1 TOMOTI

¹ Ínje Paul, Atijamit Apakenaolaal di Yensa Apakenaau Áamakau kumukenammi man ikaan áriiŋena ati Apakenaau Áamakau Yensa, an ubajaami fúgolumaf fasenammi fujuumaf ufe man eem di eciik letaraay uye. ² Eciikiciik bee di Timoti, añoolom alegen di kafiumak. Emitey ekaan Atijamit Ampaau di Yensa Apakenaolaal Áamakau kusen majakam mooliil, di kubaj kabonketak kooliil, di kuseni kásuumaayak kooliil. ³ Nan ilakomi ejaay bee mofam mati Makedonia, nilawimi man ulako di ésukey yati Efes. Bukaaku kambomi kaliikiten baliikitenerab bakaanutumi malegen, ban oote eregiil kukat. ⁴ Ban oote ereg bukan kukat eregey yati ureg wati kayayapoorak di kati urees wajuupoe wati kufannaaniŋ. Mati ure díŋareuumi eregey yati kawoonoorak kooliil, ban dirambenut bukanak man kubaj kafiumak di Atijamit. ⁵ Kájaatikenak uke káyiisenimiñaa koo eenomi kuriibaak búrom mbi kubaj kamaŋoorak futitooriil kápureuumi di úyeget wátiene di kafiumak kalegen. ⁶ Kuliikitena kuceen kukakat bálamuk baliikitenerab bo’obu man kujaw kújim di kañoosoor kútiikaar. ⁷ Koo kumammaŋ man kukaan kuliikitena kati sílingaas sati Atijamit. Bare kúlaulut wan kommi di kasankenak, handeneen kúlaulut di kukaanalenoor nan kúlaulaul. ⁸ Numanjaamanj mati sílingaas use sijajak, kaanjaat nuriibenaaleriiben so nan man Atijamit aceeŋolaami eeno. ⁹ Bare ootaale kálaul mati sílingaas sikila sijuumenuti bee mati kajoonumi, bare bee mati káyuuresomi di kálaputemi, ban poop bee mati kamanjutumi Atijamit di kukaana majakut, bee mati kaleemi di buruŋab di poop bee mati kamaŋumi dúniyaay, kabujemi kuwolaiil, kabujemi bukan banoonut, ¹⁰ bee mati kúraaria, kúniine kayabooremi, káloumemi bukan kukaaniil kumiiceel, kugaajoora, kakajenemi báligab mba bee mati wanoosani walatumi baliikitenerab balegenab ¹¹ bati furimaf fajakaaf fáriiŋumi síwoonoor fan Atijamit abilenammi man íriiŋen. ¹² Ínje nisasal Akiiyaolaal Apakenaau Áamakau Yensa, asenammi kánkum bee ekaan burokom. Nisaloosal mati nasofeansof an afimaay ban namukenammi man ikaan burokool. ¹³ No’ona handeneen man isankenumi ñíi mati oo, nísuutukensuutuken bukanool ban nijeliil. Bare Atijamit nababaj kabonket bee di ínje mati nikaaneenkaan moo noo ínje kámanjaati di káfiumaati. ¹⁴ Ban Akiiyaolaal nakaanammi man iyab majakam moola mabajutumi tan reulo. Ban poop nakaanammi íliroor di kafium di poop kamaŋak kati Apakenaau Áamakau Yensa. ¹⁵ Furimaf foone, “Yensa Apakenaau Áamakau najawulojaw bee di dúniyaay uye bee kapakenak kukaana majakut.” Furimaf ufe fúrindiiŋ kafium, ban anoosani aate káyinen di fo. Ínje faŋ man íjakaatie bukanak búrom. ¹⁶ Bare moo kaane Atijamit nabonketambonket, mambi Yensa Apakenaau Áamakau ároketumom man áyiisen kamuutenak kálirooraak koola hani man ifaŋuñaa man ikaane akaana majakut. Bukaaku poop pánkulaul mati pankuŋoolen kúyinen di oo ban di kuyab eroŋey yati bándoorey. ¹⁷ Emitey ekaan bukanak kusal Áyiau arungemi bee bándoorey, ban áceteriit, ájukeriiti, ban oo eenomi Atijamit ákonau. Emitey ekaan bukanak kusalool bee bándoorey. Amen. ¹⁸ Timoti, añoolom, ínje oome nibilenibilen kájaatikenak uke, riiboor di nan kurimak kan kuboña kuceen kúregaalieenumi mooli no’ona. Sof kurimak kukila nan mútiikuma mambi utiik futiik falegen, ¹⁹ ban nubaj kafiumak di síwoonoor sajake. Bukaaku kalatumi ejam wan síwoonooriil sajakumi siregiimi, moo ñaa kafiumak kooliil kújinjim meej. ²⁰ Bukanak kaanomi mo’omu koo eenomi Hemene di Alesandar kan ikatumi di kañenak kati Seetaanaay man ekuriil, takum kulaañ kusanken ñíi mati Atijamit.

