RÓOMA

RÓOMA

¹ Ínje Paul, aroka ati Yensa Apakenaau Áamakau, emmi di eciik letaraay uye, an Atijamit awonkumi ban namukenammi man ikaan áriiŋena man íriiŋen furimaf fajakaaf foola. ² Furimaf fajakaaf ufe Atijamit áligeenumi kabiñoo noo di fúcitumaf kápurum di kuboñaool, di furimaf fálirooraaf fati Atijamit. ³ Foo fúyiisenyiisen mati Añiilau oola, abilumi akaan an, kápurumul di úwoloorumaw wati Dauda. ⁴ Ban Yensa Apakenaau Áamakau Akiiyaolaal áyiisenimi di man akaan Añiilau ati Atijamit nan Atijamit áyitenuloomi di kacetumi ñátum di karambenak kati Búyegetab Bátienaab boola. ⁵ Kápurumul di Apakenaau Áamakau, Atijamit násenolisen majakam moola ban námukenolimi man ukaan kúriiŋenaool manteer nurungen bukanak kati dúniyaay mbi kufium ban di kukammo. ⁶ Muyuul poop di búkoro kawonkimi man jikaan bukanak kati Yensa Apakenaau Áamakau. ⁷ Bee di muyuul búrom kammi di Róoma kan Atijamit amaŋumi ban namukenuumi man jikaan bukanak koola. Emitey ekaan Atijamit Ampaolaal di Akiiyaau Yensa Apakenaau Áamakau kuwuluul majakam mooliil di kásuumaayak kooliil di úyegetuul. ⁸ Kob man itooŋ isal Atijamit úmboom, kápurumul di Yensa Apakenaau Áamakau bee mati muyuul búrom, mati kafiumak kooluul kujamojamo di dúniyaay búrom. ⁹ Mati Atijamit ceb amanje wan isankenumi ukankaan malegen, an imiiceelaetemi di ésigirom búrom ñátum di káriiŋenak furimaf fajakaaf mati Añiilau oola. Atijamit namammanj man iwoolomi muyuul di kúlawak kúmboom bayoolorerut. ¹⁰ Ban nilalaw nanoosani mati súumujaat di Atijamit mbi áwambul buruŋab búmboom mambi iŋoolen ibil bujukoor di muyuul. ¹¹ Mati ínje niraanoraano máamak. Nimammaŋ unaamooraal kawulak kákonak kápurumul di Búyegetab Bátienaab. ¹² Wan iregumi woo eenomi, muyuul di ínje úliŋenooraal síñakon, muyuul ñátum di kafiumak kúmboom ban ínje ñátum di kafiumak kooluul. ¹³ Kutiom, nimammaŋ man jimanj mati ñameeŋe nisofeensof bee ebil bujukoor di muyuul (bare bajebaj waliteneammi). Nimammaŋ man íñakul bukan kajuupoe man kubil kukaan kuriiba kati Apakenaau Áamakau di titooruul nan man iñakeenumi noo bukaaku poop titoorey yati Kakaanutumi Kúyahuudak karinobomi. ¹⁴ Ínje eete eteb búrooko bee karamben bukanak búrom, Kúroomanak di kakaanutumi Kúroomanak, kalinloaak di kafuuriak. ¹⁵ Moo kaane nibabaj fuuñ fati emaŋ máamak bee káriiŋenuul furimaf fajakaaf poop kammi Róoma. ¹⁶ Moo kaane furimaf fajakaaf fukaanutom kapuñ. Foo eenomi kánkumak kati Atijamit bee kapaken anoosani afiummi, man tooŋulomi di Kúyahuudak bee di Kakaanutumi Kúyahuudak. ¹⁷ Furimaf fajakaaf ufe fúyiisenumi buu Atijamit akaanolaami ujoonaal di fúko’ool. Moo mubajumi kápurumul di kafiumak káŋarum di fúcitumaf bee di fúbanumaf. Nan man ciikimi eeno, “Anau akaanimi joon di Atijamit kápurumul di kafium naate eroŋ.” ¹⁸ Kañuumulak kati Atijamit kúyiiseniyiisen kápurumul di bukinab bajakaab bee di kukaana majakut búrom di kájakaatimi kan uruŋaw wooliil ujakutumi di kufaŋ man kumingene malegenam. ¹⁹ Mati wan bukan kuŋoolenumi kumanj mati Atijamit uŋooleniŋoolen ujuki tíen, mati Atijamit náyiiseniiyiisen wo búrom. ²⁰ Káŋarum biñoo noo di butuukab bati dúniyaay, Atijamit an bukanak kújukeriit moo eenomi kánkumak koola kábanriitumi, bukanak kumanjumiko kápurumul di wan atuukumi. Moo kaane, leekuŋoolen kubaj buruŋ bati epak di wan kukammi. ²¹ Handeneen kumammanj Atijamit bare kusenutool kálebienak kan Atijamit akilumi mba kúsaleriitool. Bare síwoonooriil sitiititiiti ban di úyegetiil unogetunoget. ²² Kukila kusosof kulinlolinlo, bare koo sígot, ²³ ban koo kusofut Atijamit ati mawuŋam ban poop ati bándoorey bare di kukatumi man kumiiceelaetumi sínaati san sajoonenimi nan fumuum fati bukan, mba bánaakayita, mba sínukuruŋ mba sínukuruŋ sáfuulooremi doo búrom dacetemi. ²⁴ Mati mo’omu, Atijamit nakatiil buke man kujaw buruŋiil. Kukankaan waafaw wasikomi wan sísigiriil simaŋumi, ban di kukaanoor wapuñenie di siniiliil. ²⁵ Mati koo lee man kúyinen malegenam mati Atijamit, bare di man kúyinen kalepoor. Moo kaane, di kumiiceelaetumi butuukab bati Atijamit bare lee Atijamit Atuukaau fúko’ool aatumi esaliey bee bándoorey. ²⁶ Mati mo’omu, Atijamit nakatiimi man kuriiben emaŋey yooliil yajakutey. Hani kuseekak kúmaŋeriit búyabo man ceeŋumi eeno. ²⁷ Moo mákonam kúniinaak poop kúmaŋeriit búyabo di kuseek, di kufaŋ man kúsuumenoore koo sicebiil. Kúniine kukaanoorekaanoor mukaanaam mapuñenie, moo kaane di éŋarul kúkoiil kútekak kan ceeŋumi mati mukaanaiil mafuuriaam man kukaanemi. ²⁸ Mati bukanak kukila kulalat kákaanumak fumanj falegenoe mati Atijamit, oo nakatiimi man kuriiben emaŋey yajakutey, manteer mbi kukaan wan ceeŋutumi man kukaan. ²⁹ Kumemmeeŋ di majakut manoosani maanomi nan májakaati, máwus, búlat, kaleetoor, jabuj, futiik, jabunt, enum, jatem, ³⁰ kasuulen, kakajenoor urees, kulata kati Atijamit, kapooñe, katebenelenoor, ká’aamakalenoor, síwoonoor sati wajakut, kakobutumi wan kuwolaiil kuregumi, ³¹ kágotet, kakaanutumi kufiumaay, kubajut káboteni, kúbonketeriit. ³² Handeneen man kumanjumiñaa mati sílingaas sati Atijamit soone, kakaanemi mo’omu kucenceeŋ ebuji. Bare kúre’eriit di ekaaney mo’omu bare di kúliŋen bukaaku man kukammo poop.

¹ Apaalom, hani buu noonoe au letubaj fúpakum nampi ugamen bukaaku, núfirenoorofirenooro. Mati ugamenjaat bukaaku manoosani, nulolo di ekaaney wákonaw wan bukaaku kukaanemi. ² Wúli numammanj mati Atijamit panagamen joon bukanak kaanomi mo’omu. ³ Apaalom, bare au di fúkoi ukaanemi di waaf wo’owu wan ugamenumi bukaaku. Mante nusosof panuŋoolen upak di kagamenak kati Atijamit room? ⁴ Au timaa nuheelenheelen mati Atijamit man ajakumi máamak di poop man átekeriit galab ban namuutemmuuten di au piyo. Mante úkaanumut? Tíenitien mati Atijamit nakaanikaan jak, mati namammaŋ man ulaañ bee di akila. ⁵ Bare búyegeti busasay ban újameriit jáng moo mubenenumi kagamenak fúkoi faŋ man kúkalaae di funakaf fampi Atijamit áyiiseni kañuumulak koola di kagamenak koola kajoonaak. ⁶ Mati Atijamit panagamen anoosani riiboor di wan akammi. ⁷ Kuceen karulenemi di ekaaney wajake ban di eñesey Atijamit man aseniil mawuŋ di kálebien, di eroŋey yati bándoorey. Bee di bukoo Atijamit panaseniil eroŋey yati bándoorey. ⁸ Bare bukan kuceen kamaŋooro ceb ban di kulatumi waaf wajoone, bee mati kariibenak wajakutaw. Atijamit kabolenak di kañuumulak koola pankulako di kukila. ⁹ Pambaj búyiik di bugaal bee di anoosani akaanemi májakaati, kátaatumul Kúyahuudak bee di Kakaanutumi Kúyahuudak. ¹⁰ Bare pambaj mawuŋ, kálebien di poop kásuumaay pánkoomi di anoosani akaanemi wajake, kátaatumul di Kúyahuudak bee di Kakaanutumi Kúyahuudak. ¹¹ Mati Atijamit oo álaañeriit di an. ¹² Bukanak búrom kakaanumi majakut babajut sílingaas, léekuteki ñátum di so. Bare bukanak kabajumi sílingaas ban di kukaan majakut, pankuteki ñátum di so. ¹³ Mati Atijamit letakaan bukan man kujoon di fúko’ool mati kúyentenyenten sílingaas soola ceb. Bare nakaanekaan mo’omu nampi kukammi wan sílingaas siregumi koote ekaan. ¹⁴ Nan Kakaanutumi Kúyahuudak, kabajutumi sílingaas sati Atijamit saciikimi, koo kukaanemi nan sílingaas soosu di bukoo. Handeneen kubajut sílingaas, di kusofooromi koo eenomi sílingaiil. ¹⁵ Bagoroorerab booliil búyiisenyiisen mati wan sílingaas siceeŋumi woo uciikiciik di sísigiriil. Síwoonooriil poop pánsiyiisen mati moo malegen, mati niceen síwoonooriil soo sitaakeneimi mba niceen siregiil mati kukonkooŋ. ¹⁶ Nan man furimaf fajakaaf fan íriiŋenumi mo’omu mootumi kaanoak, malegen funakaf pánfuriiŋ Atijamit panagamen kápurum di Yensa Apakenaau Áamakau wayofomi di úyegetaw wati bukanak. ¹⁷ Bare oonjaat au Áyahuud, ban jinajoonajoor di sílingaas ban nutebenelenoor mati bapaalaab booli di Atijamit. ¹⁸ Numammanj wan Atijamit amaŋumi man ukaan. Ban sílingaas siliikiteniliikiten man umuken ukaan wajoonumi. ¹⁹ Tíenitien mati au apooya bee mati kápuumumi, di poop nukaan éwuŋenuma bee di kalakomi di érimey. ²⁰ Ban nusosof nuŋooleŋŋoolen ukaan ájaatikena bee mati sígotas. Tíenitien mati di sílingaas nubabaj fumanj fáriiŋe di malegen mátiene. ²¹ Au kama aliikitenemi bukaaku, letuliikiten fúkoi room? Nan ommi kaliikitenak mati jákuutaj jakut, mante núkuutekuut waaf? ²² Au noone, “Takum usang aseek mba ániine ati an”, mante úkaaneriitumo? Ban au alatumi kamiiceelaetak sínaati, mante úkuuteriit di báciinab bati kamanjutumi Atijamit? ²³ Au atebenelenooremi di sílingaas, mante úñooseriit Atijamit ñátum di kakajenak kati sílingaas? ²⁴ Nan man ciikimi, “Mati muyuul, kareesak kati Atijamit kusankenisanken ñíi titoorey yati Kakaanutumi Kúyahuudak.” ²⁵ Kaanjaat nukankaan wan sílingaas siregumi, futampaf fooli fubabaj fúkaw, bare uñoosujaat wan sílingaas siregumi, futampaf fooli fubajut fúkaw. ²⁶ Kaanjaat ániine Akaanutumi Áyahuud atamputimi nasofesof wan sílingaas siregumi, mante mo’omu Atijamit letapinool nan atampimi room? ²⁷ Ñaa katamputimi ban di kusof wan sílingaas siregumi, pánkufiren au atampimi mati nubabaj sílingaas saciikimi ban nukajenuso. ²⁸ An umanje an bukanak kusofumi oo Áyahuud timaa akaanut Áyahuud, mba atampimi ñátum di elibey yati eniiley, moo leemuŋoolen mukaani Áyahuud alegen. ²⁹ Akammi Áyahuud an búyegetool bujoonumi di Atijamit, futampaf fulegenaf foo eenomi wati di ésigirey, lee elibey yati eniiley bare káruŋul ésigirey yoola kápurumul di burokab bati Búyegetab Bátienaab. Kasalak koola kúpurumulomi Atijamit bare lee di an.

