MARIKO

MARIKO

¹ Nguma Mbidzo dzulu ya Jeso K’irisito, ye Mwana wa Mulungu, ² yáanza dza vyoandikwa chitabuni mwa mugomvi wa Mulungu Isaya. Go Maandiko ga Mulungu ganaamba vivi, "Sirikisa, ninahuma mudzumbe wangu akulongolere, akakutsengere njirayo." ³ Manjine ganaamba, "Kuna mut’u unagomba kwa laka ra dzulu ko nyika unaamba, ’Mutsengereni Bwana njiraye, yiikeni tititi mikondoye!’ " ⁴ Vivyo, ndivyo Johana Mubatizi arivyokudza. Yiye wálairira nyika, achisumurira kukala, ni seti at’u atye na abatizwe, kwa ta Mulungu aasamehe dambi zao. ⁵ Ndo at’u kulaa jimbo rosi ra Judea, na ta Jerusalemu yosi, ákala achenda kwakwe, na kusema madambi gao gokala adzigahenda, naye achiabatiza phapho muho wa Jorodani. ⁶ Johana wákala uvala valo rofumwa na nyoga za ngamia, na wákala ufunga ukanda wa ch’ingo mwakwe chununi. Chakuryache chákala ni nzije, na nyuchi. ⁷ Johana wásumurira achamba, "Mut’u mumwenga wa widimi muno kuriko mimi, undakudza nyuma zangu. Mimi ts’iwirya ta kukala muhendikaziwe wa kuvumbama na kumuvula virahu. ⁸ Mimi ninamubatiza na madzi tu! Ela yiye undamubatiza na Roho wa Mulungu." ⁹ Ukati uo, Jeso wálaa mudzi wa Nazareti ko jimbo ra Galilaya, achidzabatizwa muho wa Jorodani ni Johana. ¹⁰ Ariphokala unalaa mo madzini tu, wáona mbingu zifunuka, na Roho wa Mulungu unamutsererera na umbo dza ra ngiya. ¹¹ Phapho, laka kulaa mulunguni richisikirika richamba, "Uwe u Mwanangu nikuhenzaye, na uwe mimi unanihamira." ¹² Ndo phapho kare, Roho wa Mulungu achimulongoza Jeso kwenda nyika. ¹³ Kuko nyika, wákwendakala ts’iku mirongo mine (40) na nyama a weruni tu. Musindikizowe, achijezwa ni Shetani, na gariphosira gago, malaika achimuhikirahikira. ¹⁴ Johana ariphofungwa jela, Jeso wákwenda Galilaya, achendasumurira Nguma Mbidzo kulaa kwa Mulungu. Yiye wáamba, ¹⁵ "Ukati ufika, na Ufalume wa Mulungu u phephi. Ndo atyani, na muyikuluphire Nguma Mbidzo!" ¹⁶ Jeso ariphokala unaenenda na k’anda-k’anda ya ziya ra Galilaya, wáona Simoni na nduguye Andireya anavuwa mabeshe na chimia pho ziyani. ¹⁷ Jeso achiaamba, "Nituwani, nami mwimwi nindamuhenda mukale avuwi a at’u." ¹⁸ Phapho kare Simoni na Andireya achiricha vimia vyao, na achimutuwa Jeso. ¹⁹ Ariphokwenda mbere vichache, wáona anangwa a Zebedayo, Jakobo na nduguye Johana. Ao ákala a mashuwani mwao anafuma-fuma vimia vyao. ²⁰ Jeso achiaiha phapho kare, nao achimuricha abayao Zebedayo mo mashuwani phamwenga na ahendikazie, o achimutuwa Jeso. ²¹ Jeso na o anafunzie achendaphenya mudzi wa Kaparinaumu, na yiriphofika ts’iku ya Sabato, Jeso wákwendaphenya sinagogini achanza kufunza. ²² At’u ariphomusikira, áangalazwa ni mafunzoge, maana, ye wáfunza na widimi, ela k’afunzire dza vyokala achifunza alimu a shariya. ²³ Ndo mut’u mumwenga mo sinagogini wákala una p’ep’o, ²⁴ na achigomba kwa laka ra dzulu phapho kare achamba, "Unaswini we Jeso muchina Nazareti? Vidze, udzikudzahuhangamiza? Ninakumanya uwe u ani. Uwe u Mutakatifu wa Mulungu!" ²⁵ Ela Jeso achimuchemera ye p’ep’o achamba, "Nyamala! Mulae mut’u yuyu!" ²⁶ Phapho yiye p’ep’o achimutetemesa ye mut’u, achirira k’ululu, na achimulaa. ²⁷ At’u osi achangalala, achikala anauzana-uzana vivi, "Ni maneno gani gano asena? Mut’u yuyu unafunza mafunzo maphya, na una widimi wa kwachemera p’ep’o, na ao anamogopha!" ²⁸ Nguma za Jeso zichigot’a maruru chila phat’u ko jimbo ra Galilaya. ²⁹ Jeso aripholaa mo sinagogini tu, wákwenda mwenga kwa mwenga phamwenga na o ano Jakobo na Johana ta mudzini kwa ano Simoni na Andireya. ³⁰ Kuko, mutsedzangwa wa chiche wa Simoni, wákala u chit’andani una chiphuti, na Jeso ariphofika tu, achambirwa kare gago. ³¹ Ndo Jeso achendamulola ye muchet’u, na achimugwira mukono achimuunula. Chirat’u chiphuti chichimuricha, naye achanza kwahikirahikira. ³² Dziloni dzuwa ririphotoka, at’u ámuphirikira Jeso akongo osi, na at’u okala ana mapepo, maana, Sabato yákala yisira. ³³ Mudzi uo wosi wákwendarundikana muhala wa nyumba yokala Jeso, ³⁴ na achiaphoza at’u anji okala ana makongo aina-aina. Chisha, achilavya p’ep’o at’u anji, ela k’aahenzezere o p’ep’o agombe rorosi, kwakukala, ákala anamumanya yiye ni ani. ³⁵ Kunadzachakwe na danidani, Jeso wáuka, achenda phat’u k’anda hicheye phots’o at’u, achendavoya. ³⁶ Chidzako, Simoni na anzie achendamutsakula, ³⁷ na ariphomona, ámwamba, "Chila mut’u unakutsakula." ³⁸ Jeso achiaudzidza achiaamba, "Mimi nárehewa ni kusumurira neno ra Mulungu. Kwa vivyo, hindeni midzi minjine yiriyo phephi na phapha, nikasumurire nako." ³⁹ Ndo achenda chila phat’u ko Galilaya, achiasumurira at’u neno ra Mulungu mo mwao masinagogini, na achialavya p’ep’o. ⁴⁰ Mut’u mumwenga wa mahana wákwenda kwa Jeso, achimit’a mavindi na achimuvoya achimwamba, "Bwana, nitakasa. Ninamanya unaidima kunitakasa uchihenza!" ⁴¹ Jeso achimonera mbazi, na achigolosa mukonowe achimukumba, na achimwamba, "Ninahenza, takasika!" ⁴² Mahana gachimuricha phapho kare, na mut’u yiye achikala utakaswa. ⁴³ Jeso achimwamba auke maruru, na achimukanya achimwamba, ⁴⁴ "Uts’imwambire mut’u yeyosi gaga godzokuhendera. Ela enda ukadzonyese kwa kuhani tu we, na ukalavye sadaka dza vihenzwavyo ni Shariya ya Musa, na yiyo yindaamanyisa at’u kukala, udzitakaswa." ⁴⁵ Ela yiye mut’u aripholaa phapho, wákwendaambira chila mut’u yemona, kukala, uphozwa ni Jeso. Na nguma za Jeso zichigot’a chila phat’u. Gago gachimuhenda Jeso ats’iphenye mudzi wowosi ching’ang’a. Yiye wákala konze ya midzi kut’u kots’o at’u, ela at’u kulaa chila upande, achimutuwa kuko vivyo.

¹ Ziriphochira ts’iku fulani, Jeso wáuya mudzi wa Kaparinaumu, na at’u achisikira kukala, wákala u ko kwakwe asagalako. ² Ndo at’u anji muno ákwendaphenya yo nyumba yokala Jeso, na yichiudzala ta pho muyangoni phachikala k’aphana mwanya wowosi. Jeso mumo wákala unaasumurira neno ra Mulungu, ³ na phapho pháchidza at’u ane okala atsukula mut’u wa kupholoza na luts’ats’a, anamureha kwa ye Jeso. ⁴ Ela kwahivira at’u ákala ni anji ta phachikala k’aphana mwanya, ao k’aaidimire kumufisa phephi na Jeso. Ndo achikot’a na ngazi ta dzulu ya nyumba, achitsamula ta achipata mwanya kwerekeza phat’u phokala Jeso, na achimutsereza yiye mut’u wa kupholoza na lo luts’ats’a lokala utsukulirwa. ⁵ Jeso ariphoona jisi at’u ao arivyokala na kuluphiro, wámwamba vivi ye mut’u wa kupholoza, "Mwanangu, udzisamehewa dambizo." ⁶ Phapho phákala phasegere alimu a shariya anjine, na ao achidziuza vivi mwao myoyoni, ⁷ "Ugombadze vino yuno baye? Yuyu unamukufuru Mulungu! K’akuna mut’u aidimaye kusamehe dambi, ta its’iphokala Mulungu hicheye tu!" ⁸ Jeso achigamanya phapho kare go maazo gao gokala anaaza, na achiaamba vivi, "Kwadze munaazavyo mwenu myoyoni? ⁹ Ni riphiro ririro dide, ni kumwamba yuno mut’u wa kupholoza, ’Udzisamehewa dambizo,’ hebu ni kumwamba, ’Unuka uhwale luts’ats’alo wenende?’ ¹⁰ Bee, vivi nindamonyesa kukala, mimi Mut’u yelaa dzulu, nina widimi phapha duniani wa kusamehe at’u dambi zao." Phapho Jeso, ye mut’u wa kupholoza achimwamba vivi, ¹¹ "Unuka uhwale luts’ats’alo wende vyako mudzini." ¹² Phapho ye mut’u achiunuka, achihwala luts’ats’alwe, na achilaa na kuno at’u osi okala a phapho anamulola. At’u osi phapho achangalala na achimulika Mulungu achamba, "K’ahudzangwe kugaona maneno dza gaga!" ¹³ Ts’iku mwenga, Jeso wákwenda kahiri k’anda-k’anda ya ziya ra Galilaya. Duu ra at’u richimutuwa kuko, naye achanza kwafunza. ¹⁴ Ariphomala kufunza, wákala unaenenda na njiraze, na achimona Lawi wa Alifayo usegere ufisi ya kodi. Ndo Jeso achimwamba, "Nituwa!" Lawi achiunuka achimutuwa. ¹⁵ Chidzakoche, Lawi wámupiga karibu Jeso na anafunzie akarye chakurya kwakwe, phamwenga na atosi a kodi anzie, na at’u anjine ots’oriwa. (Kati ya duu ra at’u omutuwa Jeso kuko, anji ákala ni o at’u ots’oriwa.) ¹⁶ Ndo anjine a alimu a shariya okala ni Afarisayo ariphomona Jeso unarya phamwenga na at’u dza ao, áauza anafunzie achiaamba, "Heka yuno unarya na atosi a kodi, na at’u anjine ots’oriwa?" ¹⁷ Ela Jeso ariphogasikira gago, wá-aamba vivi, "Azima k’aana haja na muganga; ario na haja na muganga ni akongo. Mimi ts’idzire kudzaaiha at’u adzonao anahenda ga haki atye, ela, nákudzaaiha adambi." ¹⁸ Ukati umwenga, anafunzi a Johana Mubatizi, na anafunzi a Afarisayo ákala afunga. Ndo at’u fulani achenda kwa Jeso, achendamuuza vivi, "Heka we Jeso anafunzio k’aafunga, ela anafunzi a Johana Mubatizi na anafunzi a Afarisayo anafunga?" ¹⁹ Jeso achiaudzidza kwa mufano wa t’adi kukala, "At’u oambirwa nyambura anaidimadze kufunga, na ta bwana nyambura ucheri phamwenga nao? Ao, ukati wosi akalapho a phamwenga na bwana nyambura, k’aaidima kufunga kamare. ²⁰ Ela ukati undafika, urio bwana nyambura undauswa kati yao, na ukati uo ndipho andafunga. ²¹ Na k’akuna mut’u atiyaye chiraka chiphya demuni. Maana, mut’u achihenda vivyo, chicho chiraka chiphya chindatsonyoka, na ro demu rikaze kwahuka. ²² Hebu, k’akuna mut’u atiyaye divai mbitsi ndani ya viriba vya p’indi. Maana, mut’u achihenda vivyo, yiyo divai mbitsi yindachemuka na yivyudule vyo viriba, yo divai yimwagike, na vyo viriba vibanangike. Ela divai mbitsi yitiywa ndani ya viriba viphya." ²³ Ts’iku mwenga ya Sabato, Jeso wákala unachira phamwenga na anafunzie kwenye minda ya nganu, na o anafunzie achanza kufutsula masuche ga nganu mo k’anda-k’anda ya njira. ²⁴ Afarisayo achimwamba vivi ye Jeso, "Hebu lola! Heka ano anahenda neno ririro ts’i shariya kuhendwa ts’iku ya Sabato?" ²⁵ Jeso achiaudzidza achiaamba, "Vidze, k’amudzangwe kusoma dzulu ya vyohenda mufalume Daudi na anzie ukati phokala una haja, na una nzala? ²⁶ Ukati Abiyatari ariphokala ndiye kuhani mubomu, Daudi wáphenya dzumba rokala Aiziraeli achivoya Mulungu, achihewa yiyat’u mikahe yokala yidziikwa mbere za Mulungu, na achiyirya. Chishariya, ákala ni makuhani hichiyao tu, ndio okala anahenzezwa kurya mikahe yiyo. Ela phapho Daudi wáyirya, na chisha achiap’a ta anzie." ²⁷ Ndo Jeso achiaamba vivi o Afarisayo, "Sabato yáikwa kwa yiaavize anadamu, ela anadamu k’aaikirwe atawalwe ni Sabato. ²⁸ Na bee, manyani kukala, mimi Mut’u yelaa dzulu, ni Bwana ta wa yo Sabato."

