EZAYI

TA KITABU

Kitabu faamucogo

Cira Ezayi ani cira Amɔsi, ani cira Oze, ani cira Mise, olugu bɛɛ ka baara kɛ wagati kelen na. Cira Ezayi tun bɛ Zeruzalɛmu. A ka waajuri kɛ ni baraka ye fɔ san biwɔɔrɔ, Zuda mara ra. A ka masacɛw, ani jamana ɲamɔgɔw ladi. O wagati ra, Asiri jamana ta fanga le tun ka bon dunuɲa yɔrɔ caman kan. Cira Ezayi ka Zuda mɔgɔw ladi ko o kana o jigi la o siyaw ta fanga kan. Zuda mɔgɔw tun ka kan ka o jigi la Matigi Ala kelenpe le kan.

Ezayi ta Kitabu damina ra, a ta kumaw ɲasinna Zuda mara mɔgɔw ma, O kɛra Asiri jamana ta fanga wagati ra. Nka k’a damina a sura 40 na, a yɛlɛmana. Zuda mɔgɔ minw tun minana ka taga Babilɔni, cira bɛ kuma k’a ɲasin olugu le ma. O wagati ra, Pɛrɛsi masacɛ Sirusi le tun bɛ fanga ra. Ale le tun bɛna se sɔrɔ Babilɔnikaw kan, ka Zuda mara mɔgɔw labla ka taga o ta jamana ra.

Kitabu ta kumalabanw, minw bɛ damina sura 56 ra, o ye cira ta ladiriw, ani a ta daaririw, ani a ta Alatandodɔnkiriw ye. A bɛ o fɔ Zuda mɔgɔw le ye, minw tun sekɔra ka na ka bɔ Babilɔni.

Cira Ezayi tɔgɔ lara ko «Kibaro diman ta cira», sabu ale le ka kisiri ko fɔ kosɛbɛ (12.1-2; 40.10; 52.7; 61.1), ani jurumun yafa ko (6.7; 40.2; 53.5; 55.7), ani jurumun kafari ko (1.18,25; 27.9; 52.15), ani hɛra (9.6; 26.12; 32.17; 53.5). A k’a yira ko Ala le bɛ o kow bɛɛ kɛ adamadenw bɛɛ ye (11.10; 42.6; 45.22). Ala ka mɔgɔ min ɲanawoloma k’a kɛ kisibaga ye, o le bɛna na, ka na hɛra kɛ mɔgɔw ye (7.14; 9.5,6; 11.10; 55.3).

Yɔrɔba saba bɛ nin kitabu kɔnɔ:

Sura 1–39: Asirikaw ta fanga wagati

Sura 40–55: Zuda mara mɔgɔw minawagati ka taga Babilɔni

Sura 56–66: Izirayɛlimɔgɔw sekɔwagati ka na o ta jamana ra

Kitabu kɔnɔkow

Ala ka Izirayɛlimɔgɔw jarakiri (1–12)

Ala bɛna siyaw tɔw ta kiti tigɛ (13–23)

Ala ka wagati nataw ta kow fɔ (24–27)

Ala bɛna kiti tigɛ k’a ta mɔgɔw kisi (28–35)

Ala ka min kɛ Masacɛ Ezekiyasi ta wagati ra (36–39)

Ala ka Izirayɛli ta jususaaro wagati fɔ (40–55)

Ala ta mɔgɔw ta jarakiri ani Ala ta layiriw (56–66)

1

Kitabu kumakan fɔlɔ

Ala ka Izirayɛlimɔgɔw jarakiri

(1–12)

1Ala ka nin kow le yira Amɔzi dencɛ Ezayi ra, Zuda mara ni Zeruzalɛmu dugu ta ko ra; o kɛra Zuda masacɛw Oziyasi, ani Yotamu, ani Ahazi, ani Ezekiyasi ta wagatiw ra1.1 Aw ye nin yɔrɔw flɛ: Oziyasi: Masacɛw flanan 15.1-7; Yotamu: Masacɛw flanan 15.32-38; Ahazi: Masacɛw flanan 16.1-20; Ezekiyasi: Masacɛw flanan 18.1–20.21..

Ala ta mɔgɔw ta hakirintanya

2Sankolo, ele ye nin lamɛn, dugukolo, i toro malɔ!

Sabu Matigi Ala le bɛ kumana:

«Ne ka denw lamɔ, ka o kɛ mɔgɔ ye,

nka olugu le murutira ne ma.

3Hali misi b’a tigi lɔn,

fali fana k’a ta domunikɛyɔrɔ lɔn a tigi ta so;

nka Izirayɛlimɔgɔw ma foyi lɔn,

ne ta mɔgɔw tɛ foyi faamu.»

Zuda jamana halakicogo

4Aw siya jurumunkɛbaga, bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ!

Aw ta terenbariyaw ka ca!

Aw siya kojugukɛbaga!

Aw den cɛnninw!

Aw banna Matigi Ala ra,

aw ka Izirayɛli ta Ala saninman dɔgɔya,

aw ka aw kɔ don a ra.

5Ne bɛna aw bugɔ aw fan juman le ra tuun?

Mun kosɔn aw bɛ murutira tuma bɛɛ?

Aw kunkolo yɔrɔ bɛɛ ye jori ye,

aw jusukun bɛɛ tɔɔrɔnin lo.

6K’a ta sentɛgɛ ra ka taga a bla fɔ kunkolo cɛmancɛ ra,

yɔrɔ si tɛ yi ni bana tɛ min na;

a bɛɛ ye bugɔrinɔw ye, ani birindirinɔw, ani jorikɛnɛw;

o joriw si ma ko k’a flakɛ, k’a siri;

turu ma mun a si ra k’a dimi suma.

7Aw ta jamana kɛra yɔrɔ lakolonba ye!

Tasuma ka aw ta duguw jɛni;

siya wɛrɛ mɔgɔw le bɛ aw ta dugukolo tɔnɔ domuna aw yɛrɛ ɲa kɔrɔ.

Yɔrɔ bɛɛ cɛnna k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye,

i ko siya wɛrɛ mɔgɔw ka yɔrɔ min halaki.

8Siyɔn dugu tora a kelen na

i ko gbata min bɛ rɛzɛnforo cɛ ma,

i ko togo min lɔnin bɛ rɛzɛnforo cɛ ma,

i ko kɛrɛkɛjama ka dugu min lamini.

9Ni Fangatigi Ala tun ma mɔgɔ dama dama kisi ka olugu to an kɔ,

an tun bɛna kɛ i ko Sodɔmukaw;

an ni Gomɔrikaw1.9 Sodɔmukaw, ani Gomɔrikaw tun ka kojugu caman kɛ fɔlɔfɔlɔ, o kosɔn Ala ka o duguw halaki. O kuma bɛ sɔrɔ Damina 19.24-25. bɛɛ tun bɛna kɛ kelen ye.

Izirayɛlimɔgɔw ta batori kɛra haramu ye

10Aw ye Matigi Ala kumakan lamɛn,

aw Sodɔmu dugu ɲamɔgɔw!

Aw ye aw toro malɔ an ta Ala ta sariya ta kumaw ra,

aw Gomɔri dugumɔgɔw1.10 O kɔrɔ ye ko Izirayɛli kuntigiw ta kɛwalew tun juguyara ka kɛ i ko Sodɔmu ni Gomɔri dugumɔgɔw ta kɛwalew, o kosɔn Ala bɛ o suma ni o mɔgɔw ye.!

11«Aw ta bɛgan saraka* caman bɛ mun le ɲa ne ye?

Matigi Ala ko ten.

Ne fara aw ta sagajigi saraka jɛnitaw* ra,

ani aw ta misiden sarakaw ta turuw.

Misitoranw, ani sagadenw, ani bakɔrɔninw joriw,

ne tɛ o si fɛ tuun.

12Aw bɛna lɔ ne ɲa kɔrɔ,

ka to ka tagama ne ta batoso lukɛnɛ ra!

Jɔntigi le ka aw ci o ra?

13Aw ye aw ta siman saraka* ɲacintanw bɔri dabla;

ne bɛ aw ta wusunan sarakaw* fana haramuya.

Aw bɛ batori minw kɛ karokuraw ra, ani Nɛnɛkirilonw* na, ani jamalajɛnbaw ra,

ne tɛ se ka sɔn o si ma tuun;

sabu aw bɛ terenbariya ni Alabato jɛn.

14Aw ta karokura ɲanagbɛw, ani ɲanagbɛlonbaw,

ne bɛ o bɛɛ kɔninya.

O kɛra doni le ye ne kunna,

ne sɛgɛra o kɔrɔ.

15Hali ni aw bɛ aw boro kɔrɔta,

ne bɛ ne ɲa dogo aw ma.

Hali ni aw ka aw ta daaririw caya cogo o cogo,

ne tɛna aw lamɛn,

sabu mɔgɔw jori ka aw borow bɛɛ maraga.

16Aw ye ko ka aw yɛrɛ saninya,

aw ye aw ta kɛwalejuguw bɔ ne ɲa kɔrɔ,

aw ye kojugu dabla.

17Aw ye koɲuman ladegi,

aw ye can ɲini,

aw ye mɔgɔ tɔɲɔninw dɛmɛ,

aw ye feritaw ta kiti tigɛ ka o ta jo di o ma,

aw ye lɔ ni muso cɛ saninw kunkow ye.»

18«Ayiwa, aw ye na, an ye kuma ka bɛn sa!

Matigi Ala ko ten.

Hali ni aw ta jurumunw wulennin lo cancan,

o bɛna gbɛ pepepe.

Ni o wulennin lo fɔ k’a fin,

o bɛna gbɛ i ko sagasi gbɛman.

19Ni aw sɔnna ka ne kan mina,

jamana fɛnw bɛɛ ra ɲumanmanw, aw bɛna o le domu.

20Nka ni aw banna, ni aw ka muruti,

o tuma kɛrɛkɛmuru le bɛna aw domu,

sabu Matigi Ala yɛrɛ da le k’a fɔ ten.»

Zeruzalɛmu ta jurumun

21E, mun le nana ele kɛ jatɔmuso ye,

ele dugu kankelentigi!

Can tun ka dugu min fa,

terenninya fana tun siginin b’a kɔnɔ!

Nka sisan, a kɛra mɔgɔfagabagaw sigiyɔrɔ le ye.

22Ayiwa, aw ta warigbɛ kɛra nɛgɛbo le ye

aw ta rɛzɛnji kɛra ji gbansan ye.

23Aw ta kuntigiw ye mɔgɔ murutininw le ye;

sonw jɛnɲɔgɔnw lo.

Surafɛnw ka di o ye,

o bɛ boribori bonyafɛnw le nɔ fɛ.

O tɛ feritaw ta kiti tigɛ ka o ta jo di o ma,

o tɛ muso cɛ saninw ta ko ɲanabɔ, hali o tɛ miiri o ra.

Zeruzalɛmu saninyacogo

24O kosɔn, Matigi, Fangatigi Ala, Izirayɛli ta Ala barakaman ko:

«E, ne bɛna ne yɛrɛ mɔnɛbɔ ne kɛrɛbagaw ra fɔ ka wasa;

ne bɛna ne yɛrɛ dimibɔ ne juguw ra.

25Ne bɛna ne boro lawuri ele Zeruzalɛmu kama tuun;

ne bɛna i yeele ka nɛgɛbo bɛɛ bɔ i ra, i ko sɛgɛn bɛ fɛn saninya cogo min na,

ka nɔgɔ bɛɛ bɔ a ra.

26Ne bɛna aw ta kititigɛbagaw sigi o nɔ ra tuun, i ko o tun bɛ cogo min na kakɔrɔ,

ka aw ladibagaw fana sigi, i n’a fɔ o tun bɛ cogo min na fɔlɔfɔlɔ.

Ni o kɛra, aw ta dugu bɛna wele ko terenninya ta dugu, dugu kankelentigi!»

27Siyɔn dugu bɛna kunmabɔ can sababu ra,

ni o ta mɔgɔ minw ka nimisa, olugu bɛna kunmabɔ terenninya sababu ra.

28Nka halakiri bɛna ben mɔgɔ murutininw, ani jurumunkɛbagaw bɛɛ kan;

minw bɛ ban Matigi Ala ra, olugu bɛna tunu.

29O tuma ra, aw bɛna maroya yirisunbaw kosɔn,

o yirisunba minw ko tun ka di aw ye haali;

aw tun ka yiritu minw ɲanawoloma

aw bɛna maroya olugu kosɔn1.29 O kɔrɔ ye ko o tun bɛ jow sɔn o yiriw, ani o yirituw jukɔrɔ..

30Sabu aw yɛrɛ bɛna kɛ i ko yirisun min flaburuw fɔsɔnfɔsɔnna,

ka kɛ i ko yiritu jintan.

31Cɛ barakaman bɛna kɛ i ko kɔrɔndemugu,

a ta kɛwalew bɛ kɛ tadenw ye;

o fla bɛɛ bɛna jɛni ɲɔgɔn fɛ,

mɔgɔ tɛna sɔrɔ ka o tasuma faga.

2

Siyaw bɛɛ bɛna taga Zeruzalɛmu

1Ala ka ko minw yira Amɔzi dencɛ Ezayi ra, Zuda mara ni Zeruzalɛmu dugu ta ko ra:

2Wagati dɔw bɛna se,

o wagatiw ra, Matigi Ala ta batoso lɔnin bɛ kuru min kan,

o kuru le bɛna kɛ kuru tɔw bɛɛ kunna;

a bɛna kɔrɔta ka kɛ kongoriw bɛɛ kunna.

Siyaw bɛɛ bɛna ɲɔgɔn lajɛn caman ka taga o yɔrɔ ra.

3Jamana caman ta mɔgɔw bɛna taga yi; o bɛna a fɔ ko:

«Aw ye na, an ye taga Matigi Ala ta kuru saninman kan,

Yakuba ta Ala ta batoso ra,

janko a ye an karan a ta siraw ra,

an ye a ta siraw tagama»;

sabu Ala ta sariya bɛna bɔ Siyɔn dugu le ra,

Matigi Ala ta kuma bɛna bɔ Zeruzalɛmu le.

4A bɛna siyaw ta kiti tigɛ,

ka jamana caman ta mɔgɔw ta kow ɲanabɔ.

O bɛna o ta kɛrɛkɛmuruw yɛlɛma ka o kɛ sɛnɛkɛdabaw ye,

ka o ta tamanw yɛlɛma ka o kɛ wɔrɔsɔw ye;

siya dɔ tɛna kɛrɛkɛmuru ta dɔ kama tuun,

o si tɛna kɛrɛkɛcogo karan tuun2.4 Nin kuma kelenw bɛ sɔrɔ Mise 4.1-3..

5E, Yakuba ta somɔgɔw,

aw ye na, an ye tagama Matigi Ala ta yeelen na.

Matigi Ala ta kititigɛlonba

6Matigi, i banna i ta mɔgɔw ra, minw ye Yakuba ta somɔgɔw ye,

sabu o ta jamana fara terebɔyanfan mɔgɔw ta landakow ra,

o bɛ lagbɛriw kɛ i ko Filisikaw;

minw ye siya wɛrɛ mɔgɔw ye, o bɛ o boro don olugu le boro.

7O ta jamana fara wari ni sanin na,

o ta naforo da tɛ se ka lɔn;

o ta jamana fara sow ra,

dan tɛ o ta sowotorow ra.

8O ta jamana fara batofɛn gbansanw na fana.

O yɛrɛ boro ka fɛn minw lalaga, o bɛ o kinbiri gban o le kɔrɔ;

o bɛ o kinbiri gban o yɛrɛ boro ta fɛn lalaganinw kɔrɔ.

9O kosɔn adamadenw bɛna suuru,

mɔgɔw bɛna majigi.

Nka ele Ala, ele kana yafa o ma dɛ!

10Aw ye don faraw jukɔrɔ;

aw ye don dugukolo jukɔrɔ,

ka dogo Matigi Ala ta jatigɛ ɲa,

ani a ta bonya nɔɔrɔ ɲa.

11Yɛrɛyira bɛ adamaden minw ta flɛrikɛcogo ra, olugu kun bɛna suuru,

mɔgɔ yɛrɛbonyabagaw bɛna majigi;

Matigi Ala kelenpe le bɛna kɔrɔta o lon na.

12Can lo, Fangatigi Ala ka lon dɔ labɛn

yɛrɛbonyabagaw, ani wasobagaw bɛɛ kama,

ani minw bɛɛ bɛ o yɛrɛ kɔrɔta;

a bɛna o bɛɛ majigi.

13A bɛna wuri Liban jamana sɛdiriyiriw jamijanw kama,

ani a yiri kɔrɔtaninw bɛɛ kama,

ani Basan mara yirisunbaw bɛɛ kama,

14ani kuru jamijanw bɛɛ kama,

ani kongori kɔrɔtaninw bɛɛ kama,

15ani sankasojanw bɛɛ kama,

ani kogo barakamanw bɛɛ kama,

16ani jirakurunbaw bɛɛ kama,

ani kurunba dawulamanw bɛɛ kama.

17Adamaden yadaninw kun bɛna suuru,

yɛrɛbonyabagaw bɛna majigi;

Matigi Ala kelenpe le bɛna kɔrɔta o lon na.

18Batofɛn gbansanw bɛɛ bɛna tunu pewu.

19O bɛna don farawow kɔnɔ,

ka don fɔ dugukolo jukɔrɔ,

ka dogo Matigi Ala ɲa, jatigɛ kosɔn,

ka dogo a ta bonya nɔɔrɔ ɲa;

o wagati le ra, a bɛna wuri ka jatigɛba bla dunuɲamɔgɔw ra.

20O lon na, adamadenw tun ka batofɛn warigbɛramanw,

ani batofɛn saninlaman minw lalaga o yɛrɛ ye,

ka o kinbiri gban o kɔrɔ ka o bato,

o bɛna o fɛnw firi totow ni tolenw fɛ.

21O bɛna don farawow kɔnɔ,

ka don fɔ kuruwow kɔnɔ,

ka dogo Matigi Ala ɲa, jatigɛ kosɔn,

ka dogo a ta bonya nɔɔrɔ ɲa;

o wagati le ra, a bɛna wuri ka jatigɛba bla dunuɲamɔgɔw ra.

22Aw ye aw jigi bɔ adamaden kan,

sabu ni ale ta nɛnɛkiri lɔra dɔrɔn, a ta banna le.

Se juman le bɛ adamaden ye?

3

Gbɛlɛya minw bɛna se Zuda mɔgɔw ma

1Ayiwa, a flɛ, Matigi Ala, Fangatigi Ala bɛna Zeruzalɛmukaw, ani Zuda mara mɔgɔw ta jigi ni o ta dɛmɛsira bɛɛ bɔsi o ra:

o ta domuni maraninw bɛɛ,

ani o ta ji maraninw bɛɛ,

2o ta cɛfariw, ani o ta kɛrɛkɛcɛw,

o ta kititigɛbagaw, ani o ta ciraw,

o ta lagbɛrikɛbagaw, ani o ta cɛkɔrɔbaw,

3o ta kɛrɛkuntigi cɛbiloorutigiw, ani o ta mɔgɔbaw,

o ladibagaw, o ta lɔnnikɛbagabaw,

ani o ta subagakuntigiw.

4Ne bɛna denmisɛnw le kɛ o ɲamɔgɔw ye;

sinmindenw le bɛna sigi o kunna.

5Jamana mɔgɔw bɛna wuri ɲɔgɔn kama,

mɔgɔw bɛna wuri o sigiɲɔgɔnw kama;

denmisɛnw bɛna mɔgɔkɔrɔbaw fiyɛnya,

mɔgɔkolon bɛna mɔgɔsɔbɛ fiyɛnya.

6O wagati ra dɔw bɛna taga o balema dɔ mina,

o ta somɔgɔ dɔ, k’a fɔ a ye ko:

«Deregeba kelen bɛ ele fɛ, ele ye kɛ an ɲamɔgɔ ye!

Sigi kuntigiya ra ka nin yɔrɔ lakolonw mara!»

7Nka o lon na, o tigi bɛna kule, k’a fɔ ko:

«E, ne tɛ se ka aw ta bana kɛnɛya dɛ!

Domuni tɛ ne ta so, fani donta tɛ ne ta so;

aw kana ne kɛ jamana ɲamɔgɔ ye!»

8Ɔnhɔn, Zeruzalɛmu talonna,

Zuda benna;

sabu o bɛ muruti Matigi Ala kama ni o ta kumacogo ni o ta kɛwalew ye;

o tɛ siran a ta bonya nɔɔrɔ ɲa.

9O yɛrɛ ɲada cogo bɛ o jaraki;

o bɛ o ta jurumun kɛ k’a yira kɛnɛ kan i ko Sodɔmukaw3.9 Min fɔra Sodɔmukaw ta ko ra: (Ezayi 1.9)..

Hali o t’a dogo.

Bɔnɔ bɛna o sɔrɔ,

sabu o bɛ kojugu le labɛnna o yɛrɛ ɲa.

10Aw y’a fɔ mɔgɔ terennin ye ko ale ta ka di,

sabu a bɛna a ta baara tɔnɔ sɔrɔ.

11Nka mɔgɔjugu ta bɛna kɛ bɔnɔ le ye, kojugu le bɛna se ale ma,

sabu a boro ka baara min kɛ, o sara le bɛna di a ma.

12Minw bɛ o ta jagboyafanga sigira ne ta mɔgɔw kan, o ye sinmindenw le ye;

musow le sigira ne ta mɔgɔw kunna ka o mara.

E, ne ta mɔgɔw, aw kuntigiw bɛ aw lafirira,

o bɛ aw tɛmɛsira dogora aw ma.

Izirayɛli kuntigiw ta kiti

13Matigi Ala bɛ nana mɔgɔw jaraki,

a bɛna wuri ka jamanaw ta kiti tigɛ.

14Matigi Ala k’a ta jamana cɛkɔrɔbaw,

ani a kuntigiw wele kiti ra.

«Aw le ka ne ta rɛzɛnforo cɛn;

aw ka ɲanibagatɔw ta borofɛn minw bɔsi, o bɛ aw ta bonw kɔnɔ.

15Aw bɛ ne ta mɔgɔw minako juguyara,

ka ɲanibagatɔw ɲagban ka la kɔrɔ juman le kan?»

Matigi Ala, Fangatigi Ala ko ten.

Zeruzalɛmu sungurubaw ta kiti

16Matigi Ala ko:

«Siyɔn dugu musow yadanin lo;

o bɛ o kun kɔrɔta ka tagama,

ka cɛw nɛgɛ ni o flɛrikɛcogo ye.

O bɛ sunguruyatagama kɛ sa,

ka to ka o sennanɛgɛw mankan bɔ.

17O kosɔn Matigi bɛna Siyɔn dugu musow kun gbana;

Matigi Ala bɛna o lebu bɔ kɛnɛ kan.»

18O lon na, kɔni, Matigi bɛna o ta masirifɛnw bɔ o ra: o ta sennanɛgɛw, ani o ta kunnajalaw, ani o ta kannakɔnɔnw; 19o ta tororanɛgɛw, ani o ta bororanɛgɛw, ani o ta ɲadatugufaniw; 20o ta musɔrɔw, ani o ta sennajɔlɔkɔninw, ani o ta cɛsirinanw, ani o ta wusunanbaraninw, ani o ta sɛbɛw; 21o ta borokandennɛgɛw, ani o ta nunnanɛgɛw; 22o ta fani dawulamanw, ani o ta deregejanw, ani o ta deregebaw; o ta wariblananw, 23ani o ta dugalenninw, ani o ta fani fiyɛnmanw, ani o ta jalamuguw, ani o ta lankanaw.

24O ta turu kasadiman bɛna yɛlɛma ka kɛ fɛn torinin kasa le ye,

o ta cɛsirinan bɛna kɛ jurukisɛ le ye,

o kunw dankoɲumanw bɛna kɛ kungbanaw ye,

o ta deregebaɲumanw bɛna kɛ bɔrɔfaniw le ye,

o ta cɛɲa bɛna yɛlɛma ka kɛ cɛjuguya ye.

Zeruzalɛmu musow labancogo

25Kɛrɛkɛmuru bɛna aw ta cɛw faga;

aw ta cɛfariw bɛna ben ka faga kɛrɛkɛyɔrɔ ra.

26Ŋunakanw, ani sangakasikanw le bɛna kɛ Siyɔn dugu donda ra;

o borolakolon bɛna sigi dugu ma.

4

1Muso wolonfla bɛna nɔrɔ cɛ kelen na o lon na, k’a fɔ a ma ko:

«An yɛrɛ bɛna lɔ ni an ta baro ni an ta fiyɛrɛbɔ ye;

sabari k’a to i tɔgɔ ye la an na dɔrɔn ko i ta musow,

janko mɔgɔw ta mafiyɛnyari ye bɔ an kunna.»

Ala bɛna min kɛ a ta mɔgɔw ye

2O lon na, kɔni, Matigi Ala bɛna yiri min falen, o yiri bɛna cɛɲa ni nɔɔrɔ sɔrɔ; a bɛna nafa minw ladon jamana kɔnɔ, o bɛna kɛ Izirayɛli ta mɔgɔ tɔ kisininw ta bonya ni o ta dawula ye. 3O wagati ra, mɔgɔ tɔ minw bɛna kisi, ka to Siyɔn dugu kɔnɔ, minw bɛna to Zeruzalɛmu, o bɛna olugu wele ko mɔgɔ saninmanw; o mɔgɔw bɛɛ tɔgɔw le bɛna sɛbɛ, ka ɲanamanya Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ. 4Matigi Ala bɛna Siyɔn dugumɔgɔw ta nɔgɔw ko k’a bɔ o ra, ka Zeruzalɛmukaw saninya, ka mɔgɔ faganinw ta joriw nɔw bɔ o ra a ta kiti ni a ta saninyari tasuma baraka ra. 5O tuma ra Matigi Ala bɛna bugun sisiman dɔ lawuri tere fɛ, ka tasumamana dɔ bɔ su fɛ, Siyɔn kuru* yɔrɔ bɛɛ kan, ani a jama bɛɛ lajɛnnin kan; Matigi Ala ta bonya nɔɔrɔ bɛna yɔrɔ bɛɛ datugu, ka o ta yɔrɔw bɛɛ tanga. 6A bɛna kɛ dogoyɔrɔ ye, ka suma di tere ta fundɛnin wagati ra; a bɛ kɛ donyɔrɔ ye, ani dogoyɔrɔ, sanfɔɲɔ ni sanji wagati ɲa.

5

Matigi Ala ta rɛzɛnforo

1Aw y’a to ne ye ne diyanyamɔgɔ ta dɔnkiri la;

ne bɛna o la ne diyanyamɔgɔ ye a ta rɛzɛnforo ko ra:

Rɛzɛnforo dɔ tun bɛ ne diyanyamɔgɔ fɛ,

a tun bɛ kuru kɛrɛ fɛ, dugukolodiman dɔ ra.

2A k’a yɔrɔ siyɛn, k’a kabakuruw bɔ,

ka rɛzɛnsunɲumanw turu a ra.

A ka foro kɔrɔsibagaw ta gbata lɔ foro cɛmancɛ ra,

ka rɛzɛnforogidinga dɔ sogi.

A tun b’a bisigi ko rɛzɛnforo bɛna rɛzɛnɲumanw le kɛ,

nka a nana rɛzɛn kumuninw le kɛ.

3Ayiwa, sisan aw Zeruzalɛmukaw, ani aw Zuda mara mɔgɔw,

aw ye nin kiti tigɛ ne ni ne ta rɛzɛnforo cɛ!

4Mun wɛrɛ le tun ka kan ka kɛ ne ta rɛzɛnforo ra,

ni ne ma min kɛ a ra sa?

Ne tun b’a bisigi ko a bɛna rɛzɛnɲumanw le kɛ;

mun na a ka rɛzɛn kumuninw kɛ?

5Ayiwa, ne bɛna min kɛ ne ta rɛzɛnforo ra,

aw y’a to ne ye o fɔ aw ye sisan!

Ne tun k’a lamini ni sansan min ye, ne bɛna o waraga,

k’a to bɛganw y’a domu.

Ne bɛna a kogow ben,

k’a to mɔgɔw y’a dondon.

6Ne bɛna a kɛ yɔrɔ lakolon le ye;

mɔgɔ tɛna a borow tigɛtigɛ ka o dakaɲa, k’a sɛnɛ tuun.

Nɔnfɔnw, ani ŋaniw le bɛna wuri a ra.

Ne bɛna a fɔ sankabaw ye ko o kana sanji ben a kan tuun.

7Ayiwa, Fangatigi Ala ta rɛzɛnforo,

o ye Izirayɛli ta mɔgɔw le ye.

Zuda ta mɔgɔw,

olugu le ye a ta yiriforo kanunin ye.

A tun b’a bisigi ko o bɛna terenninya sira le tagama,

nka o ka terenbariya sira le tagama;

a tun b’a bisigi ko a bɛna terenninya sira le tagama,

nka a ka mɔgɔtɔɲɔkan le mɛn.

Ala kanblabagaw ta bɔnɔ

8Bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ, aw minw bɛ bonw lɔ caman ka o fara ɲɔgɔn kan,

ka forow mina caman ka o fara ɲɔgɔn kan,

fɔ ka taga yɔrɔ bɛɛ ban,

k’a to aw kelen dɔrɔn ye sigi jamana kɔnɔ.

9Fangatigi Ala ka nin le fɔ k’a don ne toro ra, ko:

«Sigiya t’a ra, nin bon caman bɛna kɛ yɔrɔ lakolonw le ye;

nin bonba cɛɲumanw lakolon bɛna to.

10Rɛzɛnforo ɛkitari saba, o ta rɛzɛnji tɛna tɛmɛ litiri binaani kan;

simankisɛ bɔrɔ tan dannin, siman min bɛna sɔrɔ o ra, o tɛna tɛmɛ bɔrɔ kelen kan.»

11Bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ, aw minw bɛ wuri sɔgɔmada joona fɛ,

ka bori ka taga minnifɛn farimanw nɔ fɛ;

su bɛ janfa ka aw to kɛnɛ ma,

k’a sɔrɔ duvɛn nege belen gbannin bɛ aw ra.

12Korafɔkanw, ani gɔnifɔkanw, ani longanfɔkanw, ani filenfiyɛkanw, ani duvɛn,

o fɛnw le bɛ o ɲanagbɛ.

Nka o mɔgɔw tɛ Matigi Ala ta kɛwalew jatera;

a boro ka baara min kɛ, o ɲa tɛ o yera.

13O kosɔn o bɛna ne ta mɔgɔw mina ka taga ni o ye,

o ta kolɔnbariya kosɔn.

O ta fagamaw bɛna kɛ kɔngɔtɔw ye,

o ta mɔgɔ tɔw, minlɔgɔ le bɛna olugu halaki.

14O kosɔn kaburu b’a kandinga dayɛlɛ k’a bonya;

a b’a da waga, fɔ k’a tɛmɛ a dan kan.

O ta fagamaw, ani mɔgɔ tɔw bɛɛ bɛ jigi a kɔnɔ,

ani o ta ɲanagbɛkanw ni a mankan bɛɛ.

15O kosɔn adamadenw bɛna suuru,

mɔgɔw bɛna majigi,

yɛrɛbonya bɛ minw ta flɛrikɛcogo ra, olugu kun bɛna suuru.

16Fangatigi Ala bɛna a ta bonya yira ka kaɲa ni a ta can ye,

Ala saninman bɛna a ta saninmanya yira ka kaɲa ni a ta terenninya ye.

17Sagaw bɛna bin ɲimi dugu cinin kɔnɔ, k’a kɛ i n’a fɔ o bɛ kongo le kɔnɔ;

naforotigiw tagara ka o ta yɔrɔ minw to, o yɔrɔw le bɛna kɛ baw ta binɲimiyɔrɔ ye.

18Bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ, aw minw bɛ janfa ta juru kɛ ka terenbariya sama aw yɛrɛ kɔ,

ka jurumun sama aw yɛrɛ kɔ, i ko misi bɛ daba sama cogo min na.

19Aw minw b’a fɔ ko: «Ala ye teliya,

a ye a ta kow kɛ joona,

janko an ye a ye.

Izirayɛli ta Ala saninman ye a ta kolatigɛnin kɛ joona,

janko an ye a ta kɛta lɔn.»

20Bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ, aw minw b’a fɔ kojugu ma ko koɲuman,

k’a fɔ koɲuman ma ko kojugu;

aw minw bɛ dibirako ta k’a kɛ ko gbɛnin ye,

ka ko gbɛnin ta ka o kɛ dibirako ye,

ka jusukasiko ta ka o kɛ jusudiyako ye,

ka jusudiyako ta ka o kɛ jusukasiko ye.

21Bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ, aw minw bɛ aw yɛrɛ kɛ hakiritigiw ye,

aw minw bɛ aw yɛrɛ jate kolɔnbagaw ye.

22Bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ, aw minw ko, ko aw ɲɔgɔn cɛfari tɛ duvɛnmin na,

ko aw ɲɔgɔn jagbɛlɛn tɛ minnifɛn farimanw ɲagamini na.

23O bɛ can di mɔgɔjugu ma surafɛn kosɔn,

ka mɔgɔ terennin ta jo bɔsi a ra.

24O kosɔn tasumamana bɛ binjalan jɛni cogo min na,

ani binɲaga bɛ jɛni ka ban tasuma ra cogo min na,

o cogo kelen na, nin mɔgɔw ta lilinw bɛna tori,

o ta fiyerenw bɛna taga fɔɲɔ fɛ i ko gbangban;

sabu o banna Matigi Ala ta sariya ra,

o ka Izirayɛli ta Ala Saninman darakan mafiyɛnya.

25O kosɔn Matigi Ala dimina a ta mɔgɔw kɔrɔ kosɛbɛ;

a b’a boro kɔrɔta o kama ka o bugɔ,

fɔ kuruw bɛ yɛrɛyɛrɛ;

o suw bɛ benben siraw kan i ko ɲamaɲama.

Nka o bɛɛ n’a ta, a ta dimi belen ma mala,

a boro belen kɔrɔtanin lo o kama hali bi.

Cɛnri min bɛ nana

26Ala bɛna tagamasiyɛn dɔ kɔrɔta ka o yira yɔrɔjanmɔgɔw ra;

a bɛna filen fiyɛ ka o wele ka na ka bɔ fɔ dunuɲa kun dɔ ra,

olugu fana bɛna teliya ka na joona joona.

27O mɔgɔw si tɛ sɛgɛ, o si tɛ dɛsɛ,

o tɛ jingɔ, o tɛ sunɔgɔ,

o si ta cɛsirijara tɛ yɔgɔyɔgɔ o soro ra,

o si ta sanbara juru tɛ foni.

28O ta biɲɛw dabɔnin lo,

o ta kalanw samanin lo tuma bɛɛ,

o ta sow sengbɔgɔrɔ bɛ i ko kabakuru,

o ta sowotorow senw ka teri i ko folonkonto.

29O kulecikan bɛ i ko jara kulekan,

o bɛ kule ci i ko jarakanbelenw;

o bɛ mankan ci, ka o ta sogo mina ka taga ni a ye,

mɔgɔ tɛ se k’a bɔsi o boro.

30O lon na, kɔni, o bɛna mankanba dɔ le bɔ nin jamana kunna,

k’a kɛ i ko kɔgɔji mankan.

O lon na, ni i ka jamana flɛ,

i b’a bɛɛ ye dibi ye, ani kɔnɔnɔfiri;

sankabaw bɛna yeelen datugu, ka yɔrɔ kɛ dibifinba ye.

6

Ezayi sɔnna Ala ta weleri ma

1Masacɛ Oziyasi6.1 Aw ye Masacɛw flanan 15.7 flɛ. Oziyasi tɔgɔ tun ye fana ko Azariya. sara san min na, ne ka Matigi ye, a siginin bɛ masasiginan kɔrɔtanin dɔ kan san fɛ, a ta masaderege senkɔrɔyɔrɔ tun ka Alabatosoba fa. 2Serafɛn* mɛlɛkɛ dɔw tun lɔlɔnin bɛ a kunna; kaman wɔɔrɔ tun bɛ olugu bɛɛ kelen kelen fɛ: o tun bɛ fla kɛ ka o ɲada datugu, ka fla kɛ ka o senw datugu, ka wuri ni fla ye.

3O tun bɛ to ka pɛrɛn k’a fɔ ɲɔgɔn ye ko:

«Ala saninman, saninman, saninman,

Fangatigi Ala ye o le ye;

dunuɲa yɔrɔ bɛɛ fara a ta nɔɔrɔ ra!»

4O ta mankan tun bɛ Alabatosoba* dondaw jusiginanw yuguyugura, yɔrɔ saninman* tun fara sisi ra. 5Ne ko: «E, bɔnɔ ka ne sɔrɔ, ne tora a ra, sabu ne ye mɔgɔ dɔ ye min darakan saninyanin tɛ, ne siginin bɛ mɔgɔ minw cɛ ra, olugu fana darakan saninyanin tɛ; k’a sɔrɔ ne ɲa ka Masacɛ, Fangatigi Ala ye!»

6Nka serafɛn mɛlɛkɛ kelen wurira kaman na ka na ne kɔrɔ ni tasumakami dɔ ye a boro; a tun ka o ta sarakabɔnan kan ni tasumabɔnan dɔ ye. 7A ka o maga ne da ra, k’a fɔ ko:

«Nin magara i dagbolow ra minkɛ,

i ta terenbariya yafara,

i ta jurumun kafarira.»

8O kɔ, ne ka Matigi kumakan mɛn, a ko: «Ne bɛna jɔntigi le ci? Jɔntigi le bɛna taga anw ta cira kɛ?» Ne ko: «Ne flɛ nin ye, ne ci!»

9A ko ne ma ko:

«Taga a fɔ nin jamana mɔgɔw ye ko:

‹Aw kɔni bɛna a lamɛn, k’a lamɛn, nka aw tɛna a faamu,

aw bɛna a flɛ, k’a flɛ, nka aw tɛna a ye!›

10Taga nin jamana mɔgɔw jusukun gbɛlɛya,

ka o toro gberen,

ka o ɲadenw fiyen;

janko o ɲadenw kana na yeri kɛ,

o torow kana na mɛnni kɛ,

o jusukun kana na faamuri kɛ,

ni o tɛ, o bɛna sekɔ ka na ne fɛ, k’a to ne ye o kisi6.10 Hayan 9–10, o kumaw fɔra nin yɔrɔw ra: Matiyu 13.14-15; Marika 4.12; Luka 8.10; Yuhana 12.40; Kɛwalew 28.26-27..»

11Ne k’a ɲininka ko: «A bɛna kɛ ten ka se fɔ wagati juman sa, ne Matigi?» A ko:

«Fɔ ka taga a to duguw ye halaki,

mɔgɔ si kana sigi o kɔnɔ tuun,

adamaden si kana kɛ bon si kɔnɔ tuun,

o ta dugukolo ye halaki ka kɛ yɔrɔ lakolon ye.»

12Matigi Ala bɛna adamadenw gbɛn ka taga fɔ yɔrɔjan,

ka o ta yɔrɔw kɛ yɔrɔ lakolonba caman ye jamana kɔnɔ.

13Hali ni mɔgɔ kelen le ka bɔsi mɔgɔ tan cɛ ra,

o mɔgɔ kelen fana bɛna halaki.

Nka yiriba ni yirisunba ju bɛ to dugukolo ra cogo min na, ni a tigɛra,

o cogo ra, o kɔmɔgɔw fana bɛna falen tuun ka kɛ duruja saninman ye.

7

Ala ka Ezayi ci masacɛ Ahazi fɛ

1Wagati min na Oziyasi dencɛ Yotamu, o dencɛ Ahazi tun bɛ Zuda mara masacɛ ye, Siri masacɛ Resɛn ani Izirayɛli masacɛ Peka, min ye Remaliya dencɛ ye, olugu tagara Zeruzalɛmu dugu kama, ko o bɛ taga dugu kɛrɛ; nka o ma na se ka a kɛrɛ.

2O ka o kuma fɔ Ahazi ye, min tun ye Dawuda ta duruja ye, ko: «Sirikaw nana fara Efirayimukaw7.2 Efirayimu tun ye Izirayɛli mara dɔ ye, jamana sahiliyanfan na; a yɔrɔ tun man jan Zeruzalɛmu dugu ra. kan!» Ahazi ni a ta mɔgɔw bɛɛ jusukun tun bɛ panpanna i ko fɔɲɔ bɛ yiriw yuguyugu cogo min na tu kɔnɔ.

3Matigi Ala k’a fɔ Ezayi ye ko: «Bɔ ka taga Ahazi kunbɛn, i ni i dencɛ Sehari Yasubu; jidinga min bɛ dugu sanfɛyɔrɔ ra, ni i tagara o jisira danyɔrɔ ra, fanikobagaw ta fanikoyɔrɔ sira ra, i b’a sɔrɔ yi. 4I b’a fɔ a ye ko: ‹I hakiri sigi, i jusu suma; i kana siran, i fari kana faga Sirikacɛ Resɛn ni Remaliya dencɛ ta jusugban kosɔn; olugu ye lɔgɔkurun sisiman fla le ye. 5Sirikaw, ani Efirayimukaw, ani Remaliya dencɛ bɛ kojugu labɛnna i kama, k’a fɔ ko: 6An ye taga Zuda mara kama, ka taga jatigɛba bla o ra, ka o ta mara mina, ka Tabɛli dencɛ sigi o kunna k’a kɛ o ta masacɛ ye. 7Nka Dunuɲatigi Ala ko:

O ko tɛna ɲa sɔrɔ,

a tɛna kɛ.

8Sabu Siri jamana kunkolo, o ye Damasi le ye,

Damasi kunkolo, o ye Resɛn ye.

Sani san biwɔɔrɔ ni looru, Efirayimu bɛna yɛrɛgɛ,

o tɛna kɛ siya ye tuun.

9Efirayimu kunkolo, o ye Samari ye,

Samari kunkolo, o ye Remaliya dencɛ ye.

Ni aw ta lanaya ma sabati, aw yɛrɛ tɛna sabati.› »

Den min tɔgɔ bɛna la ko Emanuwɛli

10Matigi Ala ka dɔ fara a ta kuma kan tuun, k’a fɔ Ahazi ye ko: 11«Tagamasiyɛn dɔ daari Matigi Ala, i ta Ala fɛ, ko a ye o kɛ i ye; a fɔ ko a y’a kɛ i ye ka bɔ dugukolo jukɔrɔyɔrɔ dɔ ra, walama ka bɔ san fɛ, sankolo ra.» 12Ahazi k’a jaabi ko: «Ne tɛna foyi daari; ne t’a fɛ ka Matigi Ala kɔrɔbɔ k’a flɛ!»

13O tuma Ezayi ko: «Aw ye nin kuma lamɛn sa, aw Dawuda ta somɔgɔw! Aw bɛ mɔgɔw sɛgɛra minkɛ, o ma aw wasa, fɔ aw b’a fɛ ka ne ta Ala yɛrɛ fana sɛgɛ wa? 14Ayiwa, o kosɔn Matigi yɛrɛ bɛna tagamasiyɛn dɔ yira aw ra: Sunguru bɛna kɔnɔ ta ka dencɛ woro, k’a tɔgɔ la ko Emanuwɛli7.14 Emanuwɛli kɔrɔ ye ko: Ala bɛ ni an ye. Nin kuma bɛ sɔrɔ Matiyu 1.23.. 15A bɛna to ka nare ni li le domu, fɔ a ye na ko lɔn, ka kojugu ye k’a to yi, ka koɲuman lɔn k’a kɛ. 16Nka sani den ye na ko lɔn ka kojugu ye k’a to yi, ka koɲuman lɔn k’a kɛ, masacɛ fla minw ɲasiran bɛ ele ra, olugu ta jamana bɛna kɛ yɔrɔ lakolon ye. 17Matigi Ala bɛna wagati dɔ latigɛ, ka kojuguba dɔ ben ele ni i ta jamana mɔgɔw kan, ani i ta somɔgɔw kan; o wagati ɲɔgɔn ma kɛ ka ye fɔlɔ, kabini Efirayimu mara faranna ka bɔ Zuda mara ra. O wagati ye Asiri masacɛ ta wagati le ye.»

Asirikaw bɛna min kɛ Zuda mara ra

18O wagati ra kɔni, Matigi Ala bɛna filen fiyɛ ka limɔgɔw lana ka bɔ fɔ Misiran bajiw dan na, ka lidenw7.18 Limɔgɔw ani lidenw, o ye Izirayɛli juguw tagamasiyɛnw ye. lana ka bɔ Asiri. 19O bɛɛ bɛna na ka na sigisigi dingakolonbaw kɔnɔ, ani farawow kɔnɔ, ani ŋanituw bɛɛ kɔnɔ, ani jiyɔrɔw bɛɛ ra.

20O wagati ra, Matigi Ala bɛna kunlimuru dɔ singa ka bɔ Efirati ba kɔ fɛ, Asiri masacɛ fɛ, ka aw kun li, ka aw fari yɔrɔ bɛɛ li, ka aw bonbosi fana li ka bɔ yi.

21O wagati ra fana, mɔgɔ bɛɛ kelen kelen bɛna misimuso kelen ni sagamuso fla le mara. 22Nɔnɔ cayakojugu fɛ, mɔgɔw ta baro bɛna kɛ nare le ye. Ɔnhɔn, minw bɛna kisi ka to jamana kɔnɔ, olugu bɛɛ bɛna nare ni li le domu.

23O wagati ra fana, rɛzɛnsun waga kelen bɛ sɔrɔ foro minw kɔnɔ, foro minw sɔngɔ bɛ warigbɛ waga kelen bɔ, mɔgɔw bɛna ban o forow ra ka o to nɔnfɔnw, ani ŋaniw cɛ ra yi. 24Mɔgɔw bɛna taga yaala o yɔrɔw ra ni kalanw ni biɲɛw le ye, sabu jamana bɛɛ lajɛnnin bɛna kɛ nɔnfɔntuw ni ŋanituw le ye. 25O tun bɛ deri ka kongoriw kɛrɛfɛyɔrɔw ta dugukolodiman minw sɛnɛ ni daba ye, mɔgɔ tɛna taga o yɔrɔw ra tuun, nɔnfɔntuw, ani ŋanituw ɲasiran kosɔn. Misiw le bɛna domuni kɛ yi, sagaw bɛna yaala yi.

8

Asirikaw bɛna kojugu minw kɛ

1Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «Walakaba dɔ ɲini, i y’a sɛbɛ a kan ni sɛbɛridenbabaw ye ko: ‹Mahɛri Salali Hasi Bazi8.1 ‹Mahɛri Salali Hasi Bazi› o ye heburukan le ye.,› o kɔrɔ ye ko ‹cɛnri surunyara, naforo cɛtuma sera!› »

2Ne ka mɔgɔsɔbɛ dɔw ta, ka olugu kɛ ne seerew ye: sarakalasebaga Huri, ani Yeberekiya dencɛ Jakariya.

3O kɔ, ne gbarara ciramuso ra, min ye ne ta muso ye. A nana kɔnɔ ta ka dencɛ woro. Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko: «A tɔgɔ la ko: ‹Mahɛri Salali Hasi Bazi,› ko: ‹cɛnri surunyara, naforo cɛtuma sera!› 4Sabu sani den ye se k’a fɔ ko: ‹Baba,› walama ko: ‹Na,› Asiri masacɛ bɛna na Damasi ta naforow, ani Samarikaw borofɛnw cɛ ka taga ni o ye.»

5Matigi Ala ka dɔ fara a ta kuma kan tuun, k’a fɔ ne ye ko:

6«I n’a fɔ nin jamana mɔgɔw ka Silowe ta ji mafiyɛnya,

o ji min ɲamalɔnin bɛ woyo,

i n’a fɔ Resɛn ni Remaliya dencɛ ta ko le diyara o ye,

7o kosɔn, a flɛ, Matigi Ala bɛna Efirati ba ta ji belebele barakamanw lana o kama,

min ye Asiri masacɛ ye, ani a ta baraka bɛɛ.

O ba kɔnɔ bɛna fa, ka woyo ka bɔ fɔ kɛnɛ ma,

k’a kɛrɛfɛyɔrɔw bɛɛ fa.

8A bɛna woyo ka don Zuda mara kɔnɔ,

a bɛna fa ka woyo ka yɔrɔ bɛɛ datugu,

ka mɔgɔw mina fɔ o kan kɔrɔ.

