ye.

11« ‹Ni a ma o ko saba kɛ a ye, o tuma jɔnmuso bɛ se ka bɔ ka taga, a tɛ foyi sara.› »

Kojugu minw ka kan ni fagari ye

12« ‹Ni mɔgɔ min k’a lawuri a kama ka mɔgɔ bugɔ k’a faga, o tigi fana ka kan ka faga a ɲɔgɔn ye. 13Nka ni a tigi m’a lawuri a kama ka taga dogo a ɲa ka a faga, ni a kɛra Ala yɛrɛ ta latigɛ le ye, o tuma ne bɛna yɔrɔ dɔ yira aw ra, o mɔgɔfagabaga bɛ se ka bori ka taga dogo yɔrɔ min na. 14Nka ni mɔgɔ dɔ k’a lawuri a kama k’a mɔgɔɲɔgɔn nɛgɛ ka a faga, aw ye o tigi mina k’a faga fana, hali ni a borira ka taga dogo ne ta sarakajɛnifɛn le kɔrɔ. 15Ni mɔgɔ min k’a facɛ, walama a bamuso bugɔ, o ka kan ka mina ka faga. 16Ni mɔgɔ min ka mɔgɔ dɔ sonya ka taga a fiyeere, walama ni a sonyanin yera a boro, o son ka kan ka faga.

17« ‹Ni mɔgɔ min ka kumajugu fɔ a facɛ ma, walama a bamuso ma, o tigi ka kan ka faga.› »

Sariya min sigira mandimini kosɔn

18« ‹Ni mɔgɔ fla kɛrɛra, ni dɔ ka dɔ bugɔ ni kabakuru ye, walama ni a borokuru ye, k’a mandimi, ni a ma sa, nka a banara ka la, 19ni a nana se ka wuri ka bɔ kɛnɛ ma, ka yaalayaala ni bere ye, o tuma foyi tɛna kɛ a bugɔbaga ra. Nka a ka wagati min kɛ bana ra, a ka kan ka o sara a ye, k’a flakɛ fɔ ka taga a kɛnɛya.

20« ‹Ni matigicɛ min k’a ta jɔncɛ, walama a ta jɔnmuso bugɔ ni bere ye fɔ k’a faga, o hakɛ ka kan ka bɔ o matigicɛ ra. 21Nka ni o jɔn tora nin na ka tere kelen walama tere fla kɛ, foyi man kan ka kɛ a matigicɛ ra, sabu a ta wari lo.

22« ‹Ni cɛ dɔw kɛrɛkɛtɔ ka muso lasiritɔ dɔ ɲɔni k’a ben, ni muso kɔnɔ ka cɛn, k’a sɔrɔ foyi wɛrɛ ma kɛ a yɛrɛ ra, muso cɛ bɛna warida dɔ ben o cɛ kan, a bɛna o sara muso cɛ ye kititigɛbagaw ɲa kɔrɔ. 23Nka ni ko wɛrɛ le ka kɛ muso ra, o tuma o juru bɛ sara cɛ ra ka kaɲa ni sariya ye: ni min ka mɔgɔ faga, o tigi ka kan ka faga a ɲɔgɔn ye, 24ni min ka mɔgɔ ɲa ci, o ta bɛ ci a ɲɔgɔn ye; ni min ka mɔgɔ ɲin bɔn, o ta bɛ bɔn a ɲɔgɔn ye; ni min ka mɔgɔ boro kari, o ta bɛ kari a ɲɔgɔn ye; ni min ka mɔgɔ sen kari, o ta bɛ kari a ɲɔgɔn ye; 25ni min ka mɔgɔ jɛni, o fana bɛ jɛni a ɲɔgɔn ye; ni min ka mɔgɔ mandimi, o fana bɛ mandimi a ɲɔgɔn ye; ni min ka mɔgɔ bugɔ k’a yɔrɔ dɔ funu, o tigi fana ka kan ka bugɔ k’a yɔrɔ dɔ funu.

26« ‹Ni mɔgɔ min k’a ta jɔncɛ walama a ta jɔnmuso bugɔ fɔ k’a ɲa kelen ci, o tigi ka kan k’a labla a ɲa kosɔn. 27Ni a k’a bugɔ fɔ k’a ɲin kelen le kari, a ka kan k’a labla fana a ɲin kosɔn.› »

Sariya min sigira bɛganw ta mandimini ko ra

28« ‹Ayiwa, ni misi dɔ ka mɔgɔ tu, cɛ walama muso, k’a faga, o ka kan ka o misi bon ni kabakuru ye k’a faga. A sogo man kan ka domu. Nka foyi man kan ka kɛ misitigi yɛrɛ ra. 29Nka ni misi tun bɛ deri ka mɔgɔw tu kakɔrɔ, ni o ko fɔra a tigi ye, ni a ma sɔn k’a janto a ra, ayiwa, ni o misi ka mɔgɔ faga, cɛ walama muso, misi ka kan ka bon ni kabakuru ye k’a faga, k’a tigi fana faga k’a fara a kan. 30Nka ni misi ka min faga, ni o ta mɔgɔw sɔnna ko misitigi ye warida dɔ sara k’a nin kunmabɔ, o tuma a bɛna o warida sara k’a nin kunmabɔ.

31« ‹Ayiwa, ni o misi ka den dɔ le tu k’a faga, cɛden, walama musoden, o sariya kelen le bɛna o ko ɲanabɔ. 32Nka ni misi ka jɔn le tu k’a faga, cɛ walama muso, misitigi ka kan ka warigbɛ garamu kɛmɛ saba di o jɔn matigicɛ ma; o bɛ misi bon ni kabakuru ye k’a faga.

33« ‹Ni mɔgɔ dɔ ka dinga dɔ dayɛlɛ, walama k’a sogi, k’a to yi, a m’a datugu, ni misi dɔ, walama fali dɔ benna a kɔnɔ ka faga, 34o dinga sogibaga ka kan ka o bɛgan sara, k’a wari di bɛgantigi ma; nka misi su bɛ kɛ ale yɛrɛ ta ye.

35« ‹Ni mɔgɔ dɔ ta misi ka mɔgɔ wɛrɛ ta misi tu k’a faga, misi min ka turi kɛ, o bɛ fiyeere k’a wari taran o ni ɲɔgɔn cɛ; o bɛ misi faganin sogo taran o ni ɲɔgɔn cɛ fana. 36Nka ni a kɛra ko o misi tun bɛ deri ka misi tɔw tu, ni misitigi k’a lɔn, nka a ma sɔn k’a janto a ra, o tuma a ta misi ka misi min faga, a bɛ o misi ɲɔgɔn sara ni misi wɛrɛ ye; misi su bɛ kɛ ale yɛrɛ ta ye.

Sariya min sigira sonw kosɔn

37« ‹Ni mɔgɔ dɔ ka misi, walama saga, walama ba sonya k’a faga, walama k’a fiyeere, ni misi lo, a kan ka misi looru le di a ɲɔgɔn ye. Ni saga lo, walama ba, a ka kan ka o ɲɔgɔn naani le di.› »

22

1« ‹Ni son dɔ minana su fɛ k’a sɔrɔ a b’a fɛ ka don bon kɔnɔ, ni o k’a bugɔ fɔ k’a faga, kiti tɛna kɛ o ra. 2Nka ni a minana tere fɛ le, ni o k’a faga, o tuma a fagabaga jarakira. Ni son minana tere fɛ, a ka fɛn minw sonya, a ka kan ka olugu sara le. Ni foyi tɛ a boro k’a sara, o tuma o ye a yɛrɛ fiyeere k’a kɛ a ta sonyari jurusara ye. 3Ayiwa, ni a kɛra ko a ka misi, walama fali, walama saga, walama ba le sonya, ni a ɲanaman yera a boro, a ka kan ka o misi, walama o fali, walama o saga, walama o ba sonyanin ɲɔgɔn fla le di.› »

Sariya min sigira walifɛnw kosɔn

4« ‹Ni mɔgɔ min k’a lawuri a kama k’a to a ta bɛganw ye dɔ ta siman cɛn, walama ka dɔ ta rɛzɛnforo cɛn, bɛgantigi bɛna a yɛrɛ ta foro simanw ni a ta rɛzɛnw bɛɛ ra ɲumanman di o forotigi ma a sara ye. 5Ni mɔgɔ dɔ ka tasuma don, ni tasuma tagara se binɲaga ma, ka bonya ka taga don dɔ ta foro ra, ka taga o tigi ta siman tigɛnin, walama siman senin tigɛbari, walama a sebari jɛni, min ka o tasuma don, o tigi ka kan ka forotigi ta siman sara a ye.

6« ‹Ni mɔgɔ dɔ ka wari, walama fɛn wɛrɛ karifa a mɔgɔɲɔgɔn ma ko a ye a mara a ye, ni o k’a sonya a fɛ so kɔnɔ, ni son ka mina, a ka kan ka o fɛn ɲɔgɔn fla sara o tigi ye. 7Nka ni son ma ye, o tuma wari, walama fɛn tun karifara min ma, o tigi ye Ala kɛ a seere ye, ka kari ko ale yɛrɛ le ma o fɛn ta.

8« ‹Ayiwa, ni mɔgɔ fla jigira ɲɔgɔn na, misi, walama fali, walama saga, walama fani, walama fɛn dɔ wɛrɛ kosɔn, ko a tun tununa o fɛ, ni o fla bɛɛ ko o ta tun lo, o tuma o ye taga ni o ko ye Ala ɲa kɔrɔ. Ni Ala ka min jaraki, o tigi bɛna o fɛn tununin ɲɔgɔn fla sara tɔ kelen ye.

9« ‹Ni mɔgɔ dɔ ka fali, walama misi, walama saga, walama ba, walama bɛgan suguya wɛrɛ di a mɔgɔɲɔgɔn ma ko a ye a mara, ni o bɛgan ka sa, walama ni a yɔrɔ dɔ ka kari, walama ni o k’a sonya k’a sɔrɔ mɔgɔ ma bɔ a kala ma, 10o tuma, karifa kɛra min ma, o ka kan ka kari Ala ra a tɔɲɔgɔn ɲana, ko ale boro ma maga a ra. Ayiwa, bɛgantigi ye sɔn o kariri ma; o tuma karifa kɛra min ma, o man kan ka foyi sara tuun. 11Nka ni bɛgan sonyana a ta so le kɔnɔ, o tuma a ka kan k’a ɲɔgɔn sara bɛgantigi ye. 12Ni a kɛra ko wara dɔ le k’a faga k’a domu, a ye na ni wara datɔ ye ka na o yira, janko o ye kɛ a seere ye. Ni o kɛra, a man kan ka o bɛgan sara tuun.

13« ‹Ni dɔ ka bɛgan singa a mɔgɔɲɔgɔn fɛ, ni o bɛgan yɔrɔ dɔ ka kari, walama ni a ka faga, k’a sɔrɔ bɛgantigi yɛrɛ tɛ yi, min ka bɛgan singa, o ka kan k’a ɲɔgɔn sara bɛgantigi ye. 14Nka ni a kɛra ko bɛgantigi yɛrɛ tun bɛ yi, min ka bɛgan singa, o man kan ka foyi sara tuun. Ni a kɛra ko a tun ka bɛgan ta a fɛ sara le ra, o wari le bɛna kɛ a sara ye.› »

Sariya min sigira sunguruw ta ko ra

15« ‹Sunguru min ma cɛko lɔn, ni a fana ma mamina fɔlɔ, ni cɛ dɔ ka o sunguru nɛgɛ ka jɛn ni a ye, o cɛ ka kan k’a furunaforo bɔ k’a di sunguru facɛ ma, k’a furu.

16« ‹Ni sunguru facɛ ma sɔn k’a denmuso di a ma, o bɛɛ n’a ta, cɛ ka kan ka o sunguru furunaforo sara, ka kaɲa ni furunaforo sariya ye.› »

Ko minw ka kan ni fagari ye

17« ‹Muso o muso bɛ subagaya kɛ, aw ye o faga, aw kana a to yi.

18« ‹Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka jɛn ni bɛgan ye, aw ye o tigi faga.

19« ‹Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka saraka bɔ batofɛn wɛrɛw ye, ni Matigi Ala kelenpe tɛ, aw ye o tigi mina k’a faga.

Sariya minw sigira ɲanibagatɔw kosɔn

20« ‹Aw kana kojugu kɛ lonanw na, walama ka o jɔnyamina, sabu aw fana tun ye lonanw le ye Misiran jamana ra.

21« ‹Muso cɛ saninw, ani feritaninw, aw kana olugu tɔɔrɔ. 22Ni aw ka o tɔɔrɔ, ni o kasira ka ne tɔgɔ wele, ne Matigi Ala, ne bɛna o kasikan mɛn, sigiya tɛ o ra. 23Ne bɛna dimi aw kɔrɔ kosɛbɛ, k’a to aw juguw ye aw faga kɛrɛ ra ni kɛrɛkɛmuru ye. O tuma aw yɛrɛw ta musow le bɛna kɛ muso cɛ saninw ye, aw ta denw bɛ kɛ feritaninw ye.

24« ‹Ni aw ka wari juru don aw ta siyamɔgɔ fagantan dɔ ra, aw kana a kɛ i ko jurunantigi tɔw b’a kɛ cogo min na; aw kana a fɔ ko a ye wari dɔ fara a kan k’a sara aw ye.

25« ‹Ni i ka i mɔgɔɲɔgɔn ta deregeba mina a fɛ i ta juru kosɔn, i ka kan k’a kɔsegi a ma sani tere ye ben; 26sabu i b’a sɔrɔ ko o dɔrɔn le b’a fɛ k’a yɛrɛ datugu. Ni i ka o mina a ra, a bɛna mun le kɛ k’a yɛrɛ datugu su fɛ ka la? Ni a kasira, ka ne tɔgɔ wele, ne bɛna a kasikan mɛn, sabu ne bɛ hina.

Ala bonyacogo ani saninyari

27« ‹Aw kana Matigi Ala tɔgɔ cɛn, walama ka kumajugu fɔ aw ta jamana ɲamɔgɔ dɔ ma.

28« ‹Ni siman sera, walama ni rɛzɛn sera, aw man kan ka mɛɛn ka na ni siman fɔlɔ ye, walama rɛzɛn fɔlɔ, ka na o di ne ma saraka ye. Aw ka kan ka aw dencɛ fɔlɔw fana bla danna, ka o kɛ ne ta ye. 29O cogo kelen na fana, aw ye aw ta misiw ni aw ta sagaw ni aw ta baw fana den fɔlɔw di ne ma saraka ye. Nka o woronin ka kan ka to o ba kɔrɔ fɔlɔ, fɔ tere wolonfla. O tere seeginan le ra, aw bɛ sɔrɔ ka o di ne ma.

30« ‹Aw bɛɛ ka kan ka kɛ mɔgɔ saninmanw ye, ka kɛ ne ta ye.

« ‹Ni wara ka bɛgan o bɛgan faga kongo kɔnɔ k’a domu, aw kana o tɔ domu. Aw ye o di wuruw ma.› »

23

Sariya min sigira barakantanw kosɔn

1Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye tuun ko: «Ko min tɛ can ye, aw kana yaala ka o lakari. Aw kana jɛn ni mɔgɔjuguw ye ka faninya la mɔgɔ ra. 2Aw kana tugu jama nɔ fɛ, ka kojugu kɛ. Aw fana kana tugu jama kɔ, ka sɔn ka kɛ ko dɔ seere ye min tɛ ko terennin ye. 3Aw kana kiti tigɛ k’a diya mɔgɔ dɔ ra ko a tigi ye fagantan ye.

4«Ni i bɛnna ni i jugu ta misi tununin ye, walama a ta fali, i ye a gbɛn ka taga a di a ma. 5Ni i ka i jugu ta fali dɛsɛnin ye doni kɔrɔ, hali ni a dɛmɛlɔgɔ tɛ i ra, i ye a dɛmɛ.

6«Aw kana kiti ben fagantan kan kititigɛyɔrɔ ra k’a ta jo bɔsi a ra.

7«Aw kana sɔn ka mɔgɔ jaraki faninya kan, ka mɔgɔ jarakibari, walama mɔgɔ terennin faga; sabu ne tɛ mɔgɔjugu jarakibari to.

8«Aw kana sɔn ka bonyafɛn mina mɔgɔ fɛ, ka kiti diya a tigi ra; sabu bonyafɛn bɛ mɔgɔ yerikɛbagaw ɲa fiyen, ka mɔgɔ terenninw ta kuma jɛngɛ.

9«Aw kana lonan jɔnyamina; lonanya ye min ye, aw yɛrɛ ka o silɔn, sabu aw fana tun ye lonanw le ye Misiran jamana ra.»

Nɛnɛkirisan ni Nɛnɛkirilon ta sariya

10«San wɔɔrɔ kɔnɔ aw ka kan ka aw ta dugukolo sɛnɛ k’a siman tigɛ. 11Nka a san wolonflanan, aw ye o yɔrɔ dugukolo to yi pewu, janko a ye a yɛrɛ sɔrɔ. Ni o kɛra, dɛsɛbagatɔ minw bɛ aw cɛ ra, olugu fana bɛna dɔ sɔrɔ a ra k’a domu. Ni a tɔ min ka to olugu kɔ, kongosogow bɛna o domu. Aw ka kan ka o kelen le kɛ aw ta oliviyeforow ni aw ta rɛzɛnforow ra.

12«Aw ye baara kɛ tere wɔɔrɔ; a tere wolonflanan, aw ye nɛnɛkiri, janko aw ta misiw, ni aw ta faliw, ni aw ta jɔnw, ni aw ta lonanw bɛɛ ye nɛnɛkiri.

13«Ne min ye Matigi Ala ye, ni ne ka fɛn o fɛn fɔ aw ye, aw ye tagama ka kaɲa ni o le ye. Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi kosɛbɛ, aw kana batofɛn wɛrɛ si tɔgɔ fɔ aw da ra. Mɔgɔ si yɛrɛ man kan ka batofɛn wɛrɛ tɔgɔ mɛn aw da ra.»

Sariya minw sigira ɲanagbɛw kosɔn

14«Ayiwa, san o san, aw ka kan ka ɲanagbɛ saba le kɛ ne ye, ka ne bonya. 15A fɔlɔ, aw ka kan ka burufunubari ɲanagbɛ* kɛ. Ni Abibu karo sera, ka kaɲa ni wagati latigɛnin ye, i n’a fɔ ne k’a fɔ aw ye cogo min na, aw ka kan ka burufunubari le domu fɔ tere wolonfla; sabu aw bɔra Misiran jamana ra o karo le ra. O ɲanagbɛ ra, mɔgɔ si kana na ne ɲa kɔrɔ fana yɔrɔ saninman na, ka na ne bato, k’a sɔrɔ foyi tɛ a boro k’a di ne ma saraka ye.

16«Ayiwa, o kɔ, aw bɛ fɛn minw sɛnɛ aw ta foro kɔnɔ, ni aw bɛ o simankura kun fɔlɔ tigɛ tuma o tuma, aw ye simantigɛ ɲanagbɛ kɛ.

«Ni san yɛlɛmana fana, ni aw bɛ aw ta forow yiridenw ladon tuma min na, aw ye simanladon ɲanagbɛ kɛ.

17«O cogo ra, san o san, cɛw bɛɛ ka kan ka na siɲaga saba ne Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ka na saraka bɔ ne ye o ɲanagbɛw ra.

18«Ni aw b’a fɛ ka bɛgan saraka* bɔ ne ye, aw kana o jori ni burufununin kori ɲɔgɔn na. Sarakasogo turu fana man kan ka bla ka si. 19Aw ka kan ka na ni aw ta simankura kun fɔlɔ ye Matigi Ala, aw ta Ala ta batoso kɔnɔ. Aw kana badennin tobi ni a ba ta nɔnɔ ye23.19 Ka badennin tobi ni a ba ta nɔnɔ ye: o tun bɛ se ka kɛ o yɔrɔ mɔgɔw ta landa dɔ ye; Izirayɛlimɔgɔw tun man kan ka o ɲɔgɔn kɛ..»

