MAHENDO

MAHENDO

¹ Kwa mwishimiwa Teofilo; Mimi mo mwangu chitabuni cha kwanza, nákwandikira dzulu ya maneno gosi garigohendwa na kufunzwa ni Jeso, hangu mwanzo wa kaziye, ² ta ts’iku ariphohwalwa kwenda dzulu mulunguni. Yiye phokala k’adzangwe kuhwalwa kwenda dzulu mulunguni, arat’u ahumwae a widimi okala udziatsagula, wáap’a malagizo kuchirira Roho wa Mulungu. ³ Na Jeso ariphoturiswa ta kuulagwa, wáfufuka na achialairira o ahumwae k’ano nyinji kwa ts’iku mirongo mine (40), kwa njira zoonyesa lwazu kamare kukala, wákala u moyo. Ao ahumwae ámona, naye achigomba nao dzulu ya Ufalume wa Mulungu. ⁴ Ts’iku mwenga, yiye na ao ahumwae ákala adzonana phamwenga, na achiaamba vivi, "Mwimwi ts’iukeni phapha Jerusalemu. Tarizani vivi ta mupate ye Mwavizi yelagwa ni Baba Mulungu, ariye ni yemwambira kare dzuluye. ⁵ Mwimwi munamanya kukala, Johana wábatiza na madzi, ela zichichira ts’iku ch’ach’e, mwimwi mundakudzabatizwa na Roho wa Mulungu." ⁶ Ts’iku yinjine, Jeso wáonana na o ahumwae a widimi, nao achimuuza vivi, "Vidze Bwana, ukale vino ndipho o ufalume undawudza kwa Aiziraeli?" ⁷ Ela Jeso ye achiaudzidza achiaamba, "Mwimwi ts’i kazi yenu kumanya gandakala rini maneno gago. Ukati na virimo vya maneno gago, u ts’ini ya widimi wa Baba. ⁸ Ela ye Roho wa Mulungu achimudzira na kuhurira dzulu-dzulu ya chila mumwenga wenu, mundahenda widimi. Na phapho, mundashuhudiya dzulu yangu phapha Jerusalemu, Judea na Samariya kosi, na ta duniani kosi." ⁹ Ariphogomba gago, wáhwalwa kwenda dzulu, na kuno osi anamulolera ta achiphenya inguni. Ao ákala k’aamona kahiri. ¹⁰ Ela Jeso vyokala uchira mainguni unenda dzulu, o áenderera kulola ko dzulu vivyo. Ndo phapho kare pháchidza alume airi okala avala nguwo nyeruphe, achiima phephi nao. ¹¹ Na achiauza vivi, "Mwi achina Galilaya! Kwadze mwimire phano na kuno munalola dzulu mulunguni? Bee manyani kukala, Jeso uhwalwa akenda dzulu mulunguni. Ela undauya chivyodzimona unenda ko dzulu mulunguni." ¹² Jeso ariphohwalwa kwenda dzulu mulunguni, anafunzie áuya Jerusalemu kulaa ko mulima wa Mizeituni, urio u phephi na pho Jerusalemu, phat’u pharipho phanafika k’ilomita mwenga. ¹³ Ao ariphofika pho mudzini, ákwera gorofani, achendaphenya mo chumbani mokala achisagala. Ao ákala ni P’etero, Johana, Jakobo na Andireya, Filipu na T’omasi, Batolomayo na Matayo, Jakobo wa Alifayo, Simoni yekala achiihiwa Zelote, na Juda wa Jakobo. ¹⁴ Na ao osi áenderera kugwirana chivimwenga, na ákala achivoya na lengo mwenga phamwenga na achet’u fulani, Maryamu ameye Jeso, phamwenga na nduguze Jeso a chilume nao. ¹⁵ Ts’iku mwenga, kwákala monano wa akuluphiri okala anafika gana mwenga na mirongo miiri (120). Ndo P’etero wáima mbere zao na ¹⁶ - ¹⁷ achamba, "Akuluphiri asena, p’indi Daudi wálongozwa ni Roho wa Mulungu, achisema chimbere maneno gokala gandamugwira Juda, na gago gákala ni seti gachimire. Juda wákala ni mumwenga wehu, maana, yiye wátsagulwa huhendeni kazi phamwenga. Ela yiye wákudzagaluka, achialongoza at’u achimugwira Jeso." ¹⁸ (Gariphochira gago, Juda wákwendagula chiwanja na zirat’u p’esa zokala uriphwa kwa kuhenda chicho chihendo chii, na achigwa phots’i phapho, na achahuka ta achilaa mahumbo. ¹⁹ Chila mut’u phapha Jerusalemu wágasikira maneno gago. Kwa vivyo, chicho chiwanja chichihewa dzina ra "Akelidama" kwa chiryomo chigombwacho phapha, na maanaye ni, "Chiwanja cha Milatso.") ²⁰ Maana, ye Daudi mo Zaburini wáandika vivi, "Phakwe mudzini naphatsamwe, Phapho naphats’isagalwe ni mut’u yeyosi." Na chisha, mumo vivyo, wáandika vivi, "Nafasiye ya kazi, nayihwalwe ni mut’u munjine." ²¹ - ²² Bee akuluphiri asena, siswi ni seti hutsagule mut’u munjine, agwirikane naswi hwashuhudiyireni at’u anjine kukala, Bwana Jeso wáfufuka kulaa kuzimu. Na yiye, unahenzwa akale ni mumwenga wa arat’u okala hosini ukati wosi phokala Bwana Jeso unaenenda phamwenga naswi, kulaira ukati Bwana ariphobatizwa ni Johana, ta ukati urat’u ariphohwalwa kulaa kwehu, achenda mulunguni. ²³ Ndo o akuluphiri achihadza at’u airi. Wa kwanza wákala ni Jesefu yekala achiihiwa Barisaba, na dzinare rinjine rákala ni Jusito. Na wa phiri wákala ni Matiya. ²⁴ Ariphogahadza go madzina, ávoya vivi, "Bwana, uwe unamanya maazo ga chila mut’u. Ndo hunakuvoya uhufunulire kumba ni yuphiye kati ya aa at’u airi, uriye wámutsagula ²⁵ akale muhumwao wa widimi. Mut’u yiye niahwale nafasi yorichwa ni Juda, yekwenda ko kut’u kokala unawirya kukala." ²⁶ Ndo phapho achipiga k’ura ya k’amari, na k’ura yichimugwerera Matiya, na yiye achigwirikana na o ahumwa a Jeso a widimi kumi na mumwenga.

¹ Ukati umwenga, ts’iku ya ts’ikuk’uu ya P’enitekosite yáfika, na akuluphiri osi ákala arundikana phamwenga. ² Enye phokala a phapho, phapho kare phávuma ut’u dza vuto kulaa mulunguni, na muvumo uo uchenda udzala yo nyumba yosi yokala asegere. ³ Chisha, o akuluphiri achona vit’u dza luchemi lwa moho, luchitsamuka na kuhurira dzulu-dzulu ya chila mumwenga wao. ⁴ Osi achiudzalwa ni Roho wa Mulungu, na achanza kugomba viryomo vinjine vyoidimiswa ni ye Roho wa Mulungu. ⁵ Phapho Jerusalemu, phákala phanasagala Ayahudi kulaa chila its’i phapha duniani, na ao ákala anamukuluphira Mulungu. ⁶ Ndo ao ariphosikira k’ululu zizo, anji ákwenda, achendarundikana phapho. Ela achangalala muno, kwakukala, ao chila mumwenga wásikira chiryomoche chinagombwa ni o akuluphiri. ⁷ Ndo ao áangalala na achimaka achamba, "Aa! O at’u hwasikirao anagomba, samba osi ni achina Galilaya? ⁸ Ndo vidzanzadze ta vino chila mumwenga wehu unasikira chiryomoche agombacho chinagombwa ni ao? ⁹ Phapha anjine ehu ni achina P’ariti, anjine ni achina Medi na Elami, anjine ni achina Mesopotamia, anjine ni achina Judea, anjine ni achina Kapadokiya, anjine ni achina P’onito na Asiya, ¹⁰ anjine ni achina Furugiya na P’amufuliya, anjine ni achina Misiri na p’ande za Libiya phephi na Kurene, na anjine ni ajeni kulaa Rumi. ¹¹ Anjine ni Ayahudi chihumbo, na anjine ni at’u ohendaphenya dini ya Chiyahudi. Na anjine o, álaa Kirete na Warabuni. Ela, heka chila mumwenga wehu unaasikira anagomba maneno mabomu ga Mulungu kwa chiryomoche mwenye!?" ¹² Ao áangalala na achiyugika muno ta achiuzana vivi, "Uu! Ni maneno gani gano?" ¹³ Ela anjine achiaphurya o akuluphiri achamba, "At’u aa akola!" ¹⁴ P’etero ariphoona o at’u ákala anayugika, wázuka phamwenga na arat’u ahumwa anzie kumi na mumwenga, achisumiza na achanza kwasumurira udzumbe o at’u kwa laka ra dzulu. Yiye wá-aamba, " Ayahudi asena na anjine mosi musagalao phapha Jerusalemu, imani nimung’azire gaga, na bee, gasirikiseni t’ot’ot’o gondomwambira. ¹⁵ At’u aa k’aakolere dza vyo mwazavyo, maana, vivi bee ta ni saa t’ahu za chiramuko. ¹⁶ Ndo ujeri ni kwamba, garat’u maneno gogombwa p’indi ni mugomvi wa Mulungu Joeli, vivi ganaanza kuchimira. ¹⁷ Joeli wáamba, ’Bwana Mulungu unaamba kukala, "Ts’iku za musindikizo wa urumwengu, at’u osi nindaaudzaza Roho wangu. Ndo ana enu a chiche na a chilume, andasema udzumbe wangu. Atumia enu murika andaona maono, na atumia enu andaloheswa. ¹⁸ Ahendikazi angu nao, ache kwa alume, nindaaudzaza Roho wangu ts’iku zizo, na ao andasema udzumbe wangu. ¹⁹ Nindahenda maut’u-maut’u ga kwangalaza ko mbinguni, na phapha duniani, nindahenda dalili za kwangalaza. Kuko kundakala milatso, na kundakala na moho ondolavya mosi ta kukale gigigi. ²⁰ Dzuwa rindagwirwa ta kuhende dziza, na mwezi nao undagwirwa ta kukale dododo dza milatso, ndipho yifike yo ts’iku bomu, yiriyo Mimi Bwana Mulungu, nindakudzaalamula at’u osi. ²¹ Ndo chila yendemuvoya Bwana, Bwana undamutivya." ’ " ²² P’etero wáenderera kugomba achamba, "Bee k’amona Aiziraeli asena, vivi ninamwambira maneno dzulu ya Jeso muchina Nazareti, na gago gasirikiseni t’ot’ot’o vivyo. Mwimwi enye munamanya kukala, ye Jeso muchina Nazareti wáfunulwa kwenu ni Mulungu kukala, una widimi wa chimulungu kuchirira vyo vilinge, maut’u-maut’u ga kwangalaza na dalili, virivyo Mulungu wávihenda kati yenu kuchirira yiye. ²³ Jeso wálaviwa ni Mulungu achidza kwenu, na mwimwi namwi muchimulavya kwa at’u ai, na phapho muchimuhenda aulagwe kwa kukot’wa misumari musalabani, maana, vivyo ndivyo vyokala Mulungu upanga, na udzamula kare. ²⁴ Ela Mulungu wámuvugula Jeso minyororo ya chifo kwa kumufufula kulaa kuzimu, maana, vyákala k’aviidimikika kukala, chifo chenderere kumufunga. ²⁵ Maana, ta Daudi wágomba vivi dzuluye, ’Ninamanya kukala, Bwana ukati wosi u mbere zangu, na u mukono wangu wa kulume. Kwa vivyo, ts’indayugika kwa gago. ²⁶ Gago gananihamira, na chisha, ninapiga njerejere kwa raha. Mimi ta niripho nindafa, ela ninalolera kukala, nindakala na uzima uphya. ²⁷ Maana, roho yangu k’undayiricha kuzimu, hebu lufu lwa mimi mutakatifuo, k’undariricha role mbirani. ²⁸ Uwe udzinifunulira njira zifisazo uzimani, na unanihenda nihamirwe muno, kwakukala, u phamwenga nami.’ ²⁹ Enehu, mimi ninamwambira na kanuni dzulu ya maneno gomugwira mukare wehu Daudi. Yiye wáfa na achizikwa, na mbiraye yi phapha phehu ta rero. ³⁰ Ela yiye wákala ni mugomvi wa Mulungu, na kwa vivyo, wákala unachimanya cho chilagane chokala ulagwa ni Mulungu. Mulungu wákala ulapha kukala, yiye Daudi achifa, undamuhenda mut’u mumwenga wa mudzunguwe ye Daudi, akale mutawali dza yiye vyokala. ³¹ Na chisha, Daudi wáfunulirwa chimbere maneno gokala gandahendwa ni Mulungu. Na kwa vivyo, achigomba dzulu ya kufufulwa kwa ye K’irisito pho ukati ariphoamba kukala, yiye k’arichirwe kuzimu, na hebu lufulwe k’arolere mbirani. ³² Ndo asena, Mulungu wámufufula jeri yiye Jeso ta siswi hosi, hu mashaidi ga lairiro riro. ³³ Chisha, yiye Jeso wáhwalwa achenda mulunguni achendasagala mukono wa kulume wa Abaye Mulungu, na achihewa Roho wa Mulungu dza vyokala ulagwa. Ndo Jeso naye udzihutserezera ye Roho wa Mulungu. Kwa vivyo, gaga mugaonago na kugasikira, ganahendwa kwakukala, ye Roho wa Mulungu udzihutsererera. ³⁴ Daudi k’ahwalirwe akenda dzulu mulunguni chimwiri dza Jeso. Kwa vivyo, yiye ariphoamba, ’Bwana Mulungu wámwamba Bwana wangu, "Sagala upande wangu wa kulume hutawale phamwenga, ta phondoarimira adawao, ³⁵ na niaike ts’ini za ufalumeo," ’ wákala k’adzihadza yiye mwenye. ³⁶ Ndo mwimwi na Aiziraeli anjine osi, nimumanye na mukubali kukala, yiye Jeso muriyemuulaga kwa kumukot’a misumari musalabani, vivi Mulungu wámwika akale Bwana, na ye K’irisito!" ³⁷ O at’u ariphosikira gago, ádzuta ta achimuuza P’etero na o ahumwa anzie vivi, "H’a bee sambi huhendedze enehu?" ³⁸ P’etero achiaudzidza achiaamba, " Atyani, na chila mumwenga wenu abatizwe kwa dzina ra Jeso K’irisito, kwa ta mupate kusamehewa madambi genu, na phapho muphokere Roho wa Mulungu dza manoso. ³⁹ Yiye Roho wa Mulungu ndiye yelagwa mwimwi na at’u a mudzungu wenu, na at’u osi phapha duniani, ario Bwana Mulungu wehu undaaiha kwakwe." ⁴⁰ P’etero wáenderera kwaambira manji ga kwakanya, na achiavoya achiaamba, "Mwimwi tiyani, muts’igwirwe ni gondochigwira chichi chivyazi chii chots’okuluphira!" ⁴¹ Ts’iku yiyo, at’u atapirao helufu t’ahu (3,000) ákuluphira udzumbewe, achibatizwa na ao achigwirikana na o akuluphiri. ⁴² Ao osi ákala achidzilavya kufunzwa ni o ahumwa a Jeso a widimi, ákala achikala na ushirika, kurya phamwenga, na kuvoya phamwenga. ⁴³ Ahumwa a Jeso a widimi áenderera kuhenda maut’u-maut’u ga kwangalaza na dalili nyinji, na gago gachimuhenda chila mut’u amogophe Mulungu muno. ⁴⁴ Akuluphiri osi áenderera kukala chit’u chimwenga, na miyo yao nayo, ákala ahumira chivimwenga. ⁴⁵ Ao ákala akaguza ta miyo yao, na zo p’esa akagavyana kutuwirizana na haja za chila mumwenga. ⁴⁶ Ao áenderera kuvoya phamwenga mo hekaluni chila ts’iku, na ákala arya phamwenga kwao midzini na kuno anahamirwa, na ana myoyo mimwenga, ⁴⁷ na kumulika Mulungu. At’u osi ákala anaaishima ao akuluphiri, na chila ts’iku, at’u ákala achitivywa, na ao Bwana wákala achiaonjeza kwa ro duu ra akuluphiri.

¹ Ts’iku mwenga, ukati wa mavoyo ga mutsana ga saa chenda wákala ufika, na P’etero na Johana achikala anenda hekaluni. ² Enye ariphokala anatapira pho hekaluni, áona mut’u utsukulwa unarehewa pho dziyango ra ro hekalu, riihiwaro "Idzo." Mut’u yiye wákala upholoza hangu kuvyalwakwe, na chila ts’iku wákala wikwa phapho dziyangoni, kwa avoye-voye o at’u okala achiphenya mo hekaluni. ³ Ndo ariphoona ao ano P’etero na Johana anaphenya mo hekaluni, wáavoya amup’e chochosi. ⁴ P’etero na Johana achimulolat’o, na ye P’etero achimwamba, "Hebu kaza kuhulola baye." ⁵ Ndo ye mut’u achikot’ola kwalola jeri na kuno unalolera kupata chochosi kulaa kwao. ⁶ Ela P’etero achimwamba, "Mimi ts’ina p’esa kamare, ela cho changu niricho nacho, nindakup’a. Kwa dzina ra Jeso K’irisito muchina Nazareti, zuka wenende!" ⁷ Na P’etero achimugwira mukono wa kulume achimuzula, naye maguluge na ngunyuze vichidina phapho kare. ⁸ Ndo ye mut’u achanza gegenyegegenye na achenenda. Chidzako achiphenya phamwenga nao mo hekaluni, naye bee achenenda na kutina-tina na kuno unamulika Mulungu. ⁹ At’u osi okala a mumo ámona vyokala unaenenda, na kumulika Mulungu. ¹⁰ Ariphomukumbikira kukala, ndiye yekala achivoya-voya pho dziyango ra ro hekalu riihiwaro Dziyango Idzo, áangalazwa muno ni gokala uhenderwa. ¹¹ Yuyat’u mut’u yekala upholoza ariphophozwa, wáenderera kugwirana na o ano P’etero na Johana ta achiphenya phamwenga phat’u phaihiwapho, Varanda ra Selemani. At’u osi okala a mo hekaluni, achangalala muno, na achanza kukazira kwenda phokala ao. ¹² Ndo P’etero ariphoona o at’u árundikana phapho, wá-aamba, " Ayahudi asena, kwadze neno rino rinamwangalaza? Kwadze munahukodorera matso vino? Bee, ts’oneni dza kwamba mut’u yuyu udziidima kwenenda kwa widimi wehu, hebu kwa kutuwa kwehu dini t’ot’ot’o! ¹³ Mimi ninamuhenza mumanye kukala, ye Mulungu yekala achivoywa ni ano Burahimu, Isaka, Jakobo na akare ehu anjine, udzonyesa kukala, muhendikaziwe Jeso una nguvu za chimulungu. Yuyu Jeso ndiye yuyat’u mut’u muriyemugwira, na muchimulavya kwa at’u achimuulaga. Mwimwi muriphomuphirika mbere za Pilato, Pilato wáamula kumuricha tsare, ela mwi muchimurema vivyo muchamba ts’i mufalume wenu. ¹⁴ Jeso wákala ni ye mutakatifu, na muhaki kamare. Ela mwi mwámurema, na muchivoya muvugulirwe mut’u munjine yekala ni muulagi. ¹⁵ Mwimwi mwámuulaga Jeso, ariye ndiye ye aap’aye at’u uzima uphya wa kare na kare. Ela manyani kukala, Mulungu wámufufula kulaa kuzimu, na siswi hu mashaidi a kukala, wáfufuka jeri. ¹⁶ Ndo yuyu mut’u mumonaye, na ariye ta munamumanya, upata mukotse kwa kukuluphira dzina ra Jeso. Widimi wa Jeso, na kuluphiro rilaaro kwa yiye ndivyo vyodzomuhenda mut’u yuyu aphole kamare dza mumonavyo mosi. ¹⁷ Ayahudi asena, mimi nina kanuni kukala, mwimwi na vilongozi enu muriphohenda gago, mwákala k’amumanya muhendaro. ¹⁸ Ela vyo vyenu vyohenda, vyáchimiza maneno ga Mulungu gogombwa chimbere ni agomvie osi kukala, ye K’irisitowe wákala ni seti aturike. ¹⁹ Ndo atyani vivi, na mugaluke kwa Mulungu, kwa ta yiye afute madambi genu. ²⁰ Mwimwi hendani vivyo, kwa ta Bwana Mulungu amuhende musagale na reri, na amuudzire Jeso, ariye wámutsagula akale ye K’irisito kwa dzulu yenu. ²¹ Ela ta vivyo, Jeso undaenderera kukala kuko mulunguni ta ufike o ukati urio Mulungu undaudza vit’u vyosi dza vyokala mwanzo. Maneno gago gágombwa chimbere p’indi ni Mulungu kuchirira o agomvie atakatifu. ²² Mba ta Musa wáamba, ’Bwana Mulungu wenu undamutsagulira mut’u kulaa kati yenu, akale mugomviwe dza mimi. Gakwe gosi gondokudzamwambira, munahenzwa mugatuwe. ²³ Ela mut’u yeyosi ariye k’andatuwa maneno ga yiye, undalaviwa kulaa duu ra at’u a Mulungu, na ahangamizwe.’ ²⁴ Mugomvi wa Mulungu Samweli na osi otuwiriza, ásema chimbere dzulu ya gaga maneno gahendekago vivi. ²⁵ Virat’u vilagane vyolagwa ni Mulungu kuchirira agomvie, vi dzulu yenu. Na ro lagano roikwa ni Mulungu na akare enu, ri dzulu yenu vivyo. Mulungu wámwamba Burahimu, ’At’u a viryomo vyosi phapha duniani, andahats’wa kuchirira mut’u wa mudzunguo.’ ²⁶ Ndo Mulungu wámutsagula Jeso akale muhendikaziwe, na achimuhuma kwenu kwanza, kwa adze amuhats’e kuchirira kumuhenda chila mumwenga wenu ariche njiraze mbii."

