MATAYO
11 Uu ndio mulolongo wa akare a Jeso. Jeso K’irisito wákala ni mut’u wa murere wa Daudi, na Daudi naye wákala ni wa murere wa Burahimu. 2 Burahimu wákala ni abaye Isaka, Isaka wákala ni abaye Jakobo, na Jakobo naye wákala ni abaye Juda na nduguze. 3 Juda wákala ni abaye P’eresi na Zera, (na ao ameyao wákala ni T’amari); P’eresi wákala ni abaye Hesironi, Hesironi wákala ni abaye Aramu, 4 Aramu wákala ni abaye Aminadabu, na Aminadabu wákala ni abaye Nashoni. Nashoni wákala ni abaye Salimoni. 5 Salimoni wákala ni abaye Boazi, (na ameye Boazi wákala ni Rahabu). Boazi wáala ni abaye Obedi, (na ameye Obedi wákala ni Rutu). Obedi wákala ni abaye Jese, 6 na Jese naye wákala ni abaye mufalume Daudi. Daudi wákala ni abaye Selemani, (na ameye Selemani pho mwanzo wákala ni mukaza mufadzi Uriya). 7 Selemani wákala ni abaye Rehoboamu, na Rehoboamu wákala ni abaye Abiya. Abiya wákala ni abaye Asa, 8 Asa wákala ni abaye Jehoshafati, Jehoshafati wákala ni abaye Joramu, Joramu wákala ni abaye Uziya, 9 Uziya wákala ni abaye Jotamu, Jotamu wákala ni abaye Ahazi, na Ahazi naye wákala ni abaye Hezekiya. 10 Hezekiya wákala ni abaye Manase, Manase wákala ni abaye Amoni, na Amoni wákala ni abaye Josiya. 11 Josiya naye wákala ni abaye Jekonia na nduguze, na ao ávyalwa ukati urio Ayahudi ákala anahwalwa mateka kuphirikwa its’i ya Babuloni. 12 Ayahudi ariphohwalwa mateka ta ko Babuloni, Jekonia wákwendavyala mwana aihiwaye Shealitiyeli, na Shealitiyeli achimuvyala Zerubabeli. Zerubabeli ariphokula, wátsamira Judea, 13 na kuko achendamuvyala Abiudi, Abiudi achimuvyala Eliakimu, na Eliakimu naye achimuvyala Azori. 14 Azori achimuvyala Sadoki, Sadoki achimuvyala Akimu, na Akimu achimuvyala Eliyudi. 15 Eliyudi achimuvyala Eleyazari, Eleyazari achimuvyala Matani, na Matani naye achimuvyala Jakobo. 16 Jakobo ndiyekala ni abaye Jesefu, na Jesefu ndiye mulumengwa wa Maryamu ameye Jeso aihiwaye K’irisito. 17 Ndo kuna vivyazi kumi na vine (14) kulaa Burahimu ta Daudi, kumi na vine vinjine kulaa Daudi ta ukati urio Ayahudi áhwalwa mateka ta Babuloni, na kuna vivyazi kumi na vine kahiri kulaa ukati Ayahudi ariphohwalwa mateka, ta ukati ye K’irisito ariphovyalwa. 18 Vivi ndivyo Jeso K’irisito arivyoinjizwa: Ameye Maryamu wákala unalolwa ni Jesefu, ela phokala k’aadzangwe kuhwalana, Maryamu achidzona una t’umbo, na t’umbo yiyo yáinjiziswa ni widimi wa Roho wa Mulungu. 19 Jesefu wendengwa wa Maryamu, wákala ni mut’u ahendaye haki. Kwa vivyo, ariphomuuhuka wendewe una t’umbo, k’ahenzere kumutiya waibu jamani, ta ye wáamula kumutsamula, ela chisiri. 20 Jesefu ariphoamula vivyo, malaika wa Bwana wámulairira ndosoni na achimwamba, "Jesefu mut’u wa murere wa Daudi, ts’ihende chisoi kumuhwala wendeo Maryamu, maana, t’umbo ariyo nayo bee yáinjiziswa ni widimi wa Roho wa Mulungu. 21 Yiye undavyala mwanalume, nawe undamuhats’a Jeso. Undamuhats’a dzina riro kwakukala, yiye undaativya at’ue kwa kwausira madambi gao." 22 Gago gosi gálairira kwa ta gachimize garat’u maneno ga Mulungu gogombwa ni mugomviwe kukala, 23 "Musichana ariye k’adzangwe kukala na mulume undainjiza, na avyale mwanalume, na mwana yiye undahats’wa ’Manueli’ (yaani, Mulungu u phamwenga naswi)." 24 Ndo Jesefu aripholamuka, wáhenda garat’u gokala udzambwa ni ye malaika wa Mulungu. Yiye wámuhwala Maryamu, 25 ela k’alalire naye kamare ta Maryamu achidzivugula mwanawe mwanalume. Na Jesefu achimuhats’a Jeso.
21 Jeso wávyalwa mudzi wa Betelehemu urio u jimbo ra Judea, ukati Herode ariphokala ndiye mufalume. Ariphovyalwa, at’u osomera ilimu ya nyenyezi kulaa mulairo wa dzuwa, ákwenda mudzi wa Jerusalemu. Ao ákwendazunguluka na kuno anaamba, 2 "Siswi hudzona nyenyezi kulaa mulairo wa dzuwa yodzohumanyisa kukala, kuvyalwa mwana yendekala mufalume wa Ayahudi. Ndo mukale asena, munamumanya kodzovyalwa? Kwani sino vyo hudzikudza, huchimona humit’e mavindi mbereze humwabudu." 3 Mufalume Herode na at’u osi okala anasagala Jerusalemu, ábabaika muno ariphosikira kukala kwávyalwa mwana, na undakala mufalume wa Ayahudi. 4 Ndo Herode achiika monano wa makuhani abomu na alimu a shariya maruru, na achidzaauza kokala kundavyalwa ye K’irisito. 5 O achimuudzidza kukala, "Ye K’irisito undavyalwa riri jimbo rehu ra Judea ko mudzi wa Betelehemu. Mba ta mugomvi wa Mulungu wáandika vivyo mo Maandikoni ga Mulungu kukala, 6 ’Mudzi wa Betelehemu urio Juda, u kati ya midzi mibomu ya its’i ya Juda. Maana, phapho ndipho phondolaa mutawali yendealongoza Aiziraeli at’u angu.’ " 7 Phapho Herode achiaiha njama ao at’u osomera ilimu ya nyenyezi, achendaauza saa yoonera yo nyenyezi, naye achambirwa. 8 Chisha, Herode achiahuma ende Betelehemu na malagizo gaga, "Endani mukamupembelele ta mumone ye mwana yevyalwa. Na muchimona, uyani mudze munambire, kwa nende nikamit’e mavindi mbereze nimwabudu nami." 9 Ao at’u osomera ilimu ya nyenyezi ariphomala kugomba na ye mufalume, áanza charo, na phokala anenda, yiyat’u nyenyezi yokala adziyona kulaa mulairo wa dzuwa, áyona kahiri, na yichenda vivi ta yichendaima kwerekeza phokala phávyalwa ye mwana. 10 Ariphoyona yo nyenyezi, áhamirwa muno yenye. 11 Ndo nao achituwa yo nyenyezi ta achifika phokala phávyalwa ye mwana. Achiphenya mo nyumbani, achimona ye mwana phamwenga na ameye Maryamu; achimit’a mavindi mbereze, achimwabudu. Chisha, achivugula mabindo gao, achilavya dahabu, uvumba na udi wa gali kumunosa ye mwana. 12 Ela Mulungu wáakanya ndosoni ats’iuye na kwa Herode. Kwa vivyo, achiuya kwao na njira yinjine. 13 Ariphouka ao ajeni, malaika wa Bwana wámulairira Jesefu ndosoni na achimwamba, "Jesefu, lamuka muuke na mucheo na mwana wenu muchimbirire its’i ya Misiri, na mukasagale kuko ta phondomwamba mimi mukulae, maana, Herode undalagiza aulagwe yuyu mwana." 14 Ndo Jesefu wálamuka, achimulamusa muchewe, naye achereka mwanawe, na ao achiuka na usiku kwenda Misiri. 15 Achendasagala kuko ta phoferera Herode. Neno riro ráhendeka kwa ta neno ra Mulungu rogombwa ni mugomviwe richimire. Mulungu wáamba, "Námwiha mwanangu achilaa Misiri." 16 Herode ariphomanya kukala, arat’u at’u osomera ilimu ya nyenyezi ákala adzimulemba, wátsukirwa muno ta achilagiza anache osi a chilume a mudzi wa Betelehemu, na midzi ya phephi-phephi okala ana myaka miiri kuuya ts’ini, bee aulagwe. Herode wálagiza aulagwe anache ao, kwakukala, yákala yifika myaka miiri hangu nyenyezi phokala yidzonewa ni arat’u at’u osomera ilimu ya nyenyezi. 17 Phapho maneno gogombwa ni mugomvi wa Mulungu Jeremia gachichimira: 18 "K’ululu zásikirwa kulaa ko mudzi wa Rama, k’ululu zizo zákala ni ndiro, na shenene bomu. Raheli wákala unaaririra anae, na ta k’angolekerengolekere, kwakukala, anae osi ákala adziulagwa." 19 Herode ariphofa, malaika wa Bwana wámulairira Jesefu ndosoni ko Misiri, 20 na achimwamba, "Jesefu, lamuka muuke na mucheo na mwana wenu muuye its’i ya Iziraeli. Maana, arat’u okala anahenza amuulage mwanao, bee vivi áfa." 21 Ndo chiramukoche, Jesefu na muchewe achihwala mwana wao, na achanza charo cha kuuya Iziraeli. 22 Ela phokala acheri njirani anauya, Jesefu wásikira kukala, Arikelao mwanangwa wa Herode, wákala uhwala chihi cha abaye cha ufalume, na wákala unatawala jimbo ra Judea. Nguma zizo ariphozisikira, zámuhenda akale moga na kuuya kuko. Ndo achikanywa ni Mulungu ndosoni kukala, ats’iuye Judea, na achifyukira kwenda jimbo ra Galilaya. 23 Kuko achendasagala mudzi wihiwao Nazareti, na mwana wao Jeso achikulira kuko. Phapho, neno rogombwa ni agomvi a Mulungu richichimira. Agomvi a Mulungu áamba, ye K’irisito undaihiwa muchina Nazareti.
31 Gariphochira gago, myaka yáchira, ndipho Johana Mubatizi achilairira, na achanza kusumurira neno ra Mulungu ko Judea k’anda za nyika. 2 Johana wáamba, " Atyani kwakukala, Ufalume wa Mulungu u phephi." 3 Johana yuyu ndiye yehadzwa ni mugomvi wa Mulungu Isaya phoamba, "Kuna mut’u unagomba kwa laka ra dzulu ko nyika unaamba, ’Mutsengereni Bwana njiraye, yiikeni tititi mikondoye!’ " 4 Johana wákala uvala valo rofumwa na nyoga za ngamia, na wákala ufunga ukanda wa ch’ingo mwakwe chununi. Chakuryache chákala ni nzije, na nyuchi. 5 Na at’u kulaa Jerusalemu yosi, kulaa jimbo rosi ra Judea na upande wosini wa k’anda-k’anda ya muho wa Jorodani ákala achenda kwakwe, 6 na kusema madambi gao gokala adzigahenda, naye achiabatiza phapho muho wa Jorodani. 7 Ndo achidza Afarisayo anji na Asadukayo kwa abatizwe, na Johana ariphoaona wá-aamba, "Mwi chivyazi chii dza nyoka! Ni ani yemutsunira kukala, munaidima kuchimbira kutiywa akili kwa Mulungu kudzako? 8 H’a vivi bee onyesani kwa mahendo kukala, mwátya. 9 Ts’oneni munaidima kuchimbira kutiywa akili ni Mulungu kudzako kwa kwamba, ’Abayehu ni Burahimu!’ Maana, ninamwambira mino, Mulungu unaidima kugagaluza mawe gaga gakakala anangwa a Burahimu. 10 Tsoka ridziunulwa kare vivi. Kwa vivyo, chila muhi ots’ovyala t’ude mbidzo za kuriwa, undatemwa wochwe. 11 Mimi ninamubatiza na madzi tu konyesa kukala, mudzetya. Ela mut’u wa widimi muno kuriko mimi undakudza nyuma zangu, ariye ts’iwirya ta kukala muhendikaziwe wa kumutsukulira virahuvye. Yiye undakudzamubatiza na Roho wa Mulungu, na moho. 12 Yiye unga dza mut’u yedzegwira lungo mwakwe mikononi, aphet’e nganu ayitiye chitsagani, na mak’oya akagaoche na moho ots’ofisika." 13 Ukati uo wa Johana, Jeso wálaa jimbo ra Galilaya achidza muho wa Jorodani kwa Johana, kwa ta abatizwe naye. 14 Ela Johana achiheza kurema kumubatiza kwa kumwamba, "Unaidimadze kudza kwangu nikubatize we? Mimi ndimi wa kubatizwa ni uwe!" 15 Ela Jeso ye achimuudzidza achimwamba, "Johana, nibatiza tu we vivi huchimize mahenzo gosi ga Mulungu." Phapho Johana achimubatiza. 16 Jeso ariphobatizwa tu, wálaa mo madzini na phapho kare mbingu zichifunuka, na achimona Roho wa Mulungu unatserera na umbo dza ngiya, na achidzamudulama. 17 Laka kulaa mulunguni richisikirika richamba, "Yuyu ni Mwanangu nimuhenzaye, na unanihamira."
41 Ye Roho wa Mulungu chidzakoche wámulongoza Jeso kwenda nyika kwa akajezwe ni Shetani. 2 Jeso kuko wáfunga ts’iku mirongo mine (40) usiku na mutsana, na ariphomala ts’iku zizo wákala unasikira nzala muno. 3 Shetani mujezi wa at’u achimutuwa achendamwamba, "Kwahivira uwe u Mwana wa Mulungu, gaambe mawe gano gakale mikahe." 4 Ela Jeso achimuudzidza achimwamba, "Gáandikwa Maandikoni ga Mulungu kukala, ’Mukahe hicheye ts’io umuhendao mut’u akale na uzima, ela niatuwe ta chila neno ra Mulungu.’ " 5 Shetani achimuhwala Jeso ta mudzi utakatifu wa Jerusalemu, na achimuphirika ta dzulu ya chitsuri cha hekalu 6 na achimwamba, "Kwahivira uwe u Mwana wa Mulungu, dzitsuphe phots’i. Mba gáandikwa ta Maandikoni ga Mulungu kukala, ’Mulungu undakulagizira malaikae,’ na chisha, gáandikwa kahiri kukala, ’Ao andakuunula mwao mikononi, kwa ta uts’idze ukakwala mawe.’ " 7 Ela ye Jeso achimuudzidza achimwamba, "Ni gago, ela gáandikwa vivyo mo Maandikoni ga Mulungu kukala, ’Uts’imuheze Bwana Mulunguo.’ " 8 Shetani achimuhwala kahiri ta dzulu ya chirima chire muno, achimonyesa its’i zosi za duniani na utajiri wao. 9 Chisha achimwamba, "Nindakup’a vivi vyosi chikala undamit’a mavindi mbere zangu, unaabudu." 10 Phapho Jeso achimwamba, "Enda vyako Shetani! Maana, gáandikwa Maandikoni ga Mulungu kukala, ’Mwabudu Bwana Mulunguo, na umuhikirehikire yiye hicheye tu.’ " 11 Phapho Shetani achimuricha achenda vyakwe, na malaika a Mulungu achidza, kudzamuhikirahikira Jeso. 12 Jeso ariphosikira kukala Johana Mubatizi wáfungwa, wáuya jimbo ra Galilaya. 13 Jeso kuko k’enderesagala mudzi wa Nazareti, its’iphokala wákwendasagala maboma ga Zabuloni na Nafutali, ko mudzi wa Kaparinaumu odzophakana na ziya ra Galilaya. 14 Phapho Jeso achichimiza maneno gogombwa ni mugomvi wa Mulungu Isaya gaambago kukala, 15 "Maboma ga Zabuloni na Nafutali garigo ng’ambo ya muho wa Jorodani, kwerekeza bahari ni kut’u kusagalako at’u a makabila manjine. 16 At’u okala achisagala dzizani, vivi adzona mwanga unji. At’u okala achisagala its’i yiriyo yi ts’ini ya dziza ra chifo, vivi mwanga unji udziamwirikira!" 17 Jeso ariphofika kuko tu, achanza kusumurira neno ra Mulungu kwamba, " Atyani, kwakukala, Ufalume wa Mulungu u phephi." 18 Ts’iku mwenga, Jeso wákala unaenenda na k’anda-k’anda ya ziya ra Galilaya. Ndo achona ndugu airi a chilume, Simoni (aihiwaye P’etero kwa dzina rinjine), na nduguye Andireya. Ao ákala ni avuwi, na ákala anavuwa mabeshe na chimia pho ziyani. 19 Jeso achiaamba, "Nituwani, nami mwimwi nindamuhenda mukale avuwi a at’u." 20 Phapho kare Simoni na Andireya achiviricha vimia vyao, achimutuwa Jeso. 21 Jeso achenderera kwenenda na yo k’anda-k’anda ya ziya vichache, achiaona ndugu a chilume anjine airi, anangwa a Zebedayo, Jakobo na nduguye Johana. Ao ákala a mwao mashuwani phamwenga na abayao, anafuma-fuma vimia vyao. Ndo Jeso achiaiha. 22 Nao phapho kare achilaa mo mashuwani achimuricha abayao mumo, o achimutuwa Jeso. 23 Jeso wáenenda chila phat’u ko jimbo ra Galilaya achiafunza at’u mo mwao masinagogini, achisumurira Nguma Mbidzo dzulu ya Ufalume wa Mulungu, na achiphoza makongo gosi, na uwele wa chila aina okala unaayuga o at’u. 24 Ndo ngumaze zichigot’a its’i yosi ya Siriya. At’u achiaphirika akongo osini kwa Jeso. At’u ao ophirikwa ákala ana makongo ga chila namuna. Anjine miiri yákala yinaaluma ta k’aaidima, anjine achikala ana vitswa, anjine achikala ana vifofo, anjine achikala ni viswere, na ta anjine achikala ni at’u a kupholoza. Ao osi áphirikwa kwakwe, naye achiaphoza. 25 Maduu-maduu ga at’u kulaa majimbo ga Galilaya, Dekapoli, mudzi wa Jerusalemu, jimbo ra Judea na ng’ambo ya muho wa Jorodani, achimutuwa.
51 Jeso ariphoona maduu ga at’u, wákot’a vivi ta mwangoni achendasagala. Anafunzie achimutuwa, 2 naye achiafunza gaga. 3 Yiye wáamba, "Baha arat’u adzimanyao chiroho ni achiya, maana, ao Ufalume wa Mulungu ni wao. 4 Baha o ashononekao vivi, maana, Mulungu undakudzaangolangola. 5 Baha o arumwengu, maana, ao ndio ondohewa dunia. 6 Baha o ario nzala yao na ch’iru yao ni kuhenda ga haki, maana, andakudzamvunywa. 7 Baha o aaonerao mbazi anziao, maana, Mulungu naye undaaonera mbazi. 8 Baha o ario mwao myoyoni k’amuna mai, maana, ao ndio ondokwendamona Mulungu. 9 Baha odzodinisa kwa kukale na reri, maana, ao andaihiwa anangwa a Mulungu. 10 Baha o ahenderwao mauku vivi kwa anahenda ga haki, maana, ao o Ufalume wa Mulungu ni wao. 11 Ndo baha mwimwi chikala at’u anamuhendera mauku, amuhakane na amusingizire munahenda mai gosi, kwakukala, mu anafunzi angu. 12 Amuhenderapho vivyo, mwi hamirwani ta mupige njerejere, maana, manoso genu ni mabomu mulunguni. Vivyo bee ndivyoahendera ta o agomvi a Mulungu omulongolera." 13 Jeso wáenderera kwafunza anafunzie achiaamba, "Mwimwi munga dza munyu wa at’u phapha duniani. Ela munyu uchikala k’aukoza, undawudzadze kukala udzo kahiri? Uo nikukala k’awokola na rorosi, na kwa vivyo, nikutsuphwa ukayahiwa ni achizi na njira. 14 Mwimwi ndimwi murio dza mwanga wa at’u phapha duniani, na munga dza mudzi ojengwa chidengodengoni, kwa vivyo k’auyaya. 15 At’u k’a-aasha taa na akarifinik’ira na daba, ela ariika dzulu-dzulu kwa ta riamwirikire at’u osi mo nyumbani. 16 Ndo uricheni uo mwanga wenu wamwirikire at’u kwa ta aone mahendo genu madzo, na phapho amulike Abayenu ariye mulunguni." 17 Jeso wáamba, "Muts’one nákudzafuta Shariya ya Musa, hebu mafunzo ga agomvi a Mulungu. Mino ts’idzire kudzagafuta gago, ela, nákudza kudzagachimiza. 18 Ninamwambira jeri mino, mbingu na dunia zindakala na musindikizo, ela Shariya yindasala, na k’akandafutwa ta kadona kamwenga kenye ka yo Shariya, ta gosi gachimire. 19 Ndo mut’u achivunza ta lagizo mwenga renye tu, na aafunze anjine kurivunza, h’aya mut’u yiye undatarwa ni wa musindikizo Ufalumeni kwa Mulungu. Ela yendegagwira na kufunza anjine agagwire nao, yiye undakala mubomu Ufalumeni kwa Mulungu. 20 Ndo ninamwambira mino, yigwireni Shariya kuchira o alimu a shariya enye na Afarisayo, maana, muts’iphohenda vivyo, bee k’amundaphenya kamare Ufalumeni kwa Mulungu." 21 Jeso wáamba, "Mwimwi mwásikira kukala akare enu áambwa, ’Uts’iulage,’ na ’Yeyosi aulagaye nialamulwe.’ 22 Ela ninamwambira mino, ta yeyosi amutsukirirwaye munziwe, nialamulwe vivyo. Yeyosi yendemuphurya munziwe, niaphirikwe mbere za ngambi ya Ayahudi. Na amuhakanaye munziwe, h’aya ye undakwendatsuphwa moho wa Jahanamu. 23 Ndo uchikala utsuma ulavye sadakayo kwa Mulungu, ela phapho kare ukumbikire kukala munzio una undu nawe, 24 anza kuyiricha yo sadakayo phapho, na wuye ukerekezane na ye munzio, ndipho wudze, udze ulavye sadakayo. 25 Na mulumbirio achikala unakuphirika kotini, erekezana naye maruru chimbere phots’ofiswa kuko kotini. Maana, uchifiswa kotini, ye mulumbirio bee undakulavya kwa mulamuli, mulamuli akulavye kwa shikari, na o shikari andakutiya jela. 26 Na ninamwambira jeri mino, uchitiywa kuko, k’undalaa ta ulavye t’at’u yosi." 27 Jeso wáamba, "Mwimwi mwásikira kukala at’u áambwa, ’Uts’izinge!’ 28 Ela ninamwambira mino, ta amulolaye muche hebu mulume, na kumwazira kukala naye, bee ni kukala uhenda dambi ya uzinzi kare mwakwe moyoni. 29 Ndo dzitsoro ra kulume richikuhenda uriche kunituwa, rishungulule uritsuphe kure. Ni baha kuyaza chilungocho chimwenga kuriko kukala na vilungovyo vyosi, na ukatsuphwe moho wa Jahanamu. 30 Na mukonoo wa kurya uchikuhenda uriche kunituwa vivyo, utose wutsuphe kure. Ni baha kuyaza chilungocho chimwenga kuriko kukala na vilungovyo vyosi, na ukatsuphwe moho wa Jahanamu." 31 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Chisha at’u áambwa, ’Chila amurichaye muchewe, niamup’e baruwa konyesa kukala, udzimuricha jeri.’ 32 Ela ninamwambira mino, chila amurichaye muchewe na ta k’amugwirire na mut’u, unamuhenda ahende dambi ya uzinzi ahwalwapho kahiri. Na ta ahwalaye ye muche yerichwa, unazinga vivyo naye." 33 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Chisha, mwimwi mwásikira vivyo kukala akare enu áambwa, ’Uchapa kwa Mulungu, h’aya uts’ichivunze chilaganecho chochiika. Uchapiracho Mulungu, niuchihende.’ 34 Ela ninamwambira mino, vivi muts’ape kamare. Muts’ape mulunguni kwakukala, ni chihi cha ufalume cha Mulungu; 35 hebu duniani kwakukala, ni chihiche cha kwikira magulu. Na muts’ape Jerusalemu kwakukala, ni mudzi wa mufalume mubomu. 36 Na uts’ape ta na chitswacho kwakukala, k’widima kuluhenda ludzere lumwenga lukale lweruphe, hebu lwiru. 37 Ndo uchikala unagomba ut’u na ndivyo, amba kare, ’Ndivyo.’ Na chikala ts’ivyo, amba kare, ’Ts’ivyo.’ Chochosi kuchira gago, galaa kwa yuyat’u Mui." 38 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Mwimwi mwásikira kukala at’u áambwa, ’Mut’u achikuhumbula dzitso, muhumbule nawe, na achikung’ola dzino, mung’ole nawe.’ 39 Ela ninamwambira mino, vivi muts’imuremere gakwe mut’u mui. Achikupiga ukofi k’ai ya kulume, we bee ta mugaluzire yo yinjine nayo apige. 40 Achikala unakuphirika kotini kwa uhenza akuphoke shatiyo, muriche ahwale ta ro kotiro naro. 41 Achikugaramisha kuutsukula muzigowe k’ilomita mwenga, we bee ta utsukule k’ilomita mbiiri zenye. 42 Achikuvoya-voya chit’u, mup’e, na achihenza kukukopa, uts’imuremere gakwe." 43 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Mwimwi mwásikira kukala at’u áambwa, ’Muhenze munzio, na mumene mudawao.’ 44 Ela ninamwambira mino, ahenzeni adawa enu, na avoyereni ta o amuhenderao mauku. 45 Hendani gago, kwa ta mukale anangwa a Abayenu ariye dzulu mulunguni. Mwimwi tuwani gakwe ahendago. Yiye alavyapho dzuwa, unarilavya riamwirikire at’u osi, adzo na ai. Mvula nayo achiyibit’a, unayibit’a yinye kwa at’u osi vivyo, adzo na ai. 46 Maana, muchikala mwahenza arat’u amuhenzao nao tu, bee mukale munawirya kunoswa? Ng’o k’amuwirya, maana, ta atosi a kodi nao anagahenda gago! 47 Na muchikala mulamusa ndugu zenu tu, mundakala k’amuna tafauti na ataifa, maana, ta ao nao anagahenda gago. 48 Kwa vivyo, mwimwi bee ahenzeni at’u osi dza Abayenu Mulungu arivyo."