Ala ka layiri min ta Izirayɛlimɔgɔw ye

20Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Ne bɛna mɛlɛkɛ dɔ ci aw ɲa fɛ, janko o ye aw kɔrɔsi sira ra. Ne ka yɔrɔ min labɛn aw ye, a bɛna taga aw ladon yi. 21Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi o mɛlɛkɛ ra. Aw ye a lamɛn; aw kana a sɔsɔ; ni o tɛ, a tɛna aw ta hakɛ yafa aw ma dɛ! Sabu a bɛ a ta baara kɛra ne tɔgɔ le ra. 22Nka ni aw k’a lamɛn, ani ne ka fɛn o fɛn fɔ aw ye, ni aw ka o kɛ, o tuma ne bɛna aw juguw kɛrɛ aw ye, ka aw kɛrɛkɛɲɔgɔnw kɛrɛ aw ye. 23Ne ta mɛlɛkɛ bɛna bla aw ɲa fɛ, ka taga aw ladon Amɔrikaw, ani Hɛtikaw, ani Perezikaw, ani Kanaanakaw, ani Hevikaw, ani Yebusikaw ta jamana ra. Ne bɛna o mɔgɔw bɛɛ halaki. 24Nka aw man kan ka biri o ta batofɛnw kɔrɔ ka o bato fiyewu; aw kana saraka bɔ o ye. Aw kana o mɔgɔw ta kokɛcogow ladegi. Aw ye o halaki le ka o ban pewu, ka o ta batofɛnw bɛɛ cici, ani o bɛ kabakurujan minw sɔn. 25Aw ka kan ka baara kɛ Matigi Ala, aw ta Ala le ye. Ni o kɛra, ne bɛna baraka don aw ta domuni ni aw ta ji ra, ka bana mabɔ aw ra. 26Aw ta jamana ra, muso si kɔnɔ tɛna cɛn; muso si tɛna kɛ den worobari ye fana. Ne bɛna aw si janya.

27«Siya min o min bɛ aw ɲa fɛ, ne bɛna siranyaba le bla olugu bɛɛ ra, sani aw ye se o ma. Aw bɛna se siya o siya ma, ne bɛna o bɛɛ gbɛn aw ɲa. Ne bɛna a to aw juguw bɛɛ ye bori aw ɲa. 28Ne bɛna o ja wuri, k’a to o bɛɛ ye bori aw ɲa. Ne bɛna Hevikaw, ni Kanaanakaw, ni Hɛtikaw gbɛn ka o bɔ aw ɲa. 29Nka ne tɛna o bɛɛ gbɛn ka bɔ aw ɲa san kelen dɔrɔn. Ni o tɛ, jamana lakolon bɛna to, waraw bɛna caya, ka to ka ben aw kan.

30«Ne bɛna to ka o jamana mɔgɔw gbɛn aw ɲa dɔɔnin dɔɔnin le, fɔ aw ye na caya ka se ka jamana bɛɛ fa.

31«Ne bɛna aw ta jamana dan sigi; k’a ta Kɔgɔjiwulen da ra, ka taga a bla fɔ Filisikaw ta jamana kɔgɔjida ra, ani k’a ta kongokolonba dan na, ka taga a bla fɔ Efirati bada ra. Ne bɛna o jamanaw mɔgɔw bɛɛ don aw boro. Aw bɛna o bɛɛ gbɛn ka bɔ aw ɲa.

32«Aw kana jɛnɲɔgɔnya si don ni o ye, walama ni o ta batofɛnw ye.

33«Aw kana sɔn o ye sigi aw ta jamana ra, janko o kana na a to aw ye ne hakɛ ta; sabu ni o sigira ni aw ye, a laban, aw bɛna o ta batofɛnw bato. O fana bɛna kɛ sababu ye ka aw lafiri.»

24

Ala ka jɛnɲɔgɔnya don ni Izirayɛlimɔgɔw ye

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Yɛlɛn ka na kuru kan ne fɛ yan; ele ni Haruna, ani Nadabu, ani Abihu24.1 Nadabu ni Abihu ye Haruna dencɛw le ye., ani Izirayɛli cɛkɔrɔba biwolonfla. Nka ni aw nana, aw ye to yɔrɔjan ka aw ɲa biri dugu ma ka ne bato.

2«O kɔ, ele Musa kelen dɔrɔn le ye gbara ne ra; olugu kana gbara ne ra. Mɔgɔ tɔw fana kana yɛlɛn ni aw ye.»

3Ayiwa, Matigi Ala ka sariya ni ci minw fɔ Musa ye, Musa tagara o bɛɛ fɔ mɔgɔw ye. Jama bɛɛ jɛnna ka Musa jaabi ko: «Matigi Ala ka min o min fɔ, anw kɔni bɛna o bɛɛ kɛ.»

4Ayiwa, Matigi Ala ka kuma minw bɛɛ fɔ Musa ye, Musa ka o bɛɛ sɛbɛ. O kɔ, a wurira sɔgɔmada joona fɛ, ka sarakajɛnifɛn dɔ lɔ kuru kɛrɛ fɛ, ka kabakurujan tan ni fla lɔlɔ fana ka kaɲa ni Izirayɛlimɔgɔw ta gba tan ni fla tɔgɔw ye. 5A ka Izirayɛli kanbelen dɔw ci ko olugu ye saraka jɛnitaw* faga Matigi Ala ye, ka misitoranw faga, k’a kɛ ninsɔndiya saraka* ye. 6Musa ka o misitoranw jori tarancɛ kɛ minan dɔw kɔnɔ, k’a tɔ seriseri sarakajɛnifɛn kan.

7O kɔ, a tun ka Ala ta sariyaw, ani a ta ciw sɛbɛ jɛnɲɔgɔnya Kitabu min kɔnɔ, a ka o ta k’a karan ni kanba ye jama bɛɛ ɲa na. O bɛɛ k’a fɔ ko: «Matigi Ala ka kuma o kuma fɔ, an bɛna o bɛɛ le kɛ a cogo yɛrɛ ra.»

8Ayiwa, Musa tun ka jori min kɛ minanw kɔnɔ, a ka o ta k’a seriseri mɔgɔw kan, k’a fɔ o ye ko: «Matigi ka jɛnɲɔgɔnya min don ni aw ye, k’a ta sariyaw bɛɛ fɔ aw ye, nin jori le ye o jɛnɲɔgɔnya sarati ye.»

9Ayiwa, Musa yɛlɛnna kuru kan, ani Haruna ni Nadabu ni Abihu ni Izirayɛli cɛkɔrɔba biwolonfla. 10O ka Izirayɛli ta Ala ye. A senkɔrɔyɔrɔ tun bɛ i ko safiri lulu min bɛ manamana, k’a nɔɔrɔ kɛ i ko sankolo yɛrɛ nɔɔrɔ. 11Nka Matigi Ala ma foyi kɛ o mɔgɔw ra. O ka Ala ye; o kɔ, o ka domuni kɛ, ka minni kɛ.

Musa yɛlɛnna kuru kunna tun

12Matigi Ala ko Musa ma ko: «Yɛlɛn ka na kuru kunna ne kɔrɔ yan, i ye lɔ yan. Ne ka sariyaw ni kumaw sɛbɛ kabakuru walaka minw kan, ne bɛna o di i ma, janko i ye Izirayɛlimɔgɔw karan o ra.»

13Musa yɛlɛnna kuru kunna, ani a ta baaraden Yosuwe. 14Nka sani o ye taga, Musa k’a fɔ cɛkɔrɔbaw ye ko: «Aw ye an kɔnɔ yan, fɔ an ye sekɔ ka na. Haruna ni Huri bɛ ni aw ye yan. Ni aw b’a fɛ ka ko dɔ ɲanabɔ, aw ye taga olugu fɛ.»

15Ayiwa, ka Musa yɛlɛntɔ to kuru kunna, sankaba ka kuru datugu. 16Matigi Ala ta nɔɔrɔ tora Sinayi kuru kan. Sankaba ka kuru datugu ka se fɔ tere wɔɔrɔ. A tere wolonflanan, Matigi Ala tora sankaba kɔnɔ ka Musa wele. 17Izirayɛlimɔgɔw ka Matigi Ala nɔɔrɔ ye o ɲa ra. A kɛra i n’a fɔ tasuma farimanba le bɛ jɛnina kuru san fɛ. 18Musa donna sankaba kɔnɔ ka to ka yɛlɛn ka taga kuru kunna yi. A tora o yɔrɔ ra yi ka tere binaani ni su binaani kɛ.

25

Fanibon saninman lalagacogo

Ala ka Fanibon lalagacogo yira Musa ra

1Matigi Ala kumana Musa fɛ, ko: 2«A fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko o ye na ni o borofɛn dɔw ye ka na o di ne ma. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛna sɔn k’a di ni ŋaninyaɲuman ye, aw ye o bɛɛ ta mina. 3O bɛna min di, o ye nin ye: sanin, ani warigbɛ, ani siranɛgɛ, 4ani sagasi jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛnfani fiyɛnman, ani basiw, 5ani sagajigi gbolo min logira k’a wulen, ani gbolojalan, ani akasiyayiri, 6ani fitinaturu, ani kasadiyanan minw bɛ kɛ ka turu saninman ni wusunan lalaga, 7ani onikisi lulu, ani lulu wɛrɛ minw bɛna kɛ ka saninderege ni disirafɛn masiri. 8Aw ye fanibon saninman dɔ lalaga ne ye, janko ne ye sigi aw cɛ ra. 9Ne bɛna o fɛnw bisigiya min yira aw ra, aw ka kan ka fanibon saninman ni a minanw bɛɛ lalaga o cogo kelen le ra.»

Kɛsu min bɛ Ala ta jɛnɲɔgɔnya yira

10«Aw ye kɛsu dɔ lalaga ni akasiyayiri ye. A janya ye kɛ nɔngɔn25.10 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa fla ni tarancɛ, a bonya ye kɛ nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ, a lɔ fana ye kɛ nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ.11Aw ye sanin yɛrɛworo la a yɔrɔ bɛɛ kan; a kɔkanyɔrɔ ni a kɔnɔnɔyɔrɔ bɛɛ. Ka sanin kɛ k’a konkonda lamini. 12Aw ye sanin gbasi, k’a koori, ka wo kɛ a ra; aw ye o ɲɔgɔn naani lalaga, ka o dondon kɛsu fan naani na; ka fla don fan kelen na, ka tɔ fla don fan tɔ kelen na. 13Aw ye akasiyayiri dɔw lɛsɛ, k’a kɛ bere fla ye. Ka sanin gbasi k’a la o berew yɔrɔ bɛɛ ra. 14O berew le bɛna don sanin koorininw wow ra kɛsu fan fla ra, ka to ka kɛsu ta ni o ye. 15O berew ka kan ka to o wo koorininw na tuma bɛɛ; a man kan ka bɔ a ra fiyewu. 16Ne bɛna jɛnɲɔgɔnya sariya minw sɛbɛ k’a di i ma, i ye o bla o kɛsu kɔnɔ.»

Kɛsu datugunan lalagacogo

17«Aw ye kɛsu datugunan fana lalaga ni sanin yɛrɛworo ye. A janya ye kɛ nɔngɔn ɲa fla ni tarancɛ, a bonya ye kɛ nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ.

18«Aw ye sanin gbasi ka o kɛ serubɛn mɛlɛkɛ bisigi fla ye, ka o lɔlɔ kɛsu datugunan fan fla ra; 19ka kelen kɛ datugunan kun dɔ ra, ka kelen wɛrɛ kɛ a kun tɔ kelen na. Aw ye mɛlɛkɛw lɔ kɛsu datugunan fan fla ra. 20O sanin serubɛn mɛlɛkɛw fla kamanw ka kan ka biri kɛsu datugunan kunna, k’a datugu ni o kamanw ye, ka o fla ɲasin ɲɔgɔn ma, ka o ɲaw biri kɛsu datugunan kunna. 21Ne bɛna sariya minw di aw ma, i ye o bla kɛsu kɔnɔ, ka datugunan biri kɛsu kunna.

22«Ne bɛna ne yɛrɛ yira i ra o yɔrɔ le ra, kɛsu datugunan san fɛ, sanin serubɛn mɛlɛkɛ fla cɛ ma, o minw bɛ jɛnɲɔgɔnya tagamasiyɛn kɛsu kunna. Ne bɛna ne ta ciw bɛɛ fɔ i ye o yɔrɔ le ra, janko i ye a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye.»

Sarakaburu ta tabali lalagacogo

23«Aw ye tabali dɔ fana lalaga ni akasiyayiri ye. A janya ye kɛ nɔngɔn ɲa fla ye, a bonya ye kɛ nɔngɔn ɲa kelen ye, a lɔ ye kɛ nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ. 24Aw ye sanin yɛrɛworo la o tabali yɔrɔ bɛɛ kan, ka sanin kɛ k’a konkonda lamini. 25Aw y’a to tabali konkonda ye bonya dɔɔnin, k’a bonya kɛ i ko borokanden naani bonya, ka sanin kɛ k’a dagbolo lamini. 26Aw ye sanin gbasi, k’a koori, ka wo kɛ a ra; aw ye o ɲɔgɔn naani lalaga, ka o dondon tabali nɔngɔn naani na, tabali senw kɔrɔ. 27Aw ye o sanin koorininw dondon tabali senw sanfɛyɔrɔw ra, a nɔngɔn naani na. Berew ka kan ka don o wow le ra ka tabali ta. 28Aw ye o berew kɛ ni akasiyayiri le ye, ka sanin la o berew bɛɛ kan. Aw bɛna tabali ta ni o berew le ye.

29«Aw ye minan dɔw lalaga fana, i n’a fɔ tasaw, ani sɛtiw, ani bɛlɛnw, ani jifiyɛw, ka rɛzɛnji sarakaw* kɛ ni o ye. Aw ye o bɛɛ lalaga ni sanin yɛrɛworo le ye. 30Aw ka kan ka sarakaburuw bla o tabali le kan ne ɲa kɔrɔ wagati bɛɛ.»

Fitinablanan saninlaman lalagacogo

31«O kɔ, aw ye fitinablanan dɔ lalaga ni sanin yɛrɛworo gbasinin ye. A ka kan ka kɛ ni sanin kuturu kelen le ye. Aw ye sen kɛ a ra, ani a fitinaborow, ka fɛn dɔw kɛ a ra i ko yiriden bisigiw, ka kuruw kɛ o kɔrɔ, ka fɛn dɔw kɛ a ra fana i ko yirifiyeren bisigiw. 32Aw ye fitinaboro wɔɔrɔ kɛ fitinablanan cɛmancɛ boro ra; ka boro saba kɛ a fan kelen na, ka saba kɛ a fan dɔ ra. 33Aw ye yiriden bisigi saba kɛ a boro kelen kelen bɛɛ ra, k’a kɛ i ko amande yiridenw; aw ye kuruw kɛ a ra fana, ani yirifiyeren bisigiw. Fitinaborow bɛɛ ta ka kan ka kɛ ten. 34Aw ye yiriden bisigi naani kɛ a cɛmancɛ boro ra fana, ka o kɛ i ko amande yiridenw, ka kuruw kɛ a ra, ani yirifiyeren bisigiw. 35Aw ye kuru kelen kɛ fitina boro fla jukɔrɔ, ka kuru kelen kɛ fitina boro fla wɛrɛ ju kɔrɔ, ka fitinaboro wɔɔrɔ bɛɛ ta kɛ ten. 36A kuruw ni a borow ni a yɔrɔ tɔw bɛɛ ka kan ka kɛ sanin kuturu kelen le ye. Aw ye a bɛɛ kɛ ni sanin yɛrɛworo gbasinin ye.

37«Aw ye fitinadaga wolonfla lalaga ka o sigisigi a borow bɛɛ kelen kelen kunna. O fitinadagaw bɛɛ ye yeelen bɔ o ɲa fɛ. 38Ayiwa, a fɛn tɔw, i n’a fɔ a tasuma lalagananw, ani a buguri donminanw, o bɛɛ ka kan ka kɛ sanin yɛrɛworo le ye. 39Aw ye fitinablanan ni a minanw bɛɛ lalaga ni sanin yɛrɛworo kilo bisaba ye.

40«Ayiwa, Musa, ne bɛ nin fɛnw bisigiya min yirara i ra kuru kan, i ye o kɔrɔsi kosɛbɛ, k’a to a ye kɛ ka kaɲa ni o ye.»

26

Fanibon datugunanw

1«Aw ye fani gbiriman tan dan ni lɛn jese ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ. Aw ye o faniw dan ni o jesew ye; o kɔ, aw ye o sɔgɔ, ka serubɛn mɛlɛkɛ fla ja bisigiyaw kɛ o kan. 2Faniw bɛɛ kelen kelen janya ka kan ka kɛ nɔngɔn26.2 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa mugan ni seegi ye, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa naani ye. Faniw bɛɛ ka kan ka kɛ kelen ye. 3Aw ye o faniw looru tugutugu ɲɔgɔn na, k’a kɛ fanimugu kelen ye, k’a tɔ looru fana tugu ɲɔgɔn na ka o fana kɛ fanimugu kelen ye. 4Aw ye juruden dɔw dan ni jese bulaman ye ka o sirisiri fanimugu fɔlɔ dagbolo ra, ka dɔw sirisiri fana a flanan dagbolo ra. 5Aw ye juruden bilooru don fanimugu fɔlɔ dagbolo ra, ka bilooru fana don fanimugu flanan dagbolo ra. Fanimugu fla ta jurudenw da ka kan ka bɛn ni ɲɔgɔn ye. 6Aw ye sanin koorinin bilooru lalaga ka fanimugu fla mina k’a tugu ɲɔgɔn na ni o sanin koorininw ye. O cogo ra, fanibon bɛɛ bɛ kɛ fanimugu kelen ye.

7«Ayiwa, o kɔ, aw ye fani gbiriman tan ni kelen dan tuun ni basiw ye; aw ye o biri fanibon kunna. 8O faniw bɛɛ kelen kelen janya ye kɛ nɔngɔn ɲa bisaba ye, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa fla ye. O fani gbiriman tan ni kelen bɛɛ janya ye kɛ kelen ye, ka o bonya kɛ kelen ye. 9Aw ye o fani gbiriman looru tugutugu ɲɔgɔn na k’a kɛ fanimugu kelen ye, k’a tɔ wɔɔrɔ fana tugutugu ɲɔgɔn na ka o fana kɛ fanimugu kelen ye. A wɔɔrɔnan le bɛna kɛ ka fanibon ɲafɛyɔrɔ datugu. 10Aw ye juruden bilooru siri fanimugu fɔlɔ dagbolo ra, ka bilooru fana siri fanimugu flanan dagbolo ra. 11Aw ye siranɛgɛ koorinin bilooru lalaga ka o kɛ ka fanimugu fla mina k’a siri ɲɔgɔn na, janko fanibon bɛɛ ye datugu ni fanimugu kelen ye. 12Ayiwa, i n’a fɔ fanibon datugunin kɔ fani kelen belen bɛna to, aw ye o fani tarancɛ to a ye jigi ka la fanibon kɔfɛyɔrɔ kan. 13Fani nɔngɔn ɲa kelen min bɛna bɔ fanibon fan fla ra, fanibon datugunin kɔ, o nɔngɔn ɲa kelen le bɛna jigi fanibon fan fla ra, k’a bɛɛ datugu ka ɲa.

14«O kɔ, aw ye sagajigi gbolo dɔw wulen ka o kɛ ka fanimuguw datugu, ka gbolo gbiriman janin dɔ wɛrɛ lalaga ka o biri a bɛɛ lajɛnnin kunna.»

