KOLOSE

KOLOSE

¹ Ínje Paul, áriiŋena ati Yensa, an Atijamit amukenumi man ikaan áriiŋena ati Apakenaau Áamakau, emmi di eciik letaraay di atiolaal ariiba Timoti. ² Eciikiciik bee di bukanak kati Atijamit kammi Kolose, kan umanje kuriiba kufiumaay di Yensa Apakenaau Áamakau. Emitey ekaan Atijamit Ampaolaal di Akiiyaolaal Yensa kuwuluul majakam di kásuumaay. ³ Nanoosani nulakomi kúlawak bee mati muyuul, ban nusalesal Atijamit akammi Ampaau ati Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau. ⁴ Nujanjam mati kafiumak kooluul kan jibajumi di Apakenaau Áamakau Yensa di poop mati kamaŋak kan jibajumi bee di bukanak kati Atijamit. ⁵ Jikankaan mo’omu mati fúgolumaf fooluul foofu bo di bukinab bajakaab man funeni. Kabiñoo di fúcitumaf jijanjam malegenam mati furimaf fajakaaf ⁶ fáriiŋuluumi. Furimaf fajakaaf fákonaf fommi di ériiŋey dúniyaay búrom. Furimaf fukila di fúruŋul eroŋey yati bukanak banoosani, nan man fúruŋulumi yooluul di funakaf fútiyaaraf fan jijammi ban di jílaul malegenam mati kamaŋak káamakak kati Atijamit bee di kukaana majakut. ⁷ Epafura, ápaaloli aroka áamak, o’omu ájeetumuluumi furimaf fajakaaf. Akila nakankaan aroka afiumaay ati Apakenaau Áamakau, ban oomu di kárambenoli di kapanak kooluul. ⁸ Ban akila áregolimi mati kamaŋak kan Búyegetab Bátienaab busenuumi. ⁹ Moo kaane, mati mo’omu wúli ukatut elawuuley kabiñoo nan utooŋumi ejamuuley. Nulalaw Atijamit mbi asenuul kálaul káriiŋe di wan amaŋumi, ñátum di malinlaam di kálaulak búrom kan Búyegetab Bátienaab boola busenumi. ¹⁰ Moo baroŋerab booluul pámbulebien Akiiyaau ban di jikaan waaf wásuumool nanoosani. Moo panjifaŋ man jimanjool wuuj. ¹¹ Emitey ekaan Atijamit man awuluul kánkumool káamakak mbi jimuuten ban di jíliŋ máamak di wanoosani. Emitey ekaan Atijamit awuluul kásuumaak, ¹² mbi jisal Ampaau nanoosani, akammi man jiŋoolen jiyab bulaañab ban áligumi bukanak koola kammi di jáyiaj jati mawuŋam. ¹³ Atijamit napakenolaapaken di kánkumak kati jáyiaj jati érimey man ájeetumulaami bee di jáyiaj jati Añoolool ati búsusool, ¹⁴ kápurumul di oo wulaal ubajaami epakey, yoo eenomi, majakutam moololaal mubonketibonket. ¹⁵ Apakenaau Áamakau oo eenomi búyesoorab bati Atijamit ájukeriitimi. Oo eenomi añiilau ániinaau átiyaarau afaŋumi katebo butuukab búrom bati dúniyaay. ¹⁶ Apakenaau Áamakau kápurumul di oo Atijamit atuukumi wanoosani wammi di bukinab bajakaab di wammi baabe di dúniyaay, wájukeriitumi di wajukeimi, manteer kúyi mba jáyi mba kurunga, mba kati di kujuumak. Waafaw búrom útuukumituukum di oo di poop bee mati oo. ¹⁷ Apakenaau Áamakau atooŋumi abajo, butuukab búrom boobu di kañenool. ¹⁸ Apakenaau Áamakau oo eenomi fúkaaf fati eniiley yoola, foo eenomi fujojaf fati kuriibaak. Oo eenomi átiyaarau ayitoulomi di kacetumi mambi akaan átiyaarau di wanoosani búrom. ¹⁹ Mati Atijamit di fúko’ool yeoomi man acin ríiŋ di Añiilau man abaj búyesoorab bati Atijamit. ²⁰ Kápurumul di oo Atijamit naŋarulomi kálauloorak kati wanoosani bee di