¹ Kákoyum kei koom di ekaan Áyahuud? Mba waa futampaf fubaje fúkaw di an? ² Jajak máamak di uruŋ wajuupoe. Di mutooŋandam, Kúyahuudak kubilenibilen di kurimak kati Atijamit. ³ Bare kaanjaat kuceen lee kufiumaay? Mante moo pammukaan man Atijamit letakaan afiumaay, mati kubajut kafium? ⁴ A’a moo leebajurer! Atijamit arinoe di malegenam handeneen anoosani akaane alepoora. Nan man ciikimi, “Nampi usankenumi, anoosani panajuk tíen au nujonjoon, kurimak kooli pánkuyiis malegen ban nampi kutaakenimi di bagamab, panukooŋeni.” ⁵ Bare kaanjaat bakaanerolaal bajakutab bufaŋ man búyiisene tíen buu Atijamit bakaanerool bujonjoon? Kama ñaa waa nootaale ereg? Mante Atijamit ceeŋut man riool mambi anagolaal mati wo? (Nisankensanken nan an) ⁶ Leeŋoolen kammo! Kaanjaat Atijamit ajoonut, buu panaŋoolen agamen kati dúniyaay? ⁷ Bare kaanjaat kagaajoorak kúmboom kuŋaruloŋar kálebien káamak bee di Atijamit ñátum di káyiisenak buu najoonumi eeno? Au mbi uceeŋ wau kaane hani bee iñeme, man Atijamit aane ínje akaana majakut? ⁸ Manteer mbi oonaal poop, “Letukaanaal majakut manteer mbi majake múpurumul to bukaaku kusuulenumi di eregey mo’omu moo man íriiŋenumi. Pánkufireni nan man ceeŋumi! ⁹ Jajak kama ñaa, mante wulaal Kúyahuudak núkoyumaale bukaaku Kakaanutumi Kúyahuudak room? A’a lee mo! Mati ínje níyiisenyiisen mati bukanak búrom manteer Kúyahuud di Kakaanutumi Kúyahuud, koo búrom kooku di kánkumak kati majakut. ¹⁰ Nan man ciikimi eeno, “Bajut ajoone, hani ákon. ¹¹ Bajut an álaule, bajut an amaŋe eñes Atijamit. ¹² Koo búrom kuŋaŋŋar buruŋiil man kujaw, bajut akaane wajake hani ákon.” ¹³ “Wan utumiil usankenemi úŋareuumi ecetey, kúredimpiil kubuntebunt bukanak.” “Wan utumiil usankenemi ukankaan nan úniiw wati yiifaay.” ¹⁴ “Utumiil umemmeeŋ di bunumab di karien di fuuñ.” ¹⁵ “Kuwaakenewaaken di kábuken di kubuj bukanak. ¹⁶ Banoosani kuje’e, pankukaan bukanak kukajeni ban di kulako bugaal. ¹⁷ Koo kumanjut waa eenomi buruŋab bati kásuumaay.” ¹⁸ “Kúkoliut hani Atijamit.” ¹⁹ Ñaa numanjaamanj mati wanoosani wan sílingaas siregumi, ujajaw bee di kacinumi di so. Sirereg mo’omu takum an abaj buruŋ bati fúpakum, manteer mbi kati dúniyaay búrom kugameni di bújolenab bati Atijamit. ²⁰ Mati bajut hani an Atijamit asofumi an ajoone di bújonlenab boola ñátum di ekaaney wan sílingaas siceeŋumi. Wan sílingaas sikaanemi woo eenomi kamanjen bukanak mati majakutiil. ²¹ Bare ñaa iñeme Atijamit náyiisenolaayiisen buruŋ búbuto man akaanolaami ujoonaal di fúko’ool. Moo mukaanimi sílingaas balee to, handeneen man sílingaas di kuboñaak síyiisenolaami eeno. ²² Atijamit akaanolaami man ujoonaal di bújonlenab boola kápurumul di kafiumak kooliil di Yensa Apakenaau Áamakau. Atijamit nakammomi bee di kafiummi búrom di Apakenaau Áamakau, mati bajut kakatoor. ²³ Mati anoosani nakankaan majakut, ban náloiyoor di mawuŋam mati Atijamit. ²⁴ Bare Atijamit náyiisenolaayiisen majakam moola nan kawul bee di bukanak man asofolaami nan bukan kajoone di fúko’ool. Nakankaan mo’omu kápurumul di Apakenaau Áamakau Yensa, apakenolaami ñátum di kápurenak majakutolaal. ²⁵ Mati Atijamit nakaanookaan búsimen, man akaan fúpakumaolaal manteer majakutolaal mbi mubonketi kápurumul di fúsimaf foola ñátum di kafium di oo. Atijamit nakankaan mo man áyiisen majoonam moola. No’ona Atijamit namuutemmuuten ban laañutool bo di kajiker majakut mati bukan. ²⁶ Bare iñeme laañoolaañ bo di kajiker majakutiil manteer mbi áyiisen majoonam moola. Ban Atijamit nasof anoosani ajoone afiummi di Yensa. ²⁷ Ñaa waa kaane nutebenelenooroaal? Hani waaf! Wau ukilumi katebenelenooroaal? Mante burokab bajakaab boololaal? A’a bare mati kafiumak. ²⁸ Mati Atijamit asofolaami bukan kajoone kápurumi di kafiumak, lee mati ekaaney wan sílingaas siceeŋolaami. ²⁹ Mante Atijamit oo ati Kúyahuudak cebiil room? Mante akaanut Atijamit ati Kakaanutumi Kúyahuudak poop? Éey, oo ati Kakaanutumi Kúyahuudak poop. ³⁰ Mati Atijamit oo ákon, akila panasof katampimi bukan kajoone ñátum di bálamukab bati kafiumak kooliil. ³¹ Mante moo eenomi mati usofaal kafiumak koololaal man uŋoolenaal ukataal sílingaas bálamuk? Leeŋoolen kaan! Wulaal nootaale esofuso faŋ man líŋe.

¹ Wei nootaale ereg mati Iburehima, oo afannaaniŋolaal fák? ² Kaaneenjaat Iburehima Atijamit nasofoosof an ajoone ñátum di wan akaanumi, nababaj wan aate katebenelenoor. Bare lee di bújonlenab bati Atijamit. ³ Waa furimaf fati Atijamit furegumi? Foone, “Iburehima náyinenyinen Atijamit, ban mati kafiumak koola, Atijamit nasofoomi an ajoone.” ⁴ An arokumi, ayabemi bacaamab boola, boo lee kawul bare kankaan ejeenaool. ⁵ Bare Atijamit akaanumi anau amanjutoomi man asofool an ajoone mati kaanut di wan akammi bare nafiummi di oo. ⁶ Dauda poop nan asankenumi mati anau an Atijamit asofumi ajoone, malegen jakoojak. Handeneen akaanderut man Atijamit asofool an ajoone burokool balee to. ⁷ “Kan majakutiil Atijamit abonketumi, jakiijak, ⁸ di poop kan Akiiyaau aatut epin majakutiil, jakiijak.” ⁹ Mante katampimi koo ceb jakumi bee di kúkoiil, mba bee di katamputimi di búkoro? Wulaal noonaasoon Iburehima Atijamit nasofoosof an ajoone ñátum di kafiumak koola. ¹⁰ Nei mo’omu mubajumi eeno? Mante bala’a atampi mba nan púrutomi? Kaanut moo bare bala’a atampi. ¹¹ Iburehima natampitamp noo, ban futampaf foola fukankaan fúmanjum fati káyiisen mati kafiumak koola, Atijamit nasofeenoosof an ajoone bala’a atampimi. Mo’omu mukammi Iburehima man akaan nan ampaau ati bukanak búrom kafiummi di Atijamit bare koo kutamputi, ban Atijamit asofiimi bukan kajoone, handeneen batamputi. ¹² Iburehima poop eenomi nan ampaau ati katampimi búrom, bare kubajujaat kafiumak kaanomi nan Iburehima abajeenumi bala’a atampimi. ¹³ Báligab ban Atijamit áligeenumi Iburehima di úwoloorumaw woola mati koote eŋar dúniyaay nan bulaañab booliil. Báligab bukila bukaanuti mati Iburehima nakammi wan sílingaas siregumi, bare mati kafiumak koola di Atijamit mukaanoomi man Atijamit asofool an ajoone. ¹⁴ Kaanjaat Iburehima di úwoloorumaw woola kusenisen báligab ube mati kukaaneenkaan wan élingaay eceeŋumi, kama ñaa kafiumak kooliil lee waaf, moo báligab bati Atijamit lee waaf. ¹⁵ Mati sílingaas soola soo síŋareuŋar kañuumulak kati Atijamit. Bare tan élinga eleemi, majakut mulee dó. ¹⁶ Moo kaane báligab bati Atijamit bujunjuum di kafiumak, manteer báligab bati Atijamit mbi boote ebaj fujuum falegenoe ñátum di majakam moola. Báligab ube kaanut bee mati úwoloorumaw wati Iburehima ceb kabajumi sílingaas. Bare boo bee mati kakammi úwoloorumaw wati Iburehima mati kubabaj kafiumak nan man akila abajumi. Iburehima oo eenomi ampaolaal búrom. ¹⁷ Nan man ciikimi mati, “Ínje nikaanikaan ampaau ati mof majuupoe.” Ñaa báligab boo búlinliŋ di bújonlenab bati Atijamit, di oo Iburehima afiummi, Atijamit asenemi eroŋey bee di kacetumi ban natuuk watamburerutimi ubajo. ¹⁸ Iburehima nafiunfium ban nágolum, handeneen babajut waaf wati bee ebaj fúgolum, nabilumi akaan ampaau ati bukanak kati mofam majuupoe. Nan man Atijamit aregeenoomi, “Úwoloorumaw wooli panujuupo nan bootab.” ¹⁹ Kafiumak kati Iburehima kúlaamorerut, hani nan abajumi simit salofe ceme. Ban namanjumi mati moola mubamban ban aseekool Sirah bamanjut fufaan. ²⁰ Kafiumak koola kúpurut di oo, ban abajut úyeget ugaba di báligab bati Atijamit. Bare nafaŋumi man áliŋe di kafiumak koola ban nasalumi mati mákalaam mati Atijamit. ²¹ Iburehima tíenootien mati wanoosani Atijamit áligumi panakaan. ²² Mati kafiumak kati Iburehima, Atijamit asofoomi an ajoone. ²³ Nan man kurimak kuregumi mati, “Atijamit nasofoomi an ajoone” kurimak ko’oke kuciikuti bee mati Iburehima ceb. ²⁴ Bare kuciikiciik bee mati wulaal poop, mati wulaal kaatumi esofiey nan bakan kajoone mati kafiumak koololaal di Atijamit, ayitenulomi Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau di kacetumi. ²⁵ Nasenisen man kubujool mati majakutolaal, ban náyitenulimi di kacetumi mambi akaanolaal ujoonaal di Atijamit.

