Pɔli ka lɛtɛrɛ fɔlɔ min ci

TESALONIKIKAW

ma

Kitabu faamucogo

Yesu ta ciraden Pɔli ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ k’a to Korɛnti dugu kɔnɔ. Nin lɛtɛrɛ le kɛra Pɔli ta lɛtɛrɛw bɛɛ ra flanan ye; Galasikaw ta kitabu kɛra fɔlɔ ye. Tesaloniki tun ye Masedoni mara duguba le ye.

Pɔli ta tagama flanan na, a ka Kibaro Diman* fɔ Tesaloniki minkɛ, mɔgɔ dɔw tun sɔnna Ala ta kuma ma o dugu kɔnɔ. Nka Yahudiya dɔw nana mankan wuri minkɛ, Pɔli bɔra dugu kɔnɔ (Kɛwalew 17.5-10). A bɔra o le ra Tesaloniki ka taga Bere, ka bɔ Bere ka taga Atɛni. A tora Atɛni k’a jɛnɲɔgɔn Timote ci ka taga Tesaloniki ka taga lanabagaw flɛ. Ale yɛrɛ tagara Korɛnti (3.1-3). Timote sekɔra ka na Pɔli sɔrɔ Korɛnti; a ka Tesaloniki lanabagaw ta kibaroya minw di a ma, o kumaw ka Pɔli ninsɔndiya; nka tɔɔrɔ minw ka Tesalonikikaw ta lanaya sumaya, a ka o fana fɔ Pɔli ye. O kosɔn Pɔli tora Korɛnti ka nin lɛtɛrɛ sɛbɛ k’a ci Tesalonikikaw ma, janko ka o ja gbɛlɛya; a ka o ta ɲininkariw fana jaabi.

Pɔli tun t’a fɛ tɔɔrɔ, walama fɛn wɛrɛ ye Tesalonikikaw ta lanaya cɛn. O kosɔn a ka o ta ɲininkariw jaabi. Tesalonikika dɔw tun b’a miiri ko Yesu Kirisita natuma sera ka ban; ko ni a nana, ko lanabaga minw sara ka ban, olugu tɛna taga ni Yesu ye. Pɔli ka olugu jaabi ko ni Yesu nana, lanabaga minw sara, ani minw ɲanaman lo, o bɛɛ bɛna taga ni Yesu ye (4.16; 5.10).

O ra, a bɛ lanabagaw ja gbɛlɛya, ko o ka kan ka tɔɔrɔ sɔnmina, ka timinadiya ka baara kɛ, sani Yesu ye na (5.14,16).

Kitabu kɔnɔkow

Pɔli bɛ Ala fo Tesalonikikaw ta lanaya kosɔn (1–3)

Lanabaga ka kan ka tagama ka kaɲa ni Ala sago ye (4.1-12)

Matigi Yesu nacogo (4.13–5.11)

Lanabagaw ta baara (5.12-22)

Ladirikanw, ani forikanw (5.23-28)

1

Pɔli ni a baarakɛɲɔgɔnw ta fori

(Filipikaw 1.3-6; Kɔlɔsikaw 1.3-8)

1Ne Pɔli ni Silasi ni Timote, anw bɛ nin sɛbɛ ci Tesaloniki lanabagaw ta jɛnkuru ma, minw bɛ an Fa Ala ni an Matigi Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra; Ala ye nɛɛma aw ye, ka hɛra kɛ aw ye. 2An bɛ baraka la Ala ye tuma bɛɛ aw bɛɛ kosɔn, ka an hakiri to aw ra an ta Aladaariw ra.