fúko’ool. Atijamit akammi kásuumaay di bukinab bajakaab di dúniyaay uye ñátum di éyuey yati fúsimaf fati Añoolool di ébaarey yati búpinab. ²¹ Muyuul, noo jíloiyooreenloiyoor di Atijamit ban di jikaaneenumi kulatoorool mati síwoonooruul sajakutas di ekaaney majakutuul. ²² Bare iñeme kápurumul di ecetey yati Añiilau oola Atijamit nasukenumi bapaalaayab boololaal di fúko’ool bee káyiisen nan bukan káliroore, kátiene, ban kabajutumi kabet di bújonlenab boola. ²³ Bare muyuul joote ejuum líŋ ban di jirulen di kafiumak kooluul. Takum jilaañ kútoro di fúgolumaf fan jookumiñaa biñoo nan jijammi furimaf fajakaaf. Foo fúriiŋeniriiŋen bee di anoosani baabe di dúniyaay, ban ínje, Paul Atijamit amukenammi man íriiŋenufo. ²⁴ Ínje oomu di kamaayoor di bugaalab búmboom bee mati muyuul. Mati kápurumul bugaalab búmboom ínje oomu karamben man ifabel warinomi di bugaalab bati Apakenaau Áamakau kápurumul di eniiley yoola, yoo eenomi fujojaf fati kuriibaak. ²⁵ Atijamit nasenammi burokab bati kacookoor kati fujojaf foola mambi íriiŋen kurimak koola ríiŋ bee di muyuul Kakaanutumi Kúyahuudak. ²⁶ Simit sajuupoe kurimak uke kuyofeeniyof di úwoloorum wajuupoe wawuuje, bare iñeme kurimak uke kúyiiseniyiisen bee di bukanak koola. ²⁷ Atijamit fusofaf foola foo eenomi káyiisen bukanool wan ayofeenumi. Wayofoaaw uwe wáamakaw wáriiŋumi síwoonoor wan abajumi bee mati muyuul Kakaanutumi Kúyahuudak, poop. Wayofoaaw woo eenomi Apakenaau Áamakau oomu di muyuul, yoo eenomi panjinaamoor di mawuŋam mati Atijamit. ²⁸ Moo kammi, wúli núriiŋenriiŋen anoosani mati Apakenaau Áamakau. Nugamengamen ban nuliikiten anoosani ñátum di malinlaam man Atijamit ásenolimi, mati numammaŋ bee káyiiseniil Atijamit líroor bapaalaayab booliil di Apakenaau Áamakau. ²⁹ Ínje ninsi nirok máamak mati mo’omu, nan man inajomi kánkumak koola káamakak kammi burok di ínje.

¹ Nimammaŋ man jimanj buu nemmi di karaagalak bee mati muyuul, ban bee mati kati fujojaf kammi di Laodik, ban poop bee mati kuriibaak bukaaku katamburerutumi kuyahom jícil. ² Nikankaan mo’omu mambi sísigiruul síliŋeni nan man kukotoorumi di kamaŋak. Nimaŋiimaŋ man kubaj kágolum káliŋe mati kubabaj kálaul káriiŋe mati fusofaf fayofoaaf fati Atijamit, fan eenomi Apakenaau Áamakau di fúko’ool. ³ Di oo malinlaam di fumanjaf búrom fuyofimi. ⁴ Ínje ereguul mati uru, takum an aŋoolen abuntuul ñátum di kañakoor kakaanutumi malegen. ⁵ Handeneen núloiyooraaloiyoor, bare búyegetom boobu di muyuul. Súumansuum máamak mati muyuul jooju di eroŋ nan man ceeŋumi eeno mati káyinenak káliŋaak kan jibajumi di Apakenaau Áamakau. ⁶ Moo kaane, nan man jíyinenumi Apakenaau Áamakau nan Akiiyauul, joote karulen di eroŋ di ekaan wan amaŋumi. ⁷ Jijuum líŋ di oo nan man kufaarak kati búbaar kujummi líŋ eeno. Jijuumen eroŋey yooluul di oo, ban jifaŋ man jíliŋe di kafiumak kooluul, nan man jiliikitenimi noo. Ban di jibaj úyeget wati esalool. ⁸ Jíkaanum! Takum an ájimenuul ñátum di kawoonoorak kabajutumi fúkaw. Kawoonoorak kukila