61 Jeso wáamba, "Dzimanyirireni muts’ihende mahendo genu ga haki mbere za at’u na maazo ga kukala ni muhenza mudzonyese. Maana, muchihenda vivyo, Abayenu ariye mulunguni k’andamunosa. 2 Ndo ulavyapho kumup’a mut’u ariye na haja, ts’ende uchisema dza alumakwiri ahendavyo. Maana, ao akalapho ahenza aavize mut’u, ni seti asumize mo masinagogini na ta njira-njira kwa kuhenza kudzonyesa, na kuhenza kulikwa. Ndo ninamwambira mino, ao bee andaukira gago ga kulikwa ni at’u tu bahi. 3 Ela ukalapho uhenza ulavye kumup’a mut’u ariye na haja, ts’ambire mut’u munjine, 4 kwa ta chako ulavyacho chits’imanywe, na Abayo Mulungu aonaye maneno gosi ta gahendwago chisiri, undakunosa." 5 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Na muchikala munavoya, muts’ikale dza alumakwiri. Maana, ao ahenza kwima na kuvoya masinagogini na chila p’embe ya njira, chisha kwa laka ra dzulu kwa ta at’u aaone. Ninamwambira jeri mino, ao bee andaukira uo wa kulikwa ni at’u tu bahi. 6 Ela ukalapho uhenza uvoye, phenya mwako chumbani, na chisha usindike luvi, h’aya uvoye kwa Abayo ariye phapho ta pho pha siri, na Abayo aonaye ta ga siri undakunosa. 7 Mwimwi muchikala munavoya, ts’ivoyeni mavoyo mare dza at’u ots’omumanya Mulungu. Maana, ao anaona kukala, avoyapho mavoyo mare ndipho Mulungu undaasikira. 8 Ndo mwimwi ts’ikaleni dza ao, maana, Abayenu Mulungu unagamanya genu gosi murigo nago haja ta mukalapho k’amudzangwe kumuvoya. 9 Ndo muvoyapho, voyani vivi: ’Baba uriye dzulu mulunguni, dzinaro takatifu narilikwe, 10 Ufalumeo naudze; uhenzaro narihendeke phapha duniani dza vyo vihendekavyo ko mulunguni. 11 Hup’e rero chakurya huricho na haja nacho chila ts’iku. 12 Na husamehe makosa gehu dza siswi naswi hwasamehevyo ahukosao. 13 Na uts’ihutiye majezoni, ela hutivye na yuyat’u Mui.’" 14 Chisha achenderera kwaambira kukala, "Muchiasamehe amukosao, bee ta Abayenu ariye dzulu mulunguni undamusamehe makosa genu namwi. 15 Ela muts’iphoasamehe amukosao, bee ta Abayenu ariye dzulu mulunguni naye, k’andamusamehe makosa genu namwi." 16 Jeso wáamba, "Mufungapho, muts’ikunze nyuso dza alumakwiri ahendavyo, kwa ta adzonyese kwa at’u kukala afunga. Ninamwambira mino, ao bee andaukira uo wa kulikwa ni at’u tu bahi. 17 Ela muchifunga, ogani uso, na mudziphake mafuha, 18 kwa ta anjine ats’idze akamanya kukala mudzifunga. Naamanye Abayenu Mulungu ye amanyaye maneno gosi ta ga siri, naye undamunosa." 19 Jeso wáamba, "Ts’iikeni mbere kukala matajiri phapha duniani, pharipho utajiri wenu unaidima kwinjirwa ni myungu, ukariswa ni k’anga, hebu ukaphenyererwa ni aivi. 20 Ela mwimwi ikani mbere kukala mukale matajiri a mulunguni, kuriko utajiri wenu k’awidima kwinjirwa ni myungu, k’auriswa ni k’anga, hebu kuphenyererwa ni aivi. 21 Maana, moyo wa mut’u chila ukati waza pharat’u pharipho utajiriwe." 22 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Matsogo ndigo garigo dza taa ra mwirio. Kwa vivyo, gachikala ni mazima, mwirio wosi undakala una mwanga. 23 Ela matsogo gachikala ni makongo, bee ta o mwirio wosi nao ni seti ukale na dziza. Ndo mo mwako ndani murimo nimukale mwanga muchikala na dziza, dziza riro rindakala ro ra gigigi kamare." 24 Jeso wáamba, "K’akuna mut’u aidimaye kwahikirahikira matajiri airi ukati umwenga. Maana, mumwenga undamutsukirirwa na munjine amuhenze, hebu undamusirikisa mumwenga, na ye munjine amuphurye. Ndo k’amwidima kumuhikirahikira Mulungu na p’esa. 25 Ndo ninamwambira mino, muts’ibabaikire mazagazi genu, kukala mundaryani na munweni, hebu muts’ibabaikire miiri yenu, kukala mundavalani. Maana, uzima ndio chit’u cha maana, kuchira chakurya, na mwiri nao una maana, muno kuchira nguwo. 26 Lolani ara nyama a kuburuka. Ao k’aarima na k’aaguwa, na hebu k’aadziikira mbeko vitsagani, ela Abayenu ariye mulunguni unaarisa vivyo. H’a kafuje mwi murio ta muna maana, muno kuchira o nyama a kuburuka? 27 Na muts’ibabaike kwakukala, k’akuna aidimaye kudzonjezera ta dakika mwenga kwakwe maishani kwa kubabaika. 28 Na kwadze mubabaikire mavalo sambi? Hwalani mufano wa maruwa gatsamulavyo mo mindani. Gago k’agahenda kazi, na k’agadzifumira nguwo. 29 Ela ninamwambira mino, ni madzo go genye, ta Selemani mwenye na utajiriwe wosi, chisha k’adzivikire nguwo mbidzo dza mwenga ra maruwa gaga. 30 Ndo chikala Mulungu unagamanyirira ta maruwa, garigo rero ga phapho, na machero ganang’olwa, akale yiye k’andamwidimisa mupate nguwo mwimwi? Heka mwi ta kuluphiro renu ni dide vino? 31 H’a bee muts’ibabaike kwamba, ’Hundaryani?’ hebu ’Hundanwani?’ hebu ’Hundavalani?’ 32 Maana, gago gosi bee ndigo gazungulukirwago ni at’u osi ots’omumanya Mulungu. Ela mwimwi Abayenu ariye dzulu mulunguni unamanya kukala munago haja gago gosi. 33 Ndo ikani mbere maneno ga Ufalume wa Mulungu mwanzo, na hakiye, na gago gosi mundaonjezwa dzuluye. 34 Na muts’ibabaikire ga machero kwakukala, chila ts’iku yina gakwe mai ga kutosha. Uts’ihwale ga machero ukagatsanganya na ga rero."
71 Jeso wáamba, "Muts’ialamule anjine, kwa ta namwi muts’ilamulwe ni Mulungu. 2 Maana, vyo mwalamulavyo anzienu, vivyo ndivyo vyondolamulwa namwi. Na yo p’ishi muyihumirayo kwa anjine, ndiyo ariyo Mulungu undayihumira kwenu naye. 3 Kwadze unalola chidudu chiricho dzitsoni mwa munzio, ela k’uchona chikokopha chiricho mwako dzitsoni? 4 Hebu unaidimadze kumwamba munzio, ’Hima nikulavye chidudu,’ na kuno we ta una chikokopha chenye mwako dzitsoni? 5 U mulumakwiri uwe! Chilavye mwanzo chikokopha chiricho mwako dzitsoni, na ndipho undaidima kona t’ot’ot’o ta widime kumulavya chidudu munzio naye. 6 Muts’igatsuphire madiya miyo mitakatifu, gats’idze gakamugalukira na kumuluma; hebu muts’iatsuphire nguluwe a kufuga lulu yenu, yiriyo ni miyo ya maana, ats’idze akayiyaha-yaha." 7 Jeso wáamba, "Voyani, namwi mundahewa; tsakulani, namwi mundapata; na pigani hodi, namwi mundasundulirwa muyango. 8 Maana, chila avoyaye unahewa, atsakulaye unapata, na apigaye hodi unasundulirwa muyango. 9 Hebu phakale phana yeyosi phano, ariye achivoywa mukahe ni mwanawe, ye undamup’a dziwe? 10 Hebu mwanao achikuvoya beshe, ukale we undamup’a nyoka? 11 Bee, chikala mwimwi tu ta muripho mu ai, ela munamanya kwap’a ana enu miyo midzo, akale Abayenu ariye dzulu mulunguni k’andaap’a miyo midzo muno arat’u amuvoyao? 12 Bee, ahenderenit’o anjine dza virat’u muhenzavyo nao amuhendere, maana, riro ndiro funzo ra Shariya ya Musa, na ra maneno ga agomvi a Mulungu." 13 - 14 Jeso wáamba, "Njira yendayo uzimani bee yinayuga, na o muyango wa kuphenyera nao ni ufufu. Ndo ni achache ondoyigwira. Ela njira yendayo Jahanamu, k’ayiyuga na o muyango wa kuphenyera nao ni walamu. Ndo at’u anji andagwira yiyo. Ela mwimwi phenyani na o muyango ufufu kwakukala, ndio ufisao uzimani." 15 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Dzimanyirireni na at’u adzambao ni agomvi a Mulungu. Ao achidza, munaaona dza kwamba ni at’u jeri, ela maroho gao ga chinyama. 16 Mwimwi mundaamanya kwa mahendo gao dza virat’u muumanyavyo muhi kwa t’udeze. Vi lwazu kukala, at’u k’aahunda zabibu kulaa kwa mihi ya miya, hebu k’aahunda t’ini kulaa kwa mibaruti. 17 Muhi udzo wa t’ude za kuriwa uvyala t’ude mbidzo za kuriwa, na muhi wa k’oma, uvyala t’ude mbii za k’oma vivyo. 18 Muhi udzo wa t’ude mbidzo za kuriwa k’awidima kuvyala t’ude mbii za k’oma, hebu muhi wa k’oma k’awidima kuvyala t’ude mbidzo za kuriwa. 19 Na chila muhi ots’ovyala t’ude mbidzo za kuriwa undatemwa wochwe. 20 Ndo ta ahendedze, mwi mundaamanya kwa mahendo gao. 21 Ts’i chila mut’u anambaye, ’Bwana, Bwana,’ kukala undaphenya Ufalumeni kwa Mulungu, ela yendephenya ni mut’u achimizaye mahenzo ga Baba ariye mulunguni tu. 22 Ts’iku ya musindikizo wa urumwengu yichifika, anji andanilalamira aambe, ’Bwana, Bwana! Mba siswi hwásumurira udzumbe wa Mulungu kwa dzinaro, na ta huchilavya p’ep’o na kuhenda vilinge vinji kwa dzinaro vivyo.’ 23 Ela mino ninda-aambira lwazu-lwazu kukala, ’Ts’imumanyire kamare mwimwi, na ta niukirani phapha! Mwimwi mosi bee mu at’u muhendao mai.’ " 24 Kufikira phapho Jeso achamba, "Kwa vivyo, chila mut’u asikiraye gaga maneno gangu na kugatuwa, unga dza mut’u wa hekima yejenga nyumbaye dzulu ya mwamba. 25 Ndo mvula yákudzanya, muvo wa madzi uchidzayipiga yo nyumba, vuto bomu naro richidzayipiga vivyo, ela k’ayigwire, kwakukala, yátsimbirwa ta mwambani. 26 Ela chila asikiraye gaga maneno gangu na k’agatuwa, unga dza mut’u muzuzu yejenga nyumbaye phat’u pha kuhoha. 27 Ndo mvula phokudzanya, muvo wa madzi wákudzayipiga yo nyumba, vuto bomu naro richidzayipiga, na nyumba yiyo yichigwa, na yichikuluzwa ni madzi kamare!" 28 Jeso ariphomarigiza kugomba maneno gago, duu ra at’u ráangalazwa ni mafunzoge, 29 maana, ye k’afunzire dza o alimu ao a shariya, ela ye wáfunza na widimi.
81 Jeso ariphomarigiza kufunza at’u ko mwangoni, wáteremuka vivi ta ko ts’ini. Chidzako maduu-maduu ga at’u gachimutuwa, 2 na phapho pháchidza mut’u mumwenga yekala una mahana. Achimit’a mavindi mbere za Jeso na achamba, "Bwana, nitakasa! Ninamanya unaidima kunitakasa uchihenza." 3 Jeso achigolosa mukonowe achimukumba, na kuno unaamba, "Ninahenza, takasika!" Phapho kare mahana gachiyaya. 4 Chisha Jeso achimwamba, "Uts’imwambire mut’u yeyosi gaga godzokuhendera. Ela enda ukadzonyese kwa kuhani tu we, na ukalavye sadaka dza vihenzwavyo ni Shariya ya Musa, na yiyo yindaamanyisa at’u kukala udzitakaswa." 5 Jeso aripholaa phapho, wákwenda mudzi wa Kaparinaumu. Ariphophenya pho mudzini tu, mubomu mumwenga wa shikari a viha wa Chirumi wámutuwa, achimulombera 6 achimwamba, "Bwana, muhendikazi wangu ko mudzini ni mukongo wa kupholoza ta yupwi." 7 Jeso achimuudzidza achimwamba, "H’aya nidzisikira nindakudzamuphoza." 8 Ye mubomu wa shikari achimwamba Jeso, "Bwana, mimi ts’iwirya kukupiga karibu uwe mwangu nyumbani. Kwa vivyo, uwe amba muhendikazi wangu aphole tu, naye undaphola. 9 Maana, ta mimi nami ni mut’u niriye ts’ini za widimi wa abomu anjine, na ninao shikari ts’ini zangu. Na nikumuhuma mumwenga, naye akenda. Nikamwiha munjine, naye akadza, na nikumwamba muhendikazi wangu, ’Henda rino,’ naye akahenda." 10 Jeso ariphomusikira unagomba gago, wáangalala, chisha achiaamba o at’u okala a phamwenga naye, "Ninamwambira jeri mino, ts’idzangwe kona mut’u wa kuluphiro bomu dza yuyu phapha Iziraeli phosi! 11 Na ninamuhakikishira kukala, at’u anji kulaa mulairo wa dzuwa na mutserero wa dzuwa andarya shuhuli phamwenga na Burahimu, Isaka na Jakobo ko Ufalumeni kwa Mulungu. 12 Ela anji ehu siswi Ayahudi, hurio ta ndiswi oanza kwihiwa hupate Ufalume wa Mulungu, andatsuphwa ko konze dzizani, ariko andadzuta na arire ta ga milatso." 13 Chisha, Jeso achimwamba ye mubomu wa shikari, "Enda vyako mudzini, na muhendikazio undaphola dza vyodzokuluphira." Na muhendikaziwe ko mudzini achiphola ukati uo kare. 14 Jeso wákwenda mudzini kwa Simoni, na kuko achendamona mutsedzangwa wa chiche wa ye Simoni, u chit’andani ni mukongo wa chiphuti. 15 Jeso achendamugwira mukono, na chiphuti chichimuricha. Muchet’u achiunuka, na achanza kumuhikirahikira Jeso. 16 Kuriphotswa, at’u achimurehera Jeso akongo anji, na okala ana mapepo. Jeso achigachemera go mapepo ta gachilaa, na achiaphoza osi okala ni akongo. 17 Phapho Jeso achichimiza maneno gogombwa ni mugomvi wa Mulungu Isaya, gaambago kukala, "Wáusa uwele wehu, na makongo gehu wágaphoza." 18 Jeso ariphoona at’u achimira muno phapho, wá-aamba anafunzie avuke ng’ambo ya phiri ya ziya. 19 Chidzako, Jeso achituwiwa ni mwalimu mumwenga wa shariya achambwa, "Mwalimu, mino nindakutuwa uwe kosi kondokwenda." 20 Ela Jeso ye achimwamba, "Mbewa ana miina, na nyama a kuburuka ana nyumba, ela mimi Mut’u yelaa dzulu ts’ina phat’u pha koya." 21 Chisha, mwanafunziwe munjine naye achimwamba, "Bwana, niricha nikazike baba mwanzo." 22 Ela Jeso ye achimwamba, "Ga mahanga garichire ao ario chiroho áfa, ela uwe nituwa." 23 Jeso wáphenya mashuwani na anafunzie. 24 Ariphokala anenda, vuto bomu ráanza kuvuma, na maimbi gachiyipiga yiyo mashuwa. Madzi gachanza kuphenya mo mashuwani ta yichikala yinahoha, ela Jeso ukati uo ye wákala urere. 25 Ndo o anafunzi achendamulamusa Jeso na kuno anamwamba, "Bwana, hutivye hunahoha!" 26 Jeso achiaudzidza achiaamba, "Kwadze mu aoga vino mwi? Heka mwi ta kuluphiro renu ni dide vino?" Ndo Jeso achiunuka, achirichemera ro vuto na maimbi, na kuchihurira, kuchikala zizizi kamare. 27 Anafunzie mumo achangalala, na achisala kwambana, "Uu! Yuno ni mut’u wa chidzedze asena, ariye ta vuto na maimbi vinamogopha?" 28 Jeso ariphofika its’i ya Agerasa, ng’ambo ya ziya ra Galilaya, at’u airi okala ana mapepo ga vitswa álaa mabirani achenda kwakwe. At’u ao ákala ana vitswa vya moho ta yo njira ya mabirani yákala yidziima k’ayigwirwa ni mut’u kahiri. 29 Ndo ariphomona Jeso tu, osi airi achanza kugomba kwa laka ra dzulu kwamba, "Unaswini we Mwana wa Mulungu? Vidze, udzikudzahuturisa kare, na ta ukati k’audzangwe kufika?" 30 Kure vichache na phat’u phapho phokala o at’u, kwákala kuna duu ra nguluwe a kufuga okala anarisa. 31 Ndo ao p’ep’o achimulombera Jeso achimwamba, "Uchikala undahulavya kwa aa, bee huhenzeze hukaaphenye ara nguluwe." 32 Jeso achiaamba, "H’aya endani!" Phapho kare p’ep’o achilaa kwa arat’u at’u, achendaaphenya o nguluwe, na duu rosi ra nguluwe richivoromoka ta ziyani richihoha. 33 Arisa a o nguluwe ariphoona gago, ákaza mairo ta mudzini achenda-aambira at’u nguma zizo, na gokala gahenderwa ao at’u a mapepo ga vitswa nao. 34 At’u osi pho mudzini achilaa mairo kwendamulola Jeso. Ariphokwendamona, ámuvoya auke phapho phao.
91 Jeso ariphoaphoza o at’u airi a mapepo ga vitswa ko its’i ya Agerasa, wáphenya mashuwani achivuka ro ziya, achiuya mudzi wa kwao. 2 Kuko at’u achimurehera mut’u yekala upholoza mwiri wosi, ta ákala ahendamutsukula na luts’ats’a. Jeso ariphoona jisi at’u ao arivyokala na kuluphiro, ye mut’u wa kupholoza wámwamba vivi, "Mwanangu, phenywa ni moyo! Udzisamehewa dambizo." 3 Phapho phákala phana alimu a shariya, na ao achanza kare kunung’unika mwao myoyoni kwamba, "Mut’u yuyu unamukufuru Mulungu!" 4 Ela Jeso wákala unagamanya kare maazo gao, na achamba, "Heka muna maazo mai? 5 Ni riphiro ririro dide, ni kumwamba yuno mut’u wa kupholoza, ’Udzisamehewa dambizo,’ hebu ni kumwamba, ’Unuka, wenende’? 6 Bee, nindamonyesa vivi kukala, mimi Mut’u yelaa dzulu nina widimi phapha duniani wa kusamehe at’u dambi zao." Phapho Jeso achimwamba ye mut’u yekala upholoza, "Unuka uhwale luts’ats’alo, wende vyako mudzini." 7 Ye mut’u achiunuka, achenda vyakwe kwao. 8 Duu rosi ra at’u ririphoona gago, áangalala na achogopha, na achimulika Mulungu kwa kwap’a at’u dza Jeso widimi uo. 9 Jeso ariphouka phapho, wákala unaenenda na njiraze, na achimona mut’u mumwenga aihiwaye Matayo usegere ufisi ya kodi. Jeso achimwamba, "Nituwa!" Matayo achiunuka achimutuwa. 10 Chidzakoche, Matayo wámupiga karibu Jeso na anafunzie akarye chakurya kwakwe, phamwenga na atosi a kodi anzie anji, na at’u anji ots’oriwa. 11 Ndo Afarisayo ariphoona gago, achiauza anafunzi a Jeso kukala, "Heka mwalimu wenu unarya na atosi a kodi na at’u ots’oriwa?" 12 Jeso achigasikira gago na achiaamba vivi o Afarisayo, "Azima k’aana haja muganga, ario na haja na muganga ni akongo. 13 Ninahenza mukarisome ta mumanye maanaye Andiko riri rambaro, ’Ninahenza mwike mbere konerana mbazi, kuriko kunilavira sadaka.’ Maana, mimi ts’idzire kudzaaiha at’u adzonao anahenda ga haki atye, ela nákudzaaiha adambi." 14 Gariphochira gago, anafunzingwa a Johana Mubatizi ákwenda kwa Jeso, achendamuuza kukala, "Heka we Jeso ano anafunzio k’aafunga, ela sino na Afarisayo hunafunga?" 15 Jeso naye achiauza chit’adi vivi, "At’u oambirwa nyambura anaidimadze kushononeka, na ta bwana nyambura ucheri phamwenga nao? K’aviidimikika vivyo. Ela ukati undafika urio bwana nyambura undauswa kati yao, na ukati uo ndipho andafunga. 16 Na k’akuna mut’u atiyaye chiraka chiphya demuni. Maana, mut’u achihenda vivyo, chicho chiraka chiphya chindatsonyoka, na ro demu rikaze kwahuka. 17 Hebu mut’u k’atiya divai mbitsi ndani ya viriba vya p’indi. Maana, mut’u achihenda vivyo, yiyo divai mbitsi yindachemuka, na vyuduke vyo viriba vibanangike, na yo divai yimwagike. Ela divai mbitsi yitiywa ndani ya viriba viphya, na phapho ndipho ta yo divai yikachemuka dzadze, k’avindauduka vyo viriba." 18 Jeso ariphokala ucheri kugomba gago, mubomu mumwenga wa Ayahudi achidza. Achimit’a mavindi mbereze na achamba, "Bwana, mwanangu wa chiche udzefa sambi yenye. Ela nicheri kukuluphira kukala, uchendamwikira mikonoyo tu, undafufuka." 19 Ndo Jeso na anafunzie achizuka achenda naye. 20 Ndo phokala anenda, muchet’u mumwenga yekala ugaya na ukongo wa muruwo myaka kumi na miiri, wámutuwa Jeso nyuma achendakumba mutse wa valore. 21 Maazo ga ye muchet’u gákala ni, "Mimi nichirikumba valore tu, nindaphola kare." 22 Ndo Jeso achigaluka, achimona ye muchet’u na achimwamba, "Mayo, phenywa ni moyo! Kuluphiroro ridzikuphoza." Muchet’u yiye achiphola ukati uo kare. 23 Jeso ariphomuphoza ye muchet’u wa muruwo, wáunuriza charoche na ye mubomu mumwenga wa Ayahudi ta ko mudzini. Ariphofika ko mudzini, wákwendaona at’u anapiga jembe, na anjine anarira. 24 Ndo Jeso ye achiaamba, "Fumukanani, maana, k’afire yuyu musichana, ta ni urere tu!" Ela o at’u achimona Jeso dza kwamba ts’i muzima. 25 Jeso achamba okala a mo nyumbani alaviwe konze, na aripholaviwa, achiphenya, achendamugwira mukono, na ye musichana achiunuka. 26 Na nguma zizo zichigot’a jimbo riro rosi. 27 Jeso ariphouka phapho, wákala unaenenda na njiraze, na at’u airi okala k’aaona achimutuwa, na kuno anagomba kwa laka ra dzulu kwamba, "Hwonere mbazi mut’u wa mudzungu wa Daudi!" 28 Jeso achiphenya nyumbani, na o at’u airi okala k’aaona achimutuwa mumo. Ndo Jeso achiauza vivi, "Kwani mwi munakuluphira kukala, mino ninaidima kumuphoza?" O achimuudzidza achimwamba, "Eh’e hunakuluphira Bwana." 29 Phapho Jeso achigakumba matso gao, na achamba, "Nindamuhendera dza virat’u munikuluphiravyo." 30 Na o at’u okala k’aaona achona. Na Jeso achiafungira kukala, "Muts’imwambire mut’u kamare neno riri." 31 Ela o achiuka, na achendavumisa nguma za Jeso jimbo riro rosi. 32 Phokala ao alume airi anauka, at’u anjine ámurehera Jeso mut’u mumwenga yekala una p’ep’o ta udzimuhenda k’agomba. 33 Jeso achimuchemera ye p’ep’o, na ye mut’u yekala k’agomba achanza kugomba. At’u phapho achangalala ta achamba, "K’agadzangwe kuhendwa gaga phapha Iziraeli!" 34 Ela Afarisayo o achamba, "Yuyu Jeso unaalavya p’ep’o kwa widimi ahewao ni mubomu wa p’ep’o." 35 Jeso wátsemberera midzi na vidzidzi vyosi vya jimbo riro, achifunza masinagogini mwa at’u a kuko, na achisumurira Nguma Mbidzo dzulu ya Ufalume wa Mulungu. Chisha, achiphoza makongo gosi, na uwele wa chila aina. 36 Jeso aripholola ro duu ra at’u, wáaonera mbazi muno, kwakukala, at’u ákala anayugika muno, na kwangaika dza magonzi gots’o murisa. 37 Phapho Jeso achiaamba anafunzie vivi, "Kuna nyoha, ela aguwi ni achache. 38 Ndo muvoyeni Mulungu mwenye munda ahume aguwi anjine mwakwe mundani akaavize kuguwa."