¹ P’etero na Johana ariphokala acheri kwasumurira at’u neno ra Mulungu mo hekaluni, makuhani, mubomu wa arinzi a ro hekalu na Asadukayo, ákwenda pho phao phokala. ² At’u ao átsukirwa muno kwakukala, o ano P’etero ákala anaasumurira at’u kukala, afadzi andafufulwa kulaa kuzimu dza Jeso arivyofufulwa. ³ Ndo achiagwira o ano P’etero na Johana, ela kwákala kudzetswa kare. Kwa vivyo, achiatiya ndani ta kuchicha. ⁴ Ela ta vivyo, anji a o at’u okala asikira udzumbe wao, ákuluphira, na ao achonjeza isabu ya akuluphiri, ta alume hichiyao achikala anatapira helufu ts’ano (5,000). ⁵ Kuriphocha, vilongozi a Ayahudi, atumia a ngambi na alimu a shariya áonana phamwenga pho Jerusalemu. ⁶ Anasi yekala ulongola kukala kuhani mubomu, wákala u phapho. Kayafa yekala ndiye kuhani mubomu ukati uo, Johana, Alekizanda na at’u anjine a mudzungu wa kuhani mubomu nao, ákala a phapho. ⁷ Ndo ngambi yichilagiza P’etero na Johana arehewe mbere zao, na achidzaauza vivi, "Yuno mut’u yekala upholoza mwámuphoza kwa widimi wa ani, na kwa dzina rani?" ⁸ P’etero phapho wákala udziudzalwa ni Roho wa Mulungu, na kwa vivyo achiaudzidza vivi, "Vilongozi na atumia a ngambi! ⁹ Maneno gohenderwa mut’u yuyu yekala upholoza, bee gámokola. Ela kwahivira mudziuza vyophozwa, ¹⁰ hunamuhenza mwimwi na Aiziraeli osi mumanye kukala, mut’u yuyu aimireye mbere zenu, ni muzima kamare, kwakukala, wáphozwa kwa widimi wa dzina ra Jeso K’irisito muchina Nazareti. Yiye mwimwi mwámuulaga kwa kumukot’a misumari musalabani, ela Mulungu wámufufula kulaa kuzimu. ¹¹ Jeso ndiye ariye Maandiko ga Mulungu ganagomba dzuluye kukala, ’Riri dziwe ririro mwárirema mwimwi ajengi, vivi ndiro rodzokala dziwe ra tende muno!’ ¹² Yiye Jeso hicheye, ndiye ariye unaidima kutivya. Maana, phapha duniani phosi, adamu k’aahewerwe dzina ra mut’u munjine yeyosi, ririro siswi hunaidima kutivywa kuchirira riro." ¹³ Ao atumia a ngambi ariphoona vyo ano P’etero na Johana arivyogomba phots’o woga, na ákala anaamanya k’aana chisomo cha tende na ni at’u a kawaida, áangalala na phapho achiamanya kukala, ao ákala achikala phamwenga na Jeso. ¹⁴ Mut’u yekala uphozwa, wákala wimire phamwenga nao phapho. Kwa vivyo, o atumia a ngambi k’aaidimire kugomba chit’u kwakukala, ákala anamona ni muzima kamare. ¹⁵ Ndo o atumia a ngambi achiaamba o ano P’etero na Johana alae konze, na o achisala ko ndani achigatsagula. ¹⁶ Ao áuzana achamba, "H’aya asena, hwahendedze at’u ano? Kwani vyo, chila mut’u asagalaye phapha Jerusalemu unamanya kukala, ao áhenda dalili ya kwangalaza jeri, na ta siswi naswi k’ahwidima kugarema. ¹⁷ Ela ta vivyo, at’u aa nahwakanyeni vyenye kukala, ats’imwambire mut’u yeyosi kahiri dzulu ya dzina ra Jeso, kwa ta neno riri huriulageni, na phapho k’arindagot’a kwa at’u." ¹⁸ Ndo ariphoerekezana vivyo, achialagizira akaihiwe adze ndani kahiri, na achidzaakahaza kukala, ats’igombe, hebu kufunza kamare kwa dzina ra Jeso. ¹⁹ Ela P’etero na Johana achiaudzidza vivi, "Lamulani enye kumba ni haki mbere za Mulungu kumwishima mwimwi kuriko kumwishima yiye. ²⁰ Ela kala ni siswi, k’ahwidima kuricha kugomba dzulu ya go maneno hurigogaona na kugasikira." ²¹ Atumia a ngambi ariphosikira vivyo, akaaza kwakanya chisiru, na chidzako achiaricha tsare. Ao k’aaidimire kwatiya akili kwakukala, at’u osi ákala anamulika Mulungu kwa gokala gahendeka. ²² Dalili yiyo yákala ni ya kwangalaza, maana, mut’u yephozwa wákala una myaka yodzochira mirongo mine (40). ²³ P’etero na Johana ariphorichwa tsare tu, áuya kare kwa akuluphiri anziao, achenda-aambira gosi garat’u gokala adzambwa ni makuhani abomu, na atumia a ngambi. ²⁴ O akuluphiri anziao ariphosikira gago, ágwirikana chivimwenga achimuvoya Mulungu vivi, "Bwana Mwenyezi, uwe ndiwe yeumba mbingu, dunia, bahari na vyosi virivyo mwao ndani. ²⁵ Uwe ndiwe uriyemuhenda mukare wehu Daudi, ariye ni muhendikazio agombe kwa widimi wa Rohoo kwamba, ’Heka at’u a makabila manjine ni asiru muno? Heka at’u anadzila mipango yiriyo ta k’ayindakala? ²⁶ Afalume a phapha duniani ádziika ch’enich’eni, na atawali áonana phamwenga kwa amupinge Bwana Mulungu na ye K’irisitowe.’ ²⁷ Vivyo vyákala jeri, maana, Herode, P’onitiyo Pilato, Aiziraeli na at’u a makabila manjine áonana phapha mudzi uu, na achimupinga Jeso muhendikazio mutakatifu, ariye wámuhenda akale ye K’irisito. ²⁸ Ao áhenda vivyo kuchimiza garat’u gokala udzigaaza, na kudzila hangu mwanzo kuchirira widimio na henzoro. ²⁹ Ndo Bwana, ao vivi anahwogofya, ela hunakuvoya siswi ahendikazio, uhwidimise kusumurira nenoro phots’o woga kamare. ³⁰ Golosa mukonoo wa kuphoza uphoze at’u, na henda dalili na maut’u-maut’u ga kwangalaza kwa dzina ra Jeso, muhendikazio mutakatifu." ³¹ O akuluphiri ariphomarigiza kuvoya tu, pharat’u phat’u phokala arundikana, phásumba na osi achiudzalwa ni Roho wa Mulungu, na achenderera kusumurira neno ra Mulungu phots’o woga. ³² Akuluphiri osi ákala ana nyaa mwenga, na mwimo wao nao, wákala ni umwenga vivyo. K’akuna ta mumwenga yehumira mwiyo hicheye kwa ni wakwe, its’iphokala ágavyana vyosi arivyokala navyo. ³³ O ahumwa a Jeso a widimi áenderera kwaambira at’u na mukotse unji kukala, Bwana Jeso wáfufuka jeri, na Mulungu achiahats’a muno ao osini. ³⁴ K’akuna ta mumwenga kati yao yekala na haja na ut’u, na achikosa. Maana, ákala achiimaima vivi, at’u okala ana minda hebu nyumba anaguza, ³⁵ na p’esa zondopatikana zirehewe kwa ahumwa a Jeso a widimi. Ao ákala achireherwa anazigavya chila mut’u kutuwirizana na hajaze. ³⁶ - ³⁷ Mumwenga wa o akuluphiri oguza minda yao na p’esa achizireha kwa ahumwa a Jeso a widimi, ni Jesefu. Jesefu wákala ni Mulawi, na kwao kwákala ni Kupuro. Ahumwa a Jeso, yiye ákala amwiha Barinaba na maanaye ni, "Mut’u aatiyaye moyo anzie."

¹ Mut’u mumwenga aihiwaye Anania na muchewe Safira, águza munda wao nao. ² Ela acherekezana atanye k’anda chasi fulani cha zo p’esa zokala apata, na chidzako ahwale zirat’u zondokala zisala, ende akaalembe ahumwa a Jeso a widimi aambe ni zosi. Ndo Anania ariphokwendalavya zirat’u zokala zisala, ³ P’etero wámuuza vivi, "Anania, vikaladze ta we ukaphenywa ni Shetani, na ukadziikira k’anda chasi fulani cha zo p’esa zozipata phoguza munda, ta vino unamulemba Roho wa Mulungu? ⁴ Anania, uwe phokala k’udzangwe kuuguza o munda, wákala ni maliyo. Na ta uriphouguza, p’esa zozipata zákala ni zako vivyo, uzihumire vyako uhenzavyo! Ndo ni ut’u wani okuhenda wamule kuhenda neno rino? Bee uwe manya kukala, k’umulembere mut’u, ela udzimulemba Mulunguo!" ⁵ Anania ariphosikira gago, wágwa na achifa phapho kare. At’u osi ogasikira gago, áogofyerwa muno. ⁶ Atumia murika achidzalufinik’ira nguwo lufulwe, na achilulavya konze achendaluzika. ⁷ Gariphochira masaa mahahu hivi, Safira mukaza Anania wákudzaphenya mo ndani, ela achikala k’adzangwe kugamanya gokala gadzimupata mulumewe. ⁸ Ndo P’etero achimwamba, "Safira, zino p’esa zodzorehewa ni mulumeo, zikale ni zosi zozipata muriphoguza o munda wenu?" Safira achiudzidza achamba, "Eh’e ni zosi." ⁹ P’etero achimuuza vivi, "Vikaladze ta mukaima njama na mulumeo kukala, mumuheze Roho wa Bwana? Bee uwe manya kukala, mulumeo udzefa ta ukwendazikwa kare. Na vivi odzokwendamuzika hinyo a muyangoni anauya, na ta uwe nawe andakudzakuhwala!" ¹⁰ Phapho kare Safira naye achigwa mbere za P’etero, na achifa. Atumia murika ariphokudzamona udzefa, áluhwala lo lufulwe achilulavya konze, na achendaluzika pho mbirani pha ye mulumewe. ¹¹ Ndo akuluphiri osi na anjine osi osikira maneno gago goapata Anania na muchewe Safira, áogofyerwa muno. ¹² Ahumwa a Jeso a widimi ákaza kuhenda vilinge na maut’u-maut’u manji ga kwangalaza kati ya at’u. Akuluphiri osi ákala ukati kwa ukati, anaonana phamwenga mo hekaluni pho varanda ra Selemani. ¹³ K’akuna mut’u munjine yeyosi yesubutu kudzitiya ro duu ra akuluphiri, ela o anats’i áalika o akuluphiri. ¹⁴ Ela ta vivyo, at’u anji muno, ache kwa alume ámukuluphira Bwana, na achonjeza isabu ya akuluphiri. ¹⁵ Gago gosi gohendwa ni o ahumwa a Jeso a widimi, gáahenda at’u aaphirike akongo njira bomu na kwalaza ts’ats’ani na makuch’ini, kwa ta P’etero achamba unachira, anjine afikirwe ta kumba ni cho chivurivuriche tu. ¹⁶ At’u anji kulaa midzi ya k’anda-k’anda ya Jerusalemu ákala achidza nao, kureha akongo ao, na at’u okala anayugwa ni mapepo mai, na ao osini ákala achiphozwa. ¹⁷ Ahumwa a Jeso a widimi phokala anaenderera kuhenda vyo vilinge na maut’u-maut’u manji ga kwangalaza, kuhani mubomu, na anzie osi okala ni at’u a chama cha Asadukayo, áaonera chidzitso. ¹⁸ Ndo achiagwira ahumwa a Jeso a widimi, na achendaatiya ndani ya yo jela bomu. ¹⁹ Ela kuriphofika usiku, malaika wa Bwana achendayivugula yo miyango ya jela, na achialavya konze o ahumwa a Jeso a widimi. ²⁰ Chisha, achiaamba vivi, "Endani mukaime boma ra hekalu, mwambire at’u chila chit’u dzulu ya uu uzima uphya." ²¹ Ahumwa a Jeso a widimi ágatuwa gago, na achirauka chiti achendaphenya boma ra hekalu achanza kufunza. Ariphokala anaenderera kufunza, kuhani mubomu na anzie, áhenda monano wa ngambi bomu ya atumia a Chiyahudi, na chisha achiahuma at’u ko jela ende akaahwale o ahumwa a Jeso a widimi. ²² Ela ao ahendikazi ohumwa ariphofika ko jela, k’endereaona o ahumwa a Jeso a widimi. Kwa vivyo, achiuya achendasema. ²³ Ao ákwendaamba vivi, "Siswi hudzikwendaona miyango ya jela yifungwat’o, na arinzi anayirinda jeri. Ela huriphovugula yo miyango, k’ahumonere mut’u yeyosi mo ndani." ²⁴ Mubomu wa arinzi a hekalu na makuhani abomu ariphosikira gago, áangalala achikala k’aamanya kulairirani. ²⁵ Ndo phokala acheri kwangalala phapho, mut’u mumwenga achidza achiaamba, "Higa maneno mba atumia! Arat’u at’u oatiya ndani dzana, vivi aimire baraza ra hekalu anaafunza at’u." ²⁶ Phapho mubomu wa arinzi a hekalu, phamwenga na shikarie achenda ko barazani, kwendaahwala. Ela k’aasukumire-sukumire kwakukala, ákala ni aoga áona dza kwamba andapigwa mawe ni at’u. ²⁷ Ariphokwenda nao, ákwendaaimisa mbere za yo ngambi kwa auzwe ni kuhani mubomu. ²⁸ Ndo kuhani mubomu achiaamba vivi, "Siswi hwámukahaza tsetsetse kukala, muts’ifunze kamare kwa dzina ra mut’u yiye. Ela heka vino mwi mudzigot’eza mafunzo genu phapha Jerusalemu phosi, na mudzidina kwamba ndiswi omuulaga mut’u yiye?" ²⁹ P’etero na o ahumwa a Jeso a widimi anzie achiudzidza vivi, "Siswi ni seti humogophe Mulungu, ela ts’i adamu. ³⁰ Mwimwi muriphomuulaga Jeso kwa kumukot’a misumari musalabani, Mulungu wa akare ehu wámufufula. ³¹ Na Mulungu ariphomufufula, wámukweza cheo, kwa kumwika mukonowe wa kulume achikala chilongozi na Mutivyi, kwa aahende Aiziraeli atye, na phapho apate kusamehewa madambi gao. ³² Siswi hu mashaidi ohendagaona na matso maneno gago, na ye Roho wa Mulungu ariye Mulungu uap’a amogophao, unang’aza vivyo dzulu ya maneno gago." ³³ Atumia a yo ngambi ariphosikira gago, átsukirwa muno ta achikala anahenza aaulage. ³⁴ Ela Mufarisayo mumwenga aihiwaye Gamalieli, ariye wákala ni mwalimu wa shariya na unaishimiwa ni at’u osi, wázuka, na achamba o ahumwa a Jeso a widimi alaviwe konze vichache. ³⁵ Chisha, achiaamba vivi o atumia a ngambi, "K’amona Aiziraeli asena, galilikaneni t’ot’ot’o gaga mutsumago kwahendera at’u aa! ³⁶ Mwimwi munamanya kukala, yo myaka hulaayo, kwálairira mut’u mumwenga aihiwaye Teuda. Yiye wádzamba ni mubomu, na at’u apatao magana mane (400) achimutuwa. Ela yiye wáulagwa, na o at’u osi okala achimutuwa achitsamukana, na gago ga yiye gachisira. ³⁷ Gariphochira gago, ukati wa kutarwa at’u phokala ufika, kuchilairira Juda muchina Galilaya, na yiye naye achiavuha at’u achimutuwa. Ela yiye naye wáulagwa, na o at’ue okala achimutuwa achitsamukana nao. ³⁸ Ndo maoni gangu ni kwamba, aricheni ende vyao aa, maana, chikala gaga gao agahendago ni maneno gao gogadzila enye, k’agandakwenderera. ³⁹ Ela gachikala ni ga Mulungu, munaheha na Mulungu bule, na k’amundaidima kwaziza!" ⁴⁰ Ao atumia a ngambi achigakubali gago maneno ga Gamalieli, na ndipho achialagizira arehewe ndani o ahumwa a Jeso a widimi. Achialamula achapwe vibok’o, na achiakanya ats’ifunze kahiri kwa dzina ra Jeso, chisha achiaricha achenda vyao. ⁴¹ Ahumwa a Jeso a widimi o ariphorichwa, áuka pho ngambini na kuno ta anahamirwa, kwakukala, ákala anamanya Mulungu wáatara anawirya aturike kwa dzulu ya dzina ra Jeso. ⁴² Ndo achenderera kufunza na kusumurira Nguma Mbidzo chila ts’iku mo hekaluni na midzini mwa at’u kukala, Jeso ndiye ye K’irisito.

¹ Isabu ya anafunzi a Jeso phokala yikaza konjezeka, akuluphiri okala agomba Chiyunani, ánung’unika kwa dzulu ya akuluphiri okala agomba Chiburania. Arat’u okala agomba Chiyunani ánung’unika kukala, magungu gao gákala k’agatarwa haja zao za chila ts’iku. ² Ndo ahumwa a Jeso a widimi kumi na airi achiaiha phamwenga anafunzi osi, na achiaamba vivi, "Akuluphiri asena, ts’it’o kukala siswi huriche kusumurira neno ra Mulungu, kwa hutuwe wa kugavya at’u, gao arigo ana haja nago. ³ Ndo mwimwi akuluphiri asena, tsagulani at’u afungahe kati yenu, ario nguma yao ni mbidzo, munaamanya a chiroho, na ana hekima, naswi hundaap’a kazi yiyo, ⁴ na phapho siswi hundahumira ukati wehu wosi kwa mavoyo na kusumurira neno ra Mulungu." ⁵ Neno riro ráahamira akuluphiri osi, na ndo ta achitsagula Sitefano, mut’u yekala una kuluphiro bomu na u chiroho muno. Wa phiri achitsagula Filipu, wa hahu achikala P’urokoroni, wa ne achitsagula Nikanora, wa tsano achikala T’imona. Wa handahu achitsagula P’arimena, na wa fungahe achikala Nikolao muchina Anitiyokiya. Yuyu ni mut’u wa kabila rinjine, ariye phokala k’adzangwe kukala mukuluphiri, wákala ni mut’u wa dini ya Chiyahudi. ⁶ At’u ao achirehewa mbere za o ahumwa a Jeso a widimi, nao achiaikira mikono achiavoyera konyesa kukala, atsagulwa ahende kazi yiyo. ⁷ Neno ra Mulungu ráenderera kugot’a, isabu ya anafunzi ko Jerusalemu yichenderera konjezeka muno, na ta makuhani anji achimukuluphira Bwana. ⁸ Sitefano wákala unahenda vilinge na maut’u-maut’u manji ga kwangalaza kati ya at’u, kwakukala, Mulungu wákala udzimuhats’a muno, na kumup’a widimiwe. ⁹ Ela kuchilairira at’u fulani omupinga. Anjine kati yao ákala ni at’u a sinagogi riihiwaro "Sinagogi ra at’u ario tsare." Ao ákala ni achina Kurene na Alekizandiriya, na anjine ákala ni achina Kilikiya na Asiya. At’u ao ámupinga Sitefano, ¹⁰ ela ao k’aaidimire kumurima, maana, wákala una hekima, na wákala ugomba go alongozwago ni Roho wa Mulungu agombe. ¹¹ Ndo achimugwirira at’u fulani aambe kukala, "Yuyu Sitefano hwámusikira unagomba maneno ga kumwifya Musa, na ga kumwifya Mulungu!" ¹² Maneno gago gáasunganya at’u, atumia a Chiyahudi na alimu a shariya. Ndo achimutuwa Sitefano achendamugwira, na achimuphirika mbere za ngambi. ¹³ Na chisha, achenda na mashaidi gao ga ulongo gokala ahendagagwira, na ao achamba vivi, "Mut’u yuyu unaenderera kugomba maneno ga kwifya hekalu takatifu, na Shariya ya Musa. ¹⁴ Maana, hwámusikira ta unaamba hangwe, Jeso muchina Nazareti undarivunza kamare riri hekalu, na agagaluze go maada gohewani ni Musa." ¹⁵ Osi okala a pho ngambini ámukodorera matso Sitefano, na usowe achiwona ugaluka dza wa malaika.