Tesalonikikaw ta lanaya ko diyara Pɔli ye

3Aw ka kɛwale minw kɛ ka kaɲa ni aw ta lanaya ye, ani aw ka baara min kɛ aw ta kanuya kosɔn, ani aw ka aw jigi sigi an Matigi Yesu Kirisita kan ni baraka min ye, an hakiri bɛ o ra tuma bɛɛ an Fa Ala ɲa kɔrɔ. 4An balemaw, aw minw ye Ala ta mɔgɔ kanuninw ye, an k’a lɔn ko Ala ka aw ɲanawoloma ka aw kɛ a ta ye. 5Sabu an ka Kibaro Diman* min fɔ aw ye, o waajuri tun ma dan darakuma dama ma, nka Nin Saninman* ta baraka tun bɛ a kan, k’a yira ko sigiya si tɛ a ra. An tun bɛ tagama cogo min na aw cɛ ra aw yɛrɛ ta nafa kosɔn, aw ka o lɔn fana. 6Aw kɔni kɛra an ladegibagaw ye, ani Matigi yɛrɛ ladegibagaw; sabu aw ka tɔɔrɔ caman le sɔnmina ka sɔn Ala ta kuma ma, fɔ ka ɲagari Nin Saninman baraka ra.

7O ra, Masedoni mara, ani Akayi mara lanabagaw bɛɛ bɛ aw ta tagamacogoɲuman le flɛ ka o ladegi. 8Matigi ta kuma bɔra aw fɛ yi ka taga se fɔ Masedoni, ani Akayi; o dɔrɔn tɛ, nka aw yɛrɛ ta lanaya, Ala ra, o ko sera yɔrɔ bɛɛ. An yɛrɛ tɛ an yɛrɛ sɛgɛ ko an bɛ aw ko fɔ mɔgɔ ye tuun. 9Hali an sera aw fɛ cogo min na, mɔgɔw bɛ o bɛɛ lakari, ani aw yɛlɛmana ka sɔn Ala ma cogo min na, ka aw ta batofɛnkɔrɔw to yi ka sɔn ka Ala ɲanaman bato, min ye Ala ye can ra. 10Den min bɔra Ala ra*, Yesu, Ala ka min lakunu ka bɔ saya ra, aw bɛ o makɔnɔna ka bɔ sankolo ra; ale le bɛ an kisi ka bɔ Ala ta kiti dimi kɔrɔ.

2

Pɔli ka baara min kɛ Tesaloniki

(Kɛwalew 20.18-21,31-35; Korɛntikaw flanan 6.3-10; 12.12-15)

1Ne balemaw, aw yɛrɛ k’a lɔn ko an ta tagako aw fɛ, o ma kɛ gbansan ye. 2Aw k’a lɔn ko mɔgɔw ka an tɔɔrɔ, ka an minako juguya Filipi dugu kɔnɔ, nka o bɛɛ n’a ta, an belen ka an jigi la an ta Ala kan, ka taga Ala ta Kibaro Diman* fɔ aw ye; o kɛra gbɛlɛya caman le kɔnɔ. 3An ma an ta waajuri kɛ janko ka mɔgɔw lafiri, an m’a kɛ ni miirijugu ye, walama nanbara. 4Nka Ala ka an sɛgɛsɛgɛ, k’a jigi la an kan, ka Kibaro Diman karifa an ma cogo min na, an fana b’a fɔ ten le; an tɛ kuma ka an yɛrɛ ko diya mɔgɔw ye, nka an bɛ an yɛrɛ ko diya Ala le ye, ale min bɛ mɔgɔw jusukunnakow bɛɛ sɛgɛsɛgɛ.

5Ayiwa, aw yɛrɛ k’a lɔn ko an ma mɔgɔ nɛgɛ ni an darakan ye fiyewu; an fana ma an ta waajuri kɛ nafa kosɔn; Ala yɛrɛ ye an seere ye. 6An m’a kɛ janko mɔgɔw ye an bonya; an ma bonya ɲini aw fɛ, walama mɔgɔ wɛrɛw fɛ. 7K’a sɔrɔ an tun bɛ se ka an ta fanga sigi aw kan, ko anw ye Kirisita* ta ciradenw* le ye. Nka an ma o kɛ; an ka baara kɛ aw cɛ ra ni sabari le ye, ka aw mina i ko bamuso bɛ a janto a denw na cogo min na. 8Aw ta kanuya bonya kosɔn an jusu ra, an tun t’a fɛ ka Ala ta Kibaro Diman dɔrɔn lase aw ma, nka an tun labɛnnin lo ka hali an yɛrɛ nin di aw kosɔn, sabu aw ko tun ka gbɛlɛn an ma kosɛbɛ.