Nka Ala bɛ ni an ye, Emanuwɛli;

Ala bɛna a kamanw yangan an ta jamana bɛɛ kunna k’a tanga.»

Ala bɛna a ta mɔgɔw bɔsi

9Aw ye jɛn ka kɛrɛ mankanw ci, dunuɲa mɔgɔw,

nka aw bɛna janjan!

Aw bɛɛ ye aw toro malɔ,

aw minw bɛ fɔ jamanajanw na;

aw ye aw yɛrɛ cɛsiri kɛrɛ kama,

nka aw bɛna janjan,

aw ye aw yɛrɛ cɛsiri kɛrɛ kama,

aw bɛna janjan!

10Aw ye janfa siri,

nka o bɛɛ bɛna kɛ fɛngbansan ye!

Aw ye kuma ka bɛn,

nka o ko tɛna bɔ,

sabu Ala bɛ ni an ye.

Matigi Ala ɲasiran le ka fisa

11Matigi Ala ka nin le fɔ ne ye, wagati min a boro barakaman ka ne mina, k’a fɔ ne ye k’a gbɛlɛya ko ne kana nin jamana mɔgɔw ta sira ɲɔgɔn tagama; a ko:

12«Nin mɔgɔw bɛ ko minw bɛɛ wele ko janfa,

aw kana o wele ko janfa.

O bɛ siran fɛn minw ɲa, aw kana siran o ɲa;

aw ja kana tigɛ fana.

13Aw ka kan ka Fangatigi Ala le jate ko Ala saninman lo,

aw ka kan ka ale le bonya,

aw ka kan ka siran ale le ɲa.

14Dogoyɔrɔ saninman lo,

nka a bɛna kɛ kabakuru ye mɔgɔ sen bɛ gbasi min na;

a bɛna kɛ sentalon kabakuru ye Izirayɛli mara fla mɔgɔw fɛ,

ka kɛ jɔ ye, ani jan, Zeruzalɛmukaw fɛ.

15O ra, mɔgɔ caman bɛna talon a ra,

ka ben fɔ ka halaki;

o bɛna o mina jan na, ka o mina ka taga ni o ye.»

Cira ka kan ka Ala makɔnɔ

16Nin seereyakumaw mara,

nin karan kitabu dasiri k’a bla ne ta karamɔgɔdenw ye.

17Ne bɛ Matigi Ala makɔnɔ,

ale min k’a kɔ don Yakuba ta mɔgɔw ra;

ne jigi b’a kan.

18Ne flɛ nin ye, ne ni Matigi Ala ka den minw di ne ma.

Anw kɛra ko nataw tagamasiyɛn ni lasɔminifɛn le ye Izirayɛli jamana ra;

o ko bɔra Fangatigi Ala le ra,

min sigiyɔrɔ bɛ Siyɔn kuru kan.

19Ni mɔgɔw nana a fɔ aw ye ko

mɔgɔ minw bɛ kuma ni suw ye, ko aw ye taga olugu fɛ,

ani minw bɛ lagbɛri kɛ

ka kuma o da jukɔrɔ, ka ŋunuŋunu,

ni o ko, ko yala siya bɛɛ man kan k’a ta alaw bato wa,

ka suw daari mɔgɔ ɲanamanw ye wa?

Aw ye o jaabi ko:

20«Ala ta sariya ni a ta jɛnɲɔgɔnya* kumaw,

an ka kan ka o sira le tagama!»

Ni aw m’a fɔ ten,

o tuma jamana mɔgɔw tɛna dugugbɛ sɔrɔ ka ye.

21O bɛna jamana cɛtigɛ, o sɛgɛninba ni o kɔngɔtɔ;

ni kɔngɔ nana gban o ra,

o bɛna dimi fɔ ka o ta masacɛ danga, ka o ta alaw danga.

O bɛna o ɲa kɔrɔta san fɛ,

22ka dugukolo fana flɛ;

o tɛna foyi ye ni degu, ani dibi, ani kɔnɔnɔfirikow tɛ.

O bɛna to dibifinba le kɔnɔ.

Hɛra masacɛ nako

23Nka kɔnɔnɔfiri bɛ nin jamana min kɔnɔ sisan,

dibi tɛna to o jamana kɔnɔ tuma bɛɛ;

hali ni Zabulɔn mara ni Nɛfitali mara ma kɛ foyi ye wagati tɛmɛnin na,

wagati nata ra, bonya bɛna la kɔgɔjisira mara kan,

ani Zuridɛn ba kɔfɛyɔrɔ mara,

ani siya tɔw ta maraw.

9

1Mɔgɔ minw tun bɛ tagamana dibi ra,

yeelenba bɔra olugu kan.

Minw tun siginin bɛ saya jamana dibi ra,

yeelen dɔ manamanana olugu kan9.1 Nin kumaw fɔra Yesu Kirisita ta ko ra: Matiyu 4.16, ani Luka 1.79..

2Matigi Ala, i bɛ bonyaba la jamana kan,

ka o ta ninsɔndiya caya;

o bɛ ninsɔndiya i ɲa kɔrɔ

i ko mɔgɔ bɛ ninsɔndiya simankanwagati ra cogo min na,

walama i ko kɛrɛkɛdenw bɛ ɲagari cogo min na fɛn minaninw taranwagati ra.

3Sabu doni gbiriman min tun bɛ o kun na,

bugɔribere min tun bɛ o kɔ kan,

o tɔɔrɔbagaw tun bɛ o bugɔ ni bisan min ye,

i ka o karikari i n’a fɔ i tun k’a kɛ cogo min na lon min na i ka Madiyankaw kɛrɛ9.3 Matigi Ala k’a to Zedeyɔn ka se sɔrɔ Madiyankaw kan o lon na (Kititigɛbagaw 6–7)..

4Mɔgɔ tun ka sanbara o sanbara don ka taga kɛrɛkɛyɔrɔ ra,

ani jori seriserira derege o derege kan,

o fɛnw bɛɛ bɛna bla tasuma ra

ka o jɛni ka o ban.

5Sabu den dɔ worora an ye,

dencɛ dira an ma.

Kuntigiya bɛna di a ma.

O bɛna a tɔgɔ la ko

Ladibaga min ɲɔgɔn tɛ, Ala barakatigi,

fa Ala banbari, Hɛra Masa.

6A bɛna a ta masaya baraka bonya;

a bɛna hɛra ladon Dawuda ta masaso ni a ta mara bɛɛ kɔnɔ,

dan tɛ hɛra min na,

ka masaya sigi k’a sabati can ni terenninya baraka ra,

sisan, ani wagati tɔ bɛɛ ra.

Fangatigi Ala bɛna nin le kɛ

a ta kanuya barakaman kosɔn.

Matigi Ala ta lasɔmini

7Matigi ka kuma dɔ fɔ Yakuba ta mɔgɔw kama,

o kuma benna Izirayɛli kan.

8Jamana mɔgɔw bɛɛ bɛna o mɛn;

Efirayimukaw, ani Samari dugumɔgɔw,

minw bɛ ta yɛrɛbonya ni wasoya fɛ k’a fɔ ko:

9«Bɔgɔbirikiw benbenna,

nka an bɛna kogo lɔ kokura ni kabakuru lɛsɛninw le ye.

Sikomɔriyiriw karikarira,

nka an bɛna sɛdiriyiriw le bla olugu nɔ ra.»

10Matigi Ala ka baraka don Resɛn ta juguw9.10 Resɛn ta juguw: O kɔrɔ ye Asirikaw (Ezayi 7.1; Masacɛw flanan 16.8-9). ra, ka o lawuri Izirayɛlimɔgɔw kama;

a ka o kɛrɛbagaw kɔnɔnɔsu ka o bla o ra.

11Sirikaw bɛ bɔ terebɔyanfan na ka na,

Filisikaw bɛ bɔ terebenyanfan na ka na;

o bɛna o da fa Izirayɛlimɔgɔw ra ka o bɛɛ domu.

Nka o bɛɛ n’a ta, a ta dimi belen ma mala,

a boro belen kɔrɔtanin lo o kama hali bi.

12Izirayɛlimɔgɔw ma nimisa ka sekɔ ka na o bugɔbaga fɛ,

o ma Fangatigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini.

13O kosɔn Matigi Ala bɛna Izirayɛli kunkolo ni a kukala bɛɛ bɔ a ra,

ka tamarosun ni bin bɛɛ tigɛ lon kelen na.

14Cɛkɔrɔbaw, ani ɲamɔgɔw, olugu le ye kunkolo ye.

Cira minw bɛ mɔgɔw karan faninya ra olugu ye kukala ye.

15Nin jamana mɔgɔw ta ɲamɔgɔw bɛ o lafirira le;

o kɛra mɔgɔ minw ɲamɔgɔw ye, olugu fana tununa.

16O kosɔn Matigi tɛna makari o ta kanbelenw ra,

a tɛna hina o ta feritaw, ani o ta muso cɛ saninw na;

sabu o bɛɛ ye Alaɲasiranbariw, ani mɔgɔjuguw le ye,

o bɛɛ da bɛ kumakolonw le fɔ.

Nka o bɛɛ n’a ta, a ta dimi belen ma mala,

a boro belen kɔrɔtanin lo o kama hali bi.

17Sabu juguya bɛ cɛnri kɛ i ko tasuma;

a bɛ nɔnfɔntuw, ani ŋanituw jɛni,

ka yiritubaw jɛni ka ban,

ka o sisikuruba lawuri ka taga san fɛ.

18Fangatigi Ala ta jusugban kosɔn,

tasuma bɛna jamana mina,

tasuma bɛna mɔgɔw domu.

Mɔgɔ si tɛna hina a balema ra;

19o bɛ dɔ mina o kininboroyanfan fɛ ka o ɲimi,

nka o bɛɛ n’a ta, kɔngɔ belen bɛ o ra.

O bɛ dɔ mina o numanboroyanfan fɛ ka o domu,

nka o bɛɛ n’a ta, o tɛ fa.

Mɔgɔw bɛna o yɛrɛ ta somɔgɔw domu.

20Manase ta mɔgɔw bɛ Efirayimu ta mɔgɔw domu,

Efirayimu ta mɔgɔw bɛ Manase ta mɔgɔw domu;

o bɛ fara ɲɔgɔn kan ka taga ben Zuda ta mɔgɔw kan.

Nka o bɛɛ n’a ta, a ta dimi belen ma mala,

a boro belen kɔrɔtanin lo o kama hali bi.

10

Zuda mara ɲamɔgɔw ta kiti

1Mɔgɔ minw bɛ sariya terenbariw sigi,

minw bɛ sariya juguw latigɛ,

bɔnɔ bɛna olugu sɔrɔ.

2O bɛ o kɛ janko ka dɛsɛbagatɔw tɔɲɔ kititigɛyɔrɔ ra,

ka ne ta jamana ɲanibagatɔw ta jo bɔsi o ra,

ka muso cɛ saninw borofɛnw mina o ra,

ka feritaw borofɛnw sonya!

3Ni aw saralon nana se, aw bɛna a kɛ di?

Ni kojugu nana bɔ fɔ yɔrɔjan ka na ben aw kan, aw bɛna a kɛ di?

Aw bɛna bori ka taga jɔntigi le fɛ ko a ye aw bɔsi?

Aw bɛna aw ta naforo bla min?

4Aw tɛna se ka foyi wɛrɛ kɛ fɔ ka biri ni kasoden tɔw ye,

ka ben dugu ma ni mɔgɔ fagataw ye.

Nka o bɛɛ n’a ta, Matigi Ala ta dimi belen ma mala,

a boro belen kɔrɔtanin lo o kama hali bi.

Asirikaw ta yɛrɛbonya

5Matigi Ala ko:

«Bɔnɔ bɛna Asirikaw sɔrɔ,

olugu minw kɛra ne ta dimibɔbere ye.

Bere min bɛ o boro,

o ye ne ta jusufariya bere le ye.

6Ne bɛ o ci ka taga siya Alaɲasiranbari dɔ kama;

siya min bɛ ne jusu bɔ, ne bɛ o bla ka taga o siya kama,

janko o ye taga o borofɛnw cɛ, ka o ta naforow bɔsi o ra,

ka o dɔndɔn i ko bɔgɔ min bɛ sira kan.

7«Nka Asirikaw m’a faamu o cogo ra,

olugu m’a miiri ten o ta hakiri ra.

Halakiri miiriya le kɛra olugu jusukun na,

ka siya camanba faga.

8O kosɔn o ko:

‹An ta jamana ɲamɔgɔw bɛɛ tɛ masacɛw le ye fana wa?

9Yala an ma Kalino kɛ i ko Karikemisi,

ka Hamati kɛ i ko Aripadi,

ka Samari kɛ i ko Damasi wa10.9 Asirikaw ka o duguw bɛɛ kɛrɛ ka se sɔrɔ o kan.?

10Ni anw boro sera ka o batofɛn gbansanw ta jamanaw mina,

k’a sɔrɔ olugu ta batofɛn lɛsɛninw tun ka ca ni Zeruzalɛmu ni Samari taw ye,

11o tuma an ka min kɛ Samarikaw ni o ta batofɛn gbansanw na,

an tɛna o kelen le kɛ Zeruzalɛmukaw ni o ta batofɛn lɛsɛninw na wa?› »

Ala bɛna Asirikaw ta yɛrɛbonya bɔ o ra

12Nka ni Matigi nana a ta baara bɛɛ kɛ k’a dafa tuma min na Siyɔn kuru* kan, ani Zeruzalɛmu, a bɛna a fɔ ko: «Yɛrɛbonya miiriya min bɛ Asiri masacɛ jusukun na, ani wasoya min b’a flɛrikɛcogo ra, ne bɛna a sara ka kaɲa ni o ye. 13Sabu Asiri masacɛ ko:

‹Ne ka nin bɛɛ kɛ ni ne yɛrɛ boro baraka le ye,

ani ne yɛrɛ ta hakiritigiya, sabu ne hakiri ka bon.

Ne ka siya tɔw ta jamana danw bɔ o nɔ ra, ka o ta jamana fara ne ta kan,

ka o ta naforow cɛ.

Ne ka masacɛw lajigi ka bɔ o sigiyɔrɔ ra, i ko cɛ barakaman.

14Ne boro ka siyaw ta naforow cɛ, i ko mɔgɔ bɛ kɔnɔɲaga ta cogo min na.

Ne ka dunuɲa bɛɛ ta, i ko mɔgɔ bɛ kɔnɔ ta fanw benninw tɔmɔ cogo min na;

o si ma o kaman magamaga,

walama k’a o dakala yɛlɛ ka dɔ fɔ.› »

15Ayiwa, yala jende yiritigɛtɔ b’a yɛrɛ waso yiritigɛbaga ra wa?

Yiritigɛsi b’a yɛrɛ bonya yirisibaga ma wa?

A kɛra i n’a fɔ bere le b’a minabaga boro kɔrɔtara,

i n’a fɔ berekuru le b’a minabaga boro lawurira.

16O kosɔn Matigi Ala, Fangatigi Ala bɛna o ta kɛrɛkɛcɛ barakamanw kɛ cɛ fasaninw ye;

o ta bonya bɛɛ bɛna jɛni i ko tasuma bɛ mana ka fɛn jɛni cogo min na.

17Ala min ye Izirayɛli ta yeelen ye, ale bɛna kɛ tasuma le ye;

Izirayɛli ta Ala Saninman bɛna kɛ tasumamana ye,

ka nɔnfɔnw, ani ŋaniw bɛɛ jɛni

ka o ban pewu, lon kelen na.

18O ta yirituw, ani o ta yiriforow ta cɛɲa kɔ ani a ɲa,

a bɛna o bɛɛ halaki ka bɔ yi,

k’a kɛ i ko bana ka mɔgɔ min baraka bɛɛ ban.

19O ta yirituw ta yiriw tɔ dɔgɔyakojugu fɛ,

hali denfitini dɔ bɛna se ka o jate k’a sɛbɛ.

Izirayɛlimɔgɔ tɔw ta ko

20O wagatiw ra, Izirayɛli ta mɔgɔ tɔw, ani Yakuba ta somɔgɔ minw bɔsira, olugu tɛna o boromala o bugɔbaga kan tuun, nka o bɛna o boromala Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala saninman le kan, ka kaɲa ni can ye. 21O tɔ bɛna sekɔ ka na; Yakuba ta mɔgɔw tɔ bɛna na Setigi Ala fɛ.

22Aw Izirayɛlimɔgɔw, hali ni aw ta mɔgɔw ka ca i ko kɔgɔjida kɛnkɛn, mɔgɔ dama dama dɔrɔn le bɛna kɔsegi. Aw ta halakiri latigɛra ka ban; Ala ta terenninya bɛna sigi bɛɛ kan. 23O halakiri min latigɛra, Matigi Ala, Fangatigi Ala le bɛna o kɛ k’a dafa jamana bɛɛ lajɛnnin kɔnɔ.

Asirikaw ta fanga bɛna ban pewu

24O kosɔn Matigi Ala, Fangatigi Ala ko: «E, ne ta mɔgɔw, aw minw siginin bɛ Siyɔn dugu kɔnɔ, aw kana siran Asirikaw ɲa, hali ni o bɛ aw bugɔ ni bere ye, ka berekuru ta aw kama, i n’a fɔ Misirankaw k’a kɛ aw ra cogo min na. 25Sani wagati dɔɔnin dɔrɔn, ne ta jusufariya bɛna ban aw ta fan fɛ, nka ne ta dimi bɛna kɛ olugu Asirikaw ta cɛnri sababu le ye.» 26Fangatigi Ala bɛna bisan ta o kama, i n’a fɔ a tun k’a kɛ Madiyankaw ra cogo min na, Orɛbu ta farakuru yɔrɔ ra. A bɛna a ta bere kɔrɔta kɔgɔji kunna, i n’a fɔ a tun k’a kɛ ni Misirankaw ye cogo min na.

27O lon na, o ta doni bɛna ta ka bɔ aw kunna,

o ta fanga yiri bɛna bɔ aw kan na;

aw bɛna bonya ka aw kan tɔrɔ fɔ ka yiri kari.

Zeruzalɛmukaw juguw nacogo

28O natɔ flɛ Ayati kama,

o bɛ tɛmɛna Migɔrɔn,

o ka o ta doniw bla Mikimasi!

29A flɛ, o bɛ tɛmɛna kuruw furancɛ ra.

O ko: «An bɛna si Geba bi su fɛ!»

Ramakaw bɛ yɛrɛyɛrɛra;

Gibehakaw, minw ye Sawuli ta dugumɔgɔw ye, olugu bɛ borira.

30Aw ye kule ci, Galimu dugumɔgɔw!

Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi, aw Lahisakaw!

Anatɔtikaw, bɔnɔ ka aw sɔrɔ!

31Madimenakaw bɛ janjanna,

Gebimu dugumɔgɔw bɛ dogoyɔrɔ ɲinina!

32Bi yɛrɛ, o bɛna lɔ Nɔbu;

o bɛna o boro kɔrɔta Siyɔn dugumɔgɔw ta kuru kama,

min ye Zeruzalɛmu ta kongori ye.

Halakiriba

33A flɛ, Matigi Ala, Fangatigi Ala

bɛna yiriborow karikari ni barakaba ye;

yirijanbaw bɛna tigɛ,

yiri jamijanbaw bɛna tigɛ ka ben dugu ma.

34A bɛ yiritubaw tigɛ ni jende ye ka o benben,

i ko Liban yiritu cɛɲumanbaw bɛ ben cogo min na.

11

Yese ta duruja ta masayakura

1Ayiwa, yiriborokura bɛna bɔ Yese11.1 Yese tun ye Dawuda facɛ ye. Nin cirayakuma kɔrɔ ye ko Ala bɛna mɔgɔ dɔ lawuri o ta duruja ra min bɛna kɛ Ala ta mɔgɔ ye (Samawilu fɔlɔ 16.18-19; Yirari 5.5; 22.16). ta yiriju ra,

falenkun dɔ bɛna bɔ a lilinw na, ka den kɛ.

2Matigi Ala Nin bɛna to a kan;

o Nin bɛna hakiritigiya ni faamuri di a ma,

ka kolatigɛcogoɲuman ni cɛfariya di a ma,

ka Matigi Ala lɔnniya ni a ɲasiran di a ma.

3A diyanyakoba bɛna kɛ Matigi Ala ɲasiran le ye.

A ɲa bɛ min ye, a tɛna kiti tigɛ ka kaɲa ni o ye,

a toro bɛ min mɛn, a tɛna ko latigɛ ka kaɲa ni o ye;

4nka a bɛna dɛsɛbagatɔw ta kiti tigɛ terenninya kan,

ka jamana ɲanibagatɔw ta ko latigɛ ni hɔrɔnya ye.

A kumakan bɛna dunuɲamɔgɔw bugɔ i ko bere,

a darakuma ta fɔɲɔ baraka bɛna mɔgɔjuguw faga.

5Terenninya le bɛna kɛ a ta cɛsirijara ye;

a bɛna kankelentigiya fana siri a yɛrɛ cɛ ra.

6Wara ni sagadennin bɛna to ɲɔgɔn fɛ,

waraninkala ni badennin bɛ la ɲɔgɔn kɔrɔ.

Sagaden ni jaraden bɛna domuni kɛ ɲɔgɔn fɛ;

cɛdennin dɔ le bɛna kɛ o gbɛnbaga ye.

7Misi ni waraba bɛna domuni kɛ ɲɔgɔn fɛ,

o ta denw fana bɛna la ɲɔgɔn kɔrɔ;

jara bɛna bin ɲimi i ko misi.

8Denɲɛnin bɛna toron kɛ fɔnfɔnnin ta wo da ra,

denfitini bɛna a boro don satutu ta wo kɔnɔ.

9Kojugu si tɛna kɛ, cɛnri si tɛna kɛ

ne ta kuru saninman yɔrɔ si kan;

sabu Matigi Ala ta lɔnniya bɛna dunuɲa fa,

i ko jiw bɛ kɔgɔji fa cogo min na.

Ala bɛna a ta mɔgɔw kunmabɔ

10Ayiwa, o lon na Yese ta duruja bɛna wuri ka lɔ,

ka kɛ i ko tagamasiyɛn, jamanaw ta mɔgɔw ye.

Siyaw bɛna a yɔrɔɲini;

a sigiyɔrɔ bɛna fa nɔɔrɔ ra.

11O lon na, kɔni, Matigi Ala bɛna a boro kɔrɔta tuun a siɲaga flanan na11.11 O kɔrɔ ye ko a bɛna a kɛ i n’a fɔ a tun k’a kɛ cogo min na wagati min na a ka Izirayɛlimɔgɔw labɔ Misiran (Bɔri 3.20).,

k’a ta mɔgɔ tɔw kunmabɔ,

a ta mɔgɔ tɔ minw tun tora Asiri, ani Misiran,

ani Patɔrɔsi, ani Etiyopi,

ani Elamu, ani Sinehari, ani Hamati

ani kɔgɔji kɔfɛjamanaw ra.

12A bɛna tagamasiyɛn dɔ kɔrɔta siyaw ye,

ka Izirayɛli ta mɔgɔ minaninw kɛ ɲɔgɔn kan,

ka Zuda ta mɔgɔ janjanninw lajɛn

ka bɔ dunuɲa fan naani na.

13Efirayimu ta mɔgɔw ta celiya bɛna ban,

Zuda ta mɔgɔw fana ta juguya bɛna dabla;

Efirayimu ta mɔgɔw tɛna celiya kɛ ni Zuda ta mɔgɔw ye tuun,

Zuda ta mɔgɔw fana tɛna juguya Efirayimu ta mɔgɔw ma tuun.

14O bɛna jɛn ka taga ben Filisikaw kan terebenyanfan na,

ka jɛn ka taga terebɔyanfan mɔgɔw borofɛnw cɛ.

O bɛna Edɔmu ni Mohabu jamana mina,

ka o ta fanga sigi Amɔnkaw fana kan11.14 O siya minw tun ka Izirayɛli ta jamana lamini, olugu bɛɛ tun bɛ Izirayɛli ta fanga kɔrɔ Dawuda ta masaya wagati ra (Samawilu flanan 8.12)..

15Matigi Ala bɛna Misiran ta kɔgɔji ja;

a bɛna a boro fifa Efirati baji san fɛ,

ka fɔɲɔ barakaman dɔ fiyɛ

ka ji tarantaran k’a kɛ kɔ fitini wolonfla ye,

mɔgɔ bɛ se ka minw tigɛ ni a ta sanbara ye a sen na.

16A ta mɔgɔ tɔ minw tora Asiri,

olugu bɛna sira sɔrɔ ka na,

i n’a fɔ a ta mɔgɔw bɔtɔ Misiran fɔlɔfɔlɔ,

olugu tun ka sira sɔrɔ ka na cogo min na.

12

Alatandodɔnkiri

1O lon na, i bɛna a fɔ ko:

«E, Matigi Ala, ne bɛ i fo ka i waleɲumanlɔn,

sabu i tun dimina ne kɔrɔ,

nka i ta dimi banna,

i ka ne jusu saaro.

2Can lo, Ala le ye ne Kisibaga ye!

Ne jigi b’a kan, ne ja tɛna tigɛ;

sabu Matigi Ala, Matigi Ala le ye ne ta baraka ye, ani ne ta dɔnkirila sababu;

ale le ye ne kisibaga ye.»

3Aw ninsɔndiyanin bɛna ji bi

kisiri ta bunun na.

4O lon na, aw bɛna a fɔ ko:

«Aw ye Matigi Ala fo k’a waleɲumanlɔn, k’a tɔgɔ bato!

Aw ye a ta kobaw lakari siyaw cɛ ra,

ka o hakiri jigi a ra ko a tɔgɔ ka bon.

5Aw ye dɔnkiri la ka Matigi Ala tando,

sabu a ka koɲumanbaw kɛ;

dunuɲamɔgɔ bɛɛ ka kan ka o lɔn.»

6Siyɔn dugumɔgɔw,

aw ye ɲagarikanbaw bɔ, ka ɲagari fɔ ka pɛrɛn,

sabu Izirayɛli ta Ala saninman min bɛ aw cɛ ra,

o ka bon.

13

Siya tɔw ta kiti

(13–23)

Babilɔni ta kiti

1Ala ka fɛn minw yira Amɔzi dencɛ Ezayi ra, Babilɔni* ta kow ra.

2Aw ye tagamasiyɛn dɔ kɔrɔta kuru dɔ kan, yiri foyi tɛ kuru min kan!

Aw ye aw kan kɔrɔta ka o wele!

Aw ye aw boro fifa o ma,

o ye na don fagamaw ta donda fɛ!

3Ne yɛrɛ kumana ne ta cɛw fɛ, minw blara danna ne ye;

ne ka ne ta cɛfariw wele, ne dimibɔbagaw,

ne ta bonya sɔrɔri ko ka di minw ye.

4Mankan caman bɛ bɔra kuruw kunna,

i ko jama camanba mankan;

jamanaw ta wɔyɔkanw,

siyaw lajɛnnin ta wɔyɔkan!

Fangatigi Ala bɛ a ta mɔgɔw jatera,

k’a ta kɛrɛkɛjama labɛn kɛrɛ kama.

5O bɛ nana ka bɔ jamanajan dɔ ra, fɔ dunuɲa dan na yi.

Matigi Ala ni a ta jusufariya ciradenw bɛna jamana bɛɛ halaki.

6Aw ye maɲumankokasi kɛ,

sabu Matigi Ala ta lon surunyara,

Sebɛɛtigi Ala ta cɛnrilonba bɛ nana.

7O kosɔn bɛɛ baraka bɛna ban,

cɛ bɛɛ fari bɛna faga.

8Jigitigɛ bɛna o mina,

tɔɔrɔ ni dimi bɛna ben o kan;

o bɛna o yɛrɛ tɔnɔmi i ko muso jigibagatɔ.

O kɔnɔnɔfirinin bɛna to ka ɲɔgɔn flɛ;

o ɲadaw cogo bɛna yɛlɛmana.

9Matigi Ala ta lon natɔ ye nin ye,

a ta fariya, ni a ta jusugban, ni a ta dimiba lon lo.

A bɛna jamana kɛ yɔrɔ lakolon ye,

ka jurumunkɛbagaw halaki ka bɔ jamana kɔnɔ.

10Sankolo lolow, ani a lolokuruw,

o si tɛna o ta yeelen bɔ tuun.

Tere bɔtɔ bɛna kɛ dibi ye,

karo fana tɛna a ta yeelen bɔ tuun.

11Ne bɛna dunuɲamɔgɔw ta kojugu sara di o ma,

ka mɔgɔjuguw ta terenbariya sara di o ma.

Ne bɛna yɛrɛyiramɔgɔw ta yɛrɛbonya ban,

ka mɔgɔ jusu farimanw ta wasoya bɔ o ra.

12Ne bɛna mɔgɔw yeko gbɛlɛya ka tɛmɛ sanin yɛrɛworo yeko kan,

ka adamadenw yeko gbɛlɛya ka tɛmɛ Ofiri sanin yeko kan.

13O kosɔn ne bɛna sankolo yuguyugu;

dugukolo ni a jusiginanw bɛna yɛrɛyɛrɛ,

Fangatigi Ala ta jusugban sababu ra,

ani a ta dimiba lon kosɔn.

14Mɔgɔw bɛna kɛ i ko o bɛ dagbɛ min gbɛnna,

ka kɛ i ko sagaw ni ba minw ma mɔgɔ sɔrɔ ka o lajɛn;

bɛɛ bɛna munu a ta siyamɔgɔw fan na,

bɛɛ bɛna bori ka taga a ta faso fan na.

15Ni o ka mɔgɔ o mɔgɔ sɔrɔ, o bɛ o tigi sɔgɔ ni biɲɛ ye,

ni o ka min o min mina, o bɛ o faga ni kɛrɛkɛmuru ye.

16O bɛna o ta sinmindenw gbasi dugu ma ka o ɲɔɲɔ o yɛrɛ ɲa na;

o bɛna o ta bonkɔnɔfɛnw bɛɛ cɛ,

ka jɛn ni o ta musow ye jagboya ra.

17A flɛ, ne bɛna Mɛdikaw lasu o ra,

o siya min tɛ wari jate foyi ye,

o fana tɛ sanin fɛ.

18O ta kalanw bɛna kanbelenw sɔgɔ ka o ben dugu ma.

O tɛna hina hali denɲɛninw na,

o tɛna denmisɛn si flɛ ka makari a ra.

19O ra, Babilɔni min tun ye maraw bɛɛ ta dugu cɛɲumanba ye,

min tun ye Babilɔnikaw ta nɔɔrɔ ni o ta yɛrɛbonya sababu ye,

o dugu bɛna kɛ i ko Ala ka Sodɔmu ni Gomɔri dugu minw halaki.

20Mɔgɔ si tɛna sigi Babilɔni tuun;

a lakolon le bɛna to wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ.

Hali kongoyaalabagaw tɛna o ta fanibonw lɔ yi,

sagagbɛnbagaw tɛna sigi yi ni o ta sagaw ye ka nɛnɛkiri!

21Kongofɛnw le bɛna la yi:

gbingbinw bɛna a bonw fa,

kɔnɔsogolonw bɛna a yɔrɔw kɛ o ta siyɔrɔw ye,

bakɔrɔninw bɛna to ka panpan yi.

22Suruguw le bɛna to ka kasi o ta fagamabonbaw kɔnɔ,

kongowuruw bɛna to ka kasi o ta masasoɲumanw kɔnɔ.

Babilɔni ta wagati le sera;

dɔ fana tɛna fara a ta teredaw tɔ kan.

14

Ala bɛna Izirayɛlimɔgɔw ladon tuun

1Sigiya t’a ra, Matigi Ala bɛna hina Yakuba ta mɔgɔw ra, a bɛna Izirayɛlimɔgɔw ta tuun; a bɛna o sigi o yɛrɛ ta dugukolo kan. Lonanw bɛna na fara o kan; olugu bɛna na sigi ni Yakuba ta mɔgɔw ye.

2Siya dɔw le bɛna Izirayɛlimɔgɔw ta ka na ni o ye Izirayɛli jamana ra. Izirayɛlimɔgɔw bɛna o mɔgɔw kɛ o ta jɔncɛw ni o ta jɔnmusow ye Izirayɛli jamana ra, Matigi Ala ka jamana min di o ma. Siya minw tun ka Izirayɛlimɔgɔw mina, Izirayɛlimɔgɔw bɛna olugu fana mina; minw tun ka o ta fanga sigi Izirayɛlimɔgɔw kan, Izirayɛlimɔgɔw bɛna o ta fanga sigi olugu fana kan.

Babilɔni masacɛ ta kiti

3Ni Matigi Ala nana aw laganfiya tuma min na, ka aw ta tɔɔrɔ ni aw ta sɛgɛ ban, ani jɔnyagbɛlɛn min tun lara aw kan, ka o bɛɛ ban, 4o tuma ra aw bɛna Babilɔni masacɛ tɔgɔ don dɔnkiri ra, k’a fɔ ko:

E, min tun bɛ mɔgɔw minako juguyara, ale ta ko banna pewu!

A ta jagboyafanga sera a dan ma!

5Matigi Ala ka mɔgɔjuguw ta bere kari;

a ka fangatigi farimanw ta masacɛbere kari.

6Ale jusu gbannin le tun bɛ to ka jamana wɛrɛw ta mɔgɔw faga,

o fagari fana tun tɛ dabla;

a diminin le tun bɛ siya tɔw mara jagboya ra,

ka sɛgɛba la o kan, dan tɛ sɛgɛ min na.

7Sisan kɔni, jamana bɛɛ bɛ ɲasuma ni laganfiya ra;

o bɛ ɲagari fɔ ka kule ci!

8Hali sipɛrɛsisunw bɛɛ bɛ ninsɔndiya ele ta ben kosɔn;

Liban sɛdirisunw ko:

«Kabini ele benna,

yiritigɛbaga si tɛ nana an kama tuun!»

9Kaburu jukɔrɔyɔrɔ kɔrɔtɔninba bɛ a yɛrɛ labɛnna

ka i natɔ kunbɛn;

o bɛ su tɔw lakunu ele kosɔn,

dunuɲa kuntigiw bɛɛ suw;

o bɛ siyaw ta masaw bɛɛ lawurira ka bɔ o ta sigiyɔrɔw ra ele kosɔn.

10O bɛɛ bɛna kuma ta, k’a fɔ i ma ko:

«Ele fana kɛra barakantan ye i ko anw,

ele ni anw bɛɛ kɛra kelen ye!»

11I ta yɛrɛbonya jigira kaburu kɔnɔ,

ani i ta gɔnifɔkanw bɛɛ;

kaburu tumuw le kɛra i ta lanan ye,

tumumisɛnw kɛra i ta birifani ye.

12E, ele le bɔra san fɛ ka ben tan wa?

Ele sɔgɔmada lolo, dugugbɛda lolo,

ele benna fɔ dugu ma,

ele min tun bɛ se siya tɔw ra!

13I tun b’a fɔra i yɛrɛ kɔnɔ ko:

«Ne bɛna yɛlɛn ka taga fɔ sankolo kɔnɔ,

ne bɛna ne ta sigiyɔrɔ layɛlɛn ka se fɔ Ala ta lolow kunna;

ne bɛna taga sigi fɔ alaw ta jamalajɛnkuru kunna,

fɔ sahiliyanfan kɔnɔnɔyɔrɔ ra14.13 Kanaanakaw tun b’a miiri ko o ta alaw tun bɛ o ta ɲɔgɔnyew kɛ kuru dɔ le san fɛ, fɔ sahiliyanfan kɔfɛyɔrɔ ra, ka dunuɲa ta kow latigɛ.!

14Ne bɛna yɛlɛn fɔ sankabaw kunna,

ne bɛna kɛ i ko Ala kɔrɔtaninba yɛrɛ!»

15Nka o ka i firi kaburu dibi ra,

fɔ dingaba dɔ jukɔrɔyɔrɔ ra yi!

16Ni mɔgɔ min ka i ye, o tigi b’a ɲa lɔ i ra,

ka i flɛ kosɛbɛ, k’a fɔ ko:

«E, cɛ min tun bɛ dugukolo yɛrɛyɛrɛ, ale le ye nin ye tan wa?

Ale le tun bɛ jamanaw yuguyugu,

17ka dunuɲa kɛ i ko kongokolon,

k’a duguw cici;

a fana tun tɛ a ta kasodenw labla ka ye fiyewu!»

18Siya tɔw ta masacɛw bɛɛ,

o ka olugu bɛɛ kelen kelen la ni bonya ye o ta kaburu kɔnɔ.

19Nka o ka ele firi kɛnɛ ma, i ma kaburu sɔrɔ.

I kɛra i ko den kɔgɔbari su, mɔgɔw bɛ ɲigi min na.

O ka i la kɛrɛkɛden faganinw cɛ ra, minw fagara ni kɛrɛkɛmuru ye.

Mɔgɔw bɛ o suw dɔndɔn ka tɛmɛ;

o bɛ o suw firi faradinga kɔnɔ.

20Ele tɛna la kaburu kɔnɔ i ko masacɛ tɔw,

sabu i ka i ta jamana cɛn,

ka i yɛrɛ ta jamana mɔgɔw halaki.

Mɔgɔjuguw ta siya tɔgɔ tɛna fɔ tuun fiyewu!

21Aw ye o ta denw ta fagari ko labɛn,

o facɛw ta terenbariyaw kosɔn,

janko olugu fana kana na wuri lon dɔ ka dunuɲa mina, k’a kɛ o ta ye,

ka o ta duguw lɔ ka yɔrɔ bɛɛ fa.

22«Ne bɛna wuri o kama; Fangatigi Ala ko ten. Ne bɛna Babilɔni tɔgɔ ni a ta ko tɔ bɛɛ latunu, o ta denw ni o ta mamadenw bɛɛ; Matigi Ala ko ten. 23Ne bɛna o ta yɔrɔ kɛ juguninw dogoyɔrɔ le ye, k’a yɔrɔ bɛɛ kɛ bɔgɔ ye. Ne bɛna o flan ni flanan ye ka o halaki; Fangatigi Ala ko ten.»

Asirikaw ta kiti

24Fangatigi Ala karira, ko:

«Sigiya t’a ra, ne ka min ŋaninya o le bɛna kɛ,

ne ka min latigɛ, o bɛna dafa!

25Ne bɛna Asirikaw halaki ka bɔ ne ta jamana kɔnɔ;

ne bɛna o dɔndɔn ne ta kuruw kan.

Ne bɛna o ta doni ta ka bɔ ne ta mɔgɔw kunna,

ka o ta fanga yiri kari ka bɔ o kan na.»

26Matigi Ala ka min latigɛ dunuɲa bɛɛ lajɛnnin kama, o le ye nin ye;

a k’a boro kɔrɔta siyaw bɛɛ kan ko a bɛna min kɛ o ra, o le ye nin ye.

27Fangatigi Ala ka nin ko latigɛ ka ban;

jɔn le bɛ se k’a bari?

A boro kɔrɔtanin lo;

jɔn bɛ se k’a lalɔ?

Filisikaw ta kiti

28Masacɛ Ahazi sara san min na, nin kuma fɔra, ko:

29Filisi jamana bɛɛ lajɛnnin, aw kana ɲagari

ko aw bugɔbere karira dɛ,

sabu sa ta lilin tɔ bɛna falen ka kɛ satutu le ye;

sa bɛna den min woro, o bɛna kɛ sajuguba kamantigi dɔ le ye!

30O tuma ra, dɛsɛbagatɔw bɛɛ ra mɔgɔ dɛsɛnin bɛna domuni sɔrɔ,

fagantanw bɛna hɛra ni laganfiya sɔrɔ.

Nka ne bɛna aw Filisikaw ta lilinw bɛɛ faga, kɔngɔ sababu ra;

ni fɛn o fɛn ka to aw kɔ, ne bɛna o bɛɛ faga.

31Dugu donda, ele ye maɲumankokanw fɔ!

Dugu, ele ye kule!

Filisi jamana bɛɛ lajɛnnin baraka ye ban,

sabu sisi finman dɔ bɛ wurira ka na ka bɔ sahiliyanfan fɛ;

o mɔgɔw ta kɛrɛkɛjama ra, cɛ si tɛ to kɔ.

32An bɛna nin siya ta ciradenw jaabi ni mun kuma le ye?

Ko Matigi Ala le ka Siyɔn dugu sigi,

ko a ta jamana ɲanibagatɔw bɛna dogoyɔrɔ sɔrɔ yi.

15

Mohabukaw ta kiti

1Kuma minw fɔra Mohabukaw ta ko ra:

Ɔnhɔn, a halakira su kelen na!

Mohabukaw ta dugu min ye Ari ye, o ta banna!

Ɔnhɔn, a halakira su kelen na!

Mohabukaw ta dugu min ye Kiri ye, o ta banna!

2Dibɔnkaw bɛ tagara o ta alaw ta batosow kɔnɔ,

o bɛ tagara o ta sɔnnikɛyɔrɔw ra, ka taga kasi.

Nebo ni Medeba le kosɔn,

Mohabukaw bɛ maɲumankokanw fɔra.

O bɛɛ kun lira,

o bɛɛ bonbosiw lira.

3O ka bɔrɔfaniw don o yɛrɛ ra ka sigi siradaw ra;

o bɛɛ bɛ maɲumankokanw le fɔra,

ka to ka ɲaji bɔ

biribonw kunna, ani jamalajɛnyɔrɔw ra.

4Hɛsibɔnkaw, ani Elalekaw bɛ kule cira;

o ta mankan bɛ sera fɔ Yahasi.

O kosɔn Mohabukaw ta kɛrɛkɛcɛw bɛ mankan cira;

o ja tigɛninba lo.

5Ne jusu kasira Mohabu jamana kosɔn;

o ta boribagaw borira ka taga fɔ Sowari,

ka taga fɔ Egilati Selisiya.

O bɛ yɛlɛnna ka taga Luhiti dugu sira fɛ;

o tagatɔ bɛ kasira ka taga.

O tagatɔ Horonayimu dugu sira fɛ,

cɛnri min sera o ma, o bɛ o kule le cira.

6Nimirimu ta jiw jara,

binw jara,

kongobinw halakira,

binkɛnɛ ni flaburukɛnɛ si tɛ yi tuun.

7O kosɔn o ta borofɛn minw tora o boro,

o sera ka fɛn o fɛn mara,

o bɛ o cɛra ka taga ni o ye sɔlisunw ta kɔ kɔ fɛ.

8Sabu mankan bɛ wurira ka Mohabu jamana bɛɛ lamini;

o ta maɲumankokanw mankan sera fɔ Egilayimu,

o ta maɲumankokanw mankan sera fɔ Bɛri Elimu.

9Dimɔn kɔ jiw bɛɛ kɛra jori ye,

nka ne bɛna ko wɛrɛ fara Dibɔnkaw ta kan tuun;

Mohabuka minw bɔsira, minw tɔ tora o ta jamana kɔnɔ,

jara dɔ bɛna ben olugu kan.

16

Mohabukaw dɛsɛra

1Aw ye sagajigi dɔ bla ka bɔ Sela, ka taga o di jamana kuntigi ma,

ka kongokolon cɛtigɛ,

ka taga o kɛ bonya ye

Siyɔn dugu kɔnɔ, Siyɔn kuru kan.

2Mohabukamusow bɛna kɛ Arinɔn kɔji sennatigɛyɔrɔ ra

i ko kɔnɔnin minw gbɛnna ka bɔ o ta ɲaga kɔnɔ, o bɛ yaala o kun fɛ.

3O b’a fɔ ko: «E, aw ye an ladi,

aw ye fɛn dɔ latigɛ an ta ko ra;

aw ye kɛ suma ye ka anw datugu teregban fɛ,

ka yɔrɔ kɛ i ko su dibi.

Aw ye an ta mɔgɔ gbɛnninw dogo,

aw kana an ta mɔgɔ boribagatɔw janfa!

4Aw y’a to Mohabukaw ta mɔgɔ gbɛnninw ye taga sigi aw fɛ;

aw ye kɛ o dogoyɔrɔ ye,

ka o tanga cɛnrikɛbagaw ma.»

Sabu lon dɔ mɔgɔjuguw bɛna ban,

cɛnri bɛna lalɔ,

cɛnrikɛbagaw bɛna tunu ka bɔ jamana kɔnɔ.

5O kɔ, masaya dɔ bɛna wuri ka sabati a ta ɲumanya sababu ra;

kuntigi dɔ bɛna sigi o masasiginan kan, ka kɛ kankelentigi ye Dawuda ta so kɔnɔ;

a bɛna kiti tigɛ can kan,

ka terenninya sira ko lateliya.

6An ka Mohabukaw ta yɛrɛbonya ko mɛn,

o ta yɛrɛbonya dama tɛmɛnin,

o ta yɛrɛyira ni o ta yɛrɛbonya,

o ta dabaya ni o ta wasoyakuma gbansanw.

7O kosɔn Mohabukaw bɛ kasira Mohabu jamana kosɔn,

o bɛɛ le bɛ kasira.

Aw ye maɲumankokasi kɛ, ka aw jusu kasi

Kiri Haresɛti ta rɛzɛnburuw kosɔn.

8Hɛsibɔn dugu ta forow jajara,

ani Sibima dugu ta rɛzɛnsunw.

Siyaw ta kuntigiw k’a yiriborow16.8 Yiriborow, o kɔrɔ ye jamana mɔgɔw. karikari.

A yiriborow tun woyora ka se fɔ Yazɛri,

ka se fɔ kongokolon fan na;

a borow tun nugura ka janya ka se fɔ Kɔgɔji sanin kɔ fɛ.

9O kosɔn ne bɛna kasi, ka kasi ni Yazɛrikaw ye

Sibima dugu ta rɛzɛnforo kosɔn.

E, Hɛsibɔnkaw! E, Elalekaw!

Ne bɛna ɲaji bɔ, fɔ ka aw ɲigi,

sabu kɛrɛmankan dɔ ka aw ta simankan ɲagari

ni aw ta rɛzɛntigɛ ɲagari mankanw ban.

10Ɲagari ni ninsɔndiya banna yiriforow cɛ ra,

dɔnkirilakanw tɛ rɛzɛnforow kɔnɔ tuun,

ɲanagbɛkan tɛ yi tuun.

Mɔgɔ si tɛ rɛzɛn forogira rɛzɛnforogidinga kɔnɔ tuun,

sabu ne ka ɲagarikanw bɛɛ ban.

11O kosɔn ne kɔnɔ gbannin bɛ ŋuna Mohabukaw ta ko ra,

k’a kɛ i ko gɔnifɔkan;

ne jusukun tɔɔrɔra Kiri Hɛrɛsi ta ko ra.

12Mohabukaw bɛ taga o yɛrɛ sɛgɛ o ta sɔnnikɛyɔrɔw ra;

o bɛ taga o ta alaw daari o ta batoso kɔnɔ, nka o si tɛ foyi ɲa.

13Matigi Ala ka nin kuma le fɔ kabini wagatijan Mohabukaw ta ko ra. 14Ayiwa, sisan, Matigi Ala b’a fɔ tuun ko: «Sani san saba cɛ, san saba dafanin, Mohabu jamana ta dawula bɛna ben, ani a ta jama camanba bɛɛ; mɔgɔ dama dama minw bɛna to o kɔ, olugu tɛna kɛ foyi ye, o tɛna baraka sɔrɔ.»

17

Damasi dugu ta kiti

1Kuma minw fɔra Damasi dugu ta ko ra:

«A flɛ, Damasi17.1 Damasi tun ye Siri jamana ta duguba ye (Ezayi 10.9); Damasi benko tun kɔnna ka fɔ (Masacɛw flanan 16.9). tɛna kɛ dugu ye tuun;

a bɛna kɛ kabakuruton le ye.

2Arowɛri mara ta duguw bɛna kɛ yɔrɔ lakolon ye,

ka kɛ bɛganw ta toyɔrɔ ye;

bɛganw bɛna la yi, foyi tɛna o lasiran.

3Dugu barakamanw bɛna ban Efirayimu mara kɔnɔ,

masaya bɛna ban Damasi mara ra.

Sirika tɔ dama dama min tora,

olugu bɛna laban i ko Izirayɛlimɔgɔw ta bonya banna cogo min na.

Fangatigi Ala ko ten.»