¹ Ts’iku yinjine, Jeso wákwendaphenya sinagogini, na mumo mwákala muna mut’u yekala upholoza mukono. ² Na chisha, mumo mwákala muna at’u okala anatsakula chausa cha kumulumbira Jeso. Ndo ákala a phapho anatariza aone kumba undamuphoza ye mut’u yo ts’iku ya Sabato. ³ Jeso ye mut’u wa kupholoza mukono achimwamba vivi, "Nzo vyako phano mbere." ⁴ Chisha, Jeso o at’u achiauza vivi, "Ni riphiro ririro ni shariya kurihenda ts’iku ya Sabato; ni kuhenda neno idzo, hebu kuhenda neno ii? Ni kutivya mut’u, hebu kuulaga?" Ela ao k’aagombere chit’u. ⁵ Ndo phapho Jeso achialola osi na kuno utsukirwa, achishononeka kwa cho chiphurye chao, na chisha achimwamba vivi ye mut’u, "Golosa mukonoo!" Ye mut’u achigolosa mukonowe, na uchiuya uzima kamare. ⁶ Ndo Afarisayo achilaa konze, achanza kudzila phapho kare na at’u a chama cha Herode, dzulu ya njira yondomuulagira Jeso. ⁷ Jeso aripholaa pho sinagogini, wáuka na anafunzie achenda k’anda-k’anda ya ziya ra Galilaya, na duu ra at’u kulaa Galilaya richimutuwa. ⁸ Na chisha, at’u anji muno kulaa jimbo ra Judea, mudzi wa Jerusalemu, jimbo ra Idumaya, ng’ambo ya muho wa Jorodani na at’u a phephi-phephi na midzi ya Tiro na Sidoni, ákwenda kwakwe. At’u ao anji vivyo, ákwenda kwakwe kwakukala, ákala asikira dzulu ya maneno manji gokala udzigahenda. ⁹ Jeso ariphoona at’u áchimira muno, wá-aamba anafunzie amwikiret’o mashuwa mwenga t’ide, kwa ats’idze akafyehewa ni ro duu ra at’u anji. ¹⁰ Jeso wákala udziaphoza at’u anji. Ndo akongo osi ákala anasukumana kwa apate kumukumba. ¹¹ Na at’u okala ana mapepo ákala achimona Jeso, anadzibit’a phots’i mbereze, na agombe kwa laka ra dzulu kwamba, "Uwe u Mwana wa Mulungu!" ¹² Ela Jeso achiafungira muno ats’iaambire at’u kukala, yiye ni ani. ¹³ Jeso wáaiha at’u okala unaahenza amutuwe, na achikot’a nao ta mwangoni. ¹⁴ Jeso kuko achiatsagula at’u kumi na airi, na achiap’a dzina ra " Ahumwae a widimi." Yiye wáatsagula kwa akale naye, akale achiahuma kwendasumurira neno ra Mulungu, ¹⁵ na kwa akale na widimi wa kulavya at’u p’ep’o. ¹⁶ O at’u kumi na airi otsagulwa ni Jeso ndio aa; Simoni (ariye wámuhats’a dzina ra P’etero), ¹⁷ Jakobo na Johana, anangwa a Zebedayo. (Aa, Jeso wáahats’a dzina ra "Bonerege," na maanaye ni, "Ana a chikwakwara"). ¹⁸ Andireya na Filipu, Batolomayo, Matayo, T’omasi, Jakobo wa Alifayo, Tadayo, Simoni, mut’u wa chama cha Zelote, ¹⁹ na Juda Isikariyoti, yekudzamuguza Jeso. ²⁰ Jeso wákwenda kokala achisagala, na duu ra at’u richendarundikana kuko, ta Jeso na anafunzie achishindwa ni kurya chakurya. ²¹ At’ue nao ariphosikira dzulu ya maneno gago gosi, ákwenda kwa akamuhwale, maana, at’u ákala anaamba unaayuka. ²² Alimu a shariya okala alaa Jerusalemu áamba, "Yuyu upagaiwa ni Belizabuli, mubomu wa p’ep’o! Na uhewa widimi wa kwalavya at’u p’ep’o ni ye mubomu wa p’ep’o." ²³ Phapho Jeso achiaiha, na achigomba nao chit’adi. Yiye wá-aamba vivi, " Shetani unaidimadze kumulavya shetani munziwe? ²⁴ Ufalume wowosi ogavikana virundu-virundu viyuwanavyo, k’awidima kutowa. ²⁵ At’u amwenga nao achigavikana na kuyuwana, mudzi k’aundaenderera. ²⁶ Kwa vivyo, ye Shetani achikala udzidziphenyerera mwenye na unadzigavya, k’aidima kutowa ta ni unahangamika. ²⁷ K’akuna mut’u aidimaye kuphenya nyumba ya mut’u wa mukotse na kumunyang’anya miyoye. Yiye niaanze kumugwira ye mwenye mwanzo na amufunge, ndipho aidime kumunyang’anya miyoye. ²⁸ Ninamwambira jeri mino, at’u andasamehewa madambi gao gosi na makufuru gao gosi. ²⁹ Ela yeyosi amukufuruye Roho wa Mulungu, k’andasamehewa ta kare na kare, ela undakala una dambi ya kare na kare." ³⁰ (Jeso wágomba vivyo kwakukala, ámwamba, "Una p’ep’o.") ³¹ Jeso phokala ucheri kugomba na ro duu ra at’u, ameye na nduguze áloka nao. Achiima pho phonze, na achilagizira akaihiwe. ³² Duu ra at’u rákala risegere kumuzunguluka. Ndo ao achimwamba, "Ameyo na nduguzo a ko konze, anakuhenza." ³³ Ela Jeso ye achamba, "Mayo na enehu?" ³⁴ Phapho achilola o at’u okala asegere kumuzunguluka, na achamba, "Aa ndio ano mayo, na ndio enehu! ³⁵ Yeyosi ahendaye mahenzo ga Mulungu, bee ndiye mwenehu wa chilume, wa chiche na mayo."

¹ Ts’iku mwenga, Jeso wáanza kufunza at’u kahiri ko k’anda-k’anda ya ziya ra Galilaya. Phapho phákala phana duu bomu muno ra at’u ridzimuzunguluka, ta vichimuhenda Jeso aphenye mashuwani achisagala mumo kwa afunze. At’u o achikala ko k’anda-k’anda ya ro ziya. ² Na phapho Jeso wáafunza at’u maneno manji chit’adi, na phokala unaafunza wáamba vivi, ³ "Hebu sirikisani! Mundimwa mumwenga wákwendamwagira mbeyuze. ⁴ Ariphokala unamwagira zirat’u mbeyu, zinjine zágwa njirani, na nyama a kuburuka achidzazichot’a. ⁵ Zinjine zichigwa mut’u mokala muna mawe, na zichimera kare maruru, kwakukala, mutsanga wa mumo wákala ni uchache. ⁶ Ela dzuwa riripholaa, yo mimera yáfinyalala ta yichiuma, maana, yákala k’ayimit’ire mizi. ⁷ Zinjine zo zágwa kati-kati ya mizi ya mihi ya miya. Yo mizi yichifundula na yichikula, yichigwira yo mimera, na k’ayivyalire. ⁸ Ela zinjine zo, zágwa phenye mutsanga udzo, zichimera, zichikula, na kati ya zizo, zinjine závyala mavuno machache, zinjine zichivyala mavuno manji, na zinjine zichivyala manji muno." ⁹ Ndo kumarigiza Jeso achamba, "Musikizi, naasikire!" ¹⁰ Jeso ariphokala ni yiye na arat’u anafunzie kumi na airi, na anafunzie anjine, ao ámuuza dzulu ya zo t’adi. ¹¹ Ndo Jeso naye achiaamba vivi, "Mwimwi mwájaliwa kumanya njama ya Ufalume wa Mulungu. Ela o ario konze, chila chit’u andaambirwa chit’adi, kwa ta ¹² ’Kona akale achona, ela ats’imanye nini. Kusikira akale achisikira, ela ats’elewe. Ela kala ts’i vivyo, angari kugaluka kwa Mulungu, naye angari kwasamehe.’ " ¹³ Ndo Jeso achiauza vivi, "Vidze, k’amuyimanya mwi t’adi yino? Bee, mundaidimadze kumanya t’adi yoyosi? ¹⁴ H’a bee, mbeyu zinga neno ra Mulungu, ¹⁵ na at’u anjine anga dza murat’u njirani mogwa mbeyu zinjine. At’u dza ao achisikira ro neno ra Mulungu, Shetani nikudza kare maruru, akadzarilavya ro neno roaphenya mwao myoyoni. ¹⁶ Anjine anga dza murat’u mut’u mokala muna mawe. At’u dza ao achisikira neno ra Mulungu, anariphokera kare na raha. ¹⁷ Ela kwakukala, ro neno k’arimit’a mizi mo mwao myoyoni, akuluphira ts’iku ch’ach’e tu, na ahenderwapho mai na mauku kwa anakuluphira ro neno, nikuuya nyuma phapho kare. ¹⁸ At’u anjine nao, anga dza murat’u mut’u mokala ni kati-kati ya mizi ya mihi ya miya. At’u dza ao anasikira neno ra Mulungu, ¹⁹ na chidzako nikukala chimoyomoyo kwa mazagazi ga phapha duniani, akaphenywa ni chipherephere cha kupata utajiri, na t’amaa zinjine. Achiphenywa ni gago, neno nikugwirwa, na rikats’avyala. ²⁰ Ela at’u anjine anga dza murat’u mokala muna mutsanga udzo. Ao achisikira neno ra Mulungu anarikuluphira, na kurituwa jeri-jeri. Ndo ao chidzako nikukala dza yiyat’u mimera yiriyo minjine yávyala mavuno machache, minjine yichivyala manji, na minjine yichivyala manji muno." ²¹ Jeso wáenderera kwaambira chit’adi. Yiye wáauza vivi, "Vidze, mukale mwi muchasha taa nikurifinik’ira na daba, hebu kuriika muvunguni? Samba mwi muchasha taa, muriika dzulu-dzulu? ²² Maana, chochosi chofitswa chindang’azwa, na chohendwa chinjama-njama, chindakudzahendeka lwazu-lwazu, na chimanywe ni anji. ²³ Na bee, musikizi, naasikire! ²⁴ Galilikaneni t’ot’ot’o go mugasikirago. Muchimanyisa at’u anjine mwanga wa Mulungu, Mulungu undakaza kumufunulira mwanga wa nenore murimanye muno. ²⁵ Maana, yuyat’u amanyaye kare, undakaza kung’azirwa amanye manji muno, ela yets’emanya na k’enzi kumanya, undakaza kufimbirwa." ²⁶ Jeso wáenderera kugomba achamba, "Hinyu mufano unjine dzulu ya vyo urivyo o Ufalume wa Mulungu. Mundimwa nikuphanda mbeyu mundani. ²⁷ Usiku nikulala, ela mutsana u matso, na ukati uo, mbeyu zinamera na kukula. Ela ta vivyo, yiye k’amanya gahendekadze gago, ²⁸ maana, mutsanga wenye ndio uhendao mumera uvyale. Na mumera wanza mvungu, ukafundika na ukatsamula, na kwiva kamare. ²⁹ Mumera ufikapho wa kuuma, mundimwa nikwanza kutosa, kwakukala, ukati wa nyoha ukala ufika." ³⁰ Chisha wáamba, "Hunaidima kuuhwalanisha na ut’u wani o Ufalume wa Mulungu? Hebu hundahumira t’adi yani kuusema? ³¹ Hebu sirikisani t’adi yino. Kuna mbeyu yiihiwayo haradali, yiriyo ndiyo t’ide kuriko mbeyu zosi. ³² Ela yichiphandwa, nikumera na kukula ta ukachira muhi wa mwatsaka, na nikuhenda vitai ta nyama a kuburuka, akendajenga nyumba zao mumo kwa una p’eho." ³³ Jeso wáasumurira at’u udzumbe wa Mulungu kwa kuhumira t’adi zinjine nyinji dza zizo. Yiye wágomba na at’u kutuwirizana na vyokala anamanya. ³⁴ Yiye o at’u k’aafunzire rorosi dzulu ya Ufalume wa Mulungu phots’ohumira t’adi. Ela wákala achikala ni yiye na o anafunzie tu bahi, unaang’azira chila chit’u. ³⁵ Ts’iku yiyo na dziloni, Jeso wá-aamba anafunzie vivi, "Nahuvukeni ziya hwendeni ng’ambo." ³⁶ Jeso na anafunzie ákala a mashuwani kare. Kwa vivyo, ro duu ra at’u achiriricha phapho, o achiuka, ela mashuwa zinjine zichiatuwa. ³⁷ Ariphokala anenda, vuto bomu ráanza kuvuma, na maimbi gachiyipiga yo mashuwa yao ta yichanza kuudzala madzi. ³⁸ Ukati uo Jeso wákala u upande wa nyuma wa yo mashuwa, urere ta udziikira chitswa muto. Ndo o anafunzi achimulamusa na achimwamba, "Mwalimu, k’agakuuhusa gano ga kukala, sino hunahoha?" ³⁹ Jeso achiunuka, achirichemera ro vuto na go maimbi achigaamba, "Imani! Na hurirani!" Phapho vuto richihurira, na kuchikala zizizi kamare. ⁴⁰ Chisha Jeso achiaamba o anafunzie, "Kwadze mu aoga vino mwi? K’amudzangwe kuhenda kuluphiro?" ⁴¹ Anafunzi phapho achogofyerwa muno ta achiuzana vivi, "Ni ani yuno, ariye ta vuto na maimbi vinamogopha?"

¹ Jeso na anafunzie ávuka ziya ra Galilaya, achiphenya its’i ya Agerasa. ² Jeso aripholaa mo mashuwani tu, mut’u mumwenga yekala una p’ep’o, wálaa mabirani achenda kwakwe. ³ Mut’u yiye wákala usagala ko mabirani, na kwákala k’akuna aidimaye kumufunga ta na minyororo kahiri. ⁴ At’u ákala adzimufunga k’ano nyinji na p’ingu, na minyororo ya magulu. Ela zo p’ingu wákala achizivunza, na yo minyororo ya magulu wákala achiyitosa, na k’akuna mut’u yekala unaidima kumuumija. ⁵ Yiye wákala uchesa choo, na usinda dii, kupiga k’ululu ko mabirani na myangoni, na kudziyula-yula na mawe. ⁶ Ndo ariphomona Jeso kwa kure, wámukazira achendamit’a mavindi mbereze. ⁷ - ⁸ Jeso achimwamba, "P’ep’o, mulae mut’u yuyu." Phapho, ye mut’u achigomba kwa laka ra dzulu achamba, "Unamini we Jeso Mwana wa Mulungu ariye u dzulu kuchira osi? Ninakuvoya ulaphe Mulungu kukala, k’undaniturisa!" ⁹ Chisha Jeso achimuuza achimwamba, "Kwani we dzinaro ndiwe ani?" Ye mut’u achiudzidza achamba, "Dzina rangu mino, ndimi ’Jeshi,’ kwakukala, siswi hu anji." ¹⁰ Chisha achimulombera muno Jeso kukala, ats’iavuguze kulaa upande uo ao p’ep’o. ¹¹ Ndo kwákala kuna duu bomu ra nguluwe a kufuga okala anarisa jemajema ra mwango, phephi na phapho. ¹² Ndo ao p’ep’o achimulombera Jeso achimwamba, "Huhenzeze na uhuphirike kwa ara nguluwe hukaaphenye." ¹³ Jeso achiahenzeza, na ao p’ep’o achimulaa ye mut’u, achendaaphenya o nguluwe. Duu rosi ra nguluwe rokala rinatapira helufu mbiiri (2,000), richivoromoka ta ziyani richihoha. ¹⁴ Arisa a o nguluwe ariphoona gago, ákaza mairo achenda-aambira at’u nguma zizo ko midzini na mindani, na at’u achendalola gokala galairira. ¹⁵ Ao ariphofika phokala Jeso, ámona ye mut’u yekala ulaviwa jeshi ra p’ep’o, usegere phapho uvala nguwo, na akilize zidziuyat’o kamare. At’u phapho, achogopha muno. ¹⁶ Arat’u at’u arioona maneno gago gachihendeka, á-aambira at’u anjine jisi mut’u yiye arivyokala ulaviwa p’ep’o ni Jeso, na achiaambira dzulu ya o nguluwe. ¹⁷ At’u a phapho achanza kumuvoya Jeso auke phapho phao. ¹⁸ Jeso ariphokala unaphenya mashuwani, yuyat’u mut’u yekala udzimulavya p’ep’o, wámuvoya ende osi. ¹⁹ Ela Jeso k’amuhenzezere, its’iphokala wámwamba, "Uya mudzini ukaseme higo maneno mabomu godzohenderwa ni Bwana Mulungu, na jisi vyodzokonera mbazi." ²⁰ Ndo yiye mut’u achenda vyakwe, na achendaanza kusema ko Dekapoli, go maneno mabomu gokala uhenderwa ni Jeso, na at’u osi achangalala. ²¹ Jeso aripholaa ko Gerasa, wávuka kahiri ro ziya na mashuwa, achiuya o upande unjine. Achiima k’anda-k’anda ya ro ziya, na duu bomu ra at’u richirundikana mbereze. ²² Mubomu mumwenga wa sinagogi, aihiwaye Jairo achidza phapho, na ariphomona Jeso, wámit’a mavindi mbereze ²³ na achimuvoya achimwamba, "Mwanangu mudide wa chiche ni mukongo yupwi. Ninakuvoya, hinde ukamwikire mikonoyo umuvoyere kwa ta aphole, na akale moyo." ²⁴ Jeso achikubali, na achiuka phamwenga naye. At’u anji muno achimutuwa, na achikala anamufyeha kosi-kosi. ²⁵ Ndo pho duuni, phákala phana muchet’u mumwenga yekala ugaya na ukongo wa muruwo myaka kumi na miiri. ²⁶ Muchet’u yiye wákala umala aganga anji, na wákala umala miyoye yosi, ela k’ahendere baha, ta haliye yákaza kukala mbii. ²⁷ Ndo wákala usikira nguma mbidzo za Jeso, na kwa vivyo achiphyurira mo duuni mwa at’u achimutuwa Jeso nyuma ta achikumba valore. ²⁸ Wáhenda vivyo, kwakukala, maazoge gákala ni, "Mimi nichirikumba valore tu, nindaphola kare." ²⁹ Ndo ariphokumba tu, kuruwakwe kuchituma phapho kare, na achidzisikira mwiriwe uphola. ³⁰ Jeso achimanya kukala, mukotsewe udzimulaa. Ndo achirigalukira maruru rirat’u duu ra at’u, na achiuza vivi, "Ni ani yedzerikumba valo rangu?" ³¹ Anafunzie achimuudzidza achimwamba, "Wuzadze, ’Ni ani yedzenikumba?’ na ta uwe mwenye unaona o at’u vyo akufyehavyo?" ³² Ela Jeso ye wáenderera kulola kwa amone yekala uhenda vivyo. ³³ Phapho, ye muchet’u kwahivira wákala unagamanya godzohenderwa, wádzilavya na kuno unatetema kwa woga, maana, wákala unamanya udziatiya najisi at’u. Achidzitsupha mbere za Jeso, na achimwambira ujeri wosi. ³⁴ Jeso ye achimwamba, "Mayo, kuluphiroro ridzikuphoza. Enda na reri, na ukavugukwe kamare." ³⁵ Jeso ariphokala ucheri kugomba gago, at’u fulani ákudza kulaa mudzini kwa ye Jairo, na achimwamba vivi Jairo, "Mwanao kurat’u udzefa. Kwa vivyo, ts’imutsose bule ye mwalimu." ³⁶ Ela Jeso ye k’agatuwire mijali garat’u gogomba ao, ta ye wámwamba Jairo vivi, "Uts’ibabaike, kuluphira tu." ³⁷ Na chisha, phapho Jeso k’amuhenzezere mut’u yeyosi amutuwe, ats’iphokala P’etero, Jakobo na Johana nduguye ye Jakobo tu. ³⁸ Ariphofika ko mudzini kwa ye mubomu wa sinagogi, Jeso wáaona at’u anapiga jembe, na anjine anarira muno kwa shenene. ³⁹ Jeso achiphenya mo nyumbani, na achiauza vivi, "Kwadze munarira muno vino na yuno mwanache k’afire, ta ni urere tu?" ⁴⁰ Ela o at’u achimona Jeso dza kwamba ts’i muzima. Ndo Jeso achialavya osi konze, achiahwala abaye na ameye ye mwanache, na arat’u anafunzie achiphenya ko chumbani kokala ye mwanache. ⁴¹ Jeso achendamugwira mukono achimwamba, "Talita kumi" Yiriyo maanaye ni, "Musichana, ninakwamba lamuka!" ⁴² Ndo ye musichana achiunuka phapho kare, na achanza kwenenda. (Yiye wákala una myaka kumi na miiri.) Phapho at’u achangalala muno. ⁴³ Jeso achiaamba ats’imwambire mut’u yeyosi kamare gago, chisha achiaamba amup’e chakurya ye musichana.