9Ne balemaw, aw hakiri bɛ an ta baara ni an ta sɛgɛ ra: Ka an to Ala ta Kibaro Diman waajuri ra, an ka baara kɛ su ni tere ka an yɛrɛ baro, janko an kana kɛ doni ye mɔgɔ si kan.

10Aw ye an seerew ye, Ala fana ye an seere ye, ko ka an to aw lanabagaw cɛ ra yi, an tagamacogo tun saninyanin lo, a tun terennin lo, jarakiyɔrɔ tun tɛ an na fana. 11Aw k’a lɔn fana ko an ka aw bɛɛ kelen kelen mina i ko facɛ bɛ a denw mina cogo min na. 12An ka aw ladi, ka aw jusu saaro, k’a fɔ aw ye k’a gbɛlɛya ko aw ye aw tagamacogo kaɲa ni Ala sago ye; ale le ka aw wele janko aw ye don a ta Masaya* ni a ta nɔɔrɔ na.

13An bɛ baraka la Ala ye fana tuma bɛɛ, sabu an ka Ala ta Kuma min fɔ aw ye, aw ma o mina i ko mɔgɔw ta kuma, nka a bɛ cogo min na, aw k’a mina ten, k’a lɔn ko Ala ta Kuma lo, ko o le bɛ se ka baraka don aw lanabagaw ra.

14An balemaw, Ala ta lanabagaw ta jɛnkuru minw bɛ Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, Zude mara ra, aw ka olugu ta tagamacogo le ladegi; sabu Yahudiyaw ka olugu tɔɔrɔ cogo min na, aw fana ta mɔgɔw ka aw tɔɔrɔ o cogo le ra. 15O Yahudiyaw le ka Matigi Yesu faga, ani ciraw; o ka anw yɛrɛ fana tɔɔrɔ. O ta kokɛtaw man di Ala ye; o ka mɔgɔ bɛɛ kɛ o yɛrɛ juguw ye. 16O bɛ cogo ɲini ka an bari ka kisiri ko waajuri kɛ siya wɛrɛ mɔgɔw* ye; o cogo ra o bɛ to ka dɔ fara o ta jurumunw hakɛya kan, k’a caya. Nka a laban, Ala ta dimi sera o ma.

Pɔli b’a fɛ ka Tesalonikikaw ye

(Kɛwalew 17.14-16)

17An balemaw, an kɔni bɔra aw fɛ yi ka wagati dama min kɛ ni an ma ɲɔgɔn ye, o ka aw ɲanafin bla an na kosɛbɛ. Nka hali ni an ɲa tun tɛ ɲɔgɔn na, an ta miiriya tun bɛ aw kan. 18O kosɔn, an tun b’a fɛ ka taga bɔ aw fɛ yi; ne Pɔli kɔni, ne tun k’a latigɛ siɲagako caman, nka Setana ka an bari ka taga.

19Ayiwa, jɔn le ye anw jigi ye, ani an ta ɲagari kun, ani an ta bonya kun? Aw le bɛna kɛ o ye an Matigi Yesu ɲa kɔrɔ, a nalon na. 20Can lo, aw le ye an ta bonya kun ye, ani an ta ɲagari kun.