Min bɛna kɛ Izirayɛlimɔgɔ tɔw ra

4«Ayiwa, o lon na kɔni, Yakuba ta mɔgɔw ta bonya bɛna dɔgɔya;

o bɛna fasa, ka turu bɛɛ ban o fari ra.

5Izirayɛlimɔgɔw bɛna kɛ i ko simankanbaga bɛ siman lɔlɔninw mina ni a boro ye cogo min na k’a kan;

o bɛna kɛ i ko mɔgɔw bɛ siman benbennin minw tɔmɔtɔmɔ Refayikaw ta kɛnɛgbɛ ra.

6Izirayɛlimɔgɔ tɔ minw bɛna to, olugu bɛna kɛ i ko o ka oliviyesun min yuguyugu k’a denw burun;

o bɛna kɛ i ko yiriden tɔ fla, walama tɔ saba min bɛ to fɔ sanfɛyiriborow ra,

walama den tɔ naani, walama tɔ looru min bɛ to yiriboro dencamantigi ra.

Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ko ten.»

7O lon na, adamadenw bɛna o ɲa munu o danbaga fan fɛ; o bɛna o ɲa lɔ Izirayɛli ta Ala saninman na. 8O tɛna o ɲasin sarakabɔnanw ma tuun, o yɛrɛ boro tun ka minw lɔ; o tɛna o yɛrɛ boro ta fɛnlalaganinw flɛ tuun, jo musoman Asera ta berew, ani wusunan sarakabɔnanw.

9O lon na, Izirayɛli ta dugu barakamanw bɛna kɛ i ko dugu minw tun kɛra tomow ye yirituw cɛ ra, ani kuruw kan17.9 Yirituw cɛ ra, ani kuruw kan: Kitabu dɔw b’a fɔ ko: Hevikaw, ani Amɔrikaw ta duguw. fɔlɔfɔlɔ, wagati min Izirayɛlimɔgɔw tun nana ben o yɔrɔ mɔgɔw kan ka o halaki. Ayiwa, Izirayɛli duguw fana bɛna kɛ yɔrɔ lakolonw ye ten le.

10Sabu aw ɲinana aw kisibaga Ala kɔ,

aw ma aw hakiri to aw ta baraka sɔrɔyɔrɔ ra;

o kosɔn aw ka yiriforoɲumanw sɛnɛ,

ka rɛzɛn yiriboro turu ala wɛrɛw ye.

11Aw ka o turu lon min na, o lon yɛrɛ ra aw ka o wuritɔ ye;

o sɔgɔmada yɛrɛ fɛ, aw ka aw ta sɛnɛfɛnw fiyerentɔ ye.

Nka siman tigɛta tɛna kɛ foyi ye o lon na,

banajugu ni dimi banbari kosɔn.

Cɛnrikɛbagaw bɛna halaki

12E, jamaba dɔ mankan!

O mankan bɛ i ko kɔgɔjiw mankan.

Siyaw wɔyɔkan bɛ bɔra,

i ko ji barakamanw woyokan.

13Siyaw bɛ wɔyɔkanw cira i ko jibaw woyokan;

nka Matigi Ala bɛna sɔngɔ o ra, o bɛ bori ka taga fɔ yɔrɔjan.

A bɛna o cɛ ka taga, i ko fɔɲɔ bɛ bɔ kuruw ra ka binɲaga cɛ ka taga cogo min na,

i ko sanfɔɲɔ bɛ buguri wuri ka taga folonkonto ra cogo min na.

14Wulada wagati belen ye balahu ye,

nka sani sɔgɔmada ye se, o bɛɛ bɛ tunu.

Minw bɛ benna an kan, olugu ta bɛna kɛ ten le;

minw bɛ an borofɛnw minana, olugu ta bɛna kɛ ten.

18

Etiyopi jamana fagamaw ta kiti

1E, bɔnɔ bɛna nin jamana sɔrɔ, kamanw mankan bɛ bɔra jamana min na,

jamana min bɛ Etiyopi jamana ta baw kɔ fɛ,

2jamana min bɛ ciradenw ci jibaw kan,

ka o bla ka taga ji kan ni jirakurunw ye, jirakurun minw lalagara ni bin ye!

Aw ciraden telimanw, aw ye taga nin siya mɔgɔw fɛ,

siya min mɔgɔw ka jan, ani o fari bɛ manamana,

siya min ye siranyafɛnba ye yɔrɔsurunmɔgɔw, ani yɔrɔjanmɔgɔw bɛɛ fɛ,

siya min ye siya barakaman ye, min sen bɛ fɛn bɛɛ terege,

bajiw ka siya min ta jamana cɛtigɛ.

3Aw dunuɲamɔgɔw bɛɛ,

aw minw siginin bɛ dugukolo kan,

ni tagamasiyɛn dɔ nana kɔrɔta kuruw kunna, aw ye o flɛ!

Ni buru nana fiyɛ, aw y’a lamɛn!

4Sabu Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko:

«Ne bɛna to ne sigiyɔrɔ ra ka flɛri kɛ;

ne bɛ to yɔrɔ kelen na,

i ko fundɛnin min bɛ bɔ tere bɔwagati ra,

i ko bugun min bɛ gɔmiji jigi simankanwagati ta fundɛnin tuma ra.»

5Sabu ni rɛzɛn fiyerenna ka ban,

ni a fiyerenw yɛlɛmana ka kɛ rɛzɛn mɔtaw ye,

sani rɛzɛntigɛwagati ye se o bɛ rɛzɛn yiriboromisɛnw lɛsɛ ni muru ye,

ka yiriboro janjanw tigɛtigɛ ka bɔ yi.

6O kɔ, a bɛɛ lajɛnnin bɛna to yi,

ka kɛ kuruyɔrɔw ta sogodomukɔnɔw ta ye,

ka kɛ jamana kongosogow ta ye;

kɔnɔw bɛna baro a ra fundɛninwagati ra,

jamana kongosogow bɛɛ bɛna baro a ra nɛnɛwagati ra.

7O wagati ra, o jamana mɔgɔw bɛna na ni bonyaw ye Fangatigi Ala fɛ; jamana dɔ lo, min ta mɔgɔw ka jan, ani o fari bɛ manamana; siya dɔ lo, min ye siranyafɛnba ye yɔrɔsurunmɔgɔw, ani yɔrɔjanmɔgɔw bɛɛ fɛ, siya min ye siya barakaman ye, min sen bɛ fɛn bɛɛ terege, bajiw ka siya min ta jamana cɛtigɛ. O bɛna na ni o bonyafɛnw ye Siyɔn kuru kan, Fangatigi Ala tɔgɔ bɛ yɔrɔ min na.

19

Misirankaw ta kiti

1Kuma minw fɔra Misiran jamana ta ko ra:

Matigi Ala yɛlɛnna sankaba teliman dɔ kan,

a bɛ nana Misiran.

Misirankaw ta jow bɛ yɛrɛyɛrɛra a ɲa;

Misirankaw ja tigɛra.

2«Ne bɛna Misirankaw kɔnɔnɔsu ɲɔgɔn kama:

balemaw bɛna ɲɔgɔn kɛrɛ,

sigiɲɔgɔnw bɛna ɲɔgɔn kɛrɛ,

dugu dɔ bɛ dugu dɔ kɛrɛ,

mara dɔ bɛ mara dɔ kɛrɛ.

3Misirankaw ta jagbɛlɛya bɛɛ bɛna ban pewu;

ne bɛna o ta kolatigɛninw cɛn.

O bɛna taga lagbɛri kɛ jotigiw le fɛ, ani subagaw,

ani minw bɛ suw wele, ani lagbɛrikɛbagaw.

4Ne bɛna Misirankaw don matigicɛ fariman dɔw boro;

masacɛ hinabari dɔ le bɛna a ta fanga sigi o kan.

Matigi Ala, Fangatigi Ala ko ten.»

5Kɔgɔji ta jiw bɛna ja,

ba ta ji bɛna ban fɔ ka ja.

6Ba ta jiborow ta jiw bɛna tori,

Nili ba ta jisira ta jiw bɛna jigi fɔ ka ja;

binw, ani karaw bɛna jaja.

7Bin o bin bɛ bada ra, ani ba donyɔrɔ ra kɔgɔji ra,

fɛn o fɛn bɛ sɛnɛ Nili bada ra, o bɛɛ bɛna jaja,

fɔɲɔ b’a yɛrɛgɛ, k’a tunu pewu!

8Jɛgɛminabagaw bɛna to ka ŋuna;

minw bɛɛ bɛ dulen bla Nili baji ra, olugu bɛɛ bɛna sukasi kɛ;

minw bɛ jɔ firi ji ra, olugu bɛɛ jusu bɛna kasi.

9Minw bɛ lɛnfani baara kɛ, olugu jigi bɛna tigɛ;

muso minw bɛ jese woloma, ani cɛ minw b’a dan, olugu ta bɛna kɛ kɔnɔnɔfiri ye.

10O ta jesedanbagaw jigi bɛna tigɛ,

minw bɛ baara kɛ sara ra, olugu bɛɛ jusu bɛna kasi.

11Sohan19.11 Sohan tun ye Misiran dugu dɔ ye, Nili ba terebɔyanfan na. A tun bɛ wele fana ko Tanisi. dugu ɲamɔgɔw ye nalomanw le ye,

Farawona ladibaga hakiritigiw ta ladiri ye hakirintanyakuma le ye.

Mun na aw bɛ sɔn k’a fɔ Farawona ye ko:

«Anw ye hakiritigidenw le ye, masacɛkɔrɔw ta denw?»

12Aw ta hakiritigiw bɛ min sa?

Ayiwa, Fangatigi Ala ka min latigɛ Misirankaw kama,

o ye o kow ɲalɔn ka o yira aw ra sa!

13Sohan dugu ɲamɔgɔw kɛra fatɔw ye,

Mɛnfisi19.13 Mɛnfisi tun ye Misiran duguba dɔ ye; o dugu bɛ wele fana ko Nɔfu. dugu ɲamɔgɔw bɛ o yɛrɛ nɛgɛra;

Misiran kuntigiw le bɛ Misirankaw lafirira.

14Matigi Ala ka ɲanamini le bla o ra,

k’a to o ye to ka talontalon o ta kokɛtaw bɛɛ ra,

i n’a fɔ dɔrɔtɔ bɛ talontalon ka ben a yɛrɛ ta fɔɔnɔ ra cogo min na.

15Mɔgɔ si tɛna se ka foyi kɛ Misiran jamana ye tuun:

ɲamɔgɔw tɛna se, kɔmɔgɔ tɛna se;

mɔgɔba tɛna se, mɔgɔ gbansan tɛna se19.15 Heburukan na ɲamɔgɔw ye kunkolo ye; kɔmɔgɔw ye kukala ye; mɔgɔbaw ye tamaro yiriborow ye; mɔgɔ gbansanw ye karaw ye..

Misirankaw bɛna Matigi Ala bato

16O lon na, Misirankaw bɛna kɛ i ko musow; wagati min ni Fangatigi Ala nana a boro kɔrɔta o kama, k’a boro fifa o kama, o bɛna siran fɔ ka yɛrɛyɛrɛ. 17Zuda mara ta ko bɛna kɛ jatigɛkoba ye Misirankaw fɛ; ni a tɔgɔ fɔra mɔgɔ o mɔgɔ kɔrɔ, o tigi bɛ siran Fangatigi Ala ta kolatigɛninw kosɔn, a ka ko min latigɛ Misiran jamana kama.

18O lon na, dugu looru bɛna sɔrɔ Misiran jamana ra, o dugumɔgɔw bɛna heburukan fɔ, o bɛna kari Fangatigi Ala tɔgɔ le ra. O duguw ra kelen bɛna wele ko Teredugu19.18 Kitabu dɔw ko Halakidugu..

19O lon na, sarakabɔnan dɔ bɛna sɔrɔ Matigi Ala tɔgɔ ra Misiran jamana cɛmancɛ ra; o bɛna kabakurujan dɔ kɛ hakirijigifɛn ye, ka o bla jamana danyɔrɔ ra. 20O bɛna kɛ Fangatigi Ala ta tagamasiyɛn ni a ta seereya le ye Misiran jamana kɔnɔ; ni Misirankaw ka kule o tɔɲɔbagaw boro, ka Matigi Ala wele, Matigi Ala bɛna kisibaga di o ma, min bɛna o juguw kɛrɛ, ka o bɔsi. 21Matigi Ala bɛna a yɛrɛ yira Misirankaw ra, Misirankaw fana bɛna Matigi Ala lɔn o lon na. O bɛna a bato, ka bɛgan sarakaw* ni siman sarakaw* bɔ a ye; o bɛna dajuruw ta Matigi Ala fɛ, ka o dajuruw dafa. 22Matigi Ala bɛna Misirankaw tɔɔrɔ; a bɛna o tɔɔrɔ, nka a bɛna o kɛnɛya. O yɛrɛ bɛna sekɔ ka na Matigi Ala fɛ; a bɛna sɔn o ta daariri ma ka o kɛnɛya.

23O lon na, sira dɔ bɛna bɔ Misiran, ka taga Asiri jamana ra; Asirikaw bɛna taga Misiran, Misirankaw fana bɛna taga Asiri. Misirankaw, ani Asirikaw bɛɛ bɛna jɛn ka Matigi Ala bato.

24O lon na, Izirayɛli le bɛna kɛ jamana sabanan ye, ka fara Misiran jamana ni Asiri jamana kan, o jamana minw sababu ra Ala bɛna baraka don dunuɲa ra. 25Fangatigi Ala bɛna baraka don a ra, k’a fɔ ko: «Ne bɛ baraka don Misiran jamana ra, sabu ne ta mɔgɔw lo; ne bɛ baraka don Asiri jamana ra, sabu ne boro le ka o dan; ne bɛ baraka don Izirayɛli jamana ra, sabu ne yɛrɛ ta jamana lo.»

20

Misirankaw ni Etiyopikaw ta sɛgɛ tagamasiyɛn

1San min na Asiri masacɛ Sarigɔn tun k’a ta kɛrɛkɛjamaw kuntigiba ci ka na Azidɔdi dugu kɛrɛ k’a mina, 2o wagati le ra Matigi Ala tun kumana Amɔzi dencɛ Ezayi fɛ, k’a fɔ a ye ko: «Bɔrɔfani min bɛ i ra, taga o bɔ i yɛrɛ ra, ka i ta sanbara fana bɔ i sen na.» Ezayi k’a kɛ ten; a fari lakolon ni a sennakolon ka kɛ yaala ye.

3Matigi Ala k’a fɔ o le ra, ko: «Ayiwa, ne ta jɔncɛ Ezayi fari lakolon ni a sennakolon tagamana fɔ san saba, ka o kɛ ko nataw tagamasiyɛn ye, ka Misirankaw, ani Etiyopikaw lasɔmi cogo min na, 4Asiri masacɛ bɛna Misiran jamana ta kasodenw, ani Etiyopi jamana mɔgɔ minaninw kɛ o cogo le ra; o bɛna denmisɛnw, ani cɛkɔrɔbaw bɛɛ fari lakolon ni o sennakolon ni o julakolon mina ka taga ni o ye, ka o kɛ maroyakoba ye Misirankaw fɛ. 5Ni o kɛra, minw tun bɛ o jigi lara Etiyopi jamana kan, ka o yɛrɛ bonya Misirankaw sababu ra, olugu ta bɛna kɛ jatigɛ ni maroya ye.»

6O lon na, kɔni, o kɔgɔjida ta yɔrɔ mɔgɔw bɛna a fɔ ko: «E, a flɛ, an tun ka an jigi la minw kan, ani an tun bɛ to ka bori ka taga minw fɛ ko o ye an dɛmɛ, ka an bɔsi Asiri masacɛ boro, olugu laban kɛra nin le ye! E, anw bɛna bɔsi cogo di sisan sa?»

21

Babilɔni ta fanga laban

1Kuma minw fɔra kɔgɔjida kongokolon ta ko ra:

An juguw bɛ nana i ko sanfɔɲɔ min bɛ wuri ka woroduguyanfan kongokolon cɛtigɛ;

o bɛ nana ka bɔ kongokolon kɔnɔ,

ka bɔ jamana dɔ ra, min tɔgɔ bɛ siranya bla mɔgɔw ra.

2Kogbɛlɛnba le yirara ne ra:

Mɔgɔjanfabagaw bɛ janfa sirira,

cɛnrikɛbagaw bɛ cɛnri kɛra.

Elamu kɛrɛkɛcɛw, aw ye taga!

Mɛdi kɛrɛkɛcɛw, aw ye dugu lamini!

Ne Ala bɛna ŋunakanw bɛɛ ban.

3O kosɔn ne soro bɛ ne dimina,

kɔnɔdimi ka ne mina i ko muso jigibagatɔ;

jigitigɛ kosɔn ne toro tɛ foyi mɛnna tuun,

jatigɛ kosɔn ne ɲa tɛ foyi yera tuun.

4Ne hakiri ɲagamina,

ne ja tigɛra fɔ ne bɛ yɛrɛyɛrɛ.

Ne kɔrɔtɔnin tun bɛ to ka sufɛra min makɔnɔ,

o kɛra siranyafɛn ye ne fɛ sisan.

5O bɛ domunikɛyɔrɔ labɛn

ka tapiw lala,

ka domuni kɛ, ka min.

Nka o bɛna bara k’a mɛn ko:

«Aw ye wuri, kɛrɛkuntigiw!

Aw ye turu mun aw ta nɛgɛbɛnnanw na!»

6Sabu Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko:

«Taga yɔrɔkɔrɔsibaga dɔ sigi, ka yɔrɔ kɔrɔsi;

ni a ka min ye, a ye o fɔ.

7Ni a ka sowotoro dɔ ye so fla bɛ min samana,

ka mɔgɔ dɔw ye faliw kan, ka dɔw ye ɲɔgɔmɛw kan,

a ye kɔrɔsiri kɛ ka ɲa,

a ye kɔrɔsiri kɛ ka ɲa kosɛbɛ.»

8Yɔrɔkɔrɔsibaga pɛrɛnna, ko:

«Matigi, ne lɔnin bɛ sankaso kunna,

lon o lon ne bɛ yɔrɔ kɔrɔsi.

Ne lɔnin bɛ ne lɔyɔrɔ ra;

su o su ne bɛ flɛri kɛ.

9A flɛ, cɛ dɔ bɛ nana sowotoro dɔ kɔnɔ,

so fla bɛ sowotoro samana!

A ka kuma ta, k’a fɔ ko:

‹A benna, Babilɔni benna!

O ta alaw bɛɛ benbenna dugu ma, ka cici.› »

10E, ne ta mɔgɔw, o ka aw minw gbasi simangbasikɛnɛ ra, ka aw fiyɛ i ko siman,

ne ka min mɛn Fangatigi Ala, Izirayɛli ta Ala fɛ,

ne ka o le fɔ aw ye.

Duma mara ta kiti

11Kuma minw fɔra Duma21.11 Duma bɛ Arabujamana sahiliyanfan na, Babilɔni ni Siri jamana fla cɛ. Dɔw b’a miiri ko Duma ye Edɔmu mara le ye. mara ta ko ra:

Mɔgɔ dɔ tora Seyiri ka pɛrɛn ka ne wele, ko:

«Dugu kɔrɔsibaga, sufɛra bɛ cogo di?

Dugu kɔrɔsibaga, sufɛra bɛ cogo di?»

12Dugu kɔrɔsibaga ko:

«Sɔgɔmada bɛ sera, nka su fana bɛ kora tuun.

Ni aw b’a fɛ ka ɲininkari kɛ, aw ye ɲininkari kɛ;

o kɔ, aw ye sekɔ ka na tuun.»

Arabujamana ta kiti

13Kuma minw fɔra Arabujamana ta ko ra:

«Aw bɛna si Arabujamana yirituw ra,

aw Dedanka ɲɔgɔmɛtigi dugutagabagaw!

14Aw ye taga minlɔgɔtɔw kunbɛn ni ji ye,

aw minw siginin bɛ Tema jamana ra,

aw ye taga boribagaw nɔ fɛ ni domuni ye.

15Sabu o bɛ borira kɛrɛkɛmuru le ɲa,

kɛrɛkɛmuru min samana ka bɔ a forogo ra o kama,

ani kalan min samana o kama;

o bɛ borira kɛrɛ baraka bonyakojugu le ɲa.»

16Sabu Matigi k’a fɔ ne ye ko: «Sani san kelen cɛ, san kelen dafanin, ne bɛna Kedari mara21.16 Kedari mara tun bɛ Arabujamana ta kongokolon sahiliyanfan na. ta dawula bɛɛ ban. 17Kedari ta kalanbonbaga cɛfari tɔ minw bɛna to, olugu bɛna kɛ cɛ dama dama dɔrɔn. Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala le kumana.»

22

Zeruzalɛmu ta kiti

1Kuma minw fɔra kurufurancɛ ta ko ra, Ala ka kurufurancɛ min yira cira ra:

O tuma mun le ka aw sɔrɔ,

fɔ aw bɛɛ yɛlɛnna aw ta biribonw san fɛ,

2ele dugu mankanbatigi,

dugu min fara wɔyɔkanw ni ɲanagbɛkanw na?

Aw ta mɔgɔ faganinw ma faga ni kɛrɛkɛmuru ye,

o ma sa kɛrɛkɛyɔrɔ ra.

3Aw ta kɛrɛkuntigiw bɛɛ borira ɲɔgɔn fɛ;

kalantigiw ka o mina ka o kɛ kasodenw ye.

O ka aw ta mɔgɔ min o min sɔrɔ, o ka o bɛɛ mina,

hali minw tun borira ka se fɔ yɔrɔjan.

4O kosɔn ne b’a fɔ ko: «Aw ye aw ɲa bɔ ne ra,

aw y’a to ne ye kasi kosɛbɛ.

Aw kana aw yɛrɛ sɛgɛ ko aw bɛ ne jusu saarora

ne ta dugumɔgɔw ta cɛnri kosɔn.»

5Sabu nin lon ye ɲagban lon le ye,

ani halakiri lon, ani kɔnɔnɔfiri lon,

Matigi, Fangatigi Ala ka min ben an kan kurufurancɛ yɔrɔ ra,

a ka kurufurancɛ min yira cira ra.

Dugu laminikogow bɛna benben o lon na,

kulekanw bɛna bɔ ka taga kuruyɔrɔw fan na.

6Elamukaw ta kɛrɛkɛcɛw ka o ta biɲɛforogow ta;

o ta sowotorotigiw, ani o ta sotigiw fana wurira.

Kiri ta kɛrɛkɛcɛw ka o ta nɛgɛbɛnnanw labɔ.

7E, Zeruzalɛmukaw, aw ta dingakɔnɔyɔrɔw bɛɛ ra cɛɲumanw fara sowotorow ra!

Kɛrɛkɛcɛ sotigiw nana lɔ aw ta dugu donda ra dɛ!

8Fɛn min tun bɛ Zuda mara tanga, o bɛɛ tara ka bɔ o kɔrɔ.

O lon na, aw jigi tun bɛ Yiritu ta bon22.8 O bon tun ye masaso ta bon dɔ tɔgɔ le ye. ta kɛrɛkɛminanw le kan.

9Wo caman minw tun bɔra Dawuda ta masabonba kogow ra, aw ka o ye.

Aw tun ka ji mara aw yɛrɛ ye dugumayanfan ta jimarayɔrɔ ra.

10Aw tun ka Zeruzalɛmu bonw jate

ka bon dɔw cici janko ka dɔ fara dugu kogo baraka kan.

11Aw tun ka jimarayɔrɔ dɔ labɛn kogo fla cɛ ma, ka jidinga kɔrɔ ta jiw kɛ o kɔnɔ.

Nka min ye nin kow kɛbaga ye, aw ma o tigi flɛ;

min ka nin kow labɛn kabini wagatijan, aw ma o tigi jate.

12O lon na, Matigi, Fangatigi Ala tun k’a fɔ aw ye

ko aw ye kasi, ka maɲumankokasi kɛ,

ka aw kun li, ka bɔrɔfaniw don aw yɛrɛ ra.

13Nka jusudiyakow, ani ninsɔndiyakow, aw ka o le kɛ!

Aw ka misiw faga, ka sagaw kannatigɛ,

ka o sogo domu, ka duvɛn min,

k’a fɔ ko: «An ye domuni kɛ, ka min, sabu sini an bɛna sa22.13 Pɔli ka nin kumaw fɔ Korɛntikaw fɔlɔ 15.32.!»

14Fangatigi Ala ka nin kuma fɔ k’a don ne toro ra;

a ko: «Fɔ ka taga se aw ta saya ma

nin terenbariyakow tɛna yafa aw ma fiyewu!»

Matigi, Fangatigi Ala ko ten.

Masaso kunnasigibaga ta kiti

15Matigi, Fangatigi Ala ko: «Wuri ka taga nin fagamacɛ fɛ, min ye Sebina ye, masaso kunnasigibaga, i y’a fɔ a ye ko:

16‹Ele ta mun le bɛ yan, walama i ta mɔgɔ juman le bɛ yan,

fɔ ka na kɛ kaburu sogi ye k’a bla i yɛrɛ tɔgɔ ra yan?

I bɛ kaburu sogira i yɛrɛ tɔgɔ ra kuruw san fɛ,

i bɛ i su layɔrɔ lɛsɛra faraw ra k’a bla!

17A flɛ, ele cɛ barakaman, Matigi Ala bɛna ele mina ka i siri kɔlikɔli,

ka i firi ni baraka ye fɔ yɔrɔjan,

18k’a to i ye kolonkolon, ka kolonkolon i ko kabakuru,

ka taga fɔ jamana dɔ ra, jamana min kɔnɔ ka bon.

I bɛna taga sa o yɔrɔ le ra, i ta sowotoro dawulamanw bɛna to yi,

ele min ka maroya ben i matigicɛ ta masaso kan!

19Ne bɛna i gbɛn ka bɔ i ta baara ra,

ka i sama ka bɔ i lɔyɔrɔ ra.

20O lon na, ne bɛna ne ta baaraden wele,

min ye Hilikiya dencɛ Eliyakimu ye.

21Ne bɛna i ta fagamaderege don ale le ra,

k’a cɛsiri ni i ta cɛsirijara ye,

ka i ta fanga di a ma.

A bɛna kɛ Zeruzalɛmukaw fa ye,

ani Zuda mara mɔgɔw fa.

22Ne bɛna Dawuda ta masaya fanga lakile di a ma.

Ni a ka bon min dayɛlɛ, mɔgɔ tɛ se ka o datugu;

ni a ka min datugu, mɔgɔ tɛ se ka o dayɛlɛ.

23Ne bɛna a turu dugu ma i ko nɛgɛbere, yɔrɔ barakaman dɔ ra;

a ta masasiginan bɛna tɔgɔba sɔrɔ ka bonya la a ta somɔgɔw kan.› »

24A ta somɔgɔw ta doni bɛɛ bɛna dulon ale le ra, o ta durujaw, ani o kɔmɔgɔw bɛɛ, i ko o bɛ minanw dulon nɛgɛbere ra cogo min na, jifiyɛw, ani dagaw. 25Nka Fangatigi Ala ko: «Lon dɔ, o nɛgɛbere min tun turura yɔrɔ barakaman na, o nɛgɛbere bɛna yɔgɔyɔgɔ, ka kari ka ben; doni minw tun dulonnin b’a ra, o bɛɛ bɛna ben ka cici. Matigi Ala ko ten.»

23

Tiri ni Sidɔn ta kiti

1Kuma min fɔra Tiri dugu ta ko ra23.1 Tiri ni Sidɔn tun ye Fenisi jamana ta duguba fla ye, kɔgɔjida ra. Jamana caman ta jirakurunbaw tun bɛ na ni fɛn caman ye o duguw kurunlɔyɔrɔw ra.:

Tarisisi ta jirakurunbaw, aw ye maɲumankokasi kɛ!

Sabu Tiri dugu halakira,

bon tɛ yi tuun, kurunlɔyɔrɔ tɛ yi tuun!

O kuma fɔra o ye, o nanin kɔ ka bɔ Sipere jamana ra.

2Aw kɔgɔjidaramɔgɔw, aw ye je,

aw Sidɔn jagokɛbagaw, aw ye je,

aw minw ta ciradenw bɛ kɔgɔji yaala ka taga fɔ yɔrɔjan.

3Siman minw tun bɛ sɛnɛ Nili bada ra,

o tun bɛ o siman minw kan bada ra,

o tun ye Sidɔnkaw ta naforosɔrɔ sababu ye;

o ta dugu le tun kɛra siya tɔw ta jagokɛyɔrɔ ye.

4Ele Sidɔn, kɔgɔjida dugu barakaman,

ele ta le ye maroya ye;

sabu kɔgɔji kumana, a ko:

«Ne tɛna kɔnɔdimi sɔnmina tuun,

walama ka den woro;

ne tɛna dencɛ lamɔ tuun,

walama denmuso.»23.4 Nin kumaw kɔrɔ ye ko Fenisikaw tɛna naforo sɔrɔ kɔgɔji ta baara sababu ra tuun. Fenisikaw tun b’a miiri ko kɔgɔji ye olugu ta siya ta muso le ye.

5Ni o kibaroya nana se Misiran,

ni olugu ka Tiri ta ko kibaroya mɛn,

o kɔnɔ bɛna gban.

6Aw ye kɔgɔji cɛtigɛ ka taga Tarisisi,

aw ye maɲumankokasi kɛ, aw kɔgɔjidaramɔgɔw!

7Ɲanagbɛ caman tun bɛ dugu min kɔnɔ, o dugu le kɛra tan wa?

Dugu min ju sigira kabini fɔlɔfɔlɔ,

dugu min mɔgɔw senw tun bɛ o ta ka taga fɔ yɔrɔjan,

ka taga jamana wɛrɛw mara jagboya ra!

8Jɔntigi le ka nin ko latigɛ Tiri dugu kama sa,

dugu min tun bɛ masacɛw sigi masaya ra,

dugu min ta fiyeerekɛbagaw tun bɛ i ko fagamadenw,

min ta jagokɛbagaw tun ye dunuɲa tɔgɔbatigiw le ye?

9Fangatigi Ala le ka nin ko latigɛ,

janko ka mɔgɔ dawulamanw bɛɛ ta yɛrɛbonya cɛn,

ka dunuɲa tɔgɔbatigiw bɛɛ dɔgɔya.

10Tarisisi dugumɔgɔw, aw ye aw ta dugukolo sɛnɛ

i ko Misirankaw bɛ Nili bada yɔrɔ sɛnɛ cogo min na;

sabu kurunlɔyɔrɔ tɛ aw fɛ tuun.

11Ala k’a boro lawuri kɔgɔji kama,

a bɛ maraw yuguyugu;

Matigi Ala ka mɔgɔ dɔw ci

ko o ye Kanaanakaw23.11 Fenisikaw tun ye Kanaanaka dɔw le ye (Damina 10.15); jagokɛbagaw fana tun bɛ wele tuma dɔw ko Kanaanakaw (Ezayi 23.8). ta bon barakamanw cici.

12A ko: «Aw tɛna ɲanagbɛ kɛ tuun;

aw Sidɔn dugumɔgɔw kɛra i ko cɛ benna sunguru min kan.

Aw ye wuri ka kɔgɔji cɛtigɛ ka taga fɔ Sipere;

nka hali ni aw bɛ o yɔrɔ ra, aw tɛna laganfiya sɔrɔ.

13Aw ye Babilɔnikaw ta jamana flɛ;

olugu ta siya tununa.

Asirikaw ka o ta yɔrɔ kɛ kongobɛganw ta siyɔrɔ le ye.

O ka yɛlɛnyɔrɔw lɔ ka Babilɔni dugu kogo lamini,

ka o ta bon barakamanw cici,

ka o kɛ tomow ye.

14Jirakurunbaw, aw ye maɲumankokasi kɛ,

sabu aw ta masabonbaw benbenna.»

15O wagati ra, mɔgɔw bɛna ɲina Tiri dugu kɔ, fɔ san biwolonfla; o ye masacɛ kelen si sandaw ye. Ni o san biwolonfla dafara, Tiri dugu ta ko bɛna kɛ i ko jatɔmuso min ta ko fɔra dɔnkiri ra, ko:

16«Gɔni ta ka dugu lamini,

cɛw ɲinana ele jatɔmuso min kɔ!

Gɔni fɔ kosɛbɛ,

ka dɔnkiri caman la,

janko cɛw ye o hakiri to i ra tuun.»

17Ni san biwolonfla dafara, Matigi Ala bɛna a hakiri to Tiri dugu ra tuun. A bɛna a ta warisɔrɔ damina tuun, ka to ka jatɔya kɛ ni dunuɲa siyaw bɛɛ ye. 18Nka a ta sara ni a ta sɔrɔta bɛɛ bɛna bla danna Matigi Ala ye; a tɛna lajɛn, a tɛna mara tuun. Minw bɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, ka baara kɛ a ye, o ta sɔrɔta bɛna kɛ olugu le ta ye, janko o ye domuni sɔrɔ ka wasa, ani faniɲumanw.

24

Wagati nataw ta ko

(24–27)

Matigi Ala bɛna dunuɲa halaki

1A flɛ, Matigi Ala bɛna dugukolo halaki, k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye;

a bɛna a dabiri, k’a sigibagaw bɛɛ janjan.

2Min bɛna kɛ mɔgɔ gbansanw na, o le bɛ kɛ sarakalasebaga ra;

min bɛna kɛ jɔncɛ ra, o le bɛ kɛ a matigicɛ ra;

min bɛna kɛ jɔnmuso ra, o le bɛ kɛ a matigimuso ra;

min bɛna kɛ fiyeerekɛbaga ra, o le bɛ kɛ sannikɛbaga ra;

min bɛna kɛ fɛnsingabaga ra, o le bɛ kɛ a dibaga ra;

min bɛna kɛ jurudonbaga ra, o le bɛ kɛ jurunantigi ra.

3Dugukolo bɛna halaki pewu, k’a lakolon to;

sabu Matigi Ala le ka nin kumaw fɔ.

4Dugukolo bɛ sukasi kɛra, a baraka banna,

dunuɲamɔgɔw baraka banna, o fasara,

dunuɲa mɔgɔbaw fasara.

5Dugukolo lanɔgɔra a sigibagaw sababu ra;

sabu o banna Ala ta sariyaw ra,

k’a ta cifɔninw yɛlɛma,

k’a ta jɛnɲɔgɔnya* wuribari cɛn.

6O le kosɔn, danga bɛ dugukolo halaki;

o hakɛ bɛ ben a mɔgɔw kan.

O le kosɔn, dugukolo mɔgɔw bɛ banna;

mɔgɔ dama dama dɔrɔn le tora.

7Duvɛnkura banna pewu,

rɛzɛnsunw jajara;

minw jusu tun diyara, olugu bɛɛ bɛ ŋunana.

8Longanfɔkanw ta ninsɔndiya banna,

ɲanagbɛkanw mankan lalɔra,

korafɔkanw ta ninsɔndiya banna.

9Mɔgɔ si tɛ dɔnkiri la ka duvɛn min tuun;

minnifɛn farimanw kunayara a minbagaw da ra.

10Dugu cira, k’a kɛ yɔrɔ lakolon ye;

bonw bɛɛ datugura,

mɔgɔ si tɛ don o kɔnɔ tuun.

11Mɔgɔw bɛ kule dugu siradaw ra, ko duvɛn dɛsɛra;

ninsɔndiya tɛ yi tuun,

jusudiya bɔra jamana kɔnɔ.

12Dugu bɛɛ kɛra yɔrɔ lakolon ye;

dugu donda konw karira ka ben, ka cɛn.

13Min bɛna kɛ dugukolo kan, ani siyaw cɛ ra,

o bɛna kɛ i ko wagati min o bɛ oliviyesun yuguyugu k’a denw burun,

walama rɛzɛn tigɛnin kɔ, o bɛ rɛzɛnden tɔ dama dama minw tɔmɔtɔmɔ.

Ala ta mɔgɔw ta ninsɔndiya wagati ma se

14Minw bɔsira, olugu bɛ o kan kɔrɔtara ka ɲagarikanbaw bɔ;

o bɛ to terebenyanfan na ka pɛrɛn ka Matigi Ala tɔgɔ bonya.

15O kosɔn aw ye Matigi Ala bonya terebɔyanfan jamanaw ra;

aw ye Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala tɔgɔ bonya kɔgɔji kɔfɛjamanaw ra.

16An bɛ dɔnkirilakan mɛnna ka bɔ fɔ dunuɲa dan na ko:

«Ala terennin ta le ye bonya ye!»

Nka ne ko: «E, ne jigi tigɛra;

ne jigi tigɛra, bɔnɔ ka ne sɔrɔ!»

Janfabagaw bɛ janfa sirira! Janfa!

Janfabagaw bɛ janfa sirira!

17Jatigɛ, ani dingaba, ani jɔ,

o le bɛ aw ɲa, aw dunuɲamɔgɔw.

18Ni min ka bori jatigɛ mankan ɲa,

o bɛ ben dingaba kɔnɔ;

ni min ka bɔ dingaba kɔnɔ,

o bɛ mina jɔ ra.

Sabu sankolo wow dayɛlɛra,

dugukolo jusiginanw bɛ yɛrɛyɛrɛra.

19Dugukolo cira fɔ ka yɛrɛgɛ,

dugukolo pɛrɛnna fɔ ka karikari,

dugukolo yuguyugura ni baraka ye.

20Dugukolo bɛ tingitanga i ko dɔrɔtɔ;

a bɛ fifara i ko gbatakolon.

A ta hakɛkow baraka bonyara a ma;

a bɛna ben, a tɛna se ka wuri tuun.

Matigi Ala le bɛna kɛ masacɛ ye Zeruzalɛmu

21O lon na, Matigi Ala bɛna sankolokɔnɔfɛnw ta hakɛw sara bɔ o ra san fɛ, ka dugukolo masacɛw ta hakɛw sara bɔ o ra dugukolo kan yan. 22O bɛna lajɛn ɲɔgɔn kan i ko o bɛ kasodenw lajɛn dinga kɔnɔ cogo min na. O bɛna o datugu kasobon kɔnɔ; ni wagatijan tɛmɛna, o bɛna o ta kiti tigɛ.

23Karo kun bɛna suuru,

tere bɛna maroya;

sabu Fangatigi Ala bɛna sigi masaya ra Siyɔn kuru kan, ani Zeruzalɛmu;

a nɔɔrɔ bɛna manamana a ta jamana ɲamɔgɔw ɲa kɔrɔ.

25

Ala le ye a ɲasiranbagaw jigi ye

1E, Matigi Ala, ele le ye ne ta Ala ye;

ne bɛ i bonya ka i tɔgɔ tando,

sabu i ka kobaw kɛ;

i ka min latigɛ kabini wagatijan, o bɛ to a nɔ ra, a tɛ yɛlɛma.

2I ka dugu barakaman kɛ tomo ye,

k’a halaki k’a kɛ kabakuruton ye.

Siyaw ta fagamaduguba tɛ dugu ye tuun,

a tɛna lɔ ka ye tuun fiyewu.

3O kosɔn siya barakamanw bɛ i bonya,

siya farimanw ta duguw bɛ siran i ɲa.

4Ele le ye dɛsɛbagatɔw dogoyɔrɔ ye,

ele le ye fagantanw dogoyɔrɔ ye o degu wagati ra,

ele le ye o dogoyɔrɔ ye sanjiba wagati ra,

ele le ye o ta suma ye, fundɛninwagati ra.

Sabu mɔgɔ farimanw ta jusugban bɛ i ko sanjiba min bɛ kogo gbasi,

5walama i ko tere fundɛnin bɛ dugukolojalan jɛni cogo min na.

Ele le bɛ siyaw ta wɔyɔkanw mala;

sankaba bɛ tere datugu k’a fundɛnin lalɔ cogo min na,

i bɛ mɔgɔ farimanw ta dɔnkirilakanw fana ban ten.

Matigi Ala ta ɲanagbɛba

6Fangatigi Ala bɛna ɲanagbɛba dɔ labɛn siyaw bɛɛ ye nin kuru25.6 Nin kuru: o kɔrɔ ye Siyɔn kuru, min ye Zeruzalɛmu ye. kan:

sogo turuman ta ɲanagbɛ,

duvɛndiman ta ɲanagbɛ,

ani sogo tobikoɲuman ni a turu,

ani duvɛndiman sɛnsɛnkoɲuman!

7O kuru kelen kan, fani min tun ka jamana mɔgɔw bɛɛ ɲa datugu, a bɛna o faran;

birifani min tun ka siyaw bɛɛ ɲa datugu, a bɛna o faran.

8A bɛna saya ban pewu!

Dunuɲatigi Ala bɛna bɛɛ ɲaji cɛ.

Mafiyɛnyari min tun bɛ a ta mɔgɔw kan, a bɛna o ban jamana yɔrɔ bɛɛ ra;

sabu Matigi Ala kumana.

Izirayɛli ta hɛra ani Mohabu ta bɔnɔ

9O lon na, o bɛna a fɔ ko:

«An ta Ala flɛ nin ye;

an ka an jigi la ale le kan, a ka an kisi.

An jigi bɛ Matigi Ala le kan;

an ye ninsɔndiya ka ɲagari, sabu a ka an kisi.

10Matigi Ala b’a boro la nin kuru kan k’a tanga.»

Nka o bɛna Mohabukaw terege yɔrɔnin kelen na,

i ko o bɛ binjalan karikari k’a digi ɲamaɲamadinga kɔnɔ cogo min na.

11Ka o to o dingakolon kɔnɔ, o bɛna a boro yangan

i ko jinɔmubaga b’a boro yangan ka ji nɔmu cogo min na;

nka Ala bɛna o ta yɛrɛbonya bɔ o ra,

o ni o ta setigiya bɛɛ.

12Mohabukaw, aw ta kogo jamijan barakamanw kɔni,

Matigi Ala bɛna o cici, ka o lala;

a bɛna o benben dugu ma, bɔgɔ ra.

26

Matigi Ala ta dugu barakaman

1O lon na, mɔgɔw bɛna nin dɔnkiri la Zuda mara ra, k’a fɔ ko:

«Dugu barakaman bɛ an fɛ;

Matigi Ala ka laminikogow ni kogo barakamanw lɔ k’a lamini, janko ka an kisi.

2Aw ye dugu dondaw yɛlɛ,

k’a to siya terennin ta mɔgɔw ye don,

siya kankelentigi.

3Ni mɔgɔ min kɛra jusukelentigi ye, i bɛ hɛra kɛ o tigi ye;

i bɛ hɛra kɛ a ye, sabu a b’a jigi la i kan.

4Aw ye aw jigi la Matigi Ala kan wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ,

sabu Matigi Ala, Matigi Ala le ye an dogoyɔrɔ barakaman ye wagati bɛɛ.

5A ka sanfɛsigibagaw lajigi;

a ka dugu barakaman laben,

k’a ben fɔ dugu ma,

k’a ben k’a la fɔ buguri ra.

6Mɔgɔw b’a dɔndɔn ni o sen ye:

ɲanibagatɔw b’a dɔndɔn ni o senw ye,

dɛsɛbagatɔw bɛ tagama a kan.»

Alaɲinibagaw ta Aladaari

7Mɔgɔ terennin ta sira ye sira terennin le ye.

Ala, ele min ye cantigi ye, ele le bɛ mɔgɔ terennin tɛmɛsira dakaɲa.

8Can lo, Matigi Ala, an bɛ to i ta kolatigɛninw sira le kan;

an bɛ ele le makɔnɔna.

I tɔgɔ ni i ta bonya,

o le ye an jusukun diyanyako ye.

9Su fɛ i ta ko miiriya bɛ kɛ ne jusukun na;

ne bɛ i ta jɛnɲɔgɔnya ɲini ni ne ta miiriya bɛɛ ye.

Ni i ta kiti bɛ ben dunuɲamɔgɔw kan,

o le b’a to adamadenw bɛ terenninya sira yɔrɔɲini.

10Nka ni i ka makari mɔgɔjugu ra,

a tɛ terenninya sira yɔrɔɲini.

A bɛ to ka kojugu kɛ, hali mɔgɔ terenninw ta jamana ra;

a tɛ Matigi Ala ta bonya jate.

11E, Matigi Ala,

i boro kɔrɔtanin lo mɔgɔjuguw kama, nka o tɛ a yera.

I bɛna min kɛ i ta mɔgɔw ye i ta kanuyaba kosɔn,

o bɛna o ye, fɔ ka maroya.

Tasuma min labɛnna i juguw kama, o le bɛna mɔgɔjuguw domu.

12E, Matigi Ala,

i bɛ hɛra kɛ anw ye;

sabu an bɛ fɛn o fɛn dabɔ, ele le bɛ o bɛɛ dafa an ye.

13E, Matigi Ala, an ta Ala,

matigicɛ wɛrɛw tun sigira an kunna, minw tɛ ele ye,

nka an bɛ ele kelenpe tɔgɔ le bato.

14Olugu sara ka ban, o tɛna ɲanamanya tuun;

o tagara ka ban, o tɛna wuri ka lɔ tuun;

sabu i wurira o kama ka o halaki,

ka o tɔgɔ tunu ka bɔ mɔgɔw hakiri ra.

15E, Matigi Ala, i ka an ta siya caya,

i ka an ta siya caya, ka i ta nɔɔrɔ yira;

i ka jamana danw bɛɛ yɛlɛma ka dɔ fara a bonya kan.

16E, Matigi Ala, wagati min an tun degura, an ka i yɔrɔɲini;

wagati min i ka an ta kojugu hakɛ bɔ an na, an ka i daari kosɛbɛ.

17E, Matigi Ala,

an tun bɛ i ɲa kɔrɔ i ko muso lasiritɔ,

min jigiwagati surunyara,

min b’a yɛrɛ tɔnɔmi ka kule kɔnɔdimi boro.

18An ka kɔnɔ ta, ka kɔnɔdimi sɔnmina,

nka an ka fɔɲɔ le woro.

An ma se ka jamanadenw bɔsi,

an ma den woro ka o fara dunuɲamɔgɔw kan.

Ala ka layiri min ta a ta mɔgɔw ye

19Aw ta mɔgɔ saninw bɛna ɲanamanya tuun;

ne ta mɔgɔw suw bɛna kunu.

Aw ye kunu ka ninsɔndiya ka kule ci,

aw minw lanin bɛ dugukolo buguri ra;

sabu Ala bɛna sɔgɔmada gɔmiji le lajigi aw ta dugukolo kan,

dugukolo bɛna mɔgɔ saninw ɲanaman labɔ.

20Ne ta mɔgɔw, aw ye taga don aw ta bonw kɔnɔ

ka da datugu aw yɛrɛ da ra,

ka dogo ka wagati dɔɔnin kɛ

sani k’a to ne ta jusufariya ye ban.

21Sabu, a flɛ, Matigi Ala bɛ bɔra a sigiyɔrɔ ra;

a bɛna dugukolo mɔgɔw ta kojuguw hakɛ bɔ o ra.

Dugukolo bɛna mɔgɔ faganinw jori labɔ kɛnɛ kan;

a tɛna mɔgɔ faganinw dogo tuun.

27

Jirasa belebele halakira

1O lon na, Matigi Ala bɛna a ta kɛrɛkɛmuru fariman, a ta kɛrɛkɛmuru belebele, a ta kɛrɛkɛmuru barakaman ta jirasa27.1 O jirasa ko tun fɔra (Ayuba 7.12; Zaburu 74.13-14; 104.26). belebele kama, min ye sa boribaga ye, jirasa belebele, sa tɔnɔminin! A bɛna o kɔgɔji danfɛn barakaman faga.

Matigi Ala ta rɛzɛnforo ta ko

2«O lon na, aw bɛna rɛzɛnforo diman ta ko dɔnkiri la!

3Ne Matigi Ala, ne yɛrɛ le bɛna ne janto a ra;

ne bɛna a sɔn ji ra wagati bɛɛ.

Ne bɛna a kɔrɔsi su ni tere,

janko foyi kana na a cɛn.

4Dimi foyi tɛ ne jusukun na tuun;

nka ni ne ka nɔnfɔnyiriw, ani ŋaniyiri dɔw le sɔrɔ a ra,

o tuma ne bɛna wuri olugu kama ka o kɛrɛ,

ka o bɛɛ jɛni tasuma ra;

5fɔ ni o ka ne kɛ o dogoyɔrɔ ye,

ka hɛra ɲini ne fɛ,

ka hɛra kɛ ni ne ye.»