¹ Ndo kuhani mubomu wámuuza Sitefano vivi, "Vidze, gano maneno wambwago wágagomba, ukale we wágagomba jeri?" ² Sitefano achiudzidza vivi, "Sumilani atumia a ngambi na Ayahudi asena! P’indi Mwenyezi Mulungu wámulairira mukare wehu Burahimu, phokala ucheri its’i ya Mesopotamia k’adzangwe kwendasagala Harani. ³ Na Mulungu ariphomulairira, wámwamba vivi, ’Burahimu, ariche mbarizo utsame yiyi its’i yenu, wende its’i yondokwamba wende.’ ⁴ Ndo Burahimu wátsama its’i ya Akalidayo, achendasagala Harani. Na abaye ariphofa, Mulungu wámwamba atsame vivyo kuko Harani nako, na achidzasagala yiyi its’i musagalayo vivi. ⁵ Ela Mulungu k’amup’ire Burahimu ta phat’u phafikapho lwayo lwa k’uk’u, phakale phakwe phenye. Mulungu wámulaga Burahimu tu kukala, its’i yiyo yindakala yakwe na at’u a mudzunguwe, na ukati uo Burahimu wákala k’ana ta mwana. ⁶ Mulungu wámwamba vivi, ’At’u a mudzunguo andakudza kwendasagala its’i yiriyo ts’i yao, na kuko andahendwa agulwa ahumiki na ahendwe vii myaka magana mane (400). ⁷ Ela mimi, nindaatiya akili ao at’u a its’i yiyo ondoahenda agulwa ahumiki. Na chisha, nindaalavya its’i yiyo o at’u a mudzunguo, kwa ta adze aniabudu phat’u phapha.’ ⁸ Na chisha, Mulungu wáhenda kubit’wats’i kukale dalili ya riro lagano roriika na Burahimu. Ndo Burahimu ariphomuvyala mwanawe Isaka, wámubit’ats’i mutsana wa nane. Isaka naye ariphokudzavyala mwanawe Jakobo, wámubit’ats’i. Jakobo naye ariphovyala arat’u anae kumi na airi, ario ndio akare ehu, wáabit’ats’i vivyo. ⁹ Mumwenga wa o akare ehu kumi na airi wákala ni Jesefu, na yiye wáonerwa chidzitso ni o nduguze ta achimuguza akakale mugulwa muhumiki its’i ya Misiri. Ela Mulungu wáenderera kukala naye, ¹⁰ na achimutivya na rikize zosi. Mulungu wámwajaliya hekima ta vivyo vichimuphota Farao, na Farao achimuhenda gavuna wa Misiri, na yo nyumbaye. ¹¹ Ndo kwákudzagwa nzala bomu ko its’i zosi za Misiri na Kanani, yiriyo yáaturisa at’u muno, na o akare ehu ákala k’aapata kamare chakurya. ¹² Ndo Jakobo wásikira kukala, ko its’i ya Misiri, kwákala kunapatikana chakurya. Ndo achiahuma anae, ario ndo akare ehu ende ko Misiri lwa kwanza. ¹³ Akare ehu ariphouya kuko charo chao cha phiri, Jesefu wádzimanyisa kwa o nduguze, na ta Farao naye achiamanya o at’u a Jesefu. ¹⁴ Chisha, ye Jesefu wálagizira kukala, abaye na at’ue osi ende ko Misiri, na osi ákala ni at’u mirongo mifungahe na atsano (75). ¹⁵ Ndo Jakobo wákwenda ko Misiri, kuriko yiye na akare ehu anjine ásagala ta achifa, ¹⁶ na nyufu zao zichiudzwa Shekemu zichendazikwa kokala Burahimu ugula mbira kulaa kwa anangwa a Hamori, na chasi fulani cha p’esa. ¹⁷ Ukati phokala u phephi na kufika wa Mulungu kuchimiza chilagane chokala udzimulaga Burahimu, chilagane cha kwaika tsare at’ue osi kulaa Misiri kokala ni agulwa ahumiki, isabu ya Aiziraeli ko Misiri yákaza konjezeka. ¹⁸ Na yákaza konjezeka vivyo ta mufalume munjine yekala k’amanya ga mufadzi Jesefu, achanza kutawala ko Misiri. ¹⁹ Ndo yiye wáahendera unyama at’u a chiryomo chehu, na achiahendera vii o akare ehu kwa kwagaramisha aaike konze ana ao atsanga kwa afe. ²⁰ Musa wávyalwa ukati uo, na wákala ni mwana mudzo muno ta achitsunukwa ni Mulungu. Avyazie achimurera mwao nyumbani myezi mihahu, ²¹ na ariphokwendamwika ko konze, mwanangwa wa chiche wa Farao wámuhwala na achimurera dza mwanawe. ²² Ndo Musa wáfunzwa maneno gosi ga hekima ya Amisiri, na yiye wáishimika muno kwa manenoge gokala achigomba, na mahendoge gokala achihenda. ²³ Musa phokala una myaka mirongo mine (40), wáamula kwendaalamusa Aiziraeli anzie. ²⁴ Ts’iku mwenga kuko, Musa wámona Mwiziraeli munziwe unapigwa ni Mumisiri. Ndo achendamukanira, na achimuriphiza kumupiga ye Mumisiri, na phapho achimuulaga. ²⁵ Musa wákala unaona Aiziraeli anzie andamanya kukala, Mulungu wákala unamuhumira yiye kwakombola, ela o k’aagamanyire gago. ²⁶ Ndo kunadzachakwe, Musa wáona Aiziraeli anzie airi anapigana. Musa achiakanya, na achiheza kwatsanganya kwa kwaamba, ’Mwi samba ta mu ndugu! H’a heka sambi munapigana?’ ²⁷ Ela yuyat’u yekala unamupiga munziwe, achimusukuma Musa k’anda, na achimwamba, ’Ni ani yedzekwika ukale chilongozi na mulamuli wehu we? ²⁸ Hebu unahenza uniulage dza vyomuulaga yuya Mumisiri dzana?’ ²⁹ Musa ariphosikira vivyo, wáchimbirira its’i ya Midiyani. Achendasagala kuko dza mujeni ta achihwala, na achivyala analume airi. ³⁰ Musa phokala usagala Midiyani myaka mirongo mine (40), Mulungu wámulairira dza malaika kwa njira ya chitsaka chokala chinaaka moho ko nyika, phephi na mulima wa Sinai. ³¹ Musa ariphoona gago, wáangalala ta achisengera phephi kwa aonet’o. Ela achisikira laka ra Bwana Mulungu rinaamba, ³² ’Mimi ndimi Mulungu wa akareo, ano Burahimu, Isaka na Jakobo!’ Musa phapho achiphenywa ni woga, na achanza kutetema ta k’asubutire kulola kahiri. ³³ Bwana Mulungu achimwamba, ’Vula virahuvyo kwakukala, phapho wimirepho ni phat’u phatakatifu.’ ³⁴ Chisha, achenderera kumwamba, ’Mimi nidzigaona kamare go mai gahenderwago at’u angu ko its’i ya Misiri. Na cho chiriro chao nidzichisikira, na nidzikudzaativya. Ndo vivi, ninahenza nikuhume ko Misiri.’ " ³⁵ Sitefano wáenderera kugomba achamba, "Musa yuyu, bee ni yuyat’u ariye Aiziraeli ámurema kwa kwamba, ’Ni ani yekwika ukale chilongozi na mulamuli wehu we?’ Yuyu wáhumwa ni Mulungu mwenye akale chilongozi na mutivyi wao pharat’u ariphomulairira dza malaika, kwa njira ya chitsaka chokala chinaaka moho. ³⁶ Ndo Musa ndiye yealongoza Aiziraeli kulaa its’i ya Misiri kwa kuhenda maut’u-maut’u ga kwangalaza na dalili ko Misiri. Vivyo wáenderera kuvihenda bahari ya Shamu, na phokala a nyika myaka mirongo mine (40). ³⁷ Musa yuyu vivyo, ndiye yeamba Aiziraeli, ’Mulungu undamutsagulira mut’u kulaa kati yenu, akale mugomviwe dza mimi.’ ³⁸ Na ukati Aiziraeli ariphokala a phamwenga ko nyika, Musa yuyu vivyo, ndiye yekala mutsanganyi wa malaika wa Bwana na o Aiziraeli. Malaika yiye yegomba naye mulima wa Sinai, ndiye ariyemup’a Musa garat’u maneno garehago uzima, ahup’e siswi. ³⁹ Ela akare ehu árema kumusikiza Musa, chisha achimurema, na ta achaza kuuya its’i ya Misiri. ⁴⁰ Ndo ao achimwamba vivi Haruni, ’Hutengezere milungu, yitsukulwe mbere zehu, yihulongoze vyo hwendavyo. Maana, Musa yehulongoza kulaa Misiri, k’ahumanya ugwirwa nini!’ ⁴¹ Phapho ndipho achitengeza chinyago chokala chinga dza ndama. Achichilavira sadaka na kuchiusira shuhuli kwa anachabudu cho chit’u chokala adzichitengeza na mikono yao enye. ⁴² Ndo Mulungu wáuka kati yao, achiaricha aabudu zo nyenyezi nyinji za mbinguni. Vivi vinagwa sawa na goandikwa chitabu cha agomvi a Mulungu kukala, ’Mwi Ayahudi, mimi ts’imi muriyenilavira sadaka na kuniusira shuhuli yo myaka mirongo mine yokala mu nyika. ⁴³ Mwimwi mwátsukula hema ra mulungu Moloki, na chinyago chokala chinga nyenyezi ya mulungu wenu Rafani. Vivyo vinyago vyovitengeza, ndivyo murivyovyabudu, na gago gandanihenda nimuhende muhwalwe mateka ta kure kwenye kuchira mudzi wa Babuloni.’ ⁴⁴ Akare ehu ko nyika ákala ana rirat’u hema roaonyesa kukala, Mulungu wákala u phamwenga nao. Hema riro rátengezwa dza vyokala Musa ulagizwa ni Mulungu aritengeze, kutuwiriza o mufano okala udziwona. ⁴⁵ Chisha, akare ehu áritsukula ro hema o ukati okala analongozwa ni Joshuwa ta achendahwala yiyat’u its’i yiriyo enye áuswa ni Mulungu. Na ro hema rákala phapho ta ukati wa mufalume Daudi. ⁴⁶ Daudi wámuphota Mulungu, na achimuvoya ahenzezwe ajenge nyumba yiriyo Ayahudi andamwabudu yiye Mulungu wa Jakobo. ⁴⁷ Ela nyumba yiyo, yákudzajengerwa Mulungu ni Selemani, mwana wa ye Daudi. ⁴⁸ Ela ta vivyo, Mulungu ariye u dzulu kuchira osi, k’akala nyumba zijengwazo ni adamu. Vivi vinagwa sawa na maneno ga Mulungu gogombwa ni mugomviwe kukala, ⁴⁹ ’Bwana Mulungu unaamba, "Mbingu ni chihi changu cha utawali, na dunia ni phat’u phangu pha kwikira magulu. Ndo mundanijengera nyumba ya chidzedze? Na ta ni lwaphi phondooya? ⁵⁰ Mino samba ndimi niriyetengeza vivyo vyosi!" ’ " ⁵¹ Sitefano wáenderera kugomba achamba, "Mwimwi mu apingi abomu, mu at’u mumuremao Mulungu mwenu myoyoni, na munarema kusirikisa udzumbe wa Mulungu. Mwimwi munga dza o akare enu, na ukati wosi munarema kutuwa ga Roho wa Mulungu! ⁵² Ao akare enu k’aana mugomvi wa Mulungu ariye k’aamuhenderere mauku. Na ao áaulaga ta osema udzumbe wa Mulungu dzulu ya kudza kwa ye mwenye haki. Mwi namwi vino, mwámonyesa at’u ai achimugwira, na muchimuhenda aulagwe. ⁵³ Mwimwi ndimwi ohewa Shariya ni Mulungu kuchirira malaika, ela k’amuyituwire vyokala yinaamba!" ⁵⁴ Atumia a ngambi ariphosikira gago maneno gogombwa ni Sitefano, ámutsukirirwa muno ta achisaga meno. ⁵⁵ Ela Sitefano ye achikala udziudzalwa ni Roho wa Mulungu. Achilola dzulu mulunguni achona mung’alo wa Mulungu, na Jeso wimire mukono wa kulume wa Mulungu. ⁵⁶ Ndo Sitefano achamba vivi, "Aa! Mimi ninaona mbingu zifunuka, na Jeso Mut’u yelaa dzulu wimire mukono wa kulume wa Mulungu." ⁵⁷ Sitefano ariphogomba vivyo, at’u osi okala a phapho, ápiga k’ululu muno, na achifimba masikiro gao. Chisha, osini achimutinira Sitefano chivimwenga, ⁵⁸ achimukuruta ta achimulavya pho mudzini, na achanza kumupiga mawe. O at’u okala álavya ushaidi ámurichira mutana aihiwaye Saulo, makoti gao agamanyirire. ⁵⁹ Ao at’u áenderera kumupiga mawe Sitefano, na ye Sitefano achivoya vivi, "Bwana Jeso, riphokere roho rangu!" ⁶⁰ Chisha, achimit’a mavindi achirira kwa laka ra dzulu achamba, "Bwana, ts’iatarire dambi riri." Ariphomarigiza kugomba gago, achitoka roho.

¹ - ² Sitefano ariphokala unaulagwa, Saulo wákala u phapho, na yiye naye achona ni sawa ko kuulagwa. Sitefano ariphoulagwa, at’u amuvoyao Mulungu ámuzika, na achishononeka muno kwa yiye. Na ts’iku yiyo yenye, akuluphiri okala a Jerusalemu, áanza kuhenderwa mauku muno, na anji achichimbira achenda majimbo ga Judea na Samariya ta ats’iphokala arat’u ahumwa a Jeso a widimi tu, ndio k’aachimbirire. ³ Saulo naye wákala unaheza kurihangamiza ro duu ra at’u okala adzimukuluphira Jeso. Yiye wákala achenda chila nyumba na kwagwira akuluphiri, ache kwa alume, na kwatiya jela. ⁴ Akuluphiri ochimbira Jerusalemu, ákwenda achisumurira Nguma Mbidzo dzulu ya Jeso, chila arikokwenda. ⁵ Mumwenga wao wákala ni Filipu, na yiye wáteremuka achenda mudzi wa Samariya, na achisumurira udzumbe dzulu ya ye K’irisito kuko. ⁶ At’u a phapho ariphosikira o udzumbe wa Filipu na kona zo dalili arizozihenda, osi ágasirikisa t’ot’ot’o gokala unagagomba. ⁷ At’u anji álaviwa p’ep’o na kuno anapiga k’ululu o p’ep’o, na at’u anji okala ni viswere na enye vigurye, achiphozwa nao. ⁸ Na achina mudzi uo achihamirwa muno. ⁹ Ko mudzi wa Samariya, kwákala kuna mut’u mumwenga aihiwaye Simoni. Yiye wákala udzangalaza at’u na t’amboze za chitsai kwa chiwango, na wákala unadzona ni mubomu. ¹⁰ At’u osi, adide na abomu ámusirikisa t’ot’ot’o na achamba, "Yuyu Simoni ni mulungu aihiwaye ’Widimi ubomu.’ " ¹¹ At’u ákala dza anafunzi a Simoni kwa vyokala udziaangalaza na t’amboze za chitsai kwa chiwango chire. ¹² Ela ariphokudzakuluphira Nguma Mbidzo yokala yinasumurirwa ni Filipu dzulu ya Ufalume wa Mulungu, na dzulu ya dzina ra Jeso K’irisito, ábatizwa osi achet’u na atumia. ¹³ Na ta ye Simoni mwenye naye wámukuluphira Jeso, na achibatizwa. Ndo achimutuwa Filipu, kokosi arikokwenda, na achangalazwa ni dalili na vilinge vya kwangalaza vyokala achivyona vichihendwa. ¹⁴ Ahumwa a widimi a Jeso okala a Jerusalemu ariphosikira kukala, achina Samariya ákala adziriphokera neno ra Mulungu, áahuma ano P’etero na Johana ende kuko. ¹⁵ P’etero na Johana ariphofika ko Samariya, áavoyera o akuluphiri, kwa ta aphokere Roho wa Mulungu. ¹⁶ Maana, ao ákala abatizwa kwa dzina ra Bwana Jeso tu, ela ta mumwenga wao wákala k’adzangwe kutserererwa ni Roho wa Mulungu. ¹⁷ Ndo P’etero na Johana achendaaikira mikono ao akuluphiri, nao achimuphokera Roho wa Mulungu. ¹⁸ Simoni ariphoona o akuluphiri aphokera Roho wa Mulungu kwa kwikirwa mikono na kuvoyerwa ni o ahumwa a Jeso a widimi, wáatsomolera p’esa ano P’etero na Johana achiaamba, ¹⁹ "Nip’ani nami widimi uu, kwa ta yeyosi yendemwikira mikono, aphokere Roho wa Mulungu." ²⁰ Ela P’etero achimuudzidza achimwamba, "Kaphye nazo zo p’esazo! Maana, unaona unaidima kuripha p’esa, kwa Mulungu akuhende ukale na widimi uu wa kwavoyera at’u aphokere Rohowe! ²¹ Uwe kazi yiyi ts’i yako kamare, kwakukala, moyoo k’au sawa mbere za Mulungu. ²² Na bee atya uriche uno uio, na umuvoye Bwana kwa ta vichiidimikika akusamehe kwa kukala na myazo yiyo. ²³ Uwe ninakona u tele chidzitso, na udzisagalirwa ni dambi." ²⁴ Simoni achiudzidza achamba, "Mwinyi asena, nivoyerani kwa Bwana, kwa ta nits’igwirwe ta ni mwenga ra godzogagomba." ²⁵ P’etero na Johana ariphoshuhudiya na kusumurira udzumbe dzulu ya Bwana, áuya Jerusalemu. Na mo njirani, ákwenda achisumurira Nguma Mbidzo, vidzidzi vinji vya ro jimbo ra Samariya. ²⁶ Ts’iku mwenga, malaika wa Bwana wámwamba Filipu vivi, "Dzibambanye, wende upande wa mwakani, kwenye njira yichirayo na nyika, yiteremukayo kulaa Jerusalemu kwenda Gaza." ²⁷ Ndo Filipu achidzibambanya, achanza charo. Mubomu mumwenga wa Chiitiyopiya yekala k’avyala, wákala una yiyo njira. Yiye wákala ni mubomu wa kwika p’esa zosi za Malikiya wa Itiyopiya. Mubomu yiye wákala ukwenda Jerusalemu kwendaabudu Mulungu, ²⁸ na ukati uo wákala unauya mudzini. Yiye wákala usegere mwakwe garini ra kuvuhiwa ni farasi, unasoma chitabu cha mugomvi wa Mulungu Isaya. ²⁹ Ndo Roho wa Mulungu achimwamba Filipu vivi, "Phinzira rira gari rivuhiwaro ni farasi ukale phephi naro, na urituwe-tuwe nyuma." ³⁰ Filipu achikaza ta achirifikira ro gari, na achimusikira unasoma chitabu cha mugomvi wa Mulungu Isaya, ye mut’u yekala u mo garini. Filipu achimuuza achimwamba, "Vidze unayimanya yo maana, ya go ugasomago?" ³¹ Ye mut’u achimuudzidza Filipu vivi, "Gaga ts’iidima kugamanya maanaye, ta mupaka nipate mut’u wa kunambira ndipho nigamanye." Phapho ye mut’u achimwamba Filipu apande mo garini asagale, ende phamwenga. ³² Na p’ande ya Maandiko yokala unayisoma, ni yiyi yambayo, "Wálongozwa dza gonzi rendarotsinzwa, na k’alavire sauti ta vichache, dza virat’u mwanagonzi ahuriravyo ukati wa kutoswa nyoga. ³³ Yiye wáifywa, na k’alamulirwe chihaki. K’akuna yendeidima kugomba dzulu ya chivyaziche, maana, mazagazige ga phapha duniani gásira." ³⁴ Ye mubomu wa Chiitiyopiya achimuuza Filipu vivi, "Ye mugomvi wa Mulungu phano, wákala unagomba dzuluye mwenye, hebu dzulu ya mut’u munjine?" ³⁵ Ndo Filipu achanza na yiyo p’ande ya Maandiko ga Mulungu, na achimwambira Nguma Mbidzo dzulu ya Jeso. ³⁶ Ndo ariphokala anaenderera na charo chao kwenye yiyo njira bomu, áfika phat’u phokala phana madzi. Ndo ye mubomu wa Chiitiyopiya achamba, "Phano ta higa madzi. Kukale kuna ut’u wowosi urio unaidima kunihenda nits’ibatizwe?" ³⁸ Phapho ye Mwitiyopiya achamba ro gari riimiswe, na osi airi achitserera, achiphenya ta kati-kati ya go madzi, na phapho Filipu achimubatiza. ³⁹ Aripholaa mo madzini, Filipu wáuswa ni Roho wa Bwana phapho ta ye Mwitiyopiya k’amonere kahiri. Ela ye achikala unahamirwa muno, na achenderera na charoche. ⁴⁰ Filipu naye unauswa phapho ni ye Roho wa Mulungu, wáng’alwa ni matso u mudzi wa Azoto. Ndo achizunguluka midzi yosi kusumurira Nguma Mbidzo ta achifika mudzi wa Kaisariya.