¹ Moo kaane, mati wulaal Atijamit asofolaami bukan kajoone kápurumul di kafiumak, nubajaabaj kásuumaay di Atijamit kápurumul di Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau. ² Mati kafiumak koololaal, Apakenaau Áamakau nakaanolaakaan man úlaulaal majakam mati Atijamit ban ure ran Atijamit akammi iñeme bee mati wulaal. Ban súumolaasuum máamak mati nubajaabaj kágolum kátiene mati panuyabaal bucaab bati mákalaam mati Atijamit. ³ Reututo, bare poop wulaal súumolaasuum máamak di bugaalab, di emanjey mati bugaalab búŋareuumi kamuutenak, ⁴ ban kamuuten kúŋareuumi mukaana máliŋe, ban mukaana máliŋe múŋareuumi fúgolum. ⁵ Ban fúgolumaf ufe fúpureriit di wulaal. Mati Atijamit kamaŋak koola kukaanikaan sísigirolaal kápurum di Búyegetab boola, boo nasenolaasen. ⁶ Nan wulaal úlaamoaami di nanan nan ceeŋumi noo, Apakenaau Áamakau acetumi bee mati wulaal kájakaatimi nanan nan Atijamit amukenumi. ⁷ Táañitaañi man anau acet bee mati an ajoone. Ŋooleŋŋoolen kaan man anau apuun man acet bee mati an ajake. ⁸ Bare Atijamit náyiisenolaayiisen kamaŋak koola káamakak ñátum di eseney Apakenaau Áamakau man acet bee mati wulaal handeneen man ukaanaami kukaana majakut. ⁹ Bare reututo, wulaal iñeme Atijamit nasofolaasof bukan kajoone kápurumul di fúsimaf fati Apakenaau Áamakau, nafaŋ man apakenolaal poop di kañuumulak kati Atijamit. ¹⁰ Handeneen man ukaanaami kulatoor kati Atijamit, bare nakaanolaami upaalaayaal inki di oo kápurumul di ecetey yati Añiilau oola. Iñeme wulaal nulakoaal bapaalaay di Atijamit, buu panfaŋ man jake man úlaañenulaami nootaale epak kápurumul di eroŋey yati Apakenaau Áamakau. ¹¹ Bare reututo, numaayoomaayoor mati wan Atijamit akammi kápurumul di Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau, akaanolaami ubajaal bapaalaay di Atijamit. ¹² Moo kaane nan majakut mujawulomi bee di dúniyaay kápurum di an ákon, majakutool di muŋarulomi ecetey di móro. Moo kaane ecetey éjawumulojawum bee di bukanak búrom mati bukanak búrom kukankaan majakut. ¹³ Majakut, mulakolako di dúniyaay bala’a sílingaas sisenimi. Bare majakut mupinuti tan sílingaas sileemi. ¹⁴ Manoosani bukanak búrom karoŋumi kabiñoo di nanan nati Adama bee mo nanan nati Muusa kucecet. Handeneen buku kulatut kariiben kájaatiken kúbuto kákon kati Atijamit, nan man Adama akammi. Ban Adama nakankaan nan yáalinda yati aatumi bee ebiley. ¹⁵ Bare kawulak kan Atijamit asenumi kukaanut nan majakutam mati Adama. Kankaan malegen mati bukanak kajuupoe kucecet mati majakutam mati ániine ákon. Bare majakam mati Atijamit mufaŋe kákalaa, ban poop moo kawulak koola nasenumi bee di bukan kajuupoe kápurumul di majakam mati ániinaau ákonau, Yensa Apakenaau Áamakau. ¹⁶ Di wan kawulak kati Atijamit uŋarulomi woo unaamut máamak di wan majakutam mati ániine ákon uŋarulomi. Mati majakutam mukila mákonam muŋarulomi kútekak. Bare kawulak kati Atijamit kuŋoolenumi kukaanolaal man Atijamit asofolaal bukan kajoone, handeneen man ukaanaami majakut ñajuupoe. ¹⁷ Kankaan malegen mati kápurumul di majakutam mati ániine ákon, ecetey etooŋumi erungolaal mati ániinaau akila ákonau. Bare woo uŋoolenut urekelemi wan Yensa Apakenaau Áamakau akammi! Bukanak búrom kayabumi majakam máamakam mati Atijamit, ban nasofolaami bukan kajoone mati Yensa. Moo kaane wulaal panurungaal di eroŋey kápurumul di ániinaau ákonau Yensa Apakenaau Áamakau. ¹⁸ Majakutam mati ániinaau ákonau muŋarulomi kánagak bee di bukanak búrom, bare mukaanaam majoonam mati ániinaau ákonau muŋarulomi epakey ban museniimi eroŋey ceb. ¹⁹ Mati kápurum di eñoosey yati ániine ákon, bukanak kajuupoe di kubilumi kukaana majakut. Moo mákonam kápurum di esofey yati furimaf fati Atijamit yati ániine ákon, bukanak kajuupoe pankukaanimi kajoone. ²⁰ Sílingaas sati Atijamit sisenisen manteer bukanak mbi kuŋoolen kujuk kánkumak kati majakutam. Bare man majakut mubenenoemi eeno, majakam mati Atijamit moo poop mufaŋumi man mubenenoemi eeno. ²¹ Ñaa nan man majakut murungumi bukanak búrom ban di murungiimi bee di ecetey, iñeme majakam mati Atijamit mbi murung ñátum di majoonam bee di eroŋey yati bándoorey kápurumul Yensa Apakenaau Áamakau Akiiyaolaal.

¹ Waa nootaale ereg? Mante nootaale karulen di ekaaney majakut manteer mbi majakam mati Atijamit mufaŋ man mubenenoe di wulaal room? ² A’a leeŋoolen kaan! Nucetaacet di majakut, buu nootaale karulen eroŋ di mo? ³ Mante muyuul jimanjut mati nan wulaal búrom kátiigulenimi unaamooraal dákon di Yensa Apakenaau Áamakau, nútiigulenaalimi unaamooraal dákon di ecetey yoola? ⁴ Ñátum di kátiigulenak kukila, wulaal nufokaalifok di oo síñakon ban nunaamooraami di ecetey yoola. Nan man Apakenaau Áamakau áyitenulimi di kacetumi ñátum di mákalaam mati Ampaau, iñeme wulaal poop mbi ucinaal di eroŋey yunkuley. ⁵ Unaamooraajaat di ecetey yati Yensa ñátum di ebajey kátiigulenak, nootaale káyitouliak di kacetumi dákon di akila. ⁶ Wulaal numanjaamanj eroŋey yoololaal yafanlenaay efaaŋenoorifaaŋenoor di oo. Mo’omu mukaanikaan, man kánkumak kati siniilas sakammi majakutam mbi sikaño, ban mbi letukaanaal kumiiceel bee di majakutam. ⁷ Mati nan anau acetumi di Apakenaau Áamakau, napapak di kánkumak kati majakut. ⁸ Nan ucetaami di Apakenaau Áamakau, numammanj poop wulaal nootaale kanaamooraal di eroŋey yoola yunkuley. ⁹ Mati numanjaamanj mati Apakenaau Áamakau man ayitenuloñaa, oo letalaañ aceturer. Ecetey yoo letebaj kánkum di oo. ¹⁰ Ecetey yan acetumi ekankaan ecetey yati majakut, ñákon ban kare. Bare iñeme eroŋey yan aroŋumi yoo yati Atijamit. ¹¹ Moo mákonam, muyuul joote kasofooro nan bukan kacete di kánkumak kati majakut, ban man jiroŋ bee mati mawuŋam mati Atijamit kápurumul di Apakenaau Áamakau Yensa. ¹² Moo kaane takum jimaŋ man kánkumak kati majakutam kookenuul man kurung siniiluul saatumi bee ecet. Ñaa jikaan wan siniiluul simaŋumi. ¹³ Takum jisen hani kapan kati siniiluul man kukaan majakut nan múrokuma mati kájakaatie. Bare jisen kúkouul búrom bee di Atijamit, nan káyitenulimi di kacetumi bee di eroŋey yunkuley, ban jisen kapan kanoosani kati kunkuul bee di Atijamit nan múrokuma mati majoonam. ¹⁴ Majakut mootut ekaan arungauul, mati muyuul jilee di kánkumak kati sílingaas, bare di kánkumak kati majakam. ¹⁵ Kama buuma? Mante nootaale ekaan majakut, mati uletaal di kánkumak kati sílingaas bare di kánkumak kati majakam room? A’a, lee mo! ¹⁶ Jimammanj tíen mati jisenujaat kúkouul bee di aceen nan kumiiceel, muyuul malegen kumiiceelak kati arungaau an jisenumi kúkouul? Jiŋooleŋŋoolen jikaan kumiiceel kati majakut ban di jicet, mba jiŋooleŋŋoolen jikaan kumiiceel kati Atijamit, ban di jisofi bukan kajoone. ¹⁷ Kasalak kooku di Atijamit! Handeneen muyuul noo kakammi kumiiceel kati majakut, bare iñeme jisensen kúkouul búrom di sísigiruul di esofey kaliikitenak kunkulak kan Atijamit asenuumi. ¹⁸ Iñemeñaa jipapak di majakut ban di jibilumi jikaan kumiiceel kati majoonam. ¹⁹ Ínje eem di kasankenuul di kurimak kan jiŋoolenumi jílaul, mati kálirooraataak kati anau. Mati nan man jisenumi kapan kanaamutumi kati siniiluul man kukaan kumiiceel kati kawoonooruul kasikomi, di majakut mufaŋ man mújakaatie. Bare iñemeñaa jisen kapanookapan kati siniiluul man kurok bee mati Atijamit, manteer mbi jibil jikaan bukan káliroore kati Atijamit. ²⁰ Nan jikaaneenumi kumiiceel kati majakut, noo jilakoeenut hani jayiinkun di majoonam. ²¹ Bare búgalen bei jibaje di mukaanaam umu man jipuñoñaa iñeme? Fúbanumaf fati do’odu búrom woo eenomi ecetey. ²² Bare iñemeñaa man jipakeniñaa di majakut ban di jibil jikaan kumiiceel kati Atijamit. Wan jíbajudomi woo eenomi káliroorak di fúbanumaf fati ko, foo eenomi eroŋey yati bándoorey. ²³ Mati bacaamab bati majakutam boo eenomi ecetey, bare kawulak kati Atijamit koo eenomi eroŋey yati bándoorey kápurumul di Akiiyaolaal Apakenaau Áamakau Yensa.