¹ Wafaŋumi man ubaje fúkaw woo eenomi, nilawuulaw joote elaw Atijamit bee mati anoosani. Nan man jikammi kúlawak kooluul, jilaw máamak bee mati kabonketak kati Atijamit títi’iil, ban di jisalool wan akammi. ² Joote elawool bee mati kúyi di kurunga di bukaaku kammi di kujuum, manteer mbi ubajaal eroŋ yati kásuumaay káamak katunoore nan man umiiceelaetaami Atijamit di kálebienoor. ³ Kúlawak kaanomi mo’ome kujajak di bújonlenab bati Atijamit Apakenaolaal, ban kúsuumeneoosuumen. ⁴ Atijamit namammaŋ man bukanak búrom kupak ban di kubil kumanj malegenam búrom. ⁵ Mati Atijamit ákon pat abajoe, ban atitoora ákon ceb abajoe di titoorey yati Atijamit di bukanak. Oo eenomi ániinaau Yensa Apakenaau Áamakau. ⁶ Nasensen fúko’ool nan búsimen bee kapaken anoosani. Moo eenomi káyiisenak di nanan no’onu Atijamit namammaŋ man anoosani apak. ⁷ Mati mo’omu nimukenimuken íboñuli man ukaan áriiŋena (Ínje oomu di eregey malegen, lee di kagaajoor), aliikitena man iliikitenumi Kakaanutumi Kúyahuudak mati káyinenak di malegenam. ⁸ Di fujoj fanoofani fati kuriibaak ínje nimammaŋ kúniinaak koote elaw di kateben uñeniil wálirooraaw bee di Atijamit, bañuumulut mba balobut. ⁹ Ínje nimammaŋ poop kuseekak kukoko ríiŋ man kúkaanum wan kukokoe. Takum kubuŋo kubuŋ kati katebenelenoor ban takum kujoonen kúkoiil wuujuto kakaren ñátum di sáni mba pema, mba takum kukaano wañ wan butum burioe máamak. ¹⁰ Kuseek kaanumi koo kukoba káamak kati Atijamit koote ekaan kúkoiil wajake waate karamben bukaaku. ¹¹ Kuseek koote kaliiken di katunoor, di kawalenooro di kúkoiil. ¹² Isenut buruŋ man aseek aliikiten mba ebaj bakooŋ fácul ániine, naate katunoor sii. ¹³ Mati Atijamit Adama natooŋe atuuk mambi kiti Hawa. ¹⁴ Ban lee Adama Seetaanaay ebunteenumi bare aseekau, oo abileenumi átaas wan sílingaas sati Atijamit siceeŋumi. ¹⁵ Bare aseek panapakeni kápurumi di ebajey kuñiil arulenjaat di kafium, di kamaŋ, di ekaan joon babajut kabet.