Fanibon ta yiriw

15«O kɔ, aw ye yirifɛrɛn dɔw lɛsɛ akasiyayiri ra, minw bɛna lɔlɔ ka fanibon mina. 16O yirifɛrɛnw bɛɛ kelen kelen janya ye kɛ nɔngɔn ɲa tan ye, a bonya ye kɛ nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ. 17Aw ye sen fla kɛ o yirifɛrɛnw bɛɛ kelen kelen na, ka o senw kɛ ɲɔgɔn kɔrɔ. Fanibon bɛna lɔ ni yirifɛrɛn minw ye, aw ye o bɛɛ kɛ o cogo le ra. 18Aw ye yirifɛrɛn mugan lalaga, ka o kɛ fanibon woroduguyanfan ta ye, 19ka warigbɛ den binaani gbasi ka wow bɔ o ra. Olugu le bɛna bla fla fla yirifɛrɛnw senw jukɔrɔ, ka yirifɛrɛnw senw dondon o wow ra dugu ma. 20Aw ye yirifɛrɛn mugan lɛsɛ ka o kɛ fanibon sahiliyanfan ta ye, 21ka warigbɛ den binaani gbasi, ka wow bɔ o ra fana, ka o kɛ sendonyɔrɔw ye. Aw ye olugu fana blabla fla fla, ka yirifɛrɛnw senw dondon o wow ra dugu ma. 22Aw ye yirifɛrɛn wɔɔrɔ lalaga ka o kɛ fanibon kɔnɔnɔyɔrɔ ta ye, a terebenyanfan na. 23Aw ye yirifɛrɛn dɔw lɛsɛ ka o lɔ fla fla bon kɔnɔnɔyɔrɔ ra, a nɔngɔnw na. 24O yirifɛrɛn fla ka kan ka nɔrɔ ɲɔgɔn na, k’a ta dugu ma fɔ san fɛ, k’a fla mina ɲɔgɔn na a sanfɛyɔrɔ ra ni nɛgɛ koorinin dɔ ye. Fanibon nɔngɔn fla bɛɛ ta yiriw ka kan ka kɛ ten le. 25O cogo ra, fanibon nɔngɔn naani ta yiriw bɛɛ bɛna kɛ yirifɛrɛn seegi ye, ani o sendonyɔrɔ warigbɛramanw. A bɛɛ bɛ kɛ sendonyɔrɔ tan ni wɔɔrɔ; fla bɛ don yirifɛrɛnw bɛɛ kelen kelen na.

26«O kɔ, aw ye akasiyabere looru lɛsɛ ka o bananbiri fanibon fan kelen ta yirifɛrɛnw kan, ka yirifɛrɛnw mina ni o ye; 27ka looru wɛrɛ lɛsɛ ka o bananbiri fanibon fan dɔ ta yirifɛrɛnw kan, ka o mina ni o ye fana; ka looru wɛrɛ lɛsɛ tuun ka o bananbiri fanibon kɔnɔnɔyɔrɔ ta yirifɛrɛnw kan, a terebenyanfan na, ka o yirifɛrɛnw mina ni o ye. 28Cɛmancɛbere ka kan ka tɛmɛ yirifɛrɛnw cɛmancɛ ra, k’a ta fanibon kun dɔ ra ka taga a bla a kun dɔ ra. 29Aw ye sanin yeele k’a bɔn yirifɛrɛnw bɛɛ kan. Berew bɛna don nɛgɛ koorinin minw na ka yirifɛrɛnw mina, aw ye olugu bɛɛ kɛ ni sanin ye. Aw ye sanin la berew fana kan. 30Ayiwa, o ra, Musa, ne ka fanibon bisigiya min yira i ra kuru kan yan, i ye a lɔ ka kaɲa ni o le ye.»

Boncɛtigɛfani

31«Fani min bɛna kɛ ka fanibon cɛtigɛ, aw ye o dan ni jese bulaman ye, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. Aw ye o fani sɔgɔ ka ɲa, ka serubɛn mɛlɛkɛw ja bisigiyaw kɛ a ra. 32Aw ye akasiyayiri naani lɛsɛ, ka sanin yeele k’a bɔn o bɛɛ kan. Aw ye nɛgɛ koorinin dɔw kɛ ni sanin ye, ka o dondon o yiriw ra. Aw ye sendonyɔrɔ naani kɛ ni warigbɛ ye, ka o yiriw sigisigi o kan. 33Aw ye boncɛtigɛfani dulon o nɛgɛ koorininw jukɔrɔ. Aw ye jɛnɲɔgɔnya kɛsu* bla boncɛtigɛfani kɔfɛyɔrɔ ra. O boncɛtigɛfani le bɛna bon taran, k’a kɛ bonkɔnɔ fla ye. Bonkɔnɔ fɔlɔ bɛna kɛ Ala ta yɔrɔ saninman* ye, bonkɔnɔ flanan bɛ kɛ Ala ta yɔrɔ saninmanba* ye. 34O kɔ, aw ye kɛsu datugunan kɛ ka jɛnɲɔgɔnya tagamasiyɛn kɛsu datugu yɔrɔ saninmanba kɔnɔ yi. 35Aw ye tabali bla boncɛtigɛfani ɲafɛyɔrɔ ra yɔrɔ saninman kɔnɔ, bon sahiliyanfan fɛ. Aw ye fitinablanan lɔ bon woroduguyanfan fɛ, k’a ɲasin tabali ma.

36«Fani min bɛna siri fanibon da ra, aw ye o dan ni jese bulaman ye, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. Aw ye a sɔgɔ ka ɲa kosɛbɛ. 37Aw ye akasiyabere looru tigɛ ka o lɛsɛ, ka sanin la o berew bɛɛ kan; faniw bɛna dulon o berew le ra. Aw ye nɛgɛ koorinin dɔw lalaga ni sanin ye ka o don o berew ra. O kɔ, aw ye sendonyɔrɔ looru lalaga ni siranɛgɛ ye ka o berew sigi o kan.»

27

Sarakajɛnifɛn lalagacogo

1Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Min ye sarakajɛnifɛn* ye, aw ye o lalaga ni akasiyayiri ye fana. Aw ye a janya kɛ nɔngɔn ɲa looru ye, k’a bonya fana kɛ nɔngɔn ɲa looru ye. A fan naani bɛɛ janya ye kɛ kelen ye. A lɔ ye kɛ nɔngɔn ɲa saba ye. 2Aw ye gban naani kɛ a nɔngɔn naani na, ka siranɛgɛ yeele k’a bɔn o gbanw bɛɛ kan. 3Aw ye sarakajɛnifɛn ta minanw bɛɛ lalaga; a buguri donminanw, ani a buguricɛnanw, ani a tasaw, ani a sogosɔgɔnanw, ani a takamidonnan. Aw ye o minanw bɛɛ kɛ ni siranɛgɛ le ye. 4Aw ye nɛgɛ woman dɔ kɛ ni siranɛgɛ ye fana, k’a kɛ i n’a fɔ nɛgɛsansan. Aw ye siranɛgɛ koorinin naani kɛ ka o don a nɔngɔn naani na. 5Aw ye o nɛgɛ woman la sarakajɛnifɛn konkonda jukɔrɔyɔrɔ kan, a kɔnɔnɔyɔrɔ ra, k’a se sarakajɛnifɛn lɔ cɛmancɛ ra. 6Aw ye akasiyabere fla tigɛ ka o kɛ sarakajɛnifɛn taberew ye. Aw ye siranɛgɛ yeele ka o bɔn o berew bɛɛ kan. 7Aw ye o berew don siranɛgɛ koorininw wow ra, sarakajɛnifɛn fan fla ra, ka o berew kɛ ka sarakajɛnifɛn ta. 8Aw ye sarakajɛnifɛn lalaga ni yirifɛrɛnw ye, k’a kɔnɔ lakolon to.

«Ayiwa, Musa, ne ka bisigiya min yira i ra kuru kan yan, aw ye a lalaga ka kaɲa ni o le ye.»

Fanibon lukɛnɛ laminicogo

9«Ayiwa, o kɔ, aw ye fanibon lukɛnɛ lamini. Aw ye lukɛnɛ woroduguyanfan laminifaniw dan ni lɛn jese ye. O fan kelen janya ye kɛ nɔngɔn ɲa kɛmɛ ye, 10k’a berew kɛ mugan ye, ani sendonyɔrɔ siranɛgɛraman mugan, berew bɛna sigi minw kan. Koori minw bɛna kɛ berew ra, ani fanidulonnanw, aw ye olugu lalaga ni warigbɛ ye. 11Aw ye a sahiliyanfan fana lalaga o cogo kelen na. O fana janya ye kɛ nɔngɔn ɲa kɛmɛ ye, k’a berew kɛ mugan ye, ani sendonyɔrɔ siranɛgɛraman mugan, berew bɛna sigi minw kan. Koori minw bɛna kɛ berew ra, ani fanidulonnanw, aw ye olugu lalaga ni warigbɛ ye. 12Aw ye lukɛnɛ terebenyanfan laminifani janya kɛ nɔngɔn ɲa bilooru ye; o ye lukɛnɛ bonya ye. Aw ye a berew kɛ bere tan ye, k’a berew donyɔrɔw fana kɛ tan ye. 13Ayiwa, lukɛnɛ terebɔyanfan, min ye a donda fan ye, o fana janya ye kɛ nɔngɔn ɲa bilooru ye. 14Lu donda kininboroyanfan faniw janya ye kɛ nɔngɔn ɲa tan ni looru ye, k’a berew kɛ saba ye, k’a berew donyɔrɔw fana kɛ saba ye. 15Lu donda numanboroyanfan janya ye kɛ nɔngɔn ɲa tan ni looru ye fana, k’a berew kɛ saba ye, ka berew donyɔrɔw fana kɛ saba ye. 16Fani min bɛna bla lu donda yɛrɛ ra, aw ye o janya kɛ nɔngɔn ɲa mugan ye. Aw ye o fani sɔgɔ ni jese bulaman ye, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. A berew ye kɛ naani ye, ka o donyɔrɔw kɛ naani ye. 17Bere minw bɛɛ bɛna kɛ ka lu lamini, aw ye o fanidulonyɔrɔw bɛɛ lalaga ni warigbɛ ye; koori minw fana ka kan ka don o ra, aw ye o lalaga ni warigbɛ ye, ka berew donyɔrɔw bɛɛ kɛ ni siranɛgɛ ye.

18«Lu janya ka kan ka kɛ nɔngɔn ɲa kɛmɛ, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa bilooru; a laminifaniw lɔ ka kan ka kɛ nɔngɔn ɲa looru. Fani minw bɛna kɛ ka lu lamini, aw ye o dan ni lɛn jese ye; berew donyɔrɔw ye kɛ ni siranɛgɛ ye.

19«Fanibon bɛna lɔ ni nɛgɛ minw ye, olugu fana ka kan ka kɛ siranɛgɛ le ye. Fanibon ta juruw, ani lu laminifaniw ta juruw bɛna siri nɛgɛbere minw na dugu ma, o nɛgɛberew bɛɛ ye kɛ siranɛgɛ ye.»

Fitinadagaw manacogo

20Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Musa, i bɛna a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko o ye na ni oliviye turu yɛrɛworo ye, ka o kɛ fitinadagaw kɔnɔ, janko fitinadagaw mananin ye to wagati bɛɛ. 21Ayiwa, Haruna ni a dencɛw ye fitinablanan sigi fanibon kɔnɔ, boncɛtigɛfani ɲa fɛ, jɛnɲɔgɔnya kɛsu* bɛ o fani min kɔ fɛ. Fitinaw mananin ka kan ka to ne ɲa kɔrɔ lon o lon, k’a ta wula fɛ fɔ ka taga se sɔgɔma. O ye sariya le ye, Haruna ni a dencɛw, ani Izirayɛlimɔgɔw ka kan ka min sira tagama tuma bɛɛ.»

28

Sarakalasebagaw ta fani dontaw

1Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Musa, i bɛna i kɔrɔcɛ Haruna ni a dencɛw, Nadabu, ani Abihu, ani Elehazari, ani Itamari wele ka o gbara i yɛrɛ ra. I bɛna olugu bɔ Izirayɛlimɔgɔw cɛ ra ka o bla danna ne ye, o ye sarakalasebagaya baara kɛ ne ye. 2I bɛna fani saninman dɔw karan i kɔrɔcɛ Haruna ye, min bɛ a yira ko a blara danna ne ta baara kama, ani min bɛ a masiri, ka a ni mɔgɔ tɔw bɔ ɲɔgɔn na.

3«Ayiwa, mɔgɔ minw bɛ se baara ra kosɛbɛ, ne ka hakiritigiya di minw ma, i bɛna a fɔ olugu ye ko o ye Haruna ta faniw karan; a bɛna o faniw le don k’a yira ko a blara danna ka sarakalasebagaya baara kɛ ne ye. 4O ka kan ka fani minw karan, o ye nin ye: disirafɛn, ani saninderege, ani forokiyajan ni forokiyasurun sɔgɔnin, ani jalamugu fugula ni cɛsirinan. I kɔrɔcɛ Haruna ni a dencɛw bɛna o faniw le don ka sarakalasebagaya baara kɛ ne ye. 5O mɔgɔw ye o faniw baara ni sanin ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese.»

Saninderege lalagacogo

6«O ka kan ka saninderege lalaga ni saninjese ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese; ka a sɔgɔ ka ɲa. 7O ye juru dɔ don saninderege kamankun fla ra, k’a ɲafɛyɔrɔ ni a kɔfɛyɔrɔ tugu ɲɔgɔn na. 8Cɛsirinan ni saninderege baaracogo ka kan ka kɛ kelen ye. A ka kan ka karan saninderege ra. A ka kan ka kɛ ni sanin le ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. 9Lulu bisigi min tɔgɔ ye ko onikisi, o ye o fla ta, ka Izirayɛli ta gba tan ni fla bɛɛ tɔgɔ sɛbɛ o kan ni nɛgɛ ye. 10O ye tɔgɔ wɔɔrɔ sɛbɛ lulu fɔlɔ kan, ka wɔɔrɔ sɛbɛ a flanan kan, k’a damina o bɛɛ ra kɔrɔba ra, ka taga a bla o bɛɛ ra fitini na. 11Aw ye Izirayɛli ta gbaw tɔgɔw sɛbɛ o lulu fla kan, i n’a fɔ sɛbɛri bɛ kɛ kabakuru kan cogo min na, k’a kɛ tagamasiyɛn ye. O kɔ, aw ye sanin kɛ ka o luluw lamini. 12O kɔ, aw ye o lulu fla don saninderege kamankun fla ra, ka o kɛ hakirijigifɛn ye Izirayɛli siya tan ni fla ko ra. O cogo ra, Izirayɛli ta gbaw tɔgɔ bɛna kɛ Haruna kamankun kan Matigi Ala ɲa kɔrɔ, k’a yira ko ne hakiri bɛ aw ra tuma bɛɛ. 13O lulu bisigiw bɛna don fɛn min kɔnɔ, o fana ka kan ka lalaga ni sanin le ye. 14O kɔ, aw ye saninjuru fla kɛ ni sanin yɛrɛworo ye, k’a dan i ko jurukisɛ bɛ dan cogo min na; luluw bɛna don fɛn minw kɔnɔ, aw ye o saninjuruw nɔrɔ o fɛnw na.»

Disirafɛn lalagacogo

15«Ayiwa, o kɔ, aw ye disirafɛn lalaga, min ye kititigɛnan ye; ale ni saninderege lalagacogo bɛɛ bɛ kɛ kelen ye. O ye a lalaga ka ɲa, k’a ɲɛgɛn ni saninjese ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. 16A fan naani bɛɛ janya ye kɛ kelen ye. A ye kɛ fla, k’a fla kuru k’a la ɲɔgɔn kan. A janya ye kɛ sibiri28.16 Sibiri ɲa kelen bɛ se ka bɛn nɔngɔn ɲa tarancɛ le ma. ɲa kelen, k’a bonya fana kɛ sibiri ɲa kelen. 17Aw ye lulu bisigi dɔw dondon a ra k’a masiri ni o ye. Aw ye o luluw kɛ sira naani ye. A sira fɔlɔ ye kɛ sariduwani lulu ye, ani topazi lulu, ani emerodi lulu. 18A sira flanan ye kɛ sikaribuli lulu ye, ani safiri lulu, ani jaman. 19A sira sabanan ye kɛ opali lulu ye, ani agati lulu, ani ametisi lulu. 20A sira naaninan ye kɛ kirisoliti lulu ye, ani onikisi lulu, ani jasipe lulu. O lulu bɛɛ donyɔrɔ ka kan ka lalaga ni sanin le ye. 21A bɛɛ lajɛnnin bɛ kɛ lulu den tan ni fla ye, ka kaɲa ni Izirayɛli ta gbaw tɔgɔw ye. Izirayɛlimɔgɔw ta siya tan ni fla bɛɛ kelen kelen tɔgɔ ye sɛbɛ ni nɛgɛ ye lulu kelen kelen kan, i n’a fɔ tagamasiyɛnfɛnw bɛ sɛbɛ cogo min na.

22«Aw ye saninjuru fla lalaga ni sanin yɛrɛworo ye, k’a dan i n’a fɔ jurukisɛ bɛ dan cogo min na, ka o siri disirafɛn na. 23Aw ye sanin dɔ gbasi ka nɛgɛ koorinin fla lalaga, ka o don disirafɛn kun fla ra, a sanfɛyɔrɔ ra. 24Aw ye o saninjuru fla siri kooriw wow ra, disirafɛn kun fla ra, a sanfɛyɔrɔ ra. 25O kɔ, aw ye saninjuru kun fla tɔ siri saninderege kamankunw na, luluw donyɔrɔ ra, ka disirafɛn bla ɲa fɛ. 26O kɔ, aw ye sanin dɔ gbasi ka koori fla wɛrɛ lalaga ka o siri disirafɛn kɔfɛyɔrɔ ra, a kun fla min bɛ a dugumayanfan na. 27Aw ye sanin dɔ gbasi tuun ka koori fla wɛrɛ lalaga, ka o siri saninderege kamankun fla ra, lulu fla ɲafɛyɔrɔ jukɔrɔ, karansira kɛrɛ fɛ, saninderege cɛsirinan san fɛ. 28Aw ye disirafɛn ta kooriw ni saninderege ta kooriw siri ɲɔgɔn na ni jese bulaman ye, janko disirafɛn lanin ye to cɛsirinan san fɛ, saninderege kan; a kana yɔgɔyɔgɔ ka bɔ saninderege kan.

29«O cogo ra, ni Haruna bɛ don yɔrɔ saninman* kɔnɔ tuma o tuma, Izirayɛli ta mɔgɔw ta gbaw tɔgɔ sɛbɛnin bɛ kɛ disirafɛn min kan, min ye kititigɛnan ye, o bɛ kɛ a disi kan, ani a jusukun na, ka o kɛ hakirijigifɛn ye Matigi Ala ɲa kɔrɔ tuma bɛɛ.»

30Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Musa, ele bɛna Urimi ni Tumimi28.30 Urimi ni Tumimi tun ye sarakalasebaga ta baarakɛminan dɔw ye. Ala tun bɛ tagamasiyɛn dɔw yira sarakalasebaga ra o fɛnw sababu ra, janko ka Izirayɛlimɔgɔw ta kow ɲanabɔ. Aw ye sarakalasebagaw ta kitabu flɛ: 8.8. bla disirafɛn jufa kɔnɔ. Ni Haruna bɛ don yɔrɔ saninman kɔnɔ tuma o tuma ne Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ye o siri a disi ra. Tuma o tuma ni a bɛ taga lɔ ne ɲa kɔrɔ, a ye kɛ a disi kan, ani a jusukun na, janko a ye ne sago lɔn k’a yira Izirayɛlimɔgɔw ra.»

Sarakalasebagaw ta fani tɔw

31«Ayiwa, Haruna bɛna saninderege don forokiyajan min kan, o ka kan ka dan ni jese bulaman le ye. 32Aw ye forokiyajan kan bɔ, ka fani gbiriman dɔ karan ka a kan lamini, k’a gbiriya, janko a kana faran. 33Aw ye forokiyajan senkɔrɔyɔrɔ bɛɛ masiri ni gerenadi yiriden bisigi dɔw ye. Aw ye o kɛ ni jese bulaman ye, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ka tanan dennin dɔw lalaga ni sanin ye ka o dondon o yiriden bisigiw cɛ ma. 34Ni aw ka sanin tanan dennin kelen don, aw ye gerenadi yiriden kelen gban o ra; ni aw ka sanin tanan dennin kelen don, aw ye gerenadi yiriden kelen gban o ra, fɔ ka taga forokiyajan senkɔrɔyɔrɔ bɛɛ lamini. 35Haruna ye to ka o forokiyajan don, k’a ta sarakalasebagaya baara kɛ. Tuma min ni a bɛ don yɔrɔ saninman* kɔnɔ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, walama ni a bɛ bɔ, o tanan denninw bɛna mankan bɔ; o cogo ra a tɛna sa.