¹ Kutiom, muyuul kamanjumi élingaay nisankeneñaa. Élingaay erunrung bukan karoŋumi. ² Nan újikerumujaat élingaay yati búyabaab, aseek ayabomi nakokenikoken man acin di ataool di eroŋey yoola búrom. Bare nampi ataool acetumi oo napapak di élingaay ekila yakokoomi. ³ Di mo’omu, pankoonool oo áraadia kaanjaat nalakolako di ániine aceen ataool baroŋerab. Bare ataool acetujaat oo napapak di élingaay ekila. Ayabojaat di ániine aceen, oo akaanut áraadia. ⁴ Kutiom, moo mákonam di muyuul. Jisofujaat mati sílingaas, muyuul jikankaan nan bukan kacete poop, mati jicecet di kánkumak kooliko nan jicetumi di Apakenaau Áamakau di ébaarey yati búpinab. Ban iñeme jinaamoonaamoor dákon di áyitenulimi di kacetumi, mampi makammi ukaanaal burok bajake bee mati Atijamit. ⁵ Nan oomaami di eroŋey, yásuumolaami di kúko’olaal, emaŋey yajakutey uye yammi di erokey di kapanookapan kati siniilolaal. Ban sílingaas siyitenuloyomi man ukaanaal majakut, ban wan ukaanaami búrom urungenolaal bee di ecetey. ⁶ Bare iñeme nupakaapak di sílingaas, mati nuceteenaacet di so saakeneenolaami nan kumiiceel. Moo kaane wulaal uletaal nurokaale di buruŋab bafanlenaab ban sílingaas siregolaami man ootaale eroŋ, bare di buruŋab bunkulab man Búyegetab Bátienaab bukaanolaami uroŋaal eeno. ⁷ Ñaa waa nootaale bee ereg? Mante sílingaas fúkouso majakut? A’a lee mo! Kaaneenutujaat sílingaas letimanjeneen majakutam. Sílingaas siregeenutujaat mo’omu, “Takum umaŋ wan ukilutumi,” ínje letimanjeneen emaŋey yaanomi mo’ome. ⁸ Bare ñátum di kájaatikenak kati sílingaas di ekaanom man ibaj emaŋey yajakutey yanoosani di ínje. Bare sílingaas sileetojaat, majakut mucecet. ⁹ Ínje di fúko’om niroŋeenroŋ sílingaas balee to. Bare nan ibilumi imanj mati kájaatikenak kooliso, majakut mubilumi mubaj kánkum ban nicet. ¹⁰ Kájaatikenak ko’oku kati sílingaas kaateenumi éŋarulomey eroŋey, bare di kúŋarulammi ecetey. ¹¹ Mati majakutam muñeseñes buruŋ di kájaatikenak kooliso bee ebuntom, ban mubujammi. ¹² Moo eenomi sílingaas fúkouso sílirooliroor, kájaatikenak kooliso kúlirooliroor, kujonjoon ban di kujak. ¹³ Bare buu paŋŋoolen kaan? Mante moo eenomi waaf wajakumi úŋarulammi ecetey? A’a lee mo! Majakut mukammomi. Ñátum di ekaaney wajakumi, majakut di múŋarulammi ecetey manteer majakut mbi múyiiseni mati moo majakut. Ban ñaa kápurumul di kájaatikenak kati sílingaas, majakut mufaŋumi man mújakaatie noo. ¹⁴ Numanjaamanj mati sílingaas sípurumulopurum di Búyegetab Bátienaab. Bare ínje an ceb, ban ínje ninoomeninoomen nan amiiceel ati majakut. ¹⁵ Ínje ílauleriit bakaanerom. Mati ínje íkaaneriit wan imaŋumi, bare nikaanekaan waaf wo’owu wan ilatumi bee ekaan. ¹⁶ Iñeme ñaa ikaanjaat wan imaŋutumi bee ekaan, moo múyiisenumi mati ínje eene, éey, sílingaas sijonjoon. ¹⁷ Ñaa let ínje di fúko’om akammi wájakaatie uwe. Bare majakutam mukila mammi di ínje mukaaneammi man ikaanuwo. ¹⁸ Nimammanj majake mulet di ínje, yoo eenomi, ínje an ceb. Handeneen nimammaŋ ikaan wajake, íŋooleneriit ikaanuwo. ¹⁹ Íkaaneriit wajakaaw, wan imaŋumi bee ekaan. Bare nikaanemi wájakaataaw wan ímaŋeriitumi ekaan. ²⁰ Bare kaanjaat ínje oomu di ekaaney wan ímaŋeriitumi ekaan, yoo eenomi, lee ínje eem di ekaaney wo. Majakutam mammi di ínje mommi di ekaaney wo. ²¹ Nijujuk mati sílingaas soosu di burok. Nan imaŋumi bee ekaan wajoone, ínje niŋooleŋŋoolen imuken wajoonut ceb. ²² Di ésigirom búrom, nimammaŋ wan sílingaas sati Atijamit siregumi. ²³ Bare nijukejuk élinga yiceen yammi di burok di eniilom, élinga ekila yooyu di katiiken élingaay yammi di búyegetom. Élingaay ekaaneammi man imiiceelaet ati élingaay yati majakut yammi di burok di eniilom. ²⁴ Ínje man íjakaatiñaa eeno. Ai panapakenom di eniiley uye yammi di eruuomey bee di ecetey? ²⁵ Atijamit ceb, kápurumul di Yensa Apakenaau Áamakau Akiiyaolaal! Kasalak kooku di Atijamit! Kama ñaa, ínje di fúko’om di búyegetom nimammaŋ bee esof sílingaas sati Atijamit máamak, bare mati emaŋey yajakutey yúmboom ínje amiiceel bee di majakut. amiiceel bee di majakut.

¹ Moo kaane, bajut káfiren kammi di Apakenaau Áamakau Yensa. ² Mati kánkumak kati Búyegetab Bátienaab kújeetumolaami eroŋey yalegenaay, sipakenolaami di sílingaas sakammi majakut di ecet. ³ Sílingaas sati Muusa siyetutumi sipakenolaal, mati eroŋey yásuumolaami di kúko’olaal. Bare Atijamit napakenolaapaken nan aboñulomi Añoolool man aano nan wulaal kakaanemi majakut di siniilolaal ban nakaani búsimen mati majakutolaal. Atijamit nakammi eniilool man áfiren majakutolaal. ⁴ Atijamit nakankaan mo manteer wan sílingaas siceeŋolaami mbi úliroor ríiŋ, kakatumi kariibenak eroŋey yásuumiimi di kúkoiil bare noomaal di kariibenak wan Búyegetab Bátienaab buregolaami. ⁵ Kammi di man kúroŋumumi riiboor di eroŋey yásuumiimi koo kujuumenejuumen úyegetiil di wan eroŋey yásuumiimi di kúkoiil. Bare kammi man kúroŋumumi riiboor di Búyegetab Bátienaab koo kujuumenejuumen úyegetiil di wan Búyegetab Bátienaab bumaŋumi. ⁶ Ujuumenaajaat úyegetolaal di wan eroŋey yásuumolaami di kúko’olaal, panucetaal. Bare úyegetolaal ujuumenijuumen di Búyegetab Bátienaab, panubajaal eroŋ di kásuumaay. ⁷ Mati an búyegetool bujuumenimi di eroŋey yásuumool di fúko’ool, akila nalatelat Atijamit. Áseneriit fúko’ool bee di sílingaas sati Atijamit, malegen letaŋoolen. ⁸ Kakaanemi eroŋey yooliil yásuumiimi leekuŋoolen kukaan Atijamit súumool. ⁹ Malegen kaanjaat Búyegetab bati Atijamit boobu di muyuul, muyuul jilee di ekaan nan man eroŋey yooluul ésuumuumi, bare di ekaan nan man Búyegetab Bátienaab bureguumi jikaan. Anoosani abajutumi Búyegetab Bátienaab bati Apakenaau Áamakau oo alee di oo. ¹⁰ Bare Apakenaau Áamakau áamijaat di muyuul, úyegetuul urondoŋ mati majoonam, handeneen kunkuul kucecet mati majakutam. ¹¹ Kaanjaat Búyegetab Bátienaab bati Atijamit, bayitenulomi Yensa di kacetumi, boom di muyuul, ayitenulomi Apakenaau Áamakau di kacetumi, panasen eroŋey bee di kunkuul kaatumi ecetey ñátum di Búyegetab boola, boom di muyuul. ¹² Ñaa moo kaane, kutiom, nubajaabaj waaf wákon wan ootaale ekaan, bare ootutaale eroŋ nan man eroŋey yoololaal ésuumolaami eeno. ¹³ Jíroŋumujaat di eroŋey yooluul yásuumuumi, panjicet. Bare panjiroŋ, kaanjaat ñátum di karambenak kati Búyegetab Bátienaab joone “A’a” bee di siniiluul sabajumi emaŋey yajakutey. ¹⁴ Mati bukanak kan Búyegetab Bátienaab bati Atijamit burungumi koo kukankaan kuñiil kati Atijamit. ¹⁵ Mati Búyegetab Bátienaab ban Atijamit bukaanutolaal kumiiceelak kati kákoli. Bare, Búyegetab Bátienaab bukaaneuukaan man jibil jikaan kuñiil kati Atijamit, ban kánkumak kati Búyegetab Bátienaab kukaanuul man jiŋoolen man jílawumemi Atijamit, di aaney, “Ampaom! Ampaom!” ¹⁶ Búyegetab Bátienaab bati Atijamit fúkoubo buregolaal síñakon di úyegetolaal mati wulaal kuñiil kati Atijamit. ¹⁷ Neenjaat wulaal kuñoolool, panukaanaal kuyaba bulaañ, kuyaba bulaañ bati Atijamit ban nukaanaal kupaalool kuyaba bulaañ di Apakenaau Áamakau. Bare nootaale kanaamoor di bugaalab boola mambi unaamooraal di mawuŋam moola. ¹⁸ Tíenantien wan oomaamiñaa di bugaalab iñeme letuŋoolenaal urekelenolaal woo di mawuŋam maatumi bee káyiisenolaalak. ¹⁹ Mati butuukab búrom boobu di ekobey máamak nampi Atijamit aatumi káyiisenak bukei eenomi kuñoolool kulegenak. ²⁰ Mati butuukab búrom bújiisoorijiisoor, bare kaanut mati bumammaŋ man bújiisoori. Mati Atijamit amaŋumi man bukammo. Bare di bajumi kágolum, ²¹ mati butuukab fúkoubo pambupakeni di famiiceelaet fati ecetey di eputey ban di bunaamoori di epakey yáriiŋumi síwoonoor yati mafeloam málirooraam mati kuñiilak kati Atijamit. ²² Wulaal numanjaamanj mati batuukab búrom boobu di éliil nan aseek aam di kawalen búrooko. ²³ Bare reut di butuukab cebubo bammi di éliil, wulaal nubajaami Búyegetab Bátienaab nan butuukab bútiyaarab bati kawulak kati Atijamit poop moo núliilaaliil kutunt di kúko’olaal, nan man wulaal noomaale di ekob man akaanolaal kuñoolool ban poop siniilas sunkulas san áligeenolaami. ²⁴ Mati kápurumul di fúgolumaf ufe nubajaami epakey. Bare ujukaajaat wan úgolumaami, kama ñaa woo kaanut fúgolum. Mati kaanjaat nubajaabaj waaf ubanaal moo ñaa eñes fúgolum bee mati waa? ²⁵ Bare úgolumaajaat wan ujukutaami, nurulenaal di ekobuwo di kamuuten. ²⁶ Moo mákonam, Búyegetab Bátienaab burambeneolaaramben nan úlaamoaalemi. Mati úmanjeriitaal wan ootaale elaw nan man ceeŋumi mba buu nootaale elaw. Bare Búyegetab Bátienaab di fúkoubo bulawemi di Atijamit bee mati wulaal ñátum di éliil wan butum buŋoolenut bureg. ²⁷ Atijamit, ámeeloemi sísigirolaal búrom, amanjemi wan Búyegetab Bátienaab busofumi. Mati Búyegetab Bátienaab bulawemi di Atijamit bee mati bukanak koola nan man amaŋumi eeno. ²⁸ Numanjaamanj mati di wanoosani Atijamit narokerok bee mati wajakaaw, di kamaŋoomi di kawonkimi riiboor di wan amaŋumi bee mati kukila. ²⁹ Mati kan Atijamit amanjenumi bukanool kabiñoo di fúcitumaf ban namukeniimuken man kubilumi koono nan Añoolool, mambi Añoolool abil akaan átiyaar titoorey yati fiil fáamak fati kutiaay kajuupoe. ³⁰ Kan amukeneenumi kabiñoo di fúcitumaf, nawonkiimi poop, ban kan awonkumi koo nasofumi bukan kajoone, ban kan asofumi bukan kajoone koo kunaamoor di mawuŋam moola. ³¹ Ñaa panuregaal buu? Atijamit áamijaat di wulaal, ai panaŋoolen akaanolaal waaf? ³² Akila áfirenutolaami Añoolool ati di búsusool bare nasenolaaoomi. Mante letasenolaal wanoosani búrom? ³³ Ai panapuun ataaken bukanak kan Atijamit di fúko’ool amukenumi? Atijamit oo di fúko’ool asofemi anau an ajoone. ³⁴ Ai aate káfireniil? Mante Apakenaau Áamakau Yensa? A’a, mati oo acetumi bee mati wulaal ban áyitenulimi di kacetumi bee mati wulaal, ban ammi balakoe di báridab bati Atijamit, alawemi Atijamit máamak bee mati wulaal? ³⁵ Ai panaŋoolen ápurenolaal di kamaŋak kati Apakenaau Áamakau? Mante bugaal room, mba buleŋ, mba kásuutuken, mba bacaar, mba mutugen, mba wábolie mba ecet? ³⁶ Nan man ciikimi eeno, “Bee mati bálamukab booluul wúli nujuudoojuudoor di ecetey funakoofunak, kúsofolisof nan sisaha saate káraamuli. ³⁷ A’a, handeneen di wanoosani búrom wulaal nuŋoolenaaŋoolen wuuj kápurum di Apakenaau Áamakau, amaŋolaami. ³⁸ Mati ínje tíenantien lec mati waaf letuŋoolen úpurenolaal di kamaŋak kati Apakenaau Áamakau. Let ecet, let eroŋ, let simaleeka, let kujuum di wánkum karokemi di érimey, let wati jaat mba wati kajom, ³⁹ let kabaak, let kásanki, let wahaw búrom di butuukab, panuŋoolen ukajen titoorolaal di kamaŋak kati Atijamit kammi di Apakenaau Áamakau.