¹ Furimaf ufe fúrindiiŋ kafium, kaanjaat an aceen amaŋumi ekaan anifaan ati fujoj fati kuriiba moo jajak mati namammaŋ búrooko babaje fúkaw. ² Moo kaane anifaan áamak ati fujoj aatut ebaj kabet. Akila naate ebaj aseek ákon pat, takum akaan an ati fuuñ. Ban naate ekaan kaganlo, kasofooro, ban bagorer bajake, kawalen bukanak jak di síndo’ool, ban naate kaŋoolen kaliikiten bukaaku. ³ Oo aatut ekaan ákalia mba an áyoonenie. Bare naate ekaan an ajinlene, áloberiit, ban aatut ekaan amaŋa sígodi. ⁴ Akila naate kaŋoolen acookoor fiilool, ban nátienooro nakur kuñoolool jak man kúlebienool di poop kujam furimool. ⁵ Kaanjaat an ayetut arung fiilool, buu panaŋoolen kacookoor kati fujoj? ⁶ Aatut ekaan ariiba apiyout, mati pambiatebenelenoor manteer alo di kañenak kati Seetaanaay. ⁷ Benento, oo naate ekaan an, an bukanak kati téeŋey yati fujojaf koote kálebien. Takumbi alo di kañenak kati Seetaanaay ban napuño. ⁸ Moo mákonam, kurambena kati fujoj koote ekaan bukan kálebieni di kootut ebaj kúredimp kugaba. Ban kootut ekaan kan bunuk bukajene, ban poop kootut ekaan káfekete di sígodi. ⁹ Koote esof lit malegenam mayofoaam man Atijamit áyiisenolaami mati kafiumak koololaal ñátum di úyeget wátiene. ¹⁰ Koote emond kúmeeloi, ban ñaa kuŋoolenjaat kuwuwuuj kámeeloak kukila, mbi kukaan kurambena. ¹¹ Moo mákonam, kuseekiil poop koote kálebieni ban takum kukaan kusuulena. Koote kasofooro ban kufiumaay di wanoosani wan koom di ekaaney. ¹² Arambena ániine anoosani naate eyab aseek ákon pat, ban naŋoolen akur jak kuñoolool ban di erung jak fiilool. ¹³ Karokemi jak burokiil nan kurambena, bukaaku pankusanken mooliil jak ban di kúlebieniil poop mati kafiumak kooliil di Apakenaau Áamakau Yensa. ¹⁴ Ínje oomu níciikeuli kájaatikenak uke, handeneen nimammaŋ bee ebil ijuki nan piyout. ¹⁵ Bare kaanjaat ínje létibilaali, mbi umanj buu anoosani ati di fiilaf fati Atijamit aate kagoroor eeno. Foo eenomi fujojaf fati Atijamit aroŋaau, fan eenomi sísagumaas sapebumi malegenam. ¹⁶ Bajut kamanteer buu kálaae eeno di malegenam mayofoaam mati buruŋab boololaal. Apakenaau Áamakau najawulojaw di fumuum fati an, Búyegetab Bátienaab búyiisenyiisen mati majoonam moola. Simaleeka sijukoojuk, ban kúriiŋenriiŋen moola usankenaw wati dúniyaay búrom. Bukanak kati dúniyaay kúyinenyinen di oo, ban naŋariŋar bee di mawuŋ bee di bukinab bajakaab.