101 Ts’iku mwenga, Jeso wáaiha arat’u ahumwae kumi na airi, achiap’a widimi dzulu ya p’ep’o kwa aalavye, na aphoze makongo gosi, na uwele wa chila aina. 2 Na madzina gao ao ahumwa a widimi kumi na airi ni gaga: Wa mwanzo ni Simoni (ariye dzinare rinjine ndiye P’etero), Andireya nduguye ye P’etero; Jakobo na Johana anangwa a Zebedayo; 3 Filipu na Batolomayo, T’omasi na Matayo yekala mutosi wa kodi; Jakobo wa Alifayo na Tadayo; 4 Simoni mut’u wa chama cha Zelote, na Juda Isikariyoti yekudzamuguza Jeso. 5 Jeso ao ahumwae kumi na airi wáahuma na malagizo gaga; "Mwimwi muts’ende kwa at’u a makabila manjine, hebu midzi ya Asamariya. 6 Ela endani kwa Aiziraeli tu, ario áricha kutuwa malagizo ga Mulungu ta anga dza magonzi goyaya. 7 Kuko, kazungulukeni na kusumurira kukala, ’ Ufalume wa Mulungu u phephi.’ 8 Kaphozeni akongo, mufufule nyufu, muphoze ta at’u a mahana, na mulavye p’ep’o. Na nidzimup’a bule uu widimi mino, kwa vivyo mwimwi namwi, muts’endeuvyalira. 9 Ts’itsukuleni p’esa ko kwenu charoni. 10 Mwimwi ts’itsukuleni ta muk’oba wa charo, valo ra k’anda, virahu, hebu ndat’a, maana, muhendikazi unawirya kuriswa. 11 Muchendaphenya mudzi hebu kadzidzi kokosi, uzirani mut’u akuluphirikaye phapho, na mukasagale na yiye ta phondoukira phat’u phapho. 12 Na muchenda ta muchifika kwakwe nyumbani, at’u ondokala a mo nyumbani alamuseni vivi, ’Enye mo k’amuna ut’u? Mulungu naamup’e reri.’ 13 Mudzi uo uchikala una at’u akuluphirikao jeri, reri ya Mulungu andayipata, ela chikala k’aakuluphirika, mundauka nayo enye. 14 Muchendaphenya mudzi hebu kadzidzi kokosi, ela enyezi a phapho areme kumupiga karibu, hebu ta kumusirikisa, h’aya mwi ta ukani, na muchikala munalaa phapho, kut’ani-kut’ani vumbi rondokala ri mwenu maguluni, kwaonyesa kukala andamanya enye. 15 Na ninamwambira jeri mino, ts’iku ya ulamuli yichifika, Mulungu undaatiya akili vibomu at’u a midzi yiyo kuchira yiyat’u yondohewa at’u a Sodoma na Gomora." 16 Jeso wáenderera kwap’a malagizo o ahumwae a widimi. Yiye wá-aamba, "Sirikisani, mwimwi ninamuhuma vivi, ela manyani kukala, munga dza magonzi gendago kati-kati ya ts’imba. Ndo kahendeni dzuphi dza nyoka, na kakaleni at’u ots’o k’ondo na mut’u dza ngiya. 17 Dzimanyirireni na at’u, maana, andamugwira amuphirike mbere za ngambi, na amupige vibok’o mo masinagogini. 18 Mundamburutwa muphirikwe ta mbere za magavuna na afalume kwa munanikuluphira. Na uo ndio ondokala ukati wenu udzo wa kunishuhudiya kwa ao vilongozi, na ta kwa at’u a makabila manjine. 19 Muchigwirwa na kuphirikwa kuko, muts’itange-tange kukala mundagombadze hebu mundagombani. Uo ukati wa malau uchifika, mwi mundafunulirwa ra kugomba, 20 maana, maneno gondogagomba bee gandakala ts’i genu, ta gago gandagombwa ni ye Roho wa Abayenu Mulungu kuchirira mwimwi. 21 At’u ko hwendako andagalukirana ta mut’u amuguze nduguye aulagwe, na mutumia naye amuguze mwanawe aulagwe. Ana nao andaagalukira avyazi ao na aaguze aulagwe, 22 na at’u osi andamumena mwimwi, kwa munanikuluphira. Ela yendevumirira ta musindikizo, bee ndiye yendetivywa. 23 Muchihenderwa mauku mudzi hinyu, ukani mwi mwende mudzi unjine. Maana, ninamwambira jeri mino, k’amundayimala midzi yosi ya Iziraeli phots’o mimi Mut’u yelaa dzulu kudza. 24 Mwanafunzi ts’i mubomu kuchira mwalimuwe, na muhendikazi naye ts’i mubomu kuchira tajiriwe. 25 Cha kuririra mwanafunzi, niakale dza mwalimuwe, na muhendikazi naye, niaririre kukala dza tajiriwe. Ndo nichikala mimi chitswa tu nábandikwa dzina ra Belizabuli, h’aya manyani mwi at’u angu mundabandikwa ga kuchira riro." 26 Jeso wáenderera kugomba na o anafunzie achiaamba, "Ta aripho ao andamushononesa, ela mwi ts’iaogopheni vivyo. Maana, chila chofinik’irwa chindafunulwa, na chila chofitswa chindamanyikana. 27 Ndo nimwambirago dzizani, kuchicha mwi gasemeni, na go nimwambirago p’ore-p’ore, mwi hendanipanda dzulu za nyumba mugasumurire. 28 Muts’iaogophe at’u kwakukala, ao aulaga mwiri tu, ela k’aaidima kuulaga roho. Its’iphokala, mogopheni Mulungu, ariye unaidima kutsupha mwirio na rohoyo moho wa Jahanamu. 29 Hwalani mufano wa vinyama vidide vya kuburuka. Vivyo kala nikuguzwa, viiri vilaa shilingi mwenga tu, na ndo chisha, k’akafa ta kamwenga phots’o mahenzo ga Abayenu Mulungu. 30 Nichiuya upande wenu mwimwi, ta zo nyere zenu zosi mo mwenu vitswani, Mulungu unazimanya ni nyingaphi. 31 Ndo muts’ogophe, maana, mwimwi muna tende muno kuchira duu ra vyo vinyama vya kuburuka! 32 Na mut’u yeyosi ashuhudiyaye jamani kukala, yiye ni mut’u wangu, bee ta mimi nami nindakudzashuhudiya dza vivyo mbere za Baba ko mulunguni kukala, yiye ni wangu. 33 Ela anitinaye jamani, bee ta mimi nami nindakudzamutina dza vivyo mbere za Baba ko mulunguni." 34 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Ts’oneni dza kwamba nákudzareha reri phapha duniani. Mimi ts’idzire kudzareha reri, ta nákudzareha mugavikano. 35 Maana, mino nákudza kwa nimuhende mwanalume agavikane na abaye, musichana agavikane na ameye, mukaza mwana agavikane na mevyalaye, 36 na mut’u adawae bee andakala ni o at’ue mwenye. 37 Mut’u yets’enihenza mimi muno kuchira abaye, hebu ameye, mwanawe wa chiche, hebu wa chilume, k’awirya kukala mwanafunzi wangu. 38 Na mut’u yets’ehwala musalabawe mwenye na kunituwa, k’awirya kukala mwanafunzi wangu. 39 Mut’u aikaye mbere wa kulola maishage tu, k’andapata uzima, ela yendegarichira maishage mimi, undagativya." 40 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Amupigaye karibu mwimwi, unanipiga karibu ta mimi, na anipigaye karibu mimi, unamupiga karibu ta yenihuma. 41 Amuphokeraye mugomvi wa Mulungu, kwakukala, ni mugomvi wa Mulungu yedzemuphokera, undapata manoso dza ga ye mugomvi wa Mulungu. Amuphokeraye mut’u ahendaye ga haki, kwakukala, unahenda ga haki yedzemuphokera, bee undaphokera manoso dza ga yiye. 42 Na yeyosi yendemup’a mumwenga wa aa anafunzi angu ots’omanyikana ta kumba ni chikombe cha madzi ga kunwa, kwakukala, ni mwanafunzi wangu, hakika ninamwambira mino kukala, mut’u yiye k’andakosa kupata manosoge."
111 Jeso ariphomarigiza kwap’a anafunzie kumi na airi malagizo gago, wáuka achendafunza, na kusumurira midzi ya phephi-phephi. 2 Johana Mubatizi wákala u jela ukati uo, na ariphosikira nguma dzulu ya gokala ganahendwa ni ye K’irisito, wámuhumira udzumbe na anafunzie 3 akamuuze kukala, "We ukale ndiwe yeambwa undakudza, hebu hulolere mut’u munjine?" 4 Ndo achenda arat’u anafunzi, na ariphokwendamuuza, Jeso wá-aamba, "Endani mukamwambire Johana gaga mugasikirago, na mugaonago. 5 At’u ots’oona, anaphozwa ta anaona, vigurye anaphozwa ta anenenda t’ot’ot’o, a mahana anatakaswa, na at’u ots’osikira, anaphozwa ta anasikira. At’u a kufa nao anafufulwa, na achiya anasumurirwa Nguma Mbidzo. 6 Kwa vivyo, baha mut’u yets’ericha kunikuluphira!" 7 Ndo phokala anafunzi a Johana anauya, Jeso wáanza kugomba na ro duu ra at’u dzulu ya Johana. Yiye wáauza vivi, "Muriphokwenda kwa Johana ko nyika, mwákala munahenza mukaone ani? Mwákala munahenza mukaone mut’u wa kuyumbiswa-yumbiswa dza lunyasi lulazwavyo ni p’eho? 8 H’a kwadze mwákwenda? Mukale mwákala mudzikwendalola mut’u yekala udzidzivalira nguwoze mbidzo? Sirikisani, at’u avalao nguwo mbidzo, asagala madzumbani mwa afalume! 9 Ndo sambi nambirani, kwadze mwákwenda? Mukale mwákala mudzikwendalola mugomvi wa Mulungu? Ni jeri, na bee ninamwambira mino kukala, ye Johana yekwendamona kuko, uchira mugomvi wa Mulungu. 10 Yiye Johana ndiye ahadzwaye mo Maandikoni ga Mulungu gaambago, ’Sirikisa, ninahuma mudzumbe wangu akulongolere, akakutsengere njirayo.’ " 11 Jeso achimarigiza na kwamba, "Ninamwambira jeri, kati ya binadamu osi, k’akuna mubomu kumurima Johana Mubatizi. Ela ta vivyo, ariye ni mudide kamare Ufalumeni kwa Mulungu, ni mubomu kumurima ye Johana. 12 Kulaira ukati Johana Mubatizi ariphoanza kurisumurira neno ra Mulungu na kubatiza ta vivi, Ufalume wa Mulungu unahehwa muno, na at’u ai anahenza ausise. 13 Maana, mafunzo gosi ga agomvi a Mulungu na Shariya ya Musa vyásema chimbere dzulu ya kudza kwa o Ufalume wa Mulungu ta Johana achidza. 14 Na muchikala munakuluphira maneno gogombwa chimbere ni agomvi a Mulungu kukala, Eliya undauya amutsengere Masihi njiraye, bee mundakuluphira kukala Johana unagachimiza. 15 Musikizi naasikire! 16 Ela nindaahwalanisha at’u ano na chit’u chani? At’u aa anga dza t’adi ya anache asegereo cheteni virundu viiri, chila chirundu chichambwa ni chinjine, 17 ’Hudzimupigira ngoma, ela k’amuvinire! Hukamupigira musego, ela k’amuririre!’ 18 Maana, Johana wákudza, achifunga na k’anirwe ta divai, ela ao ákala achimwamba, ’Una p’ep’o!’ 19 Nichidza mimi Mut’u yelaa dzulu. Mimi ts’ifungire na nichinwa ta divai, ela ao ananamba, ’Muloleni mut’u yuno, una mutsare, na ni munwadzi, na asenae ni atosi a kodi, na at’u anjine ots’oriwa!’ Ela ta vivyo, hekima ya Mulungu yinaonyeswa kukala ni ya jeri ni mahendo ga at’u osi ayikubalio." 20 Jeso ariphomala kugomba dzulu ya gago, wáanza kwalaumu at’u a midzi yiriyo, ta aripho wáhenda vilinge vinji mumo, ela o k’aatyire vivyo. 21 Yiye wáamba, "Mundamanya enye mwimwi achina Korazini! Mundamanya enye mwimwi achina Betisaida! Maana, kala vyo vilinge vyohendwa kwenu, bee vyáhendwa midzi ya Tiro na Sidoni, at’u a kuko angari ávala kare mavalo ga magunia na kusagala ivuni, konyesa kukala adzetya. 22 Ninamwambira mino, Mulungu undamutiya akili vikali mwimwi ts’iku ya ulamuli kuchira o achina Tiro na Sidoni. 23 Namwi achina Kaparinaumu, munaona enye mundaunulwa dzulu mulunguni? Ng’o! Mundatsuphwa kuzimu! Maana, kala vyo vilinge vyovihenda kwenu bee, návihenda Sodoma, achina kuko angari átya, na o mudzi ungari ucheriko ta rero. 24 Ndo ninamwambira mino, ts’iku ya ulamuli yichifika, Mulungu undamutiya akili vikali mwimwi kuchira yiyat’u yondohewa achina Sodoma." 25 Jeso ariphomarigiza ga kwalaumu at’u ots’otya, wávoya vivi, "Baba, uriye u Bwana wa mbingu na dunia, ninakulavira mumvera, kwakukala, gaga udzigafitsa at’u adzonao ana hekima na anamanya, na udzigafunulira at’u ario dza anache adide. 26 Ni t’ot’ot’o Baba, kwakukala, vivyo ndivyo urivyohenza." 27 Chisha achiaamba at’u, "Baba wáika gosi mwangu mikononi. K’akuna animanyaye mimi Mwana ats’iphokala ye Baba Mulungu, na hebu k’akuna amumanyaye ye Baba Mulungu ats’iphokala mimi Mwanawe, na yeyosi ariye ninahenza kumung’azira yiye Baba. 28 Nzoni kwangu mosi odzotsoka na mumerererwao ni mizigo mibomu, nami nindamuusira mizigo yenu. 29 Mimi ni murumwengu, na ninavumirira chila mut’u. Ndo kubalini mafunzo gangu, na mutuwe ujeri niufunzao, namwi mundakala na reri mwenu marohoni. 30 Maana, mafunzo gangu nimufunzago bee ts’i makomu, na ta gaga nimwambago muhende nago, k’agayuga."
121 Ts’iku mwenga ya Sabato, Jeso wákala unachira phamwenga na anafunzie kwenye minda ya nganu. Ao anafunzie achikala anasikira nzala, na achanza kufutsula masuche ga nganu, achigafikitsa na kwafuna. 2 Ndo Afarisayo ariphoona gago, ámuuza Jeso achimwamba, "Hebu lola, o anafunzio anahenda neno ririro ts’i shariya kuhendwa ts’iku ya Sabato!" 3 Jeso achiaudzidza achiaamba, "Vidze, k’amudzangwe kusoma dzulu ya vyohenda mufalume Daudi na anzie ukati phokala ana nzala? 4 Daudi wáphenya dzumba rokala Aiziraeli achivoya Mulungu, achihewa yiyat’u mikahe yokala yidziikwa mbere za Mulungu, na achiyirya na o anzie. Phapho, Daudi na anzie áhenda neno rokala ts’i shariya kuhendwa. Maana, ákala ni makuhani hichiyao tu okala anahenzezwa kurya mikahe yiyo. 5 Hebu k’amudzangwe kusoma kwenye chitabu cha Shariya za Musa kukala, chila Sabato makuhani ario ni jiba rao kuhenda kazi hekaluni, anayihenda, na k’aatarwa kukala ni akosa? 6 Bee ninamwambira mino, mimi niriye phapha vivi, ni mubomu kuchira hekalu. 7 Mwimwi ni k’amurimanya maanaye Andiko riri rambaro, ’Ninahenza mwike mbere konerana mbazi, kuriko kunilavira sadaka.’ Ela kala munarimanya, k’amungaalamulire aa, ots’o kosa. 8 Maana, mimi Mut’u yelaa dzulu, ni Bwana ta wa Sabato." 9 Jeso aripholaa phapho, wákwendaphenya sinagogi ra ao Afarisayo. 10 Mumo sinagogini mwákala muna mut’u mumwenga yekala upholoza mukono. Ndo ao achimuuza Jeso vivi, "Vidze, ni shariya kumuphoza mudamu ts’iku ya Sabato?" Ao ámuuza vivyo, kwa apate chausa cha kumulumbira. 11 Ela Jeso achiaamba, "Ni ani kati yenu, ariye gonzire rikagwa bop’oni ts’iku ya Sabato, k’arigwira akarilavya? 12 Bee ninamwambira mino, mudamu una maana, muno kuchira gonzi! Kwa vivyo, ni shariya kuhenda madzo ts’iku ya Sabato." 13 Chisha, achimugalukira ye mut’u yekala upholoza mukono, na achimwamba, "Golosa mukonoo!" Ye mut’u achiugolosa mukonowe, na uchiuya uzima kamare dza o unjine. 14 Ela o Afarisayo achilaa konze kwendadzila vyondomuulaga Jeso. 15 Jeso ariphomanya o Afarisayo adzimwimira ngewa amuulage, wáuka phapho. At’u anji achimutuwa, na achiaphoza osi okala ni akongo, 16 na achiafungira ats’iaambire at’u kukala, yiye ni ani. 17 Phapho achichimiza maneno ga Mulungu gogombwa ni mugomviwe Isaya kukala, 18 "Sirikisa, hiye muhendikazi wangu niriyemutsagula, yiye ninamuhenza, na unanihamira. Nindamuudzaza Roho wangu, na unda-aambira at’u a makabila manjine kukala, haki ya Mulungu yindatawala. 19 Yiye k’andahenderana k’ani na at’u, hebu kugomba kwa laka ra dzulu, na k’andagomba jamani kudzonyesa. 20 Yiye undakala murumwengu ta kwa o ario chiroho ni awele. Undaenderera kuhenda vivyo ta haki ya Mulungu yitawale. 21 Na at’u a viryomo vyosi andamulola yiye tu." 22 Ts’iku mwenga, at’u ámuphirikira Jeso mut’u yekala una p’ep’o ta k’aona na k’agomba. Jeso achimuphoza ye mut’u ta achiidima kugomba, na kona. 23 At’u osi phapho achangalala, na achamba, "Yuyu Jeso unaidima kukala ndiye mut’u wa mudzungu wa Daudi yelagwa ni Mulungu!" 24 Ela Afarisayo ariphosikira gago, áamba, "Mut’u yuyu unaalavya p’ep’o kwa widimi ahewao ni Belizabuli tu, mubomu wa p’ep’o." 25 Jeso wákala udzigamanya kare maazo gao, ndo ta achiaambira t’adi yiyi, "Chila ufalume ogavikana virundu-virundu viyuwanavyo, nikuvunzika; na k’akuna mudzi wowosi, hebu at’u amwenga agavikanao na kuyuwana, na mudzi ukenderera. 26 Ndo sambi chikala Shetani unadzivuguza mwenye, vivyo vinaonyesa kukala, unadzigavya na kwa vivyo, o ufalumewe k’aundatowa. 27 Chikala mino ninaalavya p’ep’o kwa widimi nihewao ni Belizabuli, o at’u enu anaalavya kwa widimi wa ani? Bee, vyo at’u enu enye alavyavyo p’ep’o, ndivyo vimuvungavyo ulongo. 28 Na ts’ivyo bee, ta ujeri wenye ni kukala, ninaalavya p’ep’o kwa widimi wa Roho wa Mulungu, na vivi vinaonyesa kukala, Ufalume wa Mulungu ukudza kare kwenu. 29 Vivi vinga dza vya mut’u ahenzaye kuphenya nyumba ya mut’u wa mukotse amunyang’anye miyoye. Yiye niaanze kumugwira ye mwenye mwanzo na amufunge, ndo aidime kumunyang’anya miyoye. 30 Kwa vivyo, yets’egwirikana na mimi, unanipinga, na yeyosi yets’enaaviza kwareha at’u kwangu, bee unaatsamula. 31 Ndo ninamwambira mino, at’u andasamehewa dambi zao zosi na makufuru gao gosi, ela yeyosi amukufuruye Roho wa Mulungu, k’andasamehewa. 32 Na mut’u achigomba maneno ga kunipinga mimi Mut’u yelaa dzulu, bee kusamehewa dambize unaidima. Ela yeyosi agombaye maneno ga kumupinga Roho wa Mulungu, k’andasamehewa ta kare na kare." 33 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Muhi uchikala ni udzo wa t’ude za kuriwa, nikulavya zo t’ude mbidzo za kuriwa, ela muhi uchikala ni wa k’oma, ta zo t’udeze nikukala za k’oma vivyo. 34 Mwi at’u ai dza nyoka! Munaidimadze kugomba maneno madzo, na mwi enye mu ai? Maana, mut’u ugomba garat’u garigo tele mwakwe moyoni. 35 Mut’u mudzo una madzo mwakwe moyoni, na kwa vivyo, ugomba go madzo galaago mo moyoni. Na mut’u mui naye una mai mwakwe moyoni, na kwa vivyo, ugomba go mai galaago mo moyoni. 36 Ndo ninamwambira mino, ts’iku ya ulamuli, chila mut’u undaudzidza dzulu ya chila neno rots’o njira arirogomba. 37 Maana, Mulungu undahumira manenogo mwenye gogomba kukulamula kumba u mulongo, hebu u mujeri." 38 Ndo anjine a alimu a shariya na Afarisayo achimwamba Jeso vivi, "Mwalimu, hunahenza uhende dalili uwe ta huyone." 39 Ela ye achiaudzidza achiaamba, "At’u mwimwi mu ai na k’amu aaminifu kwa Mulungu! Mwimwi munanihenza nihende dalili ya konyesa kukala, nálaa kwa Mulungu, ela ts’indamuhendera dalili yoyosi. Dalili yindasala dza yiyat’u yohenderwa mugomvi wa Mulungu Jona. 40 Maana, virat’u Jona arivyomizwa ni nyangumi ta achihenda ts’iku t’ahu, mimi Mut’u yelaa dzulu nami, nindakala mbirani ts’iku t’ahu dza vivyo. 41 Achina Ninewi andalairira ukati at’u mwimwi muchikala munalamulwa, na andalavya ushaidi kwamba at’u mwimwi mu alongo! Maana, ao achina Ninewi átya ariphosikira masumuriro ga Jona, na vivi phapha phana mubomu muno kumurima Jona! 42 Malikiya kulaa Sheba undalairira ukati at’u mwimwi muchikala munalamulwa, naye undakala shaidi wa kwamba, at’u mwimwi mu alongo! Maana, yiye waenenda kulaa kwao kure, achidzasirikisa maneno ga hekima ga mufalume Selemani, na vivi ninamwambira jeri, phapha phana mubomu kumurima Selemani." 43 Jeso wáenderera kufunza chit’adi achamba, " P’ep’o achilaa kwa mut’u, nikwendazunguluka nyika kutsakula phat’u pha koya. Ela achikala k’apata, 44 nikwamba, ’Nindauya kwa mut’u wangu kolaa.’ Na auyapho, nikwendamona ye mut’u unga dza nyumba t’uphu yophyerwat’o, na chila mwiyo kwikwa phat’uphe. 45 Ndo achona vivyo, nikwendatsaka p’ep’o anzie afungahe, ai muno kuriko yiye mwenye; na osi nikwendamuphenya ye mut’u. Na phapho mazagazige mut’u yiye nikukala mai muno kuriko pho mwanzo. Ndo vivyo ndivyo vyondokala kwa at’u mwimwi ai!" 46 Phokala Jeso ucheri kugomba na ro duu ra at’u, nduguze na ameyao, ákudza, achiima konze, na achivoya agombe naye. 47 Ndo mut’u mumwenga achimwamba Jeso, "Ameyo na nduguzo a chilume a ko konze anahenza agombe nawe." 48 Ela Jeso achimwamba ye mut’u, "Mayo na enehu?" 49 Phapho achiaoloha anafunzie, na achamba, "Lolani! Aa ndio ano mayo, na ndio enehu! 50 Maana, mut’u yeyosi ahendaye henzo ra Baba ariye mulunguni, bee yiye ndiye mwenehu wa chilume, wa chiche na mayo."