Izirayɛlimɔgɔw ta jurumunw bɛna yafa

6Wagati nataw ra, Yakuba ta mɔgɔw bɛna lilinw don;

Izirayɛlimɔgɔw bɛna nugu, ka fiyeren,

fɔ ka dunuɲa bɛɛ fa o denw na.

7Yala Matigi Ala ka o bugɔ i n’a fɔ a tun ka o bugɔbagaw bugɔ cogo min na wa?

Yala a ka o faga i ko a tun ka o fagabagaw faga cogo min na wa?

8Ɔn-ɔn, a ka o ta kiti tigɛ k’a dama kaɲa;

a ka o gbɛn ka taga jamana wɛrɛ ra,

ka o fiyɛ n’a dafɔɲɔ fariman ye,

i ko terebɔyanfan ta fɔɲɔ gbanninman wurilon na.

9Yakuba ta mɔgɔw ta terenbariyaw bɛna kafari nin cogo le ra;

o ta jurumunw yafari kɔ bɛna kɛ nin le ye:

O bɛna o ta sɔnnikɛyɔrɔw ta kabakuruw bɛɛ cici ka o mugumugu i ko faragbɛ;

jo musoman Asera ta sɔnnikɛberew, ani wusunan saraka* bɔyɔrɔw si tɛna ye tuun.

10E, dugu barakaman kɛra yɔrɔ lakolon ye;

mɔgɔw bɛɛ tagara k’a lakolon to, k’a kɛ i ko kongokolon.

Misidenw le bɛ bin ɲimi yi, ka la yi,

ka yiri misɛnw flaburuw ɲimi.

11Ni a yiriborow jajara, o bɛ o karikari,

musow b’a kɛ ka tasuma mana.

Mɔgɔ hakirintanw tun lo,

o kosɔn o danbaga ma hina o ra;

min ka o kɛ mɔgɔ ye, ale ma makari o ra.

Mɔgɔ minaninw bɛɛ bɛna labla

12O lon na, Matigi Ala bɛna a ta siman gbasi, k’a fiyɛ,

k’a ta Efirati ba ra, ka taga a bla fɔ Misiran kɔba ra;

a bɛna aw bɛɛ tɔmɔtɔmɔ kelen kelen, aw Izirayɛlimɔgɔw.

13O lon na, buru belebele bɛna fiyɛ;

ni o kɛra, minw tun tununa Asiri jamana ra,

minw tun gbɛnna ka taga fɔ Misiran jamana ra,

olugu bɛɛ bɛna sekɔ ka na.

O bɛna na o kinbiri gban Matigi Ala ɲa kɔrɔ, k’a bato

a ta kuru saninman kan, Zeruzalɛmu.

28

Ala bɛna kiti tigɛ k’a ta mɔgɔw kisi

(28–35)

Samari mara bɛna halaki

1Efirayimu dɔrɔtɔw bɛ o yɛrɛ bonya masafugula min kosɔn, bɔnɔ bɛna o sɔrɔ28.1 Nin kumaw fɔra k’a ɲasin Samari mara le ma..

O ka o yirifiyeren faganin le kɛ o ta masiri ye,

o min bɛ o ta dugukoloɲuman sanfɛyɔrɔ ra;

dɔrɔ ka o mɔgɔ minw halaki, bɔnɔ bɛna olugu ta dugu sɔrɔ!

2A flɛ, cɛ dɔ bɛ Matigi fɛ, cɛ barakaman fangatigi lo.

A natɔ bɛ i ko sanbɛrɛ jigitɔ, i ko sanfɔɲɔ min bɛ cɛnri kɛ,

i ko sanjiba min bɛ jibaw lana;

a boro baraka bɛna fɛn bɛɛ yɛlɛma dugu ma.

3Efirayimu dɔrɔtɔw bɛ o yɛrɛ bonya masafugula min kosɔn,

mɔgɔw bɛna o dɔndɔn ni o sen ye.

4O ka o yirifiyeren faganin min kɛ o ta masiri ye,

min bɛ o ta dugukoloɲuman sanfɛyɔrɔ ra,

o bɛna kɛ i ko toromɔ min mɔna toro mɔwagati ɲa;

ni mɔgɔ min k’a ye, k’a sɔrɔ k’a mina a boro dɔrɔn,

o tigi b’a domu o yɔrɔnin kelen bɛɛ ra.

5O lon na, Fangatigi Ala yɛrɛ bɛna kɛ a ta mɔgɔ tɔw ta masafugula nɔɔrɔman ye,

ka kɛ o ta masirifɛn dawulaman ye.

6Minw bɛ sigi ka kiti tigɛ, a bɛna can hakiri di olugu ma;

minw bɛ taga o juguw kɛrɛ dugu donda ra, a bɛna cɛfariya don olugu ra.

Ala ta cira lɔgɔbɔbagaw

7Ayiwa, nin mɔgɔw fana bɛ talontalon duvɛn kosɔn;

minnifɛn farimanw ka o lafiri.

Sarakalasebagaw, ani ciraw bɛ talontalon minnifɛn farimanw kosɔn;

duvɛn ka o hakiri ɲagami,

minnifɛn farimanw ka o lafiri,

ni o bɛ cirayakumaw fɔ, o bɛ to ka talontalon,

o fifa fifatɔ le bɛ kiti tigɛ.

8O ta tabaliw bɛɛ fara fɔɔnɔ ni nɔgɔ ra,

yɔrɔ si saninyanin tɛ.

9O ko: «Ale b’a fɛ ka jɔntigi le karan dɛ?

A b’a fɛ ka kuma ɲafɔ jɔntigi le ye?

A b’a miiri ko anw ye den dabɔninkuraw le ye sin na wa,

den minw bɛ sinmin dablara kura ye?

10‹Aw y’a don tan, aw y’a bɔ tan,

aw y’a kɛ tan, aw y’a kɛ tan,

aw ye dɔɔnin kɛ yan, ka dɔɔnin fana kɛ yan28.10 Minw bɛ kokolonw kɛ, olugu le bɛ nin kumaw fɔra Ala ta cira ma, janko k’a jaraki, ani k’a ta karan lɔgɔbɔ.!› »

11Ayiwa, o tɛ jamana min mɔgɔw ta kuma faamu,

siya wɛrɛ mɔgɔw ta kanw,

Matigi Ala bɛna o mɔgɔw le ta ka kuma nin mɔgɔw fɛ.

12A tun k’a fɔ o ye ko: «Laganfiya ye nin ye!

Minw sɛgɛra, olugu ye laganfiya!

Ɲasuma ye nin ye!»

Nka o ma sɔn k’a lamɛn28.12 Nin kumaw bɛ sɔrɔ Korɛntikaw fɔlɔ 14.21..

13O kosɔn olugu kɔni fɛ, Matigi Ala ta kuma bɛna kɛ o le ye, ko:

«Aw y’a don tan, aw y’a bɔ tan,

aw y’a kɛ tan, aw y’a kɛ tan,

aw ye dɔɔnin kɛ yan, ka dɔɔnin fana kɛ yan!»

O ra, o tagamatɔ bɛna ben ka o kɔ kari,

o bɛna don jɔ ra, jɔ bɛ o mina.

Kabakuru nafaman

14O kosɔn aw ye Matigi Ala ta kuma lamɛn, aw mɔgɔlɔgɔbɔbagaw,

aw minw ka aw ta fanga sigi Zeruzalɛmu dugumɔgɔw kunna.

15Aw ko: «An ka jɛnɲɔgɔnya don ni saya ye,

anw ni lahara ka layiri ta ɲɔgɔn ye.

O ra, hali ni kojuguba dɔ ka na, a tɛna se an ma;

sabu an ka janfa kɛ an dogoyɔrɔ ye,

ka faninya kɛ ka an yɛrɛ sutara.»

16O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko:

«A flɛ, ne bɛna kabakuru dɔ sigi ka o kɛ Siyɔn dugu jusiginan ye;

kabakuru barakaman lo,

kabakuru fɔlɔ lo, kabakuru sɔngɔgbɛlɛn lo, bon jusiginan barakaman lo.

Ni mɔgɔ o mɔgɔ k’a jigi la a kan, o tigi tɛna siran, ka bori28.16 Nin kumaw bɛ sɔrɔ Zaburu 118.22-23; Rɔmukaw 9.33; 10.11; ani Piyɛri fɔlɔ 2.6..

17Ne bɛna can le kɛ sumanikɛjuru ye,

ka terenninya kɛ kogo laterenjuru ye.

Aw dogoyɔrɔ min ye janfa ye, sanbɛrɛ bɛna o flan ka bɔ yi;

jiba dɔ bɛna aw sutarayɔrɔ ta ka taga ni a ye.»

18O ra, aw tun ka jɛnɲɔgɔnya min don ni saya ye, o bɛna cɛn,

aw tun ka layiri min ta ni lahara ye, o tɛna to yi.

Ni kojuguba nana,

a bɛna aw terege dugu ma ka tɛmɛ.

19Ni a bɛ tɛmɛ tuma o tuma, a bɛna aw ta;

a bɛna tɛmɛ sɔgɔma o sɔgɔma, lon o lon, ani su o su;

a kumakan dama mɛnni, o bɛna jatigɛ bla aw ra.

20Lanan surunyakojugu fɛ, mɔgɔ tɛna se ka la k’a yɛrɛ foni a kan,

birifani dɔgɔyakojugu fɛ, mɔgɔ tɛna se k’a yɛrɛ datugu ni a ye.

Ala bɛna min kɛ mɔgɔjuguw ra

21Matigi Ala bɛna wuri i n’a fɔ a tun wurira Perasimu kuru kan cogo min na;

a bɛna dimi i ko a tun dimina Gabahɔn kɛnɛgbɛ ra cogo min na28.21 Perasimu, Gabahɔn: Aw ye nin yɔrɔw flɛ: Samawilu flanan 5.20; Kibaroyaw fɔlɔ 14.11,16; Yosuwe 10.10-12..

A bɛna a ta koba kɛ, koba min ɲɔgɔn ma deri ka kɛ;

a bɛna a ta baara kɛ, baara min ɲɔgɔn ma kɛ ka ye ban.

22O ra, sisan, aw kana aw yɛrɛ bla lɔgɔbɔri ra,

janko aw ta sirinanw kana na aw dɛrɛ tuun;

sabu ne k’a mɛn Matigi Ala, Fangatigi Ala fɛ,

ko jamana bɛɛ lajɛnnin ta halakiri ko latigɛra.

Sɛnɛkɛbaga k’a ta baara kɛcogo lɔn

23Ayiwa, aw ye aw toro malɔ ka ne kan lamɛn,

aw ye aw janto ne darakuma ra, k’a lamɛn.

24Min bɛ sɛnɛ kɛ ka siman dan, yala o tigi bɛ sɛnɛ kɛ wagati bɛɛ le wa?

Yala a bɛ to ka walanw bɔ, walama ka dugukolo dakaɲa tuma bɛɛ le wa?

25A bɛ dugukolo dakaɲa fɔlɔ le,

o kɔ, a bɛ nanfɛn misɛn dɔw kisɛ seri, ka dɔw kisɛ dan;

o kɔ, a bɛ siman suguya dɔ dan foro yɔrɔ dɔ ra,

ka suguya wɛrɛ dan yɔrɔ wɛrɛ ra,

ka sɔrɔ ka siman28.25 Siman minw tɔgɔw fɔra heburukan na hayan 28.23-28, o simanw tɛ sɔrɔ an fɛ yan. dɔ fana dan k’a ta foro lamini.

26Ala le k’a karan a kɛcogo ra,

ale le ka o yira a ra.

27Mɔgɔ si tɛ nanfɛn misɛnw kisɛ bɔ ni yirikurunba sirinin ye misi ra;

o fana tɛ wotoro sen yɛlɛ nanfɛn misɛnw kan ka o kisɛ bɔ.

O bɛ nanfɛn misɛn dɔw gbasi ni bere le ye,

ka dɔw gbasi ni kalama ye.

28O bɛ simankisɛ si, k’a mugu bɔ, k’a kɛ buru ye;

nka mɔgɔ si tɛ siman gbasi k’a dama tɛmɛ.

O bɛ misiwotoro senw, ani yirikurunba tɛmɛ siman kan,

nka misiw tɛ simankisɛw dɔndɔn ka o cici ni o senw ye.

29O bɛɛ bɔra Fangatigi Ala le ra fana;

a ta kolatigɛninw ye kabako le ye,

a ta hakiritigiya ka bon.

29

Zeruzalɛmu dugu ta ko

1Bɔnɔ bɛna Ariyɛli sɔrɔ, Ariyɛli kɔni,

Dawuda tun tagara dugu min kama!

San o san, ni a ka aw diya,

aw kɔni ye aw ta san ɲanagbɛw bɛɛ kɛ.

2O bɛɛ n’a ta, ne bɛna Ariyɛli degu kosɛbɛ:

ne bɛna o ta kɛ kasi ni ɲaji le ye;

ne bɛna dugu kɛ i ko sarakajɛniyɔrɔ.

3Ne bɛna na aw kama ka na aw ta dugu lamini;

ne bɛna yɛlɛnyɔrɔw lɔ ka dugu kogo lamini,

ka kogojanw lɔ ka aw datugu.

4Aw bɛna majigi, aw bɛna to dugu ma le ka kuma;

aw darakuma bɛna bɔ dugukolo buguri le ra,

aw kumakan bɛna bɔ dugukolo jukɔrɔ, i ko minw bɛ suw wele,

aw bɛna aw darakumaw ŋunuŋunu ka bɔ dugukolo jukɔrɔ le.

5Nka aw juguw ta jama bɛɛ bɛna kɛ i ko bugurimugu;

o mɔgɔ farimanw ta jama bɛɛ bɛna kɛ i ko binjalan, fɔɲɔ bɛ min ta.

O kow bɛɛ bɛna bara ka kɛ yɔrɔnin kelen na.

6Fangatigi Ala yɛrɛ bɛna na aw bɔsi;

a bɛna na ni sanpɛrɛn ni dugukoloyɛrɛyɛrɛ ni mankan belebele ye,

ani sanjiba ni sanfɔɲɔba ni tasumamana fariman.

7Mɔgɔw ta sikow, ani o bɛ fɛn minw ye su fɛ, o bɛɛ bɛ tunu cogo min na,

siya caman minw bɛ Ariyɛli kɛrɛra, olugu bɛna tunu ten le,

o mɔgɔ minw bɛɛ bɛ benna o kan, ani o ta bon barakamanw kan, ka o degu.

8Mɔgɔ min kɔngɔtɔ bɛ sunɔgɔ, ka siko ko a bɛ domuni kɛra,

ka na kunu k’a sɔrɔ a kɔnɔbara lakolon lo,

walama mɔgɔ min minlɔgɔtɔ bɛ sunɔgɔ, ka siko ko a bɛ ji minna,

ka na kunu, k’a sɔrɔ a sɛgɛninba lo, a kan janin lo,

ayiwa, siya caman minw bɛɛ bɛ Siyɔn kuru kɛrɛra,

olugu ta bɛna kɛ ten le.

Ala ta mɔgɔw ta faamubariya

9Aw ye kabakoya fɔ ka manwu,

aw ye fiyentɔya kɛ fɔ ka kɛ fiyentɔw ye.

Aw ye ɲanamini, k’a sɔrɔ duvɛn nɔ tɛ,

aw tagamatɔ ye to ka fifa, k’a sɔrɔ minnifɛn fariman nɔ tɛ.

10Sabu Matigi Ala ka aw hakiri lasunɔgɔ;

a ka ciraw ɲaw datugu,

ka fani biri flɛrikɛbagaw ɲadaw kan.

11Ayiwa, nin ko minw yirara aw ra, o bɛɛ bɛ aw fɛ i ko gbolokitabu dɔ kɔnɔkumaw, gbolokitabu min melegera k’a da nɔrɔ. Ni i k’a di sɛbɛlɔnbaga dɔ ma k’a fɔ a ye ko: «Sabari, i ye nin karan dɛ,» ale bɛ i jaabi ko: «Ne tɛ se k’a karan, sabu a da nɔrɔnin lo.» 12Walama ni i ka kitabu di sɛbɛlɔnbari dɔ ma, k’a fɔ a ye ko: «Sabari, i ye nin karan dɛ,» ale bɛ i jaabi ko: «Ne tɛ sɛbɛ lɔn!»

13Matigi ko:

«Nin mɔgɔw bɛ gbara ne ra ka ne bato ni o da dama le ye;

o b’a fɔra o da ra le, ko o bɛ ne bonya,

k’a sɔrɔ o jusukun yɔrɔ ka jan ne ra kosɛbɛ.

Ne ɲasiran min bɛ o ra, o ye adamadenw ta kuma fɔnin dama le ye, o ka min karan o kun fɛ.

14O kosɔn a flɛ, ne bɛna nin mɔgɔw kabakoya tuun,

ka o kabakoya fɔ ka taga o kabakoya.

Hakiritigiw ta hakiritigiya bɛna cɛn,

lɔnnikɛbagaw ta lɔnniya bɛna tunu o ma.»

15Bɔnɔ bɛna aw sɔrɔ, aw minw bɛ taga fɔ yɔrɔjan,

ko aw bɛ aw ta kow dogora Matigi Ala ma;

aw bɛ aw ta kow kɛ dibi ra,

k’a fɔ ko: «Jɔn le bɛ an yera? Jɔn le b’a kala ma?»

16Aw kumayɛlɛmabagaw,

o tuma dagalalagabaga yɛrɛ le kɛra bɔgɔ ye sisan wa?

Yala fɛn lalaganin b’a fɔ a lalagabaga ma wa, ko: «Ele le ma ne lalaga»?

Daga b’a fɔ dagalalagabaga ma ko a ma foyi lɔn wa?

Ala bɛna a ta mɔgɔw jusukun yɛlɛma

17Sani wagati dɔɔnin dɔrɔn cɛ yala Liban jamana tɛna yɛlɛma ka kɛ yiriforo ye,

ka yiriforo yɛlɛma k’a kɛ i ko yirituba wa?

18O lon na, kɔni, hali torogberenw bɛna kitabu kumaw lamɛn.

Fiyentɔw bɛna bɔ dibi ra, ka bɔ dibifinba ra; o ɲaw bɛna yeri kɛ.

19Dɔ le bɛna to ka fara mɔgɔ majigininw ta ɲagari kan, Matigi Ala kosɔn;

mɔgɔw bɛɛ ra fagantanw bɛna ninsɔndiya Izirayɛli ta Ala saninman kosɔn.

20Sabu mɔgɔ fariman tɛna ye tuun,

kumakolonfɔbaga bɛna ban,

minw bɛɛ tun bɛ mɔgɔw dɛndɛn ka kojugu kɛ o ra, olugu bɛɛ bɛna halaki;

21olugu le tun bɛ adamadenw jaraki ni o darakumaw ye,

ka jan la dugu kititigɛbagaw ɲa dugu donda ra ka o lafiri,

ka mɔgɔ terenninw ta jo bɔsi o ra ni faninyakumaw ye.

22O kosɔn Matigi Ala

min ka Iburahima kunmabɔ,

ale ko Yakuba ta somɔgɔw ma ko:

«Sisan kɔni, Yakuba ta mɔgɔw tɛna maroya tuun,

o kun tɛna suuru tuun.

23Sabu ne boro bɛna baara min kɛ o cɛ ra,

ni o ta denw nana o ye tuma min na,

o bɛna ne tɔgɔ jate ko a saninyanin lo,

ka Yakuba ta Ala saninman jate ko a saninyanin lo,

ka siran fɔ ka yɛrɛyɛrɛ Izirayɛli ta Ala ɲa.

24Mɔgɔ hakiri lafirininw bɛna faamuri sɔrɔ,

mɔgɔ murutininw bɛna sɔn karan ma.»

30

Misiran jamana ta dɛmɛri

1Bɔnɔ bɛna aw den murutininw sɔrɔ.

Matigi Ala ko ten!

Aw bɛ aw ta kow latigɛ, k’a sɔrɔ o kow ma bɔ ne ra,

ka jɛnɲɔgɔnyaw don, minw tɛ ne sago ye,

ka to ka jurumun dɔ fara dɔ kan.

2Aw bɛ sira ta ka taga Misiran,

k’a sɔrɔ aw ma ne ɲininka;

aw b’a fɔ ko aw bɛ taga aw yɛrɛ karifa Farawona ta fanga kɔrɔ,

ka dogoyɔrɔ ɲini Misiran jamana suma kɔrɔ.

3Farawona ta karifari bɛna kɛ aw fɛ maroya le ye;

Misiran jamana ta dogoyɔrɔ suma bɛna kɛ aw kun suuru sababu le ye.

4O ta ɲamɔgɔw sera fɔ Sohan ka ban,

o ta ciradenw sera fɔ Hanɛsi ka ban.

5Nka o bɛɛ bɛna maroya Misirankaw ta ko ra,

sabu o tɛna se ka o mako ɲa,

o tɛna se ka o dɛmɛ, walama ka o nafa;

Misirankaw ta ko bɛna kɛ o fɛ maroya ni mafiyɛnyari le ye.

6Kuma min fɔra woroduguyanfan kongokolon ta bɛganw ta ko ra:

«Degu ni kɔnɔnɔfiri bɛ jamana min na,

jaramusow, ani jaracɛw bɛ jamana min na,

fɔnfɔnnin ni sajuguba kamantigi bɛ jamana min na,

o ka o ta naforow la o ta faliw kɔ ra,

ka o borofɛnw la ɲɔgɔmɛw kɔ ra ka o jamana le cɛtigɛ,

ka taga o naforo di siya dɔ ma, siya min tɛna foyi ɲa o ye.

7Misiran ta dɛmɛri ye gbansan le ye,

a tɛ foyi ɲa;

o kosɔn ne bɛ o ta jamana wele ko:

‹Mankancamantigi kokɛbari!› »

Ala ta mɔgɔw kɛra mɔgɔ murutininw ye

8Ayiwa, sisan taga nin kow sɛbɛ walaka dɔ kan o ɲa na;

a sɛbɛ gbolokitabu dɔ kan,

janko a sɛbɛnin ye to yi lon nataw kosɔn,

ka kɛ ne seere ye wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ.

9Sabu siya murutinin lo,

den faninyafɔbagaw lo,

den minw t’a fɛ ka Matigi Ala ta sariya ta kuma lamɛn.

10O b’a fɔ cira yerikɛbagaw ye ko: «Aw kana foyi ye k’a fɔ an ye!»

O b’a fɔ cira ladibagaw ye ko: «Aw kana cankuma si kɛ ka an ladi!

Aw ye kumadimanw dɔrɔn le fɔ an ye,

cirayakuma minw bɛ an nɛgɛ, aw ye o le fɔ an ye.

11Aw ye siraɲuman bla, aw ye jɛngɛ ka bɔ sira terennin kan!

Aw kana Izirayɛli ta Ala saninman ta kuma dɔ fɔ an ɲa kɔrɔ tuun!»

12O kosɔn Izirayɛli ta Ala saninman ko:

«I n’a fɔ aw banna nin kumaw ma,

ka aw jigi la tɔɲɔri ni janfa kan,

ka aw boromala o kan,

13o kosɔn nin terenbariyakow bɛna kɛ aw fɛ i ko cida bɔra kogojan min na;

kogo bɛ jɛngɛ, ka na bara ka ben yɔrɔnin kelen na.

14A bɛna ben ka yɛrɛgɛ, i ko dagalalagabaga ta daga bɛ ci cogo min na,

k’a ɲɔɲɔ hali foyi tɛ to a kɔ;

foyi tɛ sɔrɔ a kɔ min bɛ se ka hali tasuma bɔ,

walama ka ji ta kɔ ra.»

Ala ta mɔgɔw ma sɔn ka nimisa

15Dunuɲatigi Ala, Izirayɛli ta Ala saninman ko:

«Ni aw ka sekɔ Ala ma, ka aw hakiri sigi, aw ta kisiri bɛna sɔrɔ o le ra;

ni aw ka ɲamalɔ, ka aw jigi la ne kan, aw ta baraka bɛna sɔrɔ o le ra.

Nka aw ma sɔn o ma!

16Aw ko: ‹Fiyewu, anw bɛ yɛlɛn so le kan ka bori!›

Ayiwa, aw bɛna bori haali!

Aw ko: ‹An b’a fɛ ka yɛlɛn socɛ telimanw le kan!›

Ayiwa, aw nɔgbɛnbagaw fana bɛna teliya aw kɔ.

17Aw cɛ waga kelen bɛna bori cɛ kelen ɲa;

cɛ looru bɛna aw bɛɛ labori,

fɔ ka na aw tɔ to kelen kelen i ko bere turunin kuru kan,

i ko darapo min bɛ kongori kunna.»

Ala ta makari ka bon

18O bɛɛ n’a ta, Matigi Ala b’a fɛ ka makari aw ra;

a b’a fɛ ka hina aw ra,

sabu Matigi Ala ye cantigi Ala le ye.

Minw bɛɛ b’a makɔnɔ, olugu ta ɲana.

19Siyɔn dugumɔgɔw, Zeruzalɛmukaw,

aw tɛna kasi tuun!

Ni Ala nana aw kasikan mɛn, sigiya t’a ra, a bɛna makari aw ra;

ni a nana aw kan mɛn, a bɛna aw jaabi.

20Matigi bɛna domuni di aw ma aw ta degu wagatiw ra,

ka ji di aw ma aw ta sɛgɛ wagatiw ra.

Aw karanbaga tɛna dogo aw ma tuun;

aw yɛrɛ ɲa bɛna a ye.

21Ni aw ka taga aw kininboro fɛ,

walama aw numanboro fɛ,

aw bɛna kumakan dɔ mɛn aw kɔ fɛ, ko:

«Sira ye nin ye, aw ye tagama a kan!»

22O tuma aw ka warigbɛ la aw ta jo yiriraman minw kan,

ani aw ka sanin gbasi k’a la aw ta jo nɛgɛraman minw kan,

aw bɛna o fɛnw bɛɛ jate i ko fɛn saninyabariw.

Aw bɛna o cɛ ka o firi, i ko fɛn nɔgɔninw,

k’a fɔ o ma ko: «Aw ye taga ka bɔ yan!»

23Ni o kɛra, aw ka siman min dan dugukolo ra,

Ala bɛna sanji ben o kan.

Siman minw bɛna bɔ dugukolo ra,

o bɛna baraka sɔrɔ, ka diya.

O wagati ra, aw ta bɛganw ta domunikɛyɔrɔw bɛna kɛ kɛnɛgbɛbaw le ye.

24Misiw ni fali minw bɛ aw ta dugukolo sɛnɛ,

aw bɛna kɔgɔ kɛ olugu ta domuni na k’a timiya;

aw bɛna o ta bin domutaw woloma, k’a yɛrɛgɛ ka ɲa o kɔrɔ.

25Ji bɛna woyo caman kurujanw bɛɛ kunna,

ani kongorijanw bɛɛ kunna,

aw juguw fagalon na,

ani o ta sankasojanw benlon na.

26Karo yeelen bɛna kɛ i ko tere yeelen,

tere yeelen baraka bɛna bonya fɔ siɲaga wolonfla,

ka kɛ i ko tere wolonfla yeelen faranin ɲɔgɔn kan.

A bɛna kɛ ten le, lon min na Matigi Ala bɛna a ta mɔgɔw ta joriw flakɛ,

ka o ta bugɔrinɔw kɛnɛya.

Ala bɛna Asirikaw kɛrɛ

27A flɛ, Matigi Ala tɔgɔ bɛ nana ka bɔ fɔ yɔrɔjan;

a ta dimi ka fari.

A bɛ na i ko sankaba finmanba;

a darakumaw bɛɛ ka fari,

a nɛnkun bɛ i ko tasuma fariman.

28A dafɔɲɔ bɛ i ko kɔ min fara fɔ ka bɔ kɛnɛ ma,

min ji bɛ se fɔ mɔgɔ kan kɔrɔ;

a bɛna siyaw tɛntɛn ni a ta halakiritɛmɛ ye,

a bɛ karafe don o da ra ka o mina ka taga o latunu.

29Aw bɛna dɔnkiri la, i ko aw b’a kɛ cogo min na su fɛ aw ta ɲanagbɛlonw na. Aw jusu bɛna diya i ko filen bɛ fiyɛra mɔgɔ minw ye, o tagatɔ Matigi Ala ta kuru kan, Izirayɛli ta Ala barakaman ta yɔrɔ ra.

30Matigi Ala bɛna kuma ni a ta masacɛkan ye;

mɔgɔw bɛna a boro barakaman jigitɔ ye o kan

ni a ta dimiba ye,

ani a ta tasuma farimanba,

ani sanjiba, ani sanfɔɲɔ, ani sanbɛrɛ.

31Ni Asirikaw nana Matigi Ala kan mɛn, o ja bɛna tigɛ;

Matigi Ala bɛna o bugɔ ni a ta bere ye.

32Ni Matigi Ala bɛ o bugɔ, longanw ni koraw bɛna fɔ, bere ɲa kelen kelen bɛɛ ra. Ala yɛrɛ boro le bɛna wuri o kama ka o kɛrɛ.

33Kabini wagatijan, tasumaba dɔ labɛnna ka ban,

a labɛnna masacɛ le kama;

a kɔnɔ ka dun, a ka bon;

tasumaba ani lɔgɔ caman lo.

Matigi Ala yɛrɛ dafɔɲɔ le b’a mana k’a kɛ tasumamanaba ye.

31

Bɔnɔ bɛna Misiran tagabagaw sɔrɔ

1Minw bɛ taga Misiran, ka taga Misirankaw ta dɛmɛri ɲini, bɔnɔ bɛna olugu sɔrɔ,

sabu o bɛ o boromala Misirankaw ta sow le kan,

o bɛ o jigi la Misirankaw ta sowotoro caman le kan,

ani o ta sotigiw ta baraka bonya kan;

nka o tɛ o ɲa lɔ Izirayɛli ta Ala saninman na,

o tɛ jija ka Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini;

2k’a sɔrɔ ale fana ye hakiritigi ye,

a bɛ kojugu kɛ mɔgɔ ra,

a fana tɛ a darakuma yɛlɛma.

A bɛna wuri kojugukɛbagaw ta jɛn kama,

ani terenbariya kɛbagaw ta dɛmɛbagaw kama.

3Misiranka ye adamaden le ye, Ala tɛ;

o ta sow ye bɛganw le ye, Ala ninw tɛ.

Ni Matigi Ala nana a boro kɔrɔta,

dɛmɛbaga bɛna talon, a bɛ min dɛmɛna o bɛ ben;

o bɛɛ bɛ halaki ɲɔgɔn fɛ ka ban.

Ala kelenpe le ye Zeruzalɛmu bɔsibaga ye

4Matigi Ala k’a fɔ ne ye ko:

«Ni jara bɛ mankan ci,

ni jarakanbelen bɛ mankan ci a ta domuni kɔrɔ,

hali ni sagagbɛnbagaw ta jɛnkuru bɛɛ lajɛnnin welera a kama,

olugu ta mankan tɛ jara ja tigɛ,

o ta wɔyɔkan tɛ a lasiran.

O cogo ra, Fangatigi Ala bɛna jigi,

ka na kɛrɛ kɛ Siyɔn kuru kan, ani a kongori kan.

5Kɔnɔ b’a kaman yangan a ta denw kunna cogo min na,

Fangatigi Ala bɛna Zeruzalɛmu kɔrɔsi o cogo ra;

a bɛna a kɔrɔsi, k’a bɔsi,

k’a tanga, k’a kisi.»

6Aw murutira Matigi Ala min ma pewu, aw ye sekɔ ka na ale le ma, aw Izirayɛlimɔgɔw! 7O lon na, kɔni, aw yɛrɛ boro tun ka batofɛn gbansan warigbɛramanw, ani a saninlaman minw lalaga, aw bɛna o bɛɛ firi.

8«Kɛrɛkɛmuru dɔ bɛna Asirikaw faga, nka mɔgɔw ta kɛrɛkɛmuru tɛ;

kɛrɛkɛmuru min tɛ adamadenw ta ye, o le bɛna o halaki.

O bɛna bori o kɛrɛkɛmuru ɲa;

o juguw bɛna o ta kanbelendenw mina ka o bla jagboyabaaraw ra.

9Min ye o ta cɛ barakatigi ye, jatigɛ bɛna o labori;

o ta kɛrɛkuntigiw bɛna bori ka o ta darapo to.»

Matigi Ala ko ten,

min ta tasuma mananin lo Siyɔn dugu kɔnɔ,

min ta tasumaba mananin lo Zeruzalɛmu.

32

Masacɛ terennin

1A flɛ, masacɛ dɔ bɛna sigi masaya ra ka kaɲa ni terenninya ye;

a ta jamana ɲamɔgɔw bɛna sigi ka kaɲa ni can ye.

2O bɛɛ bɛna kɛ i ko dogoyɔrɔ min bɛ mɔgɔ tanga fɔɲɔ ma,

i ko bon min bɛ mɔgɔ tanga sanfɔɲɔ ma,

i ko ji min bɛ woyo ka dugukolojalan ɲigi,

i ko mɔgɔw bɛ sigi farakuruba min suma ra kongokolon kɔnɔ.

3Minw bɛ yeri kɛ, olugu ɲa tɛna fin,

minw bɛ mɛnni kɛ, olugu bɛna o toro malɔ.

4Mɔgɔ miiribariw bɛna hakiri sɔrɔ ka faamuri kɛ;

minw da bɛ sigisigi, olugu bɛna kuma ka ɲa.

5O tɛna naloman kɛ fagama ye tuun,

walama ka nanbaramɔgɔ kɛ mɔgɔba ye.

6Naloman bɛ nalomanyakumaw le fɔ,

terenbariyakow le b’a jusukun na;

a bɛ Alaɲasiranbariyakow kɛ,

ka tɔgɔcɛnkumaw fɔ Matigi Ala ma.

A bɛ kɔngɔtɔ kɔnɔbara lakolon to,

ka minlɔgɔtɔ jɛn minnifɛn na.

7Janfabaga ta kɛwalew ka jugu;

a bɛ kojuguw le ŋaninya

ka ɲanibagatɔw halaki ni faninyakumaw ye,

k’a sɔrɔ fagantan bɛ min fɔra, a jo le bɛ o ra.

8Nka mɔgɔsɔbɛ bɛ ko sɔbɛ le kɛ;

a fana bɛ to a ta mɔgɔsɔbɛya sira le kan.

Zeruzalɛmu musow ta kiti ni Ala ta makari

9Aw muso fɛrɛninw,

aw ye wuri ka ne lamɛn!

Aw sunguru minw lanin bɛ aw yɛrɛ ra,

aw ye aw toro malɔ ka ne darakan lamɛn!

10Ni san kelen tɛmɛna, ka dɔɔnin fara o kan,

aw minw lanin bɛ aw yɛrɛ ra, aw bɛna yɛrɛyɛrɛ,

sabu rɛzɛnmɔ tigɛta tɛna sɔrɔ,

siman tigɛta tɛna sɔrɔ.

11Aw ja bɛna tigɛ, aw muso fɛrɛninw!

Aw minw lanin bɛ aw yɛrɛ ra, aw bɛna yɛrɛyɛrɛ!

Aw ye fani bɔ aw yɛrɛ ra, ka aw fari lakolon to,

ka bɔrɔfaniw siri aw yɛrɛ cɛ ra.

12Aw ye aw disi gbasigbasi32.12 Ka o disi gbasi: O mɔgɔw tun bɛ deri ka o le kɛ k’a yira ko o jusu kasira.,

ka kasi aw ta foroɲumanw kosɔn,

ani aw ta rɛzɛnforo denkoɲumanw kosɔn,

13ani ne ta mɔgɔw ta dugukolo kosɔn,

ŋaniw, ani nɔnfɔnw wurira ka dugukolo min fa.

Aw ye kasi o ta bonw kosɔn, bon minw tun fara ninsɔndiyakanw na,

ani nin dugu min tun fara ɲanagbɛkanw na.

14Sabu masabonba lakolon tora,

duguba mankantigi kɛra yɔrɔ lakolon ye.

Masabonba ni sankasojan bɛna kɛ tomo ye wagati bɛɛ;

a bɛna kɛ kongofaliw ta toronkɛyɔrɔ ye,

ka kɛ bɛganw ta domuniyɔrɔ ye.

15A bɛna kɛ ten, fɔ lon min na Ala bɛna a Nin lajigi an kan ka bɔ san fɛ,

ka kongokolon yɛlɛma k’a kɛ yiriforo ye,

ka yiriforo yɛlɛma k’a kɛ yiritu ye.

16O wagati ra, kongokolon sigibagaw bɛna can sira tagama,

dugukoloɲumanw sigibagaw bɛna terenninya sira ta.

17Terenninya nafa bɛna kɛ hɛra ye;

terenninya tɔnɔ bɛna kɛ hɛra ni laganfiya ye wagati bɛɛ.

18Ne ta mɔgɔw bɛna sigi hɛra yɔrɔ le ra,

foyi tɛ se o ma yɔrɔ min na;

o bɛna sigi yɔrɔ ɲasumanin laganfiyaninw na.

19Hali ni sanbɛrɛ ka yirituw halaki,

ka dugu ben k’a ci,

20aw ta bɛna ɲa, aw minw bɛ danni kɛ jidaw bɛɛ ra;

aw bɛna aw ta misiw, ani aw ta faliw bla o ye yaala o sago ma.

33

Bɔnɔ min bɛna cɛnrikɛbagaw sɔrɔ

1Bɔnɔ bɛna ele sɔrɔ, ele min bɛ cɛnri kɛ

k’a sɔrɔ mɔgɔ ma cɛnri kɛ ele fɛ,

ele min bɛ tɔw janfa,

k’a sɔrɔ mɔgɔ ma ele janfa.

Ni i nana ban i ta cɛnri ra tuma min na,

cɛnri bɛna se ele fana ma;

ni i nana ban i ta janfa ra tuma min na,

o bɛna ele fana janfa.

2E, Matigi Ala, makari an na,

an bɛ ele le makɔnɔna;

i boro baraka ye an dɛmɛ lon bɛɛ,

ka an kisi an degu wagatiw ra.

3Ni i ta mankanba bɔra, mɔgɔw bɛ bori;

ni i wurira ka lɔ dɔrɔn, siyaw bɛ janjan.

4O juguw bɛ o borofɛnw bɛɛ cɛ, i ko tɔnmisɛnw bɛ siman domu cogo min na;

o bɛ girin ka la a kan i ko tɔnw camanba.

5Matigi Ala kɔrɔtanin lo,

sabu a siginin bɛ fɔ san fɛ;

a bɛ Siyɔn dugu fa can ni terenninya ra.

6A bɛna aw tanga aw ta dunuɲalatigɛ bɛɛ ra:

Hakiritigiya ni lɔnniya ye naforo le ye, min bɛ mɔgɔ kisi;

Matigi Ala ɲasiran le ye aw ta naforo ye.

Matigi Ala bɛna a ta mɔgɔw dɛmɛ

7A flɛ, cɛfariw bɛ kule cira siradaw ra;

ciraden minw tun tagara hɛra ɲini, olugu jusu kasinin bɛ kasira.

8Sirabaw lakolon lo,

mɔgɔ si tɛ tɛmɛna siraw fɛ tuun.

Mɔgɔw ka jɛnɲɔgɔnya cɛn,

o ka seerew dɔgɔya,

o ma mɔgɔ si jate.

9Jamana ta kɛra maɲumanko ye, a halakira,

Liban mara maroyara, a yiriw bɛɛ jajara,

Sarɔn mara kɛra i ko kongokolon,

Basan ni Karimɛli kɛra yɔrɔ lakolonw ye.

10«Sisan kɔni, ne bɛna wuri,

Matigi Ala ko ten.

Sisan ne ta bonya bɛna yira;

sisan ne bɛna kɔrɔta.

11Aw ka binjalan le kɔnɔ ta;

aw bɛna binɲaga le woro.

Aw yɛrɛ nɛnɛkiri ta fɔɲɔ bɛna kɛ tasuma ye ka aw halaki.

12Jamana mɔgɔw bɛna jɛni i ko faragbɛ bɛ jɛni cogo min na,

walama i ko ŋani bɛ tigɛ k’a jɛni tasuma ra cogo min na.»

13Aw minw bɛ yɔrɔjan na, ne ka ko minw kɛ, aw ye o lamɛn!

Aw minw bɛ yɔrɔsurun na, aw ye ne ta sebagaya lɔn.

14Jurumunkɛbagaw ja tigɛra Siyɔn dugu kɔnɔ,

siranya ka Alaɲasiranbariw mina fɔ o bɛ yɛrɛyɛrɛ.

O ko: «Anw cɛ ra, jɔntigi le bɛ se ka to nin tasuma fariman kɔrɔ?

Anw cɛ ra, jɔntigi le bɛ se ka to nin tasumaba fagabari kɔrɔ?»

15Mɔgɔ min bɛ tagama terenninya kan,

min bɛ kuma ka kaɲa ni can ye,

min tɛ sɔn naforojugu sɔrɔri ma,

min bɛ a boro kuturu ka ban ka surafɛnw mina,

min b’a toro datugu janko a kana hali mɔgɔfagakumaw mɛn a toro ra,

min b’a ɲa datugu janko a kana hali kojugu ye a ɲa ra,

16o tigi le bɛna sigi yɔrɔ kɔrɔtaninw na;

farayɔrɔ barakamanw le bɛna kɛ a dogoyɔrɔ ye;

domuni bɛna di a ma,

ji fana tɛna a dɛsɛ.

Zeruzalɛmu bɛna bɔsi

17Aw ɲa bɛna masacɛ ni a ta cɛɲa ye,

aw bɛna jamana ni a bonya bɛɛ flɛ.

18Aw hakiri bɛna jigi fɔlɔfɔlɔ ta jatigɛkow ra:

«Warijatebaga bɛ min? Wariminabaga bɛ min?

Sankasojanw kɔrɔsibaga bɛ min?»33.18 O mɔgɔw ye Asiri jamana ta fagamaw ye, minw tun o fanga digi Izirayɛlimɔgɔw kan fɔlɔ.

19Aw tɛna o mɔgɔ wasobagaw ye tuun fiyewu;

o mɔgɔ minw ta kan ka gbɛlɛn, aw tɛ se ka minw ta kan mɛn;

mɔgɔ minw ta kuma ɲagaminin lo, aw tɛ se ka minw ta kumaw faamu.

20Aw ye Siyɔn dugu flɛ, an ta Ala bato ɲanagbɛw dugu lo;

aw ɲa bɛna Zeruzalɛmu ye, dugu ɲamalɔnin;

a fanibonw tɛna bɔ o nɔ ra tuun,

fanibonw ta nɛgɛberew tɛna bɔn tuun,

o sirijuruw tɛna tigɛ tuun.

21Matigi Ala bɛna a ta bonya yira an na o yɔrɔ le ra;

a bɛna kɛ i n’a fɔ ba belebelew, ani kɔbaw ka yɔrɔ min lamini,

kɛrɛkɛdenw ta jirakurunw tɛ tɛmɛ ji minw kan,

jirakurunba fana tɛ tɛmɛ a kan.

22Sabu Matigi Ala le ye an ta kolatigɛbaga ye,

Matigi Ala le ye an kuntigi ye,

Matigi Ala le ye an ta masa ye,

ale le bɛna an kisi.

23An juguw ta jirakurunw ta juruw yɔgɔyɔgɔra;

o tɛ se ka kurun ta fanisiribere mina ka ɲa tuun,

o tɛ se ka kurun ta fani layɛlɛn, k’a foni tuun.

O ra an bɛna o borofɛnw camanba le cɛ ka o taran ɲɔgɔn na;

hali senkelenninw bɛɛ bɛna o ninyɔrɔ sɔrɔ a ra.

24Zeruzalɛmu dugumɔgɔ si tɛna a fɔ ko: «Ne man kɛnɛ!»

Mɔgɔ minw siginin bɛ yi, olugu ta terenbariyaw bɛna yafa o ma.

34

Edɔmukaw ta kiti

1Siyaw, aw ye gbara ka na mɛnni kɛ!

Jamanaw ta mɔgɔw, aw ye aw janto nin kuma ra!

Dugukolo n’a danfɛnw bɛɛ ye lamɛnni kɛ,

dunuɲa ni a kɔnɔfɛnw bɛɛ.

2Sabu Matigi Ala ta jusubɔ bɛna ben siyaw bɛɛ kan,

a ta jusufariya bɛna ben o ta kɛrɛkɛjamaw bɛɛ kan,

a bɛna o bɛɛ halaki,

a bɛna o labla fagari kama.

3O ta mɔgɔ faganinw firinin bɛna to yi,

o suw kasa bɛna bɔ,

o jori bɛna woyo kuruw kan.

4Sankolokɔnɔfɛnw bɛɛ bɛna yeele;

a bɛna sankolo kuru i ko gbolokitabu;

a kɔnɔfɛnw bɛɛ bɛna benben

i ko rɛzɛn flaburuw bɛ jaja ka benben cogo min na,

i ko toro flaburuw bɛ jaja ka benben cogo min na.

5Ala ko: Ne ta kɛrɛkɛmuru minna fɔ ka ɲanamini sankolo kɔnɔ;

sisan a jigitɔ flɛ Edɔmukaw kan,

ne ka kiti ben o mɔgɔ minw kan ko ne bɛ o halaki ka ban pewu!

6Matigi Ala ta kɛrɛkɛmuru fara jori ra, a munnin lo ni turu ye:

sagadenw, ani bakɔrɔninw jori,

ani sagajigiw kɔkiriw ta turuw;

sabu saraka dɔ bɛna bɔ Matigi Ala ye Bɔsira,

fagariba dɔ bɛna kɛ Edɔmu jamana ra.

7Kongomisiw fana bɛna benben o wagati kelen na,

ani misigberenw, ani misitoranw;

o ta jamana bɛna jori min fɔ ka fa,

a dugukolo buguri bɛɛ bɛ kɛ sogoturu ye.

8O lon bɛna kɛ Matigi Ala ta mɔnɛbɔlon le ye,

ka kɛ hakɛsarasan ye, ka Siyɔn dugu dimibɔ.

9Edɔmu jamana ta kɔw bɛna yɛlɛma ka kɛ mananji le ye;

a buguri bɛ kɛ kiribi ye,

o ta jamana bɛna kɛ mananji tasumaman ye.

10Su ni tere, a tasuma tɛ faga;

a sisi bɛ wuri wagati bɛɛ.

A bɛna kɛ yɔrɔ lakolon ye wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ;

mɔgɔ tɛna tɛmɛ o ta jamana kɔnɔ tuun.

11Kɔnɔdabaw, ani juguninw bɛna o yɔrɔ kɛ o ta ye;

gbingbinw, ani kankanw bɛna a kɛ o ta siyɔrɔ ye.

Ala bɛna halakiri juru le kɛ ka jamana suma,

ka cɛnri juru kɛ k’a suma.

12O ta fagamaw si tɛna kɛ yi tuun, ka masacɛ wɛrɛ sigi;

o ta kuntigiw bɛɛ bɛna ban!

13Ŋaniw bɛna wuri o ta masabonw kɔnɔ,

binjuguw, ani ŋaniyiriw bɛna falen o ta sankasojanw kɔnɔ.

A bɛna kɛ kongowuruw dogoyɔrɔ le ye,

ani kɔnɔsogolonw ta so.

14Kongowaraw ni suruguw bɛna ɲɔgɔn kunbɛn yi,

kongobakɔrɔninw bɛna ɲɔgɔn wele yi,

gbingbinw34.14 Gbingbinw: Heburukan na a fɔra ko: Liliti. Dɔw b’a miiri ko Babilɔnikaw fɛ, o tun ye o ta jinamuso dɔ tɔgɔ le ye. bɛna a kɛ o sigiyɔrɔ ye,

sabu o bɛna laganfiya sɔrɔ yi.

15Saw bɛna o ta ɲaga la yi, ka o ta fanw la yi,

ka o kɔrɔsi fɔ ka na o tɔtɔ, ka o denw lajɛn o yɛrɛ kɔrɔ.

Dugaw bɛna ɲɔgɔn lajɛn yi,

o bɛɛ kelen kelen ni o jɛnɲɔgɔn.

16Aw ye Matigi Ala ta kitabu ta, k’a karan; a fɔra ko:

Ni bɛganw si tɛna fɔn yi,

o si tɛna fɔn o jɛnɲɔgɔn na yi;

sabu Matigi Ala yɛrɛ da le kumana o fɛ,

a yɛrɛ nin le ka o lajɛn.