¹ Wan iregeuuñaa woo malegen, ilet di kagaajoor ban, mati ínje an ati Apakenaau Áamakau. Ban Búyegetab Bátienaab burungumi síwoonooras súmboom man tíenammi wan emmi di eregey woo lee kagaajoor. ² Nibabaj mátaañi máamak di jariey yáamak di ésigirom. ³ Mbi iŋoolen imaŋeen man inumi ban itingoor di Apakenaau Áamakau bee mati bálamukab bati kutiom, bukanom kati fiilaf fákonaf. ⁴ Koo eenomi Kuisiraelak, kan Atijamit amukeniimi nan kuñoolool ban náyiiseniimi mawuŋam moola. Atijamit nakammi kasofoorak koola di bukoo aban naseniil sílingaas soola. Ban Atijamit náyiiseniimi mampi kumiiceelaetool di buruŋab bálirooraab, ban nasen báligab boola bee di bukoo. ⁵ Koo úwoloorumaw wati kufannaaniŋiil Kúyahuudak kajamoe, ban Apakenaau Áamakau, nakankaan nan an, oo ati bukaniil. Emitey ekaan Atijamit arungumi wanoosani, mbi asali bee bándoorey. Amen. ⁶ Bare ínje iregutumo mati báligab bati Atijamit búlirenuti bee di bukoo. Mati lee úwoloorumaw búrom wati Isirael woo ukammi Kuisirael kulegen. ⁷ Ban kaanut úwoloorumaw búrom wati Iburehima ukammi kuñoolool kulegen. Mati Atijamit nammi Iburehima, “Kápurumul Siyaaka úwoloorumaw wooli woote ekaani karees.” ⁸ Mo’omu múyiisenumi mati kuñiilak búrom kakammi úwoloorumaw wati Iburehima koo kuceeŋut man kukaan kuñiilak kati Atijamit. Bare kuñiilak kati báligab koo kusofimi kati úwoloorumaw wati Iburehima. ⁹ Mati Atijamit áligumi, “Bala’a bulay nanan une ínje eete élaañul ban Sirah naate ebaj añiil ániine.” ¹⁰ Reut mo’omu ceb, bare di poop nan Rebeeka abajumi kuñiilak kápurumul di ániine ákon, an eenomi afannaaniŋolaal Siyaaka. ¹¹ Handeneen koo magabaam noo bawolooruti ban koo bakaanut wajake mba wajakut, manteer wan Atijamit asofumi, woo eenomi kamukenak koola fúkouko, mbi kurulen, wakammomi lee di bagorerab bati anau bare di kawonkak kati Atijamit, ¹² aregimi mati, “Átiyaarau panamiiceelaet agabuntenau.” ¹³ Nan man ciikimi, “Yankuba oo nimaŋumi, nilatumi Esau.” ¹⁴ Kama waa nootaale ereg? Man kájoonaataak kooku di kapanak kati Atijamit? A’a lee mo! ¹⁵ Mati Atijamit nammi Muusa, “Ínje eete ebaj kabonket di an ibajumi kabonket, ban ínje eete ebaj káboteni di an ibajumi káboteni.” ¹⁶ Moo kaane wanoosani wo’owu kaanut di anau amaŋumi mba akammi bare di kabonketak kati Atijamit. ¹⁷ Mati furimaf furereg mati Atijamit nammi Firauna, “Ínje nimukemmuken man ukaan áyi, mambi iŋoolen ikaani man úyiis kánkumom. Ban kareesom mbi kujamo kuyiisoor bee di dúniyaay búrom. ¹⁸ Moo kaane Atijamit nabajebaj kabonket bee di anoosani an amaŋumi, ban nasayen búyegetab bati anoosani an amaŋumi. ¹⁹ Bare panoonom mati, “Wau kaane Atijamit ninsi najuk kabetak koololaal? Ai aate elat wan asofumi?” ²⁰ Bare apaalom, au eenomi ai ampi kulaañenoor Atijamit? Mante jiruum jateepimi panjiŋoolen jiceeŋ ateepajo, “Wau kaane nuteepom eeno mo’omu?” ²¹ Mante ateepaau abajut bakooŋ di bukapab, man áteepumumi fúmeelaf fákonaf jiruum jaaju jakarenimi jaaju jakarenutimi? ²² Atijamit namammaŋ man áyiisen kañuumulak koola ban namaŋ kamanjen bukanak mati kánkumak koola. Bare namutemmuten máamak di kamuutenak bukanak kan aateenumi kagamen di kañuumulak koola, kan ceeŋumi mbi kukajeni. ²³ Ban namammaŋ bee káyiisen buu nákalaami eeno, nan abajumi káboteni bee di bukanak kan amukenumi no’ona di fúcitumaf, man kuyab mawuŋam moola. ²⁴ Wulaal eenomi bukan kukila kan amukenumi, lee kápurumul di Kúyahuudak ceb bare poop di Kakaanutumi Kúyahuud. ²⁵ Nan man Atijamit aregumi di búkaay yati aboñaau Hosea, “Kakaanutumi bukanom paniwonkiil ‘bukanom,’ ban bukanak kan imaŋeenutumi paniwonkiil ‘bukanak kati búsusom.’” ²⁶ “Ban tanootani furimaf fákonaf furegiimi mati, ‘Muyuul lee bukanom,’ pankuwonkiil ‘kuñiil kati Atijamit aroŋaau.’” ²⁷ Aboñaau Yesaaya acibulomi fatiya di aaney mati Isirael, “Handeneen bukanak kati Isirael kujuupojuupo nan kaluusak kati kafintak, bare bukan kupinaay di bukoo ceb pankupak. ²⁸ Mati Akiiyaau panagamen bukanak búrom kati dúniyaay, ban panakaan galab di poop ríiŋ.” ²⁹ Ban Yesaaya naregeenreg no’ona “Kaanjaat Akiiyaau ati Kánkum árineneenutoli úwoloorumaw wóololi waawu, panoonoaaleen nan kati Sodom di Gomora.” ³⁰ Kama ñaa waa nootaale ereg? Kakaanutumi Kúyahuud kukila Atijamit asofiimi bukan kajoone kápurumul di kafiumak kooliil, handeneen man kuñesutoomi. ³¹ Bare Kuisiraelak kañesumi máamak élinga yakammi mambi Atijamit asofiil bukan kajoone, bare kuŋoolenderut kubajumo. ³² Wau kaane kuŋoolenderut kubajumo? Mati wan kukammi woo lee ñátum di kafiumak, bare ñátum di bakaaneri. Koo kutatagootatagoor di ekoobaay. ³³ Nan man ciikimi eeno, “Jíkaanum, ínje oomu di enen ekooba di Sion yaatumi ekaan bukanak kutatagoor kulo, fukooba fan umanje faate ekaan man bukanak kulo, ban anoosani áyinenumi di oo letapuñeni.”