¹ Búyegetab Bátienaab buregolaareg tíen mati di kunakak kúlamukaak bukaaku pankukaten bálamuk di wan ufiumaami, ban di kuriiben úyegetaw wabuntemi di kaliikitenak kápurumulomi di úgun. ² Kaliikitenak kaanomi mo’omu kápurumulomi di kugaajoora kabuntemi, kan úyegetiil ucetumi nan feer nuŋare unapen di wo. ³ Bukanak kukila kuliikiteneliikiten bukan takum kuyaboor mba takum kuri muria muceen. Bare Atijamit atuukumi muria mukila mbi muri’i ñátum di esaley di yóro di kafiummi ban di kumanj malegenam. ⁴ Mati wanoosani wan Atijamit atuukumi ujajak, bajut muria man ootaale elat. Wulaal mbi uyabaal mo di esaley Atijamit di yóro. ⁵ Mati nampi ulakomi elawey ñátum di furimaf fati Atijamit, muriaay man mubil mútien bee di Atijamit. ⁶ Uliikitenjaat kájaatikenak uke kupaali kuriibaak, pánuyiisen mati au amiiceel alegen ati Yensa Apakenaau Áamakau, nan an abaje fumanj fáriiŋe fati kurimak kati kafiumak di kati kaliikitenak kalegenoaak kan uriibenumi. ⁷ Bare takum butumi bulako di eregey wati kayayapoorak. Urulen di kakurooro di eroŋi man éyiisen kálebien bee di Atijamit. ⁸ Ukaanjaat kábolienak kati eniiley babaj fúkaw. Bare uliikenjaat ésigiri, moo mufaŋ man mubaje fúkaw di manoosani, mati lígilig bee mati eroŋey yati baabe di yábileuumi. ⁹ Furimaf ufe fúrindiiŋ kafium, ban cenceeŋ man bukanak búrom kuyabufo. ¹⁰ Wulaal bukooku di bugaal di burok báamak man ubajaal eroŋey uye, mati núgolungolum di Atijamit aroŋaau, an eenomi Apakenaau ati anoosani, bare bee di kafaŋumi man kufiume. ¹¹ Seniil kájaatikenak uke di poop kaliikitenak uke. ¹² An takum aheeleni mati au ápura. Mbi ukaan káyiisen kajake bee di kúyinenaak di basankeneri di bagorooreri, kamaŋak kooli, kafiumak kooli, di poop eroŋey yooli yabajutumi kabet. ¹³ Bee nampi ilaañulomi, mbi tíenuul man jirulen di kaliikenak furimaf fati Atijamit fáculey yati bukanak kati fujojaf búrom, di poop káriiŋenak di kaliikiteniilak. ¹⁴ Takum umoos kawulak kan ubajumi kápurumul di Búyegetab Bátienaab, kasenimi ñátum di kurimak káriiŋulomi bee di au nan kunifaanak kati fujojaf kurembenimi uñeniil. ¹⁵ Usof ekaaney uru búrom, ban nusenooro fúkoi búrom bee di uru ran iregimiñaa, mbi anoosani ajuk ejaay yooli fácul. ¹⁶ Káanum wan ukaanemi ban núkaanum wan uliikitenemi. Noote karulen di ekaaney yati uru ran íjaatikenimiñaa. Ukammojaat, panupakenooro fúkoi, di poop kammi di káyenteniak.

¹ Takum umandoor ániine anifaan bare ulawool máamak nan ampai. Nusof kúpura kúniine nan kuti’i. ² Ban nusof kuseek kunifaan nan siñaayi, kúmajira nan kúliini, man usankeniil, ñátum di búyeget bátiene. ³ Cookoor kuseek kati kújima kabajutumi ampi arambeniil. ⁴ Bare abajujaat kuñiil mba kuñookuñoolool, koote emond kuliiken ekaaney wan buruŋab boololaal buceeŋiimi dóo di sísindoiil, ban naate kalaañen bukaaku bee di kuwolaiil. Mati mo’omu moo muyeumi Atijamit. ⁵ Bare aseek ati ájima an umanje malegen abajut arambena, oo Atijamit nágolume ceb. Fuk