kúpurulopur di mukaanaam mati anau di fúko’ool di poop kánkumak kati mukaanaam mati dúniyaay uye, koo kúpurulout di Apakenaau Áamakau. ⁹ Mati di Apakenaau Áamakau Atijamit nacincin ríiŋ, ¹⁰ ban muyuul jibabaj eroŋ yáriiŋe di Apakenaau Áamakau. Oo eenomi Akiiyaau, fúkaaf fati arungaau anoosani di ati fujuumaf anoosani baabe di dúniyaay. ¹¹ Di oo muyuul poop jitampitamp kaanut etampey yan bukanak kukaanemi di kapongolak di eniiley. Bare kankaan etampey yápurumulomi di Apakenaau Áamakau, yoo eenomi epakey di kánkumak kati emaŋey yooluul yájakaatimi. ¹² Mati jifokifok di Apakenaau Áamakau di kátiigulenak, ban di kátiigulenak kukila man jíyitenoorulimi poop bee di eroŋey yunkuley di oo kápurumul di kafiumak kooluul di kánkumak kati Atijamit, áyitenuloomi di kacetumi. ¹³ Muyuul, kankaan nan bukan kaceteene di úyegetuul mati majakutuul ban muyuul Kakaanutumi Kúyahuudak katamputimi. Bare Atijamit nakaanuumi jiroŋ di Apakenaau Áamakau. Atijamit nabonketolaabonket majakutolaal búrom. ¹⁴ Atijamit nápurempuren waciikimi bee mati kanewak koololaal kati majakut kajuumeneenimi bee mati wulaal mati man sílingaas siceeŋumi eeno. Nápurempuren ko aban nafaaŋenuko di ébaarey yati búpinab. ¹⁵ Di mo’ome, Atijamit naŋoolenumi kurungaak kájakaatiaak di kati di kujuumak. Atijamit napuñeniimi fácul bukanak, ñátum kaŋooleniilak di ébaarey yati búpinab yati Apakenaau Áamakau. Nakammi man dúniyaay búrom ejukiil nan bukan kasofi kukuli nan aruukenumi kaŋoolenak koola. ¹⁶ Moo kaane takum jimaŋ man an agamenuul mati wan uriemi mba wan uraanemi, mba mati karuuken káaningak kati jileeŋaj junkulaj mba funakaf fati kálebienak, mba káaning kuceen. ¹⁷ Mukaanaam umu búrom mukankaan nan yáalinda ceb ñátum káyiisen walegen waatumi ebiley, ebiley yati Apakenaau Áamakau di fúko’ool. ¹⁸ Takum jimaŋ man an abuntuul man joote éyiis kawalenooroak. Takum jimaŋ man an aanuul jimiiceelaet simaleeka, handeneen koonesoon kujujuk malegenam di sáaut. Anau ume arege akila nawalenoorowanlenooro joc, bare oo ká’aamakalenoor mati síwoonooras soola soo sati an ceb. ¹⁹ Bare an akila asofut lit Apakenaau Áamakau, an eenomi fúkaaf fati eniiley búrom. Apakenaau Áamakau asenemi waaf eniiley man éliŋ ban naŋar súukas di ucilaw wooliyo anampen tákon, ban di ejaw fácul ñátum di kánkumak kati Atijamit. ²⁰ Muyuul jicetoocetoor di Apakenaau Áamakau, ban napakenuupaken di kánkumak kati majakutam mati dúniyaay uye. Wau kaane muyuul joom di kariiben sílingaas sati dúniyaay uye, saanomi nan use, ²¹ “Takum usof sinaaŋas use, takum ujaken sinaaŋas usa, mba takum ugor sinaaŋas saasu” ²² (kaliikiten kukila koo bati di bukanak kure’e ban kuwuujujaat kuban kare.) ²³ Malegen bukanak kusosof mati kajuumenumi sílingaas saanoe mo’ome kulinlolinlo, bare kaanut moo. Mati siceeŋeceeŋ jifaŋ man jimaŋe Atijamit máamak, joote kawalenoor máamak, ban joote kasofooro eniiluul. Bare di malegenam soo sibajut kánkum bee di emaŋey yajakutey yan anau abajumi bee ekaan di eniilool. ekaan di eniilool.