¹ Jeso ariphouka phapho, wákwenda kwao Nazareti phamwenga na anafunzie. ² Ts’iku ya Sabato yiriphofika, wákwenda sinagogini achendaanza kufunza. Na anji omusikira, áangalala ta achiuzana enye kwa enye vivi, ³ "Samba yuno, ni yuya fundi wa mbao? Na samba yuno ni mwana wa Maryamu ta nduguze a chilume ni ano Jakobo, Jese, Juda na Simoni? Na samba ta nduguze a chiche hunasagala nao phapha? H’a bee, wágapataphi maneno gano yuno? Wáhewa hekima ya chidzedze ta unahenda vilinge?" Phapho o at’u achimurema tsetsetse. ⁴ Jeso achiaamba, " Mugomvi wa Mulungu ni mut’u aishimiwaye, its’iphokala, k’aishimiwa kwao, ni mbarize na at’u a phao phenye." ⁵ Phapho Jeso k’ahendere vilinge vinji, ta its’iphokala, wáabandikira mikono akongo achache, achiavoyera na achiaphoza. ⁶ Yiye wáangalazwa muno ni o achina phapho, kwa vyo arivyo k’aamukuluphirire. Jeso ariphouka phapho phao chidzidzini, wátsemberera vidzidzi phapho phephi-phephi, achifunza at’u. ⁷ Chisha, wáaiha phamwenga arat’u ahumwae a widimi kumi na airi, achiap’a widimi dzulu ya p’ep’o, na achiahuma airi-airi. ⁸ Gaga ndigo malagizoge goalagiza. Wá-aamba, "Mwimwi ko charoni, tsukulani ndat’a tu hicheye, ela muts’itsukule mikahe, muk’oba hebu p’esa p’ochini. ⁹ Valani virahu, ela muts’ikale na mavalo mairi. ¹⁰ Chila chidzidzi chondokwenda na mupigwe karibu ni mut’u, sagalani kuko ukati muchikala munafunza ta phondoukira phat’u phapho. ¹¹ Na phat’u phophosi pharipho enye andarema kumupiga karibu hebu kumusirikisa, phapho ukani, na muchikala munalaa phapho, kut’ani-kut’ani vumbi rondokala ri mwenu maguluni, kwaonyesa kukala, andamanya enye." ¹² Ndo ao ahumwa a widimi a Jeso achiuka, achendasumurira at’u neno ra Mulungu kwa atye. ¹³ Ndo achendaalavya at’u anji p’ep’o, achiaphaka mafuha ga muzeituni akongo anji na achiphola. ¹⁴ Nguma za Jeso zágot’a chila phat’u, ta mufalume Herode Anitipa achisikira dzulu ya gosi gokala unagahenda. Ndo at’u anjine ákala anaamba, "Johana Mubatizi wáfufulwa kulaa kuzimu, na gago ndigo gatumago ta unahenda vilinge." ¹⁵ At’u anjine o ákala achamba, "Mut’u yiye ni mugomvi wa Mulungu Eliya." Na at’u anjine vivyo ákala achamba, "Yiye ni mugomvi wa Mulungu dza mumwenga wa o agomvi a Mulungu a p’indi." ¹⁶ Ela Herode ariphokala usikira zo nguma za Jeso, wáamba, "Yiye, ninaona ni Johana Mubatizi, yemulagizira achitoswa chitswa, ela vivi wáfufulwa kulaa kuzimu!" ¹⁷ Maana, ko nyuma Herode wákala udzimulagizira Johana achigwirwa, na achifungwa, kwa amuhamye Herodiya mukaza nduguye Filipu, kwa wákala udzimutorosa. ¹⁸ Ndo Johana wákala achimwamba, "Ts’i shariya uwe kumuhwala mukaza nduguyo, na mwenye u moyo!" ¹⁹ Na gago gámuhenda Herodiya amutsukirirwe Johana, ta achikala unahenza aulagwe. Ela Herodiya wáshindwa ni kuhenda vivyo, ²⁰ kwakukala, Herode wákala unamogopha Johana, kwa wákala unamumanya ni mut’u ahendaye ga haki, na wákala ni mutakatifu. Ndo yiye wákala unamurinda. Herode wákala achisirikisa maneno ga Johana unayugika muno, ela wákala unahenza kumusirikisa vivyo. ²¹ Ela musindikizowe, Herodiya wákudzapata njira ukati phokala Herode unausa shuhuli ya kuvyalwakwe. Phapho wákala udziaalika abomu ario ts’inize, abomu a shikari a viha, na at’u anjine okala anamanyikana muno ko Galilaya. ²² Ndo mwanangwa wa chiche wa Herodiya achiphenya phapho, na achivina ta achiahamya Herode na ajenie. Ndo phapho, mufalume Herode achimwamba ye musichana, "Uwe nivoya chochosi uhenzacho, na mimi nindakup’a." ²³ Chisha achimulaphira achimwamba, "Chochosi chondonivoya mino nindakup’a, ta yikakala ni nusu ya yiyi its’i nitawalayo." ²⁴ Phapho yiye musichana achilaa konze achendamuuza ameye vivi, "Nikamuvoyeni?" Ameye achimuudzidza achimwamba, "Kamuvoye chitswa cha Johana Mubatizi." ²⁵ Ndo yiye musichana achiuya mairo ko kwa ye mufalume achendamwamba, "Ninahenza unip’e sambi yenye, chitswa cha Johana Mubatizi ndani ya bakuli." ²⁶ Phapho ye mufalume achishononeka muno. Ela kwakukala, wákala udzimulaphira, chisha mbere za o ajenie, achishindwa ni kumuremera gakwe. ²⁷ Ndo mufalume achialagiza shikari maruru, ende akamutose chitswa Johana achirehe. Shikari achenda ko jela, achendamutosa chitswa Johana, ²⁸ na achidza nacho bakulini, achidzamup’a ye musichana, naye musichana achendamup’a ameye. ²⁹ Anafunzi a Johana ariphogasikira gago, ákwendaluhwala lufulwe, achendaluzika. ³⁰ Ahumwa a widimi a Jeso ariphouya, árundikana mbere za Jeso achimwambira gosi gokala adzigahenda, na kugafunza. ³¹ Ndo at’u anji muno ákala achidza phapho na kuuka ta Jeso na anafunzie k’aapatire ta ukati wa kurya chakurya. Ndo Jeso achiaamba o anafunzie, "Hindeni k’anda hichiyehu, hukaoyeni vichache." ³² Ndo achiuka ao hichiyao ndani ya mashuwa, achenda kut’u kokala k’akuna at’u. ³³ Ela áonewa ni at’u anji phokala anenda, na achimanywa. Ndo at’u anji álaa chila mudzi achikazira kuko kokala Jeso na anafunzie anenda, na ta ao achifika na chimbere kuko. ³⁴ Ndo Jeso naye unafika kuko na yo mashuwaye, wálaa na achona duu bomu ra at’u ta achiaonera mbazi, maana, ákala anga dza magonzi gots’o murisa. Phapho achanza kwafunza maneno manji. ³⁵ Jeso phapho wáenderera kufunza at’u, ta dzuwa richiphenduka. Anafunzie achenda kwakwe achendamwamba, "Vivi bee kunatswa, na phapha huripho k’aphana mudzi wa mut’u phephi. ³⁶ Ndo ela ts’i baha walage ano at’u, ende mindani na vidzidzi vya phephi-phephi, akadzigulire vyakurya?" ³⁷ Ela Jeso ye achiaudzidza achiaamba, "Ap’eni mwimwi chakurya arye." O achimwamba, "Bee, chakurya cha kwamvunya at’u ano osi hundachigula nani? Maana, ta chakurya chigulwacho ni mahelufu ga p’esa, chisha k’achiamvunya vivyo!" ³⁸ Jeso achiauza achiaamba, "Kwani muna mikahe mingaphi? Hebu endani mukayilole." Ariphokwendalola, áuya achidzamwamba, "Phana mikahe mitsano, na mabeshe mairi." ³⁹ Chisha Jeso achiaamba, "Aambireni at’u asagale pho nyasini maduu-maduu." ⁴⁰ Ndo o at’u achisagala maduu-maduu ga at’u mirongo mitsano-mitsano (50), na ga at’u gana-gana (100). ⁴¹ Jeso achihwala yiyat’u mikahe mitsano na go mabeshe mairi, achilola dzulu mulunguni achilavya mumvera kwa Mulungu, na achiyimega-mega yo mikahe. Chisha, achiap’a o anafunzie aap’e at’u agavyane. Na garat’u mabeshe mairi nago, gachigaviwa at’u osi vivyo. ⁴² Phapho at’u osi achirya ta achimvuna. ⁴³ Arat’u anafunzi achitsola-tsola visiku vya mikahe na vya go mabeshe vyokala visala, na achiudzaza vikaphu kumi na viiri. ⁴⁴ Alume hichiyao orya phapho, ákala ni helufu ts’ano (5,000). ⁴⁵ Gariphochira gago tu, Jeso wá-aamba anafunzie aphenye mashuwani phapho kare, amulongolere kwenda kadzidzi ka Betisaida ng’ambo ya ro ziya, ukati ye unalagana na ro duu ra at’u. ⁴⁶ Na ariphomala kulagana na o at’u, wáambuka dzulu mwangoni, achendavoya. ⁴⁷ Kuriphofika usiku, mashuwa ya anafunzie yákala yi kati-kati ya ziya, na yiye wákala u hicheye ko konze ya ro ziya. ⁴⁸ Ndo achiaona anafunzie anapiga makasiya, ela anayugika kwakukala, vuto rákala rinaapiga voro. Ndo kunamba kunahendawewe, Jeso achenenda dzulu-dzulu ya madzi kwatuwa, na achihenda dza aachiraye. ⁴⁹ Ela ariphomona unaenenda dzulu-dzulu ya madzi, áona dza kwamba ni tunusi, na phapho achipiga k’ululu, ⁵⁰ maana, osi ákala anamona, na phapho achogofyerwa muno. Jeso achiagombekeza phapho kare achiaamba, "Muts’ogophe, phenywani ni moyo ndimi!" ⁵¹ Chisha achipanda mo mashuwani arimokala, na vuto richiricha. Phapho, o anafunzi achangalala muno, ⁵² maana, o ákala k’aadzangwe kumanya maana, ya yiyat’u mikahe mitsano yoamvunya at’u okala achira helufu ts’ano (5,000). Ao ákala ana kondwe na kwelewa ut’u maruru. ⁵³ Ariphovuka ro ziya, áphenya its’i ya Genesareti, na achitiya nanga phapho. ⁵⁴ Na aripholaa mo mashuwani tu, at’u achimukumbikira kare Jeso. ⁵⁵ Ndo o at’u achizunguluka maruru its’i yiyo yosi, achihwala akongo na kwatsukula na ts’ats’a, kwaphirika chila phomusikira Jeso u phapho. ⁵⁶ Chila phat’u arikokwenda Jeso, kala vidzidzini, midzini hebu mindani, at’u áaika akongo mut’u mwalamu, achimuvoya Jeso aahenzeze akumbe ta kumba ni mutse wa valore, nao osi ariomukumba, áphola kamare.