131 Ts’iku yiyo Jeso ariphotuwiwa ni ameye na nduguze, ndiyolaa mo nyumbani achenda ta k’anda-k’anda ya ziya ra Galilaya achisagala. 2 Phapho at’u achiloka kuloka ta vichimuhenda Jeso aphenye mashuwani, achisagala mumo. At’u o achiima ko k’anda-k’anda, 3 naye Jeso achiaambira maneno manji chit’adi. Yiye wá-aamba, "Mundimwa mumwenga wákwendamwagira mbeyuze. 4 Ariphokala unamwagira zirat’u mbeyu, zinjine zágwa njirani, na nyama a kuburuka achidzazichot’a. 5 Zinjine zichigwa mut’u mokala muna mawe, murimo mutsanga wákala ni uchache, na zichimera kare maruru, kwakukala, mutsanga wa mumo wákala ni uchache. 6 Ela dzuwa riripholaa, yo mimera yáfinyalala ta yichiuma, maana, yákala k’ayimit’ire mizi. 7 Zinjine zo zágwa kati-kati ya mizi ya mihi ya miya, yo mizi yichifundula na yichikula, na yichigwira yo mimera. 8 Ela zinjine zo zágwa phenye mutsanga udzo, zichimera, zichikula, na kati ya zizo, zinjine zichivyala mavuno machache, zinjine zichivyala mavuno manji, na zinjine zichivyala manji muno." 9 Ndo kumarigiza Jeso achamba, "Musikizi naasikire!" 10 Jeso ariphomarigiza kugomba gago, wátuwiwa ni anafunzie achiuzwa vivi, "Kwadze unaafunza chit’adi ano at’u?" 11 Jeso achiaudzidza achiaamba, "Mwimwi mwájaliwa kumanya njama za Ufalume wa Mulungu, ela ao k’aajaliwirwe. 12 Maana, yuyat’u amanyaye kare undakaza kung’azirwa amanye manji muno, ela yets’emanya na k’enzi kumanya, undakaza kufimbirwa. 13 Aa mino ninaafunza chit’adi, kwakukala, anaona, ela k’aamanya nini, na anasikira, ela k’aamanya chit’u. 14 Na gaga ganachimiza maneno ga mugomvi wa Mulungu Isaya. Isaya wáamba, ’Kusikira mundasikira, ela k’amundaelewa, na kulola mundalola, ela k’amundamanya nini. 15 Maana, myoyo yao yikala mifu, k’aahega masikiro gao t’ot’ot’o, na k’aaenzi kugalolat’o go agaonago. Kalapho ts’i vivyo, ao angari kona na matso gao, angari kusikira na masikiro gao, kumanya mwao myoyoni, na phapho angari kugaluka kwangu, nami ningari kwaphoza.’ 16 Ela mwájaliwa mwimwi, maana, munalola t’ot’ot’o na matso genu kwa mumanye, na munagahegera masikiro kwa mugasikire. 17 Ninamwambira jeri mino, agomvi anji a Mulungu na at’u anji a haki, ákala anatamani muno agaone gaga mugaonago, ela k’aagaonere. Achitamani asikire gaga mugasikirago, ela k’aagasikirire vivyo. 18 Kwa vivyo, mwimwi sirikisani nimung’azire t’adi ya mumwagiri. 19 At’u anjine anga dza murat’u mut’u njirani mogwa mbeyu zinjine. At’u dza ao anasikira neno dzulu ya Ufalume wa Mulungu, ela k’aarelewa, na ndo Shetani nikudza, akadzarilavya ro neno roaphenya mwao myoyoni. 20 Anjine anga dza murat’u mut’u mokala muna mawe. At’u dza ao achirisikira ro neno ra Mulungu, anariphokera kare na raha. 21 Ela kwakukala, ro neno k’arimit’a mizi mo mwao myoyoni, akuluphira ts’iku ch’ach’e tu, na ahenderwapho mai na mauku kwa anarikuluphira ro neno, nikuuya nyuma phapho kare. 22 At’u anjine nao, anga dza murat’u mut’u mokala ni kati-kati ya mizi ya mihi ya miya. At’u dza ao anasikira neno, na chidzako nikukala chimoyomoyo kwa mazagazi ga phapha duniani, akaphenywa ni chipherephere cha kupata utajiri, na phapho ro neno nikugwirwa, na rikats’avyala. 23 Ela at’u anjine, anga dza murat’u mut’u mokala muna mutsanga udzo. Ao achisikira riro neno anarelewa, na kurituwa jeri-jeri. Ndo ao chidzako nikukala dza yiyat’u mimera yiriyo minjine yávyala mavuno machache, minjine yichivyala mavuno manji, na manjine yichivyala mavuno manji muno." 24 Jeso ariphomarigiza kwang’azira t’adi yiyo, wá-aambira t’adi yinjine. Yiye wáamba, " Ufalume wa Mulungu unaidima kuhwalanishwa na t’adi yiyi. Ts’iku mwenga, mut’u wákwendamwagira mbeyu ya muhama kwakwe mundani. 25 Ela usiku phokala chila mut’u urere, mudawawe achendamwagira nyasihama naye mokala mwenye umwagira muhama, na chisha achiuka. 26 Ndo o muhama wámera na uchikula ta uchitsamula, ndipho at’u achimanya kukala, rinjine rákala ni nyasihama. 27 Ahendikazi a ye mwenye munda achendamwamba vivi ye mwenye, ’Bwana, uwe wámwagira muhama tu ko kwako mundani. Sambi vino, heka nyasihama naro ri tele?’ 28 Ye achiaudzidza achiaamba, ’Manyani kare kukala, mut’u ariye ni mudawa kwangu, ndiye ye kwendarimwagira kuko.’ Ndo o ahendikazie achimwamba, ’Sambi, hwende hukaring’ole sino ro nyasihama?’ 29 Ye achiaamba, ’H’a-a, ts’endeni, maana, muchendaanza kuring’ola tu, mundang’ola ta o muhama. 30 Riro riricheni rikule tu ta ukati wa kutosa muhama ufike. Phapho ndipho ninda-aamba atosi, atose muhama ta amale, chisha akautiye maguniani. Chidzako, akaritsenge ro nyasihama, na aritiye moho.’ " 31 Jeso ariphomarigiza kwaambira at’u t’adi yiyo, wá-aambira yinjine. Yiye wá-aamba, " Ufalume wa Mulungu unaidima kuhwalanishwa na t’adi ya mbeyu ya haradali. Mut’u mumwenga wáyihwala mbeyu yiyo achendayiphanda kwakwe mundani, na 32 haradali ndiyo mbeyu t’ide kamare kuriko mbeyu zosini. Ela yichiphandwa, nikumera na kukula ta ukachira muhi wa mwatsaka, na nyama a kuburuka nikudzajenga nyumba zao mo mwakwe vitaini." 33 Jeso ariphomarigiza kwaambira at’u t’adi yiyo, wá-aambira t’adi yinjine. Yiye wá-aamba, " Ufalume wa Mulungu unaidima kuhwalanishwa na t’adi yiyi. Ts’iku mwenga, muchet’u wáhwala hamira, achiyitsanganya phamwenga na unga wa nganu daba mwenga, achiukanda, na yo nganu yosi yichikolea hamira." 34 Maneno gago gosi, Jeso wágafunza at’u osi chit’adi. Yiye k’aafunzire rorosi dzulu ya Ufalume wa Mulungu phots’ohumira t’adi. 35 Na wágahenda gago kuchimiza maneno ga Mulungu gogombwa ni mugomviwe kukala, "Nindaafunza chit’adi, na ninda-aambira maneno gokala gafitsika hangu urumwengu wumbwe." 36 Jeso wáriricha phapho ro duu ra at’u achiuya ko nyumbani kokala ulaa. Anafunzie achimutuwa achendamwamba, "Hung’azire yiya t’adi ya nyasihama." 37 Jeso achiudzidza achamba, "Mumwagiri wa mbeyu ya muhama ni mimi Mut’u yelaa dzulu. 38 Munda ni dunia. Mbeyu ya muhama ni arat’u at’u ario ni a Ufalume wa Mulungu. Ela ro nyasihama, ni arat’u at’u ai acherio kutawalwa ni Shetani. 39 Na ye mudawa yekwendarimwagira ro nyasihama ni Shetani. Ukati wa kutosa ni musindikizo wa urumwengu, na atosi ni malaika a Mulungu. 40 Virat’u nyasihama ritsengwavyo na kutiywa moho, ndivyo vyondokala ukati wa musindikizo wa urumwengu. 41 - 42 Mimi Mut’u yelaa dzulu nindaahuma malaika angu akatsole-tsole at’u osi aahendao at’u ahende dambi, na osi ahendao mai aalavye kwangu Ufalumeni, na akaatsuphe moho wa Jahanamu, na kuko andadzuta na arire ta ga milatso. 43 Ela arat’u ario anahenda ga haki andasala Ufalumeni mwa Abayao Mulungu, na ametemete dza dzuwa. Musikizi naasikire!" 44 Jeso wáamba, " Ufalume wa Mulungu bee unaidima kuhwalanishwa na t’adi yiyi. Kwákala kadzungu ka madini kozikwa mundani. Ndo ts’iku mwenga, mut’u wákala unarimira phapho, na achikaona, naye achikaza kukasirira. Aripholaa phapho, wákala unahamirwa muno ta achendaguza vyosi vyokala unavyo, achidzagula o munda. 45 Chisha, Ufalume wa Mulungu unaidima kuhwalanishwa na t’adi yiyi ya muchuzi wa mawe ga rubi. 46 Yiye aonapho mut’u aguzaye rubi yenye, nikwendaguza miyoye yosi akadzayigula." 47 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Chisha, Ufalume wa Mulungu unaidima kuhwalanishwa na t’adi yiyi. Ts’iku mwenga, chimia chátsuphwa baharini ni avuwi, na chichigwira nyama a madzini a chila namuna. 48 Chiriphoudzala, avuwi achivuha ta k’anda-k’anda, achisagala, na achitsagula mabeshe na kugatiya mwao vikaphuni. Ela arat’u okala ts’i mabeshe, achiatsupha. 49 Bee, ninamwambira mino, vivyo ndivyo vyondokala ukati wa musindikizo wa urumwengu. Malaika a Mulungu andalairira, adze aatsole-tsole at’u ai osi ta asale arat’u ahendao ga haki. 50 Na ao ai bee andakwendatsuphwa moho wa Jahanamu ni o malaika, kuriko andadzuta, na arire ta ga milatso." 51 Jeso ariphomarigiza kugomba gago, wáauza anafunzie vivi, "Mudzigaelewa gano maneno gosi godzomwambira?" O achimuudzidza achimwamba, "Ee hudzigaelewa." 52 Ndo Jeso achiaamba, "Chila mwalimu wa shariya yefunzwa ujeri dzulu ya Ufalume wa Mulungu, unga dza mwenye chitsaga cha miyo, na mumo nikulavya miyo miphya, na ya p’indi." 53 Jeso ariphomala kwaambira at’u t’adi zizo, wáphauka phapho, 54 - 55 achenda kwao Nazareti, na kuko achendaafunza at’u mwao sinagogini, na osi osikira mafunzoge áangalala, ta achiuzana enye kwa enye vivi, "Chisha, samba yuno ni mwanangwa wa yuya fundi wa mbao? Na ameye samba ni Maryamu, na nduguze a chilume ni ano Jakobo, Jesefu, Simoni, na Juda? H’a bee wáyipataphi hekima yino, na vilinge vino? 56 Na ta chisha, nduguze osi a chiche samba asagala phapha? H’aya wágalavyaphi maneno gano gosi yuno?" 57 Na phapho achimurema tsetsetse. Ela Jeso ye achiaamba, " Mugomvi wa Mulungu ni mut’u aishimiwaye, its’iphokala k’aishimiwa kwao, na k’aishimiwa ni at’u a phao phenye." 58 Na phapho Jeso k’ahendere vilinge vinji, kwakukala, k’aamukuluphirire ao.
141 Jeso phokala unafunza na kuhenda vilinge ko Galilaya, Herode Anitipa yekala ndiye mufalume wásikira ngumaze. 2 Ndo achiaamba ahendikazie vivi, "Mut’u yiye nimusikiraye ngumaze, bee ni Johana Mubatizi. Ninaona tu wáfufulwa kulaa kuzimu, na gago ndigo gatumago ta unahenda vilinge." 3 Maana, ko nyuma Herode Anitipa wákala udzimulagizira Johana achigwirwa, na achifungwa, kwa amuhamye Herodiya, mukaza nduguye aihiwaye Filipu. 4 Herode wáhenda vivyo, maana, Johana wákala achimwamba, "Ts’i shariya uwe kumuhwala mukaza nduguyo na mwenye u moyo!" 5 Herode wákala ta uhenza ahendemuulaga, ela wáogopha anats’i tu kwakukala, ákala anakuluphira kukala, Johana wákala ni mugomvi wa Mulungu. 6 Ndo ts’iku mwenga, Herode Anitipa wákala unausa shuhuli ya kuvyalwakwe, na mwanangwa wa chiche wa Herodiya achivina mbere za osi okala a phapho shuhulini, ta achimuhamya Herode Anitipa. 7 Phapho Herode achilapha kumup’a chochosi chondovoya ye musichana. 8 Naye musichana achituwa ga ameye, ndo ta achimwamba, "Ninahenza unip’e chitswa cha Johana Mubatizi ndani ya bakuli." 9 Phapho ye mufalume achishononeka, ela kwakukala, wákala udzimulaphira, chisha mbere za ajenie, achigakubali vivyo gokala uvoya. 10 Ndo Herode Anitipa achimulagiza mut’u achendamutosa chitswa Johana ko jela, 11 na achidza nacho bakulini, achidzamup’a ye musichana, naye musichana achimuphirikira ameye. 12 Anafunzi a Johana ariphogasikira gago, ákwendaluhwala lufulwe achendaluzika. Chisha achendamwambira Jeso naye. 13 Jeso ariphokwendaambirwa kukala Johana wákala udziulagwa, wáphenya mashuwani achiuka na anafunzie, achenda kut’u kots’o at’u kwa ta akale hicheye. Ela at’u ariphomanya kukala yiye wákala udziuka, álaa midzini achitsegatsega ro ziya nao kumutuwa, na ta achifika na chimbere kuko. 14 Ndo Jeso naye unafika kuko na yo mashuwaye, wálaa na achona duu bomu ra at’u ta achirigwizira mbazi, naye achiaphozera akongo ao. 15 Dzuwa phokala riphenduka, anafunzie ámwendera achimwamba, "Vivi bee kunatswa, na phapha huripho k’aphana mudzi wa mut’u phephi. Ndo ela ts’i baha walage ano at’u ende vidzidzini akadzigulire vyakurya?" 16 Ela Jeso ye achiaamba, "Ao k’aatakiya kuuka, ta nimwap’e chakurya mwimwi arye." 17 O achimuudzidza achimwamba, "Bee naswi huriyo nayo phapha ni mikahe mitsano, na mabeshe mairi tu." 18 Jeso achiaamba, "Rehani phano yo mikahe na go mabeshe." 19 Chisha, achiaamba o at’u asagale nyasini ahewe chakurya. Ndo ariphohwala yiyat’u mikahe mitsano na garat’u mabeshe mairi, wálola dzulu mulunguni achilavya mumvera kwa Mulungu, chisha achanza kuyimega-mega yiyo mikahe, na achiap’a anafunzie aap’e at’u agavyane. 20 Phapho at’u osi achirya ta achimvuna. Anafunzi a Jeso achitsola-tsola visiku vya mikahe na vya go mabeshe vyokala visala, na achiudzaza vikaphu kumi na viiri. 21 Alume hichiyao orya phots’oatara achet’u na anache, ákala anapata helufu ts’ano (5,000). 22 Chisha, Jeso achiaamba anafunzie aphenye mashuwani, amulongolere kwenda ng’ambo ya ziya, ukati ye unalagana na ro duu ra at’u. 23 Na ariphomala kulagana na o at’u, wáambuka dzulu mwangoni hicheye, achendavoya na achikala kuko ta usiku. 24 O usiku uriphofika, ao anafunzie ákala afika kure na yiyat’u mashuwa, na maimbi gákala ganayipiga yo mashuwa, maana, vuto rákala rinapiga voro. 25 Ndo kunamba kunahendawewe, Jeso achenenda dzulu-dzulu ya madzi kwatuwa. 26 Ela o anafunzi ariphomona unaenenda dzulu-dzulu ya madzi, áogofyerwa muno ta achipiga k’ululu achamba, "Ni tunusi!" 27 Phapho Jeso achiaamba, "Phenywani ni moyo ndimi, muts’ogophe!" 28 P’etero achimwamba, "Bwana, chikala ni uwe jeri, amba nenende dzulu-dzulu ya madzi nidze ko kwako." 29 Jeso achimwamba, "H’aya nzo." Ndo P’etero achilaa mo mashuwani, achenenda dzulu-dzulu ya madzi kwenda ko kwa Jeso. 30 Ela ariphoona maimbi gapigavyo, wáahukwa ni moyo, na phapho achanza kuhoha. Ndo achipiga k’ululu achamba, "Bwana, nitivya!" 31 Phapho Jeso achigolosa mukonowe, achimugwira na achimwamba, "Heka we ta kuluphiroro ni dide vino! Kwadze udzikala na shaka moyoni?" 32 Ndo osi airi achiphenya mo mashuwani, na vuto richiricha. 33 Na osi okala a mo mashuwani achimwabudu, na chisha achimwamba, "Uwe u Mwana wa Mulungu jeri!" 34 Ariphovuka ziya, áfika phat’u phaihiwapho Genesareti, 35 na achina kuko ámukumbikira Jeso. Ndo phachilaa at’u achenda achisema boma riro rosi kukala Jeso wákudza. At’u nao achihwala akongo ao achimuphirikira. 36 Akongo achimuvoya akumbe tu ta kumba ni mutse wa valore; nao osi ariomukumba, áphola kamare.
151 Ts’iku mwenga, Afarisayo na alimu a shariya kulaa Jerusalemu ákwenda kwa Jeso achendamuuza vivi, 2 "Heka ano anafunzio anavunza jadi za akare? H’aya heka ta achikala anarya anavunza jadi yehu kwa kuts’aoga mikono!?" 3 Jeso naye achiauza vivi, "Heka mwi namwi munavunza malagizo ga Mulungu kwa mutuwe jadi zenu? 4 Maana, Mulungu wáamba, ’Aishime abayo na ameyo,’ na ’Amulaphizaye muvyaziwe bee, unawirya kunyongwa.’ 5 Ela mwi vino, munaafunza at’u kukala, k’aatakiya kwaogopha avyazi ao kwa kwamanya gao arigo nago haja, ta mut’u achikala una mwiyo wa kumokolera muvyaziwe, ela achamba, ’Mwiyo uu mino náulaga Mulungu,’ h’aya ye ni kukala udzigamala. 6 Bee manyani kukala, mwimwi munaphurya neno ra Mulungu kwa mutuwe jadi zenu enye. 7 - 8 Mwimwi mu alumakwiri! Na ta maneno gogombwa chimbere dzulu yenu ni mugomvi wa Mulungu Isaya ni ga jeri. Mulungu kuchirira ye Isaya wáamba, ’At’u aa anaamba phapha mulomoni ananihenza, ela myoyoni k’aanenzi. 9 Na ta ko kunabudu kwao, ts’ikona dza chit’u. Maana, o ahwala shariya zotungwa ni at’u, akazifunza kuno achamba ni zangu!’ " 10 Ndo Jeso achisumiza ro duu ra at’u, na achamba, "Gahegereni masikiro mugamanye gaga nimwambirago! 11 Chakurya k’achimutiya mut’u najisi, ela mut’u utiywa najisi ni manenoge mwenye agagombago." 12 Phapho anafunzie achimusengerera achimwamba, "Mwalimu, unamanya kukala gano godzogomba gadziakosa Afarisayo muno?" 13 Jeso ye achiaudzidza achiaamba, "Chila muhi urio k’auphandirwe ni Baba ariye mulunguni, undang’olwa. 14 Kwa vivyo, ao aricheni, maana, ni vilongozi ots’oona, na analongoza ots’oona! Na mut’u yets’ona achimulongoza munziwe yets’ona vivyo, osi airi andavoromoka bop’oni." 15 Ela P’etero ye achimwamba, "Mwalimu, hung’azire yo t’adi." 16 Jeso achamba, "Yaani ta mwimwi namwi k’amudzangwe kumanya? 17 Vino bee k’amumanya kukala, chiriwacho chenda uhumboni, na chidzako nikunyewa? 18 Ela maneno agombago mut’u galaa moyoni, na ndigo gamutiyago najisi. 19 Maana, maazo mai, kuulaga, uzinzi, udiya, wivi, kutsuna na kulavya ushaidi wa ulongo, gosi gago galaa moyoni mwa mut’u, 20 na ndigo gamutiyago mut’u najisi. Ela kurya chakurya phots’ooga mikono, bee k’akumutiya mut’u najisi." 21 Jeso ariphouka phapho, wákwenda p’ande za Tiro na Sidoni. 22 Ndo kuko muchet’u mumwenga muvyalwa wa Kanani, achimutuwa na achigomba kwa laka ra dzulu achamba, "Nonera mbazi Bwana, mut’u wa mudzungu wa Daudi! Mwanangu wa chiche una p’ep’o ta k’adzimanya kahiri." 23 Ela Jeso ye k’amuudzidzire ut’u. Ndo phapho anafunzie achimusengerera achimwamba, "Mwalimu, mwambe auke ye muchet’u. H’a unahutuwa-tuwa tu, na kuhupigira k’ululu." 24 Jeso phapho achiudzidza achamba, "Mino náhumwa kwa Aiziraeli hichiyao tu, ario áricha kutuwa malagizo ga Mulungu ta anga dza magonzi goyaya." 25 Jeso ariphoamba vivyo, ye muchet’u ta achendahendamit’a mavindi mbereze, na achimwamba, "Bwana, nokolera mwanangu!" 26 Jeso achimuudzidza vivi, "Ts’i vidzo kuhwala chakurya cha anache, na kuchitsuphira madiya." 27 Ye muchet’u naye achimuudzidza achimwamba, "Ni gago jeri Bwana, ela o enye madiya achibit’a p’ukup’uku, go madiya nago ni paka galambe." 28 Phapho Jeso achimwamba, "Mayo, kuluphiroro ni bomu, na nagahendeke vivi go uhenzago." Ndo ye mwanawe wa chiche achirichirwa ukati uo kare. 29 Jeso aripholaa phapho, wátsegatsega ziya ra Galilaya achambuka ta mwangoni achisagala kuko. 30 Maduu-maduu ga at’u achiphirika akongo ao kuko. Anjine ákala ana virema, anjine achikala k’aaona, anjine achikala ni viswere, mabubu, na anjine anji okala ni akongo, achendalazwa mbere za Jeso, naye achiaphoza. 31 Phapho duu riro ra at’u achangalala muno, phoona mabubu anagomba, okala ana virema adziuyat’o, viswere anenenda, at’u ots’oona anaona, na osi achimulika Mulungu wa Aiziraeli. 32 Jeso ariphomala kwaphoza akongo osi, wáaiha anafunzie, achenda kwakwe na achiaamba, "Ninaaonera mbazi aa at’u, kwakukala, hudzikala hosini ts’iku t’ahu, na vino k’aana chakurya. Sambi ts’enzi kwausa na nzala, kwakukala, anaidima akendairika njirani." 33 Anafunzie achimuuza vivi, "Bee naswi phano ta hu nyika, chakurya cha kwamvunya at’u ano osi hundachipataphi?" 34 Jeso naye achiauza vivyo achiaamba, "Kwani mwi muna mikahe mingaphi?" O achimuudzidza achimwamba, "Huriyo nayo sino, ni mikahe mifungahe na mabeshe machache." 35 Ndo Jeso phapho achiaamba o at’u asagale phots’i. 36 Achihwala yiyat’u mikahe mifungahe na vyo vibeshe, achilavya mumvera kwa Mulungu. Chisha, achanza kuyimega-mega na kuvivunza-vunza vyo vibeshe, na achiap’a anafunzie, na ao achiap’a at’u agavyane. 37 Osi phapho achirya ta achimvuna. Na anafunzi a Jeso achitsola-tsola visiku vya mikahe na vya vyo vibeshe vyokala visala, na achiudzaza vikaphu vifungahe. 38 Alume hichiyao orya, ákala ni helufu ne (4,000) phots’oatara achet’u na anache. 39 Ndo Jeso achialaga at’u, ye achiphenya mashuwani achenda boma ra Magadani.