17Ale yɛrɛ le ka o bɛɛ ninyɔrɔ di o ma,

a yɛrɛ boro le ka nin dugukolo suma k’a di o ma;

a bɛna kɛ o ta ye tuma bɛɛ,

o bɛna sigi a kɔnɔ wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ.

35

Ala ta mɔgɔw lablawagati ta hɛra

1Kongokolon ni dugukolo janinw ye ɲagari,

kɛnɛgbɛyɔrɔ janinw ye ninsɔndiya!

Yiriw ye falen yi, ka fiyeren ka ɲa i ko kongobinw.

2Yiriw bɛɛ ye fiyeren caman kɛ,

yɔrɔ bɛɛ ye ninsɔndiya, ka ɲagari fɔ ka dɔnkiri la.

Liban kuruw ta bonya ɲɔgɔn le bɛna di aw ma,

ani Sarɔn kɛnɛgbɛ ni Karimɛli kuruw ta nɔɔrɔ.

Mɔgɔw bɛna Matigi Ala ta bonya ye,

o bɛna an ta Ala ta nɔɔrɔ ye.

3Minw sɛgɛra fɔ ka o borow magaya, aw ye olugu ja gbɛlɛya;

minw kinbiriw bɛ yɛrɛyɛrɛra, aw ye baraka don olugu ra.

4Minw ja tigɛra, aw y’a fɔ olugu ye ko:

«Aw ye jija! Aw kana siran!

Aw ta Ala ye nin ye,

a bɛ nana aw dimibɔ;

Ala bɛna na aw juguw sara,

a bɛna na aw kisi.»

5O wagati ra, fiyentɔw ɲaw bɛna yɛlɛ,

torogberenw torow bɛna dayɛlɛ.

6Sendimitɔw bɛna pan i ko mankalanin,

bobow nɛnkunw bɛna labla, o daw bɛna dɔnkiri la.

Sabu jibaw bɛna seri ka bɔ, ka woyo kongokolon kɔnɔ,

kɔdingaw bɛna fa ka woyo yɔrɔjalanw na.

7Yɔrɔjalan bɛna yɛlɛma ka kɛ kɔba ye,

yɔrɔ jintanw bɛ kɛ bununjiw ye.

Kongowuruw tun bɛ deri ka la yɔrɔ minw na,

kongobinw, ani kɔdarabinw bɛna falen o yɔrɔw bɛɛ ra.

8Siraba dɔ bɛna kɛ yi,

o bɛna o sira wele ko sira saninman;

Mɔgɔ saninyabari si tɛna tɛmɛ a kan;

a bɛna kɛ Ala ta mɔgɔw dɔrɔn ta le ye.

Tagamabaga si tɛna o sira ta ka tunu, hali hakirintanw.

9Jara tɛna ye o sira kan,

wara fariman si tɛna o sira ta,

mɔgɔ tɛna bɛn ni o fɛnw ɲɔgɔnw si ye o sira kan;

Ala ta mɔgɔ kisininw le bɛna tagama a kan.

10Matigi Ala ta mɔgɔ kunmabɔninw bɛna sekɔ ka na o cogo le ra;

o bɛna don Siyɔn dugu kɔnɔ ni ɲagarikanw ye,

hɛra banbari le bɛna jigi o kunna.

Jusudiya ni ɲagari bɛna na o fɛ,

jusukasi ni ŋunakanw bɛna ban.

36

Masacɛ Ezekiyasi ta ko

(36–39)

Asiri masacɛ nana Zeruzalɛmu kama

(Masacɛw flanan 18.13,17-37)

1Masacɛ Ezekiyasi ta masaya san tan ni naaninan na, Asiri masacɛ Senakeribu nana Zuda mara ta dugu barakamanw bɛɛ kɛrɛ ka o duguw mina. 2Asiri masacɛ k’a ta kɛrɛkuntigiba ci ka bɔ Lakisi ka taga masacɛ Ezekiyasi fɛ Zeruzalɛmu ni kɛrɛkɛjamaba dɔ ye. Ji min bɛ dugu sanfɛyɔrɔ ra, a tagara lɔ o jisira kɔrɔ, fanikobagaw ta foro sira kan.

3O tuma, Hilikiya dencɛ Eliyakimu min ye masacɛ Ezekiyasi ta so kɔrɔsibaga ye, ani Sebina, min ye sɛbɛrikɛbaga ye, ani Asafu dencɛ Yoha, min ye masacɛ ta kumalasebaga ye, olugu bɔra dugu kɔnɔ ka taga o kunbɛn. 4Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba k’a fɔ o ye ko: «Aw ye taga a fɔ Ezekiyasi ye, ko masacɛba, Asiri masacɛ ko: ‹O tuma ele jigi lanin bɛ jɔntigi le kan sa? 5Ne b’a fɔ i ye ko ni i ko, ko kɛrɛ hakiri ni kɛrɛkɛfanga bɛ ele fɛ, o ye kuma gbansan le ye. Ele ka i jigi la jɔntigi le kan ko i bɛ murutira ne ma? 6A flɛ, i bɛ i jigi lara Misiran masacɛ le kan, k’a sɔrɔ ale ye kara kunkurun le ye; ni mɔgɔ o mɔgɔ k’a jigi la a kan, a bɛ o tigi boro sɔgɔ k’a mandimi. Can lo dɛ, Misiran masacɛ Farawona bɛ ten le; ni ele mɔgɔ o mɔgɔ ka i jigi la a kan, a bɛ o le kɛ i ra. 7I bɛ se k’a fɔ ne ye ko aw jigi bɛ Matigi Ala, an ta Ala le kan! O tuma ele Ezekiyasi yɛrɛ ma o Ala kelen ta sɔnnikɛyɔrɔw ni a ta sarakabɔnanw le cici, k’a fɔ Zuda mara mɔgɔw, ani Zeruzalɛmukaw ye ko o ka kan ka Ala bato nin sarakajɛnifɛn* dɔrɔn le kan wa?›

8«Ayiwa, sisan, i ka kan ka bɛn le ɲini ni ne matigicɛ ye, min ye Asiri masacɛ ye. Ni o kɛra, ne bɛna so waga fla di i ma, ni i bɛ se ka mɔgɔ sɔrɔ min bɛna o bori kɔni. 9Ele bɛ se ka mun le kɛ ka hali anw ta kɛrɛkɛkuntigi cɛ kelen dɔrɔn lalɔ, hali ni a kɛra ne matigicɛ ta kuntigiw bɛɛ ra fitini le ye? Aw jigi bɛ Misirankaw le kan, ko olugu bɛna sowotorow ni sotigiw di aw ma kɛ! 10O tuma ele b’a miiri ko ne bɛ se ka wuri ka na nin jamana halaki ni a ma kɛ Matigi Ala yɛrɛ sago ye wa? Matigi Ala yɛrɛ le k’a fɔ ne ye ko: ‹Taga nin jamana kama ka taga a halaki!› »

11Eliyakimu, ani Sebina, ani Yoha, olugu k’a fɔ Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba ye ko: «Sabari, i ye kuma i ta jɔnw fɛ Aramekan na; an bɛ o mɛn. I kana kuma an fɛ heburukan na, k’a to mɔgɔ tɔ minw bɛ dugu kogo kan olugu y’a mɛn.» 12Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba ko: «O tuma ne matigicɛ ka ne ci ko ne ye na nin kumaw fɔ ele ni i matigicɛ dɔrɔn le ye wa? A ka ne ci nin mɔgɔw bɛɛ le fɛ, nin mɔgɔ minw sigisiginin bɛ kogo kan, minw bɛna o yɛrɛ ta sokɔtaga domu, ka o yɛrɛ ɲɛgɛnɛji min i n’a fɔ ele yɛrɛ.»

13O kɔ, Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba k’a kun kɔrɔta, ka pɛrɛn ni a fanga bɛɛ ye k’a fɔ heburukan na, ko: «Aw ye masacɛba ta kuma lamɛn, Asiri masacɛ! 14Masacɛ ko: ‹Aw kana a to Ezekiyasi ye aw lafiri, sabu a tɛna se ka aw bɔsi! 15Aw kana a to Ezekiyasi ye aw lafiri, ko aw ye aw yɛrɛ karifa Matigi Ala ma, ko sigiya t’a ra, Matigi Ala bɛna aw bɔsi, ko aw ta dugu tɛna to Asiri masacɛ boro!›

16«Aw kana Ezekiyasi lamɛn. Asiri masacɛ ko: ‹Aw ye bɛn don ni ne ye, ko aw yɛrɛ di ne ma. Ni o kɛra, aw bɛɛ bɛna aw ta forow rɛzɛnmɔw sɔrɔ k’a domu, ka aw ta torosunw denw domu, ka aw ta kɔlɔnw ji min, 17sani ne ye na aw ta ka taga ni aw ye aw ta jamana ɲɔgɔn dɔ ra, siman ni duvɛn bɛ jamana min na caman, domuni ni rɛzɛnsunw bɛ jamana min na caman.

18« ‹Aw kana a to Ezekiyasi ye aw lafiri ko: Matigi Ala bɛna an bɔsi. Yala siya tɔw ta alaw sera ka o kisi ka bɔ Asiri masacɛ boro wa? 19Hamatikaw, ani Aripadikaw ta alaw sera ka mun le kɛ? Sefarivayimukaw ta alaw sera ka mun kɛ? Yala o sera ka Samarikaw kisi ka bɔ ne boro wa? 20O jamanaw bɛɛ ra, jamana juman ta ala le sera k’a kisi ka bɔ ne boro, ka n’a fɔ ko Matigi Ala bɛna Zeruzalɛmu kisi ka bɔ ne boro?› »

21Ayiwa, o jera, o ma foyi fɔ, sabu masacɛ Ezekiyasi tun k’a fɔ o ye ko o kana a jaabi. 22O kɔ, Hilikiya dencɛ Eliyakimu min ye masacɛ Ezekiyasi ta lu kɔrɔsibaga ye, ani Sebina min ye sɛbɛrikɛbaga ye, ani Asafu dencɛ Yoha min ye masacɛ ta kumalasebaga ye, olugu sekɔra ka taga Ezekiyasi fɛ; o tun ka o ta deregew faranfaran. Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba tun ka kuma minw fɔ, o tagara o lakari Ezekiyasi ye.

37

Ezekiyasi ka hakiri ɲini cira Ezayi fɛ

(Masacɛw flanan 19.1-7)

1Masacɛ Ezekiyasi ka o kuma mɛn minkɛ, a k’a ta derege mina k’a faran, ka bɔrɔfani don a yɛrɛ ra, ka taga Matigi Ala ta batoso kɔnɔ. 2A k’a ta so kɔrɔsibagaw kuntigi Eliyakimu ni a ta sɛbɛrikɛbaga Sebina, ani sarakalasebagaw bɛɛ ta cɛkɔrɔbaw ci ka taga cira Ezayi fɛ, Amɔzi dencɛ. O bɛɛ tun ka bɔrɔfaniw le don o yɛrɛ ra. 3O tagara a fɔ Ezayi ye ko Ezekiyasi ko: «Bi lon ye jusukasilon, ani hakɛbɔlon, ani maroyalon le ye; sabu an ta kɛra i ko den minw jigiwagati sera, nka baraka tɛ bamusow fɛ k’a woro. 4A bɛ se ka kɛ ko Matigi Ala, i ta Ala ka Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba ta kumaw bɛɛ mɛn, a matigicɛ k’a ci ka na Ala ɲanaman mafiyɛnya ni kuma minw ye. A bɛ se ka kɛ ko Matigi Ala, i ta Ala bɛna o mafiyɛnyari juru sara Asiri masacɛ ra. O kosɔn mɔgɔ tɔ minw belen ɲanaman tora, sabari i ye Ala daari olugu ye.»

5Masacɛ Ezekiyasi ta jamana kuntigiw tagara Ezayi fɛ ni o kumaw ye. 6Ezayi ka o jaabi ko: «Aw ye taga a fɔ aw matigicɛ ye ko Matigi Ala ko: ‹I ka kuma minw mɛn, Asiri masacɛ ta kuntigiw nana ne dɔgɔya ni kuma minw ye, o kumaw kana i lasiran. 7A flɛ, Asiri masacɛ bɛna kibaroya dɔ mɛn; ni a ka o kibaroya mɛn, ne bɛna a kɔnɔnɔsu k’a to a ye a latigɛ ko a bɛ sekɔ a yɛrɛ ta jamana ra. Ni a sera yi, ne bɛna a to o ye a faga ni kɛrɛkɛmuru ye.› »

Sanakeribu ta sɛbɛ ka Ezekiyasi lasiran

(Masacɛw flanan 19.8-13)

8Ayiwa, Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba nana a mɛn ko Asiri masacɛ bɔra Lakisi, k’a taga Libina dugu kɛrɛ. A wurira ka taga Asiri masacɛ kɔ o yɔrɔ ra. 9Nka Asiri masacɛ nana kibaroya dɔ mɛn, ko Etiyopi masacɛ min ye Tiraka ye, ko ale ni a ta kɛrɛkɛjama wurira ko o bɛna a kɛrɛ. Asiri masacɛ ka o mɛn minkɛ, a ka ciraden wɛrɛw ci tuun Ezekiyasi fɛ ni sɛbɛ dɔ ye, k’a fɔ a ye ko: 10«Aw ye taga a fɔ Zuda masacɛ Ezekiyasi ye, ko: ‹I kana a to i ta Ala ye i lafiri gbansan, ko i ka i jigi la ale kan minkɛ, ko o ra Asiri masacɛ tɛna se ka Zeruzalɛmu dugu mina. 11Asiri masacɛw ka min kɛ jamana tɔw bɛɛ ra, i yɛrɛ ka o ye. O ka o bɛɛ halaki le pewu! Ele ko ele le bɛna bɔsi wa? 12Ne bɛmaw ka siya minw halaki, siya minw tun bɛ Gozan dugu kɔnɔ, ani Haran dugu, ani Resɛfu dugu, ani Edɛni ta mɔgɔ minw tun bɛ Telasari, yala o siyaw ta alaw sera ka o kisi wa? 13Hamati ni Aripadi ni Sefarivayimu ni Hena ni Iva ta masacɛw bɛ min sisan?› »

Ezekiyasi ta daariri

(Masacɛw flanan 19.14-19)

14Ezekiyasi ka sɛbɛ mina ciradenw boro, k’a karan; o kɔ, a tagara Matigi Ala ta batoso kɔnɔ. A ka sɛbɛ dayɛlɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ. 15Ezekiyasi ka Matigi Ala daari, k’a fɔ a ye ko: 16«Fangatigi Ala, Izirayɛli ta Ala, ele min siginin bɛ serubɛn mɛlɛkɛw kunna. Ele kelen le ye dugukolo masayaw bɛɛ ta Ala ye. Ele le ka sankolo ni dugukolo dan. 17Matigi Ala, i toro malɔ ka ne lamɛn! Matigi Ala, i ɲa yɛlɛ ka flɛri kɛ! Senakeribu k’a ta ciraden ci ka na ele Ala ɲanaman mafiyɛnya ni kuma minw ye, o lamɛn! 18Matigi Ala, can lo ko Asiri masacɛw ka siya tɔw, ani o ta jamanaw halaki, 19ka o ta alaw jɛni tasuma ra; nka o alaw fana tun tɛ ala ɲanamanw ye; mɔgɔw yɛrɛ boro ka fɛn minw lalaga ni yiri ni kabakuru ye, o lo; o kosɔn o sera ka o halaki. 20O ra, Matigi Ala, an ta Ala, an kisi ka bɔ Senakeribu boro, k’a to dunuɲa masayaw bɛɛ y’a lɔn ko ele kelenpe le ye Matigi Ala ye.»

Matigi Ala ka Ezekiyasi ta daariri jaabi

(Masacɛw flanan 19.20-34)

21Amɔzi dencɛ Ezayi ka cira bla ka taga a fɔ Ezekiyasi ye, ko: «Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala, i ka min daari Asiri masacɛ Senakeribu ta ko ra, ale ta kuma ye nin ye; 22Matigi Ala ka min fɔ Asiri masacɛ kama, o ye nin ye; a ko:

Siyɔn dugu tɛ ele jatera foyi ye,

a bɛ i lɔgɔbɔra le.

Zeruzalɛmu dugu cɛɲumanba

bɛ yɛrɛkora ele ma le, fɔ k’a kun yuguyugu.

23Ele ka ne le mafiyɛnya, ka ne dɔgɔya wa?

Ele kumana k’a yira ne le ra wa?

Ele ka i ɲa don ne le ra wa,

ne min ye Izirayɛli ta Ala saninman ye?

24I ka i ta ciradenw ci ka na ne mafiyɛnya, ne Matigi Ala!

I ko: ‹Ne ta sowotoro caman sababu ra,

ne yɛlɛnna fɔ kuruw kunna,

ka taga se fɔ Liban jamana cɛmancɛ ra;

ne ka Liban sɛdiriyiriw bɛɛ ra jamijanw tigɛ

ani sipɛrɛsiyiriw bɛɛ ra ɲumanmanw.

Ne bɛna yɛlɛn kuruw bɛɛ ra jamijan kunna,

ka taga don fɔ o ta yirituba yɛrɛ kɔnɔ.›

25I ko: ‹Ne ka kɔlɔnw sogi

ka o ji min.

Ni ne ka ne sen la Misiran jamana kɔnɔ,

ne bɛ Nili bajiw bɛɛ ja.›

26«O tuma ele m’a lɔn

ko ne kitira nin kow ra kabini wagatijan wa?

Kabini fɔlɔfɔlɔ ne tun ka ko minw labɛn k’a bla,

sisan ne bɛ o le kɛra.

Ne k’a latigɛ ko ele le bɛna dugu barakamanw halaki,

fɔ ka o kɛ tomow ye.

27O duguw ta mɔgɔw baraka banna,

jatigɛ ni maroya ka o mina;

o kɛra i ko kongobinw,

i ko bin nuguninw,

i ko binjalan min bɛ bon kunna;

a kɔgɔbari bɛ ja.

28«Nka ne ka ele sigituma lɔn,

ka i bɔtuma lɔn, ka i dontuma lɔn,

ani wagati min i jusu bɛ bɔ ne kama.

29Ayiwa, i n’a fɔ i jusu bɔra ne kama,

i ta wasokanw fana sera ne toro ma,

ne bɛna ne ta nunnanɛgɛ don i nun na,

ka ne ta karafe don i da ra,

i nana sira min fɛ,

ne bɛna sekɔ ni i ye o sira kelen fɛ.

30«Ayiwa, ele Ezekiyasi, nin bɛna kɛ tagamasiyɛn ye ele fɛ: Simankisɛ minw benbenna foro kɔnɔ ka falen o yɛrɛ ma, aw bɛna o siman le domu ɲinan. San wɛrɛ, minw bɛna falen o yɛrɛ ma tuun, aw bɛna o domu. Nka a san sabanan, aw yɛrɛ le bɛna aw ta siman dan, k’a tigɛ, k’a domu; ka aw ta rɛzɛnforow sɛnɛ, k’a den domu.

31«Ni o kɛra, Zuda ta mɔgɔ tɔ minw ɲanaman tora, olugu bɛna kɛ i ko yiri min ka lilinkuraw bɔ, k’a lilinw don fɔ dugukolo jukɔrɔ, ka nugu kura ye tuun, fɔ ka den.

32«Can lo, mɔgɔ dɔw belen bɛna wuri Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ, mɔgɔ dama dama bɛna kisi, ka lɔ Siyɔn kuru kan. Fangatigi Ala bɛna o le kɛ aw ye a ta kanuyaba kosɔn.

33«O kosɔn Matigi Ala ka min fɔ Asiri masacɛ ko ra, o ye nin ye: Asiri masacɛ tɛna don nin dugu kɔnɔ, a tɛna mɔgɔ si bon ni a ta biɲɛw ye, a tɛna mɔgɔ si kɛrɛ ni a ta nɛgɛbɛnnan ye, a tɛna yɛlɛnyɔrɔ lɔ ka yɛlɛn o kan ka dugu kɛrɛ. 34A nana sira min fɛ, a bɛna sekɔ o sira kelen le fɛ. A tɛna don nin dugu kɔnɔ fiyewu! Ne Matigi Ala, ne le ko ten. 35Ne le bɛna nin dugu tanga, k’a bɔsi, ne yɛrɛ tɔgɔ kosɔn, ani ne ta jɔncɛ Dawuda kosɔn.»

Ala ta mɔgɔw kisicogo

(Masacɛw flanan 19.35-37)

36Matigi Ala ta mɛlɛkɛ nana Asirika cɛ waga kɛmɛ ni biseegi ni looru faga (185 000). Mɔgɔ tɔw wurira sɔgɔmada fɛ minkɛ, o ka suw ye yɔrɔ bɛɛ ra. 37O kɛra minkɛ, Asiri masacɛ Senakeribu sekɔra ka taga sigi Ninive dugu kɔnɔ. 38Nka lon dɔ, k’a kinbiri gbannin to a ta ala ta sɔnnikɛbon kɔnɔ, ala min bɛ wele ko Nisirɔki, a yɛrɛ dencɛw, minw ye Adaramelɛki ni Saresɛri ye, olugu nana ben a kan k’a faga ni kɛrɛkɛmuru ye, ka bori ka taga Ararati jamana ra. A dencɛ Esari Hadɔn sigira masaya ra a nɔ ra.

38

Ezekiyasi ka Ala daari a ta bana ko ra

(Masacɛw flanan 20.1-11)

1O wagati ra, Ezekiyasi nana bana, fɔ a tun bɛ ɲini ka sa. Amɔzi dencɛ Ezayi tagara a fɛ ka taga a fɔ a ye ko: «Matigi Ala ko i ye i ta lu koɲaw labɛn, sabu i bɛna sa; i tɛna kɛnɛya ka bɔ nin bana ra.»

2Ezekiyasi k’a ɲa munu bon kogo fan na, ka Matigi Ala daari. 3A ko: «E, Matigi Ala, i hakiri to ne ra, sabu ne tugura i kɔ ni kankelentigiya le ye, ni ne jusukun bɛɛ ye; ko min ka di i ye, ne ka o le kɛ.» Ezekiyasi ka o fɔ minkɛ, a kasira kosɛbɛ.

4Matigi Ala kumana Ezayi fɛ k’a fɔ a ye ko: 5«Taga a fɔ Ezekiyasi ye ko Matigi Ala, a bɛmacɛ Dawuda ta Ala ko: ‹Ne ka i ta daariri mɛn, ne ka i ta ɲaji fana ye. Ne bɛna sanji tan ni looru fara i si kan. 6Ne bɛna ele ni nin dugu bɔsi ka bɔ Asiri masacɛ boro. Ne bɛna nin dugu kisi.

7« ‹Matigi Ala bɛna nin tagamasiyɛn le kɛ i ye, k’a yira i ra ko a ka kuma min fɔ, ko a bɛna o kɛ. 8A flɛ, suma min bɛ Ahazi ta so yɛlɛnyɔrɔ kan, ne bɛna a to o suma ye sekɔ ka taga kɔ fɛ, ka se fɔ senlayɔrɔ tan.› »

Ayiwa, suma tun bɛ so yɛlɛnyɔrɔ minw kan, tere sekɔra o kan tuun fɔ senlayɔrɔ tan.

Ezekiyasi ka Ala tando

9Zuda masacɛ Ezekiyasi ka kuma minw sɛbɛ a ta bana ni a kɛnɛyari ko ra, o ye nin ye; a ko:

10Ne kɔni tun b’a fɔra ko ne bɛna taga le,

ka ne to ne si cɛmancɛ ra;

ne bɛna taga don lahara donda fɛ,

ka ne si tɔ kɛ o yɔrɔ ra.

11Ne tun ko, ko ne tɛna Matigi Ala ye tuun,

ko ne tɛna Matigi Ala ye dunuɲa ra yan mɔgɔ ɲanamanw cɛ ra tuun,

ko ne ɲa tɛna adamaden si ye tuun

dunuɲamɔgɔw cɛ ra.

12Ne tun ko ne ta dunuɲalatigɛ bɔsira ne ra ka taga,

i ko sagagbɛnbaga bɛ a ta fanibon ta ka taga cogo min na.

Ne tun ko, ko i ka ne si kuru ka ban i ko jesedanbaga bɛ fani kuru cogo min na,

ko ne tigɛra ka bɔ kpɛlɛ ra ka ban,

ko sani tere ye ban ka se wulada ma, o b’a sɔrɔ i ka ne laban.

13Ne ka ne ta tɔɔrɔ muɲu fɔ ka na dugu gbɛ,

nka i ka ne kolow bɛɛ karikari i ko jara;

ne ko sani tere ye ban, ka se wulada ma, o b’a sɔrɔ i ka ne laban.

14Ne tun bɛ kasimisɛnw kɛ i ko naganaganin tɛmɛtɔ san fɛ;

ne tun bɛ ŋuna i ko tugani.

Ne ka flɛri kɛ san fɛ, fɔ ka ne ɲadenw baraka ban.

E, Matigi, ne kɔnɔnɔfirira; na ne bɔsi!

15Ne bɛ se ka mun fɔ sa?

A kumana ne fɛ; ale yɛrɛ le bɛ nin kow kɛra.

Ne majiginin le bɛna tagama ne si tɔ bɛɛ ra38.15 Kitabu dɔw kɔnɔ a sɛbɛra ko: Ne tɛ se ka sunɔgɔ.,

ne ta jusukasi kosɔn.

16E, Matigi, mɔgɔ bɛ ɲanamanya nin kow le baraka ra,

ne bɛ si sɔrɔ nin bɛɛ le sababu ra fana;

i bɛna ne kɛnɛya, k’a to ne ye to si ra.

17A flɛ, ne ta jusukasiba yɛlɛmana k’a kɛ jususuma ye;

i ta kanuya kosɔn, i ka ne sama ka bɔ dingaba kɔnɔ,

ka ne ta jurumun bɛɛ firi i kɔ fɛ.

18Sabu kaburukɔnɔmɔgɔw le tɛna i fo ka i waleɲumanlɔn,

suw le tɛna i tando;

minw lajigira kaburu dinga kɔnɔ,

olugu jigi tɛ i ta kankelentigiya kan tuun.

19Mɔgɔ ɲanamanw, mɔgɔ ɲanamanw,

olugu bɛ se ka i fo ka i waleɲumanlɔn,

i n’a fɔ ne b’a kɛra cogo min na bi.

Facɛw bɛ o denw karan

janko o ye i ta kankelentigiya lɔn.

20Matigi Ala ka ne kisi!

An bɛna dɔnkiri la a ye ni an ta fɔrifɛnw ye

an si bɛɛ ra,

Matigi Ala ta batoso kɔnɔ.

21Ayiwa, Ezayi tun k’a fɔ ko o ye na ni toromɔ siri kelen ye, ka na o lala Ezekiyasi ta joriw kan; ko ni o kɛra, a bɛ kɛnɛya38.21 Aw ye Masacɛw flanan 20.7 flɛ.. 22Ezekiyasi tun k’a fɔ ko: «Tagamasiyɛn juman le bɛna a yira ko ne bɛna kɛnɛya fɔ ka taga don Matigi Ala ta batoso kɔnɔ tuun?»

39

Babilɔni masacɛ ta ciradenw nana Ezekiyasi fɛ

(Masacɛw flanan 20.12-21)

1Ayiwa, o wagati kelen na, Babilɔni* masacɛ Merodaki Baladan, min ye Baladan dencɛ ye, ale ka Ezekiyasi ta bana ni a kɛnɛyako kibaroya mɛn minkɛ, a ka sɛbɛ dɔ kɛ, ka bonya dɔ la o kan, ka o ci Ezekiyasi ma. 2O ko diyara Ezekiyasi ye kosɛbɛ. Fɛn o fɛn tun bɛ Ezekiyasi ta fɛnmarayɔrɔw ra, a ka o bɛɛ yira o ciradenw na: warigbɛ ni sanin, ani kasadiyananw, ani turu kasadimanw; a k’a ta kɛrɛkɛminanw bɛɛ yira o ra, ani a ta naforow bɛɛ. Foyi le ma to a ta masaso kɔnɔ, ani a ta mara bɛɛ kɔnɔ, ni Ezekiyasi ma min yira o ciradenw na.

Ala ka Ezekiyasi jaraki

3O kow kɔ, cira Ezayi nana masacɛ Ezekiyasi fɛ, ka na a ɲininka ko: «Nin mɔgɔw bɔra min le? O nana mun le fɔ i ye?» Ezekiyasi ko: «O bɔra jamanajan dɔ le ra, fɔ Babilɔni, ka na ne fɛ.» 4Ezayi k’a ɲininka tuun ko: «O ka mun ni mun le ye i ta so kɔnɔ?» Ezekiyasi ko: «Fɛn o fɛn bɛ ne ta masaso kɔnɔ, o ka o bɛɛ ye! Foyi ma to ne ta naforow ra, ni ne ma min yira o ra.»

5Ezayi k’a fɔ Ezekiyasi ye ko: «Fangatigi Ala ta kuma lamɛn: 6‹Lon dɔ, bɛna se, fɛn o fɛn bɛ i ta masaso kɔnɔ, i bɛmaw ka fɛn o fɛn lajɛn fɔ ka na se bi ma, o bɛna na o fɛnw bɛɛ cɛ ka taga ni o ye Babilɔni; foyi tɛna to. Matigi Ala ko ten. 7O bɛna i yɛrɛ mamaden dɔw mina, i yɛrɛ worodenw ta denw, ka taga ni olugu ye, ka taga o bɔ cɛya ra, ka o bla Babilɔni masacɛ ta masaso kɔnɔ.› »

8Ezekiyasi ka Ezayi jaabi ko: «I ka Matigi Ala ta kuma min fɔ ne ye, o ka ɲi; sabu hɛra ni ɲasuma bɛna kɛ jamana kɔnɔ ne yɛrɛ ta tere bɛɛ ra.»

Kitabu kumakan flanan

40

Izirayɛli ta jususaaro wagati

(40–55)

Ala bɛna Izirayɛli bɔsi

1Aw ye o jusu saaro, aw ye ne ta mɔgɔw jusu saaro!

Aw ta Ala ko ten.

2Aw ye kuma Zeruzalɛmu fɛ k’a jusu saaro;

aw ye aw kan kɔrɔta k’a fɔ a ye

ko a ta jagboyabaaraw banna,

ko a ta terenbariyaw juru sarara,

ko Matigi Ala k’a ta jurumunw bɛɛ hakɛ bɔ a ra ka ban fɔ siɲaga fla.

3Pɛrɛnkan dɔ bɛ bɔra ko:

«Aw ye sira labɛn Matigi Ala ye kongokolon kɔnɔ;

aw ye siraba dakaɲa nin yɔrɔjalanw na an ta Ala ye40.3 Nin kumaw fɔra Yuhana Batizerikɛbaga ta ko ra (Matiyu 3.3,Marika 1.3,Yuhana 1.23)..

4Dingakɔnɔyɔrɔw bɛɛ ye lafa,

aw ye kuruw, ani kongoriw bɛɛ cici ka o yɛrɛgɛ,

ka tintinw bɛɛ dakaɲa,

yɔrɔ kɔrɔtaninw ye kɛ kɛnɛgbɛw ye.

5Ni o kɛra, Matigi Ala ta nɔɔrɔ bɛna yira,

adamadenw bɛɛ lajɛnnin bɛna a ye;

sabu Matigi Ala yɛrɛ le kumana.»

6Kumakan dɔ ko: «Pɛrɛn!»

Ne ko: «Ne ye pɛrɛn ka mun fɔ?»

A ko: «Adamadenw bɛɛ bɛ i ko bin,

o dawula bɛɛ bɛ i ko kongobinw ta fiyerenw.

7Ni Matigi Ala ta fɔɲɔ ka fiyɛ a kan,

a bɛ ja, a fiyerenw fana bɛ fagafaga.

Can lo, adamadenw bɛ i ko bin;

8bin bɛ ja, a fiyeren fana bɛ fagafaga;

nka an ta Ala ta kuma kɔni bɛ to a nɔ ra tuma bɛɛ ani wagati bɛɛ40.8 Hayan 6–8 fɔra Piyɛri ta kitabu fɔlɔ ra (1.24-25)..»

Ala bɛna a janto a ta mɔgɔw ra

9Ele ye yɛlɛn kuru jamijan kan,

ele Siyɔn dugu, dugu kibarodimanfɔbaga;

ele ye i kan kɔrɔta ni baraka ye,

ele Zeruzalɛmu, dugu kibarodimanfɔbaga.

Ele ye i kan kɔrɔta, aw kana siran;

ele y’a fɔ Zuda mara ta duguw ye

ko o ta Ala ye nin ye!

10A flɛ, Dunuɲatigi Ala bɛ nana ni barakaba ye,

a boro baraka le bɛ se di a ma.

A bɛ nana ni a ta sara ye a boro;

a bɛ nana ni a ta baara tɔnɔ40.10 A ta sara, a ta baara tɔnɔ, o bɛ se ka kɛ Izirayɛlimɔgɔw ye, Ala ka minw labɔ Babilɔnikaw ta fanga kɔrɔ, ka o lasekɔ o ta jamana ra. ye a ɲa fɛ.

11A bɛna a janto a ta sagakuru ra i ko sagagbɛnbaga;

a bɛna sagadenw lajɛn ni a boro ye,

ka o la a disi kan.

A bɛna sagamuso dentigiw dɛmɛdɛmɛ.

Ala ta bonya ni a ta hakiritigiya

12Jɔn le ka kɔgɔji suma ni a borotɛgɛ ye,

ka sankolo bonya suma ni a boro ye?

Jɔn le ka dugukolo buguri bɛɛ suma sumanikɛminan kɔnɔ,

ka kuruw suma ka o gbiriya hakɛya lɔn,

ka kongoriw suma ni sumanikɛnan ye?

13Jɔn le bɛ se ka Matigi Ala ta hakiri bonya sɛgɛsɛgɛ?

Jɔn le kɛra a ladibaga ye, k’a karan40.13 Nin kumaw bɛ sɔrɔ Rɔmukaw 11.34, ani Korɛntikaw fɔlɔ 2.16.?

14A ka hakiri ɲini jɔntigi le fɛ, ka faamuri sɔrɔ?

Jɔn le k’a karan can sira ra?

Jɔn le k’a karan lɔnniya ra,

ka faamuri sira yira a ra?

15A flɛ, siyaw bɛ i ko jiden kelen tɔninin minan kɔnɔ,

o bɛ i ko kɛnkɛnden kelen, sumanikɛminan kɔnɔ;

Matigi Ala bɛ kɔgɔji kɔfɛjamanaw lawuri i ko buguri.

16Liban jamana yiriw bɛɛ lajɛnnin tɛ se k’a ta sarakajɛnifɛn* tasuma labɔ,

a bɛganw bɛɛ lajɛnnin tɛ a ta saraka jɛnita* bɔ.

17Siyaw bɛɛ lajɛnnin tɛ foyi ye a ɲa kɔrɔ;

a bɛ o bɛɛ jate i ko fɛn ɲacintanw, i ko fɛngbansanw.

Matigi Ala bɔɲɔgɔnko tɛ yi

18Aw bɛ se ka Ala suma ni mun le ye?

Aw bɛ se ka fɛn juman le kɛ a bɔɲɔgɔnko ye?

19Jow kɔni, nɛgɛyeelebaga dɔ le bɛ nɛgɛ yeele ka o lalaga;

saninfagabaga dɔ bɛ sani nɔrɔ a kan,

ka warigbɛ jɔrɔkɔnin dɔw kɛ k’a ɲɛgɛn.

20Ni se tɛ mɔgɔ min ye ka o fɛnw sɔrɔ,

ale bɛ yiri dɔ ɲini min tɛ tori joona,

ka yirilalagabaga hakiriman dɔ ɲini,

ka o yiri lɛsɛ k’a kɛ jo dɔ ye, a bɛ se ka min lɔ ka teren.

21Aw m’a lɔn wa? Aw m’a mɛn ka ye wa?

O ko ma fɔ aw ye kabini fɔlɔfɔlɔ wa?

Aw ma dunuɲa ju sigicogo ko faamu wa?

22Matigi Ala le siginin bɛ dugukolo sanfɛyɔrɔ koorinin kunna;

dunuɲamɔgɔw bɛ a ɲa kɔrɔ i ko tɔnmisɛnw.

A bɛ sankolo yɛrɛgɛ i ko fanimugu,

a b’a foni i ko fanibon, ka sigi a kɔnɔ.

23Ale le bɛ fagamaw kɛ i n’a fɔ o tɛ foyi ye,

ka dugukolo kititigɛbagaw kɛ mɔgɔ gbansanw ye.

24O turutɔ ye nin ye sisan, o dantɔ ye nin ye sisan,

hali o lilinw ma donyɔrɔ sɔrɔ dugukolo ra fɔlɔ,

a b’a dafɔɲɔ kɛ ka o fiyɛ, ka o jaja;

sanfɔɲɔ bɛ o ta ka taga ni o ye i ko binjalan.

25«Aw b’a fɛ ka ne suma ni jɔntigi le ye?

Ne ni jɔntigi le ka kan?»

Ala Saninman ko ten.

26Aw ye aw ɲa kɔrɔta san fɛ ka flɛri kɛ!

Jɔntigi le ka nin fɛnw dan?

Ale le bɛ o bɛɛ labɔ ka o bɛɛ bla o ta sira kan;

a bɛ o bɛɛ wele o tɔgɔ ra,

a ta sebagayaba ni a ta barakaba sababu ra.

O ra, hali kelen tɛ fɔn.

Ala bɛna barakakura don a ta mɔgɔw ra

27Yakuba ta mɔgɔw, mun na aw bɛ nin kuma fɔ?

Izirayɛlimɔgɔw, mun na aw b’a fɔ ko:

«Anw ta kunkow dogonin lo Matigi Ala ma,

anw ta Ala tɛ anw ta jo jatera?»

28Aw m’a lɔn wa?

Aw m’a mɛn ka ye wa,

ko Matigi Ala le ye Ala banbari ye?

Ale le ka dunuɲa dan ka se fɔ a danw na.

A tɛ sɛgɛ, a baraka tɛ dɛsɛ,

a ta hakiri dan tɛ se ka lɔn.

29A bɛ fanga don mɔgɔ sɛgɛninw na,

ka baraka don barakantanw na.

30Kanbelendenw bɛ sɛgɛ, o baraka bɛ dɛsɛ;

hali kanbelenkɔrɔw fana bɛ ben.

31Nka minw bɛ Matigi Ala makɔnɔ, olugu bɛ to ka barakakura le sɔrɔ;

o bɛ pan ka taga san fɛ i ko bɔn,

o bɛ bori, o tɛ sɛgɛ,

o bɛ tagama, o baraka tɛ dɛsɛ.

41

Ala ta ciradenkura

1Aw kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw, aw ye je ka ne lamɛn!

Siyaw ye baraka don o yɛrɛ ra,

o ye gbara ka na, an ye kuma;

aw ye na, an ye jɛn ka taga an ta kiti tigɛ.

2Min bɛ terenninya wele k’a gban a yɛrɛ kɔ,

jɔn le ka o tigi wele ka bɔ terebɔyanfan na?

Jɔn le bɛ siyaw don a boro?

Jɔn le bɛ masaw bla a ta fanga kɔrɔ?

A ta kɛrɛkɛmuru bɛ o kɛ i ko buguri,

a ta kalan bɛ o kɛ i ko fɔɲɔ bɛ binjalan kɛ cogo min na41.2 Cira bɛ min ko fɔ yan, o bɛ se ka kɛ Pɛrɛsi masacɛ Sirusi ye. Ale le bɛna se sɔrɔ Babilɔnikaw kan, ka Izirayɛlimɔgɔw labla o ye taga Zeruzalɛmu dugu ni Alabatoso lɔ kokura (Ɛsidarasi 1.1-5; Kibaroyaw flanan 36.23, ani Ezayi 41.25; 44.28; 45.1)..

3A bɛ tugu o kɔ, a bɛ tɛmɛ hali foyi tɛ se a ma,

k’a sɔrɔ a sen tun ma deri ka o sira ta ka ye.

4Jɔntigi le ka nin kow kɛ k’a dafa,

ka wagatiw bɛɛ ta mɔgɔw wele kabini fɔlɔfɔlɔ?

Ne Matigi Ala, ne min ye fɔlɔ ye,

ne min fana ye laban ye, ne lo.

5Kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw ka o ye, o siranna;

minw bɛ fɔ dugukolo dan na, olugu yɛrɛyɛrɛtɔ bɛ gbarara ka na.

6Bɛɛ bɛ a mɔgɔɲɔgɔn dɛmɛ,

bɛɛ b’a fɔ a balema ye ko: «I jija!»

7Yirilɛsɛbaga bɛ saninfagabaga ja gbɛlɛya,

saningbasibaga bɛ nɛgɛgbasibaga ja gbɛlɛya;

a b’a fɔ ko: «Nɛgɛ nɔrɔcogo ɲana!»

O bɛ o jo lalaga k’a gbengben ni nɛgɛ ye k’a lɔ, janko a kana lamaga.

Ala bɛna a ta mɔgɔw dɛmɛ

8Ayiwa, aw Izirayɛlimɔgɔw kɔni, ne ta baaradenw,

Yakuba ta mɔgɔw, ne ka aw minw ɲanawoloma,

aw minw ye ne tericɛ Iburahima ta siya ye,

9ne tagara aw yɔrɔɲini fɔ dugukolo dan na,

ne tagara aw wele ka bɔ fɔ yɔrɔjan.

Ne k’a fɔ aw ye ko: «Aw le ye ne ta baaradenw ye,

ne ka aw le ɲanawoloma, ne tɛna ban aw ra.»

10Aw kana siran, sabu ne bɛ ni aw ye.

Aw ja kana tigɛ, sabu ne le ye aw ta Ala ye,

ne bɛna baraka don aw ra, ka aw dɛmɛ,

ne bɛna aw tanga ne ta terenninya kosɔn, ni ne boro baraka ye.

11A flɛ, minw bɛɛ jusu tun bɔra aw kɔrɔ,

olugu bɛna maroya fɔ ka o kun suuru;

minw bɛ kɛrɛra ni aw ye,

olugu bɛna halaki, ka tunu pewu.

12Minw bɛ siyɛn tara ni aw ye,

aw bɛna olugu yɔrɔɲini, nka aw tɛna o ye;

minw tun bɛ aw kɛrɛra

olugu bɛna tunu ka ban pewu.

13Sabu ne le ye Matigi Ala, aw ta Ala ye;

ne le bɛ aw boro mina,

k’a fɔ aw ye ko: «Aw kana siran,

ne bɛna aw dɛmɛ.»

14Aw kana siran, Yakuba ta tumudenninw!

Izirayɛli ta mɔgɔ barakantanw,

ne bɛna aw dɛmɛ.

Matigi Ala, aw kunmabɔbaga,

Izirayɛli ta Ala saninman ko ten.

15A flɛ, ne bɛna aw kɛ simangbasinan ye,41.15 O tun bɛ o yirikurunba siri misi ra, i ko misidaba, janko a ye o sama a kɔ, ka siman cɔngɔ k’a kisɛ bɔ.

min kura lo, ani min ɲinw da ka di;

aw bɛna kuruw bɛɛ benben, ka o bɛɛ yɛrɛgɛ,

ka kongoriw yɛrɛgɛ i ko binjalan.

16Aw bɛna o fiyɛ i ko siman, fɔɲɔ bɛ o ta ka taga,

sanfɔɲɔ bɛ o janjan;

nka aw kɔni bɛna ninsɔndiya sɔrɔ Matigi Ala fɛ,

ka Izirayɛli ta Ala saninman kɛ aw kunkɔrɔtasababu ye.

Ala bɛna kongokolon yɛlɛma k’a kɛ jiyɔrɔ ye

17Ɲanibagatɔw, ani fagantanw bɛ ji ɲini,

nka o tɛ ji sɔrɔ;

minlɔgɔ ka o kan ja.

Nka ne Matigi Ala, ne bɛna o jaabi;

ne, Izirayɛli ta Ala, ne tɛna ban o ra.

18Ne bɛna kɔjiw woyo kuru yirintanw kunna,

k’a to bununw ye woyo kurufurancɛw ra;

ne bɛna kongokolon yɛlɛma k’a kɛ jiyɔrɔ ye,

ka dugukolojalan kɛ jiwoyow ye.

19Ne bɛna sɛdirisunw falen kongokolon kɔnɔ,

ani akasiyasunw, ani miritesunw, ani oliviyesunw;

ne bɛna sipɛrɛsisunw falen yɔrɔjalanw na,

ani ɔrimesunw ni buyisunw bɛɛ,

20janko mɔgɔw y’a ye, k’a lɔn,

ka miiri, k’a faamu

ko Matigi Ala boro le ka nin kow kɛ,

ko Izirayɛli ta Ala saninman le ka nin fɛnw dan.

Batofɛn wɛrɛw tɛ foyi ɲa

21«Batofɛn wɛrɛw, aw ye na aw ta ɲafɔ!»

Matigi Ala le ko ten.

«Min bɛ aw fɛ, aw ye o fɔ!»

Yakuba ta mɔgɔw ta Masacɛ ko ten.

22O ye na kuma,

ka ko nataw ɲafɔ an ye.

Fɔlɔfɔlɔkow kɛra cogo min na,

o ye o ɲafɔ an ye;

ni o kɛra, an bɛna miiri

k’a lɔn min bɛna kɛ kɔ fɛ;

walama aw ye ko nataw fɔ an ye.

23Aw ye wagati labanw ta kow ɲafɔ an ye,

ni o kɛra, an bɛna a lɔn ko aw fana ye ala dɔw ye.

Aw kɔni ye koɲuman walama kojugu dɔ kɛ dɔrɔn,

janko an ye o ye ka kabakoya.

24A flɛ, aw tɛ foyi ye!

Aw ta kɛwalew ye gbansan le ye!

Minw bɛ aw kɛ o ta alaw ye, olugu haramuyara.

25Ne ka mɔgɔ dɔ lawuri ka bɔ sahiliyanfan na,

a bɛna na ka bɔ terebɔyanfan na.

A bɛ ne tɔgɔ wele;

a bɛna kuntigiw dɔndɔn ni a sen ye i ko bɔgɔ,

i ko dagalalagabaga bɛ bɔgɔ terege cogo min na.

26Jɔn ka nin kow ye k’a fɔ kabini fɔlɔfɔlɔ janko an ye a lɔn?

Jɔn kɔnna k’a yira an na, janko an ye a fɔ ko: «Can lo!»

Mɔgɔ si ma nin ko fɔ, mɔgɔ si m’a ye k’a fɔ,

mɔgɔ si ma foyi mɛn aw fɛ nin kow ra.

27Nka ne le kɛra mɔgɔ fɔlɔ ye k’a fɔ Siyɔn dugu ye ko:

«O ye nin ye, o natɔ ye nin ye!»

Ne ka kibarodimanfɔbaga dɔ ci Zeruzalɛmu.

28K’a sɔrɔ ne bɛ flɛri kɛ, nka ne tɛ mɔgɔ si ye;

hali ladibaga kelen tɛ o batofɛnw cɛ ra,

min bɛ se ka ne jaabi ni ne k’a ɲininka.

29O si tɛ foyi ye,

o ta kokɛtaw ye ko gbansanw le ye,

fɔɲɔ lakolon, o le ye o ta jo nɛgɛramanw ye.

42

Ala ta jɔnɲuman ta dɔnkiri fɔlɔ: A ta baara

1«Ne ta baaraden ye nin ye, ne bɛ ne hakiri to min na;

ne ta mɔgɔ ɲanawolomanin lo, min ko ka di ne ye haali.

Ne bɛna ne nin lajigi a kan,

janko a ye can sira yira siyaw ra.

2A tɛna kule ci, walama k’a kan kɔrɔta;

mɔgɔ tɛna a pɛrɛnkan mɛn siradaw ra.

3A tɛna hali bin karinin tɔ karikari,

a tɛna hali fitina fagatɔ tɔ dufa;

a bɛna can sira le yira mɔgɔw ra ni kankelentigiya ye.

4A baraka tɛna dɛsɛ,

a fari tɛna faga,

fɔ a ye na can sigi dugukolo kan,

fɔ kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw bɛɛ ye o jigi la a ta sariya kan42.4 Nin kumaw fɔra Yesu Kirisita ta ko ra (Matiyu 12.17-21)..»