¹ Ukati umwenga, Afarisayo na alimu a shariya anjine okala alaa Jerusalemu, ákwendarundikana mbere za Jeso. ² Ndo phapho achona anafunzi a Jeso anjine anavunza jadi yao, kwa kurya phots’ooga mikono. ³ Afarisayo na Ayahudi osi, anatuwa jadi za akare ao, za kukala, ao niaoge mikono dza vihenzwavyo, ndo arye chit’u. ⁴ Na chit’u chochosi chichilaa cheteni, niachitsukutse kwanza, ndo achirye. Chisha, ákala achituwa ada zinjine nyinji dza kutsukutsa vikombe, sufuriya na nyungu. ⁵ Ndo Afarisayo na alimu a shariya achimuuza Jeso achimwamba, "Heka ano anafunzio k’aatuwa jadi za akare, ta o anarya phots’ooga mikono?" ⁶ Jeso achiaudzidza achiaamba, "Go maneno gogombwa chimbere dzulu yenu ni mugomvi wa Mulungu Isaya, mwimwi alumakwiri, ni ga jeri. Mulungu kuchirira Isaya wáamba, ’At’u aa anaamba phapha mulomoni ananihenza, ela myoyoni k’aanenzi. ⁷ Na ta ko kunabudu kwao, ts’ikona dza chit’u. Maana, o ahwala shariya zotungwa ni at’u, akazifunza kuno achamba ni zangu!’ ⁸ Mwimwi munaricha malagizo ga Mulungu, munatuwa jadi za binadamu. ⁹ Mwimwi munarema chilachu kutuwa malagizo ga Mulungu, kwa mutuwe jadi zenu enye! ¹⁰ Maana, Musa wáamba, ’Aishime abayo na ameyo,’ na ’Amulaphizaye muvyaziwe, bee unawirya kunyongwa.’ ¹¹ Ela mwi vino munaafunza at’u kukala, ’Mut’u achikala una mwiyo wa kumokolera muvyaziwe, ela achamba, "Mwiyo uu ni koribani," ’ yaani, (mino nálaga kukala nindaup’a Mulungu), ¹² h’aya phapho k’amumuhenzeza kahiri kwahendera ut’u avyazie na mwiyo uo. ¹³ Bee, manyani kukala, vivyo munaphurya neno ra Mulungu, kwa kutuwa na kufunza jadi zenu. Na chisha, munahenda maneno manji dza gago." ¹⁴ Chisha, Jeso wásumiza ro duu ra at’u, achiaamba, "Nisikizani mugamanye gaga nimwambirago. ¹⁵ Mut’u k’atiywa najisi ni ut’u wowosi auryao. Ela gamutiyago mut’u najisi ni maneno galaago mwakwe ndani." ¹⁷ Ariphoricha rirat’u duu ra at’u, ákwendaphenya nyumbani, na o anafunzie achimuuza maana, ya yo t’adi yokala udziyigomba. ¹⁸ Ela ye achiaudzidza achiaamba, "Yaani ta mwimwi namwi k’amumanya? Vino bee k’amumanya kukala, mut’u k’atiywa najisi ni ut’u auryao? ¹⁹ Maana, chakurya chichiriwa k’achenda moyoni, ela chenda uhumboni, na chidzako nikunyewa." (Jeso ariphogomba vivyo, wákala unaimanisha vyakurya vyosi vinarika.) ²⁰ Jeso wáenderera kugomba achamba, "Galaago ndani mwa mut’u, ndigo gamutiyago najisi. ²¹ Maana, ndani ya moyo wa mut’u munalaa maazo mai, udiya, ²² wivi, wulagi, uzinzi, moyo, kulaiwa ni matso kwa cha mut’u, kulemba, mahendo makolo, chidzitso, kutsuna, kudziunula na uzuzu. ²³ Maneno gago gosi, galaa ndani mwa mut’u, na ndigo gamutiyago najisi." ²⁴ Jeso ariphouka phapho, wákwenda p’ande za Tiro. Kuko, wákwendaphenya nyumbani, na k’ahenzere mut’u yeyosi agamanye gago, ela k’aidimire kudzifitsa. ²⁵ Ndo kuko kwákala kuna muchet’u mumwenga, yekala mwanawe wa chiche una p’ep’o, na yiye ariphosikira nguma za Jeso tu, wákwenda kwakwe kare, achidzitsupha mbereze. ²⁶ Muchet’u yiye wákala ni Muyunani, na wávyalwa boma ra Foinike ko jimbo ra Siriya. Ndo yiye wámulombera Jeso ende akamulavye p’ep’o ye mwanawe wa chiche. ²⁷ Jeso achimuudzidza chit’adi achimwamba, "Richa kwanza anangu arye ta amvune, maana, ts’i vidzo kuhwala chakurya cha anache, na kuchitsuphira madiya." ²⁸ Ye muchet’u naye achimuudzidza achimwamba, "Ni gago jeri Bwana, ela p’ukup’uku za anache zichigwa, madiya nago ni paka galambe." ²⁹ Phapho Jeso achimwamba, "Unaidima ukenda vyako kwa vyodziudzidza, na mwanao ulaiwa ni p’ep’o." ³⁰ Ndo muchet’u achiuya mudzini, na achendamona mwanawe uhembelele chit’andani, ulaiwa ni p’ep’o. ³¹ Jeso ariphouka lalo ra Tiro, wáchira na Sidoni, achiteremuka na ro ziya ra Galilaya ko Dekapoli. ³² Kuko, at’u achimuphirikira mut’u yekala k’asikira na k’agomba, na achimuvoya amwikire mikono amuvoyere aphole. ³³ Jeso achimuusa pho duuni, achenda naye k’anda achimutiya vyala vya masikironi. Chisha, Jeso achilats’a mahe, achilukumba lo lulimilwe ye mut’u. ³⁴ Achilola dzulu mulunguni, achisohozeka na achimwamba vivi ye mut’u, "Efata," yaani "Vugukwa!" ³⁵ Phapho ye mut’u masikiroge gachifunduka, na lulimilwe luchivuguka, na achanza kugomba t’ot’ot’o phapho kare. ³⁶ Jeso achiafungira ats’imwambire mut’u yeyosi gago, ela virat’u arivyo wákala unaafungira kwenda, vyáahenda at’u akaze kugavumisa. ³⁷ At’u áangalala muno achamba, "Maneno gosi udzigahenda t’ot’ot’o! Ots’osikira, udziahenda asikire, na ots’ogomba udziahenda agombe."

¹ Ziriphochira ts’iku ch’ach’e, duu bomu ra at’u rárundikana kahiri, na rákala k’arina chakurya. Ndo Jeso achiaiha anafunzie, na achiaamba, ² "Ninaaonera mbazi aa at’u, kwakukala, hudzikala hosini ts’iku t’ahu, na vino k’aana chakurya. ³ Na nichiausa na nzala, andairika njirani, kwakukala, anjine ao alaa kure." ⁴ Anafunzie achimuuza vivi, "Bee naswi phano ta hu nyika, chakurya cha kwamvunya at’u ano osi hundachipatadze?" ⁵ Jeso achiauza vivyo achiaamba, "Kwani mwi muna mikahe mingaphi?" O achimuudzidza achimwamba, "Huriyo nayo sino, ni mikahe mifungahe." ⁶ Ndo Jeso phapho achiaamba o at’u asagale phots’i. Chisha, achihwala yiyat’u mikahe mifungahe, achilavya mumvera kwa Mulungu, achiyimega-mega, na achiap’a o anafunzie aap’e at’u agavyane, nao achihenda vivyo. ⁷ Chisha, o anafunzi ákala ana vibeshe vichache. Ndo Jeso achivilavira mumvera kwa Mulungu vivyo navyo, na achiaamba o anafunzie avigavye at’u. ⁸ At’u osi achirya ta achimvuna. Chidzako, o anafunzi achitsola-tsola visiku vya mikahe na vya vibeshe vyokala visala, na achiudzaza vikaphu vifungahe. ⁹ At’u okala phapho, ákala anapata helufu ne (4,000). Jeso achialaga, ¹⁰ ye achiphenya mashuwani phapho kare na anafunzie, achenda boma ra Dalimanuta. ¹¹ Afarisayo ariphosikira kukala, Jeso uloka Dalimanuta, ákwenda kwakwe kwa akamulumbire. Ao ámuheza kwa kumwamba ahende dalili ya konyesa kukala, widimiwe ulaa kwa Mulungu. ¹² Jeso phapho achisisa moyo muno, na achamba vivi, "Heka at’u mwi munahenza dalili ya konyesa, nálaa kwa Mulungu? Bee ninamwambira mino kukala, at’u dza mwimwi k’amundahenderwa dalili yoyosi." ¹³ Chisha Jeso achiaricha, achipanda kahiri mashuwani, achivuka achenda o upande unjine wa ro ziya. ¹⁴ Anafunzi a Jeso ányala kutsukula mikahe, ta ákala ana mukahe umwenga tu mo mwao mashuwani. ¹⁵ Ndo Jeso achiakanya achiaamba, "Mwimwi dzimanyirireni na kukolea kwa hamira ya Afarisayo, na ya Herode!" ¹⁶ Ao anafunzie achanza kuuzana-uzana enye achamba, "Akale unagomba vivyo kwa k’ahuna mikahe?" ¹⁷ Jeso achigamanya garat’u gokala anagomba, na achiauza vivi, "Heka munauzana-uzana dzulu ya kuts’akala na mikahe? Yaani mwi k’amudzangwe kunimanya mino nina widimi? Vyo kumba mwi myoyo yenu ni mifu? ¹⁸ Vyo kumba mwi muna matso ela k’amona, na muna masikiro ela k’amusikira? Vino bee, mukale mudzinyala ¹⁹ ni vikaphu vingaphi vyoudzaza mwi vya visiku vyokala visala, phara niriphoamegera mikahe mitsano ara at’u helufu ts’ano (5,000)?" O achiudzidza achamba, "Hwáudzaza vikaphu kumi na viiri." ²⁰ Jeso achiauza kahiri vivi, "Vino bee, mukale mudzinyala ni vikaphu vingaphi vyoudzaza mwi, vya visiku-visiku vyokala visala, phara niriphoamegera mikahe mifungahe, at’u helufu ne (4,000)?" O achiudzidza achamba, "Hwáudzaza vikaphu vifungahe." ²¹ Ndo Jeso achiaamba, "Sambi k’amudzangwe kumanyadze at’u mwi?" ²² Jeso na anafunzie áenderera na charo chao cha ziyani ta achifika bandari ya Betisaida. Kuko at’u achimurehera mut’u yekala k’aona, na achimulombera Jeso amukumbe aphole. ²³ Ndo Jeso achimugwira mukono ye mut’u yekala k’aona, achimulavya konze ya ko kadzidzi. Achimulats’ira mahe mo matsoni, achimubandikira mikono kumuvoyera na achimuuza vivi, "Vidze, unaona ut’u?" ²⁴ Ye mut’u achilola na achamba, "Ninaona at’u, ela anga dza kwamba ni mihi yenendayo." ²⁵ Jeso achimukumba mo matsoni kahiri. Phapho ndo matsoge gachifunuka, na achiidima kona vit’u vyosi t’ot’ot’o. ²⁶ Jeso achimwamba ende vyakwe mudzini, na achimukahaza achimwamba, "Uts’ende ko kadzidzini." ²⁷ Jeso na anafunzie ákala anenda vidzidzi virivyo phephi na mudzi wa Kaisariya-Filipi. Ndo phokala a mo njirani, wáauza vivi, "At’u anaamba mino ni ani?" ²⁸ O achimuudzidza achimwamba, "At’u anaamba uwe u Johana Mubatizi. Anjine anaamba u Eliya, na ta anjine o anaamba u mumwenga wa agomvi a Mulungu anjine." ²⁹ Jeso achiauza kahiri achiaamba, "Hanga mwi, munaamba mino ni ani?" P’etero achimuudzidza achimwamba, "Uwe u ye K’irisito." ³⁰ Jeso achiafungira ats’imwambire mut’u yeyosi dzuluye. ³¹ Jeso wáanza kwafunza anafunzie kukala, "Ni seti mimi Mut’u yelaa dzulu nituriswe muno, niremwe ni atumia, makuhani abomu na alimu a shariya. Na ta nindaulagwa, ela ts’iku ya hahu nindafufuka." ³² Jeso wágagomba lwazu gago, na phapho P’etero achimuusa k’anda, achendamugombera. ³³ Ela Jeso ye achimulozera mongo ta achikala unalola o anafunzi anjine na achimuchemera achimwamba, "Uwe bee una Shetani ta niukira phapha! Maazogo uwe ni ga chidamu, ts’i ga chimulungu." ³⁴ Chisha, achiriiha rirat’u duu ra at’u phamwenga na o anafunzie na achamba, "Mut’u yeyosi ahenzaye kukala mwanafunzi wangu, ni seti ariche njiraze mwenye, atsukule musalabawe na anituwe. ³⁵ Maana, ahenzaye kutivya maishage mwenye, bee k’andapata uzima, ela alavyaye maishage kwa dzulu yangu, na kwa dzulu ya Nguma Mbidzo, undativya maishage. ³⁶ Na vina faida yani, mut’u kuupata utajiri wosi wa dunia, ela ye mwenye ats’ipate uzima? K’aphana! ³⁷ Maana, k’akuna chit’u chiricho na maana, kuriko uzima uo. ³⁸ Mut’u achinonera waibu mimi na mafunzo gangu, kati ya aa at’u ario ni adambi na ts’i aaminifu, mimi Mut’u yelaa dzulu nami, nindakudzamonera waibu mut’u yiye ukati phondokudza na mung’alo wa Baba, na malaika atakatifu."

¹ Jeso wáenderera kwamba, "Ninamwambira jeri, phana anjine phapha ario k’aandafa phots’owona Ufalume wa Mulungu uchidza na widimi." ² Ziriphochira ts’iku t’andahu, Jeso wáahwala ano P’etero, Jakobo na Johana achenda nao vivi ta dzulu ya mwango ure ao tu hichiyao. Ariphofika kuko, Jeso achanza kugaluka chivinjine mbere za o anafunzie. ³ Mavaloge gágaluka meruphe tsetsetse ta k’akuna mut’u yeyosi mumu duniani aidimaye kutsusa nguwo ta zikakala nyeruphe dza vivyo. ⁴ Na agomvi a Mulungu Eliya na Musa achilairira phapho, achigomba na ye Jeso. ⁵ P’etero achimwamba Jeso vivi, "Mwalimu, ni vidzo vivi vya kukala naswi hu phapha. Ndo ima hujenge vibanda vihahu; chimwenga chako, chimwenga cha Musa na chinjine cha Eliya." ⁶ Yiye wákala k’amanya aambedze, maana, osi áogofyerwa muno. ⁷ Chisha, ingu richilairira richiima dzulu yao kwaerekeza, na laka kulaa ko inguni richamba, "Yuyu ni Mwanangu nimuhenzaye, musirikiseni." ⁸ Phapho kare ao anafunzi achilola kahiri, ela k’aamonere mut’u munjine, its’iphokala ye Jeso, phamwenga na ao. ⁹ Ariphokala anateremuka kulaa ko mwangoni, Jeso wáafungira kukala, ats’imwambire mut’u yeyosi dzulu ya riro ono rokala adzirona ta phondokala Mulungu udzimufufula, yiye Mut’u yelaa dzulu. ¹⁰ Ndo ao k’aagahendere ng’anzi na mut’u yeyosi maneno gago, ela achikala achiuzana ao kwa ao, yo maana, ya kufufuka kulaa kuzimu. ¹¹ Chisha ao ámuuza Jeso vivi, "Bee, heka alimu a shariya anaamba kukala, Eliya ndiye yendemulongolera ye K’irisito?" ¹² Jeso achiaudzidza achiaamba, "Eliya undakudza mwanzo jeri, adze agaudzet’o maneno gosi. Ela ta vivyo, ni kwadze gáandikwa mo Maandikoni ga Mulungu kukala, Mut’u yelaa dzulu ni seti aturike muno, na aphurywe? ¹³ Bee ninamwambira mino, vivi Eliya wákudza kare, na at’u achimuhendera mai dza vyoandikwa dzuluye." ¹⁴ Jeso na o anafunzie ahahu ariphoteremuka kulaa ko mwangoni, áona duu bomu ra at’u ridziazunguluka o anafunzi anjine, na alimu a shariya ákala analumbana nao. ¹⁵ Ro duu ra at’u ririphomona Jeso tu, osi áangalala muno, na achimutsangira achendamulamusa. ¹⁶ Jeso achiuza vivi, "Munalumbana na wani?" ¹⁷ Phapho mut’u mumwenga kati ya ro duu ra at’u achimuudzidza achimwamba, "Mwalimu, mimi nidzilamula kumureha mwanangu kwako, kwakukala, una p’ep’o ta udzimuhenda k’agomba. ¹⁸ Na chila amulokerapho, nikumubit’a phots’i, akamuhenda alae fulo inji ra mulomo, akadzafuna meno, na kudingalala mwiri wosi. Ndo náavoya anafunzio amulavye yiye p’ep’o, ela k’aaidimire." ¹⁹ Jeso phapho achiaamba vivi o anafunzie, "Nindakala namwi ta rini mwi at’u ots’o kuluphiro? Na nindamuvumirira ta rini? H’a mureheni phano bee ye mwanache." ²⁰ Achimuphirika kwakwe, na p’ep’o ariphomona Jeso tu, wámutetemesa ye mwanache ta achigwa phots’i, achigalagala na kulaiwa ni fulo ra mulomo. Jeso achimuuza abaye ye mwanache vivi, ²¹ "Wáanza hangu rini yuno?" Ye mut’u achimuudzidza achimwamba, "Wáanza hangu wanacheni. ²² Na yiye p’ep’o udzimubit’a mohoni na madzini chisichisi kwa amuhangamize kamare. Ndo uchikala una ut’u urio unaidima kuuhenda, hwonere mbazi na uhwavize!" ²³ Jeso achimwamba, "Hangwe, uchikala unaidima! Maneno gosi ganaidimikika kwa mut’u ariye una kuluphiro." ²⁴ Phapho ye mutumia achigomba kwa laka ra dzulu achamba, "Ninakuluphira, ela kuluphiro rangu k’aritosha, naviza nikaze kukuluphira." ²⁵ Jeso ariphorona duu ra at’u rinaonjezeka maruru pho mbereze, wámuchemera ye p’ep’o achimwamba, "P’ep’o umuhendaye yuyu mwanache ats’igombe na ats’isikire, ninakwamba, mulae yuyu mwanache, na uts’imuuyire kahiri." ²⁶ Phapho ye p’ep’o, achimupigisa k’ululu ye mwanache na achimubit’a phots’i, chisha achimulaa. Phapho ye mwanache achidzigolosa dza lufu, ta anjine achamba udzefa. ²⁷ Ela Jeso achimugwira mukono achimwimisa, naye achiima. ²⁸ Gariphochira gago, Jeso wákala u nyumbani na o anafunzie hicheye, nao achimuuza vivi, "Kwadze sino k’ahwidimire kumulavya ye p’ep’o?" ²⁹ Jeso achiaudzidza achiaamba, "P’ep’o dza yuyat’u ulaviwa kuchirira mavoyo hicheye." ³⁰ Ndo Jeso na anafunzie áuka phapho, achenderera na charo chao kuchirira jimbo ra Galilaya. Jeso k’ahenzere at’u amanye ariphokala, ³¹ maana, wákala unaafunza anafunzie. Yiye wá-aamba vivi, "Mimi Mut’u yelaa dzulu, nindalaviwa kwa at’u ario andaniulaga, ela ts’iku ya hahu nindafufuka kulaa kuzimu." ³² Ela o anafunzi k’aayimanyire yo maana yo maneno gago, na achogopha kumuuza. ³³ Ndo Jeso na o anafunzie ákwenda ta Kaparinaumu, na ariphokala a nyumbani, wáauza vivi, "Mudzikala munauzana-uzana dzulu ya chit’u chani kura njirani?" ³⁴ Ela o k’aamuudzidzire, maana, ko njirani ákala adziuzana-uzana dzulu ya ni yuphiye kati yao, ariye ndiye mubomu kuriko anzie osi. ³⁵ Ndo Jeso ariphosagala phots’i, wáaiha arat’u anafunzie kumi na airi, na achiaamba vivi, "Mut’u achihenza kukala wa mwanzo, ni seti akale wa musindikizo, na muhendikazi wa osi." ³⁶ Chisha achihwala mwanache mudide, achimwimisa kati-kati yao. Achimuunula, na achiaamba vivi, ³⁷ "Mut’u amuphokeraye mwanache dza yuyu kwa dzina rangu, bee unaniphokera mimi, na aniphokeraye mimi k’aniphokera mimi hichiyangu tu, ela unamuphokera ta yenihuma." ³⁸ Johana achimukat’a ulimi achimwamba, "Mwalimu, hudzimona mut’u mumwenga unalavya p’ep’o kwa kuhumira dzinaro, naswi hukamukahaza, kwakukala, yiye bee ts’i mumwenga wehu." ³⁹ Ela Jeso ye achiaamba vivi, "Muts’imukahaze mut’u dza yiye, maana, k’akuna mut’u ahendaye vilinge kwa dzina rangu, na phapho kare akagomba mai dzulu yangu. ⁴⁰ Mut’u yets’ehupinga, bee unavuhira kwehu. ⁴¹ Ninamwambira jeri mino, mut’u yeyosi yendemup’a chikombe cha madzi ga kunwa kwakukala, mwimwi mu at’u a mimi K’irisito, nina kanuni kukala, k’andakosa kupata manosoge." ⁴² Jeso wáenderera kugomba achamba, "Mut’u yeyosi yendemuhenda mumwenga wa aa ario chiroho ni atsanga ariche kukuluphira, vingekalat’o muno kala mut’u yiye ni kufungwa lwala lubomu lwa ts’ingo, na akendatsuphwa kati-kati ya bahari. ⁴³ Mukonoo uchikuhenda uriche kunikuluphira, utose. Ni baha kuhenda chirema cha mukono, ela ukaphenya uzimani, kuriko kukala na mikonoyo yosi miiri, na ukatsuphwe moho wa Jahanamu ots’ofisika. ⁴⁵ Guluro richikuhenda uriche kunikuluphira, ritose uritsuphe. Ni baha kuhenda chirema cha gulu, ela ukaphenya uzimani, kuriko kukala na magulugo gosi mairi, na ukatsuphwe moho wa Jahanamu. ⁴⁷ Na dzitsoro richikuhenda uriche kunikuluphira, rishungulule. Ni baha kuhenda ch’ongo, ela ukaphenye Ufalumeni kwa Mulungu, kuriko kukala na matsogo gosi mairi, na ukatsuphwe moho wa Jahanamu. ⁴⁸ Kuko Jahanamu mabuluge k’agafa, na mohowe k’aufiswa kamare. ⁴⁹ Henda vivyo, maana, chila mukuluphiri undatakaswa kuchirira majezo. ⁵⁰ Munyu ni udzo, ela uchikala k’aukoza, undawudzadze kukala udzo kahiri? Bee k’amona mwi, nituwani mimi na moyo umwenga kamare, na musagale na reri kati yenu."