¹ Kutiom, man súumeenom wan ilawemi di búyegetom búrom woo eenomi man bukanom búrom mbi kupakeni. ² Ínje nimammanj tíen mati kumammaŋ máamak bee kamiiceelaet Atijamit bare kúlauleriit jak. ³ Mati kúlaulut man Atijamit asofemi bukan kajoone bee di fúko’ool. Bare kooku bo eñes buruŋab booliil mambi Atijamit asofiil bukan kajoone. Ñaa di kulatumi esen kúkoiil bee di majoonam mati Atijamit. ⁴ Mati Apakenaau Áamakau oo álirenumi sílingaas, manteer anoosani abajumi kafiumak mbi Atijamit asofool an ajoone. ⁵ Muusa naciciik mambi Atijamit asof an ajoone, ñátum di kariiben wan sílingaas siregumi búrom. ⁶ Bare wan furimaf fati Atijamit furegumi mambi Atijamit asof an ajoone ñátum di kafium woo eenomi, “Au ootut kaceeŋooro, Ai panajaw bee di bukinab bajakaab?” (yoo eenomi, áwalenul Apakenaau Áamakau). ⁷ “Mba ootut kaceeŋooro, Ai panajaw bee di busunab básankimi babajutumi tan búkabe?” (yoo eenomi, man áyitenul Apakenaau Áamakau di kacetumi). ⁸ Bare ñaa waa yíisenumi? Furimaf fulofilof, foofu di butumi di foofu di ésigiri (foo eenomi, furimaf fati kafiumak fan úriiŋenaalemi). ⁹ Ufelujaat búyegeti man ureg di butumi mati Yensa eenomi Akiiyaau ban nufium di ésigiri mati Atijamit náyitenulooyiten di kacetumi, panubaj epak. ¹⁰ Mati anau náyineneyinen di ésigirool man Atijamit asofool an ajoone, ban nafelumi búyegetool man aregumo di butumool, moo napakenipaken. ¹¹ Mati furimaf fati Atijamit foone, “Ampi afiummi di oo letapuñeni.” ¹² Bajut búpajuloor titoorey yati Kúyahuud di Kakaanutumi Kúyahuud. Mati Akiiyaau ákonau eenomi Akiiyaau ati anoosani di wanoosani búrom, ban nasenesen yaj bee di anoosani alawoomi. ¹³ Mati, “Anoosani awonkumi kareesak kati Akiiyaau an akila panapak.” ¹⁴ Bare buu pankuŋoolen kuwonkool man apakeniil leejaat kúyinenyinen di oo? Buu pankuŋoolen kúyinen di oo kaanjaat koo kujamurerut moola? Buu pankuŋoolen kujam moola kaanjaat bajut áriiŋena bee di bukoo? ¹⁵ Buu pan bukanak kuŋoolen kúriiŋen leejaat kuboñiboñ? Mati ciikiciik, “Lee majak bee di bukanak kájeetumeuumi furimaf fajakaaf!” ¹⁶ Bare kaanut bukanak búrom kusofe furimaf fajakaaf, mati aboñaau Yesaaya narereg man aane, “Akiiyaau, ai afiume wan ajammi di wúli?” ¹⁷ Moo kaane, kafiumak kubajoebajo kápurumul di wan ujammi di furimaf fajakaaf, furimaf fajakaaf mati Apakenaau Áamakau. ¹⁸ Bare mante ínje neene koo kujamut? Malegen kujanjam, mati nan man furimaf fati Atijamit foone, “Kurimak mati Atijamit kuyiisooyiisoor di dúniyaay búrom, ban poop kurimak kukila kufefet ban dúniyaay ereulomi.” ¹⁹ Ínje nilaañ iceeŋuul, mante pipi bukanak kati Isirael kúlaulaul? Di mútiyaam, Muusa di fúko’ool nalaañenlaañen kúceeŋak uke di wan Atijamit aregumi, “Panikaanuul jiraano ñátum di koo kan umanje karees kati mof ceb kubaje bare kuyajut ekaan mof, ban panikaanuul kuuñuul kuri ñátum di bukanak kálaulutumi hani waaf mati Atijamit.” ²⁰ Ban niceen Yesaaya nasankensanken di kapeeto di wan Akiiyaau aregumi man aane, “Ínje bukanak kañesutammi kuraŋenanraŋen. Ínje níyiisenooroyiisenooro bee di bukanak kañesutammi.” ²¹ Bare mati Kuyisiraelak, Atijamit nammi, “Di funakaf búrom ínje oomu man ifeke uñenom bee di bukanak kañoosammi ban di kulatammi.”

¹ Ínje niceeŋuumi, mante Atijamit nabetembeten bukanool? A’a lee mo! Ínje di fúko’om Aisirael, búwoloorum bati Iburehima, ati fiilaf fati Beniamin. ² Atijamit abetenut bukanool, kan amukenumi biñoo noo di fúcitumaf. Mante jimanjut wan aboñaau Eliya asankenumi kápurumul di furimaf fati Atijamit buu nalawumi Atijamit bee mati Kuisiraelak eeno? ³ “Akiiyaau, kububuj kuboñaak kooli, ban di kukajen fúsimenaf fooli. Ínje cebom irinomi, ban iñeme kooku di eñes bee ebujom poop.” ⁴ Bare waa eenomi kulaañenak kati Atijamit bee di oo? “Niyoyof bukaaku, síwili futok di sigaba bee mati ínje imiiceelaeturerut náataay yan koonemi Baal.” ⁵ Moo mákonam hani bee jaat, babaj bukan kupinaay karinoe, koo kumukenimi ñátum di majakam mati Atijamit. ⁶ Atijamit namukeniimuken ñátum di majakam moola, lee ñátum di wan kukammi. Leemojaat majakam moola leemukaander majak malegen. ⁷ Kama nootaale ereg? Bukanak kati Isirael kujukut wan kulakomi eñesey. Bare kan Atijamit amukenumi koo kupinaay kujukumi. Atijamit akammi bukaaku karinomi kújameriit mati kawonkak koola. ⁸ Nan man ciikimi eeno, “Atijamit nakaaniimi man úyegetiil úlaamo, hani bee iñeme kootut ejuk ban kootut ejam.” ⁹ Ban Dauda nammi, “Emitey ekaan Atijamit akaan kuñinteni ban di kusofiil di káaningak, Emitey ekaan Atijamit akaan kulo ban di kuteki! ¹⁰ Emitey ekaan Atijamit akaan kúpuum takumbi kuŋoolen kujuk ban úlamukiil úrongoor bee bándoorey.” ¹¹ Ínje niceeŋumi, mante Kúyahuudak kutatagootatagoor man kulo tud? A’a lee mo! Mati majakutam mooliil, Atijamit nakammi man epakey ebajo bee di Kakaanutumi Kúyahuud man Kúyahuudak kuraanoiil. ¹² Kaanjaat majakutam mooliil mukammi man bukanak kati dúniyaay kubaj kawul káamak, ban majakutam mooliil mukammi man Kakaanutumi Kúyahuud kubaj kawul káamak. Kama, buu kawulak pankufaŋumi man kúkalaae bee di bukanak kati dúniyaay nampi Kúyahuudak poopiil kulaañumi bee di Atijamit. ¹³ Iñeme ínje oomu di kasanken bee di muyuul Kakaanutumi Kúyahuud. Nan ikammi áriiŋena bee di Kakaanutumi Kúyahuud, paniteben sileekom di burokom. ¹⁴ Timaa niŋooleŋŋoolen ikaan kupaalom Kúyahuud kuraano, di mo’omu mbi iŋoolen ipaken kuceen. ¹⁵ Mati nan Kúyahuudak kubetenimi, bukanak kati dúniyaay di kubilumi kúlaañul man kupaalaay di Atijamit. Buu paneeno, nampi Atijamit kupaalaayimi di kukila? Kankaan nan páŋŋarul kacetumi bee di eroŋey. ¹⁶ Biñoo búfatum bútiyaar bati fúmeelaf bukaanimi man búliroor ñátum di esenubo bee di Atijamit, moo eenomi fúmeelaf foo búrom fúlirooliroor. Moo mákonam, kaanjaat kufaarak kati búbaar kúlirooliroor, waanaw poop úlirooliroor. ¹⁷ Bare waan uceen wati Buwoliiab bati síndeey, ucanijaat, ban bureeb bati Buwoliiwab bati karamba bunapeninapen di wo. Muyuul, Kakaanutumi Kúyahuudak jikankaan nan Buwoliiab bati karambaak jinapeninampen di Kúyahuudak. Ñaa iñeme muyuul poop jinaamoor di kawulak kan Atijamit áligumi di Kúyahuudak, nan man bureebab bati Buwoliiwab bati karambaak bunaamoorum fúsimaf fápureuumi di Buwoliiab bati síndeey. ¹⁸ Moo kaane, takum jitebenelenoor bee di bukanak nan waanaw wacanimi. Jikammojaat, jiwoolo mati muyuul kaanut kapebumi kufaarak, bare kufaarak kupebumi muyuul. ¹⁹ Bare panoone, “Waan ucanican mambi ínje ibaj tampi inapeni.” ²⁰ Moo malegen. Waanaw ucanican mati káfiumaataak kooliwo, bare au oomu to mati nujunjuum líŋ kápurumul di kafiumak kooli. Moo kaane takum úaamakalenoor, bare ujuum lit di kákoli. ²¹ Atijamit akatutumi ecaney waanaw wacintomi, ²² Ñaa nujujaajuk buu Atijamit ajakumi di poop buu nátaañimi eeno. Man átaañimi bee di kalomi, bare najakumi bee di au, urulenujaat di káyinenak di majakam moola. Bare ukatujaat káyinenak, panacani poop ápureni. ²³ Kaanjaat Kúyahuudak kukila kubetenumi káfiumaataak kooliil, Atijamit panalaañ anapeniil tan kulakoeenumi. Mati Atijamit nababaj kánkum bee ekammo. ²⁴ Kaanutujaat muyuul Kakaantumi Kúyahuudak jikankaan nan waanaw wati Buwoliiwab bati karamba wacanimi, wan umanje unapimi bee di waanaw wati Buwoliiwab bati síndeey, Kúyahuudak koonokoono nan Buwoliiab ube bati síndeey, moo panfaŋ man hiilie di Atijamit, man anapen alaañen waanaw wacaneenimi tan úpurumulo. ²⁵ Kutiom, ínje imaŋut man jílaulaati mati malegenam mayofoaam, manteer takumbi jitebenelenooro man jisof jilinlolinlo. Bukan kuceen kati Isirael úyegetiil usasay, panurulen esay bee nampi Kakaanutumi Kúyahuud búrom kulaañumi bee di Atijamit. ²⁶ Ñaa moo Kuisiraelak búrom pankupak nan man ciikimi eeno, “Apakenaau pánapurumul Sion, pánapuren bújakaataab búrom di úwoloorumaw wati Yankuba.” ²⁷ “ban panikaan kasofoorak uke di kukila nampi ípurenumi majakutiil.” ²⁸ Mati Kúyahuud kajuupoe kulalat furimaf fajakaaf, kubilumi kukaan kulatooraak kati Atijamit bee mati muyuul, Kakaanutumi Kúyahuudak. Bare mati Atijamit kamukeniilak, Atijamit namaŋiimaŋ mati kajamoak kati kufannaaniŋiil. ²⁹ Mati kawulak kati Atijamit kúboteriiti ban kan awonkumi koo ájimeriiti. ³⁰ Nan man muyuul Kakaanutumi Kúyahuud, muyuul jiñooseenumi Atijamit no’ona. Bare nan Kúyahuudak kulatumi eyabey kabonketak koola, náyiisenuuyiisen kabonketak koola. ³¹ Moo mákonam, mati kabonketak kan jiyabumi, Kúyahuudak iñeme kuñoñoos Atijamit, manteer mbi kuyab kabonketak kati Atijamit. ³² Atijamit nakankaan bukanak búrom man kugaal mati eñoosey yooliil, mambi áyiisiil kabonketak koola. ³³ Wóoy, lee kákalaa kati fubajaf foola! Lee kásanki kati malinlaam moola di kati fumanjaf foola! Ai pánalaul wan asofumi mba ai pánalaul moola? ³⁴ Nan man furimaf fati Atijamit furegumi, “Ai amanje búyegetab bati Akiiyaau? mba ai panaŋoolen ájaatikenool? ³⁵ “Mba ai atamburer asenool waaf, manteer mbi acaamool?” ³⁶ Mati kápurumul di oo wanoosani utuukimi. Wanoosani ubajobajo mati oo ban di ulaañ bee di oo. Wulaal ootaale esal Atijamit bee bándoorey. Amen.