161 Ts’iku mwenga, Afarisayo na Asadukayo ákwenda kwa Jeso achendamuheza kwa kumwamba ahende dalili ya konyesa kukala, widimiwe ulaa kwa Mulungu. 2 Jeso achiaudzidza achiaamba, "Dzuwa richikala rinatoka na kudoo, ni seti mwambe, ’Machero kundasindat’o!’ 3 Kuchicha na kuchikala ku kut’ukut’u, munaamba, ’Rero ni seti kunye mvula!’ Ndo muchikala munaidima kulola dzulu mainguni na mukamanya kukala kundakalani, heka sambi k’amwidima kuzimanya zino dalili zihendekazo ukati uno? 4 At’u mwimwi mu ai na k’amu aaminifu kwa Mulungu! Mwimwi munanihenza nihende dalili ya konyesa kukala, nálaa kwa Mulungu, ela ts’indamuhendera dalili yoyosi. Dalili yindasala dza yiyat’u tu yohenderwa mugomvi wa Mulungu Jona." Ariphomarigiza kwaambira gago, achiaricha phapho ye achiphauka. 5 Jeso na anafunzie ariphovuka ziya, o anafunzie ndiphomanya ányala kutsukula mikahe. 6 Jeso achiaamba, "Mwimwi dzimanyirireni na kukolea kwa hamira ya Afarisayo, na Asadukayo!" 7 Ndo o anafunzi achanza kuuzana-uzana enye, "Akale unagomba vivyo kwa k’ahutsukulire mikahe?" 8 Jeso achigamanya garat’u gokala anagomba na achiaamba, "Heka munauzana-uzana dzulu ya kuts’akala na mikahe? Mwimwi kuluphiro renu ni dide muno! 9 Yaani mwi k’amudzangwe kunimanya mino nina widimi? Vino bee mukale mudzinyala ni vikaphu vingaphi vyoudzaza mwi vya visiku vyokala visala, phara niriphoamegera mikahe mitsano at’u helufu ts’ano (5,000)? 10 Na mukale mudzinyala ni vikaphu vingaphi vyoudzaza mwi vya visiku vyokala visala, phara niriphoamegera mikahe mifungahe at’u helufu ne (4,000)? 11 K’amumanyadze mwi kukala, nidzikala ts’igomba dzulu ya mikahe? Bee dzimanyirireni na kukolea kwa hamira ya Afarisayo na Asadukayo!" 12 Phapho ndo anafunzi achimanya kukala, ákala anaambwa adzimanyirire na mafunzo ga Afarisayo na Asadukayo, ela ts’i hamira yipigirwayo mikahe. 13 Jeso na anafunzie aripholaa phapho, ákwenda boma ririro phephi na mudzi wa Kaisariya-Filipi. Kuko Jeso achiauza anafunzie achiaamba, "At’u anaamba mino Mut’u yelaa dzulu ni ani?" 14 O achimuudzidza achimwamba, "At’u anaamba uwe u Johana Mubatizi. Anjine anaamba u Eliya, na ta anjine o anaamba kukala, uwe u Jeremia, hebu mumwenga wa agomvi a Mulungu anjine." 15 Jeso achiauza kahiri achiaamba, "Hanga mwi, munaamba mino ni ani?" 16 Simoni P’etero achimuudzidza vivi, "Uwe ndiwe ye K’irisito, Mwana wa Mulungu ariye moyo." 17 Jeso achimwamba, "Baha uwe Simoni mwanangwa wa Jona! Maana, kumanyako kukala mimi ndimi ye K’irisito, bee k’wambirirwe ni mut’u, ta we ni wáfunulirwa ni Baba ariye mulunguni. 18 Na chisha, dzinaro ni P’etero, nawe ninakwambira mino kukala, nindajenga kanisa rangu dzulu ya mwamba uo, na ta chifo k’achindaidima kuririma. 19 Mino uwe nindakup’a funguwo za Ufalume wa Mulungu, na rorosi rondorikahaza phapha duniani, ndiro rondokahazwa ta ko mulunguni, na rondorihenzeza phapha duniani, bee rindahenzezwa ta ko dzulu mulunguni nako." 20 Chisha, Jeso achiafungira o anafunzie kukala ats’imwambire mut’u yeyosi kukala, yiye ndiye ye K’irisito. 21 Kulaira phapho, Jeso wáanza kwaambira lwazu-lwazu anafunzie kukala, "Ni seti mimi nende Jerusalemu nikaturiswe muno ni atumia, makuhani abomu na alimu a shariya. Na ta nindaulagwa, ela ts’iku ya hahu nindafufuka." 22 Phapho P’etero achimuusa k’anda, na achanza kumugombera vivi, "Mulungu naagazize gago! Gago k’agandakugwira kamare!" 23 Ela Jeso ye achimulozera mongo na achimwamba, "Uwe bee una Shetani ta niukira phapha! Maazogo uwe ni ga chidamu ts’i ga chimulungu, na uhenza unizize nits’ichimize go nihenzwago nihende." 24 Chisha, Jeso achiaamba anafunzie vivi, "Mut’u yeyosi ahenzaye kukala mwanafunzi wangu, ni seti ariche njiraze mwenye, atsukule musalabawe, na anituwe. 25 Maana, ahenzaye kutivya maishage mwenye, bee k’andapata uzima. Ela alavyaye maishage kwa dzulu yangu, undapata uzima. 26 Na vina faida yani mut’u kuupata utajiri wosi wa dunia, ela ye mwenye ats’ipate uzima? K’aphana! Maana, k’akuna chit’u chiricho na maana, kuriko uzima uo. 27 Mimi Mut’u yelaa dzulu nindakudza na widimi wa Baba Mulungu na malaika angu, na phapho ndipho nindamunosa chila mut’u kutuwirizana na mahendoge. 28 Ninamwambira jeri, phana anjine phapha ario k’aandafa phots’onona mimi Mut’u yelaa dzulu ni mwangu Ufalumeni."
171 Jeso ariphogomba dzulu ya chifoche, wákala vivi ta zichichira ts’iku t’andahu, ndo achiahwala ano P’etero, Jakobo na nduguye Johana, achenda nao vivi ta dzulu ya mwango ure ao tu hichiyao. 2 Ariphofika kuko, achanza kugaluka chivinjine mbere za o anafunzie. Usowe wáng’ala dza dzuwa, na mavaloge nago gachigaluka meruphe tsetsetse. 3 Phapho kare agomvi a Mulungu, Musa na Eliya achialairira o anafunzie, na ákala anagomba na ye Jeso. 4 P’etero achimwamba Jeso, "Bwana, ni vidzo vivi vya kukala naswi hu phapha! Ndo, uchihenza, nindajenga vibanda vihahu; chimwenga chako, chimwenga cha Musa na chinjine cha Eliya." 5 P’etero phokala unagomba gago, phapho kare ingu dzeruphe richilairira, richiima dzulu yao kwaerekeza, na laka kulaa ko inguni richamba, "Yuyu ni Mwanangu nimuhenzaye, na unanihamira, musirikiseni." 6 Ao anafunzi ariphosikira gago, áphenywa ni woga muno ta achifinik’irika vifunefune. 7 Jeso phapho achiasengerera, achiapiga-piga achiaamba, "H’aya unukani unukani muts’ogophe!" 8 Ndo achiunula vitswa vyao, na achona Jeso hicheye tu phapho. 9 Ndo Jeso na o anafunzi ariphokala anateremuka kulaa pho mwangoni, achiafungira achiaamba, "Muts’imwambire mut’u yeyosi dzulu ya rirat’u ono rodzorona ta phondokala Mulungu udzinifufula mimi Mut’u yelaa dzulu." 10 Ndo o anafunzie achimuuza vivi, "Bee heka alimu a shariya anaamba kukala, Eliya ndiye yendemulongolera ye K’irisito?" 11 Jeso achiudzidza achamba, "Eliya undakudza mwanzo jeri, adze agaudzet’o maneno gosi. 12 Ela ninamwambira mino, vivi Eliya wákudza kare ta ni at’u k’aamumanyire, na ndo ta achimuhendera mai. Na vivyo vyomuhendera Eliya, ndivyo vyondonihendera mimi Mut’u yelaa dzulu." 13 Phapho ao anafunzi ndipho achimanya kukala, wákala una-aambira dzulu ya Johana Mubatizi. 14 Jeso na o anafunzi ahahu ariphogwirikana na duu ra at’u, mut’u mumwenga wámwendera Jeso, achimit’a mavindi mbereze na 15 achimwamba, "Bwana, monere mbazi mwanangu, maana, una chifofo na chinamuyuga muno. Chicho ukati unjine chinamubit’a chisichisi mohoni, na ukati unjine chinamubit’a chisichisi madzini. 16 Na nidzimureha kwa anafunzio, ela k’aaidimire kumuphoza." 17 Jeso achiaamba anafunzie, "At’u mwimwi k’amuna kuluphiro, na mu adambi! Nindakala namwi ta rini? Na nindamuvumirira ta rini? H’a mureheni phano bee ye mwanache!" Mwanache achiphirikwa, na 18 Jeso achimuchemera ye p’ep’o yekala udzimupagaa ta achilaa, na ye mwanache achiphola phapho kare. 19 Ndo chidzakoche, o anafunzie achimutuwa Jeso hicheye achimuuza vivi, "Kwadze sino k’ahwidimire kumulavya ye p’ep’o?" 20 Jeso achiaudzidza achiaamba, "Ni kwakukala, k’amuna kuluphiro. Ninamwambira jeri mino, kala ngawa muna kakuluphiro ta kumba ni kadide dza mbeyu ya haradali tu, mungari kwidima kuchamba chichi chirima, ’Ng’oka phano wende phara,’ na chingari kung’oka chikenda, na k’akuna chiricho chingari kumurima." 22 Ukati umwenga, Jeso na anafunzie ákala a phamwenga ko jimbo ra Galilaya. Ndo Jeso achiaamba, "Mimi Mut’u yelaa dzulu nindalaviwa kwa at’u ario 23 andaniulaga, ela ts’iku ya hahu nindafufulwa." Na phapho anafunzie achishononeka muno. 24 Jeso na anafunzie ariphofika Kaparinaumu, atosi a kodi ra hekalu ámutuwa P’etero achimuuza vivi, "Vidze, yuno mwalimu wenu unaripha kodi ra hekalu?" 25 P’etero achiudzidza achamba, "Eh’e, unalavya." Na P’etero ariphokwendaphenya nyumba yokala Jeso achisagala tu, achilokera kare kuuzwa ni Jeso vivi, "Simoni, o afalume a phano duniani akale anavoya kodi ta ana ao, hebu aavoya o at’u anjine hichiyao tu?" 26 P’etero achiudzidza achamba, "Aavoya o at’u anjine tu." Phapho Jeso achamba, "Kwa vivyo, anangwa a afalume k’aaripha. 27 Ela ta vivyo, k’ahwenzi kwakosa sino ao a phapha. Ndo enda vyako ukalowe ziyani, na beshe rondorigwira mwanzo rifunule ko kwa mulomo, na undaona p’esa zirizo zinatosha kuhuriphira kodi ra hekalu siswi airi. Uchizona, zihwale ukariphe kodi rehu."
181 Jeso ariphomala kugomba na P’etero dzulu ya kuripha kodi ra hekalu, anafunzie anjine ákudzamuuza vivi, "Ni ani ariye mubomu kuriko anzie osi Ufalumeni kwa Mulungu?" 2 Jeso achimwiha mwanache mudide, achimwimisa kati-kati yao. 3 Chisha achamba, "Ninamwambira jeri, muts’iphogaluza menenzi genu na kukala dza anache, k’amundaphenya Ufalumeni kwa Mulungu. 4 Mut’u yets’edziunula dza mwanache, bee ndiye mubomu Ufalumeni kwa Mulungu. 5 Na yeyosi amuphokeraye mwanache dza yuyu kwa dzina rangu, bee unaniphokera mimi." 6 Phapho Jeso wáenderera kugomba achamba, "Ela mut’u yeyosi yendemuhenda mumwenga wa aa ario chiroho ni atsanga ariche kukuluphira, vingekalat’o muno kala mut’u yiye ni kufungwa lwala lubomu lwa ts’ingo, na akendatsuphwa kati-kati ya bahari. 7 At’u phapha duniani a maengaengani, kwakukala, phana maneno manji ga kwahenda ahende dambi. Gago ni seti galairire, ela undamanya mwenye yiye yendegareha. 8 Mukonoo, hebu lwayolo luchikuhenda uriche kunikuluphira, lutose ulutsuphe kure. Ni baha kuhenda chirema cha mukono, hebu cha gulu, ela ukaphenye uzimani, kuriko kukala na mikonoyo yosi miiri, hebu magulugo gosi mairi, na ukatsuphwe moho wa kare na kare. 9 Na dzitsoro richikuhenda uriche kunikuluphira vivyo, rishungulule uritsuphe kure. Ni baha kuhenda ch’ongo, ela ukaphenye uzimani, kuriko kukala na matsogo gosi mairi, na ukatsuphwe moho wa Jahanamu." 10 Jeso wáamba, "Dzimanyirireni muts’idze mukaphurya ta mumwenga wa aa anache adide. Ninamwambira mino, malaika ao ko mulunguni ukati wosi a mbere za Baba ariye ko mulunguni. 12 Mut’u achikala una magonzi gana mwenga (100), ela mwenga tu riyaye, munaona ye undahendadze? K’amona ye undagaricha garat’u mirongo chenda na chenda (99) phat’u phenye nyasi, na ende akaritsakule rirat’u mwenga rodzoyaya! 13 Na ninamwambira jeri, achirona nikuhamirwa muno kwa riro kuchira vyo ahamirwavyo kwa go mirongo chenda na chenda garigo k’agayayire. 14 Na vivyo vyenye bee ndo arivyo Abayenu ariye mulunguni, yiye k’enzi ta mumwenga wa aa anache adide ayaye." 15 Jeso wáamba, "Mukuluphiri munzio achikukosa, muvuhe k’anda umwambire makosage muchikala ni uwe na yiye tu. Na achikusikiza, undakala udzimukanya, na udzimuudza ye nduguyo. 16 Ela ats’iphokusikiza, mugwirire ndugu wa chijeso mumwenga, hebu airi. Henda vivyo kutuwa Andiko rambaro, ’Chila neno narihakikishwe ni ushaidi wa at’u airi, hebu kwenderera.’ 17 Ao nao achirema kwasikiza, enda ukamuseme kanisani. Ko kanisani nako achirema kusikiza vivyo, muhwalire dza mutaifa, hebu dza mutosi wa kodi." 18 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Ninamwambira jeri, rondorikahaza phapha duniani, bee ndiro rondokahazwa ta ko mulunguni, na rondorihenzeza phapha duniani, bee rindahenzezwa ta ko dzulu mulunguni nako. 19 Chisha ninamwambira mino, airi enu phapha duniani acherekezana kuvoyera ut’u wowosi, Baba ariye dzulu mulunguni undaachimizira. 20 Maana, at’u airi hebu kwenderera, aonanapho na kuno ananikuluphira, bee nindakala phamwenga nao." 21 Jeso ariphomala kugomba gago, P’etero wámutuwa achendamuuza vivi, "Bwana, musena achikala unanikosa kwenda-kwenda, ninimusamehe k’ano ngaphi? Kale ninimusamehe k’ano fungahe?" 22 Jeso achimuudzidza achimwamba, "Ts’i k’ano fungahe tu, ela ta musamehe k’ano mirongo mifungahe mara fungahe zenye (490). 23 Kwa gago phapho dzulu, Ufalume wa Mulungu unaidima kuhwalanishwa na t’adi yiyi ya mufalume mumwenga yelamula kutara madeni ga ahendikazie. 24 Ariphoanza kutara, phárehewa muhendikaziwe mumwenga yekala una deni ra mamiliyoni. 25 Mut’u yiye chakwe chokala unacho, chákala k’achitosha ta kwanza kuripha deni riro. Ndo tajiriwe achamba, yiye, muchewe na anae aguzwe na ta miyoye yokala unayo, kwa ta denire ririphike. 26 Ela yiye muhendikazi wámit’a mavindi mbereze kumulalamira, na achamba, ’Bwana, uwe nivumirira tu, nami nindakuripha deniro rosi.’ 27 Ye tajiri achimonera mbazi, achimusamehe rirat’u deni, na achimuricha ende vyakwe. 28 Ela muhendikazi yiye ariphouka phapho, wákwendamona muhendikazi munziwe yekala unamwisa mirongo mifungahe na ts’ano tu. Ndo achimupamba kare, chisha achimugwira p’anga za umiro na achimwamba, ’Niripha p’esa zangu zosi nikwisazo phapha!’ 29 Yiye muhendikazi munziwe achimit’a mavindi kumulalamira, na achimwamba, ’Musena, uwe nivumirira tu, nami nindakuripha deniro.’ 30 Ela ye ta k’agasirikisire kamare gago. Ye wámuhwala guu kwa guu ta polisi achendaamba afungwe ta phondoriphirwa. 31 Ndo ahendikazi anzie ariphogasikira gago, áshononeka muno ta achendamwambira tajiri wao gosi gokala galairira. 32 Phapho ye tajiri achimwiha ye muhendikazi yiye na achimwamba, ’Uwe u muhendikazi mui muno! Mino uriphonilalamira, nákusamehe deniro rosi. 33 Kwadze sambi we k’umonerere mbazi muhendikazi munzio dza nirivyokonera mbazi?’ 34 Phapho ye tajiri achitsukirwa muno ta achimwamba naye aphirikwe jela, na asuguwe ta phondoriripha deni rosi." 35 Ndo kumarigiza Jeso achamba, "Ta mwimwi namwi muts’iphoasamehe anzienu moyo kutsuka, Baba ariye mulunguni undamuhendera dza vivyo namwi."
191 Jeso ariphomala kwafunza at’u, wáuka Galilaya achenda jimbo ra Judea, ng’ambo ya muho wa Jorodani. 2 Duu ra at’u richimutuwa, naye achiaphoza okala ni akongo. 3 Ndo Afarisayo anjine achimutuwa achendamuheza kwa kumuuza vivi, "Vidze, kutuwirizana na Shariya yehu, akale mut’u unaidima kumuricha muchewe akosapho kosa rorosi?" 4 Jeso achiaudzidza achiaamba, "Mukale mwimwi k’amudzangwe kusoma kukala, Mulungu pho mwanzo unaumba at’u, wáaumba mulume na muche, 5 na achamba, ’Gago ndigo gatumago ta mulume achihwala, undaatelephuka avyazie, agwirikane na muchewe, na ao airi bee andakala dza kwamba ni mut’u mumwenga’? 6 Ndo ao andakala ts’i airi kahiri, ela andakala dza kwamba ni mut’u mumwenga. Kwa vivyo, Mulungu chochigwizanya, mudamu niats’ichitsamule." 7 O Afarisayo achimuuza kahiri vivi,"Kwadze sambi Shariya ya Musa yinaamba, mut’u achihenza kuricha muchewe, niamwandikire baruwa konyesa kukala udzimuricha, na amwambe ende vyakwe?" 8 Jeso achiaudzidza achamba, "Mulungu hangu pho mwanzo, wáumba mulume na muche ats’irichane, ta Musa ye wámuhenzeza kwaricha ache enu tu, kwakukala, k’amugagwira gago ga Mulungu. 9 Ndo ninamwambira mino, yeyosi amurichaye muchewe na ta k’amugwirire na mut’u, unazinga tu ahwalapho muche munjine." 10 Anafunzie ariphosikira gago, ámwamba, "Bee k’ona go maneno ga muche na mulume gachikala ga vivyo, ni baha kuts’ahwala kamare." 11 Jeso naye achiaudzidza achiaamba, "Ts’i alume osi aidimao kusagala andaka, its’iphokala arat’u tu oajaliwa ni Mulungu. 12 Maana, kuna visa vya namuna nyinji virichavyo mut’u akats’ahwala. Kuna anjine ávyalwa k’aaokola kare, anjine o áhendatulwa, na anjine k’aahwala kwa ahenza amuhikirehikire Mulungu tu bahi. Kwa vivyo, aidimaye kurigwira funzo riro, naarigwire." 13 At’u anjine ámurehera Jeso anache adide, kwa ta aabandikire mikonoye aavoyere. Ela anafunzie achiagombera o at’u oareha. 14 Jeso ariphoona gago wáamba, "Muts’iazize ao anache, aricheni adze kwangu, maana, Ufalume wa Mulungu ni wa at’u ario dza aa anache." 15 Ndo Jeso achiabandikira mikono achiahats’a, chisha achiphauka phapho. 16 Ts’iku mwenga, mutana mumwenga wákwenda kwa Jeso achendamuuza vivi, "Mwalimu, ni riphiro idzo ra kuhenda mino ta ndo niupate uzima uphya wa kare na kare?" 17 Jeso naye achimuuza achimwamba, "Kwadze unaniuza mino, idzo ra kuhenda? Mulungu hicheye tu ndiye ariye mudzo. Kwa vivyo, uchihenza kuphenya uzimani, h’aya tuwa malagizo ga Mulungu." 18 Ye mut’u achimuuza Jeso kahiri, "Malagizo ga Mulungu gaphigo?" Jeso achimuudzidza achimwamba, "Malagizo ga Mulungu gaambago, ’Uts’iulage, uts’izinge, uts’iiye, uts’ilavye ushaidi wa ulongo, 19 aishime abayo na ameyo, na muhenze munzio dza vyo udzihenzavyo mwenye.’ " 20 Ye mutana achamba, "Gago gosi bee ndigo nihendago mino. Sambi, ni riphiro ririro ts’irihenda?" 21 Jeso achimwamba, "Uchikala unahenza uts’ikale na ila yoyosi, h’aya enda ukaguze miyoyo uriyo nayo, na p’esa zondopata wap’e achiya. Uchihenda vivyo, undakala udzidziikira mbeko mulunguni, h’aya chidzako udze unituwe." 22 Ela ye mutana ariphosikira gago, wáuka na kushononeka, maana, wákala ni tajiri muno. 23 Phapho Jeso achiaamba anafunzie, "Ninamwambira jeri, ni vikomu kwa matajiri kuphenya Ufalumeni kwa Mulungu. 24 Na dzulu ya gago, k’aviidimikika ngamia kuchira na t’undu ya ts’inzano, na k’aviidimikika muno yenye tajiri kuphenya Ufalumeni kwa Mulungu!" 25 Anafunzie ariphosikira gago, áangalala muno ta achimuuza vivi, "Bee ni ani sambi aidimaye kutivywa?" 26 Ela Jeso achialola, chisha achiaamba, "Mudamu k’agaidima gago, ela kwa Mulungu k’akuna rishindaro." 27 P’etero achimwamba Jeso, "Hanga sino swi, hundapatani? Kwani vyo hwáricha gosi huchikutuwa!" 28 Jeso achiaamba, "Ninamwambira jeri, mimi Mut’u yelaa dzulu nichisagala phangu chihini cha ubomu kutawala kwenye urumwengu uphya, ta mwimwi anafunzi angu kumi na airi onituwa namwi, mundasagala vihini vya utawali mutawale makabila kumi na mairi ga Iziraeli. 29 Na yeyosi yericha mudzi wao, nduguze, avyazie, anae hebu mindaye kwa dzulu yangu, Mulungu undamup’a mara gana ya gogaricha, na chisha apate uzima uphya wa kare na kare. 30 Elako, anji ario ni a mwanzo vivi, andakudzakala a musindikizo, na anji ario ni a musindikizo vivi, andakudzakala a mwanzo."
201 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Ndo hunaidima kuuhwalanisha Ufalume wa Mulungu na t’adi yiyi. Mut’u mumwenga wákala una munda wa mizabibu, na ts’iku mwenga, wárauka danidani achendagwira at’u adze ahende kazi mwakwe mundani. 2 Acherekezana nao kwaripha kawaida ya dididi, chisha achiaphirika ko kwakwe mundani. 3 Ziriphofika saa t’ahu, achilaa kahiri achendaaona anjine aimire cheteni k’aana kazi. 4 Ao nao achiaamba, ’Endani kwangu mundani mukahende kazi, na mino nindamuripha kawaida ya dididi!’ 5 Ndo o at’u hinyo achenda. Dzuwa ririphoima na vitswa, mwenye munda wáhenda vivyo, na saa chenda napho achihenda dza vivyo. 6 Ziriphofika saa kumi na mwenga za dziloni, wákwenda ko cheteni kahiri, na achendaaona at’u anjine acheri kwima phapho. Ndo ye achiauza vivi, ’Heka ta kunatswa phapha na k’amuna kazi?’ 7 O achimuudzidza, ’K’ahuna mut’u yedzehugwira vibaruwa.’ Ndo ye mwenye munda wa mizabibu achiaamba, ’Bee, endani kwangu mundani mukahende kazi namwi.’ 8 Dziloni saa ya kufunga kazi yiriphofika, mwenye munda wámwamba ye mwimiriziwe wa o ahendikazi, ’Aihe ahendikazi wariphe. Chisha, anza na odzanza kazi kusindikiza, na umarigize na odzanza kazi mwanzo.’ 9 Ndo achidza okala adzanza kazi saa kumi na mwenga, na achiriphwa kawaida ya dididi. 10 Arat’u okala adzanza kazi na chimbere ariphofika, áona andariphwa nyinji, ela ta ao nao achihewa yo kawaida ya dididi. 11 Ao a kwanza kazi mwanzo áriphoriphwa p’esa zao, áanza kumunung’unikira ye mwenye munda kwamba, 12 ’Heka ta ano odzohenda kazi saa mwenga tu, nao ariphwa sawa na siswi odzosinda dii na dzuwa kuhenda kazi?’ 13 Ela ye mwenye munda achimuudzidza mumwenga wao achimwamba, ’Ni vivyo baye, ela mimi ts’ikuzulumire. Maana, hudzerekezana nikuriphe kawaida ya dididi, nami vivyo ndivyo vyodzohenda. 14 Kwa vivyo, uwe hwala hakiyo wende. Mimi nidzamula mwenye kwaripha sawa na mwimwi aa odzanza kazi kusindikiza. 15 Na nina haki ya kuhumira p’esa zangu vyangu nihenzavyo. Hebu unalumwa ni moyo kwakukala, mino ni mut’u wa mbazi?’ " 16 Ndo kumarigiza Jeso achamba, "Ario ni a mwanzo vivi, andakudzakala a musindikizo na ario ni a musindikizo vivi, andakudzakala a mwanzo." 17 Jeso na anafunzie ariphokala a charoni anakot’a kwenda Jerusalemu, wáaiha njama arat’u ahumwae a widimi kumi na airi tu hichiyao, na achiaamba vivi, 18 "Sirikisani! Vivi hunakot’a kwenda Jerusalemu, na kuko mimi Mut’u yelaa dzulu, nindakwendalaviwa kwa makuhani abomu na alimu a shariya, na ao andanilamula ninyongwe. 19 Chisha, andanilavya kwa at’u a makabila manjine, ario andanihenda chinyago, anichape na aniulage kwa kunikot’a misumari musalabani. Ela ts’iku ya hahu yichifika, nindafufulwa." 20 Jeso ariphomarigiza kugomba na o ahumwae kumi na airi a widimi, mukaza Zebedayo na anae airi a chilume ámwendera Jeso. Ye muchet’u achimit’a mavindi mbere za Jeso chiishima kwa alavye voyore. 21 Jeso achimuuza achimwamba, "Unani?" Ye muchet’u achimwamba, "Mimi ninakuvoya uwe kukala, uchikala usegere kwako Ufalumeni unatawala, wambe aa anangu airi, mumwenga asagale mukonoo wa kulume, na ye munjine asagale mukonoo wa kots’o mutawale phamwenga." 22 Ela Jeso achiudzidza achamba, "K’amumanya muvoyaro mwimwi. Mukale mwimwi munaidima kushononeswa dza mimi vyondoshononeswa?" O achimuudzidza achimwamba, "Eh’e hunaidima." 23 Jeso achiaamba, "Mwimwi mundashononeswa dza mimi vyondoshononeswa, ela mimi ts’imi mulamuli yendelamula kukala, ni yuphiye yendesagala mukono wangu wa kulume, hebu mukono wangu wa kots’o. Baba Mulungu nafasi zizo wáaikira arat’u oatsagula azihwale." 24 Arat’u anafunzi anjine kumi ariphogasikira gago, áatsukirirwa ao mut’u na nduguye. 25 Ndo phapho Jeso achiaiha osi phamwenga na achiaamba vivi, "Mwimwi munamanya kukala, atawali na vilongozi a mataifa bee, anaatawala at’u na chiguvuguvu. 26 Ela mwi kwenu navits’ikale hivyo. Ahenzaye kukala chilongozi kati yenu, ni seti aahikirehikire anzie osi. 27 Na yeyosi kati yenu yendehenza kukala wa mwanzo, ni seti akale dza mugulwa muhumiki wenu, 28 dza virat’u nirivyo mimi Mut’u yelaa dzulu nákudzaahikirahikira at’u, na nidzilavire kufa kwa niativye anji. Ela ts’idzire kudzahikirwahikirwa." 29 Jeso na anafunzie ariphokala anauka mudzi wa Jeriko, duu bomu ra at’u rámutuwa. 30 Ndo at’u airi ots’oona ákala asegere k’anda-k’anda ya yo njira bomu, na ariphosikira kukala Jeso wákala unachira na phat’u phapho, áanza kugomba kwa laka ra dzulu achamba, "Hwonere mbazi mut’u wa mudzungu wa Daudi!" 31 Ro duu ra at’u richiagombera, na achiaamba anyamale. Ela o ta achikaza kugomba kwa laka ra dzulu kwamba, "Hwonere mbazi mut’u wa mudzungu wa Daudi!" 32 Jeso phapho achiima, na achiaiha. Chisha achidzaauza vivi, "Munahenza nimuhenderedze?" 33 O at’u ots’oona achimuudzidza achimwamba, "Bwana, hunakuvoya uhuphoze matso gehu hwone." 34 Jeso achiaonera mbazi, achigakumba matso gao, na phapho kare achona, na achimutuwa.