¹ Jeso ariphomala kwafunza at’u, wáuka Galilaya achilongoza kwenda jimbo ra Judea, na ng’ambo ya muho wa Jorodani. Duu ra at’u richimutuwa kahiri, naye achiafunza dza yirivyokala adaye. ² Ndo Afarisayo anjine achenda kwakwe achendamuheza kwa kumuuza vivi, "Vidze, kutuwirizana na Shariya yehu, akale mut’u unaidima kumuricha muchewe?" ³ Jeso achiaudzidza vivi, "Kwani Musa wámup’a malagizo gani?" ⁴ O achamba, " Shariya ya Musa yinaamba, mulume achihenza kuricha muchewe, niamwandikire baruwa konyesa udzimuricha, na amwambe ende vyakwe." ⁵ Jeso ye achiaudzidza vivi, "Bee, Musa wámuhenzeza kwaricha ache enu, maana, muna myoyo mifu. ⁶ Ela hangu urumwengu unaanza kuumbwa, Maandiko ga Mulungu ganaamba, ’Mulungu wáaumba mulume na muche.’ Na ⁷ ’Gago ndigo gatumago ta mulume achihwala, undaatelephuka avyazie, agwirikane na muchewe, ⁸ na ao airi bee, andakala dza kwamba ni mut’u mumwenga.’ Ndo ao andakala ts’i airi kahiri, ela andakala dza kwamba ni mut’u mumwenga. ⁹ Kwa vivyo, Mulungu chochigwizanya, mudamu niats’ichitsamule." ¹⁰ Ariphophenya kahiri mo nyumbani, Jeso wáuzwa ni anafunzie dzulu ya neno riro. ¹¹ Naye achiaamba vivi, "Yeyosi amurichaye muchewe na kuhwala munjine, unamuzingira muchewe. ¹² Na mwanamuche amurichaye mulumewe na kutoroswa ni munjine, unazinga vivyo naye." ¹³ At’u anjine ámurehera Jeso anache adide, kwa ta aabandikire mikonoye aahats’e. Ela o anafunzie achiagombera o at’u oareha. ¹⁴ Jeso ariphoona vivyo, k’ahamirirwe na achiaamba vivi, "Muts’iazize ao anache, aricheni adze kwangu, maana, Ufalume wa Mulungu ni wa at’u ario dza aa anache. ¹⁵ Ninamwambira jeri mino, mut’u yeyosi yets’e kuluphiro dza mwanache mudide, k’andaphenya Ufalumeni kwa Mulungu." ¹⁶ Chisha achihwala arat’u anache, achiabandikira mikono, achiahats’a. ¹⁷ Jeso ariphoanza charoche kahiri, mut’u mumwenga wámukudzira mairo, achimit’a mavindi mbereze, na achimuuza vivi, "Mwalimu mudzo, ninihendedze mino ta ndo niupate o uzima uphya wa kare na kare?" ¹⁸ Jeso achimuudzidza achimwamba, "Kwadze unaniiha mudzo? K’akuna ariye mudzo, ats’iphokala Mulungu tu bahi. ¹⁹ Ukale unagamanya gano malagizo ga Mulungu gaambago: ’Uts’iulage, uts’izinge, uts’iiye, uts’ilavye ushaidi wa ulongo, uts’ilembe, na aishime abayo na ameyo’?" ²⁰ Ye mut’u achimuudzidza achimwamba, "Mwalimu, gago gosi bee ninagamanya, na nidzigatuwiriza hangu utana wangu." ²¹ Jeso achimulola, na achimuhenza. Ndo achimwamba, "Uwe unakosa kuhenda chit’u chimwenga tu. Enda ukaguze miyoyo uriyo nayo, na p’esa zondopata waap’e achiya. Uchihenda vivyo, undakala udzidziikira mbeko mulunguni. H’aya chidzako udze, unituwe." ²² Ariphosikira gago, wákunza nyusi, na achiuka na kushononeka, maana, wákala ni tajiri muno. ²³ Phapho Jeso achilola p’ande zosi, na achiaamba anafunzie vivi, "Heka ni vikomu muno kwa matajiri kuphenya Ufalumeni kwa Mulungu!" ²⁴ O anafunzi áangalazwa ni go manenoge. Ela Jeso achigomba kahiri achamba, "Anangu, ni vikomu muno kuphenya Ufalumeni kwa Mulungu! ²⁵ K’aviidimikika ngamia kuchira na t’undu ya ts’inzano, na k’aviidimikika muno yenye tajiri kuphenya Ufalumeni kwa Mulungu." ²⁶ O anafunzi phapho achangalala muno ta achimuuza vivi, "Bee, ni ani sambi aidimaye kutivywa?" ²⁷ Jeso achialola, chisha achiaamba, "Mudamu k’agaidima gago, ela kwa Mulungu k’akuna rishindaro." ²⁸ P’etero ye achimwamba Jeso, "Sino vidze? Kwani vyo hwáricha gosi huchikutuwa uwe!" ²⁹ Jeso achiaamba vivi, "Ninamwambira jeri mino, mut’u yeyosi yericha mudzi wao, nduguze, avyazie, anae hebu mindaye kwa dzulu yangu na kwa dzulu ya Nguma Mbidzo, ³⁰ kwenye dunia yiyi, undaphokera k’ano gana (100) ya gago gosi, na ahenderwe mauku. Na kwenye o urumwengu udzao, andakala na uzima uphya wa kare na kare. ³¹ Elako anji ario ni a mwanzo vivi, andakudzakala a musindikizo, na anji ario ni a musindikizo vivi, andakudzakala a mwanzo." ³² Jeso na anafunzie ákala a njirani anenda Jerusalemu, naye wákala u mbere zao. Anafunzie áangalala, na o at’u ariomutuwa achiphenywa ni woga. Jeso achenda nao kahiri k’anda arat’u anafunzie kumi na airi, na achanza kwaambira gokala gandakwendamupata. ³³ Yiye wáamba vivi, "Vivi hunakot’a kwenda Jerusalemu, na kuko, mimi Mut’u yelaa dzulu nindakwendalaviwa kwa makuhani abomu, na alimu a shariya, na ao andanilamula ninyongwe, na andanilavya kwa at’u a makabila manjine. ³⁴ Ao andanihenda chinyago, andanilats’ira mahe, andanipiga vibok’o, na aninyonge. Ela ts’iku ya hahu yichifika, nindafufuka." ³⁵ Jakobo na Johana, anangwa a Zebedayo, ámwendera Jeso achimwamba vivi, "Mwalimu, hunahenza uhuhendere chit’u chondokuvoya." ³⁶ Jeso naye achiauza vivi, "Munahenza nimuhendereni?" ³⁷ O achimuudzidza vivi, "Huhenzeze kusagala, mumwenga mukonoo wa kulume, na munjine asagale mukonoo wa kots’o phondokala usegere kwako Ufalumeni ubomu, hutawaleni phamwenga." ³⁸ Jeso ye achiaamba vivi, "K’amumanya muvoyaro mwimwi. Kwani mwi, mukale munaidima kushononeswa dza mimi vyondoshononeswa, hebu kuturika dza vyondoturika mimi?" ³⁹ O achimuudzidza achimwamba, "Eh’e hunaidima." Jeso achiaamba, "Mwimwi mundashononeswa dza mimi vyondoshononeswa, na muturike dza vyondoturika mimi, ⁴⁰ ela mimi ts’imi mulamuli yendelamula kukala, ni yuphiye yendesagala mukono wangu wa kulume, hebu mukono wangu wa kots’o. Baba Mulungu nafasi zizo wáaikira arat’u oatsagula azihwale." ⁴¹ Arat’u anafunzi anjine kumi ariphosikira gago, áanza kwatsukirirwa ao mut’u na nduguye. ⁴² Ndo phapho Jeso achiaiha osi phamwenga na achiaamba vivi, "Mwimwi munamanya kukala, atawali na vilongozi a mataifa, bee anaatawala at’u na chiguvuguvu. ⁴³ Ela mwi kwenu navits’ikale hivyo. Ahenzaye kukala chilongozi kati yenu, ni seti aahikirehikire anzie osi. ⁴⁴ Na yeyosi kati yenu yendehenza kukala wa mwanzo, ni seti akale dza mugulwa muhumiki wa mwimwi mosi. ⁴⁵ Maana, ta mimi Mut’u yelaa dzulu nákudzaahikirahikira at’u, na nidzilavire kufa kwa niativye anji. Ela ts’idzire kudzahikirwahikirwa." ⁴⁶ Ndo Jeso na anafunzie áfika mudzi wa Jeriko. Ariphokala analaa phapho, duu bomu ra at’u ráatuwa. Kuko kwákala kuna mut’u yekala k’aona aihiwaye Batimayo, yiriyo maanaye ni mwanangwa wa Timayo, usegere k’anda-k’anda ya yo njira bomu unavoya-voya. ⁴⁷ Ariphosikira kukala, Jeso muchina Nazareti unachira, wáanza kugomba kwa laka ra dzulu achamba, "Nonera mbazi Jeso mut’u wa mudzungu wa Daudi!" ⁴⁸ At’u anji achimugombera, na achimwamba anyamale. Ela ye, ta achikaza kugomba kwa laka ra dzulu kwamba, "Nonera mbazi Jeso mut’u wa mudzungu wa Daudi!" ⁴⁹ Jeso ariphosikira gago, wáima achamba, "Mwiheni adze." Ndo o at’u achimwiha achimwamba, "Phenywa ni moyo! Na zuka udze, Jeso unakwiha!" ⁵⁰ Ndo yiye achibit’a valore phots’i, achitina dzulu na achenda kwa Jeso. ⁵¹ Jeso achimuuza vivi, "Unahenza nikuhenderedze?" Ye mut’u yets’ona achimuudzidza achimwamba, "Mwalimu, ninavoya nipate kona." ⁵² Jeso ye achimwamba, "Kuluphiroro ridzikuphoza. Kwa vivyo, enda vyako." Phapho kare ye mut’u yets’ona achona, achimutuwa Jeso mo charoni.