5Ala, Matigi Ala,

min ka sankolo dan, k’a bonya,

ka dugukolo yɛrɛgɛ fan bɛɛ, ani fɛn o fɛn bɛ falen a kan,

ka nɛnɛkiri don dunuɲamɔgɔw ra,

ka nin don dunuɲa yaalabagaw ra,

ale Matigi Ala ko:

6«Ne Matigi Ala, ne le ka ele wele terenninya kama;

ne bɛna i boro mina,

ne bɛna i tanga, ka i lasigi,

ka i kɛ ne ni mɔgɔw ta jɛnɲɔgɔnya donbaga ye,

ka i kɛ siyaw ta yeelen ye,

7janko ka fiyentɔw ɲa yɛlɛ,

ka kasodenw labɔ kaso ra,

ka dibiramɔgɔw labɔ o ta dibi ra42.7 Nin kumaw fɔra Yesu Kirisita ta ko ra (Luka 4.18)..

8«Ne le ye Matigi Ala ye, o le ye ne tɔgɔ ye;

ne ta bonya kɔni, ne tɛna o di danfɛn wɛrɛ ma,

walama tandori min ka kan ni ne ye, ka o di batofɛn yiriramanw ma.

9Ko minw tun kɔnna ka fɔ, a flɛ, olugu kɛra;

sisan ne bɛna kokura le fɔ,

nka sani a ye damina,

ne bɛ aw lasɔmi.»

Dunuɲa bɛɛ ye Matigi Ala tando

10Aw ye dɔnkirikura la ka Matigi Ala tando;

aw y’a tando ka se fɔ dunuɲa danw na,

aw minw bɛ tagamaw kɛ jirakurunw kɔnɔ, kɔgɔji kan,

ani aw danfɛnw minw bɛ kɔgɔji ra,

ani aw kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw!

11Kongokolon n’a duguw ye o kan kɔrɔta,

ani Kedari ta dugumisɛnw!

Sela kuruyɔrɔ mɔgɔw ye ɲagari ka dɔnkiri la;

o ye to kuruw san fɛ ka ɲagari fɔ ka pɛrɛn!

12Mɔgɔw ye bonya la Matigi Ala kan,

kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw ye a tando.

13Matigi Ala bɛ bɔ i ko cɛfari,

a bɛ fariya i ko kɛrɛkɛcɛ;

a bɛ pɛrɛn, ka kulekanba ci,

ka se sɔrɔ a juguw kan.

Matigi Ala bɛna a ta baara laban

14«Ne kumabari tun tora ka mɛɛn;

ne tun jera, ne tun ka ne yɛrɛ mina.

Nka sisan ne bɛna kule i ko muso jigibagatɔ

min bɛ firinfirin, fɔ k’a nɛnɛkiri fereke.

15Ne bɛna kuruw ni kongoriw halaki,

ka a binw ni a yiriw bɛɛ jaja;

ne bɛna baw kɛ yɔrɔjalanw ye,

ka jiyɔrɔw ja.

16Ne bɛna fiyentɔw bla o ye tagama sira dɔ kan,

o ma sira min lɔn;

o ma sira min lɔn cɔ, ne bɛna o bla o le kan.

Ne bɛna dibi yɛlɛma k’a kɛ yeelen ye o ɲa fɛ,

ka sira cɛjuguw kɛ sira dakaɲaninw ye.

Ne bɛna nin kow le kɛ;

ne tɛna a to kɛbari ye.

17«Minw bɛ o jigi la jo yiriramanw kan,

olugu bɛna sekɔ ni o kɔ ye, ka maroya kosɛbɛ;

minw b’a fɔ jo nɛgɛramanw ma ko:

‹Aw le ye an ta alaw ye!› »

Izirayɛlimɔgɔw ma Ala lamɛn

18Ala ko: «Aw torogberenw, aw ye mɛnni kɛ!

Fiyentɔw, aw ye flɛri kɛ, ka yeri kɛ!

19Jɔntigiw le ye fiyentɔw ye ni ne yɛrɛ ta baaradenw tɛ?

Jɔntigiw le ye torogberenw ye i ko ne yɛrɛ ta ciradenw, ne ka minw ci?

Jɔntigiw le ye fiyentɔw ye i ko Ala ta ciradenw?

Jɔntigiw le ye fiyentɔw ye i ko Matigi Ala ta baaradenw?

20Aw ka fɛn caman ye, nka aw ma o jate;

aw torow dayɛlɛra, nka aw ma foyi mɛn.»

21Matigi Ala ta terenninya kosɔn,

a tun b’a fɛ k’a ta sariya bonya, ka nɔɔrɔ la a kan;

22nka siya tɔw benna a ta mɔgɔw le kan,

ka o borofɛnw bɛɛ cɛ.

O benna dingaba kɔnɔ, ka mina jan na,

siya tɔw ka a ta mɔgɔw mina ka o dogo kasobonw kɔnɔ;

o benna o kan, mɔgɔ si ma sɔrɔ ka o bɔsi,

o ka o borofɛnw cɛ, mɔgɔ si ma sɔrɔ k’a fɔ ko: «Aw y’a lasekɔ!»

23Nka jɔntigi le bɛna a toro malɔ nin kow ra,

walama k’a janto o ra siɲaga wɛrɛ k’a lamɛn?

24Jɔn le ka Yakuba ta mɔgɔw don o borofɛnw cɛbagaw boro,

ka Izirayɛli don benkannikɛbagaw boro?

An ka Matigi Ala min hakɛ ta,

yala ale tɛ wa?

An ma sɔn ka a ta sira tagama,

an ma sɔn k’a ta sariyaw lamɛn.

25O kosɔn a k’a ta dimi tasuma bɔn Izirayɛli kan,

ka kɛrɛ juguw lawuri o kama.

A ta dimi tasuma manana ka o lamini, nka o ma hakiri sɔrɔ;

o tasuma ka o jɛni, nka o ma o jate.

43

Matigi Ala ka layiri ta a ta mɔgɔw ye

1Sisan, Matigi Ala min ka aw dan, aw Yakuba ta mɔgɔw,

Matigi Ala min ka aw kɛ mɔgɔ ye, aw Izirayɛlimɔgɔw,

ale ko: «Aw kana siran, sabu ne ka aw kunmabɔ;

ne ka aw wele aw tɔgɔ ra,

aw ye ne ta le ye.

2Hali ni aw bɛ jibaw le cɛtigɛ, ne bɛna to ni aw ye;

hali ni aw bɛ baji le cɛtigɛ, ji tɛna aw datugu.

Hali ni aw bɛ tagama tasuma cɛ ma, a tɛna aw jɛni,

tasumamana tɛna se aw ma.

3«Sabu ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala;

ne le ye Izirayɛli ta Ala saninman ye, aw kisibaga.

Ne bɛna Misiran jamana di, ka o kɛ aw kunmabɔsara ye,

ka Etiyopi jamana ni Seba jamana di aw nɔ ra.

4I n’a fɔ aw ko ka gbɛlɛn ne ma,

aw ta ko ka bon ne fɛ, ani ne bɛ aw kanu,

o ra, ne bɛna mɔgɔ wɛrɛw le di aw nɔ ra,

ka siya wɛrɛw di ka aw nin kunmabɔ.

5«Aw kana siran, sabu ne bɛ ni aw ye;

ne bɛna aw ta den dɔw lana ka bɔ terebɔyanfan na,

ka dɔw lana ka bɔ terebenyanfan na,

ka na aw bɛɛ lajɛn.

6Ne bɛna a fɔ sahiliyanfan mɔgɔw ye ko: ‹Aw ye o di,›

k’a fɔ woroduguyanfan mɔgɔw ye ko: ‹Aw kana o mara tuun.›

Aw ye ne dencɛw lana ka bɔ fɔ yɔrɔjan,

aw ye ne denmusow lana ka bɔ fɔ dunuɲa dan na,

7ne tɔgɔ bɛ minw bɛɛ ra,

ne ka minw bɛɛ dan ne ta nɔɔrɔ kosɔn,

ka o kɛ mɔgɔ ye, ka o labɛn.»

Matigi Ala kelenpe le ye Ala ye

8«Aw y’a to nin mɔgɔw ye na, nin mɔgɔ minw tɛ yeri kɛ, k’a sɔrɔ ɲa bɛ o fɛ,

minw tɛ mɛnni kɛ, k’a sɔrɔ torow bɛ o fɛ.

9Siyaw bɛɛ ye lajɛn,

mɔgɔw bɛɛ ye fara ɲɔgɔn kan.

Olugu ra, jɔntigi le tun ka nin kow ye k’a fɔ?

Jɔn le tun ka ko tɛmɛninw ye k’a fɔ an ye?

O ye na ni o ta seerew ye ka na kuma k’a yira ko o ta ye can ye;

seerew ye o lamɛn k’a fɔ ko: ‹Can lo!›

10«Aw le ye ne ta seerew ye,

Matigi Ala ko ten;

aw le ye ne ta baaradenw ye, ne ka minw ɲanawoloma,

janko aw y’a lɔn, ka la a ra,

k’a faamu ko ne le ye Ala ye,

ko ala dɔ wɛrɛ ma na ne ɲa fɛ,

dɔ wɛrɛ fana tɛna na ne kɔ fɛ.

11Ne, ne le ye Matigi Ala ye;

ni ne tɛ, kisibaga wɛrɛ tɛ yi tuun!

12Ne le ka nin kow ye k’a fɔ, ne le ka aw kisi, ne le kɔnna ka nin kow yira;

ala wɛrɛ minw bɛ aw cɛ ra, olugu dɔ tɛ.

Aw le ye ne ta seerew ye,

Matigi Ala ko ten;

ne le ye Ala ye.

13Ne le ye Ala ye wagati bɛɛ;

mɔgɔ si tɛ se ka fɛn bɔsi ne boro.

Ni ne ka ko min kɛ, jɔn le bɛ se ka o yɛlɛma?»

Ala ka sirakura min bɔ

14Matigi Ala, aw kunmabɔbaga, Izirayɛli ta Ala saninman ko:

«Aw kosɔn, ne bɛna mɔgɔ dɔw ci Babilɔni kama,

ka taga Babilɔnikaw bɛɛ lajigi;

o bɛna don o ta jirakurunw kɔnɔ ka bori,

o tun bɛ ɲagari o jirakurun minw kosɔn.

15Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala saninman,

ne le ye Izirayɛli danbaga ye, aw ta masacɛ.»

16Matigi Ala min ka sira bɔ kɔgɔji kɔnɔ,

ka tɛmɛyɔrɔ kɛ jibaw cɛ ma,

17ale min tun ka sowotorow ni sow labɔ,

ani kɛrɛkɛjama ni a cɛfariw,

ka na o benben ka o lala, o kana se ka wuri tuun,

k’a to o ye mana ka ban, ka faga i ko fitinajuru,

18ale ko: «Aw kana aw hakiri to fɔlɔfɔlɔkow ra tuun,

aw kana kokɔrɔw jate tuun.

19A flɛ, ne bɛna kokura dɔ kɛ;

a dabɔra ka ban, aw ta yera wa?

Ne bɛna sira bɔ kongokolon kɔnɔ,

ka bajiw woyo dugukolojalan kan.

20Kongobɛganw bɛna ne bonya:

kongowuruw, ani kɔnɔsogolonw;

sabu ne bɛna ji lana kongokolon kɔnɔ,

ka bajiw woyo dugukolojalan na,

ka ji di ne ta mɔgɔ ɲanawolomaninw ma, o y’a min.

21Ne ka mɔgɔ minw labɛn ka o kɛ ne ta ye,

olugu bɛna ne ta bonya lakari.»

Matigi Ala k’a ta mɔgɔw jaraki

22«O bɛɛ n’a ta, aw ma ne tɔgɔ wele, aw Yakuba ta mɔgɔw;

aw sɛgɛra ne kɔrɔ, aw Izirayɛlimɔgɔw.

23Aw ma aw ta sagadenw kɛ saraka jɛnitaw* ye ka o di ne ma,

aw ma aw ta sarakaw bɔ janko ka ne bonya;

ne fana ma siman sarakaw* doni la aw kan,

walama ka aw sɛgɛ wusunan sarakaw* ko ra.

24Aw ma wari bɔ ka yiri kasadiman san ne ye,

aw ma ne wasa ni aw ta bɛgan sarakaw* turumanyɔrɔw ye;

nka aw ka aw ta jurumunw doni la ne kan,

ka ne sɛgɛ ni aw ta terenbariyakow ye.

25Nka ne kɔni, ne le bɛ aw ta hakɛw jɔsi ka bɔ aw ra, ne ta bonya kosɔn;

ne tɛna ne hakiri to aw ta jurumunw na tuun.

26«Aw ye ne hakiri jigi ne ta jaraki ra, an ye kiti kɛ;

aw yɛrɛ ye kuma k’a yira ko aw ta ye can ye.

27Aw bɛmacɛ fɔlɔ ka jurumun kɛ,

aw ta kumalasebagaw murutira ne ma.

28O le kosɔn, ne ka batoso saninman ɲamɔgɔw dɔgɔya,

ka halakiri lase Yakuba ta mɔgɔw ma,

ka Izirayɛlimɔgɔw mangboya.»

44

Ala bɛna a ta baraka lajigi a ta mɔgɔw kan

1«Aw ye nin lamɛn sisan, Yakuba ta mɔgɔw, ne ta baaradenw,

Izirayɛlimɔgɔw, ne ka aw minw ɲanawoloma!

2Matigi Ala min ka aw dan,

ka aw kɛ mɔgɔ ye aw bamuso kɔnɔ, ka kɛ aw dɛmɛbaga ye:

Aw kana siran, Yakuba ta mɔgɔw, ne ta baaradenw,

Yesurun44.2 Yesurun, o kɔrɔ ye Izirayɛli., ne ka aw minw ɲanawoloma.

3Ne bɛna ji woyo dugukolojalan kan,

ka bununjiw woyo yɔrɔjalanw na;

ne bɛna ne nin lajigi aw ta durujaw kan,

ka ne ta baraka lajigi aw ta denw kan.

4O bɛna falen i ko kɔdarabinw,

ka falen i ko yiri minw bɛ jida ra.

5Dɔ bɛna a fɔ ko: ‹Ne ye Matigi Ala ta le ye!›

Dɔ wɛrɛ bɛna a fɔ ko ale ye Yakuba ta mɔgɔ le ye!

Dɔ wɛrɛ fana bɛna a sɛbɛ a boro kan ko: ‹Ne ye Matigi Ala ta le ye!›

O bɛna Izirayɛli tɔgɔ kɛ o ta bonya sababu ye.»

Ala wɛrɛ tɛ yi Matigi Ala kɔ

6Matigi Ala, Izirayɛli masacɛ,

Fangatigi Ala, min bɛ Izirayɛli kunmabɔ, ale ko:

«Ne le ye fɔlɔ ye, ne le fana ye laban ye;

ni ne tɛ, Ala wɛrɛ tɛ yi.

7Jɔntigi le bɛ i ko ne, o tigi ye kuma ta!

A ye kuma, k’a fɔ ne ye;

ko minw kɛra kabini ne ta mɔgɔw sigiwagati ra fɔlɔfɔlɔ,

ko nataw, ani ko minw bɛna kɛ o kɔ fɛ, a ye o fɔ!

8«Aw kana siran, aw kana yɛrɛyɛrɛ.

Yala ne tun ma nin kow fɔ k’a yira aw ra kabini wagatijan wa?

Aw le ye ne seerew ye:

Yala Ala wɛrɛ bɛ yi ni ne tɛ wa?

Ala Barakatigi wɛrɛ tɛ yi, ne ma dɔ wɛrɛ lɔn.»

Batofɛn wɛrɛw tɛ foyi ɲa

9Jo lalagabagaw si tɛ foyi ye;

o ta batofɛn lalaganinw bɛɛ ra ɲumanman tɛ foyi ɲa.

Minw ye o jow ta seerew ye, olugu ɲa tɛ foyi yera,

o tɛ foyi lɔn, o kosɔn o bɛna maroya.

10Jɔn le bɛ sɔn ka yiri lalaga ka o kɛ a ta ala ye,

ka nɛgɛ yeele ka o kɛ jo ye,

k’a sɔrɔ a tɛna nafa foyi sɔrɔ a ra?

11A flɛ, jo nɔfɛmɔgɔw bɛɛ bɛna maroya;

jo lalagabaga tɛ foyi ye ni adamadenw gbansan tɛ.

O bɛɛ ye lajɛn, o bɛɛ ye na lɔ yan;

o bɛɛ ja bɛna tigɛ, o bɛɛ bɛna maroya.

12Numucɛ bɛ nɛgɛ ta

k’a don tasuma ra.

A b’a gbasi ni nɛgɛgbasinan ye;

a bɛ o kɛ ni a boro fanga bɛɛ ye.

Nka ni kɔngɔ k’a mina dɔrɔn, a baraka bɛ ban,

ni a ma ji min dɔrɔn, a baraka bɛ dɛsɛ.

13Yirilɛsɛbaga bɛ juru la ka yirisuma,

ka fɛn dɔ tagamasiyɛn kɛ ni sɛbɛrikɛnan ye;

o kɔ, a bɛ yiri lɛsɛ ni yirilɛsɛnan ye,

a b’a dakaɲa ni sumanikɛnan ye,

k’a lɛsɛ k’a kɛ i n’a fɔ mɔgɔ,

k’a kɛ adamaden bisigiya ye, k’a cɛɲa,

k’a bla bon kɔnɔ.

14A bɛ sɛdirisunw tigɛ,

walama a bɛ sipɛrɛsisunw, ani sɛnisun dɔw ɲanawoloma

k’a to olugu ye bonya kongoyiri tɔw cɛ ra yi;

walama a yɛrɛ bɛ pɛnisunw turu,

sanji bɛ ben o kan ka o wuri.

15Ayiwa, a bɛ o yiri kelenw le kɛ lɔgɔ ye:

a bɛ dɔ don tasuma ra, ka ja ni o tasuma ye,

ka dɔ kɛ tasuma ye ka buru jɛni o kan.

Nka a bɛ dɔ fana lalaga ka o kɛ a ta ala ye ka o bato;

a bɛ jo dɔ lalaga k’a kinbiri gban o kɔrɔ.

16A bɛ yiri tarancɛ kɛ lɔgɔ ye,

a bɛ sogo jɛni o kan,

ka o sogo domu ka fa;

a bɛ ja o tasuma ra fana, k’a fɔ ko:

«Ha, ne bɛ jara, tasuma flɛ!»

17Nka yiri tɔ, a bɛ o kɛ a ta ala ye, a ta jo;

a bɛ a kinbiri gban o kɔrɔ k’a bato,

k’a daari k’a fɔ ko:

«Ne kisi, sabu ele le ye ne ta ala ye!»

18O mɔgɔw tɛ foyi lɔn, o tɛ foyi faamu;

o ɲaw datugunin lo janko o kana foyi ye,

o hakiri gberennin lo janko o kana hakiri sɔrɔ.

19Mɔgɔ si tɛ miiri a yɛrɛ kɔnɔ,

walama ka ko lɔn, ka faamuri kɛ, k’a fɔ ko:

«Ne ka yiri dɔ kɛ lɔgɔ ye ka o don tasuma ra,

ka buru jɛni ni o takamiw ye,

ka sogo fana jɛni ka o ɲimi;

mun kosɔn ne bɛna fɛn haramunin dɔ lalaga ni o yiri tɔ ye,

ka ne kinbiri gban o yirikunkurun kɔrɔ ka o bato!»

20Mɔgɔ min bɛ o kɛ, o tigi tugura fɛngbansan le kɔ;

a hakiri cɛnna, fɔ k’a lafiri.

A tɛna se k’a yɛrɛ kisi, a fana tɛna a fɔ ko:

«Fɛn min bɛ ne boro, yala o tɛ batofɛn gbansan le ye wa?»

Matigi Ala le ye Izirayɛli kunmabɔbaga ye

21«Aw ye aw hakiri to nin na, aw Yakuba ta mɔgɔw;

Izirayɛlimɔgɔw, aw le ye ne ta baaradenw ye.

Ne le ka aw kɛ mɔgɔ ye, aw le ye ne ta baaradenw ye.

E, Izirayɛlimɔgɔw, ne tɛ ɲina aw kɔ.

22Ne ka aw ta hakɛ jɔsi ka bɔ yi, i ko sankaba bɛ tunu cogo min na,

ka aw ta jurumunw jɔsi ka bɔ yi i ko bugun bɛ tunu cogo min na.

Aw ye sekɔ ka na ne fɛ,

sabu ne ka aw kunmabɔ.»

23E, sankolo, ele ye ɲagari ka pɛrɛn, sabu Matigi Ala le ka nin kɛ!

E, dugukolo jukɔrɔyɔrɔw, aw ye ninsɔndiyakanw fɔ!

E, kuruw, aw ye ɲagarikanw bɔ,

ani yirituw, ani yiriw bɛɛ;

sabu Matigi Ala ka Yakuba ta mɔgɔw kunmabɔ,

a ka a ta bonya yira Izirayɛlimɔgɔw cɛ ra.

24Matigi Ala, aw kunmabɔbaga,

min ka aw kɛ mɔgɔ ye aw bamuso kɔnɔ, ale ko:

«Ne Matigi Ala, ne le bɛ nin kow bɛɛ kɛ;

ne kelenpe le ka sankolo foni,

ne yɛrɛ le ka dugukolo yɛrɛgɛ.

25Ne bɛ cira faninyafɔbagaw ta cirayakumaw cɛn,

ka fatɔkumaw don lagbɛrikɛbagaw da ra;

ne bɛ hakiritigiw lasekɔ kɔ fɛ,

ka o ta lɔnniya kɛ nalomanya ye.

26Nka ne b’a yira ko ne ta baaraden ta kuma ye can ye,

ne bɛ ne ta ciradenw ta cirayakumaw dafa.

Ne le b’a fɔ Zeruzalɛmu ma ko: ‹Mɔgɔw bɛna sigi yi tuun,›

k’a fɔ Zuda duguw ma ko: ‹O bɛna o lɔ kokura!›

Ne bɛna o ta yɔrɔ benninw lɔ kokura.

27Ne b’a fɔ kɔgɔjiba ma ko: ‹I ja!

Ne bɛ ele ta jiw bɛɛ ja!›

28Ne b’a fɔ Sirusi44.28 Sirusi ko tun fɔra kakɔrɔ (Ezayi 41.1-5; 41.25–42.9). Nka yan le, ani yɔrɔ wɛrɛw ra a tɔgɔ fɔra (Ezayi 45.1-13; 46.8-13; 48.12-16). ma ko: ‹Ne ta mɔgɔw marabaga lo!

Ale le bɛna ne sagonankow bɛɛ kɛ.

A bɛna a fɔ ko Zeruzalɛmu ye lɔ kokura,

k’a fɔ ko Alabatoso lɔri ye dabɔ.› »

45

Ala ka baara min di Sirusi ma

1Matigi Ala k’a fɔ a ta mɔgɔ ɲanawolomanin Sirusi45.1 Aw ye Sirusi ta ko flɛ (Ezayi 41.1-4). ta ko ra, ko:

«Ne bɛna a boro mina,

ka siya tɔw majigi a ta fanga kɔrɔ;

ne bɛna siya tɔw ta masacɛw ta kurusijaraw foni,

ka dondaw bɛɛ dayɛlɛ ale ɲa fɛ,

janko daw si kana datugu tuun.

2Ne yɛrɛ bɛna bla ele Sirusi ɲa fɛ,

ne bɛna kuruw yɛrɛgɛ i tagatɔ ɲa fɛ,

ne bɛna siranɛgɛ konw kari,

ka o sɔgɔnan nɛgɛramanw tigɛtigɛ.

3Ne bɛna naforo dogoninw di i ma,

naforo minw bɛ gundo yɔrɔw ra,

janko i y’a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye,

Izirayɛli ta Ala, min bɛ i wele i tɔgɔ ra.

4«Ne ta jɔncɛ Yakuba le kosɔn,

ani ne ta siya ɲanawolomanin Izirayɛli le kosɔn,

ne ka ele wele i tɔgɔ ra,

ka bonya la i kan, k’a sɔrɔ ele ma ne lɔn.

5Ne le ye Matigi Ala ye, Ala wɛrɛ tɛ yi,

Ala wɛrɛ tɛ yi ne kɔ.

Ne ka i cɛsiri ka baraka don i ra, k’a sɔrɔ ele ma ne lɔn,

6janko k’a ta terebɔyanfan na

ka taga a bla fɔ terebenyanfan na,

mɔgɔw y’a lɔn ko ni ne tɛ, batofɛn tɔw bɛɛ ye fɛngbansanw le ye;

ne le ye Matigi Ala ye, Ala wɛrɛ tɛ yi ne kɔ.

7Ne bɛ yeelen bɔ, ne bɛ dibi don,

ne bɛ hɛra lana, ne bɛ tɔɔrɔ lana.

Ne Matigi Ala, ne le bɛ nin kow bɛɛ kɛ.

8«Sankolo ye terenninya lajigi i ko gɔmiji,

sankabaw fana y’a lajigi i ko sanji;

dugukolo ye dayɛlɛ janko kisiri ye falen,

k’a to terenninya fana ye nugu.

Ne Matigi Ala, ne le bɛ nin bɛɛ kɛ.»

Mɔgɔ ni a danbaga

9Bɔnɔ bɛ ele sɔrɔ, ele min bɛ i danbaga sɔsɔ;

k’a sɔrɔ ele fana ye bɔgɔdaga dɔ le ye bɔgɔdaga tɔw cɛ ra!

Yala bɔgɔ bɛ se k’a fɔ a lalagabaga ma wa, ko: «Ele bɛ mun le kɛra tan?»

walama k’a fɔ ko: «I ta baara ma ɲa i boro!»

10Bɔnɔ bɛ ele sɔrɔ, ele min b’a fɔ i facɛ ma ko: «Mun na i ka ne woro?»

K’a fɔ i bamuso ma ko: «Mun na i ka ne woro?»

11Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala saninman,

Izirayɛli danbaga ko:

«Ne ta denw bɛna kɛ min ye, yala aw le ka kan ka ne ɲininka o ra wa?

Aw le ka kan ka ne ta kokɛtaw yira ne ra wa?

12Ne le ka dugukolo dan,

ka adamadenw dan ka o sigi a kan.

Ne yɛrɛ boro le ka sankolo foni k’a se yɔrɔ bɛɛ,

ne le bɛ sankolokɔnɔfɛnw bɛɛ mara.

13Ne le ka Sirusi lawuri ne ta terenninya kama;

ne bɛna a ta siraw bɛɛ dakaɲa.

Ale le bɛna ne ta dugu lɔ kokura,

ka ne ta mɔgɔ minaninw labla o ye taga,

o tɛna wari sara a ye, o fana tɛna bonyafɛn di a ma.

Fangatigi Ala ko ten.»

Ala bɛ a ta mɔgɔw cɛ ra

14Matigi Ala ko:

«Misirankaw ta sɔrɔtaw, ani Etiyopikaw ta tɔnɔw,

ani Sebakaw, o siya mɔgɔ janjanw,

o bɛɛ bɛna tɛmɛ aw fɛ, o bɛɛ bɛna kɛ aw ta ye.

O mɔgɔw bɛna na tugu aw kɔ, o sirinin bɛ ni nɛgɛjɔrɔkɔ ye.

O bɛna o kinbiri gban aw kɔrɔ,

ka aw bonya, k’a fɔ ko:

‹Ala bɛ aw dama le fɛ, Ala wɛrɛ tɛ yi.

Batofɛn tɔw ye fɛngbansanw le ye.› »

15Can ra, ele ye Ala dogonin le ye,

Izirayɛli ta Ala, kisibaga Ala.

16Jo lalagabagaw maroyara fɔ ka o kun suuru;

o bɛɛ kun suurunin le bɛ sekɔra ka taga.

17Nka Izirayɛli bɛna kisi Matigi Ala baraka ra,

kisiri min tɛ ban.

Aw tɛna maroya,

aw kun tɛna suuru tuun ka ye fiyewu!

Sankolo ni dugukolo danbaga Ala

18Matigi Ala

min ka sankolo dan,

min fana ka dugukolo lalaga, k’a labɛn, k’a sabati;

a m’a dan k’a lakolonba to,

nka a k’a dan janko mɔgɔw ye sigi a kan.

Ale ko: «Ne le ye Matigi Ala ye,

Ala wɛrɛ tɛ yi ne kɔ.

19Ne ma kuma dogo ra,

ne ma kuma dugukolo yɔrɔ dogonin dɔ ra;

ne m’a fɔ Yakuba ta mɔgɔw ye ko:

‹Aw ye ne yɔrɔɲini yɔrɔ lakolonw na!›

Ne Matigi Ala, ne bɛ kuma terennin le fɔ,

kuma min ye can ye, ne bɛ o le lase.»

Siyaw bɛɛ bɛna Matigi Ala lɔn

20«Aw ye ɲɔgɔn lajɛn ka na;

aw tɔ minw bɔsira siyaw cɛ ra, aw bɛɛ ye gbara ka na!

Minw bɛ o ta jo yiriramanw ta ka yaala, olugu tɛ foyi lɔn;

ala min tɛ se ka o kisi, o bɛ o le daari.

21«Aw ye gbara ka na aw ta fɔ,

aw bɛɛ ye lajɛn ka na sigi ka kuma.

Jɔntigi le ka nin kow fɔ kabini wagatijan?

Jɔn le k’a lase kabini fɔlɔfɔlɔ?

Ne tɛ wa, ne Matigi Ala?

Ni ne tɛ, Ala wɛrɛ tɛ yi

min terennin lo, min bɛ mɔgɔ kisi;

ni ne tɛ, dɔ wɛrɛ tɛ yi.

22Aw ye aw ɲasin ne ma janko aw ye kisi,

aw minw bɛ fɔ dunuɲa danw na;

sabu ne le ye Ala ye,

Ala wɛrɛ tɛ yi ne kɔ.

23Ne bɛ kari ni ne yɛrɛ tɔgɔ ye;

ne da bɛ kuma terennin le fɔ,

kuma min tɛ yɛlɛma ka ye.

Adamadenw bɛɛ bɛna o kinbiri gban ne le kɔrɔ45.23 Nin kuma bɛ sɔrɔ Rɔmukaw 14.11 ani Filipikaw. 2.10–11.;

o bɛɛ bɛna kari ni ne tɔgɔ le ye.

24O bɛna a fɔ ne ta ko ra, ko:

‹Terenninya ni baraka bɛ sɔrɔ Matigi Ala kelenpe le fɛ.› »

Minw bɛɛ jusu tun gbanna a kɔrɔ

olugu maroyanin bɛna sekɔ ka na a fɛ.

25Matigi Ala le baraka ra

Izirayɛli ta denw bɛɛ bɛna terenninya sɔrɔ, ka o kun kɔrɔta.

46

Matigi Ala bɔɲɔgɔnko tɛ yi

1Bɛli dɛsɛra, Nebo46.1 Bɛli ni Nebo, o tun ye Babilɔnikaw ta jo dɔw ye (Yeremi 50.2; 51.44). baraka banna;

o ka o jow siri bɛganw le kɔ ra, donitabɛganw.

Aw tun bɛ o jo minw ɲu fɔlɔfɔlɔ ka taga ni o ye,

olugu le kɛra doni ye bɛganw kɔ ra, fɔ ka bɛganw sɛgɛ!

2O jow bɛɛ baraka banna, o dɛsɛra,

o ma se ka o yɛrɛ kisi;

o ka olugu yɛrɛ le mina ka taga ni o ye jamana wɛrɛ ra.

3«Ayiwa, Yakuba ta mɔgɔw, aw ye ne lamɛn,

Izirayɛli ta mɔgɔ tɔw bɛɛ, aw ye ne lamɛn.

Ne lɔra ni aw kunko ye kabini aw worolon na;

ne ka aw ta, kabini aw worolon na.

4Fɔ ka taga aw kɔrɔ, ne le bɛna aw ta;

fɔ ka taga aw kunsigi gbɛ, ne le bɛna aw dɛmɛ.

Ne le bɛna o kɛ; ne le bɛna aw ta,

ne le bɛna aw dɛmɛ, ne le bɛna aw bɔsi.

5«Aw b’a fɛ ka ne suma ni jɔntigi le ye,

ka ne ni o tigi kɛ kelen ye?

Aw b’a fɛ ka ne kaɲa ni jɔntigi le ye,

k’a fɔ ko ne ni o tigi ka kan?

6Dɔw bɛ o ta sanin bɛɛ bɔ bɔrɔ kɔnɔ,

ka o ta warigbɛ jate ni sumanikɛnan ye;

o bɛ o fɛnw di saninfagabaga ma, ko a ye ala dɔ lalaga ni o ye.

O bɛna o kinbiri gban o batofɛn le kɔrɔ k’a bato!

7O bɛna o le la o kamankun kan ka taga ni a ye,

ka taga a bla a blayɔrɔ ra, a bɛ to yi;

a tɛ se ka bɔ a nɔ ra.

Hali ni mɔgɔ ka pɛrɛn k’a wele, a tɛ se k’a lamina,

a tɛ se ka mɔgɔ kisi ka bɔ tɔɔrɔ ra.

8«Aw ye aw hakiri to nin kow ra, ka aw janto a ra kosɛbɛ;

aw mɔgɔ murutininw, aw ye miiri!

9Aw ye aw hakiri to fɔlɔfɔlɔ ta ko tɛmɛninw na,

sabu ne le ye Ala ye, Ala wɛrɛ tɛ yi ne kɔ;

ne le ye Ala ye, ne bɔɲɔgɔnko wɛrɛ tɛ yi.

10Ne bɛ ko nataw fɔ kabini a damina;

ko minw ma kɛ fɔlɔ, ne bɛ o fɔ kabini wagatijan.

Ne b’a fɔ ko: Ne ta kolatigɛninw bɛna kɛ;

ko o ko ka di ne ye, ne bɛ o bɛɛ dafa.

11«Ne bɛna kɔnɔ fariman dɔ wele ka bɔ terebɔyanfan na,

ne bɛna ne ta ko dafabaga wele ka bɔ fɔ jamanajan dɔ ra;

ne ka min fɔ, ne bɛna a to o ye kɛ,

ne ka min latigɛ, ne bɛna o dafa.

12«Aw ye ne lamɛn, aw mɔgɔ jusukungbɛlɛnw,

aw minw yɔrɔ ka jan terenninya ra.

13Ne bɛna na ni ne ta terenninya ye;

a yɔrɔ man jan tuun;

ne tɛna mɛɛn tuun ka aw kisi.

Ne bɛna Siyɔn dugu kisi,

ka ne ta nɔɔrɔ la Izirayɛli kan.»

47

Ala bɛna a yɛrɛ dimibɔ Babilɔnikaw ra

1Ala ko: «Aw ye jigi ka sigi buguri ra,

Babilɔni dugumɔgɔw!

Aw ye sigi dugu ma, sabu masasiginan tɛ aw fɛ tuun,

aw Babilɔnikaw!

Mɔgɔ tɛna aw wele tuun ko:

‹Dugu ɲasumanin, dugu fɛrɛnin!›

2Aw ye wuguw mina ka mugu si47.2 Nin kumaw b’a yira ko Babilɔnikaw bɛna bɔ o ta jamana ra ka taga kɛ siya wɛrɛw ta jɔnw ye, ka jagboyabaaraw kɛ olugu ye, i n’a fɔ mugusi..

Aw ye lankana bɔ aw kun na,

ka aw ta tagafe kɔrɔta ka aw senkalaw bɔ kɛnɛ ma,

ka ba tigɛ.

3Aw fari lakolon bɛna to,

aw lebu bɛna bɔ kɛnɛ kan.

Ne bɛna ne yɛrɛ dimibɔ,

ne tɛna mɔgɔ si to.»

4Anw bɔsibaga tɔgɔ le ye ko Fangatigi Ala,

Izirayɛli ta Ala saninman.

5«Babilɔnikaw, aw ye je ka sigi,

aw ye to dibi ra;

mɔgɔ tɛna aw wele tuun ko:

‹Siyaw ta masamuso!›

6Ne jusu tun bɔra ne ta mɔgɔw kɔrɔ,

o kosɔn ne tun banna ne ta jamana ra,

ka a don aw boro;

nka aw ma hina o ra,

aw ka aw ta fanga digi ni baraka ye hali cɛkɔrɔbaw kan.

7Aw tun b’a fɔra ko: ‹Wagati bɛɛ anw bɛna to an ta masaya ra!›

O le kosɔn aw ma nin kow jate;

a laban bɛna kɛ min ye, aw ma miiri o ra.

8«Ayiwa, sisan aw ye nin lamɛn, aw kodiman kanubagaw,

aw minw fɛrɛnin bɛ sigi

ka to k’a fɔ aw yɛrɛ kɔnɔ ko:

‹Anw kɔni, anw ɲɔgɔn tɛ yi!

Anw tɛna kɛ i ko muso cɛ sanin fiyewu,

an tɛna kɛ denntanw ye fiyewu!›

9Ayiwa, nin ko fla bɛɛ bɛna aw sɔrɔ

yɔrɔnin kelen na, lon kelen na:

Densaya ni cɛsaya.

O kow bɛna aw sɔrɔ fɔ ka juguya,

aw ni aw ta subagayaba,

ani aw ta lagbɛri caman bɛɛ.

10«Aw tun ka aw jigi la aw ta kojugukɛ le kan;

aw tun b’a fɔra ko: ‹Mɔgɔ si tɛ anw yera!›

Aw ta hakiritigiya ni aw ta lɔnniya ka aw lafiri.

Aw tun b’a fɔra aw yɛrɛ kɔnɔ ko:

‹Anw kɔni, anw ɲɔgɔn tɛ yi!›

11Nka bɔnɔ dɔ bɛna ben aw kan,

aw tɛna min minacogo lɔn;

cɛnri dɔ bɛna ben aw kan,

aw tɛna se ka min bari.

Kojugu dɔ bɛna bara ka cun aw kan

k’a sɔrɔ aw ma sɔmi a ra.

12«Ayiwa, aw ye to aw ta lagbɛrikɛ ra sa,

ani aw ta subagayaba!

Aw ka aw yɛrɛ sɛgɛ o kow le ra kabini aw denmisɛnman.

I b’a sɔrɔ ko aw bɛna nafa sɔrɔ a ra,

ko o kow bɛna aw kɛ siranyafɛn ye.

13Aw ka aw yɛrɛ sɛgɛ lagbɛri ra!

Ayiwa, minw bɛ sankolo tagamasiyɛnw lɔn,

minw bɛ flɛri kɛ ni lolow ye,

minw bɛ aw ta lon nataw fɔ aw ye karokura o karokura,

olugu ye wuri ka aw kisi sa!

14«A flɛ, olugu bɛɛ bɛ i ko binjalan,

tasuma bɛ min jɛni.

O tɛ se ka o yɛrɛ nin kisi ka bɔ tasumamana boro.

Mɔgɔ b’a yɛrɛ ja ni takami min ye, o ɲɔgɔn tɛ;

mɔgɔ bɛ sigi tasumayeelen min kɔrɔ, o ɲɔgɔn tɛ.

15Aw ka aw yɛrɛ sɛgɛ minw ye, olugu ka ko min ɲa aw ye, o le ye nin ye;

aw tun ka minw kɛ aw kokɛɲɔgɔnw ye kabini aw denmisɛnman.

O bɛɛ bɛna taga o kun fɛ, o bɛɛ bɛ taga o ta fan na,

mɔgɔ si tɛna sɔrɔ ka aw kisi.»

48

Ala ka kokuraw yira

1Ala ko: «Yakuba ta somɔgɔw, aw ye nin lamɛn,

Izirayɛli tɔgɔ bɛ aw le ra,

aw le buruju bɔra Zuda ra,

aw le bɛ kari ni Matigi Ala tɔgɔ ye,

aw le bɛ Izirayɛli ta Ala bato;

nka aw tɛ o kɛ ni can ni terenninya ye!

2Aw b’a fɔ ko aw ye dugu saninman ta mɔgɔw ye,

aw bɛ aw boromala Izirayɛli ta Ala kan,

min tɔgɔ ye ko Fangatigi Ala.

3«Ayiwa, ne tun ka ko tɛmɛninw fɔ kabini wagatijan sani o ye kɛ;

o kumaw tun bɔra ne da ra, ne tun k’a lase aw ma,

o kɔ, ne barara k’a kɛ, k’a dafa.

4Sabu ne k’a lɔn ko aw ye mɔgɔ torokungbɛlɛnw le ye,

ko aw kan janin lo i ko nɛgɛbere,

ko aw kun ka gbɛlɛn i ko siranɛgɛ.

5Ne tun ka nin kow fɔ aw ye kabini wagatijan;

sani a ye kɛ, ne tun k’a lase aw ma,

janko aw kana na a fɔ ko: ‹Anw ta sɔnnifɛnw le ka nin kow kɛ,

anw ta jo yiriramanw, ani a nɛgɛramanw le ka nin kow latigɛ.›

6Min fɔra, aw ka o mɛn, aw yɛrɛ k’a ye ko a bɛɛ dafara;

yala aw tɛna lɔ a ra wa?

«Sisan ne bɛna a to aw ye kokuraw mɛn,

ko dogonin dɔw lo, aw ma ko minw lɔn.

7O kow labɛnna sisan le, wagatijan ko tɛ;

fɔ ka na se bi, ma aw tun m’a mɛn fɔlɔ,

ni o tɛ, aw tun bɛna a fɔ ko aw tun k’a lɔn kakɔrɔ!

8Aw ma nin ko mɛn ka ye, aw ma foyi lɔn a ra,

a tun ma don aw toro ra ka ye,

sabu ne ka aw lɔn ni janfa dɔrɔn le ye;

kabini aw worora, aw tɔgɔ lara ko mɔgɔ murutininw.

9«Nka ne tɔgɔ kosɔn, ne bɛ ne ta dimi mala;

ne ta bonya kosɔn, ne bɛ ne yɛrɛ mina,

janko ne kana na aw halaki.

10A flɛ, ne ka aw yeele, nka ne tun tɛ warigbɛ le ɲinina;

ne ka aw kɔrɔbɔ ni tɔɔrɔ ta tasuma le ye.

11Ne ka o kɛ ne yɛrɛ tɔgɔ le kosɔn, ne yɛrɛ tɔgɔ;

yala ne bɛ sɔn k’a to ne tɔgɔ ye cɛn wa?

Ne tɛna ne ta bonya di mɔgɔ wɛrɛ ma.»

Ala ka baara min karifa Sirusi ma

12«E, Yakuba ta mɔgɔw, aw ye ne lamɛn,

Izirayɛli, ne ka aw minw wele, aw ye ne lamɛn!

Ne lo, ne le ye fɔlɔ ye,

ne le fana ye laban ye.

13Ne yɛrɛ boro le ka dugukolo ju sigi,

ne kininboro ka sankolo bonya ka se yɔrɔ bɛɛ;

ni ne ka o wele dɔrɔn, o bɛɛ bɛ wuri ka lɔ.

14Aw bɛɛ ye na lajɛn ka mɛnni kɛ!

Aw ra, jɔn le kɔnna ka nin kow fɔ?

Matigi Ala bɛ cɛ48.14 O cɛ ye Sirusi ye (41.1-2). min kanu,

ale le bɛna Ala sago kɛ Babilɔni,

ka wuri Babilɔnikaw kama.

15Ne, ne le kumana a fɛ, ne le k’a wele;

ne le k’a lana, a ta kow fana bɛna ɲa a boro.

16«Aw ye gbara ne ra ka nin lamɛn!

Kabini a damina, ra ne ma kuma fɔ dogo ra;

kabini nin kow kɛwagati ra, ne tun bɛ yi.»

Sisan Dunuɲatigi Ala k’a nin lajigi ne kan ka ne ci.

17Matigi Ala, aw kunmabɔbaga,

Izirayɛli ta Ala saninman ko:

«Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala,

min bɛ aw karan aw yɛrɛ ta nafa kama,

ka aw bla sira kan, aw ka kan ka sira min ta.

18E, ni aw tun sɔnna ka aw janto ne ta kumaw ra,

aw ta hɛra tun bɛna woyo i ko baji,

aw ta terenninya tun bɛ caya i ko kɔgɔji jikuruw.

19Aw ta durujaw tun bɛ caya i ko kɛnkɛn,

aw ta denw tun bɛ caya i ko kɛnkɛnmugu;

o ta siya tɔgɔ tun tɛna tunu,

o tun tɛna halaki ne ɲa kɔrɔ.»

Ala ta mɔgɔw bɛna bɔ Babilɔni

20«Aw ye bɔ Babilɔni, aw ye bori ka bɔ Babilɔnikaw cɛ ra!

Aw ye nin fɔ ni ɲagarikanbaw ye, k’a to bɛɛ y’a mɛn;

aw y’a fɔ ka se fɔ dunuɲa dan na.

Aw y’a fɔ ko: ‹Matigi Ala k’a ta jɔncɛ Yakuba kunmabɔ!

21« ‹A tagara ni o ye yɔrɔjalan min na, minlɔgɔ ma o sɔrɔ yi;

a ka ji woyo ka bɔ fara ra k’a di o ma,

a ka fara dayɛlɛ, ji serira ka bɔ.

22« ‹Nka mɔgɔjuguw kɔni tɛna hɛra sɔrɔ fiyewu.› »

Matigi Ala ko ten.

49

Ala ta jɔnɲuman ta dɔnkiri flanan: Dunuɲa yeelen

1Aw kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw, aw ye ne lamɛn!

Aw yɔrɔjanmɔgɔw, aw ye aw janto nin kuma ra!

Matigi Ala ka ne wele, k’a sɔrɔ ne tun ma woro fɔlɔ;

ka ne to ne bamuso kɔnɔ, a ka ne tɔgɔ fɔ.

2A ka ne da diya i ko kɛrɛkɛmuru dadiman,

ka ne dogo a boro jukɔrɔ;

a ka ne kɛ i ko biɲɛ dabɔnin,

ka ne dogo a ta biɲɛforogo kɔnɔ.

3A ko ne ma ko: «Ele le ye ne ta jɔn ye,

ele Izirayɛli, ne bɛna ne ta nɔɔrɔ yira ele le sababu ra.»

4Nka ne ko: «Ne kɔni ka ne yɛrɛ sɛgɛ gbansan le;

ne ka ne baraka ban ko lakolonw ani ko ɲacintanw le ra.

O bɛɛ n’a ta, ne ta ko bɛ Matigi Ala le boro,

ne ta baraji bɛ ale Ala le fɛ.»

5Ayiwa, sisan, Matigi Ala kumana;

ale le ka ne kɛ mɔgɔ ye ne bamuso kɔnɔ, ka ne kɛ a ta jɔn ye,

janko ka Yakuba ta mɔgɔw lasekɔ a fɛ,

ka Izirayɛlimɔgɔw lajɛn a kɔrɔ.

Ne bɛna bonya sɔrɔ Matigi Ala ɲa kɔrɔ,

ne ta Ala le bɛna kɛ ne ta baraka ye.

6Matigi Ala ko: «I bɛna kɛ ne ta jɔn ye

ka Yakuba ta gbaw lawuri,

ka Izirayɛlimɔgɔ tɔw lasekɔ ka na;

nka o dɔrɔn tɛ,

ne bɛna i sigi ka i kɛ siya wɛrɛ mɔgɔw ta yeelen ye,

janko ne ta kisiri ko ye se fɔ dunuɲa fan bɛɛ ra.»

Ala bɛna Izirayɛlimɔgɔw ladon

7Matigi Ala ye Izirayɛli kunmabɔbaga,

ani a ta Ala saninman ye;

mɔgɔ mafiyɛnyanin, siyaw bɛ mɔgɔ min kɔninya,

mɔgɔ min kɛra fangatigiw ta jɔn ye, a b’a fɔ o tigi ye ko:

«Ni masacɛw nana ele ye, o bɛna wuri ka lɔ;

ni kuntigiw nana i ye, o bɛna o kinbiri gban,

Matigi Ala, Ala kankelentigi kosɔn,

Izirayɛli ta Ala saninman min ka ele ɲanawoloma, ale Ala kosɔn.»