3

Pɔli ka Timote ci Tesaloniki

1Ayiwa, an nana a ye ko an tɛ se ka makɔnɔni kɛ tuun minkɛ, an k’a latigɛ ko an dama bɛna to Atɛni, 2ko an bɛ an balemacɛ Timote ci aw fɛ yi, ale min ye an baarakɛɲɔgɔn ye Ala ta baara ra Kibaro Diman waajuri ta ko ra, janko a ye aw baraka bonya, ka aw ja gbɛlɛya aw ta lanaya sira tagama ra, 3janko tɔɔrɔ min bɛ aw kan sisan, o kana aw ta lanaya bɔ a nɔ ra. Aw yɛrɛ k’a lɔn ko Ala ka an wele o le kama. 4Ka an to ni aw ye, an tun ka aw lasɔmi k’a fɔ aw ye ko tɔɔrɔ caman bɛna se an ma; o le fana sera sisan; aw yɛrɛ ɲa b’a ra ka ban. 5Ayiwa, an nana a ye ko an tɛ se ka makɔnɔni kɛ tuun minkɛ, an kɔrɔtɔkojugu ka Timote ci, ko a ye taga aw ta lanaya kibaroya mɛn, ka na o fɔ an ye; sabu ne tun bɛ siranna ko Setana kana na aw nɛgɛ ka aw lafiri, k’a to an ta baara ye kɛ baara gbansan ye.

Tesalonikikaw ta ko ka Pɔli jusu suma

6Ayiwa, Timote bɔra aw fɛ yi, ka na kibaroɲuman fɔ an ye aw ta lanaya ko ra, ani aw ta kanuya; a ko aw hakiri bɛ an na kosɛbɛ, ani ko an lɔgɔ bɛ aw ra i n’a fɔ aw fana lɔgɔ bɛ anw na cogo min na.

7Ayiwa, ne balemaw, o kibaroya fɔra an ye minkɛ, hali ka an to maɲumanko ni tɔɔrɔ ra, an jusu sumana aw ta ko ra, aw ta lanaya kosɔn. 8Ayiwa, sisan kɔni an ja gbɛlɛyara, sabu an k’a lɔn ko aw ta lanaya bɛ a nɔ ra, Matigi ta jɛnɲɔgɔnya ra.

9Aw ta lanaya ko ka an ɲagari Ala ɲa kɔrɔ cogo min na, sisan an bɛna Ala fo cogo di sa o lanaya kosɔn? 10Su ni tere an bɛ Ala daari, k’a daari kosɛbɛ, janko a y’a to an ye sira sɔrɔ ka taga an ɲa la aw kan; ni o kɛra, min ka aw ta lanaya jɛn, an bɛna aw karan o ra.

11Ayiwa, an Fa min ye Ala yɛrɛ ye, ale ni an Matigi Yesu y’a to an ye sira sɔrɔ ka se aw fɛ yi! 12Matigi ye dɔ fara aw ta kanuya kan, ka aw ta kanuya bonya aw ni ɲɔgɔn cɛ, ani aw ni mɔgɔw bɛɛ cɛ, i ko anw yɛrɛ bɛ aw kanu cogo min na; 13Ala ye baraka don aw ra, k’a to aw ye saninya, jarakiyɔrɔ kana kɛ aw ra an Fa Ala ɲa kɔrɔ, an Matigi Yesu nalon na ni a ta mɔgɔ saninmanw bɛɛ ye.

4

Tagamacogo min ka di Ala ye

(Piyɛri fɔlɔ 1.14-16; 4.1-5; Ɛfɛsikaw 5.3-8; Korɛntikaw fɔlɔ 6.13-20)

1Ayiwa, ne balemaw, aw ka kan ka tagama cogo min na ka aw yɛrɛ ko diya Ala ye, an ka o yira aw ra; aw yɛrɛ fana bɛ o sira le tagamana ka ban. An bɛ min ɲini aw fɛ sisan, ka aw daari Matigi Yesu tɔgɔ ra, o ye ko aw belen ye dɔ fara a kan.

2An ka ko minw sɔrɔ Matigi Yesu fɛ ka aw karan o ra, aw yɛrɛ ka o lɔn: 3Ala sago ye ko aw ye saninya, ko aw ye aw yɛrɛ mabɔ jatɔya ra. 4Aw bɛɛ kelen kelen ye to ni aw yɛrɛ ta muso le ye, ka saninya, ka Ala tɔgɔ bonya4.4 Kitabu dɔw b’a fɔ ko: Bɛɛ kelen kelen ye a yɛrɛ mina, ka a farikolo to saninya ni bonya ra.. 5Aw kana aw yɛrɛ to jarabijuguw boro, i ko siya wɛrɛ mɔgɔ minw ma Ala lɔn. 6Mɔgɔ si kana a balema nanbara, k’a tɔɲɔ nin kow ra; an ka o fɔ aw ye ka ban k’a gbɛlɛya, ko Matigi bɛna o kow bɛɛ hakɛ bɔ mɔgɔw ra. 7Sabu Ala ma an wele saninyabariya kama; a ka an wele saninyari le kama. 8O kosɔn ni mɔgɔ min ka ban nin kuma ma, o tigi ma ban mɔgɔ kan ma; Ala min ka a ta Nin Saninman* di aw ma, a banna o le kan ma.