¹ Jeso na anafunzie ariphokala anatapira Jerusalemu, áfika mudzi wa Betania, na phapho kadzidzi ka Betifage, kariko k’anda-k’anda ya mulima wa Mizeituni, achikala adzikalozera mbavu. Phapho, Jeso achihuma anafunzie airi, ² achiaamba, "Endani kadzidzi kara kodzokalozera mbavu, na muchendaphenya tu pho kadzidzini, mundamona mwanap’unda ufungwa, ariye k’adzangwe kutsukula mut’u. Muchendamona, muvuguleni, mumurehe phapha. ³ Na mut’u yeyosi achimuuza, ’Kwadze munahenda vino?’ mwambeni, ’Bwana unaye haja, na undamuudza sambi yenye.’ " ⁴ Ndo ao achenda, achendamona mwanap’unda mumwenga, njira bomu ufungwa dziyangoni. Ariphokala anamuvugula, ⁵ at’u anjine okala aimire phapho áauza vivi, "Kwadze munamuvugula ye mwanap’unda?" ⁶ O anafunzi achiaudzidza dza vyokala adzambwa ni Jeso, nao achiaricha achenda vyao. ⁷ Achimurehera Jeso ye mwanap’unda, achiika mavalo gao dzulu-dzulu ya ye mwanap’unda, na Jeso ye achisagala dzuluye. ⁸ Na at’u anji kati ya ro duu ra at’u, achichachasa mavalo gao kwenye yiyo njira bomu, na anjine o achitema vitai vya mihi kulaa mindani na kuvitandaza mo njirani vivyo. ⁹ At’u osi okala a mbere za Jeso, na okala a nyumaze, achanza kugomba k’ululu kwamba, "Naalikwe Mulungu! Wáajaliwa ni Mulungu yiye adzaye kwa dzina ra Bwana! ¹⁰ Wáajaliwa ni Mulungu uo Ufalume wa Baba Daudi udzao! Naalikwe Mulungu ariye u dzulu mulunguni!" ¹¹ Jeso ariphophenya o mudzi wa Jerusalemu, wákwenda mwenga kwa mwenga ta hekaluni, achendalola chila chit’u t’ot’ot’o. Ela kwakukala, kwákala kudzetswa, achigwirikana na arat’u anafunzie kumi na airi, achiuya Betania. ¹² Kunadzachakwe, áuka Betania, na Jeso achikala una nzala. ¹³ Ndo achiwona kwa kure muhi wihiwao mutini, okala una makodza manji. Achiusengerera, aone kumba una t’ude zozosi. Ariphofika, wáwona k’auna t’ude zozosi ta ni makodza maphuphu, maana, wákala ts’i ukati wa mihi yiyo kuvyala t’ude. ¹⁴ Phapho achiulaphiza achiwamba, "K’akuna mut’u yenderya kahiri t’udezo!" Ao anafunzie achigasikira gago. ¹⁵ Ndo ariphofika Jerusalemu, Jeso wákwendaphenya boma ra hekalu, na achanza kwavuguza alae konze o at’u okala anaguza, na kugula miyo mumo. Chisha, achizipetula-petula meza za arat’u okala anavunzirana p’esa, na mabao ga arat’u okala anaguza ngiya manga. ¹⁶ Yiye k’amuhenzezere mut’u yeyosi kuchira na pho hekaluni na kuno utsukula miyo ya uchuzi. ¹⁷ Chisha achifunza kukala, "Gáandikwa Maandikoni ga Mulungu kukala, ’Hekalu rangu, bee rindakala ra mavoyo tu kwa dzulu ya mataifa gosi.’ Ela mwi, ninaona mudzirihenda ni p’anga ya aivi." ¹⁸ Ndo makuhani abomu na alimu a shariya ariphosikira gago, áanza kutsakula njira ya kumuulagira. Ela ámogopha, maana, duu ra at’u ráangalazwa ni go mafunzoge. ¹⁹ Na kuriphotswa, Jeso na o anafunzie áuka pho mudzini. ²⁰ Kunadzachakwe na chiramuko danidani, ariphokala anachira, áwona o muhi wa mutini udziuma wosi ta mizi. ²¹ P’etero achiukumbikira na achimwamba vivi Jeso, "Mwalimu, lola, ufinyalala ura muhi oulaphiza!" ²² Jeso achiaamba, "Mukuluphireni Mulungu! ²³ Ninamwambira jeri mino, mut’u uu mulima akawamba, ’Ng’oka ukadzitiye baharini’ na k’ana shaka mwakwe moyoni ta unakuluphira kukala, vyodzamba vindahendeka, vivyo undahenderwa. ²⁴ Kwa vivyo, ninamwambira mino, chochosi mumuvoyacho Mulungu kwa njira ya mavoyo, kuluphirani kukala, mudzichiphokera kare, namwi mundahewa. ²⁵ Mwimapho kwa muvoye na muna maundu na at’u, asameheni kwanza, kwa ta Abayenu ariye dzulu mulunguni, amusamehe makosa genu namwi." ²⁷ Jeso na anafunzie áuya kahiri Jerusalemu. Na ariphokala unaenenda mo boma ra hekalu, makuhani abomu, alimu a shariya na atumia ámwendera, ²⁸ na achimuuza Jeso achimwamba, "We Jeso, gano ga kuvuguza at’u muno boma ra hekalu, unagahenda kwa widimi wani? Na ni ani yekup’a widimi uno?" ²⁹ Jeso naye achiaudzidza achiaamba, "Mimi nami nindamuuza swali mwenga, na muchiniudzidzat’o, h’aya nami nindamwambira ninahenda maneno gaga kwa widimi wani. ³⁰ Hebu nambirani, Johana Mubatizi ariphobatiza at’u, o widimiwe wákala ulaa kwa Mulungu, hebu wákala ulaa kwa at’u?" ³¹ Ela ao achanza kuuzana-uzana ao enye kwa enye vivi, "Aa! Hwambedze asena? Huchamba widimiwe wáhewa ni Mulungu, undahwuza yiye ahwambe, ’Bee kwadze k’amumukuluphirire? ³² Na huchamba widimiwe wálaa kwa at’u...?’ " (Áogopha duu ra at’u, kwakukala, osi ákala anakuluphira kukala, Johana wákala ni mugomvi wa Mulungu jeri.) ³³ Ndo achimuudzidza Jeso achimwamba, "K’ahumanya sino." Jeso naye achiaamba, "H’aya bee ta mimi nami, ts’indamwambira yenip’a widimi wa kuhenda maneno gaga."

¹ Jeso wáanza kugomba nao chit’adi. Yiye wá-aamba, "Mut’u mumwenga wárima mundawe, na achiphanda mizabibu. Ariphomala gago, achiulinga uchigo, achitsonga phat’u pha kubundira zabibu mwambani, na achimut’a uringo wa kurindira. Chisha, acherekezana na at’u anjine aurorome o munda, chidzako ye mwenye achitsamira its’i yinjine. ² Musimu wa zabibu kwiva uriphofika, mwenye munda wáhuma muhendikaziwe kwa arat’u aroromi, kwa ta akamuhwalire fungure ra mavuno ga zabibu. ³ Ela arat’u aroromi achendamugwira ye muhendikazi, achimupiga, na achimuudza mikono miphuphu. ⁴ Achimuhuma kahiri muhendikazi munjine. Yuyu naye achidzamulumiza chitswa, na achimuhenda vii. ⁵ Mwenye munda k’atsokere ye, achimuhuma munjine kahiri, na o aroromi achidzahendamuulaga. Na ts’i yiye hicheye tu, ela anji okala achihumwa ápigwa, na ta anjine achihendaulagwa. ⁶ Ndo yiye wásalirwa ni mut’u mumwenga tu, naye wákala ni mwanawe amuhenzaye. Musindikizowe, wámuhuma vivyo yiye naye na maazo ga kukala, ’Andakwendamogopha yuyu mwanangu.’ ⁷ Ela o aroromi ariphomona ye mwanawe tu, áambana vivi, ’Yuyu abaye achifa ndiye yendehwala ufa. Ndo nahumuulageni kwa ta abaye achidzafa, ufawe ukale wehu!’ ⁸ Ndo achimugwira kare, achimulavya ta konze ya urat’u munda wa mizabibu, achendamuulaga." ⁹ Ndo Jeso achiuza vivi, "H’aya, munaona ye mwenye munda achidza, undakudzaahendadze o aroromi? Ninamwambira mino, yiye achidza, undakudzaaulaga o aroromi, na o munda wa mizabibu aerekezane na aroromi anjine. ¹⁰ Mukale mwi k’amudzangwe kugasoma Maandiko gano ga Mulungu gaambago, ’Dziwe riro roremwa ni ajengi, vivi ndiro rodzokala dziwe ra tende muno. ¹¹ Bwana ndiye ariyehenda neno riro, naro ni neno ra kuhwangalaza muno’?" ¹² Makuhani abomu, alimu a shariya na atumia ariphosikira yiyo t’adiye, ámanya kukala, Jeso wákala unagomba dzulu yao. Kwa vivyo, achikala anahenza amugwire Jeso, ela achogopha ro duu ra at’u. Kwa vivyo, achimuricha, achenda vyao. ¹³ Afarisayo anjine, na at’u a chama cha Herode áhumwa ni vilongozi a Ayahudi akamuhege Jeso, kwa kumuuza maswali. ¹⁴ Ndo ao achenda kwa Jeso achendamwamba, "Mwalimu, hunamanya kukala, uwe u mujeri, na unafunza ujeri dzulu ya njira ya Mulungu, na k’ogopha, hebu kumupendeleya mut’u, maana, k’ulola cheo cha mut’u. Ndo yikale yino Shariya yehu, yinahuhenzeza kuripha kodi kwa Kaisari, hebu k’ayihuhenzeza? Huriphe, hebu huts’iriphe?" ¹⁵ Ela Jeso ye wákala udziumanya kare o ulumakwiri wao. Ndo ta achiaamba vivi, "Kwadze munaheza kunihega? Hebu mwenye dinari naanip’e niyone." ¹⁶ Mumwenga aripholavya, Jeso achiauza vivi, "Sura rino, na dzina rino ni vya ani?" O achimuudzidza achamba, "Ni vya Kaisari." ¹⁷ Jeso ye achiaamba, "H’aya vya Kaisari mup’eni mwenye, na vya Mulungu navyo, mup’eni Mulungu mwenye vivyo." Ao at’u achangalazwa muno ni yiye. ¹⁸ Asadukayo aambao kukala, afadzi k’aafufuka, ákwenda kwa Jeso achendamwamba, ¹⁹ "Mwalimu, Shariya ya Musa yinahwamba, ’Mut’u achihwala na afe achikala muchewe k’adzangwe kuvyala, nduguye yiye mufadzi ni seti amuhwale ye gungu amuvyalire ana nduguye.’ ²⁰ Ndo sambi, p’indi kwákala ndugu mwenga, alume afungahe. Yuyat’u muvyere wáhwala, ela achifa phots’ovyala naye ye muche. ²¹ Muvahawe achimuhwala yuyat’u gungu, ela yuyu naye achifa phots’ovyala naye vivyo. Nduguye wa hahu naye achimuhwala, ela maneno gachikala dza vivyo. ²² Ndo achenderera vivyo kuhwala na kufa ta osi afungahe, phots’opata mwana. Musindikizowe, achifa yuyat’u muchet’u naye. ²³ Ndo sambi, ts’iku at’u phondofufulwa, muchet’u ye undakala mukaza ani? Kwani osi afungahe ámuhwala vyo!" ²⁴ Jeso achiaamba, "Mu alongo mwimwi, maana, k’amugaelewa Maandiko ga Mulungu, hebu widimi wa Mulungu. ²⁵ Maana, at’u phondofufuka, k’aandahwala hebu kuhwalwa, ela andakala dza malaika a mulunguni. ²⁶ Na dzulu ya gano maneno ga at’u kufufuka kulaa kuzimu, mwi Asadukayo mukale k’amudzangwe kusoma dzuluye mo chitabuni mwa Musa, phara phokala chitsaka chinaaka moho? Phapho Mulungu wámwamba Musa vivi, ’Mimi ndimi Mulungu wa ano Burahimu, Isaka na Jakobo.’ ²⁷ Na bee, yiye ts’i Mulungu wa afadzi, ela ni Mulungu wa arat’u ario moyo. Kwa vivyo, mu alongo vyenye mwimwi." ²⁸ Mumwenga wa alimu a shariya wákala wimire phapho, unaasirikisa vyokala Asadukayo analumbana na Jeso. Ariphoona kukala Jeso wákala udziaudzidzat’o, wámuuza Jeso vivi, "Kati ya malagizo gosi ga Mulungu, ni riphiro ra halahala?" ²⁹ Jeso achimuudzidza achimwamba, "Lagizo ra halahala ni riri rambaro, ’Sirikisani mwimwi Aiziraeli! Bwana Mulungu wehu ndiye Bwana wa jeri hicheye tu. ³⁰ Na mwimwi muhenzeni Bwana Mulungu wenu na myoyo yenu yosi na roho zenu zosi, kwa akili zenu zosi, na kwa mukotse wenu wosi!’ ³¹ Na ra phiri ni riri rambaro, ’Muhenze munzio dza vyo udzihenzavyo uwe mwenye.’ K’akuna lagizo rinjine, ririro ni bomu kuriko gaga." ³² Ndo ye mwalimu wa shariya achimwamba, "Udzigombat’o mwalimu! Uwe udzigomba ujeri kukala, Mulungu ni mumwenga tu, na k’akuna munjine, its’iphokala yiye. ³³ Na ni seti mut’u amuhenze Mulungu kwa moyowe wosi, kwa akilize zosi, kwa mukotsewe wosi, na amuhenze munziwe dza vyo adzihenzavyo yiye mwenye. Neno riri ndiro ra halahala kuchira sadaka za anyama, na miyo ya mindani yosi yochwayo mbere za Mulungu." ³⁴ Jeso ariphoona kukala, ye mut’u wákala udzimuudzidza chilachu, wámwamba, "K’u kure na Ufalume wa Mulungu." Gariphochira gago, k’aphana mut’u yesubutu kumuuza kahiri maswali manjine. ³⁵ Ukati Jeso ariphokala achifunza mo hekaluni, wáuza vivi, "Kwadze alimu a shariya anaamba kukala, ’Ye K’irisito ni mut’u wa mudzungu wa Daudi’? ³⁶ Daudi mwenye wálongozwa ni Roho wa Mulungu na achamba, ’Bwana Mulungu wámwamba Bwana wangu: "Sagala upande wangu wa kulume hutawale phamwenga, ta phondoarimira adawao, na niaike ts’ini za ufalumeo." ’ ³⁷ Ye Daudi mwenye tu, unamwiha ye K’irisito ’Bwana,’ sambi ye K’irisito unaidimadze kukala mut’u wa mudzunguwe kahiri?" Duu ra at’u rámusirikisa Jeso na kuno achikala ana raha. ³⁸ Ndo Jeso achiaamba vivi phokala unafunza, "Dzimanyirireni na alimu a shariya. Ao anahenza kuchira-chira na kuno adzidzivalira mazurungi kwa aonewe ni abomu, na anahenza kulamuswa ni at’u chiishima ko vyeteni. ³⁹ Na ahenza kusagala mbere-mbere mo masinagogini, na kusagala mut’u mwa abomu shuhulini. ⁴⁰ Ela anaaiyira magungu miyo yao ta k’aana haya, na chidzako anaayaza manza at’u kwa kuvoya mavoyo mare. Ts’iku ya ulamuli, andatiywa akili vikali muno at’u dza ao!" ⁴¹ Ts’iku mwenga, Jeso wákala usegere hekaluni, phephi na chisanduku cha kuhwalira sadaka. Yiye wákala unalolera t’ot’ot’o virat’u at’u anji arivyokala achilavya p’esa, na kuzitiya mumo. Matajiri manji gálavya p’esa nyinji. ⁴² Ela phapho phachidza muchet’u mumwenga yekala ni gungu na ni muchiya, achibit’a ndururu mbiiri mo ndani. ⁴³ Phapho Jeso achiaiha anafunzie achiaamba, "Ninamwambira jeri, yuyu muchet’u gungu na muchiya, ulavya na moyo umwenga kuchira anjine osi. ⁴⁴ Maana, ao anjine osi álavya sadaka p’esa zodzokala zi mwao mifukoni tu, ela ana mbeko zao k’anda. Ela yuno muchet’ungwa muchiya ye, ulavya chila chit’u chodzokala unacho, na ta k’ana mbeko yinjine k’anda yodzoyikuluphira."