211 Jeso na anafunzie ariphokala anatapira Jerusalemu, áfika kadzidzi ka Betifage, k’anda-k’anda ya mulima wa Mizeituni. Phapho Jeso achiahuma anafunzie airi 2 achiaamba, "Endani kadzidzi kara kodzokalozera mbavu, na muchendaphenya tu mo kadzidzini, mundamona p’unda mwenye mwana ufungwa. Muchimona, muvuguleni na mwanawe mwarehe phapha. 3 Na mut’u yeyosi achimuuza mwambeni, ’Bwana unaye haja,’ na ye mut’u undamuhenzeza mwahwale phapho kare." 4 Neno riro ráhendeka kwa ta maneno ga Mulungu gogombwa ni mugomviwe Zakariya gachimire. Mulungu wáamba, 5 "Aambireni achina Jerusalemu kukala, lolani, mutawali wenu unadza! Yiye ni murumwengu, na upanda p’unda mwenye mwana." 6 Ndo o anafunzi hinyo, achendahenda dza vyokala adzambwa ni Jeso. 7 Achimurehera Jeso ye p’unda na mwanawe, achiika mavalo gao dzulu-dzulu ya o p’unda kwa Jeso asagalire, na achipanda achiuka. 8 At’u anji kati ya ro duu achichachasa mavalo gao yiyo njira bomu, na anjine o achitema vitai vya mihi na kuvitandaza mo njirani vivyo. 9 At’u osi okala a mbere za Jeso, na okala a nyumaze, achanza kugomba k’ululu kwamba, "Naalikwe mut’u wa mudzungu wa Daudi! Wáajaliwa ni Mulungu yiye adzaye kwa dzina ra Bwana! Naalikwe Mulungu ariye u dzulu mulunguni!" 10 Jeso ariphophenya mudzi wa Jerusalemu, chila mut’u pho mudzini wákala u ch’enich’eni ta phachikala k’aphasikizika. At’u ákala anauza, "Ni ani yuno?" 11 Duu ra at’u rokala rikudza na Jeso richiudzidza vivi, "Yuyu ni mugomvi wa Mulungu Jeso, kulaa Nazareti jimbo ra Galilaya." 12 Phapho Jeso achendaphenya boma ra hekalu, na achiavuguza osi alae konze okala anaguza, na kugula miyo mumo. Chisha, achizipetula-petula meza za okala anavunzirana p’esa, na mabao ga arat’u okala anaguza ngiya manga. 13 Ndo achiaamba, "Gáandikwa Maandikoni ga Mulungu kukala, ’Hekalu rangu bee rindakala ra mavoyo tu.’ Ela mwi, ninaona mudzirihenda ni p’anga ya aivi!" 14 At’u ots’oona, na a virema achimutuwa ko hekaluni, naye Jeso achiaphoza. 15 Ela makuhani abomu na alimu a shariya átsukirwa muno ariphoona go maut’u-maut’u ga kwangalaza gokala unagahenda, na anache anapiga k’ululu mo boma ra hekalu kwamba, "Naalikwe mut’u wa mudzungu wa Daudi!" 16 Ndo ao achimwamba Jeso vivi, "Unasikira vyo aambavyo o anache?" Jeso achiaudzidza achiaamba, "Ee, ninaasikira!" Chisha achiauza vivi, "Kwani mwi k’amudzangwe kurisoma rino Andiko rambaro, ’Mulungu wáafunza anache adide, na ana a mwao kumulika phots’o ila?’ " 17 Chisha Jeso achiaricha o at’u, achiuka phapho Jerusalemu, achenda kadzidzi ka Betania kwendalala. 18 Chiramukoche, Jeso phokala unauya Jerusalemu, wákala unasikira nzala. 19 Achona muhi wa mutini k’anda-k’anda ya yo njira, na achenda ta pho koloni, ela wáwona k’auna t’ude zozosi, ta ni makodza maphuphu. Ndo achiulaphiza achiwamba, "Ts’ivyale t’ude kahiri!" Phapho kare uo mutini uchifinyalala makodza. 20 O anafunzi ariphoona gago áangalala muno ta achamba, "Aa! Asena, uno muhi wa mutini ufinyalaladze makodza maruru vino?" 21 Jeso achiudzidza achamba, "Ninamwambira jeri mino, muchikala munakuluphira jeri na k’amuna shaka mwenu myoyoni, mundaidima kugahenda gaga godzouhendera uu mutini. Na chisha ts’i gago hicheye bee, ela mundaidima kuwamba ta mulima uu, ’Ng’oka ukadzitiye baharini,’ na vivyo vihendeke. 22 Chochosi mumuvoyacho Mulungu kwa njira ya mavoyo, mundapata muchikala munakuluphira kukala, Mulungu undamuhendera." 23 Jeso ariphouka pho muhi wa mutini, wáenderera na charoche ta Jerusalemu, na achendaphenya boma ra hekalu achisagala, na achanza kufunza. Ndo makuhani abomu na atumia achimutuwa achendamuuza vivi, "We Jeso, gano ga kuvuguza at’u muno boma ra hekalu, unagahenda kwa widimi wani? Na ni ani yekup’a widimi uno?" 24 Jeso naye achiaudzidza achiaamba, "Mimi nami nindamuuza swali mwenga, na muchiudzidzat’o, h’aya nami nindamwambira ninahenda maneno gaga kwa widimi wani. 25 Johana Mubatizi ariphobatiza at’u, o widimiwe wákala ulaa kwa Mulungu, hebu wákala ulaa kwa at’u?" Ela ao achanza kuuzana-uzana ao enye kwa enye vivi, "Aa! Hwambedze asena? Huchamba widimiwe wálaa kwa Mulungu, undahwuza yiye ahwambe, ’Bee heka k’amumukuluphirire?’ 26 Na huchamba, ’Widimiwe wálaa kwa at’u,’ h’aya manyani hu maengaengani. Maana, at’u osi anakuluphira kukala, Johana wákala ni mugomvi wa Mulungu." 27 Ndo achimuudzidza Jeso achimwamba, "K’ahumanya sino." Ndo Jeso naye achiaamba, "H’aya bee ta mimi nami ts’indamwambira yenip’a widimi wa kuhenda maneno gaga." 28 Jeso wáenderera kugomba na o makuhani abomu na atumia. Yiye wá-aamba, "Hebu sirikisani t’adi yino, na chidzako munambire maazo genu. P’indi kwákala mut’u mumwenga na anae airi a chilume. Ts’iku mwenga, achimwamba ye muvyere, ’Baba, rero enda ukahende kazi ko munda wa mizabibu.’ 29 Ye mwana achimwamba abaye, ’Ts’indakwenda mino!’ Ela chidzakoche, wátya mwenye na achenda. 30 Aripholaa phapho, ye mutumia wákwendamwambira ye muvaha, naye achikubali kare kukala undakwenda, ela k’endere. 31 H’aya nambirani sambi, ni yuphiye kati ya o airi yehenda gara gokala alagizwa ni abayao?" O achiudzidza achamba, "Ni ye muvyere." Phapho Jeso achiaamba, "H’aya bee ninamwambira jeri mino, vivi atosi a kodi na mahawa anamulongolera kwenda Ufalumeni kwa Mulungu. 32 Maana, Johana Mubatizi wákudza, achidzamwambira njira ya kuhendera ga haki, na mwi makuhani abomu na alimu a shariya k’amumukuluphirire. Ela atosi a kodi na mahawa o achimukuluphira, na ta muriphoona ao akuluphira, chisha mwi k’amutyire na kukuluphira vivyo." 33 Jeso wáenderera kugomba na o makuhani na alimu a shariya. Yiye wá-aamba, "Sirikisani yino t’adi yinjine nayo. Mut’u mumwenga wárima mundawe, na achiphanda mizabibu. Ariphomala gago achiulinga uchigo, achitsonga phat’u pha kubundira zabibu mwambani, na achimut’a uringo wa kurindira. Chisha, acherekezana na at’u anjine aurorome o munda, ela zabibu zichiiva adze agavye, chidzako ye mwenye achitsamira its’i yinjine. 34 Musimu wa zabibu kwiva uriphofika phephi, mwenye munda wáahuma ahendikazie kwa arat’u aroromi, kwa ta akamuhwalire fungure ra mavuno ga zabibu. 35 Ela arat’u aroromi achendaagwira ao ahendikazie. Mumwenga ámupiga, munjine achimupiga mawe, na munjine achihendamuulaga. 36 Mwenye munda achiahuma kahiri ahendikazi anjine, anji kuchira o a charo cha mwanzo, ela ao aroromi achendaahendera dza o a mwanzo. 37 Musindikizowe, achimuhuma mwanawe na maazo ga kukala, ’Andakwendamogopha yuyu mwanangu.’ 38 Ela o aroromi ariphomona tu ye mwanawe, áambana vivi, ’Yuyu abaye achifa ndiye yendehwala ufa. Ndo nahumuulageni kwa ta abaye achidzafa, ufawe ukale wehu!’ 39 Ndo achimugwira kare achimulavya ta konze ya urat’u munda wa mizabibu, achendamuulaga." 40 Ndo Jeso achiuza vivi, "H’aya munaona ye mwenye munda achidza, undakudzaahendadze o aroromi?" 41 O achimuudzidza achimwamba, "Yiye achidza, undakudzaaulaga voro-voro naye arat’u aroromi ai, na urat’u munda wa mizabibu aerekezane na aroromi anjine, ario andamup’a fungure ukati wa mavuno." 42 Phapho Jeso achiaamba, "Mukale mwi k’amudzangwe kugasoma Maandiko gano ga Mulungu gaambago: ’Dziwe riro roremwa ni ajengi, vivi ndiro rodzokala dziwe ra tende muno! Bwana ndiye ariyehenda neno riro, naro ni neno ra kuhwangalaza muno’?" 43 Ndo kumarigiza Jeso achamba, "Bee ninamwambira mino, mwimwi mundakulaviwa Ufalumeni kwa Mulungu, na kuphirikwe anjine ondovyala t’ude za o Ufalume wa Mulungu." 45 Makuhani abomu na Afarisayo ariphosikira zo t’adize ámanya kukala, Jeso wákala unagomba dzulu yao. 46 Kwa vivyo, achikala anahenza amugwire Jeso, ela ni áogopha ro duu ra at’u tu, kwakukala, ao osi ákala anakuluphira kukala, Jeso ni mugomvi wa Mulungu.
221 Jeso wáenderera kwafunza ao at’u chit’adi. Yiye wáamba, 2 "Hunaidima kuuhwalanisha Ufalume wa Mulungu na t’adi yiyi. Mufalume mumwenga wámwikira mwanawe nyambura. 3 Ts’iku ya nyambura yiriphofika, yiye wáahuma ahendikazie akaaihe at’u okala adzambirwa, ela k’aahenzere kudza. 4 Achihuma ahendikazie anjine achiaamba, ’Kaambireni o at’u oambira yiyi nyambura kukala, mimi nidzitsinza kare nzao na ndama ya kunona, na vivi chakurya chidziiva, na chila chit’u chikamilika. Kwa vivyo, hindeni hukayiuseni yo nyambura.’ 5 Ela ao okala adzambirwa, k’aagatuwire mijali gago. Chila mut’u wátuwa gakwe mwenye. Mumwenga wákwenda kwakwe mundani, munjine achenda kwakwe uchuzini, 6 na o anjine achiagwira o ahendikazi okala áhumwa, achiapiga ta achiaulaga. 7 Ye mufalume phapho achitsukirwa muno ta achialagiza shikarie achendaaulaga okala adziulaga o ahendikazie, na o mudzi wao achiutiya moho. 8 Chisha, mufalume achiaiha ahendikazie anjine achiaamba, ’Nyambura ya mwanangu ni rero, ela o at’u oambira ákala k’aawirya. 9 Ndo vivi, endani matanyiko ga njira bomu, na osi ondoaona, aambeni adze nyamburani.’ 10 Ndo ahendikazi hinyo achenda ko matanyikoni ga njira bomu, achenda-aambira at’u anji adzo na ai, chisha achiareha ko nyamburani kwa ye mufalume, na ro dzidzumba rokala nyambura yinauswa mumo, richiudzala. 11 Ela ye mufalume ariphokwenda ko dzumbani kwendalola o ajenie, wámona mut’u mumwenga yekala k’avalire nguwo za kwendera nyamburani, 12 na achimuuza vivi, ’Abaye, udziphenyadze muno we phots’o nguwo za kwendera nyamburani?’ Phapho, ye mut’u k’apatire ra kugomba kamare. 13 Ndo ye mufalume achiaamba ahendikazie, ’Mugwireni yuya mumufunge mikono na magulu, chisha mukamutsuphe ko konze dzizani, ariko undadzuta, na arire ta ga milatso.’ " 14 Ndo kumarigiza Jeso achamba, "Mulungu unaaiha at’u anji kwakwe Ufalumeni, ela ni achache o atsagulwao." 15 Ndo phapho o Afarisayo ákwendadzila kwa akamuhege Jeso kwa kumuuza maswali. 16 Ariphomala, achiahuma anafunzi ao na at’u a chama cha Herode. Ao achendamuuza Jeso vivi, "Mwalimu, hunamanya kukala uwe u mujeri, unafunza ujeri dzulu ya njira ya Mulungu, na k’ogopha, hebu kumupendeleya mut’u, maana, we k’ulola cheo cha mut’u. 17 Ndo sambi uwe hwambire maazogo. Yikale yino Shariya yehu yinahuhenzeza kuripha kodi kwa Kaisari, hebu k’ayihuhenzeza?" 18 Ela Jeso ye achikala udzigamanya kare go maazo gao mai. Ndo ta achiaamba, "Mwi alumakwiri, kwadze munaheza kunihega? 19 Hebu mwenye p’esa za kodi naalavye." Mumwenga aripholavya dinari, 20 Jeso achiauza vivi, "Sura rino na dzina rino ni vya ani?" 21 O achimuudzidza achimwamba, "Ni vya Kaisari." Phapho Jeso achiaamba, "H’aya vya Kaisari mup’eni mwenye, na vya Mulungu navyo mup’eni Mulungu mwenye vivyo." 22 Ao at’u okala áhumwa ni Afarisayo ariphosikira gago, áangalazwa muno ni go maudzidzige na achiuka, ye achimuricha phapho. 23 Ts’iku yiyo mwenga, Asadukayo aambao kukala afadzi k’aafufuka, ákwenda kwa Jeso achendamwamba, 24 "Mwalimu, Shariya ya Musa yinahwamba, ’Mut’u achihwala na afe achikala muchewe k’adzangwe kuvyala, nduguye yiye mufadzi ni seti amuhwale ye gungu amuvyalire ana nduguye.’ 25 Ndo sambi, p’indi phapha phásagala ndugu mwenga, alume afungahe. Yuyat’u muvyere wáhwala, ela achifa phots’ovyala naye ye muche. Kwa vivyo, ye muchewe achimusiyira yuyat’u muvahawe yedzetuwirizana. 26 Muvahawe achimuhwala yuyat’u gungu, ela yuyu naye, k’avyalire naye achifa vivyo. Wa hahu naye dza vyo, na bee vichenderera vivyo ta osi afungahe. 27 Ariphosira kufa ao ndugu osi afungahe, yuyat’u muchet’u naye achidzafa. 28 Ndo sambi, ts’iku at’u phondofufulwa, muchet’u ye undakala mukaza ani? Kwani osi afungahe amuhwala vyo!" 29 Ela Jeso ye achiaamba vivi, "Mu alongo mwimwi, maana, k’amugaelewa Maandiko ga Mulungu, hebu widimi wa Mulungu! 30 Maana, at’u phondofufuka k’aandahwala hebu kuhwalwa, ela andakala dza malaika a mulunguni. 31 Na dzulu ya gano maneno ga at’u kufufuka kulaa kuzimu, mwi Asadukayo mukale k’amudzangwe kusoma dzuluye vyoambwa ni Mulungu mwimwi, 32 phara phoamba, ’Mimi ndimi Mulungu wa ano Burahimu, Isaka, na Jakobo!’ Na bee, yiye ts’i Mulungu wa afadzi, ela ni Mulungu wa arat’u ario moyo." 33 Ro duu ra at’u ririphosikira gago, ráangalazwa muno ni go mafunzoge. 34 Ela Afarisayo ariphosikira kukala, Jeso wákala udziakomesa Asadukayo, áonana, 35 chisha mumwenga wao yekala ni mwalimu wa shariya, achendamuhega Jeso kwa kumuuza swali. Yiye wámuuza vivi, 36 "Mwalimu, kati ya malagizo gosi garigo Shariyani, ni riphiro ra halahala?" 37 Jeso achiudzidza achamba, "Ni rirat’u rambaro, ’Muhenze Bwana Mulunguo na moyoo wosi, rohoyo yosi na kwa akilizo zosi.’ 38 Riri ndiro lagizo ra kwanza, na ra halahala. 39 Na ra phiri, ririro ringa riro, ni rirat’u rambaro, ’Muhenze munzio dza vyo udzihenzavyo uwe mwenye!’ 40 Shariya yosi ya Musa na mafunzo ga agomvi a Mulungu, gagwiririra malagizo gaga mairi." 41 O Afarisayo ariphokala acheri phamwenga, Jeso wáauza vivi, 42 "Chivyenu mwi, munaona ye K’irisito ni mut’u wa mudzungu wa ani?" O achiudzidza achamba, "Siswi hunaona ni mut’u wa mudzungu wa Daudi." 43 Jeso achiaamba, "Chikala ni vyo sambi, ni kwadze Daudi wámwiha Bwana phokala udziudzalwa ni Roho wa Mulungu? Maana, Daudi wáamba, 44 ’Bwana Mulungu wámwamba Bwana wangu: "Sagala upande wangu wa kulume hutawale phamwenga, ta phondoarimira adawao, na niaike ts’ini za ufalumeo." ’ 45 Ye Daudi mwenye tu unamwiha ye K’irisito, ’Bwana,’ sambi ye K’irisito unaidimadze kukala mut’u wa mudzunguwe kahiri?" 46 Jeso ariphogomba gago, k’aphana mut’u yeidima kumuudzidza. Na kulaa ts’iku yiyo, k’aasubutire kumuuza kahiri maswali manjine.