di balay, naroŋ di elawey ríiŋ man arambenool. ⁶ Aseek ati ájima an kawoonoorak koola koonomi kásuumenooroak wuuj, oo aseek an búyeget bucete hani man ammi di eroŋey. ⁷ Sen kájaatikenak uke bee di anoosani ammi di fujojaf, takum an ajuk kabet di kújima kan useniimi karambenak kooli. ⁸ Bare an acookoorutujaat bukanool, hani kati síndo’ool yákoney, oo nañoñoos di wan afiummi. Oo afaŋe ekaan majakut an áyinenutumi. ⁹ Aseek ati ájima kareesool kuciiki áriiŋujaat simit bukan kúfeegiir, ban poop naate ekaan aseek ayaboeene ataool ákon pat. ¹⁰ Ban oo naate kálebieni mati bakaanerool bajakaab, nan aseek akure kuñoolool jak, di kawalen kujaaburuŋak jak, di eposey yati úkamunaw wati bukanak kati Atijamit, di karamben kammi di bugaalab, ban najuum lit di ekaaney wajakaaw nanoosani. ¹¹ Bare takum jiciik ureesaw wati kuseek kuñiil kati kújima, mati nampi síwoonooriil sati emaŋey man kuyabo sifaŋumi pankukat bálamuk Apakenaau Áamakau. ¹² Ñaa kulolo man kukajen báligab bútiyaarab ban kúkokumiimi titooriil di oo. ¹³ Benento, pankubil kupulen jayuunaj eluup bee di eluup, ban wafaŋumi man újakaatie woo eenomi jatemaj di kawuujoorak fút fút, di kasankenak waceeŋutumi man kusanken. ¹⁴ Moo kaane ínje nifaŋ man imaŋe kuseek kuñiil kati kújima kulaañ kuyabo, man kubaj kuñiil, ban di kucookoor siluupiil. Moo kulatoorolaal leekuŋoolen kureg waaf wampi kúkajenumolaal ureesolaal. ¹⁵ Mati kuseek kati kújima kuceen kúpupur yaŋ di buruŋab bajoonaab man kuriiben Seetaanaay. ¹⁶ Kaanjaat babaj aseek ariiba abaje kuseek kati kújima di fiilool, naate kacookooriil jak, takum akatiil bútebab bee di kati fujojaf, mambi kucookoor kuseekak kati kújimaak kabajutumi karamben. ¹⁷ Kunifaanak karungemi kati fujojaf jak kúrindiiŋ eyab kálebienak káamak. Karokemi máamak di burokab bati káriiŋenak di kaliikitenak furimaf fati Atijamit, koo kufaŋumi man kúriiŋe eyabuko. ¹⁸ Mati furimaf fati Atijamit foone, “Takum uloop fúmuuna kasoop nan kulakomi káruugenlankenak,” ban, “arokaau cenceeŋ man ayab bacaamool.” ¹⁹ Takum úyenten wan kutaakenumi anifaan ati fujojaf leejaat tan bukan kugaba mba wawuuje to kumaate. ²⁰ Karulenumi di majakut, makiil fácul kati fujojaf búrom man kujam, moo kajom bukaaku pambikubaj kákoli. ²¹ Di bújonlenab bati Atijamit, di Yensa Apakenaau Áamakau, di simaleekaas sálirooraas sati Atijamit, níjaatikenijaatiken man uriiben kurimak uke! Balaañut di an di wanoosani nakammi. ²² Takumbi uliim di karemben uñeni di an bee kamukenool anifaan ati fujojaf. Takum ukaan majakut mati man bukaaku kukammi majakut, bare usofooro takum ubaj kabet. ²³ Takum uraan mumel ceb, bare uraan wayin jayiinkun manteer di ramben fari man furiemi nanoosani. ²⁴ Majakutam mati bukaaku muraraj wijijij, ban anoosani amanje mati kulolo ban pankugameni. Bare majakutam mati bukaaku pammuraj fáculey. ²⁵ Moo mákonam, bakaanerab bajakaab burajeraj wijijij, hani barajutumi iñeme, leebuŋoolen buyofo bee bándoorey.