¹ Jeso ariphokala unauka pho hekaluni, mwanafunziwe mumwenga wámwamba, "Lola mwalimu, majengo gaga ni madzo muno, na gájengwa na mawe ga vyama!" ² Jeso achimwamba, "Majengo gaga ni madzo jeri, ela ninakwambira mino kukala, riri hekalu rindavunzwa, na gaga mawe gosi ugaonago, bee k’arindasala ta dziwe mwenga renye dzulu ya rinjine." ³ Jeso ariphofika mulima wa Mizeituni, wásagala na anafunzie kwerekeza hekalu. Chidzako ano P’etero, Jakobo, Johana na Andireya achimusengerera phephi ao hichiyao achimuuza vivi, ⁴ "Hwambire, rira hekalu rindavunzwa rini? Na ni dalili yani yondoonyesa kukala, neno riro ri phephi na kulairira?" ⁵ Jeso achiaudzidza achiaamba, "Dzimanyirireni muts’idze mukalembwa ni mut’u yeyosi. ⁶ Maana, at’u anji andalairira na ahumire dzina rangu aambe, ’Mimi ndimi yiye K’irisito,’ na andaalemba at’u anji. ⁷ Na mundasikira kuna viha, na nziyenziye ya viha. Ela gago gachilairira, mwi ts’ibabaikeni. Gago ni seti galairire mwanzo, ela vivyo ts’i kwamba gandakala ganaonyesa ts’iku ya musindikizo wa urumwengu yindakala yifika. ⁸ Its’i mwenga yindaheha na its’i yinjine, na ufalume umwenga undaheha na ufalume unjine. Its’i yindasumba kut’u mbali-mbali, na kundakala na nzala, ela maneno gago gandakala ni mwanzo wa yo riki tu, dza muchet’u yedzanza kulumwa ni ndani ya uvyazi. ⁹ Ndo dzimanyirireni mwimwi, maana, at’u andamugwira amuphirike mbere ya ngambi za atumia, na mundachapwa vibok’o mo masinagogini. Na mundaphirikwa ta mbere za magavuna na afalume, kwa dzulu yangu. Na uo, ndio ondokala ukati wenu udzo wa kunishuhudiya kwa ao. ¹⁰ Ela Nguma Mbidzo, ni seti yisumurirwe kwa makabila gosi kwanza. ¹¹ Ao achimugwira na kumuphirika kuko, muts’itange-tange chimbere kukala mundagombani. Uo ukati wa malau uchifika, mwimwi gombani rondohewa, maana, maneno gondogagomba, bee gandakala ts’i genu, ta gago gandagombwa ni Roho wa Mulungu kuchirira mwimwi. ¹² At’u ko hwendako andagalukirana ta mut’u amuguze nduguye aulagwe, na mutumia naye amuguze mwanawe aulagwe. Ana nao andaagalukira avyazi ao na aaguze aulagwe, ¹³ na at’u osi andamumena mwimwi, kwa munanikuluphira. Ela yendevumirira ta musindikizo, bee ndiye yendetivywa." ¹⁴ Jeso wáenderera kugomba achamba, "Muchona mulungu wa chinyago ariye undaribananga ro hekalu, umut’wa phat’u pharipho ts’i phakwe, phapho ondokala a Judea, naakazire virimani. (Musomi naamanye maanaye!) ¹⁵ Mut’u yendekala u dzulu ya nyumba, achitserera naats’iphenye nyumbani kuhwala miyoye, its’iphokala naachimbire tu. ¹⁶ Yendekala u kwakwe mundani, naats’iuye mudzini kwendahwala nguwoze, its’iphokala naachimbire tu naye. ¹⁷ Andamanya enye achet’u ondokala ana t’umbo na ondokala anaamwisa ts’iku zizo! ¹⁸ Muvoyeni Mulungu maneno gago gats’ilairire ukati wa mvula ya mwaka! ¹⁹ Maana, riki yondolairira ukati uo, bee yindakala bomu muno ta k’ayidzangwe kulairira hangu urumwengu uriphoumbwa ta rero. Na ta k’ayindakudzalairira kahiri. ²⁰ Ela ta vivyo, Mulungu wálamula kare kuziphunguza chimbere ts’iku zizo za riki, kwa dzulu ya at’ue oatsagula. Kala Mulungu k’ahendere vivyo, riki yiyo yingari kuhwala ts’iku nyinji, na at’u angari kufa osi. ²¹ Ukati uo, mut’u achidzamwamba, ’Ye K’irisito hiyu phano!’ Hebu ’Hiyuya kura!’ Mwimwi muts’imukuluphire kamare. ²² Maana, andalairira K’irisito a ulongo, na at’u adzambao ni agomvi a Mulungu, na ao andakudzahenda dalili na maut’u-maut’u ga kwangalaza, kuheza kwalemba vichiidimikika ta o at’u otsagulwa ni Mulungu. ²³ Bee, mino nidzimwambira chimbere gago, kwa ta gachidzalairira, muts’idze mukalembwa. Kwa vivyo, gagwireni!" ²⁴ Jeso wáenderera kugomba achamba, "Riki zizo zichichira, dzuwa rindagwirwa, mwezi k’aundaala, ²⁵ nyenyezi zindagwa kulaa mbinguni, na nguvu za dzulu zindasumbiswa. ²⁶ Ndo chidzako, munone mimi Mut’u yelaa dzulu, ni mainguni ninadza na widimi unji na mung’alo wa Mulungu. ²⁷ Chisha, nindaahuma malaika angu ende urumwenguni kosi, akaatsole-tsole at’u angu osi oatsagula kulaa chila p’embe." ²⁸ Jeso wáenderera kugomba na anafunzie achiaamba, "Nahuhwaleni mufano wa muhi wa mutini, nimufunzire gaga. Vitaivye vichanza kulavya makodza matsanga tu, munamanya kukala, ukati wa kazikazi ufika. ²⁹ Ndo dza gago godzomwambira nago. Muchigaona ganahendeka tu, mundamanya kukala, mimi Mut’u yelaa dzulu ni phephi muno na kuuya. ³⁰ Ninamwambira jeri mino, at’u angu oatsagula k’aandafa akasira, ta garipho maneno gago gosi gandahendeka. ³¹ Mbingu na dunia zindakala na musindikizo, ela maneno gangu k’agandasika. Gago gandakwenderera ta kare na kare. ³² Ela ta vivyo, k’akuna mut’u amanyaye yo ts’iku, hebu saa ya musindikizo wa urumwengu yindakala rini, ta mimi Mut’u yelaa dzulu na malaika a Mulungu. Amanyaye ni Baba Mulungu tu hicheye." ³³ Jeso wáenderera kugomba achamba, "Ndo dzimanyirireni, na kalani kwete, maana, k’amumanya nindauya ukati wani. ³⁴ O ukati wa kuuya kwa mimi Mut’u yelaa dzulu, kunaidima kuhwalanishwa na mut’u aukaye phakwe mudzini, na kwaika ahendikazie amanyirire chila chit’u. Yiye nikumwambira chila mumwenga rakwe ra kuhenda, na chisha akamulagizira murinzi wa muyango amanyirire. ³⁵ Kwa vivyo, dzimanyirireni, maana, k’amumanya phondouya Bwana mwenye nyumba. Yiye phanjine undauya na dziloni, usiku wa manane, danidani hebu chiramuko. ³⁶ Ndo chesani, kwa ta achidza dulukiza, ats’idze akadzamona murere. ³⁷ Ndo godzomwambira mwimwi, ninagaambira chila mut’u kukala, dzimanyirireni."

¹ Ts’ikuk’uu ya P’asaka na kurya mikahe yots’otiywa hamira yákala ni dza muhondo, na makuhani abomu na alimu a shariya, ákala anatsakula njira ya kumugwirira Jeso chelevu, na amuulage. ² Ela ao enye áambana, "Nahuts’imugwireni uu ukati wa ts’ikuk’uu, ats’idze at’u akamanya, na akabit’a muyuwano." ³ Jeso ariphokala u Betania, wákwenda nyumbani kwa mut’u mumwenga aihiwaye Simoni wa mahana. Ndo ariphokala unarya chakurya, muchet’u mumwenga wáphenya na t’upa ya alabasita yokala yina mafuha ga gali, ga kunuk’at’o. Achiyivunza ts’ingo yo t’upa, na achanza kumumwagira Jeso mafuha gago chitswani. ⁴ Anjine a arat’u at’u okala a phapho ariphoona gago, átsukirwa muno ta achambana, "Heka ganabanangwa gano mafuha? ⁵ Maana, mafuha gaga gangari kuguzwa na gakalaa p’esa nyinji zenye, zirizo zingari kuhewa achiya." Na phapho achimugombera ye muchet’u. ⁶ Ela Jeso ye achiaamba, "heka munamuyuga yuno muchet’u? H’a muricheni bee! Yiye godzonihendera ni madzo. ⁷ Achiya mundakala nao ts’iku zosi. Kwa vivyo, ahenzaye kwaaviza, unda-aaviza, ela mimi bee, k’amundakala nami ts’iku zosi. ⁸ Yiye uhenda vyakwe aidimavyo. Go mafuha udzinimwagira, kuubambanya chimbere mwiri wangu kwa maziko. ⁹ Ninamwambira jeri mino, duniani kosi kondosumurirwa Nguma Mbidzo, gaga godzohendwa ni yuyu muchet’u nago, ni seti gahadzwe kumukumbikira." ¹⁰ Ndo Juda Isikariyoti, mumwenga wa arat’u anafunzi a Jeso kumi na airi wákwenda kwa makuhani abomu, na achidzilavira kwaonyesa Jeso kwa amugwire. ¹¹ Makuhani abomu ariphosikira gago áhamirwa, na achimulaga kumuripha p’esa. Ndo kulaira ukati uo, Juda achanza kutsakula nafasi mbidzo ya kwaonyesa Jeso amugwire. ¹² Ts’iku ya kwanza ya ts’ikuk’uu ya mikahe yots’otiywa hamira, ukati urio mwanagonzi wa P’asaka nikutsinzwa, Jeso wáuzwa ni anafunzie vivi, "Vyakurya vya ts’ikuk’uu, unahenza hukavibambanyephi sino?" ¹³ Ndo Jeso achiahuma anafunzie airi achiaamba, "Endani mudzini, na kuko mundakwendaonana na mwabaye mumwenga yedzetsukula chirenje cha madzi. Muchimona, mutuweni ¹⁴ ta ndani ya nyumba yondokwendaphenya, na mwenye undakala u mumo. Ye mwenye muchimona, mwambeni, ’Mwalimu udzihwamba hudze hukuuze kukala, ni chiphicho cho chumba chondorya ts’ikuk’uu phamwenga na sino anafunzie?’ ¹⁵ Naye undamonyesa chumba chibomu gorofani, murimo chila chit’u chipangwat’o kare phat’uphe. H’a mwanze kubambanya chakurya mumo." ¹⁶ Ndo o anafunzi airi achiuka, achenda ko mudzini, na achendaona chila chit’u chi sawa dza vyokala Jeso udziaambira, na achanza kujit’a chakurya cha ts’ikuk’uu. ¹⁷ Dziloniye, Jeso na arat’u ahumwae a widimi kumi na airi achiloka. ¹⁸ Na ariphokala anarya, Jeso wáamba, "Ninamwambira jeri, mumwenga wenu mwimwi phapha unarya nami, ela undaniguza." ¹⁹ Phapho anafunzie achishononeka muno ta achigomba mumwenga-mumwenga kwamba, "Bee nami mimi ts’imi Bwana, hebu ndimi?" ²⁰ Jeso ye achiaamba, "Ni mumwenga wenu mwimwi kumi na airi, ariye ta unats’ats’a mukahe bakuli mwenga na mimi. ²¹ Bee, mimi Mut’u yelaa dzulu nindakwendaulagwa dza Maandiko ga Mulungu gaambavyo dzulu yangu. Ela undamanya mwenye yiye mut’u yendeniguza. Yiye ta ni baha kala k’avyalirwe!" ²² Jeso na anafunzie ariphokala anaenderera kurya chakurya, Jeso wáhwala mukahe achilavya mumvera kwa Mulungu, chisha achiumega-mega achiap’a anafunzie na achamba, "Uu ni mwiri wangu, hwalani murye." ²³ Chisha, Jeso achihwala chikombe cha divai, achilavya mumvera kwa Mulungu na achiap’a, nao achinwa na kusazirana ta osi. ²⁴ Chisha achiaamba, "Yiyi ni milatso yangu yihakikishayo Lagano ra Mulungu na at’u, maana, milatso yangu yindamwagwa yiuse dambi za at’u anji. ²⁵ Ninamwambira jeri mino, mimi ts’indanwa divai kahiri, ta paka ts’iku yiyat’u yiriyo nindanwa divai mbiphya ko Ufalumeni kwa Mulungu." ²⁶ Musindikizowe osi achiimba p’ambiyo, na achenda mulima wa Mizeituni. ²⁷ Jeso wá-aamba anafunzie vivi, "Mwimwi mosi mundachimbira muniriche. Maana, Maandiko ga Mulungu ganaamba, ’Nindamubanda murisa ta agwe, nago magonzige gandatsamukana.’ ²⁸ Ela nichifufuka, nindamulongolera kwenda Galilaya." ²⁹ P’etero ye phapho achimwamba, "Aa asena ta akachimbira osi, ela mimi bee, ts’indakuricha kamare!" ³⁰ Jeso achimuudzidza achimwamba, "Ninakwambira jeri mino uwe P’etero, usiku wa rero jogolo richiika k’ano mbiiri, undakala udzinitina k’ano t’ahu." ³¹ Ela P’etero achidina kwamba, "Ta kumba ni kufa, mimi ni kwete nife nawe, ela ts’indakutina kamare!" Phapho ta o anafunzi anzie osi nao achamba vivyo. ³² Ndo Jeso na anafunzie achenda ta phat’u phaihiwapho Getisemane, na achiaamba vivi o anafunzie, "Sagalani phapha mino ninenda nikavoye." ³³ Chisha achiuka na ano P’etero, Jakobo, na Johana, na kuko achendagwirwa ni shenene na achiyugika muno. ³⁴ Phapho achiaamba ano P’etero, "Shenene yihenda muno mwangu moyoni ta yindanirya. Kwa vivyo, chesani kusagala phapha." ³⁵ Ndo achisengera mbere vichache, achidzitsupha phots’i na achivoya kukala, vichikala vinaidimikika uts’imupate o ukati wa shenene. ³⁶ Yiye wáamba, "Baba, maneno gosi kwako ganaidimikika! Ndo niusira yiyi shenene yonipangira. Ela ta vivyo, henda vyo uhenzavyo uwe, ts’i mimi nihenzavyo." ³⁷ Chisha, Jeso achizuka achiuya kurat’u kwa anafunzie ahahu, na achendaaona aphotserwa. Achimulamusa Simoni P’etero achimwamba, "Kwadze urere? K’widimire kukala matso ta kumba ni saa mwenga tu?" ³⁸ Chisha achiaamba, "Bee, ts’ilaleni mwimwi, voyani kwa ta muchijezwa muts’igwe dambini. Ninamanya mino, munagahenza na moyo ta ni munashindwa tu." ³⁹ Ariphomala kugomba gago, Jeso achenda k’anda kahiri hicheye, achendavoya mavoyo gago ga mwanzo. ⁴⁰ Chisha, achizuka achiauyira kahiri arat’u anafunzie ahahu, na achendaaona arere. Ao ákala ashindwa ni usingizi, ta k’aaidimire kumuudzidza Jeso. ⁴¹ Jeso achendavoya lwa hahu, na ariphouya ko kwa anafunzie, wáalamusa na kuno una-aamba, "Mwi mucheri kudzigolosa ta vivi? Vitosha vivyo, na lamukani bee, maana, saa yangu ya konyeswa kwa at’u ai anigwire, yifika. ⁴² Zukani hwendeni vyehu. Mut’u yendeaonyesa at’u mimi anigwire, hiyuno unadza." ⁴³ Ndo Jeso ariphokala ucheri kugomba gago, Juda, mumwenga wa arat’u anafunzie kumi na airi, achidza. Yiye wákala ulongoza duu ra at’u okala ana p’anga na magundu. At’u ao ákala ahumwa ni makuhani abomu, alimu a shariya na atumia a Chiyahudi. ⁴⁴ Juda yekala undaaonyesa ao at’u Jeso amugwire, wákala udziaambira chimbere vyokala undahenda kwamanyisa ni yuphiye Jeso. Yiye wákala udziaamba, "Yendekwendamubusu tu, manyani ndiye mut’u wenu mumuhenzaye, h’a phapho mumugwire na mumulongoze na kumurinda." ⁴⁵ Ndo phapho Juda achimusengerera kare Jeso achimwamba, "Mwalimu!" Chisha achimubusu. ⁴⁶ Ndo arat’u at’u okala akudza na ye Juda, achidzamulinga Jeso achimugwira. ⁴⁷ Na mumwenga wa arat’u okala aimire phapho, achitsomola upanga, achimutema muhendikazi wa kuhani mubomu ta achimutosa sikiro. ⁴⁸ Jeso achiaamba, "Aa! Mudzikudza na p’anga na magundu munigwire dza kwamba mimi nákala ninahenza nipinduwe sirikali? ⁴⁹ Samba chila ts’iku nákala ni phamwenga namwi, nichifunza at’u mo boma ra hekalu? Heka k’amunigwirire ko? Ela ta vivyo, Maandiko ga Mulungu nagachimire." ⁵⁰ Phapho, anafunzie osi achimuricha, achichimbira. ⁵¹ Jeso aripholongozwa, mutana mumwenga, yekala udzidzifunga shuka, wámutuwa Jeso. O at’u achiheza kumugwira, ⁵² ela yiye achiphonyoka na yo shuka yichitsunduka, achichimbira phuphu. ⁵³ Ao at’u omugwira Jeso, áuka naye ta kwa kuhani mubomu. Na makuhani abomu osi, atumia a Chiyahudi, na alimu a shariya achirundikana kuko. ⁵⁴ P’etero achiatuwa, ela wákala u nyuma kure vichache. Achendaphenya ndani ya boma ra kuhani mubomu, achisagala na arinzi, achoha moho. ⁵⁵ Ndo makuhani abomu na ngambi yosi achitsakula chisingwa cha kumusingizira Jeso kwa amunyonge, ela k’aapatire kamare. ⁵⁶ At’u anji ákudza achilavya ushaidi wao wa ulongo dzulu ya Jeso, ela ao k’aaerekezanire. ⁵⁷ Musindikizowe, anjine áima achilavya ushaidi wa ulongo achamba, ⁵⁸ "Mut’u yuyu wáamba, ’Nindaribit’a riri hekalu rojengwa ni at’u, na nijenge rinjine rots’ojengwa ni at’u, kwa ts’iku t’ahu tu.’ " ⁵⁹ Ela ta vivyo, ushaidi wao k’augwiranire. ⁶⁰ Ndo kuhani mubomu achiunuka, achiima kati-kati yao na achimwamba Jeso vivi, "Udzigasikira mba godzokwamba ano, h’aya uchikala una ra kuudzidza, udzidza." ⁶¹ Ela Jeso ye achinyamala tu zii. Kuhani mubomu achimuuza kahiri vivi, "Ukale we u ye K’irisito, Mwana wa Mulungu?" ⁶² Jeso achimuudzidza achamba, "Eh’e mimi ndimi. Na mundanona mimi Mut’u yelaa dzulu nisegere mukono wa kulume wa Mwenyezi Mulungu, na nonewe ninauya na maingu." ⁶³ Kuhani mubomu ariphosikira gago, wáahula valore kwa gago makufuru. Chisha achamba, "K’ahutakiya ushaidi unjine kahiri! ⁶⁴ Mwimwi mosi mudzigasikira makufuruge! Sambi mwi munaambadze?" O achimuudzidza achamba, "Yiye unawirya kunyongwa!" ⁶⁵ Ndo phapho o at’u achimulats’ira mahe ga uso. Chisha achimufunga chibubu, na achimupiga ngumi na kuno anamuuza vivi, "Hwambire, ni ani yedzekupiga?" Arinzi nao, achimuphokera na kumupiga. ⁶⁶ P’etero ariphokala ucheri pho bomani, mumwenga wa ahendikazi a chiche a kuhani mubomu wákudza. ⁶⁷ Ariphomona P’etero unaoha moho, wámulolat’o na achimwamba, "Ta uwe udzikala u phamwenga na Jeso muchina Nazareti!" ⁶⁸ Ela P’etero achitina achamba, "Ts’irimanya na ts’irelewa ro urigombaro!" Chisha achiunuka achenda ko dziyangoni, na phapho jogolo richiika. ⁶⁹ Ye musichana phomona kahiri P’etero, achanza kahiri kwaambira o at’u okala aimire phapho kukala, "Mut’u yuyu ni mumwenga wao!" ⁷⁰ P’etero ye achitina kahiri. Kwimaima vichache, at’u okala aimire phapho achimwamba P’etero kukala, "Hakika uwe udzikala u phamwenga na Jeso, maana, u Mugalilaya." ⁷¹ Ela P’etero achilapha achamba, "Haki ya Mulungu mimi kuulagwa ni phapha, ts’imumanya mut’u yiye mumuhadzaye! Nichikala ninalemba, Mulungu naanone!" ⁷² P’etero ariphogomba vivyo tu, jogolo richiika lwa phiri. Ndo P’etero achikumbikira garat’u maneno gokala udzambirwa ni Jeso kukala, "Usiku wa rero jogolo richiika k’ano mbiiri, undakala udzinitina k’ano t’ahu uwe." Na phapho P’etero achanza kurira.