231 Jeso ariphomarigiza kugomba dzulu ya K’irisito ni mut’u wa murere wa ani, wágomba na duu ra at’u na o anafunzie. 2 Yiye wá-aamba, " Alimu a shariya na Afarisayo ndiohewa widimi wa kuying’aza Shariya ya Musa. 3 Kwa vivyo, gatuwirizeni jeri-jeri go gao gosi amwambago muhende, its’iphokala muts’iaige gao ahendago. Maana, o garat’u agasumurirago at’u, o enye k’aagatuwa. 4 Ao mo Shariyani mwa Musa áonjeza gao genye, bee chisha makomu-makomu ta k’agatuwika, na ta ngawa k’aagahendera chiphoziphozi at’u akaidima kugatuwa. 5 Gao gosi ahendago bee, anagahenda kudzonyesa. Hwalani mufano wa vyo vit’u adzifungavyo viranguni na mikononi ukati achikala anavoya. Vivyo avitengeza vibomu kudzonyesa kukala, anatuwa dini yao jeri. Chisha, lolani ta mavalo gao nago vyo garivyo na mitse mire-mire. Gago gosi anagahenda kudzonyesa. 6 Na chisha, ahenza kusagala mut’u mwa abomu shuhulini, na kusagala mbere-mbere mo masinagogini. 7 Na ahenza kulamuswa ni at’u chiishima ko vyeteni, na ahenza aihiwe, ’Alimu’ ni chila mut’u. 8 Ela mwimwi, at’u naats’imwihe ’Alimu’ kamare, maana, mwalimu wenu ni mumwenga tu, na mwimwi mosi mu ndugu. 9 Na chisha, muts’imwihe mukuluphiri munziwenu yeyosi ’Baba’ phapha duniani, maana, Abayenu ni mumwenga tu ye ariye mulunguni. 10 Hebu muts’iihiwe ’Vilongozi,’ maana, chilongozi wenu ni mimi K’irisito tu bahi. 11 Ahenzaye akale chilongozi kati yenu, ni seti akale muhendikazi wa anzie. 12 Adziunulaye undaudzwa nyuma, na adziudzaye nyuma undaunulwa. 13 Ela mundamanya enye mwimwi alimu a shariya na Afarisayo, maana, mu alumakwiri! Mwimwi munaaziza at’u ats’iphenye Ufalumeni kwa Mulungu. Maana, mwimwi enye kuphenya k’amuphenya, na k’amwaphisa o ahenzao aphenye. 15 Mundamanya enye mwimwi alimu a shariya na Afarisayo, maana, mu alumakwiri! Mwimwi munazunguluka chila phat’u ta baharini kwa mupate ta ngawa mut’u mumwenga tu atuwe dini yenu, na mumupatapho, nikumuhenda akakala mui muno ta kutiywakwe akili kukachira ko kwenu. 16 Mundamanya enye mwimwi vilongozi ots’oona, mufunzao at’u kukala, ’Mut’u achilapha hekalu, ta akats’achichimiza chilaganeche bee k’ana neno. Ela achilapha yo dahabu yiriyo mo hekaluni, niats’ichivunze chilaganeche chochiika.’ 17 Mwimwi k’amona, na mu azuzu! Maana, hekalu ndo takatifu, ela ts’i dahabu. Dahabu yikala takatifu tu yilaviwapho kwa Mulungu mo hekaluni. 18 Chisha, munaafunza at’u kukala, ’Mut’u achilapha chijaja cha kochera sadaka mo hekaluni, bee ta akachivunza chilaganeche k’ana neno. Ela achilapha yo sadaka ayilavyayo pho chijajani, niats’ichivunze chilaganeche chochiika.’ 19 Mwimwi k’amona! Maana, chijaja cha kochera sadaka mo hekaluni ndicho chitakatifu, ela ts’i sadaka. Sadaka zikala takatifu zocherwapho Mulungu pho chijajani. 20 Ndo alaphaye chijaja cha kochera sadaka, unalapha ta zo sadaka zodzolaviwa phapho. 21 Na alaphaye hekalu, bee unalapha ta Mulungu ariye unasagala mumo hekaluni. 22 Alaphaye mulunguni, unalapha chihi cha chifalume cha Mulungu, na ye Mulungu mwenye achisagaliraye. 23 Mundamanya enye mwimwi alimu a shariya na Afarisayo, maana, mu alumakwiri! Mwimwi munamulavira Mulungu fungu ra kumi ta kwa vilungiro vya mbogani, ela munaricha kutuwa mafunzo ga halahala ga Shariya. Mafunzo ga halahala ga yo Shariya ni kuhenda ga haki, konerana mbazi, na kukala at’u a kukuluphirika kwa anzienu. Bee, malagizo gaga munahenzwa mugatuwe jeri-jeri. Na ta go manjine nago muts’igariche, nimwenderere kugahenda vivyo. 24 Ndo mwimwi mu vilongozi ots’oona, murio mutuwa t’ot’ot’o go malagizo madide-madide, ela munavunza malagizo ga Mulungu ga halahala. 25 Mundamanya enye mwimwi alimu a shariya na Afarisayo, maana, mu alumakwiri! Mwimwi kuku konze munadziikat’o dza mut’u atsukutsaye vikombe na masahani konze hicheye, ela mwenu ndani, mu tele ukora na ui. 26 Mwi Afarisayo ots’oona! Vikombe vyenu anzani kuvitsukutsa ko ndani, ndo ta konze nako kundatsuka. 27 Mundamanya enye mwimwi alimu a shariya na Afarisayo, maana, mu alumakwiri! Mwimwi munga dza mbira zopigwa ch’ok’aa, konze zinang’alang’ala, ela mo ndani mu tele misoza ya at’u a kufa na uchafu wosi. 28 Ndo dza mwimwi namwi, kuku konze munaoneka munahenda ga haki, ela mo mwenu ndani mu tele ulumakwiri na ui. 29 Mundamanya enye mwimwi alimu a shariya na Afarisayo, maana, mu alumakwiri! Mwimwi munagajengera vikuta mabira ga agomvi a Mulungu, na kuzitiya maleleo mbira za at’u okala achihenda ga haki. 30 Na munaamba, ’Kala siswi ukati uo wa akare ehu hwákala hudzivyalwa kare, hungari k’ahugwirikanire nao kwaulaga o agomvi a Mulungu!’ 31 Kwa vivyo, munakubali enye kukala, mu at’u a mudzungu a o at’u oulaga agomvi a Mulungu. 32 Akare enu ndio oanza kwaulaga agomvi a Mulungu. H’a bee yimarigizeni kamare yo kazi yoanzwa ni akare enu! 33 Mwimwi mu chivyazi chii dza cha nyoka. Kwa vivyo, k’amwidima kuchimbira kutiywa akili ni Mulungu kwa kutsuphwa mohoni. 34 Ninamwambira mino, vivi ninaahuma kwenu agomvi a Mulungu, at’u a hekima na alimu, na anjine mundaaulaga, anjine mwaulage kwa kwakot’a misumari musalabani, anjine mundaachapa milanga masinagogini mwenu, na anjine mundaahendera mauku chila mudzi ondokwenda. 35 Kwa vivyo, mwimwi mundatiywa akili kwa kuulagwa kwa at’u osi okala anahenda ga haki phapha duniani, kwanzira Abeli ariye wáulagwa na k’ana kosa, ta kuulagwa kwa Zakariya mwanangwa wa Barakiya, ariye mwimwi mwámuulaga kati-kati ya chijaja cha kulavira makafara, na hekalu mo bomani. 36 Ninamwambira jeri mino, mwimwi at’u a chivyazi chichi ndimwi ondotiywa akili kwa kuulagwa kwa at’u ao osi. 37 At’u a Jerusalemu! Mwi achina Jerusalemu, mwimwi munaaulaga agomvi a Mulungu, na kwapiga mawe arat’u adzumbe ario Mulungu unaahuma kwenu! Ni k’ano ngaphi mino zohenza kwaudza phamwenga at’u enu, dza kolo ra k’uk’u riakuyakuyavyo anae mwakwe makwaphani, ela mwi k’amukubalire vivyo. 38 Bee, vivi Mulungu ta k’andaulola kahiri mudzi wenu, na ni seti ukale anzo. 39 Maana, ninamwambira mino kukala, k’amundanona kahiri ta mwambe, ’Wáajaliwa ni Mulungu yiye adzaye kwa dzina ra Bwana!’ "
241 Jeso wáuka pho hekaluni, na mwenye phokala unenda vyakwe, anafunzie ámolohera ro hekalu. 2 Ela Jeso ye achiaamba, "Riri hekalu rájengwat’o dza muronavyo, ela ninamwambira jeri mino, riri bee, rindavunzwa, na gaga mawe gosi mugaonago, bee k’arindasala ta dziwe mwenga renye dzulu ya rinjine." 3 Jeso ariphofika mulima wa Mizeituni wásagala, na anafunzie achimutuwa ao hichiyao tu achimwamba, "Hwambire, rira hekalu rindavunzwa rini? Na ni dalili yani yondoonyesa kuuyako, na ts’iku za phephi na musindikizo wa urumwengu?" 4 Jeso achiaudzidza achiaamba, "Dzimanyirireni muts’idze mukalembwa ni mut’u yeyosi. 5 Maana, at’u anji andalairira na ahumire dzina rangu aambe, ’Mimi ndimi yiye K’irisito,’ na andaalemba at’u anji. 6 Na mundasikira kuna viha, na nziyenziye ya viha, ela gago gachilairira, mwi ts’ibabaikeni. Maana, gago ni seti galairire mwanzo, ela vivyo ts’i kwamba gandakala ganaonyesa ts’iku ya musindikizo wa urumwengu yindakala yifika. 7 Its’i mwenga yindaheha na its’i yinjine, na ufalume umwenga undaheha na ufalume unjine. Kundakala na nzala, na its’i yindasumba kut’u mbali-mbali. 8 Maneno gago gosi gandakala ni mwanzo wa yo riki tu, dza muchet’u yedzanza kulumwa ni ndani ya uvyazi. 9 Na chisha, at’u andamugwira na amufunge kwa amushononese, na amuulage, na at’u a viryomo vyosi andamumena kwakukala, munanikuluphira. 10 Ndo phapho at’u anji anikuluphirao vivi andauya nyuma, andamenana na andaguzana. 11 Na agomvi anji a ulongo nao andalairira, na aalembe at’u anji. 12 Ukati uo, at’u ai andakala anji muno ta kuhenzana kwa at’u anji kusire. 13 Ela yendevumirira ta musindikizo, bee ndiye yendetivywa. 14 Na yiyi Nguma Mbidzo dzulu ya Ufalume wa Mulungu, yindasumurirwa duniani kosi, kwa ta at’u a its’i zosi ayisikire, na ndo ts’iku ya musindikizo wa urumwengu yifike." 15 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Muchona mulungu wa chinyago yehadzwa ni mugomvi wa Mulungu Danieli kukala undabananga hekalu, umut’wa mut’u mutakatifu mo hekaluni," (musomi naamanye maanaye), 16 "phapho ondokala a Judea, naakazire virimani. 17 Mut’u yendekala u dzulu ya nyumba, achitserera naats’iphenye nyumbani kuhwala miyoye, its’iphokala naachimbire tu. 18 Yendekala u kwakwe mundani naats’iuye mudzini kwendahwala nguwoze, its’iphokala naachimbire tu naye. 19 Andamanya enye achet’u ondokala ana t’umbo na ondokala anaamwisa ts’iku zizo! 20 Muvoyeni Mulungu maneno gago gats’ilairire ukati wa mvula, hebu ts’iku ya Sabato! 21 Maana, riki yondolairira ukati uo, bee yindakala bomu muno ta k’ayidzangwe kulairira hangu urumwengu uriphoumbwa ta rero, na ta k’ayindakudzalairira kahiri. 22 Na kala ts’iku zizo za riki k’aziphunguzirwe, k’akuna binadamu yeyosi ariye angari kutiya. Ela vino ts’iku zizo zindaphunguzwa kwa dzulu ya at’u otsagulwa. 23 Ukati uo, mut’u achidzamwamba, ’Ye K’irisito hiyu phano!’ hebu ’Hiyuya kura!’ mwimwi muts’imukuluphire kamare. 24 Maana, andalairira K’irisito a ulongo, na at’u adzambao ni a Mulungu a ulongo, na ao andakudzahenda dalili za kwangalaza na maut’u-maut’u ga kwangalaza, kuheza kwalemba vichiidimikika ta o at’u otsagulwa ni Mulungu. 25 Bee mino nidzimwambira chimbere gago, kwa ta gachidzalairira, muts’idze mukalembwa. 26 Kwa vivyo, achidzamwamba, ’K’irisito u nyika,’ mwimwi ts’ikubalini, na ta ts’endeni kamare kwendalola. Hebu achimwamba, ’K’irisito uzama nyumbani,’ mwimwi gago muts’igakuluphire kamare. 27 Maana, mimi Mut’u yelaa dzulu, nichikala ninadza nindaonewa lwazu dza virat’u mufyu umetavyo kulaa mulairo wa dzuwa, ta mutserero wa dzuwa. 28 Kudza kwangu kundakala lwazu, dza virat’u mumanyavyo phat’u phana chimba kwa kona nderi anji arundikana phapho." 29 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Riki zizo za ts’iku zizo zichichira tu; ’Dzuwa rindagwirwa, mwezi k’aundaala, nyenyezi zindagwa kulaa mbinguni, na nguvu za dzulu zindasumbiswa.’ 30 Ndo chidzako kulairire dalili ko mbinguni konyesa kukala, mimi Mut’u yelaa dzulu ninauya, na phapho at’u a viryomo vyosi phapha duniani arire, na ndo anone mimi Mut’u yelaa dzulu ni mainguni ninadza na widimi na mung’alo unji wa Mulungu. 31 Chisha, kundapigwa gunda kwahuma malaika angu ende urumwenguni kosi, akaatsole-tsole at’u angu osi oatsagula kulaa chila p’embe." 32 Jeso wáenderera kugomba na anafunzie achiaamba, "Nahuhwaleni mufano wa muhi wa mutini, nimufunzire gaga. Vitaivye vichanza kulavya makodza matsanga tu, munamanya kukala, ukati wa kazikazi ufika. 33 Ndo dza gago gosi godzomwambira nago, muchigaona ganahendeka tu, mundamanya kukala, mimi Mut’u yelaa dzulu ni phephi muno na kuuya. 34 Ninamwambira jeri mino, at’u angu oatsagula k’aandafa akasira, ta garipho maneno gago gosi gandahendeka. 35 Mbingu na dunia zindakala na musindikizo, ela maneno gangu k’agandasika. Gago gandakwenderera ta kare na kare." 36 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Ela ta vivyo, k’akuna mut’u amanyaye yo ts’iku, hebu saa ya musindikizo wa urumwengu yindakala rini, ta mimi Mwana na malaika a Mulungu. Amanyaye ni Baba Mulungu tu hicheye. 37 Virat’u at’u arivyokala ukati wa Nuhu, ndivyo vyondokala ukati nichikala ni phephi na kuuya mimi Mut’u yelaa dzulu. 38 Ukati uo wa Nuhu, muvo wa madzi phokala u phephi na kudza, at’u áenderera kurya na kunwa, kuhwala na kuhwalwa ta ukati Nuhu ariphophenya safinani, 39 chisha at’u o k’aamanyire vivyo rokala rindahendeka ta muvo wa madzi uchidzaahosa osi. Ndo vivyo vyenye bee, ndivyo vyondokala ukati mimi Mut’u yelaa dzulu nichikala ninauya. 40 Ukati uo, alume airi andakala a mundani anarima, na mumwenga undahwalwa, na ye munjine arichwe. 41 Achet’u airi andakala anasukumana lwala, na mumwenga undahwalwa, na ye munjine arichwe. 42 Ndo dzimanyirireni, kwakukala, k’amumanya nindauya ts’iku yani mimi Bwana wenu. 43 Ela kalani muchimanya kukala, kala mwenye nyumba nikumanya ni usiku wa saa ngaphi urio mwivi undakudza, angari kuchesa kwa kuts’ahenza nyumbaye yivunzwe na kuphenywa. 44 Ndo ta mwimwi namwi, kalani kwete ukati wosi, maana, mimi Mut’u yelaa dzulu nindakudza ukati urio mundakala k’amunilolera." 45 Jeso wáamba, "Hebu nimwambire muhendikazi wa kukuluphirika na mwenye hekima arivyo. Muhendikazi wa kukuluphirika ni yuyat’u ariye tajiriwe undamwika mwimirizi wa ahendikazi anzie, kwa ta aap’e chakurya ukati uwiryao. 46 Ndo baha ye muhendikazi wa kukuluphirika, ariye tajiriwe achiuya, undakudzamona unahenda godzomulagiza. 47 Ninamwambira jeri mino, tajiri achona vivyo, undamwika muhendikazi yiye mwimirizi wa miyoye yosi. 48 Ela ye muhendikazi achikala ni mui, na aanze kwaza mwakwe moyoni aambe, ’Aa, tajiri wangu undachelewa kuuya,’ 49 ndo ta ye aaphenyerere kwapiga o ahendikazi anzie, arye na anwe na anwadzi anjine ta akole. 50 Ndo tajiriwe nikudza ts’iku yiriyo undakala k’amulolera, na saa ariyo k’ayimanya. 51 Phapho ndipho tajiriwe undamutiya akili vikali, na amutiye kut’u kumwenga na alumakwiri, na kuko andadzuta, na arire ta ga milatso."
251 Jeso wáenderera kugomba achamba, "Ukati uo nichikala ninauya mimi Mut’u yelaa dzulu, Ufalume wa Mulungu undahwalanishwa na t’adi yiyi. Ts’iku mwenga, asichana kumi áasha mataa gao achendamurana bwana nyambura. 2 Ela atsano kati yao ákala ni azuzu, na o anjine atsano achikala ni elevu. 3 Maana, aa atsano azuzu átsukula mataa gao, ela k’aatsukulire mafuha ga k’anda. 4 Ela o anjine atsano elevu, achitsukula mataa gao na mafuha manjine ga k’anda. 5 Ndo ao asichana achendatariza ta achidzitariza, maana, bwana nyambura wáchelewa kuloka. Phapho achinyekererwa ni usingizi na achilala. 6 Ela kuriphofika usiku wa manane, njerejere záanza kupigwa kukala, ’Bwana nyambura unaloka; nzoni mudze mumurane.’ 7 Phapho o asichana osi achilamuka, achanza kufanya-fanya mataa gao. 8 Mataa ga arat’u atsano azuzu gákala gadziuma mafuha, na ndo achiaamba o anziao, ’Hulwamisireni utambi mataa gehu asena, maana, gadziuma mafuha.’ 9 Ela o atsano elevu achamba, ’Go hurigo nago, bee gatosha siswi bahi! Kwa vivyo, mwimwi ni baha mwende dukani mukagule genu!’ 10 Ndo arat’u asichana azuzu ariphokala acheri ko kugulani mafuha, bwana nyambura kuno nyuma achidzachira, na o asichana okala mataa gao ganaaka ta a kwete, achigwirikana naye achendaphenya ro dzumba rokala rinauswa nyambura, chisha lo luvi luchisindikwa. 11 Ndo chidzakoche, arat’u asichana azuzu nao achidza, na achipiga hodi vivi, ’Bwana, Bwana, husundulire!’ 12 Ela ye bwana nyambura achiaamba, ’Ts’imumanya kamare mwimwi!’ " 13 Ndo kumarigiza Jeso achamba, "Dzimanyirireni bee, kwakukala, k’amumanya nindauya ts’iku yani, hebu saa ngaphi." 14 Jeso wágomba vivyo achamba, "Ukati wangu wa kuuya, Ufalume wa Mulungu undahwalanishwa na t’adi yiyi. Mut’u mumwenga wákala ufikirwa ni charo, na phokala k’adzangwe kuuka, wáaiha ahendikazie achidzaap’a p’esaze zosi azimanyirire, 15 na chila mumwenga wámup’a kutuwirizana na vyakwe aidimavyo. Mumwenga wámup’a miliyoni mbiiri na nusu (2,500,000), munjine achimup’a miliyoni mwenga (1,000,000), na ye wa hahu achimup’a laki ts’ano (500,000), ndo hiye achiuka. 16 Yuyat’u yehewa miliyoni mbiiri na nusu, achanza kuzichuzira kare zizo p’esa, na achipata faida ya miliyoni mbiiri na nusu vivyo. 17 Yehewa miliyoni mwenga naye, achihenda dza vivyo vya munziwe, na achipata faida ya miliyoni mwenga. 18 Ela yehewa laki ts’ano ye, wákwendazitsimbira bop’o achizifitsa zo p’esa za tajiriwe. 19 Tajiri wao wákwendasagala myaka minji kokala ukwenda, ela achiuya. Na ariphouya, achihenza kumanya chila muhendikaziwe chopata kulairirana na p’esa zokala udziarichira. 20 Ndo muhendikazi yehewa miliyoni mbiiri na nusu, wákudza, achilavya miliyoni mbiiri na nusu za faida, na miliyoni mbiiri na nusu zokala uhewa achuzire. Phapho achimwamba tajiriwe vivi, ’Mutumia, wánip’a miliyoni mbiiri na nusu uwe, ela mino názichuzira ta zichivyala miliyoni mbiiri na nusu kahiri.’ 21 Tajiriwe achimwamba, ’Vyohenda uwe ni vidzo muno, na uwe u muhendikazi mudzo na wa kukuluphirika. Na kwakukala, udzikala mwaminifu na neno dide, vivi nindakwika mwimirizi wa mabomu. Ndo ta phenya kuno niriko, udze uhamirwe dza vyo nihamirwavyo mimi.’ 22 Muhendikazi yehewa miliyoni mwenga naye, achidza achimwamba, ’Mutumia, wánip’a miliyoni mwenga uwe, ela mino názichuzira ta zichivyala miliyoni mwenga kahiri. Kwa vivyo, zosi miliyoni mbiiri hizi.’ 23 Tajiriwe achimwamba, ’Vyohenda uwe ni vidzo muno, na uwe u muhendikazi mudzo na wa kukuluphirika. Na kwakukala, udzikala mwaminifu na neno dide, vivi nindakwika mwimirizi wa mabomu. Ndo ta phenya kuno niriko, udze uhamirwe dza vyo nihamirwavyo mimi.’ 24 Ela yehewa laki ts’ano phokudza, wámwamba, ’Mutumia, ninakumanya uwe u musiru muno, na u mut’u uhenzaye kudzipatira faida ya bule yots’oyihendera kazi. 25 Kwa vivyo, gago mino gánogofyera ta p’esazo nichendazitsimbira bop’o nichizifitsa. Ndo sambi, p’esazo zonip’a hizi.’ 26 Ela tajiriwe achimuudzidza achimwamba, ’Uwe u muhendikazi mui, na mukaha! H’aya nawe wámanya kukala mino ni mut’u nihenzaye kudzipatira faida ya bule phots’oyihendera kazi, 27 kwadze sambi k’wendereziika bengi p’esa zangu zikatsuma, ta vino vyouya nikazihwala na faidaye?’ 28 Ndo phapho ye tajiriwe achiaamba ahendikazie anjine, ’Muphokeni yuno zo p’esa, mukamup’e yepata faida ya miliyoni mbiiri na nusu. 29 Maana, ahumiraye cho aricho nacho, undaonjezwa akale na vinji, ela yuyat’u yets’echihumira, undaphokwa ta cho aricho nacho. 30 Na yuyu muhendikazi yets’e ganjira kamutsupheni ko konze dzizani, kuriko undadzuta na arire ta ga milatso!’ " 31 Jeso wáamba, "Ukati mimi Mut’u yelaa dzulu nichidzatawala phamwenga na malaika osi a Mulungu, nindasagala phangu chihini cha chifalume, 32 na at’u a viryomo vyosi phapha duniani arehewe mbere zangu. Nami phapho nindaagavya maduu mairi dza virat’u murisa atanyavyo magonzi na mbuzi. 33 Rirat’u duu ra at’u ahendao ga haki, nindariika mukono wangu wa kulume, na rira ra adambi, niriike mukono wangu wa kumots’o. 34 Nichimala kuhenda gago, mimi mufalume ninda-aamba ondokala a mukono wangu wa kulume, ’Mwimwi ndimwi áajaliwa ni Baba. Kwa vivyo, phenyani kuno kwakwe Ufalumeni, urio wámwikira hangu urumwengu k’audzangwe kuumbwa. 35 Maana, mwimwi ndimwi onip’a chakurya ukati niriphokala nina nzala, ndimwi onip’a madzi ukati niriphokala nina ch’iru, ndimwi onipiga karibu mwenu midzini ta niriphokala ni mujeni, 36 ndimwi onip’a nguwo ukati niriphokala nidzimala, ndimwi onirarisa ukati niriphokala ni mukongo, na ndimwi okala muchidza muchinilola phokala nidzifungwa.’ 37 Phapho ao ahendao ga haki andaniuza mimi mufalume anaambe, ’Bwana, ni rini sino phokona una nzala ta huchikup’a chakurya, hebu phokona una ch’iru ta huchikup’a madzi? 38 Ni rini phokona u mujeni ta huchikupiga karibu kwehu midzini, hebu phokona udzimala nguwo ta huchikup’a? 39 Ni rini phokona u mukongo ta huchikurarisa, hebu phokona udzifungwa ta huchidza huchikulola?’ 40 Ela mino mufalume niaambe, ’Ninamwambira jeri, phokala muchiahendera gago o ndugu zangu ta ye mudide yets’emanyikana, bee mwákala munanihendera mimi.’ 41 Chisha, mimi mufalume niagalukire ondokala a mukono wangu wa kots’o niambe, ’Niukirani phano mwi at’u ario Mulungu wálamula kare kumutiya akili! Endani kura moho wa kare na kare, urio wáikirwa Shetani na malaikae. 42 Na phaukeni bee, maana, ukati niriphokala nina nzala k’amunip’ire chakurya, ukati niriphokala nina ch’iru k’amunip’ire madzi. 43 Mimi nákala ni mujeni, namwi k’amunipigire karibu kwenu midzini; nichimala nguwo, namwi k’amunip’ire ta demu, nichikala mukongo, namwi k’amunirarisire, na nichifungwa, namwi k’amudzire ta kudzanilola.’ 44 Phapho nao andauza aambe, ’Bwana, ni rini sino phokona una nzala, una ch’iru, phokala u mujeni, phokala udzimala nguwo, phokala u mukongo hebu phokala udzifungwa na sino k’ahukwavizire kamare?’ 45 Ela mino mufalume niaudzidze niaambe, ’Ninamwambira jeri, mwimwi phorema kumuhendera gago ta ye mudide yekala k’amanyikana, bee mwákala munarema kunihendera mimi.’ 46 Ndo phapho ao andasukumwa kut’u kondotiywa akili ta kare na kare. Ela ohenda ga haki, aphenye uzimani uphya wa kare na kare."