8Matigi Ala ko:

«Ne ka aw ta daariri lamɛn ne diyanya wagati ra,

ne ka aw kisi kisiri lon na;

ne bɛna ne janto aw ra, ka aw sigi,

janko ka jɛnɲɔgɔnya don ni mɔgɔw ye aw sababu ra,

ka jamana lɔ kokura,

ka bɛɛ ninyɔrɔ di a ma nin jamana halakinin na,

9k’a fɔ kasodenw ye ko: ‹Aw ye bɔ,›

k’a fɔ dibiramɔgɔw ye ko: ‹Aw ye bɔ dibi ra!›

Ni o kɛra, o bɛna domuni kɛ siradaw ra,

o bɛna o ta baro sɔrɔ kurukɛrɛfɛyɔrɔw bɛɛ ra.

10Kɔngɔ tɛna o sɔrɔ tuun, walama minlɔgɔ;

kongokolon fundɛnin walama tere tɛna o jɛni,

sabu min bɛ hina o ra ale bɛna bla o ɲa,

ka taga ni o ye bununjiw kɔrɔ.

11Ne bɛna tɛmɛsiraw bɔ ne ta kuruw bɛɛ ra,

ne ta sirabaw bɛɛ bɛna dakaɲa.

12«O natɔ flɛ ka bɔ fɔ yɔrɔjan!

Dɔw natɔ flɛ ka bɔ sahiliyanfan na, ani terebenyanfan na;

dɔw bɛ nana ka bɔ fɔ Sinimu jamana ra.

13Sankolo, ele ye ɲagari ni kanba ye!

Dugukolo, ele ye ninsɔndiya!

Kuruw, aw ye ɲagari fɔ ka pɛrɛn,

sabu Matigi Ala bɛ a ta mɔgɔw jusu saaro,

a bɛ hina a ta mɔgɔ ɲanibagatɔw ra.»

Ala tɛ ɲina a ta mɔgɔw kɔ

14«Siyɔn dugumɔgɔw tun b’a fɔra ko: ‹Matigi Ala banna an na,

Matigi ɲinana an kɔ!›

15Yala muso bɛ se ka ɲina a ta sinminden kɔ wa?

Yala a tɛ hina a yɛrɛ woroden na wa?

Hali ni musow bɛ ɲina,

ne kɔni tɛna ɲina aw kɔ.

16Aw m’a ye, ne ka aw tagamasiyɛn kɛ ne borotɛgɛ kɔnɔ;

aw ta dugu kogow tagamasiyɛn bɛ ne ɲa kɔrɔ tuma bɛɛ.

17«Aw ta denw bɛ borira ka na49.17 A fɔra Kitabu dɔw kɔnɔ ko: aw ta dugu lɔbagaw bɛ borira ka na.;

aw ta dugu cibagaw, ani a cɛnbagaw bɛna bɔ aw cɛ ra.

18Aw ye aw ɲa kɔrɔta ka aw lamini flɛ:

aw ta denw bɛɛ bɛ lajɛnna ka na aw fɛ.

Ne bɛ kari ko sigiya t’a ra, ne le ye Ala ɲanaman ye,

Matigi Ala ko ten,

ko aw bɛna aw denw siri aw yɛrɛ ra i ko masirifɛnw,

ka aw yɛrɛ masiri ni o ye i ko kɔɲɔmuso.

19Ɔnhɔn, aw ta tomow, ani aw ta yɔrɔ lakolonw,

aw ta jamana min tun halakira,

o yɔrɔw bɛna dɔgɔya aw ta mɔgɔw ma;

aw tɔɲɔbagaw fana bɛna taga ka mabɔ aw ra.

20Aw tun b’a miiri ko aw bɔnɔna aw ta den minw na,

olugu le bɛna to k’a fɔ aw toro kɔrɔ ko:

‹Yɔrɔ ka dɔgɔ an ma,

aw ye yɔrɔ dɔ di an ma, an bɛ se ka sigi min na!›

21O tuma aw bɛna a fɔ aw yɛrɛ kɔnɔ ko:

‹Jɔn le ka nin denw bɛɛ woro ne ye sa?

Ne tun kɛra denntan ye, ka kɛ denworobari ye,

o tun ka ne mina, ka ne gbɛn ka taga jamana wɛrɛ ra;

o tuma jɔntigi le ka nin denw lamɔ sa?

Ne tun bɛ ne kelen na,

o tuma ninnugu bɛɛ bɔra min le?› »

22Dunuɲatigi Ala ko:

«A flɛ, ne bɛna ne boro lawuri siyaw ma,

ka ne ta tagamasiyɛn kɔrɔta jamanaw ye;

janko o ye aw dencɛw ta o boro kɔnɔ ka na ni o ye,

ka aw denmusow sigi o kamankunw kan ka na ni o ye.

23Masacɛw le bɛna kɛ aw lamɔfaw ye,

o ta masamusow bɛ kɛ aw lamɔbamusow ye;

o bɛna na o kinbiri gban aw ɲa kɔrɔ ka o ɲa biri dugu ma,

fɔ ka aw sennabuguri nɛmu.

Ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le Matigi Ala ye,

ko mɔgɔ minw bɛ o jigi la ne kan, olugu tɛna maroya.»

24Cɛfari ka fɛn minw sɔrɔ kɛrɛ ra, yala o bɛ se ka bɔsi a boro wa?

Yala kuntigi fariman ta mɔgɔ minaninw bɛ se ka bɔsi wa?

25Ayiwa, Matigi Ala ko:

«Can lo, cɛfari ta mɔgɔ minaninw bɛna bɔsi,

kuntigi fariman ka fɛn minw sɔrɔ kɛrɛ ra, o bɛna bɔsi.

Ne yɛrɛ le bɛna aw kɛrɛbagaw kɛrɛ,

ne yɛrɛ le bɛna aw denw kisi.

26Ne bɛna aw tɔɔrɔbagaw yɛrɛ ta sogo le di o ma o y’a domu,

o bɛna o yɛrɛ jori le min i ko duvɛnkura, fɔ ka ɲanamini.

Ni o kɛra, adamaden bɛɛ bɛna a lɔn

ko ne le ye Matigi Ala ye, aw kisibaga,

ani aw kunmabɔbaga, Yakuba ta Ala fangatigi.»

50

Matigi Ala ma ban a ta mɔgɔw ra

1Matigi Ala ko:

«Furusasɛbɛ bɛ min, ne ka aw bamuso furu sa ni sɛbɛ min ye?

Jɔntigi ta juru le tun bɛ ne ra fɔ k’a to ne ka aw fiyeere o tigi ma?

A flɛ, aw fiyeerera aw ta terenbariyaw le kosɔn;

aw bamuso furu sara aw ta hakɛw le kosɔn.

2Mun kosɔn ne nana, ne ma mɔgɔ ye,

ne ka weleri kɛ, mɔgɔ si m’a lamina?

Yala ne boro ka surun ka tɛmɛ ko a tɛ se ka aw bɔsi wa?

Ne baraka man bon ka se ka aw kisi wa?

K’a sɔrɔ ne sɔngɔko kelen, o bɛ kɔgɔji ja,

ka baji yɛlɛma k’a kɛ kongokolon ye;

jɛgɛw bɛ tori jintanya kosɔn,

sabu minlɔgɔ bɛ o faga.

3Ne bɛ dibi don sankolo ra i ko fani,

k’a yɔrɔ bɛɛ datugu i ko mɔgɔ min ka bɔrɔfani don.»

Ala ta jɔnɲuman ta dɔnkiri sabanan: Tɔɔrɔ m’a jigi tigɛ

4Dunuɲatigi Ala ka ne karan kumacogo ra,

janko ne ye mɔgɔ sɛgɛninw dɛmɛcogo lɔn ni ne ta kuma ye.

Sɔgɔma o sɔgɔma a bɛ ne lakunu,

a bɛ ne lakunu janko ne ye ne toro malɔ ka mɛnni kɛ i ko karamɔgɔdenw.

5Dunuɲatigi Ala ka ne toro dayɛlɛ;

ne ma muruti,

ne ma sekɔ kɔ fɛ.

6Ne sɔnna ka ne kɔ lɔ ne bugɔbagaw ye,

ka ne ɲada lɔ ne bonbosi tufabagaw ye;

minw ka ne nɛni, ka daji tu ne kan,

ne ma ne ɲada dogo olugu ma.

7Nka Dunuɲatigi Ala bɛ ne dɛmɛ,

o kosɔn ne kun ma suuru;

o kosɔn ne fana ka ne kun gbɛlɛya i ko kabakuru,

sabu ne k’a lɔn ko ne tɛna maroya.

8Min bɛ ne ta jo di ne ma, o natuma surunyara.

Jɔntigi le bɛ se ka ne wele kiti ra?

O tigi ye na an bɛɛ ye taga lɔ ka kuma!

Jɔntigi le b’a fɛ ka ne jaraki?

O tigi ye na ne kama!

9A flɛ, Dunuɲatigi Ala bɛna na ne dɛmɛ.

Jɔntigi le bɛ se ka kiti ben ne kan?

Ne juguw bɛɛ bɛna tigɛ ka benben i ko fanikolon,

fɔ ka tumu don o ra.

10Aw ra jɔntigi le bɛ siran Matigi Ala ɲa,

k’a ta jɔncɛ ta kuma lamɛn?

Hali ni o tigi bɛ tagamana dibi le ra,

ni yeelen t’a fɛ,

a y’a jigi la Matigi Ala tɔgɔ kan,

k’a boromala a ta Ala ma.

11Nka aw minw bɛɛ bɛ tasuma mana

ka biɲɛ tasumamanw lalaga aw yɛrɛ ye,

aw ye taga don aw yɛrɛ ta tasuma mananin na

ani aw ta biɲɛ tasumamanw cɛ ra;

ne boro le ka o lase aw ma,

aw bɛna la ka sa tɔɔrɔ le ra.

51

Dan tɛ Matigi Ala ta kisiri ra

1Ala ko: «Aw ye ne lamɛn, aw minw bɛ terenninya ɲinina,

aw minw bɛ Matigi Ala yɔrɔɲinina!

Aw lɛsɛra ka bɔ fara min na, aw ye o fara flɛ,

aw sogira ka bɔ farakuru min na, aw ye o flɛ!

2Aw ye aw bɛmacɛ Iburahima flɛ

ani Saran min ka aw woro;

wagati min ne k’a wele, a kelen tun lo,

nka ne ka baraka don a ra, k’a ta denw caya.»

3Matigi Ala bɛna Siyɔn dugumɔgɔw jusu saaro,

k’a yɔrɔ lakolonw bɛɛ jusu saaro.

A bɛna o ta kongokolon yɛlɛma k’a kɛ i ko Edɛni yiritu,

ka o ta dugukolojalanw kɛ i ko Matigi Ala ta yiritu.

Jusudiya ni ninsɔndiya le bɛna kɛ yi,

ani barakalari ni dɔnkirilakanw.

4«Aw ye aw janto ne ta kuma ra, ne ta mɔgɔw!

Ne ta siya, aw ye aw toro malɔ ne ye,

sabu sariya bɛna bɔ ne le fɛ k’a di aw ma;

ne bɛna ne ta kolatigɛninw sigi, ne bɛna siyaw bla yeelen na.

5Ne ta terenninya wagati surunyara,

ne ta kisiri wagati sera;

ne yɛrɛ le bɛna jamana mɔgɔw ta kiti tigɛ.

Kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw bɛna ne le makɔnɔ,

o bɛna o jigi la ne le kan.

6«Aw ye aw ɲa kɔrɔta san fɛ,

o kɔ, aw ye aw kun suuru ka dugukolo flɛ;

sabu dugukolo bɛna tunu i ko sisi,

dugukolo bɛna bɔ ɲɔgɔn na i ko fanikolon,

a sigibagaw bɛna sa i ko limɔgɔw.

Nka ne ta kisiri bɛna to a cogo ra wagati bɛɛ,

ne ta terenninya tɛna ban ka ye.

7«Aw ye ne lamɛn, aw minw ka terenninya lɔn,

ne ta sariya bɛ aw minw jusukun na!

Aw kana siran mɔgɔw ta mafiyɛnyari ɲa,

aw ja kana tigɛ o ta kumajuguw kosɔn;

8sabu cɛnrifɛnw bɛna o domu i ko fani,

tumuw bɛna o domu i ko sagasi.

Nka ne ta terenninya bɛna to a cogo ra wagati bɛɛ,

ne ta kisiri bɛna to a cogo ra wagati bɛɛ, ani tuma bɛɛ.»

Ala ta mɔgɔw ta daariri

9I kunu, i kunu ka i ta baraka don i yɛrɛ ra,

Matigi Ala boro barakaman!

I wuri i n’a fɔ i tun k’a kɛ cogo min na fɔlɔfɔlɔ,

wagati tɛmɛninw na.

Ele le ma Rahabu halaki,

ka kɔgɔji danfɛn barakaman51.9 Rahabu ni kɔgɔji danfɛn barakaman, o kumaw bɛ Misiran jamana ta ko le fɔ. faga wa?

10Ele le ma kɔgɔji ja,

ka o jiba ta jiw bɛɛ ja wa?

Ele le ma sira bɔ kɔgɔji cɛ ma,

ka o kɛ i ta mɔgɔ kunmabɔninw tɛmɛsira ye wa?

11Matigi Ala ta mɔgɔ kunmabɔninw bɛna sekɔ ka na o cogo le ra;

o bɛna don Siyɔn dugu kɔnɔ ni ɲagarikanw ye.

Hɛra banbari le bɛna jigi o kunna,

jusudiya ni ɲagari bɛna na o fɛ,

jusukasi ni ŋunakanw bɛna ban.

Ala le ye a ta mɔgɔw jigi ye

12«Ne, ne le bɛ aw jusu saaro;

mun kosɔn aw bɛ siran mɔgɔ ɲa, k’a sɔrɔ fɛn sata lo?

Mun kosɔn aw bɛ siran adamaden ɲa, min ni bin bɛɛ ka kan?

13Aw bɛ ɲina aw Matigi Ala kɔ, aw danbaga,

ale min ka sankolo bonya, ka dugukolo ju sigi!

Aw ja tigɛnin lo lon o lon, tere kururu bɛɛ,

aw tɔɔrɔbagaw ta jusufariya kosɔn,

sabu o bɛ labɛnna ka na aw halaki.

Ayiwa, aw tɔɔrɔbagaw ta jusufariya bɛ min sisan?

14Sani wagati dɔɔnin cɛ, kasodenw bɛna labla;

o tɛna to kasobon kɔnɔ ka sa,

o tɛna fɔn o ta domuni na tuun.

15Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala;

ne bɛ kɔgɔji lamaga, k’a jikuruw mankan bɔ.

Fangatigi Ala, o le ye ne tɔgɔ ye.

16Ne bɛ ne ta kuma don ele da ra,

ka ne boro ta suma kɛ ka i datugu;

ne le bɛ sankolo bonya k’a se yɔrɔ bɛɛ, ka dugukolo ju sigi,

k’a fɔ Siyɔn dugumɔgɔw ye ko: ‹Aw le ye ne ta mɔgɔw ye.› »

Ala bɛna Zeruzalɛmu dugu lawuri

17Aw ye kunu, aw ye kunu,

Zeruzalɛmukaw, aw ye wuri!

Aw minw ka Matigi Ala ta fariya duvɛn mina Matigi Ala boro k’a min.

Aw k’a min k’a ban pewu, fɔ ka se a buruburu ma;

aw k’a min fɔ ka ɲanamini.

18O ka den minw bɛɛ woro,

hali mɔgɔ kelen ma sɔrɔ olugu ra ka bla o ɲa;

o ka den minw bɛɛ lamɔ,

hali mɔgɔ kelen ma sɔrɔ olugu ra ka o boro mina.

19Kojugu fla fla le sera aw ma;

jɔntigi le bɛna kasi ni aw ye sa?

Cɛnri ni halakiri, kɔngɔ ni kɛrɛkɛmuru bɛ aw kan!

Jɔn le bɛna aw jusu saaro sa?

20Aw denw baraka dɛsɛra,

o lalanin bɛ siradaw bɛɛ ra,

i ko mankalanin min minana jan na.

Matigi Ala jusu fariyaninba lo o kama;

aw ta Ala ta mafiyɛnyari bɛ o kan.

21O kosɔn aw ye nin lamɛn, aw ɲanibagatɔw,

aw minw ɲanaminina, nka duvɛn nɔ tɛ!

22Dunuɲatigi Ala, aw ta Ala,

min bɛ lɔ ni a ta mɔgɔw ta ko ye, ale ko:

«A flɛ, ɲanamini duvɛn min bɛ aw boro,

ne bɛna o mina ka bɔ aw boro;

min ye ne ta fariya ta duvɛn ye,

aw tɛna o min tuun.

23Ne bɛna a don aw tɔɔrɔbagaw le boro;

minw tun b’a fɔ aw ma ko:

‹Aw ye la, an ye tagama aw kan ka tɛmɛ!›

O tuma aw kɔ tun kɛra i ko dugukolo,

i ko mɔgɔw bɛ tagama siraba min kan.»

52

Ala bɛna Zeruzalɛmu kisi

1I Kunu! I Kunu!

Baraka don i yɛrɛ ra, ele Siyɔn dugu!

I ta fani dawulamanw don, ele Zeruzalɛmu, dugu saninman!

Sabu kɛnɛsigibariw, ani mɔgɔ saninyabariw,

o dɔ si tɛna na i fɛ tuun.

2Wuri ka buguri yuguyugu ka bɔ i yɛrɛ ra,

ka na sigi i sigiyɔrɔ ra, ele Zeruzalɛmu!

Juru min bɛ i kan na, o foni,

o tun ka ele Siyɔn dugu min mina!

3Matigi Ala ko:

«I n’a fɔ aw sanbagaw ma foyi di,

o ra, wari fana tɛna bɔ ka aw kunmabɔ.»

4Sabu Dunuɲatigi Ala ko:

«Fɔlɔfɔlɔ, ne ta mɔgɔw tun tagara Misiran ka taga sigi yi;

o kɔ, Asirikaw bagara o ma, ka o ta fanga sigi o kan.

5Ayiwa, sisan ne ka kan ka mun le kɛ?

Matigi Ala ko ten;

sabu o bagara ne ta mɔgɔw ma ka o mina.

O kosɔn o tɔɲɔbagaw bɛ wasora;

lon o lon ne tɔgɔ bɛ cɛn.

Matigi Ala ko ten.

6Ayiwa, lon dɔ, ne ta mɔgɔw bɛna ne tɔgɔ lɔn.

O lon na, kɔni, o bɛna a lɔn ko ne le kumana, ko ne yɛrɛ lo!»

Ala bɛna sekɔ ka na Zeruzalɛmu

7Minw bɛ na ni kibaro dimanw ye,

olugu nacogo ka ɲi kuruw kunna52.7 Nin kumaw bɛ sɔrɔ Rɔmukaw 10.15.;

minw bɛ hɛra kibaro lase,

minw bɛ koɲuman kibaro fɔ,

minw bɛ kisiri ko fɔ,

k’a fɔ Siyɔn dugu ye ko: «Aw ta Ala le masa ye!»

8Aw ta dugu kɔrɔsibagaw kan lo, o bɛ o kan kɔrɔtara

ka jɛn ka ɲagari, ka dɔnkiri la;

sabu o yɛrɛ ɲa bɛ Matigi Ala ra,

a bɛ sekɔra ka na don Siyɔn dugu kɔnɔ.

9Aw ye jɛn ka ɲagari ka dɔnkiri la ni kanba ye,

Zeruzalɛmu tomow;

sabu Matigi Ala bɛ a ta mɔgɔw jusu saaro,

a bɛ Zeruzalɛmu kunmabɔ!

10Matigi Ala k’a boro saninman ta baraka yira siyaw bɛɛ ɲa kɔrɔ;

ka taga se fɔ dugukolo danw bɛɛ ra, bɛɛ bɛna an ta Ala ta kisiri ye.

Ala bɛna a ta mɔgɔw labɔ Babilɔni

11Aw ye taga, aw ye taga ka bɔ yan!

Aw kana maga fɛn saninyabari si ra.

Aw ye bɔ o cɛ ra, aw ye aw yɛrɛ saninya,

Matigi Ala ta minanw bɛ aw minw boro.

12Aw girintɔ kana bɔ,

aw boritɔ kana bɔ,

sabu Matigi Ala le bɛna bla aw ɲa fɛ,

ale Izirayɛli ta Ala le bɛna kɛ aw kɔ fɛ fana.

Ala ta jɔnɲuman ta dɔnkiri naaninan: A ta tɔɔrɔ ni a ta bonya

13«A flɛ, ne ta jɔn ta baara bɛna ɲa;

a bɛna kɔrɔta, a bɛna layɛlɛn san fɛ,

a bɛna bonya kosɛbɛ.

14A kɛra jatigɛfɛn ye mɔgɔ caman fɛ,

sabu a ɲada cogo tun cɛnna,

a cogo ni adamaden si cogo tun ma bɔ ɲɔgɔn fɛ tuun;

15o kosɔn a bɛna siya caman kabakoya fana;

masacɛw bɛna lɔ a ɲa kɔrɔ, kuma tɛna sɔrɔ o da ra k’a fɔ,

sabu mɔgɔ si tun ma deri ka min fɔ o ye, o bɛna o ye,

o tun ma min mɛn ka ye fɔlɔ, o bɛna o faamu.»

53

1Kuma min fɔra an ye, jɔntigi le lara o ra?

Jɔntigi le ka Matigi Ala ta sebagaya lɔn53.1 Nin kumaw bɛ sɔrɔ Yuhana 12.38, ani Rɔmukaw 10.16.?

2A wurira Ala ɲa kɔrɔ i ko yiri nuguninkura,

i ko yiri lilin min bɛ falen dugukolojalan na.

Cɛɲa tun t’a ra, dawula tun t’a ra min b’a to an b’a flɛ;

nɔɔrɔ foyi tun tɛ a kan, min b’a to an bɛ ɲabɔ a fɛ.

3Mɔgɔw k’a dɔgɔya, ka ban a ra,

a kɛra mɔgɔ sɛgɛnin ye, mɔgɔ min ka tɔɔrɔ silɔn.

A kɛra i ko mɔgɔ si t’a fɛ ka mɔgɔ min flɛ;

o k’a mafiyɛnya, an m’a jate.

4K’a sɔrɔ a tɔɔrɔra anw nɔ le ra,

a ka anw ta sɛgɛ doni le ta;

anw kɔni k’a jate i ko sɛgɛbagatɔ,

ko Ala le ka kojugu ben a kan, ka ɲani la a kan.

5Nka a mandimina anw ta hakɛw le kosɔn,

a baraka bɛɛ banna anw ta terenbariyaw le kosɔn;

korori min bɛ hɛra lase anw ma, o benna ale kan,

jori minw tigɛra a farikolo ra, o le ka kɛnɛya lase anw ma.

6An bɛɛ tun bɛ yaala an kun fɛ i ko sagaw,

an bɛɛ kelen kelen tun bɛ taga an ta sira le fɛ;

nka Matigi Ala ka an bɛɛ ta kojuguw hakɛ ben ale kan53.6 Nin kumaw fɔra Yesu Kirisita ta ko ra (Piyɛri fɔlɔ 2.24-25)..

7O k’a bugɔ, a fana k’a yɛrɛ majigi,

a ma foyi fɔ.

A tun kɛra i ko sagaden min minana ka taga a fagayɔrɔ ra,

i n’a fɔ saga min tɛ kasi a si kanbagaw boro;

a ma foyi fɔ.

8O ka jagboya kiti tigɛ a kan, k’a mina ka taga ni a ye.

A ta mɔgɔw si ma o janto a ra,

wagati min o k’a labɔ dunuɲa ra mɔgɔ ɲanamanw cɛ ra.

A fagara ne ta jamana mɔgɔw ta hakɛw le kosɔn53.8 Nin kumaw fɔra Yesu Kirisita ta ko ra (Kɛwalew 8.32-33)..

9O k’a ta kaburu kɛ mɔgɔjuguw ta kaburuw cɛ ra,

a sanin kɔ, o k’a su don naforotigiw sudonyɔrɔ ra;

k’a sɔrɔ a ma kojugu kɛ,

faninya si ma bɔ a da ra ka ye.

10Matigi Ala le kitira a ra ko a baraka ye ban, ko a ye tɔɔrɔ.

Nka hali ni Ala k’a di, k’a kɛ hakɛbɔ saraka* ye,

a bɛna si caman sɔrɔ, k’a ta duruja nataw ye;

a bɛna Matigi Ala diyanyakow kɛ k’a dafa.

11A ta sɛgɛ bɛɛ bannin kɔ fɛ,

a ɲa bɛna dunuɲa ta yeelen ye tuun, fɔ ka wasa.

I n’a fɔ mɔgɔ caman bɛna a lɔn,

ne ta jɔn terennin bɛna o mɔgɔw jate mɔgɔ terenninw ye,

a bɛna lɔ ni o ta terenbariyakow kunko ye.

12O kosɔn ne bɛna a ninyɔrɔ di a ma ni mɔgɔbaw ye,

k’a to a ye naforo taran ni fangatigiw ye;

sabu a sɔnna k’a yɛrɛ di ka sa.

O k’a jate ni kojugukɛbagaw ye,

k’a sɔrɔ a ka mɔgɔ caman ta jurumun doni le ta,

ka soronari kɛ kojugukɛbagaw ye53.12 Nin kumaw fɔra Yesu Kirisita ta ko ra (Marika 15.28; Luka 22.37)..

54

Zeruzalɛmu bɛna kɛ Ala ta dugu ye tuun

1«Ɲagari ni kanba ye, ele muso denworobari,

ele min ma den sɔrɔ ka ye!

I ninsɔndiya fɔ ka pɛrɛn,

ele min ma denworo sɛgɛ lɔn ka ye!

Sabu muso min tora a kelen na,

o ta denw bɛna caya ka tɛmɛ muso cɛtigi ta kan54.1 Nin kuma bɛ sɔrɔ Galasikaw 4.27..

Matigi Ala ko ten.

2I ta fanibon kɔnɔnɔyɔrɔ waga kosɛbɛ,

i ta bon faniw foni kosɛbɛ,

i kana jatemina kɛ; a juruw sama ka taga fɔ yɔrɔjan,

k’a nɛgɛberew gbengben ka ɲa.

3Sabu i ta denw bɛna caya, ka janjan ka taga fan bɛɛ ra;

i ta durujaw bɛna siya tɔw ta yɔrɔw mina,

ka sigi o ta dugu lakolonw kɔnɔ, fɔ ka o duguw fa mɔgɔw ra.

4«I kana siran, sabu i tɛna maroya tuun;

i kana i kun biri, sabu dɔgɔyari tɛna se i ma tuun.

I bɛna ɲina i sunguruman ta maroyakow kɔ,

mafiyɛnyari min sera i ma i cɛ sawagati ra, i hakiri tɛna to o ra tuun.

5Sabu min ka i dan, ale le bɛna kɛ i cɛ ye;

‹Fangatigi Ala›, o le ye a tɔgɔ ye.

I kunmabɔbaga ye Izirayɛli ta Ala saninman le ye;

a tɔgɔ le ye ko: ‹Dunuɲa bɛɛ ta Ala.›

6«Matigi Ala bɛ i wele tuun,

i ko muso furusanin jusu kasinin ta cɛ b’a wele tuun cogo min na,

i ko cɛ bɛ a kanbelenman ta muso furusanin wele cogo min na.

I ta Ala ko ten.

7Ne tun banna i ra wagati fitini dɔrɔn le;

nka ne ta hinaba kosɔn, ne bɛna i ladon tuun.

8Ne jusu tun gbanna i kɔrɔ minkɛ,

o kosɔn ne tun ka ne ɲada dogo i ra wagati dɔɔnin;

nka ne ta ɲumanya banbari kosɔn, ne bɛna hina i ra.

I kunmabɔbaga, Matigi Ala ko ten.

9«Ne bɛna a kɛ i ko ne tun k’a kɛ cogo min na Nuho ta wagati ra:

Ne tun karira ko Nuho ta wagati ta jiba ɲɔgɔn tɛna dugukolo datugu tuun.

Ne bɛ kari o cogo ra fana ko ne tɛna ne jusu gban i kɔrɔ tuun,

ko ne tɛna wuri i kama tuun.

10Hali ni kuruw bɔra o nɔ ra,

hali ni kongoriw yɛlɛmana,

ne bɛ ɲumanya min kɛ i ye, o tɛna bɔ a nɔ ra;

ne ka hɛra jɛnɲɔgɔnya* min don ni i ye o tɛna yɛlɛma.

Matigi Ala min bɛ hina i ra, ale ko ten.»

Zeruzalɛmu bɛna kɛ dugukura ye

11«E, ele dugu ɲanibagatɔ, sanfɔɲɔ ka dugu min fifa,

hali mɔgɔ ma sɔrɔ ka dugu min jusu saaro!

A flɛ ne bɛna kabakuru sɔngɔgbɛlɛnw le kɛ ka o dugu lɔ,

k’a jusiginanw kɛ safiri lulu ye.

12Ne bɛna i ta kogo sanfɛyɔrɔw kɛ lulu wulenman ye,

ka dugu donda ta konw kɛ lulu ye, lulu min bɛ manamana,

ka dugu laminikogow bɛɛ kɛ lulu yɛrɛworo ye.

13«Matigi Ala bɛna i ta denw bɛɛ karan,

i ta denw ta hɛra bɛna caya.

14I bɛna sabati terenninya sababu ra,

i bɛna bɔsi mɔgɔw ta tɔɲɔri boro,

i tɛna siran foyi ɲa,

i bɛna bɔsi jatigɛkow boro,

foyi tɛna se i ma tuun.

15Ni mɔgɔ dɔ wurira ka ben i kan,

ne tɛna jɛn ni o ye;

ni mɔgɔ o mɔgɔ ko a bɛ ben i kan,

o tigi yɛrɛ le bɛna ben i ɲa kɔrɔ.

16«A flɛ, numucɛ min bɛ takami fiyɛ,

ka kɛrɛkɛminan lalaga a ta baara kama,

ne le ka ale dan.

Cɛnrikɛbaga min bɛ o kɛrɛkɛminan halaki, ne le ka ale fana dan.

17Kɛrɛkɛminan o kɛrɛkɛminan lalagara i kama, o tɛna foyi ɲa;

ni mɔgɔ o mɔgɔ ko a bɛ kuma ka kiti ben i kan, o tigi bɛ jaraki.

Matigi Ala ta jɔnw ta sɔrɔta bɛna kɛ o le ye,

ne bɛna jo di o ma o cogo le ra;

Matigi Ala ko ten.»

55

Ala ta ɲumanya bɛ sɔrɔ gbansan

1«Minlɔgɔ bɛ aw min o min na,

aw bɛɛ ye na ji min!

Hali wari tɛ aw minw fɛ,

aw ye na sanni kɛ ka domuni kɛ;

aw ye na rɛzɛnji ni nɔnɔ san,

waribɔ t’a ra, warisara t’a ra!

2«Domuni min tɛ mɔgɔ baro,

mun kosɔn aw bɛ wari don o ra?

Domuni min tɛ mɔgɔ fa,

mun kosɔn aw bɛ sɛgɛ o kosɔn?

Aw ye ne lamɛn kosɛbɛ, ni o kɛra, aw bɛna fɛnɲumanw le domu,

aw bɛna domuni dimanw diyabɔ.

3Aw ye aw toro malɔ, aw ye na ne fɛ!

Aw ye ne lamɛn janko aw nin ye kisi;

ne bɛna jɛnɲɔgɔnya* wuribari don ni aw ye,

i ko ne tun ka ɲumanya ni kankelentigiya min kɛ Dawuda ye.

4Ne tun k’a kɛ ne ta kow seere ye siya tɔw cɛ ra,

k’a kɛ siyaw ta ɲamɔgɔ ye, ani o ta kuntigi.

5A flɛ, aw ma siya min lɔn, aw bɛna o siya wele;

siya min ma aw lɔn, olugu le bɛna bori ka na aw fɛ,

Matigi Ala, aw ta Ala kosɔn, Izirayɛli ta Ala saninman kosɔn,

sabu Matigi Ala bɛna bonya la aw kan.»

Ala ta layiri bɛɛ bɛna dafa

6«Aw ye Matigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya ɲini a ɲiniwagati ra,

aw ye a wele, wagati min a yɔrɔ ka surun aw ra.

7Mɔgɔjugu ye a ta sirajugu bla,

kojugukɛbaga ye a ta miiriyajuguw dabla;

a ye sekɔ Matigi Ala ma,

ale bɛna hina a ra;

a ye sekɔ an ta Ala ma,

sabu ale bɛ yafa kɛ caman.

8«Ne ta miiriyaw ni aw ta miiriyaw tɛ kelen ye,

ne ta siraw ni aw ta siraw tɛ kelen ye.

Matigi Ala ko ten.

9Sankolo kɔrɔtara san fɛ dugukolo kunna cogo min na,

ne ta siraw kɔrɔtara aw ta siraw san fɛ o cogo le ra,

ne ta miiriyaw fana kɔrɔtara aw ta miiriyaw san fɛ o cogo le ra.

10«Sanji ni bugun bɛ jigi ka bɔ san fɛ,

nka o tɛ sekɔ yi tuun,

ni o ma dugukolo sɔn ji ra,

ka siman falen, k’a wuri,

k’a to dannikɛbaga ye simansi sɔrɔ,

k’a to domunikɛbaga ye a ta baro sɔrɔ.

11Ne ta kuma min bɛ bɔ ne da ra, o fana bɛ ten:

A tɛ sekɔ ka na ne fɛ gbansan,

fɔ ne ka min latigɛ, a ye o kɛ,

fɔ ne k’a ci kun min na, a ye o kɛ k’a dafa.

12«Can lo, aw ɲagaritɔ le bɛna bɔ ka taga,

o bɛna bla aw ɲa, ka taga ni aw ye hɛra ra;

kuruw ni kongoriw bɛna ɲagari ni kanba ye aw ɲa fɛ,

kongoyiriw bɛɛ bɛna tɛgɛrɛ fɔ aw ye55.12 Nin kumaw kɔrɔ ye ko Ala ta mɔgɔw bɛna bɔ Babilɔni, min ye o juguw ta jamana ye, ka sekɔ ka na o yɛrɛ ta jamana ra, ni ninsɔndiyakan caman ye..

13Sipɛrɛsiɲumanw bɛna falen ŋaniyiriw nɔ ra,

miritesun kasadimanw bɛna falen binjuguw nɔ ra;

o bɛna kɛ bonyaba le ye Matigi Ala kan,

ka kɛ tagamasiyɛn wuribari ye, min tɛ bɔ a nɔ ra ka ye.»

56

Kitabu kumakan sabanan

Jarakiriw ani layiriw

(56–66)

Ala ta batoso bɛna kɛ siyaw bɛɛ ta ye

1Matigi Ala ko:

«Aw ye can sira tagama,

aw ye sira terennin ta;

sabu ne ta kisiri wagati bɛ ɲini ka se,

ne ta terenninya yirawagati surunyara.

2Mɔgɔ min bɛ o sira tagama,

adamaden min bɛ jija ka to a kan, o tigi ta ɲana;

sabu a bɛ Nɛnɛkirilon* sariya sira tagama, a tɛ o sariya cɛn,

a b’a yɛrɛ kɔrɔsi kojugu suguya bɛɛ ma.»

3Jamana wɛrɛ mɔgɔ min bɛ tugu Matigi Ala kɔ, ale kana a fɔ ko:

«Sigiya t’a ra, Matigi Ala bɛna ne faran ka bɔ a ta mɔgɔw ra!»

Cɛ min bɔra cɛya ra, ale kana a fɔ ko:

«E, ne kɔni ye yirijalan le ye!»

4Sabu Matigi Ala ko:

«O cɛ minw bɔra cɛya ra, ni o bɛ ne ta Nɛnɛkirilon sariya sira tagama,

ka ne diyanyakow kɛ,

ka jija ka to ne ta jɛnɲɔgɔnya ra,

5ne bɛna hakirijigifɛn dɔ kɛ olugu ye, ka tɔgɔba dɔ di o ma

ne ta batoso kɔnɔ, ne ta bon kɔnɔnɔyɔrɔ ra,

tɔgɔ min ka fisa ni dencɛw walama denmusow ye;

ne bɛna tɔgɔ wuribari le di o ma,

tɔgɔ min tɛna tunu ka ye.

6«Jamana wɛrɛ mɔgɔ minw fana bɛ tugu Matigi Ala kɔ,

ka baara kɛ a ye, ka Matigi Ala tɔgɔ kanu,

ka kɛ a ta jɔnw ye,

minw bɛ Nɛnɛkirilon sariya sira tagama, ni o tɛ o sariya cɛn,

minw bɛ jija ka to ne ta jɛnɲɔgɔnya* ra,

7ne bɛna taga ni olugu ye ne ta kuru saninman kan;

ne bɛna o ninsɔndiya ne ta Aladaaribon kɔnɔ.

O bɛ saraka jɛnitaw* ni bɛgan sarakaw* minw bɔ ne ye ne ta sarakabɔnan kan,

ne bɛna sɔn o sarakaw ma;

sabu ne ta bon bɛna wele le ko siyaw bɛɛ ta Aladaariyɔrɔ56.7 Matigi Yesu ka nin kumaw fɔ (Matiyu 21.13; Marika 11.17; Luka 19.46)..

8Dunuɲatigi Ala ko ten,

ale min bɛ Izirayɛli ta mɔgɔ minaninw lajɛn.

A ko: ‹Minw lajɛnna ka ban,

ne bɛna dɔ wɛrɛw lajɛn ka o fara olugu kan.› »

Ala ka Izirayɛli kuntigiw jaraki

9«Kongosogow bɛɛ,

aw bɛɛ ye na domuniba kɛ!

Aw kongowaraw bɛɛ!

10«Izirayɛli kɔrɔsibagaw bɛɛ ye fiyentɔw ye,

o tɛ foyi lɔn;

o bɛɛ ye wuru bobow le ye,

o tɛ se ka sɔngɔ mɔgɔ ra.

O bɛ la ka jan, ka kuma o yɛrɛ kun fɛ;

sunɔgɔ le ka di o ye.

11Nka wuru wasabariw lo,

o tɛ fa ka ye;

ne ta mɔgɔw kɔrɔsibagaw tɛ ko lɔn.

Bɛɛ bɛ taga a ɲanasira le fɛ,

bɛɛ b’a yɛrɛ kelen ta nafa le ɲini.

12O b’a fɔ ko:

‹Aw ye na, an ye taga duvɛn ɲini!

An bɛna duvɛn farimanw min fɔ ka ɲanamini;

sini fana an bɛ bi ta ɲɔgɔn kɛ,

sabu a tɔ camanba le bɛ yi!› »

57

Ala k’a ta mɔgɔw jaraki batofɛn wɛrɛw ko ra

1Mɔgɔ terennin bɛ sa,

nka mɔgɔ si tɛ o jate.

Mɔgɔɲumanw bɛ sa,

nka mɔgɔ si t’a faamu

ko o mɔgɔ terenninw sara janko ka bɔsi kojugu le ma.

2O bɛ taga don ɲasuma le ra;

minw kɔni bɛ sira terennin tagama,

olugu bɛ sa ka laganfiya le.

3«Nka aw kɔni, aw ye gbara yan,

aw lagbɛrikɛbagaw,

aw siya jɛnɛyakɛbaga, siya jatɔyakɛbaga!

4Aw bɛ yɛrɛkora jɔn le ma?

Aw b’a da wagara jɔn le ra,

fɔ ka to ka aw nɛn labɔ?

Yala aw tɛ mɔgɔ hakɛtigiw le ye wa,

ani siya faninyafɔbaga?

5Jatɔya nege b’a to aw bɛ boribori yirisunbaw jukɔrɔ,

ani yiriba flaburumanw bɛɛ jukɔrɔ,

ka denmisɛnw kɛ sarakaw ye kɔdingaw da ra,

ani farawow kɔnɔ.

6«Kɔdinga kabakuru nuguninw, aw ka o le kɛ aw ta alaw ye;

o fɛnw kɔni, olugu le kɛra aw ta batofɛnw ye.

Aw bɛ rɛzɛnji sarakaw* bɔn o kabakuruw le kan,

aw bɛ siman sarakaw* bɔ o le kan.

Yala ne Ala bɛ se ka o kow sɔnmina wa?

7«Aw bɛ aw ta layɔrɔ labɛn57.7 O bɛ o ta layɔrɔ labɛn jatɔya kama; Ala bɛ josɔn suma ni jatɔya ye; Izirayɛlimɔgɔw banna Ala ra ka taga ala wɛrɛ kɔ, i ko muso min banna a cɛ ra ka taga cɛ wɛrɛ fɛ. kuru belebele jamijan dɔ le san fɛ;

aw bɛ yɛlɛn o yɔrɔ ra fana ka taga sarakaw bɔ yi.

8Aw bɛ aw ta jo tagamasiyɛn nɔrɔ aw ta bonda ta kon kan, ani a sanfɛyɔrɔ ra;

aw dogora ne ra, ka aw ta fani bɔ aw yɛrɛ ra,

ka yɛlɛn aw ta lanan kan;

aw ka aw ta lanan kɔnɔ bonya.

Aw bɛ teri dɔw ɲini aw yɛrɛ ye,

sabu olugu ta layɔrɔ le ka di aw ye;

aw bɛ to ka olugu fari flɛ sa.

9«Aw bɛ tagama kɛ ka taga Molɔki57.9 Molɔki: Kitabu dɔw b’a fɔ ko masacɛba. O tun ye Amɔnkaw ta batofɛnba tɔgɔ ye. fɛ ni turu ye;

aw bɛ taga a bonya ni turu kasadimanw ye.

Aw bɛ aw ta ciradenw ci ka taga fɔ yɔrɔjan,

ka kɛ sababu ye ka olugu lajigi fɔ lahara.

10Aw tagamana fɔ ka sɛgɛ,

nka aw m’a fɔ ko: ‹Nin ko tɛ foyi ɲa!›

Aw belen ka baraka sɔrɔ tuun,

o kosɔn aw ma dɛsɛ.

11«O tuma jɔn le ka kɔnɔnɔfiri ni siranya bla aw ra,

k’a to aw bɛ ne janfa,

ka aw hakiri bɔ ne kɔ,

ka ne ta ko bɔ aw jusukun na?

Yala kabini wagatijan ne jera minkɛ, o lo wa?

Yala o le k’a to ne ɲasiran tɛ aw ra tuun wa?

12Ne bɛna aw ta terenninya ni aw ta kɛwalew bɔ kɛnɛ kan;

o kow si tɛna foyi ɲa aw ye.

13Ni aw nana kɛ kule ye tuma min na,

o tuma aw ka ala caman minw lajɛn, olugu bɛna aw bɔsi!

Nka fɔɲɔba dɔ le bɛna olugu bɛɛ ta,

fɔɲɔ dɔ bɛna taga ni o ye.

Nka ni mɔgɔ min k’a yɛrɛ dogo ne kɔrɔ,

o tigi bɛna to jamana kɔnɔ,

a bɛna ne ta kuru saninman sɔrɔ.»

Ala bɛna makari a ta mɔgɔw ra

14O bɛna a fɔ ko:

«Aw ye sira bɔ, aw ye sira bɔ, aw ye sira dayɛlɛ,

aw ye sentalonfɛnw bɛɛ bɔ sira ra ne ta mɔgɔw ɲa.»

15Sabu Ala kɔrɔtaninba

min sigiyɔrɔ tɛ yɛlɛma ka ye, min tɔgɔ saninyanin lo,

ale ko: «Ne siginin bɛ yɔrɔ kɔrɔtanin ni yɔrɔ saninman le ra,

nka ne bɛ ni dɛsɛbagatɔw, ani mɔgɔ majigininw fana ye,

janko ka mɔgɔ majigininw lawuri,

ka dɛsɛbagatɔw lawuri.

16Ne tɛna to ka mɔgɔw jaraki wagati bɛɛ,

walama ka ne jusu gban o kɔrɔ tuma bɛɛ;

ni o tɛ, ne yɛrɛ ka danfɛn minw dan,

olugu bɛna dɛsɛ ne ɲa kɔrɔ, fɔ ka o nin bɔ o ra.

17«Izirayɛli ta wasabariyajugu le tun ka ne jusu gban;

o kosɔn ne ka o kɛrɛ, ne jusu gbanin dogora o ra.

Nka o belen murutira ka taga o ɲanasiraw fɛ.

18Ne ka o ta kɛwalew ye cɔ, nka o bɛɛ n’a ta, ne bɛna o kɛnɛya;

ne bɛna bla o ɲa, ka o jusu saaro ka ɲa,

o ni o ta mɔgɔ jusukasininw bɛɛ.

19Ne bɛna tandoridɔnkiriw don o da ra.

Hɛra ni hɛra, yɔrɔjanmɔgɔw, ani yɔrɔsurunmɔgɔw bɛɛ bɛna o sɔrɔ.

Ne bɛna o kɛnɛya.

Matigi Ala ko ten.»

20Nka mɔgɔjuguw bɛ i ko kɔgɔji lamagatɔ;

a ji tɛ se ka ɲamalɔ ka ye.

A jikuruw bɛ ɲamaɲama ni bɔgɔ le lawuri.

21«Mɔgɔjuguw kɔni tɛna hɛra sɔrɔ fiyewu!»

Ne ta Ala ko ten.

58

Sun min ka di Ala ye

1«Kule ni i baraka bɛɛ ye, i kana je;

i kan bɔ i ko burufiyɛkan,

ka ne ta mɔgɔw ta hakɛkow fɔ o ye,

ka Yakuba ta mɔgɔw ta jurumunw yira o ra.

2O bɛ ne le batora lon o lon,

ko o b’a fɛ ka ne ta sariya siraw lɔn;

o bɛ o yɛrɛ kɛ i ko siya min bɛ terenninya tagamana,

i ko siya min ma ɲina a ta Ala ta kolatigɛninw kɔ.

O b’a fɛ ne ye o ta kow latigɛ ka kaɲa ni terenninya ye,

ko ne Ala ye kɛ olugu kɛrɛ fɛ tuma bɛɛ.

3«O b’a fɔ ne ma ko: ‹An ta sundon kun ye mun ye, k’a sɔrɔ ele tɛ an flɛra?

An ta yɛrɛmajigi kun ye mun ye, k’a sɔrɔ ele t’a jatera?›

Ayiwa, ni aw bɛ sun don lon min na, aw bɛ aw sago le kɛ,

aw bɛ aw ta baaradenw bɛɛ tɔɲɔ.

4Aw bɛ sun don ka sɔsɔri ni kɛrɛ le kɛ,

ka aw mɔgɔɲɔgɔn bugɔ ni aw borokuru ye kɔnɔnɔjuguya kosɔn;

aw bɛ sun min ɲɔgɔn donna bi,

o tɛ se k’a to Ala ye aw ta daariri lamɛn.

5Ne bɛ sun min fɛ, yala o le ye nin ye wa?

Mɔgɔ ka kan k’a yɛrɛ majigi cogo min na, o le ye nin ye wa?

Aw bɛ aw kun suuru i ko bin,

ka bɔrɔfaniw don aw yɛrɛ ra ka la bugurigbɛ ra;

yala aw bɛ o le wele ko sun wa?

Aw ko bɛ se ka diya Matigi Ala ye nin lon na tan wa?

6«Ne bɛ sun min fɛ, o le ye nin ye:

‹Aw ye aw ta juguya nɛgɛjɔrɔkɔw tigɛ ka bɔ mɔgɔw ra,

ka aw ta fanga doni jigi ka bɔ mɔgɔw kunna,

ka mɔgɔ sɛgɛninw labla,

ka doni suguya bɛɛ bɔ mɔgɔw kunna.

7Aw ye kɔngɔtɔw sɔn domuni na,

siyɔrɔ tɛ ɲanibagatɔ minw fɛ, aw ye olugu ladon aw ta so.

Ni aw ka mɔgɔ dɔ ye fani tɛ min fɛ, aw ye fani don o tigi ra,

aw kana aw kɔ don aw mɔgɔɲɔgɔn na.›

8«Ni o kɛra, ne ta nɛɛma yeelen bɛna jigi aw kan i ko sɔgɔmadatere,

ne bɛna aw ta bana kɛnɛya joona;

Matigi Ala bɛna bla aw ɲa fɛ a ta terenninya kosɔn,

a ta bonya bɛna kɛ aw kɔ fɛ ka aw mara.