9Ayiwa, ne balemaw, min kɔni kɛra ɲɔgɔnkanu ye, mɔgɔ tɛ se ka dɔ fɔ aw ye o ra tuun; sabu Ala ka aw yɛrɛ karan ka ban ko aw ye ɲɔgɔn kanu. 10Aw fana bɛ o sira le tagamana ni Masedoni mara bɛɛ lajɛnnin ta balemaw bɛɛ ye; nka an bɛ aw ladi ko aw belen ye jija ka dɔ fara a kan.

11Ayiwa, aw ye jija k’a to hɛra ye to aw ni ɲɔgɔn cɛ. Aw ye jija ka aw yɛrɛ ta kow ɲanabɔ; aw ye aw boro don baara dɔ ra ka o kɛ, i n’a fɔ an k’a fɔ aw ye cogo min na kakɔrɔ. 12Ni o kɛra, lanabariw fana bɛna aw bonya; aw fana tɛna kɛ doni ye mɔgɔ si kunna.

Matigi Yesu nako

(Korɛntikaw fɔlɔ 15.19-58)

13Ayiwa, ne balemaw, an balema minw sara, an t’a fɛ aw ye to kolɔnbariya ra olugu ta fan fɛ, janko aw kana aw jusu kasi i ko mɔgɔ tɔw, jigi tɛ minw fɛ. 14An lara a ra cogo min na ko Yesu sara ka kunu, an lara a ra o cogo kelen na ko lanabaga minw sara, Ala bɛna olugu fana lakunu Yesu baraka ra, ka kɛ ni a ye.

15Ayiwa, Matigi yɛrɛ ka kuma min fɔ an ye, an bɛ o fɔ aw ye, ko: Matigi Yesu nalon na, an mɔgɔ ɲanamanw tɛna kɔn suw ɲa. 16Sabu kumakan dɔ bɛna bɔ, o kɔ mɛlɛkɛ kuntigi dɔ kan bɛna bɔ; o kɔ, Ala ta burufiyɛkan bɛ bɔ. Ni o kɛra, Matigi Yesu yɛrɛ bɛ jigi ka bɔ sankolo ra. O tuma, minw sara ka o to Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra, olugu bɛ kɔn ka kunu. 17O kɔ, ni o kɛra, ka an lanabaga tɔ minw ɲanaman to, Matigi bɛna anw ta; an bɛɛ bɛ jɛn ka taga ni tɔw ye sankaba kɔnɔ, ka taga Matigi kunbɛn san fɛ. O ra, an bɛ to ni Matigi ye wagati bɛɛ. 18Ayiwa, ne balemaw, aw ye ɲɔgɔn jusu saaro ni nin kumaw ye.

5

Ka labɛn Matigi nalon kama

(Matiyu 24.36-51; Luka 12.35-40; Rɔmukaw 13.11-14)

1Ne balemaw, aw mako tɛ a ra ko an ye dɔ fɔ aw ye Matigi natuma ni a nawagati ko ra. 2Aw yɛrɛ k’a lɔn kosɛbɛ ko Matigi nalon bɛna bara mɔgɔ bɛɛ ra i ko son bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na su fɛ. 3Tuma min na mɔgɔw bɛna kɛ a fɔ ye ko: «An bɛ hɛra ra! An laganfiyara!» O tuma le ra cɛnriba bɛna bara ka cun o kan, i ko kɔnɔdimi bɛ bara muso lasiritɔ ra cogo min na; o tɛna bɔsi fiyewu.