261 Jeso ariphomarigiza kufunza maneno gago, wá-aamba anafunzie vivi, 2 "Ts’ikuk’uu ya P’asaka ni muhondo dza vyo mumanyavyo kare, na mimi Mut’u yelaa dzulu nindalaviwa kwa at’u ai aniulage kwa kunikot’a misumari musalabani." 3 Ukati uo, makuhani abomu na atumia a Chiyahudi nao, ákala adzonana phamwenga dzumbani ra utawali kwa Kayafa, yekala ndiye kuhani mubomu. 4 Ao ákala anadzila vyondomugwira Jeso chelevu, na amuulage. 5 Ela ko kwao kudzilani áambana vivi, "Nahuts’imugwireni uu ukati wa ts’ikuk’uu, ats’idze at’u akamanya, na akabit’a muyuwano." 6 Jeso ariphokwenda Betania, wákwendaphenya nyumbani mwa mut’u mumwenga aihiwaye Simoni wa mahana. 7 Ndo ariphokala unarya chakurya, muchet’u mumwenga wáphenya na t’upa ya alabasita yokala yina mafuha ga gali, ga kunuk’at’o, na achanza kumumwagira Jeso mafuha gago chitswani. 8 Ela anafunzie ariphoona gago, átsukirwa muno ta achambana, "Heka unagabananga gano mafuha yuno muchet’u? 9 Maana, mafuha gaga gangari kuguzwa na gakalaa p’esa nyinji zenye, zirizo zingari kuhewa achiya." 10 Ela Jeso ye achikala udzigamanya go gao gokala anagagomba, na ndo ta achiaamba, "Kwadze munamuyuga yuno muchet’u? Yiye godzonihendera ni madzo. 11 Achiya mundakala nao ts’iku zosi. Kwa vivyo, ahenzaye kwaaviza, unda-aaviza, ela mimi bee k’amundakala nami ts’iku zosi. 12 Yuyu muchet’u udzinimwagira go mafuha kuubambanya chimbere mwiri wangu kwa maziko. 13 Ninamwambira jeri mino, duniani kosi kondosumurirwa Nguma Mbidzo, gaga godzohendwa ni yuyu muchet’u nago ni seti gahadzwe kumukumbikira." 14 Juda Isikariyoti, mumwenga wa arat’u ahumwa a Jeso kumi na airi a widimi, wákwenda kwa makuhani abomu 15 achendaauza vivi, "Nichendamonyesa Jeso mwi, mundanip’ani?" Makuhani abomu achimup’a phapho kare vipande mirongo mihahu (30) vya p’esa. 16 Ndo kulaira ukati uo, Juda achanza kutsakula nafasi mbidzo ya kwaonyesa Jeso amugwire. 17 Ts’iku ya kwanza ya ts’ikuk’uu ya mikahe yots’otiywa hamira, Jeso wátuwiwa ni anafunzie achiuzwa vivi, "Vyakurya vya ts’ikuk’uu, unahenza hukavibambanyephi sino?" 18 Jeso achiaamba, "Endani mudzini, kura kwa mut’u wehu mukamwambe, ’Mwalimu wehu udzihuhuma hudze hukwambire kukala, ukatiwe u phephi. Kwa vivyo, unahenza adze arye P’asaka phamwenga na siswi anafunzie mumu mwako nyumbani.’ " 19 Ndo o anafunzi hinyo achendahenda dza vyokala adzambwa, na achanza kujit’a chakurya cha ts’ikuk’uu. 20 Dziloniye, Jeso na arat’u ahumwae a widimi kumi na airi, ásagala phamwenga achirya chakurya. 21 Na ariphokala anarya, Jeso wáamba, "Ninamwambira jeri, mumwenga wenu mwimwi phapha undaniguza." 22 Phapho anafunzie achishononeka muno, ta achigomba mumwenga mumwenga kwamba, "Bee nami mimi ts’imi Bwana, hebu ndimi?" 23 Jeso ye achamba vivi, "Ye ats’ats’aye mukahe bakuli mwenga na mimi ndiye yendeniguza. 24 Mimi Mut’u yelaa dzulu nindakwendaulagwa dza Maandiko ga Mulungu gaambavyo dzulu yangu, ela undamanya mwenye yiye mut’u yendeniguza! Yiye ta ni baha kala k’avyalirwe!" 25 Juda yekala ndiye yendemuguza Jeso achigomba naye achamba, "Akale ni mimi Bwana?" Jeso achimuudzidza achamba, "Udzigamala." 26 Jeso na anafunzie vyokala anaenderera kurya chakurya, Jeso wáhwala mukahe achilavya mumvera kwa Mulungu, chisha achiumega-mega achiap’a anafunzie na achamba, "Uu ni mwiri wangu, hwalani murye." 27 Chisha, Jeso achihwala chikombe cha divai, achilavya mumvera kwa Mulungu achiap’a na achiaamba, "Anwani na kusazirana ta mosi. 28 Maana, yiyi ni milatso yangu yihakikishayo Lagano ra Mulungu na at’u, maana, milatso yangu yindamwagwa yiuse dambi za at’u anji. 29 Ninamwambira mino, ts’indanwa divai kahiri ta hudze hunweni hosini divai mbiphya ko Ufalumeni kwa Baba." 30 Musindikizowe osi achiimba p’ambiyo na achiuka, achenda mulima wa Mizeituni. 31 Jeso na anafunzie ariphokala anenda vyao ko mulima wa Mizeituni, yiye wá-aamba vivi, "Usiku uu wa rero mwimwi mosi mundachimbira muniriche. Maana, Maandiko ga Mulungu ganaamba, ’Nindamubanda murisa ta agwe, nago magonzige gandatsamukana.’ 32 Ela nichifufuka, nindamulongolera kwenda Galilaya." 33 P’etero achimwamba, "Aa asena ta akakuchimbira osi, ela mimi ts’indakuricha kamare!" 34 Jeso achimuudzidza achimwamba, "Ninakwambira jeri mino uwe P’etero, usiku wa rero jogolo richiika, undakala udzinitina k’ano t’ahu." 35 P’etero naye achimwamba, "Ta kumba ni kufa mimi ni kwete nife nawe, ela ts’indakutina kamare!" Phapho ta o anafunzi anzie osi nao achamba vivyo. 36 Yiye Jeso na anafunzie ákwenda ta phat’u phaihiwapho Getisemane, na achiaamba vivi o anafunzie, "Sagalani phapha mino ninenda pharat’u mbere nikavoye." 37 Na achiuka na ano P’etero, Jakobo na Johana anangwa a Zebedayo, na kuko Jeso achigwirwa ni shenene na achiyugika muno. 38 Phapho achiaamba ano P’etero, "Shenene yihenda muno mwangu moyoni ta yindanirya. Kwa vivyo, sagalani phapha muchese matso nami." 39 Ndo achisengera mbere vichache achifinik’irika vifunefune, na achivoya vivi, "Baba, vichikala vinaidimikika, niusira yiyi shenene yonipangira. Ela ta vivyo, henda vyo uhenzavyo uwe, ts’i mimi nihenzavyo." 40 Chisha, Jeso achizuka achiuya kurat’u kwa anafunzie ahahu, na achendaaona aphotserwa. Achimulamusa P’etero achimwamba, "Kwadze murere? K’amwidimiredze kukala matso nami ta kumba ni saa mwenga tu? 41 Bee ts’ilaleni mwimwi, na voyani kwa ta muchijezwa, muts’igwe dambini. Ninamanya mino munagahenza na moyo, ta ni munashindwa tu." 42 Ariphomala kugomba gago, achenda k’anda kahiri hicheye na achivoya vivi,"Baba, chikala kuniusira yiyi shenene yonipangira k’aviidimikika ta yo ni seti yinipate, h’a bee uhenzaro narikale." 43 Jeso achizuka achiauyira kahiri arat’u anafunzie ahahu, na achendaaona arere, maana, ákala ashindwa ni usingizi. 44 Jeso achiaricha kahiri achendavoya lwa hahu mavoyo gago ga mwanzo na phiriye. 45 Chisha, achizuka achiauyira o anafunzie ahahu achendaalamusa na kuno una-aamba, "Mwi mucheri kudzigolosa ta vivi? Lamukani bee kwakukala, saa yangu ya konyeswa kwa at’u ai anigwire mimi Mut’u yelaa dzulu, yifika. 46 Zukani hwendeni vyehu. Mut’u yendeaonyesa at’u mimi anigwire, hiyuno unadza." 47 Ndo Jeso ariphokala ucheri kugomba gago, Juda mumwenga wa arat’u anafunzie kumi na airi achidza. Yiye wákala ulongoza duu bomu ra at’u okala ana p’anga na magundu. At’u ao ákala áhumwa ni makuhani abomu, na atumia a Chiyahudi. 48 Juda yekala undaaonyesa ao at’u Jeso amugwire, wákala udziaambira chimbere vyokala undahenda kwamanyisa ni yuphiye Jeso. Yiye wákala udziaamba, "Yendekwendamubusu tu, manyani ndiye mut’u wenu mumuhenzaye, h’a phapho mumugwire." 49 Ndo phapho Juda achimusengerera kare Jeso achimwamba, "K’amuna ut’u, mwalimu?" Chisha achimubusu. 50 Jeso ye achimwamba, "Henda godzokufisa baye." Phapho kare arat’u at’u okala ákudza na ye Juda, achidzamulinga Jeso achimugwira. 51 Mwanafunzi wa Jeso mumwenga phapho achitsomola upangawe achimutema muhendikazi wa kuhani mubomu ta achimutosa sikiro. 52 Ela Jeso achimwamba, "H’ai, h’ai, h’ai! Wudze upangao mwakwe chowani, maana, osi apigao k’ondo na upanga, andaulagwa na upanga vivyo nao. 53 Kala mimi ninahenza wavizi, k’amona ningari kumuvoya Baba, naye angari kuhuma maruru malaika helufu mirongo mifungahe na mbiiri (72,000)! 54 Ela mino ts’imuvoyere Baba Mulungu wavizi, kwa ta garat’u Maandiko goamba kukala, gaga gahendekago vivi ni seti galairire, gachimire." 55 Chisha, Jeso achiramba ro duu ra at’u okala adzimugwira, "Aa! Mudzikudza na p’anga na magundu munigwire dza kwamba mimi nákala ninahenza nipinduwe sirikali? Samba chila ts’iku nákala nichifunza at’u mo boma ra hekalu? Heka k’amunigwirire ko? 56 Ela gaga gosi vivi ganahendeka, kwa ta maneno ga Mulungu goandikwa ni agomvie gachimire." Phapho anafunzie osi achimuricha achichimbira. 57 Ao at’u okala adzimugwira Jeso, áuka naye ta kwa nyumba ya Kayafa yekala ndiye kuhani mubomu, kuriko atumia a Chiyahudi na alimu a shariya ákala arundikana. 58 P’etero achiatuwa, ela wákala u nyuma kure vichache. Na achenda ta achiphenya mo bomani mwa kuhani mubomu achisagala phamwenga na o arinzi, kulolera gondolairira. 59 Ndo makuhani abomu na ngambi yosi achitsakula chisingwa cha kumusingizira Jeso, kwa amunyonge. 60 Ela k’aapatire kamare ta aripho at’u anji ákudza achilavya ushaidi wao wa ulongo. Musindikizowe, alume airi álaa pho mbere na 61 achamba vivi, "Mut’u yuyu wáamba, ’Ninaidima kuribit’a hekalu ra Mulungu, na nikarijenga kahiri kwa ts’iku t’ahu.’ " 62 Kuhani mubomu achiunuka na achimwamba Jeso vivi, "Udzigasikira mba godzokwamba ano alume airi? H’aya uchikala una ra kuudzidza, udzidza." 63 Ela Jeso ye achinyamala tu zii. Phapho kuhani mubomu achimwamba, "Sema ujeri mbere za Mulungu ariye moyo! Hwambire chikala uwe ndiwe ye K’irisito, Mwana wa Mulungu!" 64 Jeso achimuudzidza achimwamba, "Uwe udzigomba. Ela ninamwambira mosi mino kukala, gachisira gaga mundanona mimi Mut’u yelaa dzulu, nisegere mukono wa kulume wa Mwenyezi Mulungu, na nonewe ni mainguni ninauya." 65 Kuhani mubomu ariphosikira gago, wáahula valore, chisha achamba, "Yuyu Jeso unamukufuru Mulungu! Kwa vivyo k’ahutakiya ushaidi unjine kahiri! Mwimwi mosi mudzigasikira makufuruge. 66 Sambi mwi munaambadze?" O achimuudzidza achamba, "Yiye unawirya kunyongwa!" 67 Phapho o at’u achimulats’ira mahe ga uso, chisha achimupiga ngumi. Anjine achimupiga makofi na kuno 68 anamuuza vivi, "Hwambire we K’irisito, ni ani yedzekupiga?" 69 Ukati uo, P’etero wákala ucheri kusagala mo bomani. Ndo mumwenga wa ahendikazi a chiche a kuhani mubomu achimusengerera achimwamba, "Ta uwe udzikala u phamwenga na Jeso muchina Galilaya!" 70 Ela P’etero achitina mbere zao osi phapho achamba, "Ts’irimanya ro urigombaro!" 71 Chisha, achiunuka achenda k’anda, phephi na ko muyango wa ro boma. Muhendikazi munjine wa chiche achimona, na achiaamba okala aimire phapho, "Mut’u yuyu ukala u phamwenga na Jeso muchina Nazareti." 72 P’etero achitina kahiri achamba, "Haki ya Mulungu, mut’u yiye ts’imumanya." 73 Kwimaima vichache, arat’u at’u okala aimire phapho achimusengerera P’etero na achimwamba, "Hakika uwe u mumwenga wa anafunzi a Jeso, kwakukala, ta o ugomvio chisha unahumanyisa kukala, u mumwenga wao." 74 Phapho P’etero achilapha achamba, "Haki ya Mulungu mimi kuulagwa ni phapha, mut’u yiye ts’imumanya! Nichikala ninalemba, Mulungu naanone!" P’etero ariphogomba vivyo tu, jogolo richiika kare. 75 Phapho P’etero achikumbikira garat’u maneno gokala udzambirwa ni Jeso kukala, "Usiku wa rero jogolo richiika, undakala udzinitina k’ano t’ahu uwe P’etero," phapho achilaa konze ya ro boma, achendarira muno.
271 Kunadzachakwe dzuwa rinaamba rinaahula ingu, makuhani abomu osi na atumia a Chiyahudi áchiza kukala, Jeso anyongwe. 2 Ndo ámuhwala Jeso achimufunga mikowa, na achimuphirika kwa Pilato, gavuna wa Chirumi. 3 Juda yemuguza Jeso ariphomanya kukala, Jeso wákala ulamulwa kunyongwa, wádzuta muno na achiaudzira o makuhani abomu na atumia a Chiyahudi vyo vipande mirongo mihahu (30) vya p’esa vyokala adzimup’a. 4 Juda wá-aamba, "Náhenda dambi mimi kumuguza mut’u yets’e kosa." Ela o achimuudzidza achimwamba, "Gago bee ts’i gehu ta ni gako genye." 5 Juda ariphosikira gago, wázihwala zo p’esa achizitsupha mo hekaluni, achilaa konze na achilongoza achendadzifunga lugwe. 6 Ela o makuhani abomu achizitsola zo p’esa, na achamba, "P’esa zizi záulaga. Kwa vivyo, Shariya yehu k’ayihuhenzeza kuziika phat’u phaikwapho p’esa za hekalu." 7 Ndo achiuzana-uzana ta musindikizowe, acherekezana p’esa zizo akazigule chiwanja chiihiwacho Chiwanja cha Aumbi a Nyungu, phakale phat’u pha kuzika ajeni. 8 Gago ndigo gatumago ta chiwanja chicho chinaihiwa Chiwanja cha Milatso ta rero. 9 Phapho maneno ga mugomvi wa Mulungu Jeremia gachichimira. Jeremia wáamba, "Ávihwala vyo vipande mirongo mihahu (30) vya p’esa, na vivyo ndivyo beiye yiriyo Aiziraeli álamula kumuriphira, 10 na ao ákudzagula chiwanja chiihiwacho Chiwanja cha Aumbi a Nyungu na vivyo vipande vya p’esa, dza Bwana Mulungu vyokala udzinaamba." 11 Jeso wákwendaimiswa mbere za Pilato, gavuna wa Chirumi. Ndo ye gavuna achimuuza Jeso vivi, "We ndiwe mufalume wa Ayahudi?" Jeso achiudzidza achamba, "Vinahwalana na vyo wambavyo." 12 Phapho makuhani abomu na atumia a Chiyahudi achilumba kukala Jeso una makosa, ela ye k’audzidzire chit’u. 13 Ndo Pilato achimwamba, "K’wasikira ano vyo akulumbiravyo?" 14 Ela Jeso ye k’audzidzire ta mwenga, na gago gachimwangalaza muno ye gavuna. 15 Chila ukati wa ts’ikuk’uu ya P’asaka, gavuna wa Chirumi wákala una ada ya kwavugulira at’u mufungwa mumwenga, yendekala uhadzwa ni duu ra Ayahudi. 16 Ndo ukati wa ts’ikuk’uu yiyo, kwákala kuna mufungwa mumwenga yekala unamanyikana muno kwa mai gogahenda, aihiwaye Baraba. 17 Ndo at’u anji ariphorundikana phamwenga, Pilato wáauza vivi, "Munahenza nimuvugulire mufungwa yuphiye, Baraba, hebu Jeso aihiwaye K’irisito?" 18 Pilato wágomba vivyo, maana, wákala unamanya lwazu-lwazu kukala, makuhani abomu ámuphirika Jeso kwakwe, kwakukala, ákala anamonera chidzitso. 19 Pilato ariphokala ucheri kusagala pho chihini cha chifalume, muchewe wámuhumira udzumbe uu, "Muriche yiye mut’ungwa k’ana makosa, maana, mimi usiku bee nidziloha k’oma mbii-mbii kwa yiye." 20 Ela makuhani abomu na atumia a Chiyahudi achiakalata at’u amuvoye Pilato amulavye jela Baraba, ela Jeso ye alamulwe kunyongwa. 21 Ndo Pilato achiauza kahiri, "Ni yuphiye kati ya ano airi mumuhenzaye nimuvugulire?" O achiudzidza achamba, "Huvugulire Baraba sino!" 22 Pilato achiauza vivi, "Hanga yuno Jeso aihiwaye K’irisito ye, munahenza nimuhendedze?" Osi achiudzidza phapho achamba, "Naaulagwe kwa kukot’wa misumari musalabani!" 23 Pilato achiauza kahiri achiaamba, "Bee kwadze? Kwani wáhenda ii rani yuno mut’ungwa?" Ela o achikaza kupiga k’ululu kwamba, "Naaulagwe kwa kukot’wa misumari musalabani!" 24 Pilato ariphoona kukala ta aka-aambira dzadze k’aandasikira, ta o ni andabit’a muyuwano tu, wáhwala madzi, achoga mikono mbere za ro duu ra at’u na achamba vivi, "Mino ts’imo mut’u yuyu achiulagwa! Ta riro bee ni renu renye!" 25 O at’u osi okala a phapho achamba, "Kuulagwakwe mut’u yiye, nakukale dzulu yehu siswi, na at’u a midzungu yehu!" 26 Phapho Pilato achiavugulira Baraba kulaa jela, na Jeso naye ariphopigwa vibok’o, achimulavya akaulagwe kwa kukot’wa misumari musalabani. 27 Ndo shikari a Chirumi ámuhwala Jeso achenda naye ko ndani ya boma ra ye gavuna wao, na gingi yosi ya shikari yichimuzangila. 28 O shikari phapho achimuvula nguwo, na achimuvika zurungi ra rangi ya k’undu. 29 Chisha, achilinga chiremba cha vitai vya miya, achimuvika chitswani, na achimup’a chidat’a mukonowe wa kulume dza kwamba ni mufalume. Achimumit’ira mavindi mbereze, achimuzomorera kwa kumwamba, "H’a k’amuna ut’u baba mufalume wa Ayahudi?" 30 Achimulats’ira mahe, chisha, achimuphoka cho chidat’a, achimupiga nacho cha chitswa kwenda-kwenda. 31 Ariphomala kumuhenda chinyago, ámuvula ro zurungi, achimuvika nguwoze, chisha achimulongoza kwendamuulaga kwa kumukot’a misumari musalabani. 32 Ariphokala analaa pho mudzi wa Jerusalemu, áonana na mut’u mumwenga aihiwaye Simoni muchina Kurene, na o shikari achimugaramisha autsukule urat’u musalaba wa Jeso. 33 Ndo achenda ta achifika phat’u phaihiwapho Goligota kwa Chiburania, na maanaye ni, "Muma wa Chitswa." 34 Achimup’a Jeso divai yokala yitsanganywa na dawa ya kuusa matsungu anwe, ela Jeso ariphoyitata, yichimushinda. 35 Shikari achimukot’a misumari musalabani phapho, chisha achigavyana mavaloge kwa kupiga k’ura ya k’amari, 36 na achisagala phapho kumurinda. 37 Na dzulu ya musalaba wa Jeso, achikot’a chibao chokala chidzandikwa gotuma ta aulagwe. Nago gákala ni, "YUYU NI JESO MUFALUME WA AYAHUDI." 38 Chisha, o shikari achikot’a at’u anjine airi okala ni anyang’anyi, mumwenga mukonowe wa kulume, munjine mukonowe wa kumots’o, na Jeso ye achikala adzimwika kati-kati na musalabawe. 39 At’u ochira na phat’u phapho ariphomona, ámuhakana na achitukusa vitswa vyao kumuzomorera Jeso achimwamba, 40 "H’aya, samba we wáamba unaidima kurivomola hekalu, na ukarijenga kwa ts’iku t’ahu tu? Amba vino dzitivye! Na kumba u Mwana wa Mulungu, amba vino tserera pho musalabani!" 41 Makuhani abomu, alimu a shariya na atumia a Chiyahudi nao, ámuhenda Jeso chinyago vivyo. Ao áamba, 42 "Wáativya at’u anjine, ela ye mwenye heka k’adzitivya? Amba ye mufalume wa Aiziraeli, vino rero naatserere kulaa phara musalabani kwa ta humukuluphire. 43 Amba ye ukuluphira Mulungu! Ndo mba Mulungu naamutivye chikala unamumanyirira jeri, maana, yiye wáamba, ’Mimi ndimi Mwanangwa wa Mulungu.’ " 44 Phapho ta o anyang’anyi okala akot’wa misumari misalabani dza yiye nao, ámwamba dza gago. 45 Dzuwa ririphofika vitswani ráanza kugwirwa, na its’i yiyo yosi kuchikala na dziza masaa mahahu. 46 Ziriphofika kama saa chenda za mutsana, Jeso wárira kwa laka ra dzulu achamba, "Eloi, Eloi lema sabakitani?" Na maanaye ni, "Mulungu wangu, Mulungu wangu, heka udziniricha?" 47 Ela anjine okala aimire pho phephi ariphosikira vivyo k’aaelewere, na kwa vivyo achamba, "Sirikisani, unamwiha Eliya!" 48 Ndo phapho mumwenga wao achimusengerera maruru, achits’ats’a kasiku ka godoro ndani ya divai ya ngwadu, achikadunga na mudat’a wa mwanzi achimulambisa. 49 Ela anjine o achamba, "Nahumuloleni yiye kumba Eliya undakudzamutivya." 50 Jeso achirira kahiri kwa laka ra dzulu, na achitosa rohoye. 51 Ndo phapho p’aziya ya hekalu yichahuka kati-kati, kulaa dzulu ta phots’i. Its’i yichisumba, myamba ya mawe yichivunzika, 52 mbira zichifunuka, na at’u anji a Mulungu achifufulwa, 53 achilaa mbirani. Na Jeso ariphokudzafufuka kulaa kuzimu, ao ákwendaphenya mudzi utakatifu wa Jerusalemu, na achonewa ni at’u anji. 54 Ndo ye mubomu wa shikari a viha, na shikarie okala anamurinda Jeso ariphoona its’i vyosumba na go maneno manjine golairira, áogopha muno, na achamba, "Mut’u yuyu wákala ni Mwana wa Mulungu jeri!" 55 Phapho phákala phana achet’u anji okala aimire kure analolera. Achet’u ao ndio okala achimuhikirahikira Jeso, na ákala ákudza osini kulaa Galilaya. 56 Kati yao wákala ni Maryamu muchina Magidala, Maryamu ameye ano Jakobo na Jesefu, na ameye Jakobo na Johana anangwa a Zebedayo. 57 Kuriphotswa, mut’u mumwenga aihiwaye Jesefu muchina Arimataya yekala ni tajiri, wákudza. Yiye naye wákala ni mwanafunzi wa Jeso. 58 Ndo achenda ta kwa Pilato, achendavoya ahewe lufu lwa Jeso. Pilato achilagizira akahewe lo lufu lwa Jeso. 59 Jesefu achendalutsereza kulaa pho musalabani, achiluvika sanza mbiphya ya kitani, na 60 achendaluzika mwakwe mbirani yokala udziyitsonga mwambani, kwa achifa adze azikwe mumo. Chisha, achiphimbilisa dziwe bomu achiyibinik’iza ko muyangoni, na achiuka. 61 Maryamu muchina Magidala, na ye Maryamu munjine ákala asegere analola yo mbira. 62 Kunadzachakwe, yákala ni Sabato. Ndo makuhani abomu na Afarisayo achenda kwa Pilato 63 achendamwamba, "Bwana Pilato, hunakumbikira kukala yuyat’u Jeso, ariye ni mulembi phokala k’adzangwe kunyongwa, wáamba, ’Nichifa, nindafufuka ts’iku ya hahu.’ 64 Kwa vivyo, lagizira mbiraye yirindwe ta pho machero, yiriyo ndo ts’iku ya hahu, kwa ta anafunzie ats’idze akadzalwiya lufulwe, na akakwatya kwalemba at’u kwamba, ’Ufufuka kulaa kuzimu!’ Anafunzie achihenda vivyo, andakala anakaza kulemba at’u muno kuchira garat’u ga mwanzo ga kwambwa yiye ni K’irisito." 65 Phapho Pilato achiaamba, "Hinyo shikari, na kahakikisheni yiyo mbiraye yinarindwa vyenye." 66 Ndo achenda ta pho mbirani, achenda phakongomera pho mulomo wa mbira phokala phabinik’izwa rirat’u dziwe bomu, na achiaamba o shikari ayirinde yo mbira.
281 Sabato yiriphosira, ts’iku yotuwiriza yákala ni ya mwanzo wa juma ra Ayahudi, na ts’iku yiyo na chiramuko danidani, Maryamu muchina Magidala na ye Maryamu munjine, ákwendalola mbira ya Jeso. Ndo ao ariphofika kuko, 2 its’i yásumba muno, maana, malaika wa Mulungu wátserera kulaa mulunguni, achidzariusa ro dziwe rokala ribinik’izwa pho mbirani, chisha achirisagalira. 3 Yiye wákala unametameta dza mufyu wa chikwakwara, na mavaloge gakala ni meruphe tsetsetse. 4 O shikari okala anarinda yo mbira achogofyerwa muno, na achigwirwa ni mbuluka. 5 Ela ye malaika achiaamba o achet’u, "Ts’ogofyerweni! Ninamanya kukala munamutsakula Jeso yekot’wa misumari musalabani. 6 Yiye k’amo mumu, ufufuka dza arivyomwamba. Nzoni mulole phano phokala ulazwa. 7 Chisha, vivi endani maruru muka-aambire anafunzie kukala, ’Jeso ufufuka kulaa kuzimu, na vivi unamulongolera kwenda Galilaya. Kuko muchenda, mundakwendamona.’ Na bee, muts’iganyale gago godzomwambira." 8 Ndo achet’u achiuka mairo pho mbirani na woga na kuno anahamirwa, kwenda-aambira anafunzi a Jeso. 9 Vyokala a mairo anenda, achihendamona Jeso hiyu kare, na achiaamba, "Mudzilamukadze ano mayo?" Ao achet’u achimusengerera achimit’a mavindi mbereze na kuno agwira maguluge, na achimwabudu. 10 Jeso achiaamba, "Ts’ogofyerweni! Endani muka-aambire anafunzi angu, ario ta anga enehu adze Galilaya, na andakudzanona kuko." 11 Arat’u achet’u phokala anenda kwa anafunzi a Jeso, anjine a arat’u shikari okala anarinda yiyat’u mbira, ákwenda mudzi wa Jerusalemu achenda-aambira makuhani abomu dzulu ya maneno gosi gokala galairira. 12 Ndo o makuhani abomu achonana phamwenga na atumia a Chiyahudi kudzila, na achichiza kwahonga p’esa nyinji o shikari. 13 Ao áahonga na achiaamba, "Ambani kukala, ’Usiku phodzokala hurere, anafunzi a Jeso ákudzalwiya lufulwe.’ 14 Na ta Pilato achigasikira naye gaga, sino hundamwambira yiye naye ta akubali kukala k’amuna makosa." 15 Ndo shikari achizihwala zo p’esa, na achihenda dza vyokala adzambwa. Na kulaa ukati uo ta rero, gago ndigo gavumiswago ni Ayahudi. 16 Arat’u ahumwa a Jeso a widimi kumi na mumwenga ákwenda Galilaya, na achenda ta ko mulimani kokala álagizirwa ni Jeso. 17 Ariphomona, ámwabudu, ela anjine ákala k’aana uhakika kukala ndiye. 18 Jeso achiasengerera achiaamba, "Nidzihewa widimi wosi wa mulunguni, na wa phapha duniani. 19 Ndo mwimwi endani kwa at’u a viryomo vyosi, mukaahende akale anafunzi angu, na mwabatize kwa dzina ra Baba, ra Mwana na ra Roho wa Mulungu. 20 Na afunzeni agatuwe malagizo gosi godzomup’a. Na mimi nindakala phamwenga namwi ts’iku zosi ta musindikizo wa urumwengu."