¹ Ukati uo, Saulo wáenderera kwaogofya anafunzi a Bwana, na ta wákala unahenza aaulage. Ndo yiye wákwenda ta kwa kuhani mubomu, ² achendavoya ahewe baruwa za kumumanyisa yiye ni ani, kwa vilongozi a masinagogi ko Damasiko. Yiye wáhenda vivyo kwakukala, wákala unahenza akaagwire na aaphirike Jerusalemu, muchet’u hebu mulume yeyosi atuwaye Njira ya Bwana. ³ Ndo Saulo wáanza charo cha kwenda Damasiko. Ela ariphokala unatapira o mudzi, wábiririkirwa maruru p’ande zosi ni mung’alo kulaa mulunguni. ⁴ Phapho yiye achigwa phots’i, na achisikira laka ra mut’u rinamwamba, "Saulo, Saulo! Kwadze unanihendera mauku?" ⁵ Saulo naye achiuza achamba, "U ani we bwana?" Ro laka ra mut’u richimuudzidza richimwamba, "Mimi ni Jeso, ariye uwe unanihendera mauku. ⁶ Elako, zuka vivi uphenye pho mudzini, na phapho undaambirwa cho uhenzwacho uhende." ⁷ Arat’u at’u okala a charoni phamwenga na ye Saulo, áima phapho achikala k’aana ra kugomba. Ro laka árisikira, ela k’aaonere mut’u. ⁸ Ndo Saulo wázuka, ela ariphong’aza matsoge, achikala k’aona kamare. Arat’u anzie achimugwira mukono, achimutsetseza ta achiphenya pho mudzi wa Damasiko. ⁹ Phapho achendamala ts’iku t’ahu na k’aona, k’arya na k’anwa chochosi. ¹⁰ Ko Damasiko, kwákala kuna mwanafunzi mumwenga wa Bwana, aihiwaye Anania. Ndo Bwana achimulairira ononi na achimwiha, "Anania!" Anania achiihika achamba, "Himi phano Bwana!" ¹¹ Bwana naye achimwamba, "Dzibambanye wende nyumbani kwa Juda kura njira bomu yiihiwayo ya tititi, ukauze mut’u mumwenga aihiwaye Saulo kulaa mudzi wa T’ariso. Yiye vivi unavoya, ¹² na udzona ono. Na ko ononi udzona mut’u aihiwaye Anania, udzimukwendera akamwikira mikono na kumuvoyera kwa aone kahiri." ¹³ Ela ye Anania achiudzidza achamba, "Bwana, mut’u yiye nidzambirwa ngumaze ni at’u anji dzulu ya mai manji arigoahendera at’uo ko Jerusalemu, ¹⁴ na vivi wákudza phapha kwa wáhewa widimi ni makuhani abomu, agwire at’u osi avoyao kwa dzinaro." ¹⁵ Ela Bwana achimuudzidza Anania vivi, "Mut’u yiye nidzimutsagula anihikirehikire, kwa kwasumurira dzina rangu at’u a makabila manjine na afalume ao, na kwa Ayahudi. Ndo uwe enda tu we! ¹⁶ Mimi mwenye nindamonyesa vyondoturika muno, kwa arihende dzina rangu rimanywe." ¹⁷ Ndo Anania achenda, achendaphenya yo nyumba yokala Saulo. Achimwikira mikono, na achamba vivi, "Saulo musena, mimi nidzihumwa ni Bwana Jeso mwenye yekulairira ko njirani phokala unadza phapha. Yiye udzinihuma kwa uwe widime kona kahiri, na wudzalwe Roho wa Mulungu." ¹⁸ Ndo phapho kare, vit’u dza mbala vichigwa kulaa mo matsoni mwa Saulo, na achiidima kona kahiri. Saulo achiima achibatizwa, ¹⁹ na ariphoarya chakurya, mukotsewe uchimuuyira. Saulo ariphookoka, wákala ts’iku ch’ach’e phamwenga na anafunzi a Jeso ko Damasiko, ²⁰ na achanza kare kusumurira masinagogini kukala, yiye Jeso ndiye Mwana wa Mulungu. ²¹ At’u osi omusikira áangalala na achiuzana vivi, "Chisha, mut’u yuno ts’iye ariye wáahendera mauku at’u okala anavoya kwa dzina ra Jeso ko Jerusalemu? Na samba phano ta ni wákudza kwa aagwire ao avoyao kwa dzina ra Jeso vivyo, aaphirike kwa makuhani abomu?" ²² Ela mahubiri ga Saulo gákaza kuhenda nguvu, na achiaonyesa o Ayahudi okala anasagala ko Damasiko kukala, Jeso ndiye ye K’irisito, na ao k’aaidimire kulumbana naye. ²³ Na ziriphochira ts’iku fulani, Ayahudi áima ngewa achidzila amuulage Saulo. ²⁴ Ela Saulo wáyimanya ngewa yiyo. Ao ákala achimwinza usiku na mutsana mo madziyangoni gaphenyago pho mudzini kwa amuulage. ²⁵ Ndo usiku umwenga, anafunzie ámuhwala achimutiya ndani ya k’aphu, achimulavya na mwanyani okala u ro dzikuta rokala rizunguluka o mudzi, na achimutsereza ta phots’i. ²⁶ Saulo aripholaa mudzi wa Damasiko, wáuya Jerusalemu. Ariphofika kuko, wáheza kugwirikana na o anafunzi a kuko, ela osi ákala anamogopha, na k’aakuluphirire kukala, yiye naye wákala udziima ni mwanafunzi wa Jeso. ²⁷ Ndo Barinaba achimwaviza kwa kwenda naye ko kwa ahumwa a widimi a Jeso. Barinaba achenda-aambira dzulu ya Saulo arivyomona Bwana, phokala u njirani wenda Damasiko, na dzulu ya Bwana arivyogomba naye. Na chisha, achiaambira vyokala Saulo usumurira neno ra Mulungu kwa dzina ra Jeso ko Damasiko phots’o woga. ²⁸ Ndo Saulo achanza kukala phamwenga na o anafunzi a kuko, na achizunguluka Jerusalemu yosi kusumurira neno ra Mulungu kwa dzina ra Jeso phots’o woga. ²⁹ Na chisha, wákala achigomba na kulumbana kwenda na Ayahudi agombao Chiyunani, na ao nao achikala adziima ngewa amuulage. ³⁰ Ela o akuluphiri ágamanya gago, na ndipho achimuusa Saulo ta mudzi wa Kaisariya, na phapho achimwamba ende vyakwe T’ariso. ³¹ Ndo akuluphiri a majimbo ga Judea, Galilaya na Samariya kosini, ásagala na reri. Ao ájengwa, achitiywa moyo ni Roho wa Mulungu, achenderera kumogopha Bwana, na isabu ya akuluphiri yichikaza konjezeka. ³² P’etero wázunguluka chila phat’u konana na akuluphiri, na achiteremuka ta achifika kwa at’u a Mulungu okala anasagala mudzi wa Luda. ³³ Ndo kuko, wákwendamona mut’u mumwenga aihiwaye Enea. Enea wákala upholoza ta uhenda myaka minane k’aunuka kamare chit’andani. ³⁴ Ndo P’etero achimwamba, "Enea, Jeso K’irisito unakuphoza. Unuka uhandike mwenye chit’andacho." Enea achiunuka phapho kare. ³⁵ At’u anji okala anasagala o mudzi wa Luda na t’ambarare ya Saroni ámona Enea phokala uphozwa, na achimukuluphira Bwana. ³⁶ Ko mudzi unjine wa Jopa kwákala muchet’u mumwenga aihiwaye T’abita, na wákala ni mwanafunzi. (Dzinare ra Chiyunani wákala ndiye Dorika). Muchet’u yiye wákala unahenda madzo, na kwaaviza achiya ts’iku zosi. ³⁷ Ela wákudzagwirwa ni ukongo na achifa. At’u achilogesa lufulwe, na achilwika chumba cha gorofani. ³⁸ Mudzi wa Jopa k’au kure na mudzi wa Luda. Ndo anafunzi a Bwana ariphosikira kukala, P’etero wákala u mudzi wa Luda, ámuhumira at’u airi na udzumbe uu, "Hunakuvoya udze kwehu maruru." ³⁹ P’etero achenda kare phamwenga na okala ahumwa, na ariphofika kuko, wápandizwa gorofani, chumba chokala ye mufa. Achet’u magungu anji ámuzunguluka P’etero na kuno anarira, na achimonyesa mazurungi na nguwo zirizo Dorika wákala udzizishona phokala u moyo. ⁴⁰ P’etero achialavya konze osini, na achimit’a mavindi achivoya. Chisha, achilugalukira lo lufu na achamba, "T’abita, lamuka!" T’abita achifunula matsoge, na ariphomona P’etero, achisagala. ⁴¹ P’etero achimugwira mukono kumwaviza aime. Chisha, achiaiha arat’u akuluphiri na go magungu, achiarichira ye T’abita achikala u moyo. ⁴² Nguma za lairiro riro zichigot’a chila phat’u ko Jopa, na at’u anji achimukuluphira Bwana. ⁴³ P’etero achisagala kwa chiwango ko Jopa, kwa mut’u mumwenga aihiwaye Simoni, ariye wákala ni mukot’i wa ch’ingo.

¹ Ko mudzi wa Kaisariya, kwákala mut’u mumwenga aihiwaye Korineliyo. Yiye wákala ni mubomu wa gingi mwenga ya shikari yiihiwayo, "Gingi ya Italiya." ² Korineliyo wákala ni mut’u mudzo, na yiye na at’ue osi ákala anamukuluphira, na kumuvoya Mulungu. Na wákala achilavya muno na moyo umwenga kwaaviza Ayahudi okala ni achiya, na wákala unamuvoya Mulungu ts’iku zosi. ³ Ts’iku mwenga, wáona ono na chit’u kama saa chenda hivi. Ko ononi, wáona ching’ang’a malaika wa Mulungu yemukudzira na achimwamba, "Korineliyo!" ⁴ Korineliyo achimulola na woga ye malaika na chisha, achimwamba, "Unani bwana?" Ye malaika achiudzidza achamba, "Mulungu udzigasikira mavoyogo, na udzikona vyo ulavyavyo na moyo umwenga kwap’a achiya. ⁵ Ndo vivi huma at’u Jopa akamwihe mut’u mumwenga aihiwaye Simoni, na dzinare rinjine ndiye P’etero. ⁶ Yiye usegere na Simoni, mukot’i wa ch’ingo, na yiye nyumbaye yi phephi na ko baharini." ⁷ Ye malaika ariyegomba gago ariphouka, Korineliyo wáaiha ahendikazie airi a nyumbani, na shikariwe mumwenga, ariye wákala ndiye amuhikirayehikiraye ts’iku zosi, na wákala unamukuluphira na kumuvoya Mulungu. ⁸ Korineliyo achiaambira gosi gokala galairira, na achiahuma Jopa. ⁹ Kunadzachakwe, dzuwa phokala ri vitswani, arat’u at’u ahahu okala ahumwa ni Korineliyo ákala anatapira o mudzi wa Jopa. P’etero wákala u ko Jopa, na ukati uo wákala upanda dzulu ya nyumba kwendavoya. ¹⁰ Ndo kuko wágwirwa ni nzala ta achikala unahenza chakurya arye, na phokala chakurya chinajit’wa wáyaywa ni fahamu, na achona ono. ¹¹ Ko ononi, wáona mbingu zifunuka, na ut’u dza shuka bomu yigwirwa mitseye mine, yinatserezwa phots’i. ¹² Kati-kati ya shuka yiyo, phákala phana chila aina ya nyama; nyama a magulu mane, nyama a kuhambala na nyama a kuburuka. ¹³ Chisha, P’etero achisikira laka ra mut’u rinamwamba, "Unuka P’etero, utsinze nyama urye!" ¹⁴ Ela P’etero achiudzidza achamba, "Vivyo k’aviidimikika kamare Bwana, maana, ts’idzangwe kutata kamare chit’u chochosi chiricho ni najisi." ¹⁵ Ro laka ra mut’u achirisikira kahiri rinamwamba, "Ts’iwambe ni najisi, ut’u urio udzambwa ni Mulungu k’auna najisi." ¹⁶ Gago gáhendeka k’ano t’ahu, na chisha yiyat’u shuka yichivuhiwa yichiudzwa maruru ko mbinguni. ¹⁷ P’etero phokala ucheri kwangalala na kudziuza maana, ya ono riro, arat’u at’u okala ahumwa ni Korineliyo ákala adziyizumbula nyumba ya Simoni, na achidza ta achidzaima pho dziyangoni. ¹⁸ Ndo ao achiuza vivi, "Hunahenza mut’u mumwenga aihiwaye Simoni, na dzinare rinjine ndiye P’etero." ¹⁹ P’etero ye ukati uo wákala ucheri kudziuza maana, ya ro ono, na phapho achambwa vivi ni Roho wa Mulungu, "P’etero, kuna at’u ahahu ko dziyangoni, na ao anakutsakula uwe. ²⁰ Ndo unuka wende ko ts’ini, na uts’isite kwenda phamwenga nao, kwakukala, ao ndimi yeahuma." ²¹ Ndo phapho P’etero achenda ko ts’ini, achenda-aamba vivi o at’u, "Mimi ndimi ye P’etero mumutsakulaye. H’aya nambirani sambi, munani?" ²² Ao at’u achimuudzidza P’etero achimwamba, "Siswi hudzihumwa kwako ni mubomu wa shikari, Korineliyo. Yiye ni mut’u mudzo amukuluphiraye na kumuvoya Mulungu, na unaishimiwa ni Ayahudi osi. Ndo yiye wáambwa ni malaika wa Mulungu akulagizire, wende ko kwakwe nyumbani, kwa ta uchikala una rorosi ra kumwambira, ukamwambire." ²³ Ndo P’etero achiapiga karibu, na ts’iku yiyo achilala kuko. Kunadzachakwe, P’etero wáanza charo phamwenga na o at’u okala áhumwa ni Korineliyo, na anafunzi fulani a Bwana a ko mudzi wa Jopa. ²⁴ Ts’iku yotuwiriza, ndipho achifika Kaisariya. Kuko, Korineliyo phamwenga na at’ue na asenae okala udziaalika, ákala anamutariza P’etero. ²⁵ P’etero ariphokala unaphenya pha Korineliyo, Korineliyo wákwendamuphokera, na achimit’a mavindi mbereze kumwabudu. ²⁶ Ela P’etero achimwamba, "Ima Korineliyo," na achimuunula. Chisha achimwamba, "Ta mimi nami ni mut’u tu!" ²⁷ Ndo Korineliyo wáunuka, na P’etero achenderera kugomba naye vyokala anaphenya mo nyumbani. P’etero ariphophenya mumo, wáona at’u anji arundikana. ²⁸ Achialamusa chisha achiaamba, "Mwimwi munamanya kukala, shariya yehu siswi Ayahudi yinahukahaza huts’igwirikane, hebu ta kwendalamusana na at’u a makabila manjine. Ela Mulungu wánifunulira nits’imone mut’u yeyosi kukala, una najisi. ²⁹ Na gago ndigotuma ta niriphoambwa ninahenzwa kuku, nidzikudza phots’o maneno. Ndo nambirani vivi, mwániihirani?" ³⁰ Korineliyo achiudzidza achamba, "Ts’iku t’ahu zodzochira na chit’u kama saa chenda za mutsana dza vivi, nákala ninavoya mwangu nyumbani. Ndo phapho, mut’u yekala uvala mavalo ga kumetameta, achilairira mbere zangu maruru. ³¹ Na achinamba, ’Korineliyo! Mulungu udzigasikira mavoyogo, na udzikona vyo ulavyavyo na moyo umwenga kwap’a achiya. ³² Ndo huma at’u Jopa akamwihe Simoni, ariye dzinare rinjine ndiye P’etero. Yiye usegere na Simoni, mukot’i wa ch’ingo, na yiye usagala phephi na ko baharini.’ ³³ Ndo nami nichikulagizira kare, na vivi udzihendat’o kudza. Siswi hosi vivi hu phapha, na Mulungu u phamwenga naswi kwa ta husikire chochosi chiricho Bwana udzikulagiza uhwambire." ³⁴ P’etero ariphoanza kugomba, wáamba, "Vivi nidzimanya kukala, Mulungu k’abaguwa jeri. ³⁵ Mut’u wa chiryomo chochosi amuvoyaye Mulungu na kuhenda ga haki, yiye unaphokerwa ni Mulungu. ³⁶ Mulungu wáphirika Nguma Mbidzo kwa Aiziraeli. Na Nguma Mbidzo yiyo ni kukala, mut’u yeyosi unaidima kuphokera reri kuchirira kumukuluphira Jeso K’irisito, ariye ndiye Bwana wa osi. ³⁷ Mwimwi munagamanya golairira yo its’i yosi ya Aiziraeli. Gago gáanzira Galilaya, baada ya Johana kwasumurira at’u udzumbe wa kwaamba at’u atye, na abatizwe. ³⁸ Mwimwi munamumanya Jeso muchina Nazareti. Yiye Mulungu wámutsagula, achimutserezera Rohowe, na achimup’a widimi. Mulungu wákala u phamwenga naye, na ndipho yiye achenda hiku na hiku, achihenda madzo, na achiaphoza osini okala apagaiwa ni Shetani. ³⁹ Siswi hu mashaidi oona maneno gosi arigogahenda Jerusalemu, na its’i yosi ya Ayahudi. Na yiye wáulagwa kwa kukot’wa misumari musalabani. ⁴⁰ Ela Mulungu wámufufula kulaa kuzimu ts’iku ya hahu, na achimuhenda aonewe. ⁴¹ Yiye k’aonewerwe ni chila mut’u, ela hwámona siswi okala hudzitsagulwa hangu p’indi ni Mulungu hukale mashaidige, yaani, siswi hurio hwárya, na huchinwa phamwenga naye phokala ufufuka. ⁴² Na wáhulagiza huzisumurire ngumaze kwa at’u osi, na hushuhudiye kukala, yiye ndiye ariyetsagulwa ni Mulungu, akale mulamuli wa at’u ario moyo na afadzi. ⁴³ Agomvi a Mulungu osini ágomba dzulu ya Jeso achamba, chila yendemukuluphira Jeso, undasamehewa dambize kuchirira ye Jeso." ⁴⁴ P’etero ariphokala ucheri kugomba maneno gago, Roho wa Mulungu wáatsererera osi okala anasirikisa udzumbe uo. ⁴⁵ Akuluphiri a Chiyahudi okala akwenda phamwenga na P’etero, áangalala ariphoona Mulungu udziatserezera Rohowe at’u a makabila manjine nao. ⁴⁶ Ao ákala anaasikira o at’u a makabila manjine anagomba na viryomo, na kumulika Mulungu. Ndo phapho P’etero achamba, ⁴⁷ "At’u aa adzimuphokera Roho wa Mulungu dza siswi vyomuphokera. Ndo phakale phana yeyosi, ariye unaidima kwamba ats’ibatizwe na madzi?" ⁴⁸ P’etero phapho achilagiza abatizwe kwa dzina ra Jeso K’irisito, na ganasira gago, ao ámuvoya P’etero akale nao kwa ts’iku ch’ach’e.

¹ Ahumwa a Jeso a widimi okala asagala Jerusalemu, na akuluphiri ko jimbo ra Judea kosi ásikira kukala, at’u a makabila manjine ákala adziriphokera neno ra Mulungu nao. ² Ndo P’etero ariphouya Jerusalemu, wálaumiwa ni akuluphiri a Chiyahudi. ³ Ao ámwamba, "Uwe wákwendasagala na at’u ots’obit’wats’i, na ta uchirya phamwenga nao!" ⁴ Phapho P’etero achanza kwaambira mwenga-mwenga dzulu ya gokala gahendeka ta gosi. ⁵ Yiye wáamba vivi, "Ts’iku mwenga, mimi nákala ninavoya ko mudzi wa Jopa, na nichona ono. Ko ononi, náona ut’u dza shuka bomu yigwirwa mitseye mine, yinatserezwa kulaa mbinguni, na yichirehewa ta phephi na phokala mimi. ⁶ Bee, mimi náyilolat’o, na kati-kati ya shuka yiyo, nichona nyama a magulu mane a kufuga na nyama a weruni, nyama a kuhambala na nyama a kuburuka. ⁷ Chisha, nichisikira laka ra mut’u rinanamba, ’Unuka P’etero utsinze nyama urye.’ ⁸ Ela mimi nichiudzidza nichamba, ’Vivyo k’aviidimikika kamare Bwana, maana, ts’idzangwe kutata kamare chit’u chochosi chiricho china najisi.’ ⁹ Ro laka ra mut’u nichirisikira kahiri kulaa mulunguni rinanamba, ’Ts’iwambe ni najisi, ut’u urio udzambwa ni Mulungu k’auna najisi.’ ¹⁰ Gago gáhendeka k’ano t’ahu, na chisha yiyat’u shuka yichivuhiwa, yichiudzwa ko mbinguni. ¹¹ Shuka yiriphoudzwa ko mbinguni, at’u ahahu ákudza yo nyumba yokala hunasagala. At’u ao ákala áhumwa kulaa Kaisariya anituwe mimi. ¹² Phapho nichambwa ni Roho wa Mulungu, nits’isite kwenda phamwenga nao. Ndo nichigwirikana na akuluphiri anjine ahandahu a mudzi wa Jopa huchenda hosini. Na huriphofika kuko, huchendaphenya nyumbani mwa Korineliyo. ¹³ Korineliyo naye achihwambira vyolairirwa ni malaika wa Mulungu mwakwe nyumbani, na achambwa, ’Huma at’u Jopa akamwihe Simoni, ariye dzinare rinjine ndiye P’etero. ¹⁴ Yiye undakudzakwambira udzumbe urio undakutivya uwe na at’uo osi.’ ¹⁵ Na niriphokala nidzanza kugomba, Roho wa Mulungu wáatsererera ao, dza virat’u arivyohutsererera siswi pharat’u mwanzo. ¹⁶ Phapho nichikumbikira garat’u maneno ga Bwana arigogagomba ga kwamba, ’Johana wábatiza na madzi, ela mwimwi mundakudzabatizwa na Roho wa Mulungu.’ ¹⁷ Ndo achikala ye Mulungu wáap’a at’u a makabila manjine Rohowe yehup’a siswi ukati huriphomukuluphira Bwana Jeso K’irisito, mino bee ni ani ta nimuzize Mulungu kuhenda henzore?" ¹⁸ Ariphosikira gago, áricha kumulaumu P’etero achimulika Mulungu achamba, "Vyo kumba Mulungu wáap’a at’u a makabila manjine nafasi ya kutya kwa akale na uzima uphya wa kare na kare nao!" ¹⁹ Akuluphiri átsamukana kwa kuhenderwa mauku, Sitefano ariphoulagwa. Anjine ákwenda ta jimbo ra Foinike, chisiwa cha Kupuro na mudzi wa Anitiyokiya, ela ásumurira udzumbe dzulu ya Bwana kwa Ayahudi tu. ²⁰ Ela anjine ao okala ni achina Kupuro na Kurene, ákwenda Anitiyokiya, na achendasumurira Nguma Mbidzo dzulu ya Bwana Jeso, kwa at’u a makabila manjine nao. ²¹ Na ao, widimi wa Bwana wáhenda kazi phamwenga nao, na at’u anji ámukuluphira na kumugalukira Bwana. ²² Akuluphiri okala a Jerusalemu ágasikira gokala gahendeka ko Anitiyokiya, na ndipho achimuhuma Barinaba ende kuko. ²³ Barinaba ariphofika kuko na kona vyo Mulungu arivyokala udziaonera mbazi o at’u, wáhamirwa na achiadinisira aenderere kumutuwa Bwana na myoyo yao yosi. ²⁴ Maana, Barinaba wákala ni mut’u mudzo yekala una kuluphiro bomu, na yekala udziudzala Roho wa Mulungu, na at’u anji muno ákuluphira Bwana. ²⁵ Chisha, Barinaba wákwenda mudzi wa T’ariso, achendamutsakula Saulo. ²⁶ Ariphomona, ákwenda osi Anitiyokiya. Ndo ao osi airi ákala na o akuluphiri a kuko mwaka wosi, na achiafunza anji ao. Ko Anitiyokiya ndiko anafunzi a Bwana áanza kwihiwa ajeso. ²⁷ Ukati uo wenye, ndio urio agomvi a Mulungu fulani ákudza Anitiyokiya kulaa Jerusalemu. ²⁸ Mumwenga wao wákala unaihiwa Agabo, na yiye wálongozwa ni Roho wa Mulungu achisema chimbere kukala, kundakala nzala bomu dunia yosi. (Nzala yiyo yálairira ukati wa utawali wa Kilaudiyo). ²⁹ Ndo anafunzi a Bwana okala a mudzi wa Anitiyokiya achamula, chila mumwenga alavye chochosi kutuwirizana na patore, chiphirikwe chika-aavize akuluphiri okala anasagala Judea. ³⁰ Ndo achihenda vivyo, na achiahuma Barinaba na Saulo, aphirike mutsango wao kwa vilongozi a kanisa ra Jerusalemu.