36«Aw ye sanin yɛrɛworo dɔ gbasi k’a kɛ i n’a fɔ yirifiyeren bisigi dɔ; ka sɛbɛri dɔ kɛ o kan ni nɛgɛ ye, i n’a fɔ o bɛ tagamasiyɛnfɛn sɛbɛ cogo min na. Aw ye a sɛbɛ a kan ko: A SANINYARA KA KƐ MATIGI ALA TA YE. 37Aw ye o sanin masirifɛn siri jalamugu fugula ɲa fɛ, Haruna ten na, ni jese bulaman dɔ ye. 38Haruna bɛna o masirifɛn siri a ten na; o ra, Izirayɛlimɔgɔw bɛna hakɛko minw kɛ o ta saraka saninmanw bɔwagati ra, o hakɛw bɛna to ale kan. O masirifɛn ka kan ka kɛ a ten na wagati bɛɛ, janko ne Matigi Ala, ne ye sɔn o sarakaw ma.

39«Aw ye forokiyasurun dɔ karan Haruna ye ni lɛn jese ye, k’a jalamugu fugula dɔ kɛ ni lɛnfani ye, ka cɛsirinan dɔ fana dan, ka o sɔgɔ, k’a cɛɲa. 40Aw ye forokiyasurunw, ani cɛsirinanw ni banfla dɔw kɛ Haruna dencɛw fana ye, min bɛ a yira ko o blara danna ne ta baara kama, ani min bɛ o masiri, ka o ni mɔgɔ tɔw bɔ ɲɔgɔn na.

41«Ayiwa, o kɔ, Musa, ele bɛna o faniw don i kɔrɔcɛ Haruna ni a dencɛw ra, ka turu saninman* kɛ o kun na, ka o saninya ka o bla danna janko o ye sarakalasebagaya baara kɛ ne ye. 42Aw ye kurusi dɔ karan o ye ni lɛnfani ye, janko o ye o don forokiyajan jukɔrɔ ka o yɛrɛ sutara. O kurusiw janya ka kan ka damina o soro ra, ka taga se fɔ o wotow ra. 43Ni Haruna ni a dencɛw bɛ don Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* kɔnɔ tuma o tuma, walama ni o bɛ gbara sarakajɛnifɛn na ka baara kɛ yɔrɔ saninman kɔnɔ, o faniw ka kan ka kɛ o ra. Ni o tɛ, ni o lebu yera, o bɛ sa. O ko ka kan ka kɛ sariya wuribari le ye Haruna ni a ta durujaw bɛɛ fɛ.»

29

Sarakalasebagaw sigicogo o ta baara ra

1Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Sisan i ka kan ka fɛn minw kɛ ka Haruna ni a dencɛw saninya ka o bla danna, janko o ye sarakalasebagaya baara kɛ ne ye, o flɛ nin ye: I bɛna misitoran kaɲaman kelen ni sagajigi fla mina, fiyɛn tɛ minw na. 2I bɛ mugu tɛntɛnnin dɔ ta fana, ka burufunubari dɔw lalaga; ka mugu dɔ nɔɔni turu ra, ka o jɛni ka o kɛ buru ye, funufɛn kana kɛ a ra, ka ŋɔmi fana kɛ, ka turu kɛ a kan, funufɛn kana kɛ a ra. 3I ye o bla segi dɔ kɔnɔ, ka na ni a ye yɔrɔ saninman* na, ani misitoran kaɲaman, ani sagajigi fla.

4«I ye Haruna ni a dencɛw lana Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon donda ra, ka o ko ni ji ye. 5O kɔ, i ye faniw ta ka o don Haruna ra; forokiyasurun, ani saninderege bɛ don forokiyajan min kan, ani saninderege yɛrɛ, ani disirafɛn, ani cɛsirinan min bɛ kɛ ka saninderege cɛsiri. 6I ye jalamugu fugula biri a kun na, ka sanin masirifɛn siri o kan a ten na. 7O kɔ, i ye turu saninman* dɔ kɛ a kun na, k’a saninya, k’a bla ne ta baara kama. 8O kɔ, i ye Haruna dencɛw fana gbara i yɛrɛ ra, ka olugu ta forokiyasurunw don o kan na fana; 9ka o ta cɛsirinan siri o cɛ ra, ka o ta banflaw biri o kun na. Sarakalasebagaya baara bɛna kɛ olugu ta le ye tuma bɛɛ; o ye sariya dablabari le ye.

«I bɛna Haruna ni a dencɛw saninya ka o bla danna ne ta baara kama o cogo le ra.

10«O kɔ, i ye na ni misitoran ye Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* donda ra. Haruna ni a dencɛw ye o boro la a kun na. 11I ye o misi kan tigɛ ne Ala ɲa kɔrɔ, Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon donda ra. 12I ye i borokanden su misi jori ra, k’a mun sarakajɛnifɛn* gbanw na, ka jori tɔ seriseri sarakajɛnifɛn* senkɔrɔyɔrɔ ra. 13Ayiwa, ni i ka misi boso, misi kɔnɔnɔ turu, ani a biyɛn, ani a kɔkiri fla, ani a turu bɛɛ, i ye o bɛɛ la sarakajɛnifɛn kan k’a jɛni ka ban pewu. 14Nka a sogo tɔ, ani a gbolo, ani a nogow, i ye taga o jɛni kɛnɛ ma, fanibonw kɔ fɛ. O bɛna kɛ saraka le ye min bɛ sarakalasebagaw ta jurumun yafa. 15O kɔ, i ye sagajigi kelen mina; Haruna ni a dencɛw ye o boro la o sagajigi fana kun na. 16I ye o sagajigi kan tigɛ, k’a jori seriseri sarakajɛnifɛn fan bɛɛ kan. 17I ye a boso, k’a tigɛtigɛ, k’a kɔnɔfɛnw ni a senw ko, ka o lala sogo tɔ ni a kunkolo kan, 18ka sagajigi bɛɛ jɛni sarakajɛnifɛn kan k’a ban. O ye saraka jɛninin le ye min dira ne Matigi Ala ma; saraka jɛninin lo tasuma ra min kasa ka di Matigi Ala ye.

19«O kɔ, i ye sagajigi flanan mina; Haruna ni a dencɛw ye o boro la a kun na. 20I ye o sagajigi fana kan tigɛ, k’a jori dɔɔnin ta k’a mun Haruna kininboroyanfan toro nunkun na, ani a dencɛw fana kininboroyanfan toro nunkun, ka dɔ mun o kininboroyanfan borokandenkunba ra, ani o kininboroyanfan senmandenba; o kɔ, i ye jori tɔ bɔn sarakajɛnifɛn fan bɛɛ kan. 21Ayiwa, o kɔ, jori min bɔnna sarakajɛnifɛn kan, i ye o dɔ ta, ka o ni turu saninman* dɔ seriseri Haruna ni a ta faniw kan, ka dɔ seriseri a dencɛw ni o ta faniw fana kan. O cogo le ra, Haruna ni a dencɛw ni o ta faniw bɛɛ bɛna saninya ka kɛ ne ta ye.

22«O kɔ, i ye o sagajigi turu, ani a kukala, ani a kɔnɔnɔturu, ani a biyɛn, ani a kɔkiri fla ni a turu, ani a kininboroyanfan woto fara ɲɔgɔn kan; sabu o sagajigi le bɛna kɛ saraka ye ka Haruna ni a dencɛw saninya ka o bla danna ne ta baara kama. 23O kɔ, i tun ka burufunubariw bla segi min kɔnɔ, ne Matigi Ala ɲa kɔrɔ, i ye burukun kelen ta o ra, ani buru turuman kelen, ani ŋɔmikun kelen. 24I ye o fɛnw don Haruna ni a dencɛw boro, ko o ye a kɔrɔta san fɛ, ne Matigi Ala ɲa kɔrɔ. 25O kɔ, i ye o fɛnw bɔ o boro, ka o jɛni ni saraka jɛnita* ye sarakajɛnifɛn kan. Saraka jɛninin lo tasuma ra Matigi Ala ye, min kasa ka di Matigi Ala ye.

26«Ayiwa, o sagajigi flanan min kɛra ka Haruna ni a dencɛw saninya ka o bla danna ne ta baara kama, i ye o sagajigi disi ta k’a wuri san fɛ, k’a fifa, Matigi Ala ɲa kɔrɔ. O disi bɛna kɛ i yɛrɛ ninyɔrɔ ye.

27«O kɔ, i ye a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko o sagajigi disi min fifara, ani a kaman min kɔrɔtara san fɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ko o ye fɛn saninmanw le ye. 28O le kosɔn ni Izirayɛlimɔgɔw bɛ ninsɔndiya saraka* bɔ ne ye tuma o tuma, o ka kan ka bɛgan disi ni a kaman bɔ ka o di Haruna ni a ta duruja ma, sabu saraka lo min kɔrɔtara san fɛ; jɛnɲɔgɔnya sarakaw ra, bɛgan saraka* yɔrɔ min kɔrɔtara san fɛ, o ye Matigi Ala ta le ye; o ye Haruna ni a ta duruja ninyɔrɔ ye.

29«Haruna ta fani saninmanw bɛna kɛ a dencɛw ta le ye ale sanin kɔ. Olugu ra, ni o nana turu kɛ min kun na ka o sigi sarakalasebagaya baara ra, o tigi le bɛna o fani saninmanw don. 30Haruna dencɛ min bɛna sigi a nɔ ra sarakalasebagaya ra, ale bɛna o derege don tere wolonfla, ka sɔrɔ ka don Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ, Ala ta yɔrɔ saninman* na ka sarakalasebagaya baara damina.

31«Ayiwa, sagajigi min kɛra saraka ye ka Haruna ni a dencɛw sigi sarakalasebagaya ra, i ye o sogo tɔ ta ka taga a tobi yɔrɔ saninman dɔ ra. 32Haruna ni a dencɛw ye a sogo domu, ani buru minw bɛ segi kɔnɔ. O ye o domu Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon da ra. 33O saraka minw kɛra ka jurumun kafari, ka sarakalasebagaw saninya ka o bla sarakalasebagaya ra, ayiwa, sarakalasebagaw dɔrɔn le ka kan ka o sarakaw domu. Mɔgɔ wɛrɛ man kan k’a domu, sabu saraka lo min dira Ala ma. 34Ayiwa, ni o sogo walama ni o buru dɔ sira, o ye a jɛni k’a ban pewu; a man kan ka domu, sabu fɛn saninman lo.

35«Ne ka ci minw bɛɛ fɔ i ye Haruna ni a dencɛw ko ra, i ye o ciw bɛɛ kɛ a cogo ra. I ka kan ka tere wolonfla le kɛ ka o saninya ka sɔrɔ ka o bla sarakalasebagaya baara ra.

36«O tere wolonfla kɔnɔ, i ka kan ka misitoran kelen faga lon o lon, ka o kɛ ka jurumun kafari. I bɛna sarakajɛnifɛn saninya ni o saraka le ye. O kɔ, i ye turu saninman* seriseri sarakajɛnifɛn kan, k’a saninya. 37Tere wolonfla kɔnɔ, lon o lon i ye o saraka bɔ ka jurumun kafari, ka sarakajɛnifɛn saninya. O cogo ra, sarakajɛnifɛn bɛna kɛ fɛn saninyaninba ye. Ni fɛn o fɛn ka maga sarakajɛnifɛn na, o bɛ saninya fana.»

Saraka min ka kan ka bɔ lon o lon

38«Ayiwa, i ka kan ka saraka minw bɔ sarakajɛnifɛn* kan lon o lon, o ye nin ye: sagaden fla, minw si ka san kelen sɔrɔ; i ye o faga lon o lon. O man kan ka dabla fiyewu. 39I ye kelen faga sɔgɔma, ka tɔ kelen faga wula fɛ. 40Sɔgɔma, ni i bɛ sagaden fɔlɔ kɛ saraka ye, i ye mugu tɛntɛnnin kilo saba, ani oliviye turu litiri kelen ni tarancɛ ɲagami ɲɔgɔn na, ka rɛzɛnji litiri kelen ni tarancɛ ta, ka o fara saraka kan. 41Wula fɛ, ni i bɛ sagaden flanan kɛ saraka ye, i bɛ mugu saraka*, ani rɛzɛnji saraka* fara a kan, i n’a fɔ sɔgɔmada ta. A ye kɛ saraka jɛninin ye tasuma ra, min kasa ka di Matigi Ala ye. 42Nin ye saraka jɛnita* le ye; i ni i ta duruja nataw ka kan ka o saraka bɔ lon o lon Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon donda ra ne ɲa kɔrɔ. Ne bɛna ne yɛrɛ yira aw ra o yɔrɔ le ra, ka kuma i fɛ. 43Ne bɛna ne yɛrɛ yira Izirayɛlimɔgɔw ra o yɔrɔ le ra. Ne ta nɔɔrɔ bɛna o yɔrɔ saninya. 44Ne le bɛna Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon ni sarakajɛnifɛn saninya. Ne le fana bɛna Haruna ni a dencɛw saninya janko o ye sarakalasebagaya baara kɛ ne ye. 45Ne bɛna sigi Izirayɛlimɔgɔw cɛ ra, ka kɛ o ta Ala ye. 46O fana bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, o ta Ala; ko ne ka o labɔ Misiran jamana ra, janko ne ye sigi o cɛ ra. Ne le ye Matigi Ala ye, o ta Ala.»

30

Wusunanjɛnifɛn lalagacogo

1«Aw ye sarakabɔnan dɔ lalaga, ka wusunan saraka bɔ o kan. Aw ye a lalaga ni akasiyayiri ye. 2A janya ye kɛ nɔngɔn30.2 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa kelen ye, a bonya fana ye kɛ nɔngɔn ɲa kelen ye. A janya ni a bonya bɛɛ ye kɛ kelen ye, a lɔ ye kɛ nɔngɔn ɲa fla ye. Aw ye gbanw kɛ a nɔngɔn naani bɛɛ ra. 3Aw ye sanin yɛrɛworo yeele, k’a bɔn a yɔrɔ bɛɛ kan; a sanfɛyɔrɔ ni a kɛrɛfɛyɔrɔw ni a gbanw bɛɛ. Aw ye a konkondaw bɛɛ lamini ni sanin ye. 4Aw ye sanin koorinin fla gbasi ka o don a konkondaw jukɔrɔ, a fan fla ra. Aw ye bere fla don o wow ra; aw bɛna a ta ni o berew le ye. 5Aw ye o berew lalaga ni akasiyayiri ye, ka sanin yeele k’a bɔn o yɔrɔw bɛɛ kan. 6Aw ye wusunanjɛnifɛn sigi boncɛtigɛfani ɲafɛyɔrɔ ra; jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ni jurumun kafariyɔrɔ bɛ o boncɛtigɛfani min kɔ fɛ, ne bɛna to ka ne yɛrɛ yira i ra o yɔrɔ le ra.

7«Ayiwa, Haruna ye to ka wusunan kasadiman don o wusunanjɛnifɛn kan sɔgɔma o sɔgɔma, tuma min ni a bɛ don ka fitinadagaw labɛn. 8Ni a donna wula fɛ fana ko a bɛ fitinaw mana, a ye wusunan dɔ don. O wusunan kasadiman ka kan ka don tuma bɛɛ ne Matigi Ala ɲa kɔrɔ. Aw ta durujaw bɛɛ ka kan k’a kɛ ten le.

9«Aw kana wusunan suguya wɛrɛ don o wusunanjɛnifɛn kan, walama ka saraka jɛnita* dɔ jɛni a kan, walama ka siman saraka* bɔ a kan, walama ka rɛzɛnji saraka* bɔn a kan.

10«Haruna ka kan k’a saninya san kɔnɔ siɲaga kelen. Ni a ka bɛgan min kɛ ka jurumun kafari, a ye o jori dɔ ta k’a mun wusunanjɛnifɛn gbanw na. Aw ta duruja nataw bɛɛ ka kan k’a kɛ ten le tuma bɛɛ. O wusunanjɛnifɛn bɛna bla danna, ka saninya, ka kɛ ne Matigi Ala ta ye.»

Mɔgɔw jateri, ani ninsɔngɔ

11Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: 12«Ni i bɛ Izirayɛlimɔgɔw jate tuma min na, o bɛɛ kelen kelen ka kan ka o nin kunmabɔsara di ne ma; ni o tɛ, banajugu dɔw bɛna o sɔrɔ o jateri wagati ra. 13Ayiwa, o bɛna o wari di cogo min na, o ye nin ye: mɔgɔ o mɔgɔ jatera, o bɛɛ kelen kelen ye warigbɛ garamu wɔɔrɔ ɲɔgɔn di, ka kaɲa ni yɔrɔ saninman* ta jate ye. Ala ta yɔrɔ saninman ta jate ra, o warigbɛ bɛ bɛn garamu tan ni fla le ma30.13 Heburukan na a fɔra ko sikele ye gera mugan ye. Sikele ye garamu tan ni fla ye, gera ye garamu tarancɛ ye.. O warigbɛ tarancɛ le bɛna kɛ ne Matigi Ala ta ye.

14«Ni mɔgɔ o mɔgɔ jatera, k’a ta san mugan na, o bɛɛ ka kan ka ne Matigi Ala ta di. 15Dɔ man kan ka fara naforotigi ta kan, dɔ fana man kan ka bɔ fagantan ta ra. A fɔra ko bɛɛ ka kan ka da min di k’a kɛ a nin kunmabɔsara ye, bɛɛ ye o le di Matigi Ala ma. 16Ni i ka o wari mina Izirayɛlimɔgɔw fɛ tuma min na, i ye o kɛ ka Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* baara kɛ. O le ra ne hakiri bɛna to Izirayɛlimɔgɔw ra ka o nin kunmabɔ.»

Siranɛgɛtasaba lalagacogo

17Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: 18«Aw ye tasaba dɔ lalaga ni siranɛgɛ ye, ka siginan kɛ a ra, k’a sigi Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon ni sarakajɛnifɛn furancɛ ra, ka ji kɛ a kɔnɔ. Sarakalasebagaw bɛna o yɛrɛ saninya ni o ji le ye. 19Haruna ni a dencɛw bɛna o boro ni o senw ko a ra, 20ka sɔrɔ ka don Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ, janko o kana sa; ani fana ni o bɛ gbara sarakajɛnifɛn na, ka o ta sarakalasebagaya kɛ, ka saraka jɛni ne ye, 21o ka kan ka o borow, ani o senw ko, janko o kana na sa. O sariya bɛna kɛ sariya wuribari le ye Haruna ni a ta durujaw fɛ.»

Turu saninman lalagacogo

22Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: 23«Turu kasadimanw bɛɛ ra ɲumanman dɔw fara ɲɔgɔn kan: mire jiman kilo looru, ani sinamɔne kasadiman kilo fla ni tarancɛ, ani kanɛli kasadiman kilo fla ni tarancɛ, 24ani kase kasadiman kilo wɔɔrɔ; o bɛɛ ye kɛ ka kaɲa ni yɔrɔ saninman* ta jate ye, ka oliviye turu litiri wɔɔrɔ fara o bɛɛ kan. 25Turulalagabaga dɔ ye o bɛɛ ɲagami ɲɔgɔn na, k’a kɛ turu kasadiman ye, ani turu saninman*. O turu saninman* le bɛna kɛ ka sarakalasebagaw saninya.

26«I bɛna o turu le seriseri Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kan, k’a saninya k’a bla danna Ala ye, ani jɛnɲɔgɔnya tagamasiyɛn kɛsu*, 27ani burutabali, ani fitinablanan ni a minanw bɛɛ, ani wusunanjɛnifɛn, 28ani sarakajɛnifɛn ni a minanw bɛɛ, ani saninyari minan ni a siginan. 29I ye o fɛnw bɛɛ saninya ka o bla danna ne Ala ye. O fɛnw bɛna kɛ fɛn saninyaninbaw le ye. Ni fɛn o fɛn ka maga o ra, o fɛn bɛ saninya. 30I ka kan ka o turu le seriseri Haruna ni a dencɛw kan ka o saninya, janko o ye sarakalasebagaya baara kɛ ne ye.