4Nka ne balemaw, i n’a fɔ aw tɛ dibi ra, o lon tɛna bara aw ra i ko son bɛ bara mɔgɔ ra cogo min na. 5Aw bɛɛ bɛ tagama yeelen le ra; aw ye terefɛmɔgɔw le ye; an tɛ sufɛmɔgɔw ye, walama dibiramɔgɔw. 6O kosɔn, an kana to sunɔgɔ ra i n’a fɔ tɔw. An ye an janto an yɛrɛ, ka an yɛrɛ minacogo lɔn. 7Minw bɛ sunɔgɔ, olugu bɛ sunɔgɔ su fɛ le; minw fana bɛ dɔrɔ min ka ɲanamini, olugu bɛ o kɛ su fɛ le. 8Nka an minw ye terefɛmɔgɔw ye, an ye an yɛrɛ minacogo lɔn. An ye lanaya ni kanuya don an yɛrɛ ra i ko nɛgɛderege, ka kisiri kɛ an jigi ye, ka o kɛ i ko an ta nɛgɛfugula. 9Sabu Ala ma an dan a ta dimi kama; a ka an dan kisiri sɔrɔri le kama, an Matigi Yesu Kirisita baraka ra. 10Yesu sara an kosɔn janko ni an ɲanaman lo o, ni an sara o, an ye ɲanamanya ni ale ye.

11Ayiwa, o ra, aw ye ɲɔgɔn ladi, ka ɲɔgɔn baraka bonya i ko aw bɛ a kɛra cogo min na ka ban.

Pɔli ta ladiriw

(Rɔmukaw 12.17-21)

12Ayiwa, ne balemaw, minw bɛ sɛgɛra ka aw karan lanaya sira ra, ani ka aw ladi Matigi ta sira tagama ra, an b’a ɲini aw fɛ ko aw ye olugu bonya. 13Aw ye o jate kosɛbɛ, ka o kanu o ta baara kosɔn.

Aw y’a to hɛra ye kɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ.

14An bɛ aw daari, an balemaw, ko minw bɛ o yɛrɛ bla baarantanya ni yaala ra, ko aw ye sara olugu ra. Minw jusu kasira, aw ye olugu jusu saaro, ka barakantanw dɛmɛdɛmɛ, ka muɲu bɛɛ kɔrɔ. 15Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi, aw kana a to dɔ ye kojugu sara ni kojugu dɔ wɛrɛ ye; aw ye jija ka koɲuman le kɛ tuma bɛɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ, ani k’a kɛ mɔgɔw bɛɛ ye fana.

16Aw ye ɲagari tuma bɛɛ, 17aw kana Aladaari dabla, 18aw ye baraka la Ala ye fɛn bɛɛ ra; sabu Ala sago ye o le ye aw ta fan fɛ, Yesu Kirisita ta jɛnɲɔgɔnya ra.

19Aw kana Nin Saninman* ta tasuma faga aw jusukun na. 20Aw kana ciraw ta kumaw mafiyɛnya. 21Aw ye ko bɛɛ sɛgɛsɛgɛ; min ka ɲi, aw ye o mara; 22aw ye aw yɛrɛ mina kojugu suguya bɛɛ ma.

Pɔli ta fori

23Ayiwa, hɛra tigi Ala yɛrɛ ye aw yɔrɔ bɛɛ saninya; a ye aw ta ɲanamanya bɛɛ mara: aw hakiri, ani aw nin, ani aw farikolo, janko aw jarakibari ye to fɔ ka taga se an Matigi Yesu Kirisita nalon ma. 24Ala min ka aw wele, ale ye kankelentigi ye; ale le bɛna o kɛ.

25Ne balemaw, aw ye Ala daari anw ye.

26Aw ye balemaw bɛɛ fo ni kanuyafori ye.

27Ne b’a ɲini aw fɛ k’a gbɛlɛya, an Matigi Yesu kosɔn, ko aw ye nin sɛbɛ karan balemaw bɛɛ ye.

28An Matigi Yesu Kirisita ye nɛɛma aw ye.