¹ Ukati uo, ndio urio mufalume Herode Agiripa wálagizira ajeso anjine aanze kuhenderwa mauku. ² Yiye wálagizira Jakobo nduguye Johana aulagwe, na achitemwa na upanga ta achifa jeri. ³ Ariphoona kukala, gago gákala ganaahamira Ayahudi, wáenderera kuhenda mai kwa kulagiza P’etero agwirwe. (Gago gáhendeka ukati wa ts’ikuk’uu ya kurya mikahe yots’otiywa hamira.) ⁴ P’etero ariphogwirwa, wátiywa ndani, na achikala unarindwa ni virundu vine vya shikari ane-ane okala achiphisana. Herode Agiripa wákala unatariza juma riro ra ts’ikuk’uu ya P’asaka richire, ndipho amulavye, amulamule jamani. ⁵ Ndo P’etero ariphokala u ko jela, akuluphiri ákala anamuvoyera kwa Mulungu na myoyo yao yosi. ⁶ Usiku okala P’etero unalalira kulaviwa mbere za at’u anji alamulwe, wákala urere kati-kati ya shikari airi, na kuno ufungwa minyororo hiku na hiku na o shikari. Na shikari anjine, ákala anarinda muyango wa yo jela. ⁷ Ndo malaika wa Bwana achimulairira P’etero phapho kare, mwanga uchimwirika cho chumba cha jela. Ye malaika achimupiga-piga P’etero mbavuni kumulamusa na kuno unamwamba, "Lamuka wunuke maruru!" Phapho kare yo minyororo yichigwa kulaa mikononi mwa P’etero. ⁸ Chisha, ye malaika achimwamba P’etero, "Funga mukandao, na uvale virahuvyo." P’etero achihenda vivyo, na phapho ye malaika achimwamba, "Vala valoro unituwe." ⁹ P’etero achimutuwa ta konze, ela wákala k’amanya kukala, gago gokala ganahendwa ni ye malaika, gákala ni ga jeri. Yiye wáona dza kwamba, ni unaona ono tu. ¹⁰ Ndo áchira shikari a kwanza phao chikaloni na phiri dza vyo, na achifika pho dziyango ra chuma riphenyezaro pho mudzini. Ro dziyango richivuguka renye naro, nao achilaa konze. Ndo achenenda-enenda na yo njira, na P’etero achihendaona urichwa kare hicheye ni ye malaika. ¹¹ Phapho ndipho P’etero achimanya kukala, gákala ni ga jeri gokala gahendeka na achamba, "Vivi nina kanuni Bwana udzimuhuma malaikawe akadzanitivya kwa ta nits’ihendwe vii ni Herode Agiripa, na nits’ipatwe ni gokala ganahenzwa ni Ayahudi." ¹² P’etero ariphomanya ulaa jela jeri, wákwenda mwenga kwa mwenga ta nyumbani kwa Maryamu ameye Johana, ariye dzinare rinjine ndiye Mariko. Kuko, at’u anji ákala arundikana anavoya. ¹³ P’etero achipiga hodi o muyango wa konze, na muhendikazi mumwenga wa chiche aihiwaye Roda, achenda ko muyangoni kwa akamusundulire. ¹⁴ Ndo ye musichana ariphomanya riro rákala ni laka ra P’etero, wáhamirwa muno ta achiricha kuvugula muyango, achiuya mairo ko ndani achendaamba, "Ni P’etero ta wimire pho muyangoni." ¹⁵ At’u achimwamba, "Una vitswa uwe!" Ela ye achidina kwamba, "Ni P’etero jeri yenye!" Phapho o achimwamba, "Bee manya yiye ni malaikawe." ¹⁶ Ela P’etero ye ukati uo wákala unaenderera kupiga hodi. Musindikizowe, ávugula muyango na achimona ndiye jeri, na achangalala. ¹⁷ P’etero achiatsuphira mukono achianyamaza, na achiaambira vyokala ulaviwa jela ni Bwana. Chisha, achiaamba akamwambire Jakobo, na arat’u akuluphiri anjine dzulu ya neno riro, naye achilaa achiuka achenda phat’u phanjine. ¹⁸ Kuriphocha, arat’u shikari okala anarinda, áangalala muno na achikala a chimoyomoyo kwa ákala k’aamanya P’etero ugwirwa nini. ¹⁹ Herode Agiripa achilagizira kuhendwe musako, ela k’aamugwirire. Ndo achilagizira o shikari auzwe, na aulagwe. Na Herode achiuka Judea, achendasagala Kaisariya. ²⁰ Herode Agiripa wákala k’apatana na at’u a midzi ya Tiro na Sidoni. Ela aa, its’i yao yákala yipata chakurya kulaa its’i yokala yinatawalwa ni ye Herode. Ndo achina Tiro na Sidoni áagwira adzumbe achiahuma kwa Bulasito, ariye wákala ni mumwenga wa o aimirizi abomu a Herode. Ao achendamwambira Bulasito kukala, midzi yao yinahenza yerekezane na Herode, na achikubali ²¹ ta achiika ts’iku yokala undaaphirika akagombe naye. Ts’iku yiriphofika, Herode wákudza na kuno achikala uvala nguwoze za chifalume, achisagala chihini phakwe cha utawali, achanza kwaambira at’u maneno. ²² Arat’u at’u achimupigira njerejere achimulika na kuno anaamba, "Yuyu unagomba dza mulungu kamare, ela k’agomba dza mut’u!" ²³ Malaika wa Bwana achimugwiza ukongo Herode phapho kare, kwakukala, wáahenda at’u ariche kumulika Mulungu, achilikwa yiye. Ndo Herode achiriwa ni minyolo ya mwakwe ndani ta achifa. ²⁴ Ela neno ra Mulungu richikaza kugot’a, na at’u anji na anji, achimukuluphira Mulungu. ²⁵ Ndo Barinaba na Saulo ariphomala kuhenda kazi yokala ahumwa ayihende, áuka Jerusalemu achiuya Anitiyokiya, na charo chicho ákwenda na Johana, ariye dzinare rinjine ndiye Mariko.

¹ Ko kanisa ra Anitiyokiya, kwákala kuna akuluphiri anjine okala ni agomvi a Mulungu, na anjine ákala ni alimu. Ao ákala ni; Barinaba, Simoni ariye dzinare rinjine ndiye Mwiru, Lukiyo muchina Kurene, Saulo na Manaeni, ariye wáfugwa phamwenga na mufalume Herode Anitipa. ² Ndo kwáhenda ukati achifunga na achikala anamwabudu Bwana, na Roho wa Mulungu achiaamba, "Nirichirani Barinaba na Saulo, ahende kazi yodzoaihira." ³ Ndo ariphomala kufunga na kuvoya, áaikira mikono achiavoyera, na achiaricha achenda vyao. ⁴ Barinaba na Saulo phohumwa ni ye Roho wa Mulungu, áteremuka ta mudzi wa Selekiya, na kuko achendapanda meli achenda ta chisiwa cha Kupuro. ⁵ Ariphofika mudzi wa Salami, ásumurira neno ra Mulungu masinagogini, na Johana Mariko achikala ni mwavizi wao. ⁶ Analaa mudzi wa Salami, ákwenda ta mudzi wa P’afo, urio wákala u p’embe ya phiri ya cho chisiwa. Kuko, ákwendamona Muyahudi mumwenga yekala ni mutsai, na dzinare wákala ndiye Bari-Jeso. Yiye wákala unadzamba ni mugomvi wa Mulungu. ⁷ Bari-Jeso wákala ni musenangwa wa Serigiyo P’aulo, ariye wákala ndiye mubomu wa cho chisiwa, na yiye wákala ni chimanyi muno. Ndo Serigiyo P’aulo wáalagizira ano Barinaba na Saulo, kwa ta adze amwambire neno ra Mulungu. ⁸ Ela ye mutsai Bari-Jeso, ariye Chiyunani wákala wihiwa Elima, achiheza kwapinga kwa amuzize ye mubomu wa chisiwa ats’imukuluphire Jeso. ⁹ Ndo Saulo ariye dzinare rinjine ndiye P’aulo achikala udziudzalwa ni Roho wa Mulungu, achimulola muno ye Elima na achamba, ¹⁰ "Uwe u mwana wa Shetani, na unapinga chila ririro ni ra haki. Uwe u mulembi wa kupindukiya, na mukorofi mubomu! Undaricha rini we kugaluza ujeri wa Bwana na kuuhenda ulongo? ¹¹ Bee, vivi Bwana undakutiya akili kwa kukuhenda uts’one, na uwe k’undawona mwanga wa dzuwa kwa chiwango." Ndo ye mut’u achanza kona ut’u dza kunje na dziza phapho kare, na achanza kwenda hiku na hiku kutsakula mut’u amugwire mukono amulongoze. ¹² Mubomu wa chisiwa wáangalazwa muno ni widimi wa mafunzo ga Bwana, na ariphoona gago, achikuluphira. ¹³ Kulaa P’afo, P’aulo na o anzie ápanda meli achenda ta mudzi wa P’eriga, urio jimbo ra P’amufuliya. Ela kuko, Johana Mariko achendaaricha, achiuya Jerusalemu. ¹⁴ Osala achenderera na charo kulaa phapho P’eriga ta mudzi wa Anitiyokiya phephi na jimbo ra P’isidiya. Ts’iku ya Sabato yiriphofika, achendaphenya ndani ya sinagogi achisagala. ¹⁵ Neno richisomwa kulaa Shariya ya Musa, na kulaa Maandiko ga agomvi a Mulungu. Ndo abomu a rirat’u sinagogi achiaamba ano P’aulo vivi, " Ayahudi asena, muchikala muna neno ra kwatiya moyo anzienu, aambireni." ¹⁶ Ndo phapho P’aulo wáima achisumiza na achamba vivi, "Nisirikisani Aiziraeli asena na mwimwi anjine mosi murio munamwabudu Mulungu! ¹⁷ Siswi Aiziraeli ye Mulungu wehu wáatsagula akare ehu, na achiahenda akale anji phokala a ujenini its’i ya Misiri. Mulungu kuko wáalavya kwa widimiwe ubomu. ¹⁸ Yiye wáavumirira myaka mirongo mine (40) ko nyika. ¹⁹ Yiye wágahenda makabila mafungahe ga its’i ya Kanani gahangamizwe, na yo its’i yao achiap’a o at’ue yikale yao. ²⁰ Maneno gaga gosi gáhendeka myaka magana mane na mirongo mitsano (450). Ariphoanza kusagala ko its’i ya Kanani, Mulungu wáahenda alongozwe ni alamuli ta ukati wa mugomvi wa Mulungu Samweli ariphoanza kulongoza. ²¹ Ela ao ávoya aikirwe mufalume wao, na Mulungu achiatsagulira Saulo mwana wa Kishi. Yiye wákala ni mut’u wa mbari ya Benjameni, na wátawala myaka mirongo mine (40). ²² Mulungu ariphomuusa yiye, wáatsagulira Daudi achikala mufalume wao. Na Mulungu wáamba vivi dzuluye, ’Daudi mwana wa Jese, nidzimona ni mut’u anihamiraye muno, na undachimiza gangu gosi nihenzago agahende.’ ²³ Mulungu wáalaga Aiziraeli kukala, mut’u wa mudzungu wa yuyu Daudi undakala Mutivyi wehu, na kwa vivyo, wáhurehera Jeso. ²⁴ Na Jeso ariphokala k’adzangwe kudza, Johana wámulongolera achihusumurira siswi Aiziraeli hosini kukala, ni seti hutye na hubatizwe. ²⁵ Johana ariphokala unamarigiza kaziye, wáauza at’u vivi, ’Mukale munaona mino ni ani? Mimi bee ts’imi ye mut’u mumuloleraye. Elako, yiye undakudza nyuma zangu, na mimi ts’iwirya ta kukala muhendikaziwe wa kumuvula virahu.’ ²⁶ Aiziraeli asena murio mu at’u a mudzungu wa Burahimu, na anjine mosi mumwabuduo Mulungu, mwimwi manyani kukala, Mulungu udziureha kwehu uu udzumbe wa kutivya! ²⁷ Achina Jerusalemu na abomu ao k’aamanyire kukala Jeso ndiye Mutivyi, na k’aagamanyire maanaye go maneno ga agomvi a Mulungu gasomwago chila Sabato. Elako, ágachimiza vivyo go maneno ga agomvi a Mulungu aripholamula Jeso anyongwe. ²⁸ Ao ta aripho k’aamupatire na kosa riwiryaro anyongwe, ela o ámuvoya Pilato vivyo amulamule kunyongwa. ²⁹ Na ariphomala kuhenda gosi gokala gadzandikwa dzuluye, yiye wátserezwa kulaa pho musalabani, achendazikwa. ³⁰ Ela Mulungu wámufufula kulaa kuzimu, ³¹ na Jeso wáalairira kwa ts’iku nyinji arat’u anafunzie omutuwa kulaa Galilaya ta Jerusalemu. Ao vivi, ndio mashaidige ashuhudiyirao Ayahudi. ³² Mulungu wáalaga akare ehu chilagane, na vivi hudzikudza phapha, kumusumurira Nguma Mbidzo ³³ ya kwamba, cho chilagane choalaga akare ehu, udzihuchimizira siswi adzukulu ao, kwa kumufufula Jeso kulaa kuzimu. Gago ganagwa sawa na goandikwa Zaburi ya phiri kukala, ’Uwe u Mwanangu; Mimi rero ninasema kukala ni Abayo.’ ³⁴ Mulungu wámufufula Jeso kulaa kuzimu ta k’andafa kahiri akaola, na vivyo vinagwa sawa na vyoamba Mulungu kukala, ’Nindamunosa manoso matakatifu jeri gomulaga Daudi.’ ³⁵ Na chisha, Zaburi yinjine yinaamba vivi dzulu ya Jeso, ’K’undariricha lufu lwa mutakatifuo role mbirani.’ ³⁶ Daudi ariphokala u moyo, wáhenda henzo ra Mulungu. Na ariphofa, wázikwa mabirani pha akaree, na mwiriwe uchola. ³⁷ Ela Jeso ye wáfufulwa ni Mulungu kulaa kuzimu, na kwa vivyo, mwiriwe k’awolere. ³⁸ - ³⁹ Bee asena, ninamuhenza mumanye kukala, vivi munasumurirwa udzumbe dzulu ya kusamehewa dambi kuchirira ye Jeso. Vivi chila mumwenga amukuluphiraye Jeso, unasamehewa dambi zosi na akale tsare, neno ririro rákala k’ariidima kuhendwa ni Shariya ya Musa. ⁴⁰ Ndo dzimanyirireni gats’idze gakamupata go maneno gogombwa ni agomvi a Mulungu kukala, ⁴¹ ’Sirikisani mwi muphuryao neno ra Mulungu! Angaikani, na muhangamike, maana, mimi ninahenda ut’u uu ukati wenu, urio mwimwi k’amundaukuluphira ta mut’u akamwambira!’ " ⁴² P’aulo na Barinaba ariphokala analaa mo sinagogini, arat’u at’u áamba adze kahiri ts’iku ya Sabato yokala yindatuwiriza, kwa adze akaze kugomba dzulu ya maneno gago. ⁴³ Monano uo uriphomarigizika, Ayahudi anji, na at’u a makabila manjine okala aphenya dini ya Chiyahudi, ágwirikana na ano P’aulo na Barinaba. P’aulo na Barinaba achigomba nao, na achiatiya moyo kukala, aenderere kuukuluphira udzo wa Mulungu. ⁴⁴ Ts’iku ya Sabato yiriyotuwiriza, karibu chila mut’u pho mudzi uo, wákwendasirikisa udzumbe dzulu ya Bwana. ⁴⁵ Ela o vilongozi a Ayahudi ariphoona ro duu ra at’u, áphenywa ni chidzitso, na achipinga go maneno gokala ganagombwa ni P’aulo, na ye mwenye achimuhakana. ⁴⁶ Elako, P’aulo na Barinaba áaudzidza phots’o woga achamba, "Mwimwi mwákala mudziikwa mukale a kwanza kusikira neno ra Mulungu. Ela kwakukala, mudzirikahala na munadzona k’amuwirya uzima uphya wa kare na kare, h’a bee hunamuricha hwende kwa at’u a makabila manjine. ⁴⁷ Maana, Bwana wáhulagiza achihwamba vivi, ’Mwimwi nidzimutsagula mukale mwanga kwa at’u a makabila manjine, kwa ta Mulungu aativye at’u duniani kosi, kuchirira mwimwi.’ " ⁴⁸ Bee, at’u a makabila manjine ariphosikira gago, áhamirwa, na achiulika o udzumbe dzulu ya Bwana. Na arat’u osi okala átsagulwa apate uzima uphya wa kare na kare, ákuluphira. ⁴⁹ Udzumbe dzulu ya Bwana wágot’a chila phat’u upande uo. ⁵⁰ Ela vilongozi a Ayahudi áasunganya alume okala anamanyikana pho mudzi uo na achet’u a makabila manjine okala ana vyeo na anamuvoya Mulungu, kwa aapinge ao ano P’aulo na Barinaba. Ndo ao áanza kwahendera mauku P’aulo na Barinaba, na chisha ta achihendaavuguza kulaa pho phao chidzidzini. ⁵¹ Ndo P’aulo na Barinaba achikut’a-kut’a vumbi rokala ri mwao maguluni dza onyo kwao, chisha achenda mudzi wa Ikoniyo. ⁵² Ela o anafunzi a ko mudzi wa Anitiyokiya áudzalwa ni raha muno, na Roho wa Mulungu.