31«O kɔ, i ye a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko nin turu ye turu saninman* le ye, min bɛ kɛ ka sarakalasebagaw saninya. A ka kan ka kɛ ten le aw ta duruja nataw bɛɛ fɛ. 32Mɔgɔ si man kan ka nin turu ta k’a yɛrɛ mun ni a ye. Aw kana a bɔɲɔgɔnko turu lalaga, ka a ni nin cogo bɛɛ kɛ kelen ye; sabu nin turu saninyanin lo, aw fana ka kan k’a jate fɛn saninyanin le ye. 33Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka turu dɔ lalaga, ka a ni nin lalagacogo bɛɛ kɛ kelen ye, walama ni mɔgɔ o mɔgɔ ka nin turu kɛ ka mɔgɔ gbansan dɔ mun, o tigi ka kan ka faran ka bɔ Izirayɛli ta jamanadenw na.»

Wusunan saninman lalagacogo

34Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Kasadiyanan dɔw fara ɲɔgɔn kan: sitaki, ani ɔnkile, ani galibanɔmu, ani wusunan kasadiman yɛrɛworo. I y’a to o bɛɛ hakɛya ye kɛ kelen ye. 35Wusunanlalagabaga dɔ ye olugu ɲagami ɲɔgɔn na k’a kɛ wusunan saninman ye, ka kɔgɔ fana kɛ a ra. 36I ye a dɔ susu k’a mugu bɔ, ka o bla jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ɲa fɛ, Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ. Ne bɛna ne yɛrɛ yira i ra o yɔrɔ le ra. 37Aw si kana o wusunan kasadiman ɲɔgɔn lalaga aw yɛrɛ ye, ka kaɲa ni nin lalagacogo ye. Aw ka kan k’a jate fɛn saninman le ye, min blara danna Matigi Ala ye. 38Ni mɔgɔ o mɔgɔ k’a ɲɔgɔn lalaga, ka to k’a sunsun, o tigi ka kan ka faran ka bɔ a ta jamana mɔgɔw cɛ ra.»

31

Mɔgɔ minw bɛna fanibon saninman lalaga

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: 2«Ne ka Uri dencɛ Bɛtisalɛli le ɲanawoloma nin baara kama; Zuda ta gbamɔgɔ dɔ lo. A facɛ Uri ta facɛ le tun ye Huru ye. 3Ne ka Bɛtisalɛli hakiri fa ne ta Nin Saninman na, ka hakiritigiya ni faamuri, ni lɔnniya di a ma, janko a ye baara suguya bɛɛ kɛcogo lɔn. 4A bɛ se ka baara dɔw bɔ a yɛrɛ hakiri ra, k’a kɛ, ka sanin ni warigbɛ ni siranɛgɛ baara. 5A bɛ se ka lulu kisɛw ɲɛgɛn, ka o dondon sanin na, ka yiri lɛsɛ, ani ka baara suguya bɛɛ kɛ. 6Ne ka Ayisamaki dencɛ Oliyabu di a ma, ka o kɛ a dɛmɛbaga ye; ale ye Dan ta gbamɔgɔ dɔ le ye. Minw bɛɛ bɛ baara lɔn a ɲa ma, ne ka hakiritigiya di olugu bɛɛ ma, janko ne ka ci minw bɛɛ fɔ i ye, o ye se ka o bɛɛ kɛ. 7Olugu le bɛna Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon lalaga, ani jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ni a datugunan; o bɛna Fanibon minan tɔw bɛɛ lalaga fana: 8burutabali ni a minanw bɛɛ, ani fitinablanan saninlaman ni a minanw bɛɛ, ani wusunanjɛnifɛn, 9ani sarakajɛnifɛn* ni a minanw bɛɛ, ani minanba ni a siginan, 10ani sarakalasebagaw ta baarakɛfaniw, Haruna ta fani saninmanw, ani a dencɛw ta sarakalasebagaya faniw, 11ani turu saninman*, ani Ala ta yɔrɔ saninman* wusunan kasadiman. O ka kan ka o fɛnw bɛɛ kɛ ka kaɲa ni ne ta cifɔninw ye.»

Nɛnɛkirilon ta sariya

12Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: 13«Kuma Izirayɛlimɔgɔw fɛ, i ye a fɔ o ye ko ne ka Nɛnɛkirilon* min sigi, aw ka kan ka o jate, sabu o bɛna kɛ tagamasiyɛn le ye ne ni aw cɛ, aw ta duruja nataw bɛɛ ra, janko aw y’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye min ka aw saninya. 14O le kosɔn, aw ye Nɛnɛkirilon sariya sira tagama, sabu a ka kan ka kɛ lon saninman le ye aw fɛ. Ni mɔgɔ min ka Nɛnɛkirilon kɛ lon gbansan ye, aw ka kan ka o tigi faga. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka baara kɛ o lon na, aw ka kan ka o tigi faran ka bɔ Izirayɛli ta jamanadenw na. 15Aw ye baara kɛ tere wɔɔrɔ; a tere wolonflanan ye Nɛnɛkirilon le ye; mɔgɔ man kan ka baara kɛ o lon na. O lon blara danna ka Matigi Ala bonya. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka baara kɛ Nɛnɛkirilon na, aw ka kan ka o tigi faga. 16Izirayɛlimɔgɔw ka kan ka Nɛnɛkirilon sariya sira tagama, k’a kɛ lonba ye, o ni o ta duruja nataw bɛɛ; o jɛnɲɔgɔnya sariya ye sariya dablabari le ye. 17Nɛnɛkirilon bɛna kɛ tagamasiyɛn le ye ne ni Izirayɛlimɔgɔw cɛ tuma bɛɛ; sabu ne Matigi Ala ka sankolo ni dugukolo dan tere wɔɔrɔ kɔnɔ. A tere wolonflanan, ne ka baara dabla ka nɛnɛkiri.»

18Ayiwa, Matigi Ala kumana ni Musa ye ka ban tuma min na Sinayi kuru kan, a tun ka sariyaw sɛbɛ ni a yɛrɛ boro ye kabakuru walaka fla minw kan, a ka o kabakuru walaka fla di Musa ma.

32

Izirayɛlimɔgɔw ka batofɛn wɛrɛ bato

1Ayiwa, mɔgɔw k’a ye ko Musa mɛɛnna, ko a tɛ jigira ka bɔ kuru kan minkɛ, o ka ɲɔgɔn lajɛn ka taga Haruna fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «Haruna, wuri ka batofɛn dɔw lalaga an ye, minw bɛna bla an tagamatɔ ɲa fɛ ka taga; sabu nin cɛ tɔgɔ min ka an labɔ Misiran jamana ra, min ye Musa ye, an tɛ a yera, an m’a lɔn fɛn min k’a sɔrɔ.» 2Haruna k’a fɔ o ye ko: «Tororanɛgɛ saninlaman minw bɛ aw ta musow ni aw denmusow ni aw dencɛw torow ra, aw ye o bɛɛ bɔ ka na ni o ye yan.» 3O yɔrɔnin bɛɛ, o bɛɛ ka o ta sanin tororanɛgɛw bɔ ka na ni o ye Haruna fɛ. 4Haruna ka o tororanɛgɛw mina ka o yeele, ka o kɛ misiden bisigi dɔ ye. Izirayɛlimɔgɔw ka o ye minkɛ, o pɛrɛnna ko: «Izirayɛlimɔgɔw, aw ta ala ye nin ye! Ale le ka aw labɔ Misiran jamana ra!» 5Haruna k’a ye ko o diyara mɔgɔw ye minkɛ, a ka sarakajɛnifɛn dɔ lɔ misiden saninlaman ɲa fɛ, ka pɛrɛn k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Sini an bɛna ɲanagbɛba kɛ ka Matigi Ala bato!» 6O dugusagbɛ, o wurira sɔgɔmada joona fɛ, ka saraka jɛnita* dɔw bɔ, ani jɛnɲɔgɔnya sarakaw*. Mɔgɔw sigira ka domuni kɛ, ka min; o kɔ, o wurira ka dɔn kɛ ka o yɛrɛ ɲanagbɛ.

Matigi Ala dimina Izirayɛlimɔgɔw kɔrɔ

7Matigi Ala ko Musa ma ko: «Jigi i ye taga, sabu i ka i ta mɔgɔ minw labɔ Misiran jamana ra, o ka kojuguba kɛ. 8Ne tun ka sira min yira o ra, o ka o yɛrɛ mabɔ o le ra yɔrɔnin kelen na tan ka ban. O ka misiden dɔ lalaga ni sanin ye, ka biri o kɔrɔ ka o bato, fɔ ka saraka bɔ a ye k’a fɔ ko: ‹Izirayɛlimɔgɔw, aw ta ala ye nin ye! Ale le ka aw labɔ Misiran jamana ra!› » 9Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Ne k’a ye ko nin mɔgɔw ye mɔgɔ torokungbɛlɛnw le ye. 10Ayiwa, ele ye i nin bɔ a ra k’a to ne ma. Ne dimina o kɔrɔ cogo min na, ne bɛna o bɛɛ halaki ka ban pewu ten le. Ne bɛna ele Musa dɔrɔn ta duruja le kɛ siyaba ye.»

Musa ka Matigi Ala daari

11Musa ka Matigi Ala daari kosɛbɛ. A ko: «Matigi Ala, i ka i ta mɔgɔ minw labɔ Misiran jamana ra i ta sebagaya ni i ta baraka sababu ra, mun kosɔn i dimina o mɔgɔw kɔrɔ tan? 12Ni i ka o kɛ, Misirankaw bɛna a fɔ ko: ‹Ala k’a ta mɔgɔw labɔ Misiran ka taga kojugu le kɛ o ra.› O bɛna a fɔ ko i tun b’a fɛ ka taga o faga kuruw cɛ ra yi le, ka o si tunu ka bɔ dugukolo kan.

«O ra, Matigi Ala, sabari ka i ta dimi mala. I b’a fɛ ka kojuguba min kɛ i ta mɔgɔw ra, i ta miiriya yɛlɛma ka o dabla. 13I hakiri to i ta jɔnw na, an bɛmacɛw Iburahima, ani Isiyaka, ni Izirayɛli. I tun ka layiri ta olugu ye, ko i bɛna o ta duruja caya i n’a fɔ lolow, ani i ka jamana min layiri ta o ye, i ko i bɛna o di o ta durujaw ma, k’a kɛ o ta ye wagati bɛɛ.»

14Ayiwa, Musa ka Matigi Ala daari ten minkɛ, Matigi Ala tun ko, ko a bɛna kojuguba min kɛ a ta mɔgɔw ra, a k’a ta miiriya yɛlɛma ka o dabla, a ma o kɛ tuun.

Musa jigira ka bɔ kuru kunna

15Musa jigira ka bɔ kuru kunna ni jɛnɲɔgɔnya walaka fla ye a boro. Ala ta sariyaw tun sɛbɛnin bɛ a fan fla bɛɛ kan, 16Matigi Ala yɛrɛ boro le tun ka o walakaw lalaga. Sɛbɛri min tun fana bɛ a kan, o tun ye a yɛrɛ boro nɔ le ye.

17Ayiwa, ka Musa ni Yosuwe natɔ to, o ka mankan dɔ mɛn. Yosuwe ko Musa ma ko: «Kɛrɛ mankan dɔ bɛ bɔra dugu kɔnɔ.» 18Musa ko Yosuwe ma ko: «Nin tɛ kɛrɛkan ye. Sesɔrɔbaga kan tɛ, sesɔrɔbari kan tɛ fana. Ne bɛ min mɛnna, o ye dɔnkirilakan le ye.»

19O surunyara mɔgɔw ra minkɛ, Musa ka misiden saninlaman ye, ka mɔgɔw ye o bɛ dɔn kɛra k’a lamini. Ayiwa, Musa dimikojugu fɛ, kabakuru walaka minw tun bɛ a boro, a ka o firi, ka o cici kuru sen kɔrɔ. 20O tun ka misiden min lalaga, a ka o jɛni; k’a tɔ mugumugu, ka o mugu ɲagami ji ra, k’a di o ma, ko o ye a min.

21O kɔ, Musa ko Haruna ma ko: «O tuma, nin mɔgɔw ka mun le kɛ ele ra, ka na a to i sɔnna ka nin jurumunba ɲɔgɔn lase o ma?» 22Haruna ko: «Ne matigicɛ, sabari i kana dimi. Kojugu ka di nin mɔgɔw ye cogo min na, ele yɛrɛ ka o lɔn. 23O nana a fɔ ne ye ko: ‹Haruna, batofɛn dɔw lalaga an ye, minw bɛna bla an tagamatɔ ɲa fɛ ka taga; sabu nin cɛ min ka an labɔ Misiran jamana ra, min ye Musa ye, an tɛ a yera, an m’a lɔn fɛn min k’a sɔrɔ.› 24Ne k’a fɔ o ye o le ra, ko ni sanin bɛ mɔgɔ o mɔgɔ fɛ, a ye na ni a ye. O nana ni sanin ye ka na a di ne ma. Ne ka a don tasuma ra k’a yeele minkɛ, a kɛra nin misiden le ye.»

Cɛ waga saba fagara Izirayɛlimɔgɔw ra

25Ayiwa, Musa k’a ye ko Haruna ka mɔgɔw to o yɛrɛ ma, o ka o sago kɛ. A k’a ye ko sisan olugu juguw bɛna yɛrɛko o ma. 26Musa tagara lɔ dugu donda ra ka pɛrɛn ko: «Minw bɛ Matigi Ala kanu, olugu ye na ne kɔrɔ yan!» Levi ta gbamɔgɔw bɛɛ nana ɲɔgɔn kunbɛn Musa kɔrɔ. 27Musa ko o ma ko: «Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ko: ‹Aw ra cɛ bɛɛ kelen kelen ye a ta kɛrɛkɛmuru ta. Aw ye fanibonw bɛɛ yaala, ka aw balemacɛw, ni aw teriw, ni aw sigiɲɔgɔnw faga.› » 28Musa ka min fɔ, Levi ta mɔgɔw k’a kɛ ten. Cɛ waga saba le fagara mɔgɔw cɛ ra o lon na. 29Musa ko Levi ta mɔgɔw ma o le ra ko: «Bi aw ka aw yɛrɛ bla danna Matigi ta baara kama, sabu aw ma sigiya hali ka aw dencɛw ni aw balemacɛw faga. Matigi Ala ye baraka don aw ra bi.»

Musa ka Matigi Ala daari tuun

30Ayiwa, o dugusagbɛ, Musa k’a fɔ mɔgɔw bɛɛ ye ko: «Aw ka jurumunba le kɛ. Ne bɛna kɔsegi kuru kunna ka taga Matigi Ala fɛ, ka taga a daari k’a flɛ, ni a bɛna sɔn ka yafa aw ma.» 31Musa kɔsegira o le ra kuru kunna Matigi Ala fɛ. A tagara a fɔ a ye ko: «E, Matigi Ala, nin mɔgɔw ka jurumunba le kɛ. O ka batofɛn saninlaman le lalaga k’a bato. 32Sisan ne bɛ i daari, i ye yafa o ma. Ni i tɛ se ka yafa o ma, o tuma i ye ne tɔgɔ jɔsi ka bɔ i ta ɲanamanya kitabu kɔnɔ.» 33Matigi Ala ko: «Ne tɛna ele tɔgɔ jɔsi. Minw ka ne hakɛ ta, ne bɛna olugu tɔgɔw le jɔsi ka bɔ ne ta ɲanamanya kitabu kɔnɔ. 34Ayiwa, sisan, taga. Ne ka jamana min yira i ra, i ye taga ni nin mɔgɔw ye o jamana ra; ne ta mɛlɛkɛ bɛna kɛ ni i ye. Nka ni ne ta hakɛbɔlon sera, ne bɛna ne hakɛ bɔ o ra o ta kojuguw kosɔn.»

35Ayiwa, Matigi Ala nana a hakɛ bɔ Izirayɛlimɔgɔw ra o misiden kosɔn, o tun ko Haruna ye o misiden min lalaga o ye.

33

Matigi Ala bɔra Izirayɛlimɔgɔw cɛ ra

1Matigi Ala kumana Musa fɛ, ko: «I ka Izirayɛlimɔgɔ minw labɔ Misiran jamana ra, i ni o mɔgɔw ye wuri ka bɔ yan. Ne karira Iburahima ni Isiyaka ni Yakuba ye ko ne bɛna jamana min di o ta duruja ma, aw ye taga o jamana ra. 2Ne bɛna ne ta mɛlɛkɛ bla aw ɲa, ka taga Kanaanakaw ni Amɔrikaw ni Hɛtikaw ni Perezikaw ni Hevikaw ni Yebusikaw gbɛn ka bɔ o jamana ra. 3Aw ye wuri ka taga o jamana ra, nɔnɔ ni li bɛ woyo o jamana min na. Nka ne yɛrɛ le tɛna kɛ ni aw ye, ni o tɛ, ne bɛna aw halaki sira ra; sabu aw ye mɔgɔ torokungbɛlɛnw le ye.»

4Ayiwa, jama ka o kumagbɛlɛnw mɛn minkɛ, o jusu kasira. Mɔgɔ si ma sɔn ka masirifɛn don a yɛrɛ ra; 5sabu Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye ko a ye a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko: «Aw bɛɛ ye mɔgɔ torokungbɛlɛnw le ye. Ni ne ka kɛ ni aw ye ka hali wagati dɔɔnin dɔrɔn kɛ, ne bɛna aw halaki le. O ra aw ye aw ta masirifɛnw bɛɛ bɔ aw yɛrɛ ra; o kɔ, ne bɛna min kɛ aw ra, ne bɛna o lɔn.»

6Izirayɛlimɔgɔw ka o yɛrɛ mabɔ Horɛbu kuru ra; o ka o ta masirifɛnw bɛɛ bɔ o yɛrɛ ra.

Musa ni Ala ta Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon

7Ayiwa, Musa ka fanibon dɔ ta ka taga a lɔ kɛnɛ ma, k’a yɔrɔ janya fanibon tɔw ra. A ka o fanibon tɔgɔ la ko Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon*. Ni mɔgɔ o mɔgɔ tun b’a fɛ ka Matigi Ala sago lɔn ko dɔ ra, o tigi tun bɛ bɔ ka taga Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon yɔrɔ le ra, dugu kɔ fɛ. 8Ni Musa tun bɛ tagara o fanibon kɔnɔ tuma o tuma, mɔgɔw bɛɛ tun bɛ bɔ ka lɔlɔ o ta fanibonw dondaw ra, ka Musa tagatɔ flɛ, fɔ ka taga a don fanibon kɔnɔ. 9Ni Musa tun ka don o fanibon kɔnɔ, sankaba jamijan tun bɛ jigi ka na lɔ fanibon da ra; Matigi Ala tun bɛ kuma Musa fɛ. 10Ni Izirayɛlimɔgɔw tun ka sankaba jamijan lɔnin ye fanibon da ra, o bɛɛ tun wurira ka lɔ o ta fanibonw dondaw ra, ka biri dugu ma ka Ala bato.

11Matigi Ala tun bɛ kuma ni Musa ye da ni da, i n’a fɔ mɔgɔ ni a teri bɛ kuma cogo min na. O kɔ, Musa tun bɛ kɔsegi ka taga jama fɛ. Nka a ta baaraden kanbelen Yosuwe, Nuni dencɛ, ale tun bɛ to o Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ yi.

Musa ta Aladaari

12Ayiwa, Musa k’a fɔ Matigi Ala ye ko: «Matigi Ala, i ko ne ma ko ne ye taga ni nin mɔgɔw ye, nka min bɛna ne blasira, ka ne dɛmɛ, i ma o tigi yira ne ra; k’a sɔrɔ i ko ne ye i tericɛsɔbɛ le ye, ko ne ko ka di i ye. 13Ayiwa, ni ne ko ka di i ye, i ka ko minw latigɛ, o yira ne ra, k’a to ne ye i lɔn; ni o kɛra, ne bɛna a lɔn can ra ko i bɛ ne kanu. Matigi Ala, i hakiri to a ra ko nin mɔgɔw ye i yɛrɛ ta mɔgɔw le ye.»