¹ Moo kaane, kutiom, nilawuulaw máamak mati kabonketak kati Atijamit man jisen kúkouul nan búsimen baroŋe, báliroore ban di búsuum Atijamit. Moo eenomi kamiiceelaetak kalegenak kan joote esenool. ² Kutiom, takum jiriiben mukaanaam mati dúniyaay uye, bare jikat man Atijamit mbi áruŋul man aunkulen sísigiruul ñátum di man jiwoonooremi eeno. Moo panjimanj wan Atijamit amaŋumi man jikaan, wajakumi, di wásuumoomi di wáliroorumi. ³ Ban mati kápurumul di majakam mati Atijamit, moo kammi ínje eem di ereg anoosani titooruul. Takum an asofooro tan áriiŋutumi. Bare mbi awoonooro ríiŋ man asof re di kafiumak kan Atijamit asenoomi. ⁴ Eniiley ebabaj upan wajuupoe, bare kapan kanoosani kubabaj burokuko. ⁵ Moo mákonam, handeneen man ujuupoaañaa, wulaal búromolaal kákon di Apakenaau Áamakau. Anoosani nababaj burokool, ban nucilooraaciloor. ⁶ Moo mákonam di wulaal. Atijamit nasensen anoosani kawulak kanaamut riiboor di majakam man Atijamit asenolaami, mbi úroketumaal ko. Kaanjaat kawulak kukaanolaami káriiŋenak mati furimaf fati Atijamit, ootaale ekaanuko riiboor di kafiumak koololaal. ⁷ Kaanjaat kawulak kukaanolaami kamiiceelaet bukaaku, ootaale kamiiceelaet. Kaanjaat kawulak kukaanolaami kaliikitenak, ootaale kaliikiten. ⁸ Kaanjaat kawulak kukaanolaami káliŋen bukaaku, ootaale káliŋen. Kaanjaat kawulak kukaanolaami esen, ootaale esen tíen. Kaanjaat kawulak kukaanolaami erung, ootaale erung tíen. Kaanjaat kawulak kukaanolaami kabonket, ootaale ekaan di kásuumaay. ⁹ Jikat man kamaŋak kooluul koote kalegeno ríiŋ. Jilat wajakutumi, jisof líŋ wajakumi. ¹⁰ Jimaŋoor nan aamu di atiool mba áliinool, ban di jílebien máamak bukaaku wuuj kúkouul. ¹¹ Takum jílaamo bare jikaan burok balite. Jimeeŋ mawuŋ mati Búyegetab Bátienaab. Jimiiceelaet Akiiyaau. ¹² Jimaayoor di fúgolumaf fooluul. Jimuuten di bugaalab, ban takum jiyoolo elawey. ¹³ Jiwul wan jibajumi bukanak kati Atijamit kan ceeŋumi, ban ninsi jiwalen kujaaburuŋak di sísindouul. ¹⁴ Jilaw Atijamit man asen kásuumaay bee mati kásuutukeneuumi. Jilaw Atijamit man aseniil kásuumaayak, takum anumiil. ¹⁵ Jimaayoor di kammi kamaayoorak, jilok di kammi di búlokab. ¹⁶ Jicinoor di kásuumaay di bukaaku, takum jitebenelenooro, bare mbi jinaamoor di kasofutimi di waaf, takum jisofooro nan jilinlolinlo. ¹⁷ Takum ugalen majakut bee di majakut. Bare mbi jiliik ekaan wan bukanak búrom kusofumi ujajak. ¹⁸ Kaanjaat paŋŋoolen kaan, jiraagal búrom man jicin di kásuumaay di anoosani. ¹⁹ Kupaalom, takum jigalender. Jikat man Atijamit agalen. Mati ciikiciik Atijamit naane, “Ínje eenomi agalenaau, ban panigalen.” ²⁰ Bare furimaf fati Atijamit di fulaañumi fommi, “Kaanjaat alatoori acaarete, senool man ari. Kaanjaat baraanab busofool, senool man araan. Mati ukammojaat panupuñenool.” ²¹ Takum umaŋ man majakutam muŋooleni, bare mbi uŋoolenumo ñátum di majakam.

¹ Anoosani aate esen fúko’ool bee di kurungaak kabajumi kánkum kammi di kujuumak. Bajut arunga ati fujuum an Atijamit ajuumenut. Kurungaak kati Kujuumak kabajomi Atijamit ajuumenuko. ² Moo kaane ampi alatumi kati kujuumak, oo wan Atijamit ajuumenumi nalate. Anoosani alatumi panagameni. ³ Mati kakaanemi wajoone, kootut kákoli kurunga bare kakaanemi wajoonut koote kákoli. Mante numammaŋ bee epak di kákoliak di kurungaak kati kujuumak? Kaan wajoone man kusali. ⁴ Mati koo kurokaak kati Atijamit, kasenimi man kurambeni. Bare ukaanjaat waaf wajoonut noo noote kákoli’iil, mati bukoo kubabaj bakooŋ man kuteki. Koo kurokaak kati Atijamit kaatumi etek anoosani álaputumi man kúyiisen buu Atijamit añuumulumi eeno. ⁵ Moo kaane anau aate esen fúko’ool, kaanut mambi apak kañuumulak kati Atijamit ceb, bare poop namammanj ésigirool wan aate ekaan. ⁶ Moo kaane muyuul joote ecaam basaaf. Kurungaak kati kujuumak koo kuroka kati Atijamit nan kukaanemi burokab booliil. ⁷ Jicaam wanoosani wan joo’oorumi di kukila, joote ecaam basaafab banoosani bee di kulagabo, jipuño kan ceeŋumi man jipuñoiil, jisen kálebienak kan ceeŋumi man jílebieniil. ⁸ Joote ecaam wan joo’oorumi di bukanak, rino kamaŋoorak. Mati anoosani amaŋumi alaoorool nálirenliren wan sílingaas siceeŋumi búrom. ⁹ Kájaatikenak kati sílingaas, “Takum usang aseek mba ániine ati an, Takum ubuj an, Takum úkuut, Takum umaŋ wan ukilutumi,” ban kájaatikenak kaaku poop woo búrom unampoonampoor di ereg kájaatikenak koo eenomi, “Noote emaŋ alaoori nan man umaŋumi fúkoi eeno.” ¹⁰ Kamaŋak kúkaaneriit wajoonut bee kupaal ko, moo kaane kamaŋak eenomi kálirenak kati sílingaas. ¹¹ Jíkaanum mati jimammanj nanan nírindiiŋ man jíyilo. Mati epakey yoololaal iñeme efaŋe man elofulo no’ona nan umondaami ufiumaal. ¹² Fukaf jaheemeen fumaale ban bala’ab boobe di erab baabe. Mbi ukataal bálamuk waaf wan anau akaanemi di érimey ban nutebaal mútiikuma bee mati futiikaf di mawuŋam. ¹³ Mbi ugorooraal jak di kúko’olaal, nan bukan kammi di mawuŋam. Takum uja’aal di wáaningaw wati ekaaney kóji ban di kákali kanoosani, mba basang aseek mba ániine ati an di jiyenet, mba muloba di búlat. ¹⁴ Mbi jikaan man Akiiyaau Yensa Apakenaau Áamakau nan mútiikuma man jikaano, ban takum jisen kúkouul man jikaan wásuumuumi di eroŋey yooluul. umuumi di eroŋey yooluul.

¹ An umanje kafiumak koola kúlaamolaamo, jisofool jak, bare takum kaanuul kañakoor di wan umanjumi tíen. ² Ákon abajumi kafium káamak naŋooleŋŋoolen ari muria manoosani. Bare aamu an kafiumak koola kúlaamomi etojey cebuyo nariemi. ³ Anau ariemi muria manoosani, takum agamen árieriitumi ban anau ariemi muriemi muriaam mukila, takum agamen árieriitumomi. Mati Atijamit alatutool. ⁴ Au eenomi ai aatumi bee kagamen aroka ati aceen? Akiiyaool ceb aatumi ereg manteer panawuuj mba letawuuj. Ban panawuuj mati Akiiyaau panaŋoolen akaanool man awuuj. ⁵ Ákon nasosof funakaf ufe fufaŋe man fubaje fúkaw di funak faafu, bare aamu nasosof kunakak búrom kurere. Anoosani mbi asof líŋ wan afiummi. ⁶ Asofemi mati funak fuceen fufaŋe man fubaje fúkaw, mbi akammo di kálebienak kati Akiiyaau. Ban ariemi muria manoosani, mbi akammo di kálebienak kati Akiiyaau, mati oo nasalesal Atijamit bala’a arimo. Árieriitemi muria manoosani, mbi akammo di kálebienak kati Akiiyaau. ⁷ Hani an aroŋurerut di fúko’ool ban poop aceturerut di fúko’ool. ⁸ Uroŋaajaat, nuroŋaal di Akiiyaau, ucetaajaat, nucetaal di Akiiyaau. Moo kaane manteer nuroŋaaroŋ mba nucetaacet, wulaal kati Akiiyaau. ⁹ Apakenaau Áamakau naceteencet ban naroŋumi inki, mambi akaan Akiiyaau ati kacetumi di karoŋumi. ¹⁰ Waa kaane nugamen ati’i? Mba, au waa kaane nuheelen ati’i? Mati wulaal búromolaal panujuumaal di bújonlenab bati Atijamit di bagamab boola. ¹¹ Mati ciikiciik Akiiyaau naane, “Nan man emmi man iroŋe, ban fújuul fanoofani pánfukuntaajen bee di ínje mati Atijamit. ban fúredimp fanoosani panfusal mati ínje eenomi Atijamit. ¹² Anoosani di wulaal naate karegooro bakaanerool bee di Atijamit. ¹³ Moo kaane takum ugamenooraal kagamen bukaaku. Bare nootaale kawoonoor jak takum ukaanaal waaf wampi wakammi man bukaaku kulo mba ekaan apaali alo di majakut. ¹⁴ Ínje nimammanj ban tíenantien di Akiiyaau Yensa mati bajut muria masikoe di fúkoumo. Bare kaanjaat an asofe mati muria muceen musikosiko man ari, moo di oo musikosiko. ¹⁵ Kaanjaat ati’i pangaalenool di wan uriumi, moo au ulee di ejaw di kamaŋak. Takum umaŋ man wan urimi ukajen an umanjumi Apakenaau Áamakau nácetuncetum bee mati oo. ¹⁶ Moo kaane takum umaŋ man bukaaku kusanken wájakaatie wan usofumi wajake. ¹⁷ Mati jáyiaj jati Atijamit kaanut muria mba baraan, bare majoonam, di kásuumaay, di kásuumenoor. Uru búrom púrumulopurum di Búyegetab Bátienaab. ¹⁸ Ban nampi amiiceelaetumi Apakenaau Áamakau ñátum di bagoroorerab ube, panukaan Atijamit súumool ban bukanak poop pánkulebieni. ¹⁹ Nootaale karaagal man ulakoaal di kásuumaay ban nurambenooraal man úliŋenooraal di káyinenak koololaal. ²⁰ Takum ukajen burokab bati Atijamit mati muria. Muria manoosani mútientien, bare joonut man an ari waaf wampi wakaan man bukaaku kulo di majakut ñátum di wan arimi. ²¹ Joonut man an ari eluw mba naraan múkaliaay mba nakaan waaf wampi wakaan man atiool atatagoor alo. ²² Kafiumak kan ubajumi, usofuko titoorey yati fúkoi di Atijamit. An umanjumi abajutumi buruŋ bee kagamenooro di wan asofumi, jakoojak. ²³ Bare abajumi úyeget ugaba wan ariemi, arijaat Atijamit pánafirenool, mati ákaanumut ñátum di kafiumak koola. Mati wanoosani wájawumutum wájawumutumi di kafiumak woo majakut.