¹ Kuriiba kakammi kumiiceel koote kálebien líroor kurungaiil, manteer takumbi an abaj buruŋ bati kasanken wajakut mati Atijamit di mati kaliikitenak koololaal. ² Kumiiceelak kammi di kañenak kati kurungaiil kuriiba, takum kuheeleniil, mati koo kupaaliil kuriibaak kati Yensa Apakenaau Áamakau. Bare koote kamiiceelaetiil wuuj wati noo, mati koo kommi di karamben kupaaliil kuriiba kan kumaŋumi kápurumul di karaagalak kati burokab booliil. Noote kaliikiten ban núliŋen uwe man koote ekaan. ³ Ampi aliikitenumi waaf wanaamutumi di kájaatiken kan isenumi muyuul, ban nalatumi esofey yati kurimak kalegenoaak kati Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau di poop kaliikitenak kalegenoaak kati buruŋab boololaal. ⁴ An akila atebenelenoore ban amanjut wanoosani. An aanomi mo’omu abajut waroŋe wampi añoosoor ban insi nañoos mati kurimak. Mo’omu múŋareuumi ebajey búlat, kañoosoor, kasuulen, di esofey wajakut di fúkoi, ⁵ ban kañoosoorak kábaneriitumi titoorey yati bukanak kan úyegetiil uroŋutumi di kasofutumi malegenam hani jayiinkun. Koo kusosof kariibenak buruŋab koo eenomi ebajey fubajaf. ⁶ Malegen, buruŋab bulegenab bukaanemi man an abaj fubaj fáamak, arejaat di wan abajumi. ⁷ Mati uŋaruloutaal waaf bee baabe di dúniyaay, ban letuŋoolenaal uŋaraal waaf baabe di dúniyaay uja’aal di wóro. ⁸ Moo ubajaajaat wampi uriaal di wampi ukokoaal, yajolaayaj. ⁹ Bare kamaŋemi eñesey fubajaf pankulo di kayinkoorak, ban wahaw ujandaw usofeiimi tap, wañakeiimi bee di kakajen di kakaño. ¹⁰ Mati emaŋey yati sígodi yoo kufaarak kati majakut manoosani. Bukaaku kuñeseñes máamak ebajuso manteer kukat bálamuk lói kafiumak kooliil ban di kukaanooro úyegetiil ukaño di jariey. ¹¹ Bare mati au, an ati Atijamit, noote kákaanum di wajakut uwu búrom. Ban noote ekaan wajoone di wajake. Raagal nukaan túu di eroŋi man Atijamit yeool, di kafium, kamaŋ, kamuuten, di kajinlen. ¹² Tiik futiik falegen mati wan ufiummi. Sof lit di eroŋey yati bándoorey yan Atijamit asenimi. Eroŋey ekila esenisen bee di au nan ufelumi búyegeti man uregumi mati kafiumak kooli fáculey yati bukanak nan kulakomi kayenetak man kujam. ¹³ Di bújonlenab bati Atijamit asenemi eroŋey bee di wanoosani, di poop Yensa Apakenaau Áamakau, afelumi búyegetool man aregumi wan afiummi fáculey yati Pontius Pilat bákoliut. ¹⁴ Ínje eem di eregi man uriiben kájaatikenak kooli takum ubaj kabet, káŋarum iñeme bee nan Akiiyaolaal Yensa Apakenaau Áamakau alaañulo. ¹⁵ Di funakaf fan Atijamit asofumi Apakenaau Áamakau pánalaañul inki. Atijamit an koote esal eenomi Afaŋumi Katebo, Áyiau ati kúyiak di Akiiyaau ati kukiiyaak. ¹⁶ Atijamit cebool áceteriitumi, ban oo nacinumi di mawuŋam man an áloferiit. An atamburerut ajuk ban letaŋoolen ajukool. Emitey ekaan Atijamit asali ban Emitey ekaan Atijamit arung ñátum di kánkumak koola bee bándoorey! Amen. ¹⁷ Jáatiken kabajumi fubaj di dúniyaay uye takum kutebenelenooro, takum kúgolum di fubajaf fooliil fajuumutumi. Bare fúgolumaf fooliil foote kalako di Atijamit aroŋaau, awuneolaami yaj waafaw búrom mambi umaayooraal máamak. ¹⁸ Jáatiken bukanak kukila man kukaan waaf wajake di fubajiil. Koo koote emeeŋ di mukaana majake ban di kubaj úyeget wáwambuloe ban di kumaŋ bee ewul bukaaku kan ceeŋumi. ¹⁹ Di mo’ome, kankaan fúlakenuma fáliŋe bee mati kajom, mambi kuŋoolen kusof eroŋey yan eenomi eroŋey yalegenaay. ²⁰ Timoti, sof jak wan Atijamit abilenimiñaa. Tey kasanken kútiikaar kariiboorutumi di malegenam wan bukanak kuliimoorumi man koone fumanj. ²¹ Bukaaku kukatenkaten kafiumak kooliil bálamuk man kuriiben fumanjaf faanomi mo’omu. Emitey ekaan Atijamit aseni majakam móomi di muyuul. Amen