¹ Mati au di Apakenaau Áamakau jíyitenuliyiten, jijuumen úyegetuul wammi di bukinab bajakaab, ban Apakenaau Áamakau ammi balakoe di báridab bati Atijamit. ² Jijuumen úyegetuul di wammi bukinab bajakaab, bare lee di wammi dúniyaay uye. ³ Mati muyuul jicecet, ban eroŋey yalegenaay yooluul eyofiyof di Apakenaau Áamakau di Atijamit. ⁴ Nampi Apakenaau Áamakau, an eenomi eroŋey yooluul yalegenaay, arajulomi, moo poop panjirajoor dákon di oo di mawuŋam moola. ⁵ Moo kaane muyuul joote elat emaŋey yati mukaanaam mati dúniyaay, man jóomi nan kaseeket di kániine’et, fúraar, kamaŋ kati eniil, síwoonoor sajakut, di mahaŋ di eroŋey uye, uru búrom junjuum nan kamiiceelaet náati. ⁶ Mati mukaanaam maanomi mo’omu kañuumulak kati Atijamit pankubil bee di bukanak kañoosemi akila. ⁷ Noo muyuul ninsi jikaan, nan jilako’oorumi di bukanak kati dúniyaay. ⁸ Bare iñeme eenomi nanan nan joote ekat kafuuñoor, kañuumul, kaleetoor, kasuulen, di kasanken kajakut. ⁹ Takum jigaajoor, biñoo nan jikatumi bálamuk úyegetuul wájakaatie di bakaaneruul bájakaatie, ¹⁰ ban di jiŋar eroŋey yunkuley, yaunkulenimi di búyesoorab bati Atijamit Atuukaau man jibil jimanjool tíen. ¹¹ Di eroŋey uye yunkuley, kaanut waaf manteer au Áyahuud mba Akaanut Áyahuud, atampi mba atamputi, kujaaburuŋ kabilumi mofam mábutoe, kakaanemi búlaput amiiceel mba akaanut amiiceel, bare Apakenaau Áamakau eenomi wanoosani, mati akila nacincin di wulaal búrom. ¹² Muyuul Atijamit amukenuul akaanuul bukan koola kan amaŋumi. Ñaa moo, muyuul joote ebaj kabonket, di jikaan bukan kásuume, jiwalenooro, jibaj kajinlen ban di jibaj kamuuten. ¹³ Jikoboor ban an ákuumoorujaat jibonketoor, nan man Akiiyaau abonketeuumi. ¹⁴ Kamaŋak kufanfaŋ man kubaje fúkaw uru búrom. Koo kútuken wahaw búrom. ¹⁵ Jimaŋ man kásuumaay kan Apakenaau Áamakau asenuumi kurungen di sísigiruul. Mati muyuul kati eniil yákon, muyuul jiwonkeiwonk mambi jilako tákon di kásuumaay, mbi jisalool. ¹⁶ Mbi furimaf fati Apakenaau Áamakau fucin di sísigiruul ríiŋ. Jiliikitenoor ban di jíjaatikenoor di malinlaam búrom. Jícim úcimaw wati Jábuura di úcim wápureuumi di Búyegetab Bátienaab bati Atijamit, jílebien Atijamit di sísigiruul ban di jisalool. ¹⁷ Wanoosani jirege mba di jikaan, woote ekaani ñátum di kareesak kati Akiiyaau Yensa, nan man jisalemi Ampaolaal Atijamit ñátum di oo. ¹⁸ Kuseekak, muyuul joote esen kúkouul kutauul, mati moo joote ekaan nan kati Akiiyaau. ¹⁹ Muyuul kúniinaak, jimaŋ kuseekuul ban takum jiwaaken di takum jítaañi di kukila. ²⁰ Muyuul kuñiilak joote ekob wan kuwolauul kureguumi di wanoosani, mati mo’omu moo músummi Atijamit. ²¹ Kumpaak, takum jikaan kuñiilak bóli’iil. Jikammojaat úyegetiil pánujiisoor. ²² Kumiiceelak, muyuul joote ekob kurungaak kaakumi muyuul kati dúniyaay di wanoosani. Takum jikaan waaf bajukeriilab, kuleetojaat leejikaanuwo. Bare jikammo ñátum di úyegetuul búrom, mati jílebienlebien Akiiyaau. ²³ Wanoosani wan jikammi, jikaanuwo ñátum di sísigiruul búrom, nan man jommi di ekaan burokuul bee mati Akiiyaolaal, bare kaanut bee mati bukan. ²⁴ Jiwoolo mati Akiiyaau panasenuul bulaañab nan bacaam booluul. Mati Apakenaau Áamakau oo eenomi Akiiyaau alegenau an muyuul joom di burok. ²⁵ Bare bukan kájakaatie pankucaami di wan kukammi. Mati Atijamit ápajuliireriit.