14Matigi Ala ka Musa jaabi ko: «Ayiwa, ne yɛrɛ bɛna kɛ ni i ye, ka jususuma di i ma.» 15Musa ko Ala ma ko: «Ni i yɛrɛ kɔni tɛna kɛ ni an ye, o tuma i kana a to an ye bɔ yan. 16Can ra ni ele tɛna kɛ ni an ye, k’a yira ko an ni dugukolo siya tɔw tɛ kelen ye, o tuma ne ni i ta mɔgɔw bɛna a lɔn cogo di ko an ko ka di i ye?»

17Ayiwa, Matigi Ala ko Musa ma ko: «I ka min daari ne fɛ ne bɛna o kɛ i ye, sabu ne nɛɛmara i ye, i ye ne teri sɔbɛ le ye fana.» 18Musa ko Ala ma ko: «Ne bɛ i daari, ko i ye i ta nɔɔrɔ yira ne ra.» 19Ala ko: «Ne bɛna tɛmɛ i ɲa fɛ, ka ne ta ɲumanya yira i ra, ani ka ne tɔgɔ fɔ i ye, i ye a mɛn; ko: ne ye Matigi Ala le ye; ni ne b’a fɛ ka makari mɔgɔ min na, ne bɛ makari o tigi ra. Ni ne ko ne bɛ hina min na, ne bɛ hina o tigi ra fana. 20Nka, i tɛ se ka ne ɲada ye; sabu mɔgɔ si tɛ se ka ne ɲada ye, k’a ɲanamanya tuun.»

21Matigi Ala ko tuun ko: «Yɔrɔ dɔ flɛ ne kɛrɛ fɛ yan. I bɛna lɔ farakuru dɔ kan o yɔrɔ ra. 22Ni ne ta nɔɔrɔ bɛ tɛmɛ tuma min na, ne bɛna i dogo farawo dɔ ra; ne bɛna ne boro kɛ ka i datugu, fɔ ne ye tɛmɛ ka taga. 23O kɔ, ne bɛna ne boro bɔ i kan; ne tɛmɛnin kɔ le, i bɛna ne kɔ ye. Nka ne ɲada tɛ se ka ye.»

34

Walakakuraw

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Walaka fla wɛrɛ lɛsɛ, k’a kɛ i n’a fɔ i tun ka minw cici. Ne tun ka kuma minw sɛbɛ o walaka fɔlɔw kan, ne bɛna o ɲɔgɔn sɛbɛ o walakakuraw fana kan. 2I ye i yɛrɛ labɛn sani dugu ye gbɛ. Sɔgɔmada joona, i ye yɛlɛn ka na lɔ Sinayi kuru kuncɛ ma, ka ne kɔnɔ yi. 3Mɔgɔ si kana yɛlɛn ni i ye. Mɔgɔ si kana ye kuru fan si ra fana, hali sagaw ni misiw kana domuni kɛ kuru kɛrɛ fɛ.»

4Musa ka kabakuru walaka fla lɛsɛ i n’a fɔ fɔlɔtaw. Sɔgɔmada joona fɛ, a wurira ka yɛlɛn Sinayi kuru kunna ni walaka fla ye a boro, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ a ye cogo min na.

5Matigi Ala jigira sankaba ra ka na lɔ Musa kɔrɔ, k’a yɛrɛ tɔgɔ fɔ. 6A tɛmɛna Musa ɲa kɔrɔ k’a fɔ ni fanga ye ko: «Ne le ye Matigi Ala ye, ne le ye Matigi Ala ye, hina tigi Ala, ani Ala min bɛ makari. Ne tɛ dimi joona, ne ta ɲumanya ni ne ta kankelentigiya ka bon. 7Ne bɛ koɲuman kɛ mɔgɔw ye, k’a kɛ o ta denw ye, ani o ta denw ta denw, fɔ ka taga se o ta duruja wagakelennan ma. Ne bɛ terenbariya ni hakɛ ni jurumun yafa mɔgɔw ma. Nka ne tɛ kojugukɛbaga jarakibari to. Ne bɛ faw ta hakɛw bɔ o denw na, k’a bɔ o ta denw ta denw na, fɔ ka taga se o ta duruja sabanan ni a naaninan ma.»

8O yɔrɔnin bɛɛ, Musa birira dugu ma ka Matigi Ala bato. 9A ko: «Matigi ni a kɛra ko ne ko ka di i ye, o tuma i ye sɔn ka kɛ ni anw ye. Sabu nin mɔgɔw ye mɔgɔ torokungbɛlɛnw le ye; nka ne bɛ i daari ko i ye an ta jurumunw ni an ta terenbariyaw yafa an ma, ka an jate i ta mɔgɔw ye.»

Ala ka jɛnɲɔgɔnya don ni Izirayɛlimɔgɔw ye tuun

10Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: «Ayiwa, ne bɛna jɛnɲɔgɔnya don ni aw ye tuun. Ne bɛna kabakow kɛ i ta mɔgɔw bɛɛ ɲa na, kabako minw ma deri ka kɛ dugukolo yɔrɔ si ra fɔlɔ, ani min ma kɛ siya wɛrɛ cɛ ra ka ye. Mɔgɔ minw bɛɛ bɛ ni i ye, olugu bɛɛ bɛna ne ta kɛwalew ye, sabu ne bɛna se di i ma k’a to i ye ko minw kɛ, o bɛna kɛ siranyakobaw le ye. 11Ne bɛ ci minw fɔra aw ye bi, aw ye aw janto o ciw ra kosɛbɛ. Ni o kɛra, ne bɛna Amɔrikaw ni Kanaanakaw ni Hɛtikaw, ni Perezikaw, ni Hevikaw, ni Yebusikaw gbɛn ka bɔ aw ɲa. 12Nka aw bɛna don jamana min kɔnɔ, aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi o mɔgɔw ra kosɛbɛ; aw kana jɛnɲɔgɔnya foyi don ni o jamana mɔgɔw ye, janko o kana na kɛ sababu ye ka aw lafiri. 13Aw ye o ta sarakabɔnanw waraga; aw ye o ta kabakurujanw cici, ka o ta jo musoman Asera ta berew tigɛtigɛ.

14«Aw fana man kan ka biri batofɛn wɛrɛ kɔrɔ k’a bato, sabu ne tɔgɔ ye ko ‹Ala min t’a fɛ batofɛn wɛrɛ ye bato ale kɔ›; ne t’a fɛ aw ye ne ni batofɛn wɛrɛ kanu ɲɔgɔn fɛ fiyewu. 15O kosɔn aw kana jɛnɲɔgɔnya don ni o jamanaw mɔgɔw ye. Ni o tɛ, ni o bɛ o ta jow bato, ani ka o sɔn tuma min na, o bɛna aw wele, aw fana bɛna taga o sɔnnikɛfɛnw domu ni o ye. 16Ni aw ka jɛnɲɔgɔnya don ni o ye fana, a laban aw bɛna o denmusow furu ka o di aw dencɛw ma. Ni o kɛra, ni o denmusow bɛ o ta jow bato, o bɛna aw dencɛw nɛgɛ k’a to olugu fana ye o jow bato.

17«Aw kana nɛgɛ yeele ka o kɛ batofɛn dɔ ye k’a bato.

18«Aw ka kan ka burufunubari ɲanagbɛ* kɛ. Ni Abibu karo sera, ka kaɲa ni wagati latigɛnin ye, i n’a fɔ ne k’a fɔ aw ye cogo min na, aw ka kan ka burufunubari le domu, sabu aw bɔra Misiran jamana ra o karo le ra.

19«Dencɛ fɔlɔ bɛɛ bɛna bla danna ka kɛ ne ta ye, hali bɛganw ta den fɔlɔ cɛmanw, ani misiw, ani sagaw, ani baw bɛɛ. 20Nka ni faliden lo, aw ye sagaden walama baden dɔ di a nɔ ra k’a kunmabɔ. Ni aw t’a fɛ k’a kunmabɔ, o tuma aw ye a kan kari k’a faga. Aw ka kan ka aw yɛrɛ dencɛ fɔlɔw bɛɛ kunmabɔ fana.

«Mɔgɔ si kana na ne ɲa kɔrɔ fana, ka na ne bato, k’a sɔrɔ foyi tɛ a boro k’a di ne ma saraka ye.

21«Aw ka kan ka baara kɛ tere wɔɔrɔ, ka nɛnɛkiri a tere wolonflanan. Hali ni sɛnɛkɛwagati lo, walama simantigɛwagati, aw ka kan ka nɛnɛkiri.

22«Ni aw bɛ aw ta simankura kun fɔlɔw tigɛ tuma o tuma, aw ye lɔgɔkunw ta ɲanagbɛ kɛ34.22 Lɔgɔkunw ta ɲanagbɛ ni simantigɛ ɲanagbɛ bɛɛ ye kelen ye.. Ni san yɛlɛmana fana, ni aw bɛ aw ta forow yiridenw ladon tuma min na, aw ye simanladon ɲanagbɛ kɛ.

23«O cogo ra, san o san, cɛw bɛɛ ka kan ka na siɲaga saba ne ɲa kɔrɔ, o ɲanagbɛw ra, ne Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala.

24«Ne bɛna siya tɔw gbɛn ka bɔ aw ɲa, ka dɔ fara aw ta jamana bonya kan. Hali ni aw bɛ taga ne ta yɔrɔ saninman na, ka taga Matigi Ala, aw ta Ala bato siɲaga saba san o san, ne tɛna sɔn k’a to siya si ye ɲabɔ aw ta jamana fɛ k’a ta aw kɔ fɛ.

25«Ni aw b’a fɛ ka bɛgan saraka bɔ ne ye, aw kana o jori ni burufununin kori ɲɔgɔn na. Jɔnyaban ɲanagbɛ* ta sarakasogo fana man kan ka bla k’a si.

26«Aw ka kan ka na ni aw ta simankura kun fɔlɔw ye Matigi Ala, aw ta Ala ta batoso kɔnɔ. Aw kana badennin tobi ni a ba ta nɔnɔ ye.»

27Ayiwa, Matigi Ala k’a fɔ Musa ye tuun ko: «Nin kumaw sɛbɛ, sabu ne bɛ jɛnɲɔgɔnya don ni ele ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ka kaɲa ni nin kumaw le ye.»

28Musa ka tere binaani ni su binaani le kɛ ni Matigi Ala ye. A ma domuni kɛ, a ma ji min. Matigi Ala ka jɛnɲɔgɔnya ta sariyaw sɛbɛ walakaw kan, sariya tan, k’a di a ma.

Musa jigira ka bɔ Sinayi kuru kan

29Musa jigitɔ ka bɔ Sinayi kuru kan, jɛnɲɔgɔnya ta sariyaw tun sɛbɛra walaka fla min kan, a jigira ni o ye a boro. Nka Musa tun m’a lɔn ko ale ɲada tun bɛ manamanana sabu ale kumana ni Ala ye.

30Haruna ni Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ka Musa ɲada flɛ; o k’a ye ko a ɲada bɛ manamanana. O siranna, o ma sɔn ka gbara a ra.

31Musa ka o wele; Haruna ni jama ɲamɔgɔw bɛɛ nana Musa kɔrɔ. Musa kumana o fɛ. 32O kɔ, Izirayɛlimɔgɔ tɔw bɛɛ gbarara Musa ra. Matigi Ala tun ka ci minw fɔ a ye Sinayi kuru kan, a ka o bɛɛ lase o ma.

33Musa kumana o fɛ ka ban tuma min na, a ka fani dɔ biri a ɲada ra, a ɲada manamanako kosɔn.

34K’a ta o wagati ra, ni Musa tun bɛ taga Matigi Ala fɛ tuma o tuma ka taga kuma ni a ye, a tun bɛ fani bɔ a ɲada ra, fɔ ka taga a bɔ o yɔrɔ ra. Ni a bɔra yi, ni Matigi Ala tun ka min fɔ a ye, a tun bɛ o fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye. 35Ni Izirayɛlimɔgɔw tun ka Musa ɲada flɛ, o tun bɛ a ɲada manamanatɔ ye; o tuma Musa tun bɛ fani biri a ɲada ra tuun. Ni a bɛ taga kuma ni Ala ye, a bɛ fani bɔ a ɲada ra.

35

Fanibon saninman lɔri

Nɛnɛkirilon ta ko

1Musa ka Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ wele ka o lajɛn k’a fɔ o ye ko: «Matigi Ala ka ci minw fɔ, o le ye nin ye: 2‹Aw ka kan ka baara kɛ tere wɔɔrɔ, nka a tere wolonflanan ka kan ka kɛ lon saninman le ye, ka kɛ Nɛnɛkirilon ye; o lon blara danna ka Matigi Ala bonya; ni mɔgɔ o mɔgɔ ka baara kɛ o lon na, o tigi ka kan ka faga. 3Aw kana hali tasuma mana aw ta sow si kɔnɔ o lon na.› »

Fɛn minw ka kan ka di ka fanibon saninman lɔ

4Ayiwa, Musa kumana Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛnnin fɛ tuun k’a fɔ o ye ko: «Matigi Ala k’a fɔ fana, 5ko aw bɛɛ ye dɔ bɔ aw borofɛnw na ka o di ale Matigi Ala ma. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ sɔn k’a di ni ŋaninyaɲuman ye, o tigi ye na ni a borofɛnw ye Matigi Ala fɛ. Aw bɛ se ka fɛn minw di, o ye nin ye: sanin, ani warigbɛ, ani siranɛgɛ, 6ani sagasijese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛnfani fiyɛnman, ani basiw, 7ani sagajigi gbolo min logira k’a wulen, ani gbolojalan, ani akasiyayiri, 8ani fitinaturu, ani kasadiyanan minw bɛ kɛ ka turu saninman* ni wusunan lalaga, 9ani onikisi lulu, ani lulu wɛrɛ minw bɛna kɛ ka saninderege ni disirafɛn masiri.»

Baara min ka kan ka kɛ fanibon na

10Musa ko: «Minw bɛɛ bɛ se bororabaara ra fana, olugu ye na Matigi Ala ta baara kɛ. 11O bɛna fanibon saninman lɔ, ani fani min bɛna kɛ k’a datugu, ani gbolo minw bɛna biri a kunna, ani a nɛgɛ koorininw, ani a yirifɛrɛnw, ani a berew, ani a yiriw, ani a yiriw jusiginanw, 12ani jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ni a berew, ani a datugunan, ani boncɛtigɛfani min bɛ fanibon cɛtigɛ fla ye, 13ani tabali ni bere minw bɛ kɛ k’a ta, ani a minanw bɛɛ, ani sarakaburu minw bɛ bla tabali kan, 14ani fitinablanan ni a minanw, ni a fitinadagaw, ani a fitinaturu, 15ani wusunanjɛnifɛn ni bere minw bɛ kɛ k’a ta, ani turu saninman*, ani wusunan kasadiman, ani fani min bɛna siri fanibon donda ra, 16ani sarakajɛnifɛn ni a ta nɛgɛsansan, ani bere minw bɛ kɛ k’a ta, ani a minanw bɛɛ, ani minanba ni a siginan, 17ani lu laminifani, ani a yiriw, ani a jusiginanw, ani fani min bɛ siri lu donda ra 18ani fanibon ta nɛgɛberew, ani lu laminifaniw ta nɛgɛberew, ani a juruw, ani sarakalasebagaw bɛna fani saninman minw don ka sarakalasebagaya kɛ Ala ta yɔrɔ saninman* na; 19o ye sarakalasebaga Haruna ta fani saninmanw, ani a dencɛw ta sarakalasebagaya fani saninmanw ye.»

Izirayɛlimɔgɔw ka o borofɛnw di

20Ayiwa, o kuma fɔnin kɔ, Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ bɔra Musa kɔrɔ.

21A ko donna minw bɛɛ jusu ra, ani ŋaninyaɲuman tun bɛ minw kɔnɔ, olugu bɛɛ nana ni o borofɛnw ye, ka na o di Matigi Ala ma, Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* ni a minanw bɛɛ ta baara kama, ani sarakalasebagaw ta faniw.

22Cɛ fara muso kan, o bɛɛ nana ni o borofɛnw ye; ŋaninyaɲuman tun bɛ min o min na, o bɛɛ nana ni o ta saninw ye: tororanɛgɛw, nunnanɛgɛw, borokandennɛgɛw, bororanɛgɛw, ani sanin suguya bɛɛ. Min o min tun b’a fɛ ka sanin di Matigi Ala ma, o ka o di.

23Jese bulaman tun bɛ minw fɛ, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, walama lɛn jese, walama basiw, walama sagajigi gbolo wulennin, walama gbolojalan, olugu bɛɛ nana ni o ye.

24Min o min tun b’a fɛ ka warigbɛ walama siranɛgɛ di Matigi Ala ma, olugu bɛɛ nana ni o ye ka na o di Ala ma. Akasiyayiri tun bɛ minw fɛ, ni a tun bɛ se ka Ala ta yɔrɔ saninman ta baara ɲa, olugu nana ni o ye fana.

25Muso minw tun bɛ se jesemunu na, olugu ka jese munu ka na ni o ye: jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. 26Nin baara ko diyara muso minw bɛɛ ye, ni o bɛ se baara ra kosɛbɛ, olugu ka basiw munu k’a kɛ jese ye, ka na o di.

27Izirayɛlimɔgɔw ta ɲamɔgɔw nana ni onikisi luluw ye, ani lulu suguya wɛrɛw, minw bɛna don saninderege ni disirafɛn na; 28o nana ni kasadiyananw ye, ani turu min bɛ don fitinaw na, ani min bɛ kɛ ka sarakalasebagaw saninya, ani min bɛ don wusunan kasadiman na.

29Ayiwa, Matigi Ala tun ka o baara min yira Musa ra, o baara ko tun bɛ Izirayɛlimɔgɔ minw bɛɛ jusu ra, cɛ fara muso kan, olugu bɛɛ nana ni o borofɛnw ye o yɛrɛ ma ka na o di Matigi Ala ma.

Mɔgɔ minw ɲanawolomara fanibon baara kama

30Musa k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye ko: «Matigi Ala ka Uri dencɛ Bɛtisalɛli le ɲanawoloma nin baara kama; Zuda ta gbamɔgɔ dɔ lo. A facɛ Uri ta facɛ le tun ye Huru ye. 31Ala ka Bɛtisalɛli hakiri fa a ta Nin Saninman na, ka hakiritigiya ni faamuri ni lɔnniya di a ma, janko a ye baara suguya bɛɛ kɛcogo lɔn. 32Ala ka hakiri di a ma, janko a ye se ka baara dɔw miiri a yɛrɛ hakiri ra ka o kɛ, ka sanin ni warigbɛ ni siranɛgɛ baara, 33ka lulu kisɛw ɲɛgɛn, ka o don sanin na, ka yiri lɛsɛ, ani ka bororabaara suguya bɛɛ kɛ. 34Ala ka hakiri di a ma fana, janko a ye se ka dɔw karan o baaraw ra, ale ni Ayisamaki dencɛ Oliyabu; ale ye Dan ta gbamɔgɔ dɔ le ye. 35Ala ka lɔnniyaba di o ma; o ka yirilɛsɛ ni bororabaara lɔn; o bɛ se ka fani bulamanw, ani a wulenman bisigiw, ani a wulenmanw yɛrɛ, ani lɛnfaniw sɔgɔ, ka o dan, ka baara suguya bɛɛ kɛ, ani ka baara dɔw miiri o yɛrɛ hakiri ra ka o kɛ.»

36

Fanibon ta baara daminana

1«Ayiwa, Bɛtisalɛli, ani Oliyabu, ani minw bɛɛ tun bɛ se baara ra, Matigi Ala tun ka hakiritigiya ni lɔnniya di olugu minw ma, janko o ye se ka baara suguya bɛɛ kɛ, olugu le ka fanibon ta baaraw bɛɛ kɛ i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ cogo min na.»

2Musa ka Bɛtisalɛli ni Oliyabu wele ka o baara di o ma, ani minw bɛɛ bɛ se baara ra, Matigi Ala tun ka lɔnniya don minw hakiri ra, ani minw bɛɛ tun labɛnnin bɛ, ka o sɔbɛ don baara ra k’a kɛ ka ɲa.