¹ Wulaal káliŋumi di kafiumak nootaale ebaj kamuuten di káliŋutumi di ubetaw wooliil. Takum oonaale bee ekaan man súumolaal ceb. ² Bare wulaal ootaale ekaan wayeumi alaoorolaal mbi úŋaruloaal wajake, mbi úliŋenaalool di kafiumak. ³ Mati hani Apakenaau Áamakau añesut bee kásuumenooro. Nan man ciikimi eeno, “Kajelumi muyuul koo poop ínje kujele.” ⁴ Ban wanoosani waciikimi di furimaf fati Atijamit woo uciikiciik bee kájaatikenolaal, kápurumul di kamuutenak di káliŋenak kati fo, manteer mbi ubajaal fúgolum. ⁵ Emitey ekaan Atijamit asenuul kamuutenak di káliŋenak uke, ban narambenuul man jicinoor di kásuumaay riiboor di mukaanaam mati Apakenaau Áamakau Yensa. ⁶ Ban mambi búromuul jisal Atijamit, Ampaau ati Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau. ⁷ Jisofoor nan man Apakenaau Áamakau asofuumi eeno, mbi bukanak kusal Atijamit. ⁸ Mati ínje eem di ereguul Apakenaau Áamakau nabilumi akaan aroka bee mati Kúyahuudak man áyiisen malegenam mati Atijamit mambi áliren wan Atijamit áligeenumi kufannaaniŋiil. ⁹ Ban najawulojaw manteer mbi aŋoolen akaan hani Kakaanutumi Kúyahuud kusal Atijamit mati kabonketak koola. Nan man ciikimi eeno, “Moo kaane panisali titoorey yati Kakaanutumi Kúyahuud, ban pánicim bee esali.” ¹⁰ Ban ticeen ciikiciik inki mati, “Wóoy muyuul Kakaanutumi Kúyahuud, jibil man jimaayoor di bukanak kati Atijamit!” ¹¹ Ban inki di ciikimi, “Usalaal Akiiyaau, muyuul búrom Kakaanutumi Kúyahuud, muyuul bukanak búrom kati dúniyaay jibil man jisalool” ¹² Ban Yesaaya nalaañumi areg man aane, “Fufaaraf fati Yese pánfucumbul, oo aate káyitoul man arung Kakaanutumi Kúyahuud, ban di oo kootumi ebajey kágolum.” ¹³ Emitey ekaan Atijamit, asenemi fúgolum, panakaanuul jimaayoor ríiŋ ban nasenuul kásuumaay mati núyinenyinen di oo, man Búyegetab Bátienaab bukaanuul man jibaj fúgolum fafaŋumi man fúliŋe. ¹⁴ Kutiom, ínje di fúko’om mooluul mútienantien mati muyuul di kúkouul jimemmeeŋ di majakam. Jibabaj fumanjaf búrom, ban di jiŋoolen jíjaatikenoor. ¹⁵ Bare mati uceenaw woo niciikuuciik di mapeeto man íwoolenuluul, mati Atijamit nasenansen majakam moola, ¹⁶ man amukenammi man ikaan aroka ápurumulo di Yensa Apakenaau Áamakau bee di muyuul, Kakaanutumi Kúyahuud. Ínje oomu di ekaan burokab bati ásimena nan ilakomi káriiŋenak furimaf fajakaaf fati Atijamit. Atijamit nakankaan mo’omu, mambi Kakaanutumi Kúyahuudak kukaan nan búsimen bukaan Atijamit súumool, ban Búyegetab Bátienaab nakaan líroor ban nasen Atijamit. ¹⁷ Ñaa nibabaj wampi ítebenum ubandom di Apakenaau Áamakau Yensa kápurum di burokab ban ikaanemi bee mati Atijamit. ¹⁸ Letipuun iteben ubandom di kasanken mati waaf rino di wan Apakenaau Áamakau akammi man irungen Kakaanutumi Kúyahuudak kujam Atijamit. Mo’omu mubajumi ñátum di kurimak kan isankenumi di bakaanerab ban ikammi, ¹⁹ ñátum di kánkumak kati wájamurerutimi di mukaanaam máriiŋumi síwoonoor, ñátum di kánkumak kati Búyegetab Bátienaab. Nilakolako di kajaaburuŋ kápurumul Yerusalem bee mo Inluriko, níriiŋenriiŋen furimaf fajakaaf fati Apakenaau Ámakau ríiŋ nan man ceeŋumi eeno. ²⁰ Bare wan imaŋumi bee ekaan woo eenomi mbi íriiŋen furimaf fajakaaf ban kareesak kati Apakenaau Áamakau kajamurerutimi. Mati imaŋut man ilako káriiŋenufo ban aceen áriiŋenufomi aban. ²¹ Bare nan man ciikimi eeno, “Katamburerutumi kujam moola pankujukool, ban kajamurerutumi kujam moola pánkulaul.” ²² Mati mo’omu mukammi, ñajuupoe níyetaati íriiŋuluul bee ejukuul. ²³ Bare ñaa iñeme man burokab búmboom bubanuñaa baabe di upanaw uwe, ban mati simit sajuupoe niraanouuraano máamak moo kaane nibil bee bujukoor di muyuul. ²⁴ Nisosof bee kawaloeen man ijukuul nampi ilakomi ejaay bee Sípeen, ban nibajubo nanan di muyuul, mambi jirambenom man iŋoolen iwuuj. ²⁵ Manoosani, iñeme ínje oomu di buruŋ bee Yerusalem di kájeetum furamben bee mati bukanak kati Atijamit. ²⁶ Mati kuriibaak kati Akiiyaau kammi Makedonia di Akaia súumiisuum man kukaan kawul kati sígodi bee karamben kalekumi titoorey yati bukanak kati Atijamit kammi Yerusalem. ²⁷ Súumiisuum di ekaaney yati mo, bare malegen koote karambeniil. Mati kuriibaak Kúyahuudak kuyayab di Kakaanutumi Kúyahuud kawulak kápurumul di Búyegetab Bátienaab. Kakaanutumi Kúyahuud poop koote karamben Kúyahuudak di fubajaf fooliil wan ceeŋumi. ²⁸ Moo kaane nampi ílirenumi burokab ube ban nikaan man tíen kuyayab so kuban, pánilamum bati muyuul man ijukuul mambi íwuujum bo bee Sípeen. ²⁹ Nampi íriiŋuluumi, pánibil di kawul káriiŋe kati Apakenaau Áamakau. ³⁰ Nilawuulaw di kánkumak kati Akiiyaau Yensa Apakenaau Áamakau di kamaŋak kápurumulo di Búyegetab Bátienaab, ínje nilawuulaw máamak man jilawaal ban di jilawom Atijamit. ³¹ Jilaw manteer mbi iŋoolen ipak di káyinentumi kammi Yúdea manteer burokab búmboom Yerusalem mbi kutiom bukanak kati Atijamit kammi bo kusofubo. ³² Súumujaat di Atijamit mambi iŋoolen ibil bee di muyuul di kamaayoor di poop káliŋen futitooruul. ³³ Emitey ekaan Atijamit ati kásuumaay mbi áami di muyuul búrom. Amen.

¹ Ínje nimammaŋ kasanken mati áliinolaal ariiba Febe, arambena ati di fukobaf fati Kenkurea, ² mbi jiwalenool jak nan man ceeŋumi man bukanak kati Atijamit koote kawaleni, jisenool karambenak kan ceeŋumi man abaj di muyuul, mati nakankaan karamben káamak bee di bukan kajuupoe di ínje di fuko’om poop. ³ Jisaafom Pirisika di Akula, kupaalom kuroka di burokab bati Apakenaau Áamakau Yensa. ⁴ Bukoo kunennen síñunduiil bee mati eroŋey yúmboom. Reut di ínje cebom aseniimi kasalak, bare di poop kujojak búrom kati Kakaanutumi Kúyahuud. ⁵ Jisaafom poop kati kujojak kabilemi di síñunduiil. Jisaafom poop Epeneto an imaŋumi máamak, an eenomi ariiba átiyaar ati Apakenaau Áamakau di kapanak kati Asia búrom. ⁶ Jisaafom Mariyaama arokumi máamak titooruul di muyuul. ⁷ Jisaafom poop Anduroniko di Yunia, Kúyahuudak kuciloorom kan kupaalom kakuli ulako’oorumi dán bukanak kukuleimi. Kukila kúlebienilebien máamak titoorey yati kúriiŋenaak, ban kubilumi kukaan kuriiba kati Apakenaau Áamakau bala’a ínje. ⁸ Jisaafom Ampiliato, an imaŋumi máamak di Akiiyaau. ⁹ Jisaafom Orubano, árokooroli di Apakenaau Áamakau, ban Sutaku an imaŋumi máamak poop. ¹⁰ Jisaafom Apenle, an umanje aroka afiumaay ati Apakenaau Áamakau. Jisaafom Arisitobulo di fiilaf foola. ¹¹ Jisaafom Herodion akammi akiloorom. Jisaafom Narikis di bukaaku kammi di fiilaf foola, kabajumi kafiumak di Akiiyaau. ¹² Jisaafom Turofena di Turofosa, kammi burok báamak bee mati Akiiyaau. Jisaafom Perisida, ápaalumom áamak, arokemi máamak poop di Apakenaau Áamakau. ¹³ Jisaafom Roufo, aroka ábutoe ati Akiiyaau, ban jisaafom iñaayool akammi nan iñaayom. ¹⁴ Jisaafom Asunkurito, Felegonta, Hereme, Pataroba, Herema, di poop di kúpaaloli kuriibaak kan kombomi. ¹⁵ Jisaafom Filologon, Yulia, Nerea di áliinool, di Olumpa, di bukanak búrom kati Atijamit kalakobomi di kukila. ¹⁶ Jisaafoor kasaafoor kásuume ñaj. Kati kujojak búrom kati Apakenaau Áamakau kúsaafuluul. ¹⁷ Kutiom, ínje nilawuulaw máamak, mbi jíkaanum kakaanemi kápajuloorak man bukanak kúpur di buruŋab booliil ñátum di kaliikitenak kanaamutumi di kafiumak kooliil. Jiteyiil máamak. ¹⁸ Mati bukanak kaanomi mo’omu koo kulee di kamiiceelaetumi Akiiyaolaal Apakenaau Áamakau, kukila kooku di kamiiceelaetumi mbi kubaj wan kumaŋumi, ñátum di kasankenak súum di ebuntey úyegetaw wati bukanak kañuloutumi. ¹⁹ Súumansuum mati anoosani namammanj tíen buu jisofumi lit furimaf fajakaaf. Bare nimammaŋ man jílaul wajoonumi ban takum jimaŋ man jinaamoor di wajoonutumi. ²⁰ Atijamit ati kásuumaayak iñeme panafum fúkaaf fati Seetaanaay man alakenuyo fátaam fati úkamunuul. Majakam mati Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau móomi di muyuul. ²¹ Timoti, arokoorom, ásaafuluul, di poop kukiloorom kuriiba, Lukio, di Yason, di Sosopatoro. ²² Ínje, Teritus, akammi arambena eciikey letaraay uye, nisaafuusaaf poop nan apaaluul ariibaau ati Akiiyaau. ²³ Gayos nasaafuusaaf poop, awalenumi ínje Paul síndo’ool oo di kati fujojaf búrom. Erasutos, anau acookooremi bágodaab bati ésukey yáamakey yoololaal, di poop Kouaruto, atiolaal an umaŋaami máamak, kúsaafuluul poop. ²⁴ Emitey ekaan majakam mati Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau móomi di muyuul búrom. Amen. ²⁵ Usalaal Atijamit! Akila aŋoolenumi akaanuul jíliŋ di kafiumak kooluul, riiboor di furimaf fajakaaf fan íriiŋenuumi mati Yensa Apakenaau Áamakau, riiboor di káyiisenak kati malegenam mayofoaam mati Atijamit biñoo di fúcitumaf. ²⁶ Bare iñeme malegenam mukila múyiiseniyiisen bee di kati dúniyaay búrom kápurumul di baciikerab bati kuboñaak. Ban di kájaatikenak kati Atijamit ati bándoorey moo mumanjenimanjen bee di kati dúniyaay búrom, manteer bukanak mbi kufium ban di kukaan. ²⁷ Wulaal ootaale esal Atijamit ákonau, abajumi malinlaam málirooraam búrom, mati Yensa Apakenaau Áamakau. Amen.