9Ni aw ka weleri kɛ, Matigi Ala bɛna aw jaabi,

ni aw kulera a nɔ fɛ, a bɛna a fɔ ko: ‹Ne flɛ nin ye!›

«Nka aw ka kan ka aw ta jagboyafanga bɔ mɔgɔw kan,

aw bɛ aw borokanden sin o ma ka kumajugu minw fɔ o ma, aw ye o dabla.

10Ni aw bɛ aw yɛrɛ ta domuni dɔ di kɔngɔtɔw ma,

ka ɲanibagatɔw jusu wasa,

o tuma hali dibi ra, Ala bɛna yeelen bɔ aw ye;

aw ta dibi bɛna yɛlɛma ka kɛ i ko wagati min tere bɛ kun cɛ.

11Matigi Ala bɛna bla aw ɲa fɛ wagati bɛɛ,

ni aw bɛ jintanyɔrɔw ra kongokolon kɔnɔ, a bɛna aw jusu wasa;

a bɛna baraka don aw kolow ra.

Aw bɛna kɛ i ko ji bɛ yiritu min kɔrɔ tuma bɛɛ,

i ko bunun min ji tɛ mɔgɔ janfa.

12Aw ta mɔgɔw bɛna tomokɔrɔw lɔ kokura,

aw bɛna kogo lɔ wagatijan tɛmɛninw ta bonkɔrɔw jusiginanw kan.

O bɛna aw tɔgɔ la ko: ‹Kogo cininw lɔbagaw,

minw bɛ dugu siradaw lalaga k’a kɛ mɔgɔw sigiyɔrɔw ye.› »

Nɛnɛkirilon min ka di Ala ye

13«Ni aw ka aw senw kɔrɔsi Nɛnɛkirilon* na,

janko aw kana aw yɛrɛ diyanyakow kɛ ne ta lon saninman na,

ni aw ka Nɛnɛkirilon ko diya aw yɛrɛ ye,

ka bonya la Matigi Ala ta lon saninman kan,

ni aw ka bonya la a kan, ka aw yɛrɛ ta siraw to yi,

ni aw ma aw yɛrɛ diyanyakow kɛ, walama ka kumalakolonw fɔ,

14o tuma Matigi Ala ko bɛna diya aw ye ka tɛmɛ fɛn tɔ bɛɛ kan;

ne bɛna aw ta jamana layɛlɛn jamana tɔw bɛɛ san fɛ.

Ne bɛna a to aw ye aw bɛmacɛ Yakuba ta jamana diyabɔ;

sabu ne Matigi Ala yɛrɛ da le kumana.»

59

Ala ta mɔgɔw ta kɛwalejuguya

1Ɔn-ɔn, Matigi Ala boro ma surun, k’a kɛ ko a tɛ se ka aw kisi;

a toro ma gberen, k’a kɛ ko a tɛ se ka aw lamɛn.

2Nka aw yɛrɛ ta terenbariya le ka dan sigi aw ni aw ta Ala cɛ.

Aw yɛrɛ ta jurumunw le k’a ɲada dogo aw ma,

k’a to a tɛ sɔn ka aw lamɛn.

3Mɔgɔfaga kosɔn jori ka aw borow maraga,

kojugu ka aw borokandenw maraga;

aw da bɛ faninya tigɛ,

aw nɛnkun bɛ kumajuguw fɔ.

4Mɔgɔ si tɛ kiti tigɛ terenninya kan,

mɔgɔ si tɛ kiti tigɛ can kan.

O bɛ o ta seereya ju sigi kumalakolonw le kan, ka janfa siri;

o bɛ juguya kɔnɔ ta, ka kojugu woro.

5O bɛ satutu ta fanw le tɔtɔ,

o bɛ talenjuruw le dan.

Ni mɔgɔ min ka o fanw dɔ domu, o tigi bɛ sa;

ni mɔgɔ ka a dɔ ci, sajugu dɔ le bɛ bɔ o kɔnɔ.

6O bɛ talenjuru minw dan, o tɛ se ka kɛ fani ye,

o tɛ se ka kɛ ka o yɛrɛ datugu;

o ta kɛwalew bɛɛ ye kɛwalejuguw le ye,

o borow bɛ baarajuguw le kɛ.

7O senw bɛ bori kojugu nɔ fɛ,

o ka teri ka mɔgɔ jarakibari faga.

O bɛ kojugu le miiri o yɛrɛ kɔnɔ,

cɛnri ni halakiri le bɛ o ta sira kan.

8Min ye hɛra sira ye, o tɛ o lɔn,

can si tɛ o ta kow ra;

o bɛ sira jɛngɛninw le ta,

mɔgɔ o mɔgɔ bɛ o ta sira ta, o tigi tɛ hɛra ye a ɲa ra.

Ala ta mɔgɔw nimisara o ta kɛwalejuguw ra

9Ayiwa, o le kosɔn Ala tɛ an ta jo jate, ka an bɔsi,

a tɛ an ta terenninya jate ka an kisi;

an tun bɛ yeelen makɔnɔna, nka o kɛra dibi ye,

an tun bɛ yeelen makɔnɔna, nka o kɛra dibiratagama ye.

10An bɛ mɔmɔri kɛ i ko fiyentɔ tagamatɔ kogo kɛrɛ fɛ;

an bɛ mɔmɔri kɛ i ko ɲa tɛ mɔgɔ minw fɛ.

An bɛ talontalon teregban fɛ, k’a sɔrɔ tere ma ben;

an ka kɛnɛ, nka an bɛ i ko suw.

11An bɛ to ka kule i ko waraw;

an bɛ ŋuna, ka ŋuna i ko tuganiw.

An tun b’a miiri ko Ala bɛna an bɔsi, nka a ma an bɔsi!

An tun b’a miiri ko a bɛna an kisi, nka kisiri yɔrɔ janyara an na.

12An ta hakɛw cayara le i ɲa kɔrɔ,

an ta jurumunw bɛ an jarakira,

an ta hakɛw bɛ an kan;

anw yɛrɛ ka an ta terenbariyakow lɔn cɔ.

13An ka hakɛkow kɛ, ka an yɔrɔ janya Matigi Ala ra,

ka an kɔ di an ta Ala ma,

ka tɔɲɔrikumaw fɔ, ka muruti,

ka faninyakumaw miiri an yɛrɛ kɔnɔ ka o fɔ.

14O kosɔn can k’a kɔ don an na,

terenninya yɔrɔ janyara an na;

kankelentigiya tɛ lɔyɔrɔ sɔrɔ an ta jamalajɛnyɔrɔw ra,

hɔrɔnya tɛ donyɔrɔ sɔrɔ yi.

15Kankelentigiya banna;

ni mɔgɔ min ka faran kojugu ra, o bɛ ben o tigi kan.

Ala bɛna a ta mɔgɔw kunmabɔ

Matigi Ala k’a ye ko can tɛ fɔra tuun minkɛ,

o ko ma bɛn a ma.

16A k’a ye ko hali mɔgɔ kelen tɛ yi,

ko mɔgɔ si tɛ ale soronara minkɛ, o barara a ra.

O ra, a yɛrɛ boro baraka k’a dɛmɛ,

a ta terenninya kɛra a ta baraka sɔrɔyɔrɔ ye.

17A k’a ta terenninya don a yɛrɛ ra i ko nɛgɛderege,

a ka kisiri nɛgɛfugula don a kun na;

a k’a ta dimibɔderege don a yɛrɛ ra i ko fani,

k’a ta fariya kɛ a ta deregeba ye.

18A bɛna bɛɛ sara ka kaɲa ni a ta kɛwalew ye:

A bɛna a kɛrɛbagaw sara ni a ta fariya le ye,

k’a juguw ta kɛwalew sara di o ma,

ka hali kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw bɛɛ ta kɛwalew sara di o ma.

19Ni o kɛra, k’a taga se fɔ terebenyanfan na, bɛɛ bɛna siran Matigi Ala tɔgɔ ɲa;

ka taga se fɔ terebɔyanfan na, bɛɛ bɛna siran a ta nɔɔrɔ ɲa.

A bɛna na i ko jiba woyotɔ,

Matigi Ala yɛrɛ ta fɔɲɔ bɛ min ɲɔni.

20«Kunmabɔbaga dɔ bɛna na Siyɔn;

Yakuba ta mɔgɔ minw bɛ o ta hakɛkow dabla, a bɛna olugu kunmabɔ;

Matigi Ala ko ten.

21«Ne kɔni, ne bɛna o jɛnɲɔgɔnya* le don ni o ye, Matigi Ala ko ten: Ne ta nin min bɛ i kan, ani ne bɛ ne ta kuma minw don i da ra, o kumaw tɛna mabɔ i da ra, o tɛna mabɔ i ta denw fana da ra, o tɛna mabɔ i ta denw ta denw da ra; k’a damina sisan, ani wagati tɔ bɛɛ. Matigi Ala ko ten.»

60

Zeruzalɛmu ta nɔɔrɔkura

1«Zeruzalɛmu, wuri ka manamana, sabu i ta yeelen nana;

Matigi Ala ta nɔɔrɔ bɛna manamana i kan.

2A flɛ, dibi ka dugukolo yɔrɔ bɛɛ datugu,

dibifinba ka mɔgɔw bɛɛ datugu;

nka Matigi Ala ta yeelen bɛna jigi ele kan,

a ta nɔɔrɔ bɛna na i kunna.

3Siya wɛrɛw bɛna tagama ka na ele ta yeelen le ra,

masaw bɛna tagama ka na ele ta dugugbɛda yeelen le ra.

4«I ɲa kɔrɔta ka flɛri kɛ fan bɛɛ ra;

o bɛɛ bɛ ɲɔgɔn lajɛnna, ka na i fɛ.

I dencɛw bɛ nana ka bɔ yɔrɔjan,

o ka i denmusow la o kɔ ra, o bɛ nana ni o ye.

5Ni i nana o ye, i ɲada bɛna manamana,

i bɛna ɲagari fɔ i jusukun bɛ panpan;

sabu kɔgɔji ta fɛnɲumanw bɛna yɛlɛma ka na i fɛ,

siya tɔw ta naforow bɛna na i fɛ.

6«Ɲɔgɔmɛ camanba bɛna na i ta jamana fa,

Madiyan jamana ni Efa jamana ta ɲɔgɔmɛw.

Saba jamana mɔgɔw bɛɛ bɛna na;

o bɛna na ni sanin ni wusunan ye;

o bɛna Matigi Ala tando k’a ta bonya lakari.

7Kedari ta bɛganw bɛɛ bɛna taga lajɛn i kɔrɔ,

Nebayɔti ta sagajigiw bɛna bla i ta baara kama.

O bɛna kɛ saraka jɛnitaw* ye ne ta sarakabɔnan kan, saraka minw ka di ne ye.

Ne bɛna ne ta bon nɔɔrɔman dawula bonya.

8«Jɔntigiw le bɛ wurira san fɛ i ko sankaba,

i ko jɛnɛtugani minw bɛ tagara o ta layɔrɔw ra?

9Can lo, kɔgɔji kɔfɛmɔgɔw bɛ ne le makɔnɔna,

jirakurunbaw le bɛna kɔn ka na,

o bɛna i ta denw ta ka bɔ fɔ yɔrɔjan ka na ni o ye;

o bɛ na ni o ta warigbɛ ni o ta sanin ye,

ka na nɔɔrɔ la Matigi Ala, i ta Ala tɔgɔ kan,

Izirayɛli ta Ala saninman, min ka i bonya.

10«Siya wɛrɛ mɔgɔw le bɛna i ta dugu kogow lɔ,

o ta masacɛw le bɛna baara kɛ aw ye;

ne ta jusugban kosɔn, ne tun ka i kɛrɛ,

nka ne ta ɲumanya kosɔn, ne bɛna hina i ra.

11I ta dugu dondaw dayɛlɛnin bɛna to tuma bɛɛ,

o tɛna datugu tere fɛ, o tɛna datugu su fɛ,

janko siya tɔw ta naforow ye ladon i fɛ,

o ta masacɛw fana ye tugutugu ɲɔgɔn kɔ ka na i fɛ.

12«Siya o siya, walama masaya o masaya, min tɛ baara kɛ i ye, o bɛ halaki; o siyaw bɛɛ bɛna halaki ka ban pewu.

13«Liban jamana ta bonya bɛna na i ta jamana ra,

sabu ne bɛna sipɛrɛsisunw, ani ɔrimesunw, ani buyisun suguya bɛɛ falen yi,

janko ka nɔɔrɔ la ne ta yɔrɔ saninman kan,

ka bonya la ne ta sigiyɔrɔ kan.

14Minw tun ka i minako juguya,

olugu ta denw bɛna na o yɛrɛ majigi i kɔrɔ;

minw tun bɛ i mafiyɛnyara,

olugu bɛna o kinbiri gban i kɔrɔ.

O bɛna i wele ko Matigi Ala ta dugu,

Izirayɛli ta Ala saninman ta dugu, Siyɔn.

15«Mɔgɔw tun banna i ra, o tun bɛ i kɔninya,

mɔgɔ si tun tɛ na i fɛ tuun;

nka ne bɛna i kɛ ne kunkɔrɔtasababu ye tuma bɛɛ,

ka i kɛ ne ta ninsɔndiya sababu ye wagati bɛɛ.

16I bɛna siya tɔw ta nɔnɔ min,

ka o ta masacɛw sin min;

ni o kɛra, i bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye, i kisibaga,

ani i kunmabɔbaga, Yakuba ta Ala fangatigi.

17«Ne bɛna sanin di i ma siranɛgɛ nɔ ra,

ka warigbɛ di i ma nɛgɛ nɔ ra,

ka siranɛgɛ di yiri nɔ ra

ka nɛgɛ di kabakuru nɔ ra.

Hɛra le bɛna kɛ i kɔrɔsibaga ye,

terenninya bɛ kɛ i kuntigi ye.

18Benkanniko tɛna mɛn i ta dugukolo kan,

cɛnri, walama halakiriko tɛna mɛn i ta jamana kɔnɔ.

I bɛna i ta dugu kogow tɔgɔ la ko Kisiri,

k’a dondaw tɔgɔ la ko Tandori.

19«Tere le tɛna kɛ i ta yeelen ye tuun tere fɛ,

karo le fana tɛna yeelen bɔ i ye su fɛ,

nka Matigi Ala le bɛna kɛ i ta yeelen ye wagati bɛɛ,

i ta Ala le bɛna kɛ i ta nɔɔrɔ ye.

20I ta tere tɛna ben ka ye tuun,

i ta karo fana tɛna don dibi ra ka ye tuun,

sabu Matigi Ala bɛna kɛ i ta yeelen ye wagati bɛɛ;

i ta sangakasi wagati bɛna ban.

21«I ta mɔgɔw bɛɛ bɛna kɛ mɔgɔ terenninw le ye,

jamana bɛna kɛ o ta ye wagati bɛɛ;

sabu ne yɛrɛ ta yiri turuninw lo,

ne boro le ka o dan, ka nɔɔrɔ la ne yɛrɛ kan.

22Min ka dɔgɔ i ta mɔgɔw bɛɛ ra, ale ta denw bɛna kɛ mɔgɔ waga kelen,

o bɛɛ ra fitini bɛna kɛ siya barakaman ye.

Ne Matigi Ala, ne yɛrɛ le bɛna nin kow lateliya, k’a kɛ a wagati ra.»

61

Matigi Ala ta ciraden ta baara

1Dunuɲatigi Ala Nin bɛ ne kan;

sabu ale Matigi Ala ka ne ɲanawoloma,

ka ne ci ka taga kibaro diman fɔ ɲanibagatɔw ye,

ka mɔgɔ jigi tigɛninw jigi tugu,

ka mɔgɔ minaninw kunmabɔri ko fɔ o ye,

ka kasodenw lablari ko fɔ o ye,

2ka Matigi Ala ta nɛɛma wagati,

ani an ta Ala ta dimibɔlon ko fɔ mɔgɔw ye,

ka mɔgɔ kasibagatɔw bɛɛ jusu saaro61.2 Matigi Yesu ka nin kumaw fɔ (Luka 4.18,19)..

3Siyɔn dugumɔgɔ minw bɛ kasira, ne bɛna olugu laje;

ne bɛna nɔɔrɔ la o kan, bugurigbɛ61.3 Bugurigbɛ: Mɔgɔw tun bɛ bugurigbɛ kɛ o kun na, ka o kɛ o ta jusukasi tagamasiyɛn ye. nɔ ra;

ka ninsɔndiya turu kɛ o kun na, kasi nɔ ra;

ka tandori derege don o ra, ɲanasisi nɔ ra.

Ni o kɛra, mɔgɔw bɛna o wele ko terenninya ta yirisunw,

Matigi Ala ka yiri minw turu a ta bonya kama.

4O bɛna tomokɔrɔw lɔ kokura;

o bɛna wagati tɛmɛninw ta bon benninw lawuri,

o bɛna dugu cininw lɔ kokura,

dugu minw tun kɛra yɔrɔ lakolonw ye kabini wagatijan.

5Jamana wɛrɛ mɔgɔw le bɛna wuri ka na aw ta bɛganw kɔrɔsi;

siya wɛrɛ mɔgɔw le bɛna kɛ aw ta sɛnɛkɛbagaw ye, ka aw ta rɛzɛnforow sɛnɛ.

6Aw kɔni, aw bɛna wele ko Matigi Ala ta sarakalasebagaw;

o bɛna a fɔ aw ma ko an ta Ala ta baaradenw.

Aw bɛna siya tɔw ta naforo diyabɔ,

ka o ta bonya ta ka aw yɛrɛ waso ni o ye.

7Maroya min sera aw ma, aw bɛna bonya fla le sɔrɔ o nɔ ra;

dɔgɔyari min sera aw ma, aw bɛna ɲagari le sɔrɔ o nɔ ra.

Aw bɛna aw ta jamana ta bonya ɲɔgɔn fla le sɔrɔ;

aw ta ninsɔndiya tɛna ban ka ye.

8«Sabu ne Matigi Ala, ne bɛ can kanu,

nka ne bɛ tɔɲɔri ni janfa kɔninya;

ne bɛna o ta koɲumanw sara o ye, ne ta kankelentigiya kosɔn,

ka jɛnɲɔgɔnya* wuribari don ni o ye.»

9Siyaw bɛɛ bɛna o ta durujaw silɔn,

jamanaw bɛɛ bɛna o ta denw silɔn;

ni mɔgɔ o mɔgɔ ka o ye, o tigi bɛna a lɔn

ko Matigi Ala ta siya barakamanw lo.

Zeruzalɛmu ta barakalaridɔnkiri

10Ne bɛna ninsɔndiya kosɛbɛ Matigi Ala kosɔn,

ne jusu bɛ ɲagari ne ta Ala kosɔn;

sabu a ka kisiri ta faniw don ne ra,

ka terenninya ta deregeba don ne ra,

i ko kɔɲɔcɛ bɛ jalamugu fugula siri a kun na cogo min na,

i ko kɔɲɔmuso bɛ a ta masirifɛnw don a yɛrɛ ra cogo min na.

11Siman bɛ falen ka bɔ dugukolo ra cogo min na,

nanfɛnw bɛ falen nankɔ ra cogo min na,

Dunuɲatigi Ala bɛna terenninya ni tandori falen ten le siyaw bɛɛ ɲa na.

62

Ala bɛna Zeruzalɛmu kisi

1Siyɔn dugu kanuya kosɔn, ne tɛna je;

Zeruzalɛmu dugu kosɔn, ne tɛna ne yɛrɛ ɲasuma,

fɔ Ala ye o ta terenninya yira kɛnɛ kan i ko tere bɔtɔ,

ka o ta kisiri ko gbɛya i ko tasumayeelen.

2Ni o kɛra, siyaw bɛɛ bɛna i ta terenninya lɔn,

masaw bɛɛ bɛna i ta bonya ye.

O bɛna tɔgɔkura la i ra,

Matigi Ala yɛrɛ da le bɛna o tɔgɔ fɔ.

3I bɛna kɛ i ko masafugula nɔɔrɔman Matigi Ala boro kɔnɔ,

ka kɛ i ko masacɛw ta jalamugu, i ta Ala borotɛgɛ kɔnɔ.

4Mɔgɔ tɛna a fɔ i ma tuun ko: «Jamana blanin,»

mɔgɔ tɛna i ta jamana wele tuun ko: «Jamana lakolonba!»

O bɛna i wele le ko: «Ala diyanya jamana,»

ka i ta jamana wele ko «Furumuso,»

sabu i ko bɛna diya Matigi Ala ye,

a bɛna i ta jamana ta k’a kɛ a yɛrɛ ta ye.

5Kanbelen bɛ sunguru furu cogo min na,

i ta denw bɛna i ta jamana ta o cogo le ra;

kɔɲɔmuso bɛ kɔɲɔcɛ ninsɔndiya cogo min na,

i bɛna i ta Ala ninsɔndiya o cogo le ra.

6Zeruzalɛmu, ne ka dugu kɔrɔsibagaw bla i ta dugu kogow kunna;

su fara tere kan, olugu man kan ka je.

Aw minw bɛ Matigi Ala tɔgɔ wele,

aw kana aw yɛrɛ ɲasuma,

7aw kana a to ale fana ye ɲasuma,

ni a ma Zeruzalɛmu lɔ kokura,

k’a to mɔgɔw y’a bonya dunuɲa fan bɛɛ ra.

8Matigi Ala k’a kininboro kɔrɔta,

a k’a boro barakaman kɔrɔta ka kari,

ko: «Ne tɛna i ta siman di i juguw ma tuun

k’a kɛ o ta domuni ye;

i sɛgɛra ka rɛzɛn min sɔrɔ,

jamana wɛrɛ mɔgɔw tɛna o ji min tuun.

9Nka minw bɛ siman sɛnɛ k’a tigɛ,

olugu yɛrɛ le bɛna a domu, ka Matigi Ala tando;

minw bɛ rɛzɛn sɛnɛ, k’a denw bɔ,

olugu le bɛna a ji min ne ta yɔrɔ saninman kɔnɔ.»

10Aw ye tɛmɛ, aw ye tɛmɛ dondaw fɛ!

Aw ye sira labɛn ne ta mɔgɔw ye!

Aw ye sira bɔ! Aw y’a bɔ!

Aw ye kabakuruw bɔ sira ra!

Aw ye tagamasiyɛn dɔ kɔrɔta siyaw ye!

11Matigi Ala bɛ a kan lase fɔ dunuɲa dan na, ko:

«Aw y’a fɔ Siyɔn dugumɔgɔw ye ko:

‹I kisibaga natɔ flɛ nin ye;

a bɛ nana ni a ta sara ye a boro,

a bɛ nana ni a ta baara tɔnɔ62.11 Aw ye Ezayi 40.10 flɛ. ye a ɲa fɛ.› »

12O bɛna o mɔgɔw wele ko: «Mɔgɔ saninmanw,

Matigi Ala ta mɔgɔ ɲanawolomaninw.»

Ele Zeruzalɛmu kɔni, o bɛna ele tɔgɔ la ko: «Dugu min ma ka di,

dugu min lakolon ma to!»

63

Ala bɛna a ta mɔgɔw dimibɔ

1Nin ye jɔntigi le bɔtɔ ye Edɔmu?

Jɔn le bɛ bɔra Bɔsira ni derege wulenman ye a kan na?

Jɔntigi le ka nin fani dawulamanw don,

ka to ka tagama ka na ni a baraka bɛɛ ye?

«Ne Matigi Ala lo, ne min bɛ kuma ka kaɲa ni terenninya ye,

se bɛ ne min ye ka aw kisi!»

2«Mun le ka i ta faniw wulen,

ka i ta deregew kɛ i ko rɛzɛnforogibagaw ta?»

3«Ne kelen le ka rɛzɛn forogi dinga kɔnɔ;

jamana si ta mɔgɔ tun tɛ ni ne ye.

Ne dimininba le ka siyaw dɔndɔn,

ne jusu gbanninba le ka o cɔngɔ;

o jori seriserira ne ta faniw kan,

ka ne ta deregew maraga.

4Sabu ne tun ka ne ta mɔgɔw ta dimibɔlon latigɛ ne jusukun na;

ne bɛ ne ta mɔgɔw kunmabɔ san min na, o le sera.

5Ne ka flɛri kɛ, nka ne ma dɛmɛbaga ye;

ne kabakoyara ko mɔgɔ si ma sɔrɔ min bɛ fara ne kan.

O ra, ne yɛrɛ boro baraka ka ne dɛmɛ,

ne ta jusugban farara ne kan.

6Ne dimininba ka siyaw dɔndɔn;

ne jusu gbanninba ka o lamin fɔ ka o ɲanamini,

ka o jori woyo dugu ma.»

Ala bɛ koɲuman kɛ a ta mɔgɔw ye

7Ne b’a fɛ ka Matigi Ala ta ɲumanyaba lakari,

k’a Matigi Ala ta bonya lakari;

Matigi Ala ka ko minw bɛɛ kɛ an ye,

ani Matigi Ala ka kodimanba minw kɛ Izirayɛli ta mɔgɔw ye,

a ka o kɛ ka kaɲa ni a ta hina le ye,

ani a ta ɲumanyaba.

8A tun k’a fɔ ko: «Sigiya t’a ra, ne ta mɔgɔw lo,

ne ta denw lo, o tɛna ne janfa.»

O kosɔn a kɛra o kisibaga ye.

9O ta degu wagatiw bɛɛ ra, degu tun bɛ ale yɛrɛ kan.

A ta mɛlɛkɛ min b’a kɔrɔ ale ka o kisi;

ale yɛrɛ ka o kunmabɔ a ta kanuya ni a ta maɲuman kosɔn;

a ka o ta, ka lɔ ni o kunko ye wagatiw bɛɛ.

10Olugu le tun murutira,

ka Ala Nin Saninman ɲanasisi;

o kosɔn Ala yɛlɛmana ka kɛ o jugu ye,

ale yɛrɛ ka o kɛrɛ.

11O ra, o hakiri jigira wagati tɛmɛninw na,

wagati min Musa tun bɛ ni a ta mɔgɔw ye.

O ko: «Ala min ka a ta mɔgɔw labɔ kɔgɔji kɔnɔ,

ka sagagbɛnbaga ni a ta sagaw labɔ, ale bɛ min sa?

Ala min tun k’a ta Nin Saninman lajigi o cɛ ra,

ale bɛ min sa?

12Ala tun tora Musa kɛrɛ fɛ

k’a dɛmɛ ni a boro nɔɔrɔman ye;

a ka kɔgɔji cɛtigɛ o ɲa fɛ,

ka bonya la a tɔgɔ kan, bonya min tɛ ban.

13A ka o latɛmɛ jiba cɛ ma,

i ko so boritɔ kongokolon kɔnɔ, hali o ma talon.

14Matigi Ala Nin tagara ni o ye o ɲasumayɔrɔ ra,

i ko bɛganw jigitɔ kɛnɛgbɛ ra.»

I blara i ta mɔgɔw ɲa o cogo le ra,

ka nɔɔrɔba la i yɛrɛ tɔgɔ kan.

Ala ta mɔgɔw ta Aladaari

15Matigi Ala, ka i to sankolo ra, i ɲa majigi ka an flɛ;

ka i to i ta yɔrɔ saninman nɔɔrɔman kɔnɔ, an flɛ.

I ta kanuyagbɛlɛn, ani i ta baraka bɛ min sa?

I ta makari ni i ta hina kɔni, olugu mabɔra anw na le pewu.

16O bɛɛ n’a ta, ele le ye an Fa ye;

Iburahima ma an lɔn,

Izirayɛli hakiri tɛ an na.

Ele Matigi Ala, ele le ye an Fa ye;

kabini fɔlɔfɔlɔ, an bɛ ele le wele ko an Kunmabɔbaga.

17E, Matigi Ala, mun kosɔn i b’a to an ye mabɔ i ra ka taga an kun fɛ?

Mun kosɔn i bɛ an jusukun gbɛlɛya ka i ɲasiran bɔ an na?

Sabari, i ye sekɔ ka na, i ta jɔnw kosɔn,

i ta jamana mɔgɔw kosɔn.

18I ta mɔgɔ saninmanw kɔni, jamana tora olugu boro wagati dɔɔnin dɔrɔn;

o kɔ, an juguw nana i ta yɔrɔ saninman dɔndɔn.

19Kabini wagatijan an kɛra i ko ele tɛ mɔgɔ minw kuntigi ye tuun;

an bɛ i n’a fɔ i tɔgɔ tɛ mɔgɔ minw kan tuun.

E, ni i tun bɛ sɔn ka sankolo faran ka jigi,

fɔ k’a to kuruw ye yɛrɛyɛrɛ i ɲa kɔrɔ!

64

1Tasuma bɛ yirijalanw jɛni cogo min na,

ani tasuma bɛ ji wuri cogo min na,

i bɛna i tɔgɔ yira i juguw ra o cogo le ra,

k’a to siyaw ye siran i ɲa fɔ ka yɛrɛyɛrɛ.

2Wagati min i ka siranyakobaw kɛ ka bara an na,

i jigira minkɛ, kuruw yɛrɛyɛrɛra i ɲa kɔrɔ.

3Kabini fɔlɔfɔlɔ, nin ko ma fɔ mɔgɔ si ye ban,

mɔgɔ si toro m’a mɛn ka ye;

mɔgɔ si ɲa ma la Ala dɔ kan ka ye,

min bɛ kobaw kɛ a makɔnɔbagaw ye, ni ele kelen tɛ.

4Minw tun bɛ terenninya sira tagama ni ninsɔndiya ye, i tun bɛ olugu kunbɛn,

ani minw tun bɛ o hakiri to i ra ka i ta sira tagama.

I jusu bɔra an kɔrɔ, sabu an ka jurumun kɛ;

nka ni an ka sirakɔrɔ ta, o le bɛna an kisi.

5An bɛɛ kɛra i ko fɛn saninyabariw;

hali an ta kɛwale terenninw, o bɛɛ bɛ i ko faninɔgɔw.

An bɛɛ kɛra i ko flaburu faganinw,

an ta terenbariyakow bɛna an cɛ ka taga ni an ye i ko fɔɲɔ.

6Mɔgɔ si tɛ i tɔgɔ welera tuun,

mɔgɔ si tɛ wuri ka jija ka tugu i kɔ;

sabu i ka i ɲada dogo an na,

i ka an baraka ban an ta terenbariyaw kosɔn.

7O bɛɛ n’a ta, Matigi Ala, ele le ye an Fa ye;

anw le ye bɔgɔ ye, ele ye an danbaga ye.

An bɛɛ ye i boro ta baara nɔ le ye.

8E, Matigi Ala, i kana i jusu gban an kɔrɔ k’a dama tɛmɛ,

i kana an ta terenbariyaw to i hakiri ra tuma bɛɛ;

a flɛ, anw bɛɛ lajɛnnin ye i ta mɔgɔw le ye.

9I ta dugu saninmanw bɛɛ kɛra kongokolonw ye;

Siyɔn dugu kɛra kongokolon ye,

Zeruzalɛmu kɛra yɔrɔ lakolon ye.

10An ta Ala batosoba saninman cɛɲumanba, an bɛmaw tun bɛ i bato yɔrɔ min na,

o yɔrɔ tora tasuma ra;

yɔrɔ o yɔrɔ ko tun ka gbɛlɛn an ma,

o bɛɛ kɛra tomo ye.

11E, Matigi Ala, ayiwa, nin bɛɛ kɔ i tɛna foyi kɛ an ye wa?

I belen bɛna je ka an to ɲani na fɔ ka taga a tɛmɛ a dan kan wa?

65

Alakanminabariw ta kiti

1Matigi Ala ko:

«Ne tun b’a fɛ ka nin mɔgɔw jaabi, nka mɔgɔ si ma ne ɲininka;

ne tun b’a fɛ ka ne yɛrɛ yira o ra, nka mɔgɔ si ma ne ta jɛnɲɔgɔnya ɲini.

Siya min tɛ ne tɔgɔ wele,

ne ko o ma ko: ‹Ne flɛ, ne flɛ nin ye yan!›

2Ne ka ne boro lɔ tere kururu bɛɛ siya murutinin dɔ le ye.

Sira minw man ɲi, o bɛ tagama o le kan;

o bɛ tagama ka kaɲa ni o yɛrɛ ta miiriyaw le ye.

3Siya dɔ lo, min b’a lawuri a kama ka ne jusu gban tuma bɛɛ;

o bɛ sarakaw bɔ yirituw kɔnɔ,

ka wusunan sarakaw* bɔ kabakuruw kan.

4O bɛ taga sigi kaburulo ra,

o bɛ si kuruwow kɔnɔ,

o bɛ lɛsogo domu;

domuni haramuninw le ka o ta minanw fa.

5O b’a fɔ mɔgɔw ma ko: ‹Aw ye bɔ yi,

aw kana gbara anw na, sabu an saninyanin lo ka tɛmɛ aw kan!›

«Ayiwa, nin kow bɛ i ko sisi le bɛ donna ne nun na,

i ko tasuma min bɛ jɛni wagati bɛɛ.

6A flɛ, aw ta kow bɛɛ sɛbɛnin lo ne ɲa kɔrɔ;

o ra, ne tɛna je tuun; ne bɛna aw sara le.

Can lo, ne bɛna o ta kɛwalew sara o ye ka se fɔ a dan ma.

7O ta terenbariyaw, ani o bɛmaw ta terenbariyaw bɛɛ;

Matigi Ala ko ten.

Sabu o ka wusunan sarakaw bɔ kuruw kan,

o ka ne mafiyɛnya kongoriw kan.

Ne bɛna o sara ka se fɔ a dan ma,

ka o ta kɛwalekɔrɔw bɛɛ sara.»

Alakanminabagaw ta baraji

8Matigi Ala ko:

«Ni mɔgɔ ka rɛzɛnmɔ sɔrɔ rɛzɛnsun na, ji bɛ min na,

a b’a fɔ ko: ‹Aw kana a cɛn, sabu baraka b’a ra!›

Ne fana bɛna a kɛ ten le ne ta jɔnw kosɔn;

ne tɛna olugu ni tɔw bɛɛ halaki ɲɔgɔn fɛ.

9Ne bɛna duruja dɔw di Yakuba ma,

ne bɛna denw di Zuda ma, minw bɛna kɛ ne ta kuruw tigiw ye;

o yɔrɔw bɛna kɛ ne ta mɔgɔ ɲanawolomaninw ta ye,

ne ta jɔnw bɛna sigi o yɔrɔw ra.

10Sarɔn mara bɛna kɛ bɛgan misɛnw ta domunikɛyɔrɔ ye,

Akɔri dingakɔnɔyɔrɔ bɛna kɛ misiw ta layɔrɔ ye;

ne ta mɔgɔ minw bɛ jija ka ne ta jɛnɲɔgɔnya ɲini, olugu le bɛna o yɔrɔw sɔrɔ.

11«Nka aw minw banna Matigi Ala ra,

ka ɲina ne ta kuru saninman kɔ,

aw minw bɛ tabali labɛn ka sarakaw bɔ Gadi ta jo65.11 O tun b’a miiri ko Gadi ta jo bɛ mɔgɔ kunnadiya, Mɛni ta jo bɛ mɔgɔ ta dunuɲalatigɛ sabati. ye,

ka rɛzɛnji sarakaw* bɔ Mɛni ta jo ye,

12ayiwa, ne bɛna aw labla kɛrɛkɛmuru ye,

aw bɛɛ bɛna aw kinbiri gban, k’a to o ye aw kannatigɛ;

sabu ne ka aw wele, nka aw ma ne jaabi,

ne kumana aw fɛ, nka aw ma ne lamɛn.

Aw ka kojugu kɛ ne ɲa kɔrɔ;

ko minw tɛ bɛn ne ma, o le diyara aw ye.»

13O kosɔn Dunuɲatigi Ala ko:

«A flɛ, ne ta jɔnw bɛna domuni kɛ,

nka kɔngɔ bɛna aw sɔrɔ.

A flɛ, ne ta jɔnw bɛna ji min,

nka minlɔgɔ bɛna aw sɔrɔ.

A flɛ, ne ta jɔnw bɛna ninsɔndiya,

nka aw bɛna maroya.

14A flɛ, ne ta jɔnw jusu diyaninba bɛna dɔnkiri la,

nka aw jusu tɔɔrɔnin bɛna kule,

aw jusu kasinin bɛna to ka maɲumankokanw fɔ.

15Ne ta mɔgɔw bɛna aw tɔgɔ ta k’a kɛ mɔgɔdangakan le ye;

o bɛna a fɔ ko: ‹Dunuɲatigi Ala ye i faga i n’a fɔ mɔgɔtisina!›

Nka ne ta jɔnw kɔni, tɔgɔ wɛrɛ le bɛna di olugu ma.

16Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka dugawu kɛ mɔgɔ dɔ ye jamana kɔnɔ,

o tigi bɛna o dugawu kɛ Ala kankelentigi tɔgɔ le ra.

Ni mɔgɔ min b’a fɛ ka kari jamana kɔnɔ,

o tigi bɛna kari Ala kankelentigi tɔgɔ le ra;

sabu tɔɔrɔ minw tɛmɛna, o bɛna ɲina olugu kɔ,

o kow bɛna tunu ka bɔ ne ɲa kɔrɔ.»

Sankolokura ni dugukolokura

17«A flɛ, ne bɛna sankolokura dan,

ani dugukolokura;

mɔgɔw hakiri tɛna to fɛn tɛmɛninw na tuun,

o fɛnw tɛna kɛ mɔgɔw ta miiriya ra tuun.

18Aw ka kan ka ninsɔndiya, ani ka ɲagari tuma bɛɛ le,

ne ta baara kosɔn, ne bɛna baara min kɛ;

sabu ne bɛna Zeruzalɛmu lɔ kokura ɲagari kama,

k’a dugumɔgɔw sigi ninsɔndiya kama.

19Ne yɛrɛ bɛna ɲagari Zeruzalɛmu kosɔn,

ka ninsɔndiya ne ta mɔgɔw kosɔn;

kasikan tɛna mɛn yi tuun,

kulekan tɛna mɛn yi tuun.

20Denɲɛnin tɛna kɛ yi, min bɛ tere dama dama dɔrɔn kɛ, ka sa;

cɛkɔrɔba tɛna kɛ yi, ni min tɛ kɔrɔ k’a si bɛɛ dafa.

Ni mɔgɔ min ka sa k’a si to san kɛmɛ, o bɛna a fɔ ko o tigi denmisɛnman le sara;

ni mɔgɔ65.20 Mɔgɔ: A sɛbɛra kitabu dɔw ra ko: jurumunkɛbaga. min sara k’a sɔrɔ a si ma san kɛmɛ sɔrɔ, o tigi bɛ jate i ko mɔgɔ danganin.

21«O bɛna bonw lɔ ka don o kɔnɔ,

ka rɛzɛnforow sɛnɛ ka o rɛzɛnmɔw domu.

22O tɛna bon lɔ tuun janko mɔgɔ wɛrɛ ye don a kɔnɔ,

o tɛna rɛzɛnforow sɛnɛ tuun k’a to mɔgɔ wɛrɛ ye o rɛzɛnmɔw domu.

Ne ta mɔgɔw sandaw bɛna kɛ i ko yirisun sandaw;

ne ta mɔgɔ ɲanawolomaninw bɛna o ta baara tɔnɔ diyabɔ.

23O tɛna sɛgɛ gbansan tuun,

o tɛna o ta denw woro tuun k’a to balahukow ye ben o kan;

sabu o bɛna kɛ Matigi Ala ta dugawudenw le ye,

o ni o ta durujaw bɛɛ.

24«O tuma ra, sani o ye ne daari,

o y’a sɔrɔ ne ka o jaabi ka ban;

sani o ye ban kuma ra,

o y’a sɔrɔ ne ka o lamɛn ka ban.

25Wara ni sagadennin bɛna domuni kɛ ɲɔgɔn fɛ,

jara ni misi bɛɛ bɛna bin le ɲimi;

sa kɔni, ale ta baro bɛna kɛ buguri le ye.

Kojugu si tɛna kɛ, cɛnri si tɛna kɛ ne ta kuru saninman yɔrɔ si kan;»

Matigi Ala ko ten.

66

Ala ta mɔgɔw kɛra kanminabariw ye

1Matigi Ala ko:

«Sankolo ye ne ta masasiginan ye,

dugukolo ye ne senblayɔrɔ ye;

aw bɛ se ka bon juman le lɔ ne ye tuun?

Ne ta laganfiyayɔrɔ bɛ se ka sɔrɔ yɔrɔ juman tuun66.1 Nin kumaw bɛ sɔrɔ Kɛwalew 7.49.?

2Ne yɛrɛ boro le ka o fɛnw bɛɛ kɛ,

ne le baraka ra, fɛnw bɛɛ danna;

Matigi Ala ko ten.

Ɲanibagatɔ jusu kasinin,

ne ta kuma ɲasiran bɛ min na,

ne bɛ o le jate.

3«Aw ra, min bɛ misi kɛ saraka ye,

o tigi kelen le fana bɛ mɔgɔ faga.

Min bɛ saga kɛ saraka ye,

o tigi kelen le fana bɛ wuru kun ci.

Min bɛ siman saraka* bɔ,

o tigi kelen le fana bɛ lɛ kɛ saraka ye.

Min bɛ wusunan saraka* bɔ,

o tigi kelen le fana bɛ jow sɔn.

Nin mɔgɔw bɛɛ tugura o yɛrɛ ta sira le nɔ fɛ;

o ta kɛwale haramuninw le ka di o ye.

4O kosɔn ne fana bɛna sɛgɛ caman la o kan;

o bɛ siran ko min ɲa cɔ, ne bɛna o le kɛ o ra.

Sabu ne ka o wele, nka mɔgɔ si ma ne jaabi,

ne kumana, nka o ma ne lamɛn.

O ka kojugu kɛ ne ɲa kɔrɔ;

ko minw man di ne ye, o ka o le kɛ.»

Ala bɛna a ta mɔgɔw dimibɔ

5Aw ye Matigi Ala ta kuma lamɛn,

a ta kuma ɲasiran bɛ aw minw na.

Aw yɛrɛ balema minw bɛ aw kɔninya,

minw banna aw ra ne tɔgɔ kosɔn,

olugu b’a fɔ aw ma ko: «Matigi Ala ye a ta nɔɔrɔ yira,

janko an ye aw ɲagaritɔ ye!»

Nka olugu yɛrɛ le bɛna maroya.

6Wɔyɔkanba dɔ bɛ bɔra dugu kɔnɔ,

mankan dɔ bɛ bɔra Alabatoso kɔnɔ;

Matigi Ala kan lo,

a bɛ a juguw ta kojuguw sara le dira o ma.

7E, sani muso kɔnɔ ye a dimi,

a jigira!

Sani dimi ye damina,

a ka dencɛ woro!

8Jɔn le ka nin kuma ɲɔgɔn mɛn ka ye?

Jɔn le derira ka nin ko ɲɔgɔn ye?

Yala jamana kuturu bɛ se ka woro tere kelen kɔnɔ wa?

Siya kuturu bɛ se ka woro yɔrɔnin kelen na wa?

Siyɔn dugu ta dimi kɔni daminana yɔrɔ min na dɔrɔn,

a k’a ta denw woro.

9«Ne min bɛ den se a worowagati ma,

yala ne le bɛna a bari ko a kana woro wa?

Matigi Ala ko ten.

Ne min sababu ra den bɛ woro,

yala ne bɛna woro bari wa?

Aw ta Ala ko ten.»

10Aw ye ninsɔndiya ni Zeruzalɛmu ye, ka ɲagari a kosɔn,

aw minw bɛɛ b’a kanu!

Aw ye ninsɔndiya ka ɲagari,

aw minw bɛɛ tun bɛ kasira Zeruzalɛmu kosɔn!

11Sabu a bɛna sin di aw ma fɔ ka aw wasa, a ta jususaarosin;

aw bɛna o min kosɛbɛ fɔ k’a diyabɔ, o sinji barakaman.

12Sabu Matigi Ala ko:

«Ne bɛna hɛra jigi o kan i ko baji,

ka siyaw ta naforow di o ma caman, i ko kɔ fanin ji ra.

Ni o kɛra, o bɛna aw ta, ka sin di aw ma,

ka aw sigi o sen kan ka aw mɔmɔ.

13Den bamuso bɛ den jusu saaro cogo min na,

ne fana bɛna aw jusu saaro ten le;

ne bɛna aw jusu saaro Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ.

14Ni aw nana o ye tuma min na, aw jusu bɛna diya;

aw farikolo bɛna kɛnɛya i ko binkɛnɛ.

Matigi Ala bɛna a ta sebagaya yira a ta jɔnw na,

nka a bɛna a ta fariya le yira a juguw ra.»

15Matigi Ala natɔ flɛ tasuma cɛ ma,

a ta sowotorow ka teri i ko folonkonto;

a bɛna a juguw sara ni a ta dimi farimanba ye,

ka o ta kojuguw hakɛ bɔ o ra ni tasumamana ye.

16Matigi Ala bɛ a ta kiti ben mɔgɔw kan ni tasuma le ye,

a bɛ adamadenw bɛɛ ta kiti tigɛ ni a ta kɛrɛkɛmuru le ye;

Matigi Ala bɛna mɔgɔ minw faga, o bɛna caya dɛ!

17O mɔgɔ minw b’a fɔ ko o bɛ o yɛrɛ saninya, ka o yɛrɛ labɛn,

ka taga don yirituw kɔnɔ ka sɔnni kɛ.

O bɛ tugutugu ɲɔgɔn kɔ, ka mɔgɔ kelen to o cɛ ma.

O bɛ lɛsogo domu, ani fɛn haramuninw, ani ɲinanw;

o mɔgɔw bɛɛ bɛna halaki.

Matigi Ala ko ten.

18Matigi Ala ko: «Ne ka o ta kɛwalew, ani o ta miiriyaw lɔn. Ne bɛna siyaw bɛɛ lajɛn, ani kanw bɛɛ ta mɔgɔw. O bɛɛ bɛna na, ka na ne ta nɔɔrɔ ye. 19Ne bɛna tagamasiyɛn dɔ yira o ra. O ta mɔgɔ minw bɛna kisi ne ta kiti tɔɔrɔ ma, ne bɛna olugu dɔw ci ka taga Tarisisi, ani Puli ni Ludi, yɔrɔ min mɔgɔw bɛ se kalanbon na kosɛbɛ; ne bɛna dɔw ci fana ka taga Tubali, ani Yavan, ani ka taga fɔ yɔrɔjan, kɔgɔji kɔfɛjamanaw ra, o mɔgɔ minw ma ne ko mɛn ka ye, o fana ma deri ka ne ta nɔɔrɔ ye. O bɛna taga ne ta bonya ko lakari o siyaw ye. 20O bɛna aw balemaw bɛɛ mina ka bɔ siyaw bɛɛ cɛ ra, ka na ni o ye Matigi Ala fɛ, i ko saraka. O bɛna dɔw sigi sow kan, ka dɔw ta ni sowotorow ye, ka dɔw ta jɔw kɔnɔ, ka dɔw layɛlɛn sofaliw, ani ɲɔgɔmɛw kan, ka na ni o ye ne ta kuru saninman kan Zeruzalɛmu; a bɛna kɛ i n’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw tun bɛ deri ka na ni siman sarakaw* ye Matigi Ala ta batoso kɔnɔ minan saninman kɔnɔ cogo min na. Matigi Ala ko ten. 21Ne bɛna o mɔgɔ dɔw ta fana, ka olugu kɛ sarakalasebagaw ye, ani Levi* ta mɔgɔw. Matigi Ala ko ten.»

22«Ayiwa, ne bɛna sankolokura ni dugukolokura min dan,

olugu bɛna to ne ɲa kɔrɔ cogo min na,

aw ta durujaw, ani aw tɔgɔ fana bɛna to ne ɲa kɔrɔ o cogo le ra.

Matigi Ala ko ten.

23«Karokura o karokura,

Nɛnɛkirilon* o Nɛnɛkirilon,

adamaden bɛɛ bɛna na a kinbiri gban ne ɲa kɔrɔ.

24Mɔgɔw bɔtɔ dugu kɔnɔ, o bɛna suw ye,

mɔgɔ minw tun murutira ne ma, olugu suw.

Tumu minw bɛna o suw domu, o tumuw tɛna faga ka ye;

tasuma min bɛna o jɛni, o tasuma tɛna faga ka ye.

Mɔgɔw bɛɛ bɛna ɲigi o ra.»