¹ Chiramukoche danidani, makuhani abomu, atumia a Chiyahudi, alimu a shariya na ngambi yosi, áchiza ulamuli wao. Chisha, Jeso achifungwa mikowa, na achiphirikwa kwa Pilato. ² Pilato achimuuza Jeso vivi, "We ndiwe mufalume wa Ayahudi?" Jeso achimuudzidza achimwamba, "Vinahwalana na vyo wambavyo." ³ Makuhani abomu álumba kukala, Jeso una makosa manji. ⁴ Ndo Pilato achimwamba vivi kahiri, "K’una ra kuudzidza we, na ano at’u anakulumbira maneno manji?" ⁵ Ela Jeso ye k’audzidzire ta mwenga, na gago gachimwangalaza muno ye Pilato. ⁶ Chila ukati wa ts’ikuk’uu ya P’asaka, Pilato wákala una ada ya kwavugulira at’u mufungwa mumwenga, yendekala uhadzwa ni duu ra Ayahudi. ⁷ Ndo ukati wa ts’ikuk’uu yiyo, kwákala kuna mut’u mumwenga aihiwaye Baraba. Yiye wákala ufungwa jela na at’u anjine ai okala adziulaga at’u muyuwanoni. ⁸ At’u anji achimwendera Pilato, achimuvoya aahendere dza adaye. ⁹ Pilato achiauza vivi, "Munahenza nimuvugulire mufalume wa Ayahudi?" ¹⁰ Pilato wágomba vivyo, maana, wákala unamanya lwazu-lwazu kukala, makuhani abomu ámuphirika Jeso kwakwe, kwakukala, ákala anamonera chidzitso. ¹¹ Ela makuhani abomu achiakalata at’u amuvoye Pilato aavugulire Baraba. ¹² Pilato achiauza kahiri achiaamba, "H’anga yuno mumwihaye ’Mufalume wa Ayahudi,’ munahenza nimuhendedze?" ¹³ Ela o achigomba k’ululu kwamba, "Muulage kwa kumukot’a misumari musalabani!" ¹⁴ Pilato achiauza vivi, "Bee kwadze? Kwani wáhenda ii rani yuno mut’ungwa?" Ela o ta achikaza kupiga k’ululu kwamba, "Muulage kwa kumukot’a misumari musalabani!" ¹⁵ Pilato wáhenza kurihamya ro duu ra at’u. Ndo achiavugulira Baraba, na achamula Jeso apigwe vibok’o. Chisha, achimulavya akaulagwe kwa kukot’wa misumari musalabani. ¹⁶ Ndo shikari a Chirumi ámuhwala Jeso achenda naye ko ndani ya boma ra ye mubomu wao, na gingi yosi ya shikari yichimuzangila. ¹⁷ Ao phapho achimuvika zurungi ra rangi ya zambarawe, na achilinga chiremba cha vitai vya miya, achimuvika chitswani. ¹⁸ Ndo achanza kumulamusa vivi, "H’a k’amuna ut’u baba mufalume wa Ayahudi?" ¹⁹ Achimupiga chitswani na chidat’a kwenda-kwenda, achimulats’ira mahe, na achimumit’ira mavindi dza kwamba anamwabudu. ²⁰ Ariphomala kumuhenda chinyago, ámuvula ro zurungi ra zambarawe, achimuvika nguwoze. Chisha, achimulongoza kwendamuulaga kwa kumukot’a misumari musalabani. ²¹ Shikari ámulongoza Jeso kwendamuulaga. Na ariphokala anenda, áonana na mut’u aihiwaye Simoni muchina Kurene. Yiye wákala ndiye abaye Alekizanda na Rufo, na ukati uo wákala unaloka mudzi wa Jerusalemu kulaa vidzidzini. Ndo achimugaramisha autsukule urat’u musalaba wa Jeso, ²² na achenda ta achifika phat’u phaihiwapho Goligota kwa Chiburania, na maanaye, ni "Muma wa Chitswa." ²³ Achimup’a Jeso divai yokala yitsanganywa na dawa ya kuusa matsungu anwe, ela Jeso achiyirema. ²⁴ O shikari achimukot’a misumari musalabani phapho. Chisha, achigavyana mavaloge kwa kupiga k’ura ya k’amari. ²⁵ Ukati uo yákala ni saa t’ahu za chiramuko pho ariphomukot’a misumari musalabani. ²⁶ Na dzulu ya musalaba wa Jeso, achikot’a chibao chokala chidzandikwa gotuma ta aulagwe. Nago gákala ni, "YUYU NI MUFALUME WA AYAHUDI." ²⁷ Chisha, o shikari achiakot’a at’u anjine airi okala ni anyang’anyi, mumwenga mukonowe wa kulume, na munjine mukonowe wa kumots’o, na Jeso ye achikala adzimwika kati-kati na musalabawe. ²⁹ At’u ochira na phat’u phapho ariphomona, ámuhakana, achitukusa vitswa vyao kumuzomorera na achimwamba, "H’aya, samba wáamba unaidima kurivomola hekalu, na ukarijenga kwa ts’iku t’ahu tu? ³⁰ Amba vino tserera pho musalabani udzitivye!" ³¹ Makuhani abomu na alimu a shariya nao, ámuhenda chinyago vivyo. Ao áamba, "Wáativya at’u anjine, ela vino ye mwenye heka, k’adzitivya? ³² Amba ye K’irisito, ariye ni mufalume wa Aiziraeli, vino rero naatserere kulaa phara musalabani kwa ta hwone na hukuluphire ndiye jeri." Phapho ta okala akot’wa misumari musalabani dza yiye nao, achimwamba dza gago. ³³ Dzuwa ririphofika vitswani, ráanza kugwirwa, na its’i yiyo yosi kuchikala na dziza masaa mahahu. ³⁴ Ziriphofika saa chenda za mutsana, Jeso wárira kwa laka ra dzulu achamba, "Eloi, Eloi lema sabakitani?" Na maanaye ni, "Mulungu wangu, Mulungu wangu, heka udziniricha?" ³⁵ Ela anjine okala aimire pho phephi ariphosikira vivyo k’aaelewere, na kwa vivyo achamba, "Sirikisani, unamwiha Eliya." ³⁶ Ndo phapho mumwenga wao achimusengerera maruru, achits’ats’a kasiku ka godoro ndani ya divai ya ngwadu, achikadunga na mudat’a wa mwanzi, achimulambisa chisha achamba, "Nahumuloleni yiye kumba Eliya undakudzamutsereza pho musalabani." ³⁷ Jeso achirira kwa laka ra dzulu, achitosa roho. ³⁸ Ndo phapho p’aziya ya hekalu yichahuka kati-kati, kulaa dzulu ta phots’i. ³⁹ Na mubomu wa shikari a viha mumwenga yekala wimire mbereze ariphoona Jeso vyorira na vyokala unafa, wáamba, "Mut’u yuyu wákala ni Mwana wa Mulungu jeri." ⁴⁰ Phapho phákala phana achet’u okala aimire kure analolera. Kati yao, wákala ni Maryamu muchina Magidala, Salome na Maryamu ameye ano Jakobo. ⁴¹ Achet’u ao ndio okala achimuhikirahikira Jeso, na ákala akudza osini kulaa Galilaya. Na kwákala kuna achet’u anjine anji okudza Jerusalemu phamwenga naye. ⁴² - ⁴³ Ts’iku youlagwa Jeso, yákala ni ya kudzibambanya, kwa ta kuchidzachakwe ndiyo ts’iku ya Sabato. Ndo kuko kwákala kuna mut’u mumwenga aihiwaye Jesefu, muchina Arimataya. Yiye wákala ni mumwenga wa o atumia a ngambi yekala unamanyikana muno, na wákala unalolera kudza kwa Ufalume wa Mulungu. Ndo kuriphokala kunatswa, yiye wákwenda kwa Pilato phots’o woga, achendavoya ahewe lo lufu lwa Jeso. ⁴⁴ Pilato k’aaminire kukala, Jeso wákala udzefa kare. Ndo achimulagizira ye mubomu wa shikari a viha achidzamuuza. ⁴⁵ Na ariphoambirwa ni ye mubomu kukala, Jeso wákala udzefa jeri, achimuhenzeza Jesefu kwendaluhwala lo lufu. ⁴⁶ Phapho Jesefu achendagula sanza. Achidzalutsereza lo lufu, achiluvika sanza ya kitani, na achendaluzika ndani ya mbira yokala yitsongwa mwambani. Chisha, achiphimbilisa dziwe achiribinik’iza pho muyangoni. ⁴⁷ Ano Maryamu muchina Magidala, na Maryamu ameye Jose, áphaona pharat’u phat’u ariphozikwa.

¹ Dziloni yotuwiriza phokala Sabato yisira, Maryamu muchina Magidala, Salome na Maryamu ameye Jakobo, águla mavumba ga kwendaluphaka lufu lwa Jeso. ² Ts’iku ya mwanzo wa juma ra Ayahudi na chiramuko danidani, ákwenda ko mbirani dzuwa phokala rinaahula ingu. ³ - ⁴ Mo njirani, ákala anenda achiuzana vivi, "Ni ani yendekwendahuphimbilisira dziwe ariuse pho muyango wa yo mbira?" Dziwe riro rákala ni bomu muno. Ela ariphofika, áona dziwe ridziuswa kare. ⁵ O achet’u ariphophenya mo mbirani, ámona mwanalume mumwenga yekala uvala valo dzeruphe tsetsetse, usegere upande wa kulume wa phokala phalazwa lufu lwa Jeso, na ao achogofyerwa muno. ⁶ Ela ye mwanalume achiaamba, "Ts’ogofyerweni! Ninamanya kukala, munamutsakula Jeso muchina Nazareti, ariyekot’wa misumari musalabani. Bee, yiye ufufuka k’amo mumu. Lolani phokala ulazwa. ⁷ Kwa vivyo, mwimwi vivi endani muka-aambire anafunzie, na kamwe P’etero vya kukala, vivi unamulongolera kwenda Galilaya. Yiye mundakwendamona kuko dza arivyomwamba." ⁸ O achet’u achilaa mo mbirani, ela achikala adzangalala, na anatetema kwa woga. Chisha, achiuka mairo na kogofyerwa muno ta achikala k’aaidima kumwambira mut’u mo njirani godzogaona. ⁹ Jeso ariphofufuka yo ts’iku ya mwanzo wa juma ra Ayahudi na chiti, mwanzo wádzonyesa kwa Maryamu muchina Magidala, ariye wákala udzimulavya p’ep’o afungahe. ¹⁰ Ndo Maryamu achenda-aambira arat’u okala, akala phamwenga na Jeso, na ukati uo ákala anashononeka na kurira. ¹¹ Ela ao ariphosikira vya kukala Jeso u moyo, na ta yiye wákala udzimona, ao k’aamukuluphirire vivyo. ¹² Gariphochira gago, Jeso wáalairira anafunzie airi, na wákala ugaluka chivinjine. Anafunzi ao ákala alaa ko Jerusalemu. ¹³ Ndo ariphomumanya yiye ni ani, áuya achenda-aambira o anziao, ela o k’aakuluphirire vivyo. ¹⁴ Musindikizowe, Jeso wáalairira arat’u anafunzie kumi na mumwenga ukati okala anarya. Ndo yiye achiagombera muno kwa kuts’akuluphira kwao, na chiphurye chao, maana, ao k’aakuluphirire arat’u okala adzimona phokala ufufuka. ¹⁵ Ndo achiaamba, "Mwimwi endani kwa at’u osi chila its’i, mukaasumurire Nguma Mbidzo. ¹⁶ Na yeyosi yendekuluphira na kubatizwa, undativywa. Ela yeyosi yenderema kunikuluphira, undalamulwa. ¹⁷ Na arat’u ondokuluphira, andahenda gaga; andalavya p’ep’o kwa dzina rangu, na andagomba kwa viryomo viphya vinjine. ¹⁸ Ao achigwira nyoka, na achinwa shumu, vivyo k’avindaahenda vii. Na andaaikira mikono akongo kwavoyera, nao andaphola." ¹⁹ Ndo Bwana Jeso ariphomarigiza kugomba gago na o anafunzie, wáhwalwa achenda dzulu mulunguni, achendasagala mukono wa kulume wa Mwenyezi Mulungu. ²⁰ Ela o anafunzi áhwala chiwango, ndo achanza kusumurira neno ra Mulungu chila phat’u. Bwana Jeso achihenda kazi phamwenga nao, na zo dalili za kwangalaza zozihenda, záahenda at’u anji akuluphire kukala, o udzumbe wao wákala ni wa jeri.