¹ P’aulo na Barinaba ariphokala a Ikoniyo, maneno gákala dza vyokala gákala ko Anitiyokiya. Ao ákwendasumurira neno ra Mulungu ko sinagogini ta Ayahudi anji na at’u a makabila manjine anji achikuluphira. ² Ela Ayahudi anjine orema kukuluphira, áasunganya at’u a makabila manjine ta achitsukirwa, kwa aapinge ao ano P’aulo na Barinaba. ³ Ela ta vivyo, P’aulo na Barinaba áenderera kukala kuko ts’iku nyinji, achigomba udzumbe dzulu ya Bwana Jeso phots’o woga. Bwana naye achiap’a widimi wa kuhenda dalili na maut’u-maut’u ga kwangalaza na gago gaching’aza lwazu kukala, udzumbe okala anaugomba dzulu ya mbazize nyinji, wákala ni wa jeri. ⁴ At’u a mudzi uo achigavikana maduu mairi. Duu mwenga richiunga mukono Ayahudi, na ro rinjine richiunga mukono o ahumwa a Jeso a widimi. ⁵ Musindikizowe, anjine a o at’u a makabila manjine, Ayahudi phamwenga na abomu ao, áamula kwahendera mai ao ahumwa a Jeso a widimi, na kwapiga mawe. ⁶ Ela ao ahumwa a Jeso a widimi ágamanya gago, na achichimbirira jimbo ra Lukaoniya. Kuko, achenda midzi ya Lusitira na Deribe, na p’ande za phephi-phephi, ⁷ achenderera kusumurira Nguma Mbidzo. ⁸ Kuko mudzi wa Lusitira, kwákala kuna mut’u mumwenga ariye wákala upholoza magulu hangu kuvyalwakwe, na wákala k’adzangwe kwenenda kamare. ⁹ Ndo P’aulo ariphokala unasumurira Nguma Mbidzo, mut’u yiye wámusirikisa. P’aulo naye achimulolat’o, na ariphoona kukala una kuluphiro ra kwidima kuphozwa, ¹⁰ wágomba kwa laka ra dzulu achimwamba, "Unuka wime tititi." Phapho kare, ye mut’u wa kupholoza achiunuka, na achanza kwenenda. ¹¹ Duu ra at’u ririphoona gokala gahendwa ni P’aulo, ráanza kupiga k’ululu kwa chiryomo cha Chilukaoniya kwamba, "Asenani, milungu yidzihutsererera dza adamu!" ¹² Barinaba ámwiha Zeu, na P’aulo achimwiha Herime, kwakukala, wákala ndiye mugomvi. ¹³ Kuhani wa hekalu ra Zeu, ririro rákala ri konze ya o mudzi achireha nzao fulani, na maruwa pho dziyangoni, kwakukala, yiye na ro duu ra at’u, ákala anahenza aap’e sadaka o ahumwa a Jeso a widimi. ¹⁴ P’aulo na Barinaba ariphosikira gago gokala anahenza agahende, áahula nguwo zao konyesa kukala, ákala k’aagaenzi. Chisha, achidudula mairo kati-kati ya ro duu ra at’u na kuno anagomba kwa laka ra dzulu kwamba, ¹⁵ "Mwi asena, heka munahenda vino? Siswi k’ahu milungu, hu anadamu dza mwimwi. Sino hudzikudzamusumurira Nguma Mbidzo kwa mupate kuricha kuyabudu yiyi milungu ya ulongo, mugaluke mumwabudu Mulungu ariye moyo. Yiye ndiye yeumba mbingu na dunia, bahari na vyosi virivyo mwao ndani. ¹⁶ Pho p’indi, Mulungu wáaricha at’u a chila chiryomo ahende ahenzavyo. ¹⁷ Ela ta vivyo, udzenderera kwafunulira at’u kukala u kuko kwa kwahendera madzo. Ndo yiye mwimwi unamubit’ira mvula kulaa mbinguni. Ukati wa kuguwa, unamup’a nyoha, na chisha unamup’a vyakurya vinji, na unamuhenda muhamirwe." ¹⁸ P’aulo na Barinaba ágomba gago gosi kwaziza o at’u ats’ialavire sadaka, ela yákala gagada vivyo ko kwaziza. ¹⁹ Ela Ayahudi fulani ákudza kulaa Anitiyokiya-P’isidiya na Ikoniyo, achidzaahenda at’u auye upande wao. Ndo achimupiga mawe P’aulo ta achimona dza kwamba udzefa, na phapho achimukuruta achimulavya konze ya o mudzi. ²⁰ Ela akuluphiri ariphokwendarundikana phapho na kumuzunguluka, wáunuka, achiuya ko mudzini. Kunadzachakwe, yiye phamwenga na Barinaba ákwenda Deribe. ²¹ P’aulo na Barinaba ákwendasumurira Nguma Mbidzo ko Deribe, na achipata anafunzi anji a Bwana. Aripholaa phapho, áchira na Lusitira na Ikoniyo, achiuya Anitiyokiya-P’isidiya. ²² Midzi yiyo yosi yochirira, áajenga akuluphiri akaze kukomala chiroho, na achiatiya moyo aenderere kugagwiririra kinyi gago arigogakuluphira. Ao ákala achiaamba vivi, "Siswi akuluphiri, ni seti huturike muno huchikala k’ahudzangwe kwendaphenya Ufalumeni kwa Mulungu." ²³ P’aulo na Barinaba átsagula vilongozi kwenye chila kanisa kwa dzulu ya o akuluphiri, achivoya na kufunga, na achiaika ts’ini ya urinzi wa Bwana, ariye ákala anamukuluphira. ²⁴ P’aulo na Barinaba ariphouka jimbo ra P’isidiya, áfika kahiri jimbo ra P’amufuliya, ²⁵ na achendasumurira udzumbe wa Mulungu mudzi wa P’eriga. Aripholaa phapho, ákwenda mudzi wa Ataliya, ²⁶ na anauka kuko, achipanda meli achiuya Anitiyokiya, jimbo ra Siriya. Kuko ndiko kuriko, pho mwanzo ákala alaviwa kwa Mulungu, kwa Mulungu aarinde, na aafunulire udzowe kwa dzulu ya kazi yiriyo ákala adziyichimiza phapho. ²⁷ Ariphofika ko Anitiyokiya, áhenda monano na o akuluphiri a phapho, achiaambira gosi gokala Mulungu udzigahenda kuchirira ao, na vyokala Mulungu udziavugulira njira at’u a makabila manjine ta akuluphira. ²⁸ Na ásagala kuko na arat’u akuluphiri kwa ts’iku nyinji.

¹ At’u fulani ákudza Anitiyokiya kulaa Judea, na achanza kwafunza o akuluphiri kukala, "Mwimwi nimubit’wets’i dza Shariya ya Musa yambavyo. Ela muts’iphohenda vivyo, k’amwidima kutiya." ² Neno riro richiahenda P’aulo na Barinaba alumbane muno na o at’u okala anafunza vivyo. Ndo vichamulwa kukala P’aulo na Barinaba, phamwenga na akuluphiri fulani a kanisa ra Anitiyokiya, ende Jerusalemu, ende akagagombe na ahumwa a Jeso a widimi, na vilongozi a kanisa ra kuko gago. ³ At’u ohumwa kwenda Jerusalemu ásiswa ni o akuluphiri a pho Anitiyokiya, nao achichira na majimbo ga Foinike na Samariya. Ao á-aambira at’u a kuko dzulu ya vyokala at’u a makabila manjine adzimugalukira Mulungu kwa kumukuluphira Jeso, na nguma zizo zichiahamira muno ao akuluphiri osi. ⁴ Na ariphofika Jerusalemu, áphokerwa ni akuluphiri a kuko, ahumwa a Jeso a widimi, na vilongozi ao. Ndo nao achiaambira dzulu ya maneno gosi gokala Mulungu udzigahenda kuchirira ao. ⁵ Ela akuluphiri anjine okala ni a chama cha Afarisayo, áima achamba, "At’u a makabila manjine ni seti abit’wets’i, na alagizwe atuwirize vyo yambavyo yo Shariya ya Musa." ⁶ Ndo ahumwa a Jeso a widimi na vilongozi a kanisa achonana, achigomba dzulu ya neno riro. ⁷ Ariphokala áhwala chiwango chire kugomba dzulu ya neno riro, P’etero wáima achamba, "Akuluphiri asena, mwimwi munamanya kukala, phapho mwanzo Mulungu wánitsagula mimi kulaa kati yenu, kwa nisumurire Nguma Mbidzo kwa at’u a makabila manjine. Mulungu wáhenda vivyo kwa ao apate kuyisikira, na ayikuluphire. ⁸ Mulungu unamanya maazo ga chila mut’u, na yiye wáng’aza kukala, udziakubali ao kwa kwap’a Rohowe dza vyohup’a siswi. ⁹ Siswi na ao Mulungu wáhuhwalira sawa. Kwa vivyo, ao áusirwa madambi gao, kwakukala, ámukuluphira nao. ¹⁰ Ndo kwadze sambi munamuheza Mulungu kwa kwahwika muzigo ubomu o akuluphiri? Muzigo uo wáshinda akare ehu, na ta siswi naswi k’ahwidima kuutsukula. ¹¹ Bee ninamwambira mino kukala, vivyo ts’ivyo. Siswi hunakuluphira kukala, Mulungu unahutivya kwa mbazi za Bwana Jeso, na ao nao a vivyo." ¹² P’aulo na Barinaba nao ásema dzulu ya vyokala Mulungu uhenda dalili na maut’u-maut’u ga kwangalaza kuchirira ao ko kwa at’u a makabila manjine, na at’u osi pho monanoni achinyamala zizizi kusirikisa. ¹³ Ariphomala kugomba, Jakobo wáamba, "Hebu nigombe vichache nami, akuluphiri asena! ¹⁴ Phapha Simoni P’etero usema vyo arivyo Mulungu wáanza kung’aza unaamanyirira at’u a makabila manjine, kwa kutsagula anjine ao achikala at’ue. ¹⁵ Bee, neno riri rinagwa sawa kamare na maneno gogombwa ni agomvi a Mulungu mo Maandikoni kukala, ’Bwana unaamba, ¹⁶ "Ko hwendako, nindauya nidze nijenge kahiri yiyat’u nyumba ya Daudi yogwa. Yiyo nindayijenga kahiri niyiudze dza vyokala. ¹⁷ Nindagahenda gago kwa ta at’u anjine osi, yaani, at’u a makabila manjine gosi nirigogaiha akale angu, anitsakule. ¹⁸ Vivyo ndivyo naambavyo mimi Bwana niriyehenda neno riri rimanyikane hangu pho kare." ’ " ¹⁹ Jakobo wáenderera kugomba achamba, "Kwa vivyo, mimi vivi ninaona, huts’iayugeni ao at’u a makabila manjine amugalukirao Mulungu. ²⁰ Siswi ta rehu ra kuhenda ni hwaandikireni baruwa hwaambire kukala, ats’irye vyakurya vyodzolaviwa sadaka kwa milungu ya vinyago, ats’irye nyama yeyosi yedzeshongolwa, ariye k’amwagirwe milatso, na ats’izinge. ²¹ Ao na-aambirwe gago, maana, ni kati ya go malagizo ga Musa, na gago gáanza p’indi kusomwa masinagogini mosi chila ts’iku ya Sabato, na kusumurirwa chila mudzi." ²² Ahumwa a Jeso a widimi, vilongozi a kanisa na akuluphiri osi áamula kutsagula at’u fulani kulaa kati yao, na aahume Anitiyokiya, phamwenga na P’aulo na Barinaba. Ndo achitsagula Sila na Juda, ariye dzinare rinjine ndiye Barisaba. At’u ao airi ákala ni vilongozi kati ya o akuluphiri. ²³ Achiap’a baruwa yokala yinaamba vivi, "Ni siswi ahumwa a Jeso a widimi, vilongozi a kanisa na akuluphiri anzienu. Hunamulamusa mwimwi akuluphiri a makabila manjine murio Anitiyokiya, na majimbo ga Siriya na Kilikiya. ²⁴ Siswi hwásikira kukala, kuna at’u anjine olaa kuku kwehu achidza ko kwenu phots’ohumwa ni siswi, na achidzamwangaisha, na achimuyuga maroho na go gao gogomba. ²⁵ Bee siswi hosi kuku hudzonana, na hukaerekezanani hwatsagule at’u fulani, na hukaahuma adze ko kwenu phamwenga na akuluphiri anziehu hwahenzao, ano Barinaba na P’aulo, ²⁶ at’u ario ázinza mazagazi gao kwa dzulu ya dzina ra Bwana wehu Jeso K’irisito. ²⁷ Kwa vivyo, hunaahuma Sila na Juda ko kwenu, adze akaze kumwambira na mulomo gaga hugaandikago. ²⁸ Ndo siswi hudzifunulirwa ni Roho wa Mulungu kukala, huts’imuhwike muzigo unjine, na ga halahala ni kwamba; ²⁹ ts’iryeni vyakurya vyodzolaviwa sadaka kwa milungu ya vinyago, ts’iryeni nyama za anyama odzoshongolwa, ario k’aamwagirwe milatso, na muts’izinge. Muchihenda vivi vyodzomwamba, mundakala munahendat’o, na kalanit’o." ³⁰ At’u okala ahumwa ariphosiswa, ákwenda Anitiyokiya kuriko ákwendahenda monano wa akuluphiri osi na achiap’a yiyat’u baruwa. ³¹ Akuluphiri a kuko achiyisomerwa, na achihamirwa muno kwa go manenoge gáatiya moyo. ³² Juda na Sila, ario ákala ni agomvi a Mulungu, ágomba maneno manji kulaa kwa Bwana kwatiya moyo, na kwajenga o akuluphiri. ³³ Ariphosagala kuko kwa ts’iku fulani, akuluphiri a Anitiyokiya áasisa, na achiavoyera reri. O nao achiuya Jerusalemu kwa arat’u okala adziahuma. ³⁵ Ela P’aulo na Barinaba ásala ko Anitiyokiya achifunza, na kusumurira udzumbe dzulu ya Bwana phamwenga na at’u anjine anji. ³⁶ Ariphomala ts’iku fulani ko Anitiyokiya, P’aulo wámwamba Barinaba, "Hinde chila mudzi huriosumurira udzumbe dzulu ya Bwana, hukaalamuse akuluphiri ayaehu, na hwaone endereravyo." ³⁷ Ndo Barinaba achikala unahenza Johana, ariye dzinare rinjine ndiye Mariko, ende naye. ³⁸ Ela P’aulo k’ahamirirwe ni kwenda na Mariko, ariye pho mwanzo wákala udziaricha jimbo ra P’amufuliya, na wáricha kuhenda kazi nao. ³⁹ Ndo P’aulo na Barinaba álumbana phapho ta musindikizowe achirichana. Barinaba achigwirikana na Mariko, achipanda meli achenda Kupuro. ⁴⁰ P’aulo naye achimutsagula Sila. Akuluphiri a phapho achialavya kwa Mulungu kwa Mulungu aarinde, na ao nao achiuka. ⁴¹ Charo chicho, P’aulo ye wáchira na ko majimbo ga Siriya na Kilikiya achiajenga akuluphiri.

¹ P’aulo na Sila áenderera na charo ta achifika Deribe, na chidzako achenda Lusitira. Kuko, ákwendaonana na mutana mumwenga aihiwaye T’imoti, ariye wákala ni mwanafunzi wa Jeso. Ameye naye wákala ni mukuluphiri, na wákala ni Muyahudi, ela abaye wákala ni Muyunani. ² T’imoti wákala unalikwa ni o akuluphiri a Lusitira, na Ikoniyo. ³ P’aulo wáhenza kumutsukula T’imoti charo chicho. Kwa vivyo, wámuhwala achimubit’ats’i, na wámubit’ats’i T’imoti, maana, Ayahudi osi a p’ande zizo ákala anamanya kukala, abaye T’imoti wákala ni Muyunani, na Ayunani ákala k’aabit’wats’i. ⁴ Ndo ao ákwenda mudzi ta mudzi, achiaambira akuluphiri malagizo gokala galaviwa ni ahumwa a Jeso a widimi na vilongozi a makanisa ko Jerusalemu, kwa agatuwe. ⁵ Ndo akuluphiri ákaza kukomala chiroho, na isabu yao yichikala yinaonjezeka chila ts’iku. ⁶ P’aulo na anzie áchira na muphaka wa Furugiya na Galatiya, kwahivira ákala azizwa ni Roho wa Mulungu, ats’isumurire udzumbe wa Mulungu ko jimbo ra Asiya. ⁷ Ariphofika muphaka wa jimbo ra Musiya, áheza kuphenya jimbo ra Bitunia, ela Roho wa Jeso achiaziza. ⁸ Ndo ao achichira na Musiya, achiteremuka ta mudzi wa T’orowa. ⁹ Usiku uo, P’aulo wáona ono, ambapho wámona mutumia mumwenga wa Makedonia wimire unamulombera unamwamba, "Vuka udze Makedonia udze uhwavize." ¹⁰ P’aulo ariphohwambira udzona ono riro tu, hwádzibambanya kwenda Makedonia maruru, maana, hwámanya kukala, wákala ni Mulungu udzihwiha hukaasumurire Nguma Mbidzo at’u a kuko. ¹¹ Huripholaa mudzi wa T’orowa, hwákwenda na meli tititi ta chisiwa cha Samotirake, na kunadzachakwe huchitiya nanga mudzi wa Neapoli. ¹² Huripholaa phapho, hwákwenda ta Filipi, urio ni mudzi ubomu wa jimbo ra Makedonia, na wákala unatawalwa ni Arumi. Phapho huchisagala kwa ts’iku fulani. ¹³ Ts’iku ya Sabato yiriphofika, hwálaa konze ya o mudzi, huchenda ta k’anda-k’anda ya muho, pharipho hwákala hunalolera kona phat’u pha kuvoya. Ndo huchisagala, huchigomba na achet’u okala arundikana phapho. ¹⁴ Mumwenga wa o achet’u okala anahusirikisa, wákala ni Ludiya. Ludiya wákala ni muchet’u amwabuduye Mulungu. Kwao kwákala ni mudzi wa Tiyatira, na wákala ni muchuzi wa nguwo za kitani, za rangi ya zambarawe, zirizo zákala zi gali muno. Ndo phapho Bwana achivugula moyowe ta achigakubali maneno gogombwa ni P’aulo. ¹⁵ Huriphomubatiza na at’ue, wáhwamba, "Kwahivira mudzinona nidzimukuluphira Bwana, hindeni mukakale kwangu." Na wáhulombera hwende. ¹⁶ Ts’iku mwenga, hwákala hunenda phat’u pha kuvoya, na huchonana na musichana mumwenga yekala ni mugulwa muhumiki, na wákala una p’ep’o yekala unamuhenda aseme chimbere maneno gokala gandakudzalairira. Ndo yiye wákala unaapatira p’esa nyinji matajirige kwa ko kusemakwe maneno chimbere. ¹⁷ Ndo musichana yiye wáhutuwa na kuno unagomba kwa laka ra dzulu kwamba, "At’u aa ni ahendikazi a Mulungu ariye dzulu kuchira osi, na anamusumurira vyo arivyo Mulungu unaidima kumutivya." ¹⁸ Na wáenderera kugomba kwa laka ra dzulu na kuno unaamba vivyo ts’iku nyinji, ta ts’iku mwenga P’aulo gachimusinya. Ndo achimugalukira, na achimwamba ye p’ep’o yekala udzimupagaa ye musichana, "Ninakuchemera kwa dzina ra Jeso K’irisito, mulae musichana yuyu." Ndo ye p’ep’o achilaa phapho kare. ¹⁹ Matajiri ga ye musichana gariphoona njira yao ya kupatira p’esa kuchirira ye musichana yitoswa, áagwira P’aulo na Sila, achiakuruta ta cheteni kwa alamuli. ²⁰ Ariphoafisa kwa o alamuli, áalumbira achamba, "At’u aa ni Ayahudi, na anayuga mudzi wehu. ²¹ Aa anafunza maada garigo ts’i shariya kwa siswi Arumi kugakubali, hebu kugatuwa." ²² Duu ra at’u richigwirikana na o at’u okala anaalumbira P’aulo na Sila, na kwa vivyo, richiasunganira. Arat’u alamuli achilagiza P’aulo na Sila avulwe nguwo, na achapwe vibok’o. ²³ Ariphochapwa vibok’o vinji, átiywa ndani, na ye shikari wa jela achilagizirwa aamanyirire muno. ²⁴ Shikari wa jela ariphoambwa vivyo, wáatiya chumba cha ndani kamare cha yo jela, na magulu gao achigafunga kati-kati ya magogo mairi. ²⁵ Kuriphofika phephi na usiku wa manane, P’aulo na Sila ákala anavoya na kwimba mira ga kumulika Mulungu, na o afungwa anjine ákala anaasirikisa. ²⁶ Ndo its’i yichisumba muno maruru ta yo misinzi ya jela yichitukuka. Ndo miyango ya jela yosini yichivuguka yenye phapho kare, na minyororo yokala yifungirwa ao afungwa osi yichivuguka nayo. ²⁷ Shikari wa jela aripholamuka na kona kukala, miyango yi wazi, wáona dza kwamba afungwa osi ákala achimbira. Kwa vivyo, achitsomola upangawe achikala unahenza adziulage. ²⁸ Ela P’aulo achimwiha kwa laka ra dzulu achimwamba, "Afungwa hosini hu phapha. Kwa vivyo, uts’idziulage bule!" ²⁹ Shikari wa jela achilagizira aphirikirwe taa, na achikazira ko ndani, achendadzitsupha mbere za P’aulo na Sila na kuno unatetema kwa woga. ³⁰ Chidzako, achialavya cho chumba cha ndani, na achiauza vivi, "Atumia, nihendedze mino ta ndipho nitivywe?" ³¹ O achimwamba, "Mukuluphire Bwana Jeso, nawe undativywa phamwenga na at’uo osi." ³² Ndo P’aulo na Sila ámusumurira udzumbe dzulu ya Bwana yiye shikari wa jela phamwenga na at’ue. ³³ Chisha, yiye shikari wáahwala achendaatsukutsa vironda vyao saa yiyo na usiku, na achibatizwa na at’ue osi phapho. ³⁴ Chidzako, achenda na P’aulo na Sila ta ko nyumbani kwakwe, na achiap’a chakurya. Yiye na at’ue osi ákala anahamirwa, kwahivira ákala adzimukuluphira Mulungu. ³⁵ Chiramukoche, alamuli áahuma shikari ao, achenda ko jela kwendamuphirikira shikari wa jela udzumbe uu, "Avugule arat’u at’u ende vyao." ³⁶ Ndo ye shikari wa jela achimwamba P’aulo, "Alamuli alagiza muvugulwe. Kwa vivyo, munaidima kulaa mukenda vyenu na reri." ³⁷ Ela P’aulo achiudzidza achamba, "Hangwedze? Ao áhupiga vibok’o jamani phots’o malau gehu kugombwa, na siswi ta huna haki za Chirumi! Chisha, achihutiya ndani, ela vino anahenza ahulavye chisiri! H’a bee k’aviidimikika kamare vivyo! Ao niadze ao enye, adze ahuvugulire." ³⁸ Ao shikari achenda-aambira alamuli vyokala udzamba P’aulo, na ariphosikira kukala P’aulo na Sila ákala ana haki za Chirumi, áogopha muno. ³⁹ Kwa vivyo, ákwendaavoya aasamehe, na ariphoalavya jela, áavoya auke phapho mudzi uo. ⁴⁰ P’aulo na Sila aripholaa jela, ákwenda nyumbani kwa Ludiya. Kuko achendaonana na ndugu a chijeso, achiatiya moyo na achiuka.