3Izirayɛlimɔgɔw tun nana fɛn minw di fanibon ta baara kama, o nana o fɛnw cɛ Musa kɔrɔ ka taga baara damina. Nka sɔgɔma o sɔgɔma, mɔgɔw belen tun bɛ na ni o borofɛn dɔw ye tuun ka na o di Musa ma.

4A nana kɛ fɔ o baarakɛbagaɲuman minw tun bɛ fanibon baaraw kɛra, olugu ka o ta baara lalɔ, 5ka taga a fɔ Musa ye ko: «An mako bɛ fɛn minw na ka Matigi Ala ta baara kɛ, mɔgɔw ta fɛn dita cayara ka tɛmɛ o kan.» 6A kɛra ten, Musa k’a fɔ mɔgɔw bɛɛ ye, cɛ fara muso kan, ko mɔgɔ si kana na ni fɛn ye tuun. O ka mɔgɔw lalɔ o cogo le ra, o ma na ni fɛn ye tuun; 7sabu fɛn minw tun sɔrɔra, o tun bɛ se ka baara ban, fɔ k’a tɔ to.

Fanibon lalagacogo

8Ayiwa, o mɔgɔ minw tun bɛ se baara ra, olugu ka fanibon lalaga damina; o ka fani gbiriman gbɛman tan lalaga ni lɛn jese fiyɛnman ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ. O ka serubɛn mɛlɛkɛw ja kɛ a kan, k’a sɔgɔ ka ɲa kosɛbɛ. 9Fani bɛɛ kelen kelen janya kɛra nɔngɔn36.9 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa mugan ni seegi ye, k’a bonya kɛ nɔngɔn ɲa naani ye. Faniw janya ni o bonya bɛɛ kɛra kelen ye. 10O ka o faniw looru tugutugu ɲɔgɔn na, k’a kɛ fanimugu kelen ye, k’a tɔ looru fana tugutugu ɲɔgɔn na ka o kɛ fanimugu kelen ye fana. 11O ka juruden dɔw dan ni jese bulaman ye, ka o sirisiri o fanimugu fɔlɔ dagbolo ra; ka dɔw sirisiri fana fanimugu flanan dagbolo ra. 12O ka juruden bilooru don fanimugu fɔlɔ dagbolo ra, ka bilooru don fanimugu flanan fana dagbolo ra. O fanimugu fla ta jurudenw daw bɛnna ɲɔgɔn ma.

13O ka sanin koorinin bilooru lalaga, ka fanimugu fla mina ka o tugu ɲɔgɔn na ni o sanin koorininw ye. O cogo ra, fanibon bɛɛ kɛra fanimugu kelen ye.

14O ka fani gbiriman tan ni kelen dan tuun ni basiw ye, ka o fana kɛ ka fanibon datugu. 15O fani gbirimanw bɛɛ kelen kelen janya kɛra nɔngɔn ɲa bisaba ye, a bonya kɛra nɔngɔn ɲa naani. O fani gbiriman tan ni kelen bɛɛ janya ni a bonya bɛɛ kɛra kelen ye. 16O ka o fani gbirimanw looru tugutugu ɲɔgɔn na k’a kɛ fanimugu kelen ye, k’a tɔ wɔɔrɔ fana tugutugu ɲɔgɔn na, ka o kɛ fanimugu kelen ye. 17O ka juruden bilooru siri fanimugu fɔlɔ dagbolo ra, ka bilooru siri fani mugu flanan fana dagbolo ra. 18O ka siranɛgɛ koorinin bilooru lalaga ka o kɛ ka fanimugu fla mina ka o siri ɲɔgɔn na, janko fanibon bɛɛ ye kɛ fanimugu kelen ye.

19O kɔ, o ka sagajigi gbolo dɔw wulen, min bɛna kɛ ka faniw datugu; o kɔ, o ka gbolo gbiriman janin dɔw lalaga, min bɛna biri a bɛɛ lajɛnnin kunna.

Fanibon bɛ lɔ ni bere minw ye

20O kɔ, o ka yirifɛrɛn dɔw lɛsɛ akasiyayiri ra, minw bɛna lɔlɔ ka fanibon mina. 21O yirifɛrɛn bɛɛ kelen kelen janya tun ye nɔngɔn ɲa tan ye; a bonya ye nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ. 22O ka sen fla kɛ ɲɔgɔn kɔrɔ yirifɛrɛn bɛɛ kelen kelen na. Fanibon bɛna lɔ ni yirifɛrɛn minw ye, o ka o bɛɛ kɛ o cogo ra.

23O ka yirifɛrɛn mugan lɛsɛ ka o kɛ fanibon woroduguyanfan ta ye. 24O ka warigbɛ den binaani gbasi ka wow bɔ o ra, ka olugu kɛ o yirifɛrɛn mugan sendonyɔrɔ ye, ka o bla fla fla yirifɛrɛnw senw jukɔrɔ, ka yirifɛrɛnw senw dondon o wow ra dugu ma.

25O ka yirifɛrɛn mugan lɛsɛ ka o kɛ fanibon sahiliyanfan ta ye. 26O ka warigbɛ den binaani gbasi, ka wow bɔ o ra fana, ka o kɛ sendonyɔrɔw ye, ka o bla fla fla ka yirifɛrɛnw senw dondon o wow ra dugu ma.

27O ka yirifɛrɛn wɔɔrɔ lɛsɛ, ka o kɛ fanibon kɔnɔnɔyɔrɔ ta ye, a terebenyanfan na. 28O ka yirifɛrɛn dɔw lɛsɛ, ka na olugu lɔ fla fla fanibon nɔngɔnw na, a kɔnɔnɔyɔrɔ ra. 29O ka o yirifɛrɛn fla nɔrɔ ɲɔgɔn na, k’a ta dugu ma fɔ san fɛ, k’a fla mina ɲɔgɔn na a sanfɛyɔrɔ ra ni nɛgɛ koorinin dɔ ye. Fanibon nɔngɔn fla bɛɛ ta yiriw kɛra ten le. 30O cogo ra, fanibon nɔngɔn naani ta yiriw bɛɛ lajɛnnin kɛra yirifɛrɛn seegi, ani o sendonyɔrɔ warigbɛramanw. A bɛɛ kɛra sendonyɔrɔ tan ni wɔɔrɔ, ka fla don yirifɛrɛn bɛɛ kelen kelen kɔrɔ.

31O ka akasiyabere looru lɛsɛ, ka o bananbiri fanibon fan kelen ta yirifɛrɛnw kan, ka yirifɛrɛnw mina ni o ye. 32O ka bere looru wɛrɛ lɛsɛ, ka o bananbiri fanibon fan dɔ ta yirifɛrɛnw kan, ka o mina ni o ye fana, ka looru wɛrɛ lɛsɛ tuun, ka o bananbiri fanibon kɔnɔnɔyɔrɔ ta yirifɛrɛnw kan, a terebenyanfan na, ka o yirifɛrɛnw mina ni o ye. 33O ka cɛmancɛbere tɛmɛ yirifɛrɛnw cɛmancɛ ra, ka ta fanibon kun dɔ ra ka taga a bla a kun dɔ ra. 34O ka sanin la yirifɛrɛnw bɛɛ kan. Berew bɛ don nɛgɛ koorinin minw na ka yirifɛrɛnw mina, o ka olugu fana kɛ ni sanin ye. O ka sanin la berew fana kan.

Boncɛtigɛfani ni bondarafani

35Fani min bɛ kɛ ka bon cɛtigɛ, o ka o dan ni jese bulaman ye, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. O ka o fani sɔgɔ ka ɲa, ka serubɛn mɛlɛkɛw ja bisigiya kɛ a kan. 36O ka akasiyayiri naani lɛsɛ, ka sanin yeele k’a bɔn o bɛɛ kan. O ka nɛgɛ koorinin dɔw kɛ ni sanin ye ka o don o yiriw ra. O ka sendonyɔrɔ naani kɛ ni warigbɛ ye, ka o berew sigi o kan.

37Fani min bɛ siri fanibon da ra, o ka o dan ni jese bulaman ye, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. O ka o fani sɔgɔ ka ɲa kosɛbɛ.

38O ka yiri looru fana lɛsɛ ka o fani mina, ka sanin la o yiriw ni o datugunanw bɛɛ kan, ani a nɛgɛ koorininw, ani a fani dulonnanw. O yiriw sendonyɔrɔ looru kɛra ni siranɛgɛ ye.

37

Jɛnɲɔgɔnya kɛsu ni a datugunan lalagacogo

1Bɛtisalɛli ka kɛsu dɔ lalaga ni akasiyayiri ye. A janya kɛra nɔngɔn37.1 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa fla ni tarancɛ, a bonya kɛra nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ, a lɔ fana kɛra nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ. 2A ka sanin yɛrɛworo yeele k’a bɔn a yɔrɔ bɛɛ kan, a kɔkanyɔrɔ ni a kɔnɔnɔyɔrɔ bɛɛ; a ka sanin kɛ k’a konkonda lamini. 3A ka sanin gbasi, k’a koori, ka wo kɛ a ra; a ka o ɲɔgɔn naani lalaga, ka o dondon kɛsu fan naani na; ka fla don fan kelen na, ka tɔ fla don fan tɔ kelen na. 4A ka akasiyayiri dɔw lɛsɛ, ka o kɛ bere fla ye, ka sanin yeele k’a bɔn o berew yɔrɔ bɛɛ kan. 5A ka o berew don sanin koorininw wow ra kɛsu fan fla ra, ka to ka kɛsu ta ni o ye. 6A ka kɛsu datugunan fana lalaga ni sanin yɛrɛworo ye. A janya kɛra nɔngɔn ɲa fla ni tarancɛ, a bonya kɛra nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ.

7A ka ja fla lalaga ni sanin ye ka o kɛ i n’a fɔ serubɛn mɛlɛkɛw, ka o lɔlɔ kɛsu datugunan fan fla ra; 8a ka mɛlɛkɛ kelen lɔ a kun dɔ ra, ka tɔ kelen lɔ a kun tɔ kelen na. Mɛlɛkɛw lɔra kɛsu datugunan fan fla ra. 9O sanin serubɛn mɛlɛkɛw fla kamanw birira kɛsu datugunan kunna, ka kɛsu datugunan datugu ni o kamanw ye, ka o fla ɲaw sin ɲɔgɔn ma, ka o ɲa biri kɛsu datugunan kunna.

Tabali ni a minanw lalagacogo

10A ka tabali dɔ fana lalaga ni akasiyayiri ye. A janya kɛra nɔngɔn ɲa fla ye, a bonya kɛra nɔngɔn ɲa kelen ye, a lɔ kɛra nɔngɔn ɲa kelen ni tarancɛ. 11A ka sanin yɛrɛworo yeele k’a bɔn o tabali yɔrɔ bɛɛ kan. Ka sanin kɛ k’a konkonda lamini. 12A k’a to tabali konkonda ye bonya dɔɔnin, k’a bonya kɛ i ko borokanden naani bonya, ka sanin kɛ k’a dagbolo lamini. 13A ka sanin gbasi, k’a koori, ka wo kɛ a ra; a ka o ɲɔgɔn naani lalaga, ka o dondon tabali nɔngɔn naani na, tabali senw kɔrɔ. 14A ka o sanin koorininw dondon tabali senw sanfɛyɔrɔw ra, a nɔngɔn naani na. Berew bɛ don o wow le ra ka tabali ta. 15A ka o berew kɛ ni akasiyayiri le ye, ka sanin yeele k’a la o berew bɛɛ kan. O bɛna tabali ta ni o berew le ye.

16A ka minan dɔw lalaga fana minw bɛna bla tabali kan, i n’a fɔ tasaw, ani sɛtiw, ani bɛlɛnw, ani jifiyɛw, ka rɛzɛnji sarakaw kɛ ni o ye. A ka o bɛɛ lalaga ni sanin yɛrɛworo le ye.

Fitinablanan ni a fitinaw lalagacogo

17O kɔ, a ka fitinablanan dɔ lalaga ni sanin yɛrɛworo gbasinin ye. A ka sen kɛ a ra, ani a fitinaborow, ka fɛn dɔw kɛ a ra i ko yiriden bisigi, ka kuru kɛ o kɔrɔ, ka fɛn dɔw kɛ a ra fana i ko yirifiyeren bisigi. A ka o bɛɛ kɛ ni sanin kuturu kelen le ye. 18A ka fitinaboro wɔɔrɔ kɛ fitinablanan fan fla ra; a ka boro saba kɛ a fan kelen na, ka saba kɛ a fan dɔ ra. 19A ka yiriden bisigi saba kɛ a boro kelen kelen bɛɛ ra, k’a kɛ i ko amande yiridenw, ka kuruw kɛ a ra fana, ani yirifiyeren bisigi. Fitinaboro wɔɔrɔ bɛɛ ta kɛra ten. 20A ka yiriden bisigi saba kɛ a cɛmancɛ boro ra fana, ka o kɛ i ko amande yiriden, ka kuruw kɛ a ra, ani yirifiyeren bisigiw. 21A ka kuru dɔ kɛ cɛmancɛ boro ra fitinaboro fla jukɔrɔ, ka kuru dɔ kɛ fitinaboro fla wɛrɛ jukɔrɔ. Fitinaboro fla o fitinaboro fla, kuru kɛra o bɛɛ jukɔrɔ. O cogo ra, fitinaboro wɔɔrɔ bɛɛ, kuruw kɛra o bɛɛ jukɔrɔ fla fla. 22A k’a kuruw ni a borow ni a yɔrɔ tɔw bɛɛ kɛ ni sanin kuturu kelen le ye. A k’a bɛɛ kɛ ni sanin yɛrɛworo gbasinin ye.

23A ka fitinadaga wolonfla lalaga: a tasuma lalagananw, ani a buguri donminanw; a ka o bɛɛ kɛ ni sanin yɛrɛworo le ye. 24A ka fitinablanan ni a minanw bɛɛ lalaga ni sanin yɛrɛworo kilo bisaba le ye.

Wusunanjɛnifɛn ni wusunan lalagacogo

25A ka wusunanjɛnifɛn dɔ lalaga ni akasiyayiri ye. A janya kɛra nɔngɔn ɲa kelen, a bonya fana kɛra nɔngɔn ɲa kelen. A janya ni a bonya bɛɛ kɛra kelen ye. A lɔ kɛra nɔngɔn ɲa fla ye. A ka gbanw kɛ a nɔngɔn naani bɛɛ ra. 26O ka sanin yɛrɛworo yeele k’a bɔn a yɔrɔ bɛɛ kan; a sanfɛyɔrɔ, ni a kɛrɛfɛyɔrɔ, ni a gbanw bɛɛ. A k’a konkonda bɛɛ lamini ni sanin ye. 27A ka sanin koorinin fla gbasi ka o don a konkonda fla jukɔrɔ, a fan fla ra. A ka bere fla don o wow ra, janko k’a ta ni o berew ye. 28A ka o berew lalaga ni akasiyayiri ye, ka sanin yeele k’a bɔn a yɔrɔ bɛɛ kan. 29A ka turu saninman* lalaga, turu min bɛ kɛ ka sarakalasebagaw saninya, ani ka wusunan kasadiman yɛrɛworo lalaga. A ka o kɛ ka kaɲa ni turu lalagabagaw ta turulalagacogo ye.

38

Sarakajɛnifɛn ni siranɛgɛtasa lalagacogo

1Ayiwa, Bɛtisalɛli ka sarakajɛnifɛn* lalaga ni akasiyayiri ye. A k’a janya kɛ nɔngɔn38.1 Nɔngɔn ɲa kelen bɛ se ka bɛn mɛtɛrɛ tarancɛ le ma. ɲa looru ye, k’a bonya fana kɛ nɔngɔn ɲa looru ye. A fan naani bɛɛ janya kɛra kelen ye. A lɔ kɛra nɔngɔn ɲa saba ye. 2A ka gban naani kɛ a nɔngɔn naani na, ka siranɛgɛ yeele k’a bɔn o gbanw bɛɛ kan. 3A ka sarakajɛnifɛn ta minanw bɛɛ lalaga: a buguri donminanw, ani a buguricɛnanw, ani a tasaw, ani a sogosɔgɔnanw, ani a takamidonnanw. A ka o minanw bɛɛ kɛ ni siranɛgɛ le ye.

4A ka nɛgɛ woman dɔ kɛ ni siranɛgɛ ye fana, k’a kɛ i n’a fɔ nɛgɛsansan, ka o don sarakajɛnifɛn kɔnɔ. A ka o la sarakajɛnifɛn konkonda jukɔrɔyɔrɔ kan, a kɔnɔnɔyɔrɔ ra, k’a se sarakajɛnifɛn lɔ cɛmancɛ ra. 5A ka siranɛgɛ koorinin naani kɛ ka o don sarakajɛnifɛn siranɛgɛ sansan nɔngɔn naani na, ka berew don o wow ra. 6A ka akasiyaberew tigɛ, ka o kɛ ka sarakajɛnifɛn ta. A ka siranɛgɛ la o berew bɛɛ kan. 7A ka o berew dondon siranɛgɛ koorininw wow ra, sarakajɛnifɛn fan fla ra, ka o berew kɛ ka sarakajɛnifɛn ta. A ka sarakajɛnifɛn lalaga ni yirifɛrɛnw le ye, k’a kɔnɔ lakolon to.

8A ka siranɛgɛtasa lalaga, ani a siginan; a ka o bɛɛ kɛ ni siranɛgɛ ye. Muso minw tun bɛ to ka ɲɔgɔn lajɛn fanibon ɲa fɛ ka baara dɔw kɛ Ala ye, olugu ka dugalen minw di, a ka o le kɛ ka minanba lalaga.

Fanibon lukɛnɛ laminicogo

9Ayiwa, o kɔ, a ka lukɛnɛ laminifɛnw lalaga. A ka lukɛnɛ woroduguyanfan laminifani dan ni lɛn jese ye. O fan kelen janya kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ ye, 10k’a berew kɛ mugan ye, ani sendonyɔrɔ siranɛgɛraman mugan, berew bɛ sigi minw kan. Nɛgɛ koorinin minw bɛ kɛ berew ra, ani fanidulonnanw, a ka olugu lalaga ni warigbɛ ye. 11A sahiliyanfan fana ta fani janya kɛra nɔngɔn ɲa kɛmɛ ye, k’a berew kɛ mugan ye, ani sendonyɔrɔ siranɛgɛraman mugan, berew bɛ sigi minw kan. Nɛgɛ koorinin minw bɛ kɛ berew ra, ani fanidulonnanw, a ka olugu lalaga ni warigbɛ ye. 12A terebenyanfan laminifani janya kɛra nɔngɔn ɲa bilooru ye, k’a berew kɛ tan ye, k’a berew sendonyɔrɔw fana kɛ tan ye. Nɛgɛ koorinin minw bɛ kɛ berew ra, ani fanidulonnanw, a ka olugu lalaga ni warigbɛ ye. 13Ayiwa, lukɛnɛ terebɔyanfan, min ye a donda fan ye, o fana janya kɛra nɔngɔn ɲa bilooru ye. 14Lu donda kininboroyanfan faniw janya kɛra nɔngɔn ɲa tan ni looru, k’a berew kɛ saba ye, ka berew sendonyɔrɔw fana kɛ saba ye. 15Lu donda numanboroyanfan, min ye da fan dɔ ye, o faniw janya kɛra nɔngɔn ɲa tan ni looru ye fana, k’a berew kɛ saba ye, ka berew sendonyɔrɔw fana kɛ saba ye.

16Fanibon lukɛnɛ laminifaniw bɛɛ kɛra ni lɛnfani le ye. 17Lukɛnɛ ta berew sendonyɔrɔw bɛɛ tun ye siranɛgɛ le ye. Nɛgɛ koorinin minw bɛ don berew ra, ani a fanidulonnanw, olugu kɛra warigbɛ ye. Warigbɛ le fana tun lara o berew datugunanw kan. Fanidulonnanw le tun bɛ lukɛnɛ ta berew bɛɛ ni ɲɔgɔn cɛ, ka berew tugu ɲɔgɔn na.