¹ Kurungaak kati kumiiceel, muyuul joote ekaan wajoone di walegen bee di kumiiceelak kooluul. Jiwoolo mati muyuul poop jibabaj Arunga ammi di bukinab bajakaab. ² Jirulen di kúlawak di úyeget wabebe di eseney kasalak bee di Atijamit. ³ Ban mbi jílawoli poop, manteer Atijamit mbi áwambuloli buruŋ bati káriiŋen furimaf foola mati malegenam mayofoaam mati Apakenaau Áamakau. Mati mo’omu kukulammi dán bukanak kukuleimi. ⁴ Jilawom man iŋoolen íriiŋenuko, nan man ceeŋumi man isanken. ⁵ Nampi jilakomi tákon di kan jileemi di buruŋ bákon, takum jíwaayen di káyiiseniil mati muyuul kuriibaak kati Akiiyaau Yensa. ⁶ Kasankenak kooluul koote ejak nanoosani, di kukaan kasanken kañuloe ban di kúsuum, ban mbi jimanj buu joote kalaañ anoosani. ⁷ Tukiko, ariiba atiolaal an ufaŋumi man umaŋe máamak, panareguul buu múmboom mommi di ejaay búrom. Akila arambena afiumaay, oo arokoorom di Akiiyaau. ⁸ Moo kaane ínje níboñulooboñ bee káliŋenuul ñátum di ereguuley buu noomaami baabe. ⁹ Onesimo, atiolaal ariiba afiumaay an ufaŋumi man umaŋe máamak, oomu nábileul di oo. Koo kugabaak pankureguul mati wanoosani wammi di kabajoak baabe. ¹⁰ Arisitariko di ínje kukuloore, oo poop ásaafuluul, ban Maruk Banaabas ajeloolool boom titoorey. (An jijammi wan jootumi ekaan, abilujaat bee di muyuul jiwalenool jak.) ¹¹ Yensa, an koonemi Yusuto, oo poop ásaafuluul. Kúniinaak buke ceb kuriibaak Kúyahuudak titoorey yati kurokoorom mati burokab bati jáyiaj jati Atijamit. Koo kuñañab búsusom máamak. ¹² Epafura poop násaafuluul, ariiba ákon di fujojaf fooluul ban oo aroka ati Apakenaau Áamakau. Oo nalawelaw máamak bee mati muyuul, mambi Atijamit akaan jijuum líŋ, man jiank man jílaul tíen wan Atijamit amaŋumi man jikaan eeno. ¹³ Niŋooleŋŋoolen ireguul tíen mati narorok máamak bee mati muyuul di poop bee mati kupaaluul kuriiba kammi Laodik di Herapolis. ¹⁴ Luuk, asontenaau an ufaŋumi man umaŋe, di Demas kúsaafuluul. ¹⁵ Jíriiŋen kasaafak kúmboom bee di kutiolaal kammi di Laodik, ban bee di Nimpa di kati fujojaf fakaanemi di síndo’ool. ¹⁶ Nampi jiliikenumi jiban letaraay uye titooruul, mbi tíenuul jisenuyo man eliikeni poop di fáculey yati fujojaf fammi di Laodik. Ban muyuul poop joote kaliiken letaraay yan íciikuliimi. ¹⁷ Ban di joone Arukipo, mbi tíenool man akaan burokab ban Akiiyaau asenoomi man akaan. ¹⁸ Ínje Paul, eem di éciikuluul ñátum di kañenak kúmboom. Jiwoolo mati ínje oomu bakokene ñátum di ñiwuj. Emitey ekaan Atijamit asen majakam moola bee di muyuul.