¹ P’aulo na anzie aripholaa Filipi, áchira na midzi ya Amufipoli na Apolonia, achenda Tesalonike. Kuko, kwákala kuna sinagogi ra Ayahudi. ² P’aulo wákala una ada ya kukala, chila ts’iku ya Sabato, niende sinagogini. Ndo ariphokala u ko Tesalonike, wákwenda sinagogini Sabato t’ahu mufululizo, na wáasomera at’u Maandiko na kuuzana-uzana nao dzulu ya gago. ³ Na wá-aambira na achiang’azira lwazu kukala, ye K’irisito wákala ni seti aturiswe, na afufuke kulaa kuzimu. Yiye wáenderera kwaambira achiaamba, "Jeso niriye ninamusumurira udzumbe dzuluye, ndiye ye K’irisito." ⁴ Anjine kati ya o Ayahudi ákuluphira maneno gogombwa ni P’aulo, na achigwirikana na ye P’aulo na Sila. Na chisha, Ayunani anji okala anamwabudu Mulungu phamwenga na achet’u anji okala anamanyikana muno, ágwirikana nao vivyo. ⁵ Ela Ayahudi anjine achiphenywa ni chidzitso. Kwa vivyo, achiagwirira at’u ai, ario kazi yao yákala ni kuzunguluka cheteni, na ao osini achanza muyuwano pho mudzini phosi. Chisha, achendavunza nyumba ya Jasoni, achikuluphira kukala, andaapata ano P’aulo na Sila mumo, kwa ta aalavye, aarehe kwa alamuli. ⁶ Ela k’a-aapatire, na kwa vivyo, achimukuruta Jasoni phamwenga na akuluphiri anjine ta ko kwa alamuli na kuno anapiga k’ululu kwamba, "O at’u odzoyuga dunia nzima, vivi a phapha phehu mudzini, ⁷ na yuyu Jasoni wáapiga karibu kwakwe nyumbani. Ao osi anahenda maneno garigo ga chinyume cha shariya za Kaisari, kwa kwamba hangwe, kuna mufalume munjine mwenye aihiwaye Jeso." ⁸ Abomu a mudzi na ro duu ra at’u ariphosikira gago, áyugika muno. ⁹ Achiahenda Jasoni na anzie alavye samanzi, ndipho achiaricha achenda vyao. ¹⁰ Dzuwa ririphotoka, arat’u akuluphiri áakalata P’aulo na Sila achenda mudzi wa Beroya. Na ariphokala a kuko, ákwenda sinagogini ra Ayahudi. ¹¹ At’u a kuko mwendo wao wákala ni udzo kuchira wa arat’u a mudzi wa Tesalonike. Kwa vivyo, áuphokera na nyemi muno urat’u udzumbe, na achikala chila ts’iku anasomat’o Maandiko kulola kumba ganagwa sawa na gogombwa ni P’aulo. ¹² Anji a Ayahudi ákuluphira, na chisha achet’u a Chiyunani amanyikanao muno, phamwenga na alume a Chiyunani, achikuluphira vivyo nao. ¹³ Ela Ayahudi a ko Tesalonike ariphomanya kukala, P’aulo wákala unasumurira neno ra Mulungu ko Beroya nako, ákwenda kuko, achendasunganya at’u, na achikubit’a muyuwano. ¹⁴ Ndo arat’u akuluphiri achimuphirika maruru P’aulo ta k’anda-k’anda ya bahari, ela Sila na T’imoti achisala ko Beroya. ¹⁵ Arat’u akuluphiri anjine omusisa P’aulo, ákwenda naye na meli ta mudzi ubomu wa Atene. Ariphokala anauya, achilagizwa ni ye P’aulo kukala, adze a-aambire Sila na T’imoti amutuwe maruru viidimikikavyo. ¹⁶ P’aulo ariphokala u Atene unatariza ano Sila na T’imoti, wáshononeka muno ariphoona mudzi uo una milungu minji ya vinyago. ¹⁷ Kuko, yiye wákala achenda sinagogini kugomba na Ayahudi, na at’u anjine okala anamwabudu Mulungu. Na chila ts’iku wákala achigomba na at’u okala achidza cheteni. ¹⁸ Ela alimu okala anaihiwa a Epikuro na a Sitoiki achanza kugomberana na P’aulo. Anjine áuza achamba, "Unaambadze yuno baye yets’emanya kugomba?" Na anjine achamba, "Unaoneka unasumurira dzulu ya milungu miphya." Maana, P’aulo wákala unasumurira Nguma Mbidzo dzulu ya Jeso, na dzulu ya ufufulo. ¹⁹ Ndo ao ámuhwala P’aulo achimuphirika kwa ngambi yokala yichiihiwa Areopago, na achimwamba, "Hwambire, gano mafunzogo maphya godzokala unagasumurira ga dzulu yani? ²⁰ Maneno manjine godzogasikira unagasumurira, ni majeni kwehu. Kwa vivyo, hunahenza humanye, mafunzo gano maanaye nini?" ²¹ Achina Atene osi, na anjine okala ni ajeni na ásagala kuko, kazi yao yákala ni kwambirana maneno majeni godzogasikira ukati wosi. ²² Ndo P’aulo wázuka achiima mbere za yo ngambi ya Areopago na achamba, "Mwimwi achina Atene ninamona munayogopha milungu yenu kwa chila njira. ²³ Maana, mimi niriphokala ninazunguluka kulola yo miyo yenu muyabuduyo, náona chijaja cha kumulavira Mulungu sadaka chidzandikwa, ’Kwa mulungu yets’emanyikana.’ Ndo yuyu mumwabuduye na k’amumumanya, ndiye niriye ninamusumurira dzuluye. ²⁴ Mulungu yeumba urumwengu na vyosi virivyomo, ni Bwana wa mbingu na dunia, na kwa vivyo, yiye k’akala mahekalu gojengwa ni at’u. ²⁵ Na hebu k’atakiya chochosi chotengezwa ni mikono ya adamu. Maana, yiye ndiye aahendaye at’u osi akale moyo, na ndiye aap’aye vit’u vyosi. ²⁶ Mulungu wáumba mut’u mumwenga wa kwanza, na kulairirana na yiye, kuchipatikana at’u a viryomo vyosi. Na Mulungu achiahenda asagale kut’u mbali-mbali phapha duniani phosi, maana, wákala upanga kamare ni rini, na ni lwaphi at’u ao angesagala. ²⁷ Mulungu wáhenda vivyo kwa ta at’u amutsakule, na amone, ta viripho ni kuchirira kuphaphasa-phaphasa. Maana, Mulungu k’a kure na chila mumwenga wehu. ²⁸ Yiye ndiye ahuhendaye hukale moyo, hudziidime na hukaleko. Gago ganagwa sawa na maneno gogombwa ni mangui genu manjine kukala, ’Siswi naswi hu anae.’ ²⁹ Ndo kwahivira siswi hunga dza Mulungu, k’ahuhenzwa humone Mulungu unga dza ut’u utengezwao na dahabu, p’esa hebu dziwe, ut’u utengezwao ni ulachu wa mut’u. ³⁰ Mulungu pho p’indi k’aataririre madambi dza gago, kwakukala, at’u ákala k’aamanya. Ela vivi unaalagiza at’u osi chila phat’u atye. ³¹ Ndo ni baha at’u atye, maana, yiye wáika ts’iku kare yiriyo undaalamula at’u osi duniani kwa haki, na kwa njira ya mut’u mumwenga ariyemutsagula. Mulungu wáafunulira at’u osi neno riri, kwa kumufufula mut’u yiye kulaa kuzimu." ³² Ariphomusikira P’aulo unagomba dzulu ya neno ra kufufuka kwa afadzi, anjine ao ákwatya kutseka chikumwifya. Ela anjine o achamba, "Hundahenza udze uhwambire kahiri dzulu ya neno riri." ³³ Chisha, P’aulo achiuka pho ngambini. ³⁴ Ela at’u fulani ámutuwa, achikala akuluphiri. Kati yao wákala ni Diyonisiyo, mut’u wa yo ngambi ya Areopago, mwanamuche mumwenga aihiwaye Damari, na ta anjine.

¹ Gariphochira gago, P’aulo wáuka mudzi wa Atene, achenda mudzi ubomu wa Korito. ² Kuko wákwendamona Muyahudi mumwenga aihiwaye Akula, muvyalwa wa jimbo ra P’onito. Akula na muchewe P’irisila ákala akudza kulaa its’i ya Italiya dza dzuzi-dzuzi, kwakukala, Kaisari Kilaudiyo wákala ulagiza Ayahudi osi auke Rumi. Ndo P’aulo wákwendaatsemberera ko kwao, ³ na kwahivira, ao ákala ni mafundi ga kufuma mahema dza yiye, achikala nao achihenda kazi nao. ⁴ Na chila Sabato wákala achenda sinagogini, achenda achigomba na Ayahudi na Ayunani kuheza kwavuha akuluphire. ⁵ Sila na T’imoti ariphokwenda ko Korito kulaa Makedonia, P’aulo wáanza kuhumira ukatiwe wosi kusumurira Nguma Mbidzo. Yiye wáashuhudiya Ayahudi kukala, Jeso ndiye ye K’irisito. ⁶ Ela ao Ayahudi ariphomupinga na kwanza kumuhakana, P’aulo wáhwala valore achirifufula mbere zao na achiaamba, "Muchiyaya mundamanya enye; mimi ts’ina lawama yoyosi dzulu ya neno riro. Na kwanzira rero, nindakwendaasumurira at’u a makabila manjine." ⁷ Chisha, P’aulo achilaa mo sinagogini, achendasagala nyumbani kwa mut’u mumwenga aihiwaye Tito Jusito. Tito Jusito wákala ni mut’u wa kabila rinjine, na wákala unamwabudu Mulungu. Nyumbaye yákala yi phephi na riro sinagogi. ⁸ K’irisipo yekala ni mubomu wa sinagogi, wámukuluphira Bwana phamwenga na at’ue osi. Na Akorito anji osikira udzumbe wa P’aulo ákuluphira, na achibatizwa. ⁹ Usiku umwenga, Bwana wágomba na P’aulo ononi achimwamba, "Uts’ogophe P’aulo! Uwe enderera kusumurira Nguma Mbidzo, na hebu ta uts’inyamale. ¹⁰ Maana, mimi ni phamwenga nawe, na kwa vivyo, k’aphana mut’u yendekugwavukira na aidime kukuhenda vii phapha, kwakukala, at’u anji a mudzi uu ni angu." ¹¹ Ndo P’aulo wásagala kuko mwaka umwenga na nusu, achifunza neno ra Mulungu kati yao. ¹² Ela ukati Galiyo ariphoikwa gavuna wa Akaya, Ayahudi ágwirana achimulinga P’aulo achimugwira, na achimuphirika kotini. ¹³ Ariphofika kuko ámulumbira achamba, "Mut’u yuyu unaalembalemba at’u amwabudu Mulungu kwa njira yiriyo yi chinyume cha shariya!" ¹⁴ P’aulo ariphokala uhenza agombe, Galiyo wá-aamba Ayahudi vivi, "Hebu sirikisani mwi Ayahudi! Kala mut’u yuyu munamulumbira kwa wáhenda mai, phapho ningari ni kwete kumusirikisa. ¹⁵ Ela, kwakukala, munamulumbira kwa k’ani tu dzulu ya maneno, madzina na shariya yenu, gago galamuleni enye. Mino ts’indalamula maneno dza gago!" ¹⁶ Phapho Galiyo achiavuguza alae konze ya koti. ¹⁷ Ndo o Ayahudi osi achimugwira Sositene, ariye wákala ndiye mubomu wa sinagogi ukati uo, achimupiga mbere za koti phapho kare. Ela Galiyo k’agatuwire mijali kamare maneno gago. ¹⁸ P’aulo ariphokala usagala mudzi wa Korito kwa chiwango, wáalaga akuluphiri anzie a kuko, achiuka. Ariphofika bandari ya K’enikireya, wányolwa kwa hatire rokala udziriika. Baada ya gago, achipanda meli kwenda jimbo ra Siriya phamwenga na Akula na muchewe P’irisila. ¹⁹ Kulaa phapho, ákwenda ta mudzi wa Efeso, na phapho P’aulo achirichana na Akula na P’irisila, ye achenda sinagogini, achendagomba na Ayahudi. ²⁰ Achina phapho achimuvoya asagale nao kwa ts’iku nyinji, ela yiye k’ahenzere. ²¹ Ela ariphokala unauka, wá-aamba, "Mulungu achihenza nindauya kahiri phapha phenu." Na achipanda meli achiphauka pho Efeso. ²² P’aulo unalaa Efeso, meli yákwendatiya nanga Kaisariya. P’aulo achikot’a achendaalamusa akuluphiri a Jerusalemu, na chisha, achitserera achenda Anitiyokiya ko Siriya. ²³ Kuko, wásagala ts’iku fulani, na chidzako achenderera na charo, na achichira na majimbo ga Galatiya na Furugiya, achiatiya moyo akuluphiri osi a kuko. ²⁴ Muyahudi mumwenga aihiwaye Apolo, muvyalwa wa mudzi wa Alekizandiriya, wákwenda Efeso. Yiye wákala ni mut’u amanyaye kugomba, na wákala unamanya t’ot’ot’o Maandiko ga Mulungu. ²⁵ Mut’u yiye bee, wákala ufunzwa dzulu ya Njira ya Bwana, na wákala achifunzat’o na nguvu dzulu ya Jeso. Gakwe gofunza gákala ni ga jeri kamare. Ela chakwe chokala unamanya, ni dzulu ya ubatizo tu, urio Johana wákala unasumurira dzuluye. ²⁶ Ndo Apolo wáanza kugomba phots’o woga mo sinagogini, na P’irisila na Akula ariphomusikira, ámuhwala achenda naye kwao nyumbani, achendamufunza akaze kuyimanya muno yiyo Njira ya Mulungu. ²⁷ Apolo ariphoamula kwenda jimbo ra Akaya, arat’u akuluphiri a Efeso ámutiya moyo kukala ende, na achiaandikira baruwa akuluphiri a ko Akaya kukala, amuphokere. Naye Apolo ariphofika kuko, wá-aaviza muno o at’u okala adzimukuluphira Bwana Jeso kwa mbazi za Mulungu. ²⁸ Maana, wáenderera kwarima Ayahudi chilachu jamani, kwa kwang’azira kulaa Maandikoni kukala, Jeso ndiye ye K’irisito.

¹ Ukati Apolo ariphokala u Korito, P’aulo wáenderera na charo, na achichira na its’i ya Asiya ta achifika mudzi wa Efeso, na kuko achendaonana na akuluphiri fulani. ² P’aulo achiauza achiaamba, "Vidze, mukale muriphokuluphira, mwákudza muchiphokera Roho wa Mulungu?" O achiudzidza achamba, "K’ahuphokerere! Na ta k’ahudzangwe kusikira kukala, kuna Roho wa Mulungu." ³ P’aulo achiauza kahiri achiaamba kwani mwi, "Mwábatizwa ubatizo uphio?" O nao achiudzidza achamba, "Siswi hwábatizwa ubatizo wa Johana." ⁴ Phapho P’aulo achiaamba, "Johana wáabatiza at’u okala adzetya, na achiaambira o Ayahudi vivyo kukala, niamukuluphire Jeso, ariye wákala undakudza nyumaze." ⁵ O akuluphiri ariphosikira gago, ábatizwa kwa dzina ra Bwana Jeso. ⁶ Ndo P’aulo achiaikira mikono achiavoyera. Roho wa Mulungu achiatsererera, nao achanza kugomba viryomo, na chisha achisema udzumbe wa Mulungu. ⁷ Osi ákala ni at’u afikao kumi na airi. ⁸ P’aulo kuko wáhenda myezi mihahu ya kwenda achenda sinagogini kugomba na kwalombera kwa dzulu ya Ufalume wa Mulungu phots’o woga. ⁹ Ela anjine ákala ana chiphurye, na achirema kukuluphira. Na chisha, achanza kugomba vii jamani dzulu ya Njira ya Bwana. Phapho P’aulo achiaricha, ye achidziika k’anda na arat’u anafunzi a Bwana, na achikala achigomba na at’u chila ts’iku kwenye dzumba rokala richiuswa myonano ni Turano. ¹⁰ P’aulo wáenderera kuhenda vivyo ta achimala myaka miiri, na phapho at’u osi a jimbo ra Asiya, Ayahudi na at’u a makabila manjine, achiidima kusikira udzumbe dzulu ya Bwana. ¹¹ P’aulo ariphokala u ko Efeso, wáidimiswa ni Mulungu kuhenda vilinge vya kwangalaza. ¹² Maana, at’u ákala achihwala ta vitambaa na nguwo zokala zichihumirwa ni ye P’aulo achiziphirika kwa akongo, nao achiphozwa makongo gao, na arat’u okala ana p’ep’o, achilaiwa ni o p’ep’o. ¹³ Ndo Ayahudi fulani ákwenda hiku na hiku, achiheza kulavya p’ep’o kwa kuhumira dzina ra Bwana Jeso. Ao ákala achona mut’u una p’ep’o anaamba, "Ninakuchemera kwa dzina ra Jeso ariye P’aulo unasumurira ngumaze, laa!" ¹⁴ Anangwa afungahe a kuhani mubomu wa Chiyahudi mumwenga aihiwaye Sekewa, ákala a kati ya ao okala achihenda vivyo. ¹⁵ Ndo ts’iku mwenga ariphohenda vivyo, p’ep’o wáaudzidza achiaamba, "Kala ni Jeso, ninamumanya. P’aulo naye, ninamumanya vivyo. Ela mwi heka ts’imumanya! H’a bee nambirani, mu ano ani mwi?" ¹⁶ Chisha, ye mut’u yekala una ye p’ep’o achiatinira osi achiagwavukira, na achiarima mukotse. Ndo achiapiga muno ta achiguvyuka-guvyuka, nao achilaa mairo mo nyumbani, achichimbira phuphu. ¹⁷ Maneno gago gámanywa ni at’u osi ko Efeso, kala Ayahudi hebu at’u a makabila manjine. Ndo osi achiphenywa ni woga, na dzina ra Bwana Jeso richilikwa. ¹⁸ Akuluphiri anji ádzilavya jamani, achisema enye maneno mai gokala achigahenda. ¹⁹ Anjine okala ahenda utsai pho mwanzo, ákusanya vitabu vyao vya utsai achivyocha mbere za osi. Na ariphotara garama ya vitabu vivyo, áona yinafika vipande helufu mirongo mitsano vya p’esa (50,000). ²⁰ Ndo gago mahendo gosi gauhenda udzumbe dzulu ya Bwana ukaze kugot’a, na at’u anji achikaza kuukuluphira. ²¹ Gariphochira gago, P’aulo wáamula kwenda Jerusalemu, ela achire na majimbo ga Makedonia na Akaya. P’aulo wápanga vivi mwakwe moyoni, "Nichifika kuko Jerusalemu, ni seti nende ta Rumi nako." ²² Ndo achiahuma aavizie airi, T’imoti na Erasito, amulongolere kwenda Makedonia. Ela ye achisala ko Asiya kwa chiwango. ²³ P’aulo ariphokala udziahuma T’imoti na Erasito ela ye usala ko Asiya, kwálairira muyuwano ubomu ko Efeso, kwa dzulu ya yiyo Njira ya Bwana. ²⁴ Kuko kwákala kuna mut’u mumwenga yekala una chanda cha vyuma vya p’esa, aihiwaye Demetiriyo. Yiye kaziye yákala ni kutengeza vidzumba vidide virivyo dza hekalu. Vidzumba vivyo wákala uvitengezera ye mulungu wa chiche aihiwaye Aritemi, na kazi yiyo yákala yinamupatira Demetiriyo na ahendikazie, faida bomu. ²⁵ Ndo ts’iku mwenga Demetiriyo wáaiha phamwenga ahendikazie na anjine osi okala ana kazi dza yo yakwe na achiaamba, "Ahendikazi asena, mwimwi munamanya kukala, siswi bee hupata p’esa kuchirira uu uchuzi wehu. ²⁶ Ela mba vino munasikira na kudzonera enye vyo P’aulo aalembavyolembavyo at’u anji, na kwagaluza akubali kukala, yiyi milungu huyitengezayo siswi adamu, ts’i milungu kamare. Na gago bee ts’i kwamba unagahenda phapha Efeso hicheye, ela ta ni wágahenda karibu jimbo rosi ra Asiya. ²⁷ Bee manyani asena kukala, kuna hatari ya uchuzi wehu kuphurywa, na at’u anaidima kona hekalu ra Aritemi, ariye ni mulungu wehu mubomu wa chiche, k’arina tende. Na gago gachihendeka, at’u k’aandawona kahiri o ubomu wa ye Aritemi, ariye at’u a Asiya na duniani kosi anamwabudu." ²⁸ O at’u ariphosikira gago, átsukirwa muno, na achanza kupiga k’ululu kwamba, "Mubomu ni mulungu Aritemi wa Aefeso!" ²⁹ Ndo mudzi wosi uchiudzala muyuwano. Ao at’u achiagwira Gayo na Arisitako, achina Makedonia, ario ákala ákudza na ye P’aulo, na achiuka nao mairo ta kut’u kokala at’u achihenda myonano. ³⁰ P’aulo wákala uhenza ende akagombe nao o at’u, ela akuluphiri achimuziza. ³¹ Na chisha, abomu anjine a riro jimbo ra Asiya ákala ni asenae, na ao nao achimuhumira udzumbe achimulombera ats’idzizinze kwa kwenda ko wanja okala at’u achihenda myonano. ³² At’u okala akwenda kuko ákala anapiga k’ululu muno. Anjine ákala anagomba hiri, na anjine hirira ta urat’u monano uchivurugika. Anji ao k’aamanyire ta ákala adzonana phapho kwadze. ³³ Ndo phapho Ayahudi ámusukuma Alekizanda ta pho mbere za at’u, na achanza kumwambira ra kugomba. Alekizanda achiunula mukono kwa apate nafasi ya kwahehera pho mbere za rirat’u duu ra at’u. ³⁴ Ela o at’u ariphomanya kukala, wákala ni Muyahudi, osini ápiga k’ululu chivimwenga kwa masaa mairi kwamba, "Mubomu ni mulungu Aritemi wa Aefeso!" ³⁵ Musindikizowe, karani wa mudzi wáidima kwanyamaza na achiaamba vivi, "Achina Efeso, ni ani yets’emanya kukala, mudzi uu wa Efeso, ndio umanyirirao hekalu ra mulungu mubomu Aritemi, na chira chinyagoche chogwa kulaa dzulu? ³⁶ Gago ni maneno garigo k’aphana aidimaye kugarema. Ndo bee hurirani muts’ihende chit’u chochosi phots’olilikana. ³⁷ Lolani vino mudziagwira aa at’ungwa na kwareha phapha, na ts’i kwamba ta phanjine ányang’anya vit’u kulaa hekaluni, hebu kumuhakana mulungu wehu wa chiche. ³⁸ Bee, Demetiriyo na ahendikazi anzie achikala ana malau na mut’u yeyosi, vizimba vi kuko na alamuli. Kwa vivyo, naende akalumbane kuko. ³⁹ Na muchikala muna malau manjine, gago gaphirikeni kwenye monano wa halali. ⁴⁰ Mwimwi nimumanye kukala, hunaidima kulumbirwa hukaambwa, rero hudzibit’a muyuwano. Na k’ahwidima kudzihehera bee, maana, k’aphana ariye na chausa cha kumanyikana chodzoricha ta hubit’e muyuwano." ⁴¹ Unamarigiza kugomba gago, wáutsamula o monano.