18Fani min blara lu donda yɛrɛ ra, o ka o sɔgɔ ka ɲa kosɛbɛ ni jese bulaman ye, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. A janya tun ye nɔngɔn ɲa mugan ye. A lɔ ye nɔngɔn ɲa looru, i n’a fɔ lukɛnɛ ta faniw ta bonya. 19A ta bere naani ni o sendonyɔrɔ naani bɛɛ tun kɛra ni siranɛgɛ le ye. A nɛgɛ koorininw ni a fanidulonnanw tun warigbɛraman lo, ka warigbɛ la a berew sanfɛyɔrɔw kan fana. 20Nɛgɛbere minw turura dugu ma ka fanibon mina, ani minw ka lukɛnɛ faniw mina, o bɛɛ tun ye siranɛgɛ le ye.

Fanibon lalagaminanw bɛɛ jateda

21Ayiwa, o ka fanibon ta minanw jate; Ala ta layiri tun bɛ o fanibon min kɔnɔ; Musa ko Levi ta mɔgɔw ye o minanw jate k’a hakɛya lɔn. Haruna dencɛ Itamari le kɛra o baara ɲamɔgɔ ye.

22Huru dencɛ Uri, o dencɛ Bɛtisalɛli, min bɛ bɔ Zuda ta gba ra; ale le kɛra fanibon ta baara ɲamɔgɔ ye. Matigi Ala tun ka fɛn o fɛn fɔ Musa ye, a ka o bɛɛ kɛ. 23A dɛmɛbaga kɛra Ayisamaki dencɛ Oliyabu ye; ale bɛ bɔ Dan ta gba le ra. Ale tun bɛ se ka fɛnw ɲɛgɛn, ani ka ko lɔn a yɛrɛ ma k’a kɛ, ani ka fani bulamanw, ani a wulenman bisigiw, ani a wulenmanw yɛrɛ, ani lɛnfaniw sɔgɔ; ale tun bɛ se o baara ra kosɛbɛ.

24Ayiwa, sanin min kɛra ka fanibon ta baara bɛɛ lajɛnnin kɛ, mɔgɔw ka min di Matigi Ala ma, o bɛɛ lajɛnnin kɛra sanin kilo kɛmɛ seegi ni biwolonfla ni wolonfla, ani garamu kɛmɛ saba, ka kaɲa ni yɔrɔ saninman* ta jate ye.

25Izirayɛlimɔgɔ minw tun jatera, olugu ka warigbɛ min di, o bɛɛ lajɛnnin kɛra warigbɛ kilo waga saba ni kilo tan ni wolonfla ye, ani garamu kɛmɛ wolonfla ni garamu bilooru, ka kaɲa ni yɔrɔ saninman* ta jate ye.

26Cɛ min o min jatera, k’a damina san mugan na, olugu bɛɛ kelen kelen tun ka kan ka warigbɛ garamu wɔɔrɔ le sara, ka kaɲa ni yɔrɔ saninman* ta jate ye. O cogo ra, cɛ waga kɛmɛ wɔɔrɔ ani cɛ waga saba ani cɛ kɛmɛ looru ni cɛ bilooru (603 550), olugu le tun jatera.

27O ka warigbɛ kilo waga saba le kɛ ka fanibon yiriw sendonyɔrɔw lalaga, ani boncɛtigɛfani ta yiriw sendonyɔrɔw; o kɛra sendonyɔrɔ kɛmɛ. Sendonyɔrɔ bɛɛ kelen kelen bɛnna warigbɛ kilo bisaba ma. 28Warigbɛ kilo tan ni wolonfla ni garamu kɛmɛ wolonfla ni bilooru min tora, o ka nɛgɛ koorininw lalaga ni o ye, ani fanidulonnan minw donna berew ra, k’a tɔ la lukɛnɛ donda ta bere kunna.

29Mɔgɔw ka siranɛgɛ min di Matigi Ala ma, o bɛɛ lajɛnnin kɛra kilo waga fla ni kilo kɛmɛ ni kilo mugan ni naani ye. 30O ka fanibon donda ta yiriw sendonyɔrɔw lalaga ni o ye, ani sarakajɛnifɛn*, ani a nɛgɛsansan min lara a kɔnɔ, ani sarakajɛnifɛn ta minan tɔw bɛɛ, 31ani lukɛnɛ laminiberew ta sendonyɔrɔw, ani a donda ta berew sendonyɔrɔw, ani nɛgɛbere minw turura dugu ma ka fanibon mina, ani minw ka lukɛnɛ ta faniw mina.

39

Sarakalasebagaw kuntigi ta saninderege lalagacogo

1Sarakalasebagaw bɛ fani minw don ka sarakalasebagaya baara kɛ Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ, o ka olugu lalaga ni fani bulamanw ye, ani a wulenman bisigiw, ani a wulenmanw yɛrɛ; o ka fani saninman dɔw lalaga Haruna ye, min bɛ a yira ko Haruna blara danna Ala ta baara kama, ani min bɛ a ni mɔgɔ tɔw bɔ ɲɔgɔn na, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

2O ka saninderege lalaga ni sanin ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. 3O ka sanin yeele k’a tigɛtigɛ k’a misɛnya k’a kɛ i ko jese; o ka o jese dondon fani bulamanw, ani a wulenman bisigiw, ani a wulenmanw yɛrɛ, ani lɛnfani dɔw ra ka o sɔgɔ ka ɲa.

4O ka fani dɔ la saninderege kamankun fla kan, k’a ɲafɛyɔrɔ ni a kɔfɛyɔrɔ tugu ɲɔgɔn na.

5Cɛsirinan ni saninderege baaracogo kɛra kelen ye. O ka ale karan saninderege ra, k’a dan ni sanin ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese; o k’a kɛ i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

6O ka onikisi lulu dɔw ta, ka sanin dɔ gbasi ka o kɛ ka o lulu koori. O ka Izirayɛli ta gbaw tɔgɔw sɛbɛ o luluw kan, i n’a fɔ tagamasiyɛnfɛn bɛ sɛbɛ cogo min na. 7O ka o luluw don saninderege kamankun fla ra, ka o kɛ hakirijigifɛn ye Izirayɛli siya tan ni fla ko ra, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

Sarakalasebagaw ta disirafɛn lalagacogo

8Ayiwa, o kɔ, o ka disirafɛn lalaga; ale ni saninderege lalagacogo bɛɛ kɛra kelen ye. O k’a lalaga ka ɲa, k’a ɲɛgɛn ni sanin ye, ani jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ, ani lɛn jese. 9A fan naani bɛɛ janya kɛra kelen ye. O k’a kɛ fla, ka a fla kuru k’a la ɲɔgɔn kan. A janya kɛra sibiri39.9 Sibiri ɲa kelen bɛ se ka bɛn nɔngɔn ɲa kelen tarancɛ le ma. ɲa kelen, k’a bonya fana kɛ sibiri ɲa kelen. 10O ka o luluw kɛ sira naani ye. A sira fɔlɔ kɛra sariduwani lulu ye, ani topazi lulu, ani emerodi lulu. 11A sira flanan kɛra sikaribuli lulu ye, ani safiri lulu, ani jaman. 12A sira sabanan kɛra opali lulu ye, ani agati lulu, ani emetisi lulu; 13a sira naaninan kɛra kirisoliti lulu ye, ani onikisi lulu, ani zasipe lulu. O ka o luluw bɛɛ donyɔrɔw lalaga ni sanin le ye. 14A bɛɛ lajɛnnin kɛra lulu den tan ni fla, ka kaɲa ni Izirayɛli ta gbaw tɔgɔw ye. Izirayɛlimɔgɔw ta gba tan ni fla bɛɛ kelen kelen tɔgɔ sɛbɛra ni nɛgɛ ye lulu kelen kelen kan, i n’a fɔ tagamasiyɛnfɛnw bɛ sɛbɛ cogo min na.

15O ka saninjuru fla lalaga ni sanin yɛrɛworo ye, ka o dan i n’a fɔ jurukisɛ bɛ dan cogo min na; o ka o siri disirafɛn na.

16O ka sanin dɔ gbasi, ka o kɛ lulu fla donyɔrɔ ye, ani nɛgɛ koorinin fla; o ka o nɛgɛ koorinin fla don disirafɛn kun fla ra, a sanfɛyɔrɔ ra. 17O ka o saninjuru fla siri nɛgɛ koorininw wow ra, disirafɛn kun fla ra, a sanfɛyɔrɔ ra.

18O kɔ, o ka saninjuru kun fla tɔ siri saninderege kamankunw na, luluw donyɔrɔ ra, ka disirafɛn bla ɲa fɛ.

19O kɔ, o ka sanin dɔ gbasi ka nɛgɛ koorinin fla wɛrɛ lalaga ka o siri disirafɛn kɔfɛyɔrɔ ra, a kun fla min bɛ a dugumayanfan na.

20O ka sanin dɔ gbasi tuun ka nɛgɛ koorinin fla wɛrɛ lalaga, ka o siri saninderege kamankun fla ra, lulu fla ɲafɛyɔrɔ jukɔrɔ, karansira kɛrɛ fɛ, saninderege san fɛ. 21O ka disirafɛn ta kooriw ni saninderege ta kooriw siri ɲɔgɔn na ni jese bulaman dɔ ye, janko disirafɛn lanin ye to cɛsirinan san fɛ, saninderege kan; a kana yɔgɔyɔgɔ ka bɔ saninderege kan, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

Sarakalasebagaw ta fani tɔw

22Ayiwa, Haruna bɛna saninderege don forokiyajan min kan, o ka o yɔrɔ bɛɛ dan ni jese bulaman le ye. 23O ka o forokiyajan kan bɔ, ka fani gbiriman dɔ karan a kan na k’a lamini, janko a kana faran. 24O ka forokiyajan senkɔrɔyɔrɔ bɛɛ masiri ni gerenadi yiriden bisigi dɔw ye. O ka o kɛ ni jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ ye, ani lɛn jese.

25O ka tanan dennin dɔw lalaga ka o dondon o yiriden bisigiw cɛ ma, ka forokiyajan senkɔrɔyɔrɔ bɛɛ lamini ni o ye. 26Ni o ka tanan dennin kelen don, o bɛ gerenadi yiriden kelen gban o ra; ni o ka tanan dennin kelen don, o bɛ gerenadi yiriden kelen gban o ra, fɔ ka taga Haruna ta sarakalasebagaya forokiyajan senkɔrɔyɔrɔ bɛɛ lamini, i n’a fɔ Matigi k’a fɔ Musa ye cogo min na.

27O ka Haruna ni a dencɛw ta forokiyasurunw fana lalaga ni lɛnfani ye; 28o ka Haruna ta jalamugu fugula lalaga ni lɛnfani ye, ani a dencɛw ta banflaw, o bɛ min don ka o yɛrɛ masiri. O ka kurusiw fana lalaga o ye ni lɛnfani ye, 29ka cɛsirinan fana dan ni lɛn jese ye, ka olugu sɔgɔ ni jese bulaman, ani a wulenman bisigi, ani a wulenman yɛrɛ ye, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

30O ka sanin yɛrɛworo dɔ gbasi ka o kɛ i n’a fɔ yirifiyeren bisigi ka o kɛ masirifɛn saninman ye; o ka sɛbɛri dɔ kɛ o kan ni nɛgɛ ye, i n’a fɔ o bɛ tagamasiyɛnfɛn sɛbɛ cogo min na. O k’a sɛbɛ a kan ko: A SANINYARA KA KƐ MATIGI ALA TA YE. 31O ka o sanin masirifɛn siri jalamugu fugula ɲa fɛ, ni jese bulaman dɔ ye, Haruna ten na, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

Fanibon saninman ta baara banna

32O cogo le ra, Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon baara bɛɛ banna. Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na cɔ, Izirayɛlimɔgɔw k’a kɛ ten le.

33O kɔ, o ka fanibon minanw bɛɛ cɛ ka taga ni a ye Musa fɛ: a nɛgɛ koorininw, a yirifɛrɛnw, a berew, a yiriw, a sendonyɔrɔw, 34a sagajigigbolo wulenman minw bɛ biri fanibon kunna, ani gbolo gbiriman janin minw bɛ kɛ k’a datugu, a bon cɛtigɛfaniw, 35a jɛnɲɔgɔnya tagamasiyɛn kɛsu*, ani a berew, ani kɛsu datugunan, 36ani burutabali ni a minanw, ani sarakaburuw, 37ani fitinablanan saninlaman min kɛra ni sanin yɛrɛworo ye, ani a fitinadagaw ni a minanw bɛɛ, ani fitinaturu, 38ani sarakabɔnan saninlaman, ani turu saninman*, ani wusunan kasadiman, ani fani min bɛ siri fanibon da ra, 39ani siranɛgɛ sarakajɛnifɛn, ani a ta siranɛgɛ sansan, ni a ta berew, ani a ta minanw bɛɛ, ani minanba ni a siginan, 40ani lu laminifaniw, ani a berew ni o sendonyɔrɔw, ani a minanw bɛɛ, ani fani min bɛ kɛ ka luda datugu, ani jurukisɛw, ani nɛgɛberew, ani fanibon minan tɔw bɛɛ, 41ani sarakalasebagaw ta baarakɛfaniw, ani sarakalasebaga Haruna ta fani saninmanw, ani a dencɛw ta sarakalasebagaya faniw.

42Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw ka o baara bɛɛ kɛ a cogo ra i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

43Musa ka baara flɛ kosɛbɛ. A k’a ye ko Matigi Ala tun ka min fɔ ale ye, ko o k’a kɛ o cogo le ra. Musa ka dugawu kɛ o ye.

40

Ala ko Musa ye fanibon lɔ k’a saninya

1Matigi Ala k’a fɔ Musa ye ko: 2«San karo fɔlɔ tere fɔlɔ, aw ye Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon* lɔ. 3Aw ye jɛnɲɔgɔnya kɛsu* bla a kɔnɔ, ka boncɛtigɛfani siri, janko mɔgɔ kana kɛsu ye.

4«Aw ye tabali bla a kɔnɔ, k’a labɛn ka ɲa, ka sarakaburuw blabla a kan. Aw ye fitinablanan fana bla a kɔnɔ, k’a fitinadagaw sigisigi a kunna.

5«Wusunan bɛ jɛni sarakabɔnan saninlaman min kan, aw ye o bla jɛnɲɔgɔnya tagamasiyɛn kɛsu ɲa fɛ. Fani min bɛ siri fanibon da ra, aw ye o fana siri.

6«Aw ye sarakajɛnifɛn* sigi Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon donda kɔrɔ.

7«Aw ye minanba sigi sarakajɛnifɛn ni fanibon yɛrɛ furancɛ ra, ka ji kɛ a ra.

8«Aw ye lu laminifaniw kɛ ka lu lamini; fani min bɛ siri lu donda ra, aw ye o fana siri.

9«Aw ye turu saninman* dɔ seriseri Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kan, ani a kɔnɔnɔminanw bɛɛ; k’a minanw bɛɛ saninya ka o bla Ala ta baara kama. Ni o kɛra, o fɛnw bɛɛ bɛ kɛ fɛn saninyanin ye.

10«Aw ye turu saninman* dɔ fana seriseri sarakajɛnifɛn ni a minanw kan, k’a saninya k’a bla Ala ta baara kama. Ni o kɛra, sarakajɛnifɛn bɛ saninya kosɛbɛ.

11«Aw ye turu saninman* dɔ seriseri minanba fana kan, ani a siginan, k’a saninya k’a bla Ala ta baara kama.»

Haruna ni a dencɛw saninyacogo

12«Ayiwa, o kɔ, i ye Haruna ni a dencɛw lana Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon donda kɔrɔ, ka o ko ni ji ye.

13«I ye Haruna ta sarakalasebagaya fani saninmanw don a ra, ka turu saninman* dɔ kɛ a kun na, k’a saninya, janko a ye sarakalasebagaya baara kɛ ne ye.

14«O kɔ, i ye a dencɛw fana gbara i yɛrɛ ra, ka olugu ta forokiyasurunw don o ra fana. 15I ye turu saninman* dɔ kɛ olugu fana kun na i ko i ka o facɛ ta kɛ cogo min na, janko o ye sarakalasebagaya baara kɛ ne ye. Turu min kɛra o kun na, o sababu ra sarakalasebagaya baara bɛ kɛ olugu ni o ta duruja nataw ta le ye tuma bɛɛ.»

16Ayiwa, Matigi Ala ka ci minw bɛɛ fɔ Musa ye, Musa ka o bɛɛ kɛ. A k’a bɛɛ kɛ a cogo ra.

Musa ka Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon lɔ

17San flanan karo fɔlɔ, o karo tere fɔlɔ, fanibon lɔra. 18Musa ka fanibon lɔ; o ka sendonyɔrɔw blabla, ka yirifɛrɛnw senw dondon o wow ra, ka berew bananbiri o kan, ka yiriw fana lɔ. 19O ka fanibon kunnafani biri fanibon kunna, ka sɔrɔ ka birifaniw la o kunna, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

20O ka sariya walakaw ta ka o bla jɛnɲɔgɔnya kɛsu* kɔnɔ; ka berew don kɛsu ta nɛgɛ koorininw na, ka kɛsu datugunan biri kɛsu kunna. 21O ka jɛnɲɔgɔnya kɛsu ladon Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ. O kɔ, o ka boncɛtigɛfani siri, janko mɔgɔ kana jɛnɲɔgɔnya tagamasiyɛn kɛsu ye, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

22O ka burutabali bla boncɛtigɛfani ɲafɛyɔrɔ ra, Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ, fanibon sahiliyanfan fɛ. 23O ka sarakaburuw blabla tabali kan Ala ɲa kɔrɔ, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

24O ka fitinablanan lɔ fanibon woroduguyanfan fɛ, k’a ɲasin tabali ma. 25O ka fitinadagaw mana Matigi Ala ɲa kɔrɔ, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

26O ka sarakabɔnan saninlaman bla Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ, boncɛtigɛfani kɔrɔ. 27O ka wusunan kasadiman don o sarakabɔnan kan, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

28Fani min bɛ siri fanibon donda ra o ka o siri. 29O kɔ, o ka sarakajɛnifɛn bla Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon donda ra, ka bɛgan saraka* dɔ jɛni, ani ka siman saraka* dɔ bɔ, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Musa ye cogo min na.

30O ka minanba sigi Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon donda ni sarakajɛnifɛn furancɛ ra, ka ji kɛ a kɔnɔ sarakalasebagaw ta saninyari kosɔn. 31Musa ni Haruna ni a dencɛw tun bɛ o ji le kɛ ka o borow ni o senw ko. 32Ni o bɛ don ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ, walama ni o bɛ gbara sarakajɛnifɛn na tuma o tuma, o bɛ o yɛrɛ saninya ni o ji le ye, i n’a fɔ Matigi Ala k’a fɔ Musa ye cogo min na.

33O kɔ, o ka lu laminifani siri ka fanibon ni sarakajɛnifɛn lamini, ka lu donda ta fani fana siri.

Ayiwa, Musa ka fanibon ta baara ban o cogo le ra.

Matigi Ala ta nɔɔrɔ ka fanibon fa

34Ayiwa, sankaba jamijan jigira ka na to Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kunna. Matigi Ala ta nɔɔrɔ ka fanibon fa. 35A kɛra ten fɔ Musa tun tɛ se ka don Ɲɔgɔnkunbɛn fanibon kɔnɔ; sabu sankaba jamijan tun lɔnin bɛ fanibon kunna, Matigi Ala ta nɔɔrɔ fana tun ka fanibon kɔnɔnɔyɔrɔ bɛɛ fa.

36Izirayɛlimɔgɔw ta tagama wagati bɛɛ ra, o tun bɛ sankaba jamijan le flɛ. Ni sankaba jamijan tun kɔrɔtara ka bɔ fanibon kunna wagati min na, o wagati ra, o tun bɛ tagama damina. 37Nka ni sankaba jamijan tun ma kɔrɔta ka bɔ fanibon kunna, o tun tɛ taga. O tun bɛ tagama lalɔ ka sankaba jamijan kɔnɔ, fɔ a ye kɔrɔta. 38Tere fɛ, Matigi Ala ta sankaba jamijan tun bɛ kɛ fanibon san fɛ. Ni su tun kora, a tun bɛ kɛ tasumamana jamijan le ye Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ɲa kɔrɔ. A kɛra ten le fɔ ka taga o ta tagama ban.