¹ Urat’u muyuwano wa Efeso uriphosira, P’aulo wáaiha phamwenga kahiri arat’u akuluphiri, na achiatiya moyo. Ariphomala kwatiya moyo, achialaga achenda Makedonia. ² Na kuko wákwenda hiku na hiku, achiatiya moyo akuluphiri kwa kwasumurira udzumbe unji. Ndo chisha achifika Uyunani, ³ na kuko achikusagala myezi mihahu. Ariphokala unadzibambanya ende Siriya, wámanya kukala, Ayahudi ákala adzimwimira ngewa amuulage. Ndo achamula kuuya kwa kuchirira Makedonia. ⁴ Na charo chicho, wákwenda na Sopatiro wa P’iriho kulaa Beroya, Arisitako na Sekundo kulaa Tesalonike, Gayo kulaa Deribe, Tukiko na T’orofimo, at’u a jimbo ra Asiya, na T’imoti. ⁵ At’u ao áhulongolera achendahutariza T’orowa. ⁶ Sino huchikala ko Filipi ta ts’iku za ts’ikuk’uu ya kurya mikahe yots’otiywa hamira zichisira, ndipho huchipanda meli huchenda T’orowa. Charo chicho hwámala ts’iku ts’ano, na huriphofika kuko, hwásagala ts’iku fungahe. ⁷ Ts’iku ya mwanzo ya juma ra Ayahudi na dziloni, hwárundikana phamwenga na akuluphiri a kuko kwa hurye phamwenga. P’aulo phapho wágomba na at’u ta usiku wa manane, kwakukala, wákala udzamula kuuka na chiramukoche. ⁸ Siswi hwákala hu dzulu gorofani, na chumba hurichokala, chákala chidzashwa mataa manji. ⁹ Ndo mumo, mwákala muna mwanache mumwenga aihiwaye Eutuko usegere dirishani. P’aulo ariphokala unaenderera kugomba na o at’u, Eutuko wáanza kunyekererwa ni usingizi, na musindikizowe achilala kamare, na achilaa gorofa ya hahu ta achigwa phots’i. At’u achendamuunula, ela achikala udzefa kare. ¹⁰ P’aulo naye achitserera ko phots’i, achendamuvumbamira achimunyang’anyira mwakwe mikononi ye mwanache, na o at’u achiaamba vivi, "Ts’ibabaikeni, kwakukala, u moyo yuyu mwana!" ¹¹ Chisha, P’aulo achipanda kahiri gorofani, achendamega mukahe achirya. Ariphomala kurya, achenderera kugomba ta chiramuko danidani, ndipho achiuka. ¹² Yuya mwanache yekala udzegwa, wákala udziuya muzima kamare, na gago gáahamira muno arat’u at’u. Ndo ámuhwala, achimuphirika kwao mudzini. ¹³ P’aulo wáamula kwenda na nyayo kulaa T’orowa ta mudzi wa Aso. Sino hwápanda meli huchimulongolera, ela hwákala hudzilaganani, hwende hukamupakiye melini kuko. ¹⁴ Ndo ariphohwona ko Aso, hwámupakiya melini, na huchenda ta mudzi wa Mitulene. ¹⁵ Phapho napho huchiuka, na kunadzachakwe huchifika chisiwa cha Kiyo. Ts’iku yotuwiriza, huchenda ta huchitiya nanga chisiwa cha Samo, na ndipho kunadzachakwe huchifika mudzi wa Mileto. ¹⁶ P’aulo wákala udzamula achilaa Mileto, ats’ichire na mudzi ubomu wa Efeso, kwakukala, wákala k’enzi achelewe muno ko Asiya. Yiye wákala u maruru unahenza vichiidimikika akale Jerusalemu ts’iku ya ts’ikuk’uu ya P’enitekosite. ¹⁷ P’aulo ariphokala u ko mudzi wa Mileto, wáalagizira vilongozi a kanisa ra Efeso adze aonane naye. ¹⁸ Ndo ao vilongozi ariphokudza, wá-aamba vivi, "Mwimwi munamanya vyo nirivyosagala kati yenu, ukati wangu wosi osagala kwenu, kulaira yiyat’u ts’iku niriphokudza jimbo ra Asiya. ¹⁹ Mimi niriphokala kuko, námuhikirahikira Bwana na kuno ninalaiwa ni matsozi, ela mino nichikala murumwengu vivyo. Na chisha, návumirira majezo manji, maana, Ayahudi fulani ákala achiniimira ngewa aniulage. ²⁰ Mwimwi munamanya vivyo kukala, ts’ina ts’iku yorema kumusumurira neno rorosi rokala rindamwaviza, ta mimi námufunza jamani, na kwenu midzini. ²¹ Ayahudi na at’u a makabila manjine ná-aambira kukala, atye amugalukire Mulungu, na amukuluphire Bwana wehu Jeso. ²² Bee asena, mimi vivi ninenda Jerusalemu kwa ninamusirikisa Roho wa Mulungu, ela ts’imanya gondonipata kuko. ²³ Its’iphokala, chila mudzi nendao, Roho wa Mulungu unanifunulira kukala, nindafungwa, na nituriswe. ²⁴ Ela ta vivyo, mimi ni kwete kuulavya uzima wangu yichibidi. Maana, rangu ra halahala nirihenzaro, ni nimale kuhenda yiyi kazi yohewa ni Bwana Jeso, yiriyo ni kusumurira Nguma Mbidzo dzulu ya mbazi za Mulungu. ²⁵ Mimi nákwenda hiku na hiku kati yenu nichisumurira dzulu ya Ufalume wa Mulungu. Ela vivi ninamanya kukala, mwimwi mosi k’amundanona kahiri. ²⁶ Vivi rero ninamwambira lwazu kukala, mumwenga wenu achiyaya, mimi ts’ina lawama yoyosi dzulu ya neno riro, ²⁷ maana, ts’ina ts’iku yorema kumusumurira henzo rosi ra Mulungu. ²⁸ Mwimwi vivi dzimanyirireni enye, na mwamanyirire o at’u ario Roho wa Mulungu wámwika mukale vilongozi ao, kwa ta mukale arisa amanyiriri, a kanisa ra Mulungu, ririro wáripata kwa milatso ya Mwanawe wa hicheye. ²⁹ Mimi ninamanya nichiuka, alimu a ulongo ario anga dza mbewa asiru, andakudza kati yenu, na ao k’aandaonera mbazi akuluphiri. ³⁰ Na chisha, ta anjine kati ya vilongozi, andagaluka agombe maneno ga ulongo, kwa aavuhe akuluphiri, na aahende aatuwe ao tu. ³¹ Kwa vivyo, kalani matso! Mwimwi kalani muchimanya kukala, mimi ts’itsokere kumukanya chila mumwenga wenu chila usiku na mutsana ta nichimala myaka mihahu, na ukati uo nákala ninaturika muno. ³² Vivi mwimwi ninamwika ts’ini za urinzi wa Mulungu, na udzumbe dzulu ya mbazi za Mulungu, urio una widimi wa kumujenga mwimwi, na kumuhenda mugapate garat’u manoso arigogaikira at’ue. ³³ Mimi ts’itamanire p’esa, dahabu hebu nguwo za mut’u yeyosi. ³⁴ Munamanya mwimwi enye kukala, náhenda kazi na mikono yangu mwenye, kwa nidzipatire gangu nirigo nina haja nago na asena. ³⁵ Bee go gangu gosi gogahenda, gákala ganamonyesa vyo muhenzwavyo muhende kazi, kwa mwaavize at’u ario ni awele. Kalani muchimanya kukala, Bwana Jeso mwenye wáamba, ’Alavyaye unanoswa muno kuriko ye aphokeraye.’ " ³⁶ P’aulo ariphomala kugomba gago, wámit’a mavindi phamwenga na o vilongozi achivoya. ³⁷ Ariphomala kuvoya, ao vilongozi ámulaga kwa kumubusu na kuno osi anarira muno. ³⁸ Neno rokala rinaashononesa muno, ni rokala udzirigomba kukala, k’aandamona kahiri. Ndo ao achimusisa ta ko melini.

¹ Huriphorichana nao na k’ahwenzi, hwápanda meli na huchenda mwenga kwa mwenga vivi ta chisiwa cha Kosi. Kunadzachakwe, hwákwenderera na charo ta chisiwa cha Rodo, na huripholaa phapho, hwákwenda mudzi wa P’atara. ² Kuko huchona meli yokala yinenda mudzi wa Foinike. Ndo huchendaphenya hiyo sino, huchenderera na charo. ³ Huriphofika phat’u phokala hunaidima kona chisiwa cha Kupuro, hwáchira na upandewe wa mwakani, huchilongoza kwenda jimbo ra Siriya. Na huchendabit’a nanga mudzi wa Tiro, pharipho yo meli yokala hunasafiriya yákala yindatsereza mizigo. ⁴ Siswi naswi huchitserera huchendaonana na akuluphiri a phapho, na huchikala phamwenga nao kwa ts’iku fungahe. Ao akuluphiri a phapho ámwamba P’aulo ats’ende Jerusalemu kwakukala, ákala afunulirwa ni Roho wa Mulungu amwambire vivyo. ⁵ Ela o ukati wehu wa kukala phapho uriphosira, hwáanza kuuya kwehu melini, na o akuluphiri phapho, ache kwa alume, na ana ao álaa naswi ta konze ya o mudzi, achihusisa ko k’anda-k’anda ya bahari. Phapho hosini huchimit’a mavindi huchivoya. ⁶ Huriphomala kuvoya huchilaganani, na sino huchendaphenya mo mwehu melini, na o akuluphiri o achiuya kwao. ⁷ Huripholaa Tiro, hwákwenderera na charo chehu ta huchifika mudzi wa T’olemai. Phapho huchendaalamusa ndugu zehu a chijeso, na huchikala nao ts’iku mwenga. ⁸ Kunadzachakwe, hwáuka huchenda mudzi wa Kaisariya. Kuko huchenda nyumbani kwa Filipu, ye muvumisi wa Nguma Mbidzo, ariye wákala ni mumwenga wa arat’u at’u afungahe otsagulwa ko Jerusalemu. ⁹ Filipu wákala una ana ane a chiche okala k’aadzangwe kuhwalwa, na ákala ana chipaji cha kugomba udzumbe wa Mulungu. ¹⁰ Huriphokala kuko ts’iku fulani, Agabo yekala ni mugomvi wa Mulungu wákudza kulaa Judea. ¹¹ Ndo yiye wákudzahwala ukanda wa P’aulo, na achidzifunga nao mikono na magulu, na achamba, "Roho wa Mulungu unaamba vivi, ’ Ayahudi a Jerusalemu andakwendamufunga dza vivi ye mwenye ukanda uu, na amulavye kwa at’u a makabila manjine!’ " ¹² Huriphosikira gago, siswi na arat’u akuluphiri a mudzi uo hwámulombera P’aulo kukala, ats’ende Jerusalemu. ¹³ Ela ye achihuudzidza achamba, "Ts’ambeni hivyo, na ts’irireni, maana, vyo muriravyo munanishononesa. Mino ni kwete kwendafungwa, na ta kuulagwa kwa dzulu ya Bwana Jeso ko Jerusalemu." ¹⁴ Huriphoshindwa ni kumulombera, hwágaricha, na huchamba, "Mahenzo ga Bwana, nagachimire." ¹⁵ Huriphosagala phat’u phapho kwa ts’iku fulani, hwáfunganya mizigo yehu kahiri, huchenderera na charo cha kukot’a kwenda Jerusalemu. ¹⁶ Anjine kati ya o akuluphiri a ko Kaisariya, ákwenda phamwenga naswi achihuphirika mudzini kwa Munasoni, kokala hundalala. Munasoni wákala ulaa Kupuro, na wákala ni mukuluphiri wa myaka minji. ¹⁷ Huriphofika Jerusalemu, akuluphiri a kuko áhuphokerat’o muno. ¹⁸ Kunadzachakwe, P’aulo phamwenga na siswi hwákwendamulamusa Jakobo, na vilongozi osi a kanisa, ákala a phapho nao. ¹⁹ Huriphoalamusa tu, P’aulo wá-aambira gosi gokala Mulungu udzigahenda kuchirira yiye kati ya at’u a makabila manjine. ²⁰ Ao ariphosikira gago, ámulika Mulungu. Chisha achimwamba P’aulo, "Mukuluphiri munziwehu, uwe unaona kukala, kuna mahelufu ga Ayahudi ario ni akuluphiri, na ao osi agwira t’ot’ot’o Shariya ya Musa. ²¹ Ela ao ápata ngumazo kukala, wákala uchiafunza Ayahudi osi ario anasagala kati ya at’u a makabila manjine kukala, ats’ituwe Shariya ya Musa, ats’ibit’ets’i ana ao a chilume, na ta ats’ituwe ada zinjine za Chiyahudi. ²² Sambi huhendedze vino? Maana, ao kwa hakika andasikira kukala, u phapha. ²³ Bee, uwe vivi henda dza vyondokwamba siswi. Phapha hunao at’u ane ario árya chirapho. ²⁴ Ndo uwe gwirikana nao mwao mavoyoni ga kudzitakasa mbere za Mulungu, ukaariphire garama zao, kwa anyolwe viphala. Uchihenda vivyo, at’u osi andamanya kukala, go maneno goambirwa dzuluyo ts’i ga jeri, na kukala uwe mwenye ucheri kusagala kutuwirizana na Shariya ya Musa. ²⁵ Dzulu ya arat’u at’u a makabila manjine ario ni akuluphiri, hudziaandikira baruwa kare kwaambira maneno gehu gogachiza kukala, ats’irye vyakurya vyodzolaviwa sadaka kwa milungu ya vinyago, ats’irye nyama za anyama odzoshongolwa, ario k’aamwagirwe milatso, na ats’izinge." ²⁶ Ndo kunadzachakwe, P’aulo wákwenda na ao at’u ane achendahenda mavoyo ga kudzitakasa phamwenga nao. Chisha achendaphenya hekaluni, na achisema ts’iku ya musindikizo wa kudzitakasa, na dzulu ya sadaka yondolaviwa kwa dzulu ya chila mumwenga wao. ²⁷ Phokala zizo ts’iku fungahe za kudzitakasa zi phephi na kusira, Ayahudi okala alaa jimbo ra Asiya ámona P’aulo u ndani ya hekalu. Ndo ao achisunganya ro duu ra at’u, na achimugwira P’aulo. ²⁸ Ao ápiga k’ululu achamba, "Alume asena a Chiiziraeli, hwavizeni, hwavizeni! Yuyu ndiye mut’u aafunzaye at’u chila phat’u maneno gahupingago, gapingago Shariya ya Musa, na riri hekalu. Na dzulu ya gago, udziatiya at’u a makabila manjine hekaluni, na kuphabananga phapha phat’u phatakatifu." ²⁹ Chotuma ta agombe gago ni kukala, ákala adzimona T’orofimo muchina Efeso u phamwenga na ye P’aulo pho mudzini. Ndo achona kukala, P’aulo wákala udzimutiya mo hekaluni. ³⁰ Mudzi wosi wa Jerusalemu uchigot’a muyuwano, na at’u achidza kulaa p’embe zosi, achidzamugwira P’aulo, na achimukuruta ta achimulavya mo hekaluni, na phapho kare miyango ya ro hekalu yichisindikwa. ³¹ Ao at’u ariphokala ahenza amuulage ye P’aulo, nguma zámufikira mubomu wa shikari a viha a Chirumi kukala, Jerusalemu yosi yákala yidziudzala muyuwano. ³² Ye mubomu ariphosikira gago, wáhwala shikari na abomu ao maruru na achirituwa ro duu ra at’u. Ndo at’u ariphomona ye mubomu na shikarie, áricha kumupiga ye P’aulo. ³³ Ye mubomu achimutuwa P’aulo achendamugwira, na achimwamula afungwe kati-kati ya shikari airi. Mukono uno ufungwe na yuno, na uno ufungwe na hiyu. Chisha achiauza vivi, "Ni ani yuno, na uhendadze?" ³⁴ Anjine kati ya ro duu ra at’u achigomba hiri, na anjine achigomba rinjine. Chisha, ao at’u ákala anayuwana muno ta ye mubomu k’aidimire kuchimanya cho chisa chenye. Kwa vivyo, wáalagizira o shikarie amuphirike P’aulo ndani ya ngome. ³⁵ Ndo ao ámulongoza P’aulo, ela ariphofika ngazini, yáabidi amuunule kwa o muyuwano wa at’u. ³⁶ Maana, duu bomu ra at’u rámutuwa na kuno rinapiga k’ululu rinaamba, "Muulageni." ³⁷ Shikari a viha ariphokala anamutiya P’aulo ndani ya yo ngome yao, P’aulo wámuvoya ye mubomu wa shikari a viha achimwamba, "Nikale ninaidima kugomba nawe vichache?" Ye mubomu achimuudzidza achimwamba, "Kumba unamanya Chiyunani we? ³⁸ Ukale we ts’iwe yuya Mumisiri ariye vino dzuzi-dzuzi wázula ui wa kwalongoza majahili helufu ne (4,000) ta nyika?" ³⁹ P’aulo ye achimuudzidza achimwamba, "Mimi ni Muyahudi, na návyalwa T’ariso mudzi umanyikanao ko jimbo ra Kilikiya. Ndo ninakuvoya unihenzeze nigombe na aa at’u." ⁴⁰ Ye mubomu achimuhenzeza. Ndo P’aulo achiima dzulu ya zo ngazi, achiatsuphira mukono kwanyamaza, na ariphonyamala achanza kugomba nao kwa chiryomo cha Chiburania.

¹ Yiye wá-aamba, "Ano baba na ndugu zangu, nisirikisani vivi nidziheheravyo mbere zenu!" ² Ao ariphomusikira unagomba nao kwa chiryomo cha Chiburania, ákaza kunyamala kuchira pho mwanzo. Ndo P’aulo achenderera kugomba, achamba, ³ "Mimi ni Muyahudi yevyalwa T’ariso, jimbo ra Kilikiya. Ela mafugwi gangu, náfugwa phapha Jerusalemu. Mimi náfunzwat’o kuzituwa shariya za akare ehu ni mwalimu Gamalieli, na nádzilavira na moyo wangu wosi kwa Mulungu dza mwimwi murivyo vivi. ⁴ Mimi nákala nichiahendera mauku arat’u at’u okala anatuwa yiyi Njira ya Bwana, na ta anjine nichiahenda aulagwe. At’u náagwira ache kwa alume, na kwaphirika jela, ⁵ ta ye kuhani mubomu na ngambi yosi ya atumia ni mashaidi ga lairiro riro. Aa ánandikira ta baruwa zokala ni niziphirike kwa arat’u Ayahudi asena okala a mudzi wa Damasiko, kwa ta akanihenzeze niagwire at’u okala anatuwa Njira ya Bwana kuko, na niarehe na kuno afungwa p’ingu ta Jerusalemu, adze atiywe akili." ⁶ P’aulo wáenderera kugomba achamba, "Ts’iku ninenda ko Damasiko, nákwenda vivi ta dzuwa rinaamba rinafika vitswani, nichikala ninatapira phapho. Ela nábiririkirwa maruru p’ande zosi ni mung’alo kulaa mulunguni. ⁷ Na phapho kare nichigwa phots’i nichisikira laka ra mut’u richinamba, ’Saulo, Saulo! Kwadze unanihendera mauku?’ ⁸ Mimi nami nichiuza nichamba, ’U ani we Bwana?’ Ro laka ra mut’u richiniudzidza richinamba, ’Mimi ni Jeso muchina Nazareti, ariye uwe unanihendera mauku.’ ⁹ Arat’u at’u okala a charoni phamwenga nami áwona o mung’alo, ela k’aarisikirire ro laka ra ye mut’u yegomba nami. ¹⁰ Ndo nichiuza vivi, ’Nihendedze sambi Bwana?’ Bwana naye achiniudzidza achinamba, ’Vivi zuka uphenye pho Damasiko, na phapho undaambirwa yo kazi yotsagulirwa uyihende.’ ¹¹ Phapho nichizuka, ela urat’u mwanga wákala udziniulaga matso. Kwa vivyo, arat’u asena achinigwira mukono achinitsetseza ta huchiphenya pho Damasiko. ¹² Kuko Damasiko, kwákala kuna mut’u mumwenga aihiwaye Anania. Anania wákala ni mut’u amwabuduye Mulungu kwa kuyituwirizat’o shariya yehu, na wákala unaishimiwa muno ni Ayahudi okala anasagala ko Damasiko. ¹³ Ndo Anania wákudzaima phephi nami, achinilamusa, na achinamba vivi, ’Saulo musena, ona kahiri!’ Ndo nichona kahiri phapho kare, na nichimulola. ¹⁴ Chisha Anania achinamba, ’Mulungu wa akare ehu, udzikutsagula widime kumanya mahenzoge, na umone yuyat’u Muhendikaziwe mwenye haki, na umusikire uwe mwenye mwiri. ¹⁵ Uwe undakala shaidiwe, waambire at’u osi garat’u urigogasikira, na gogaona. ¹⁶ Ndo uts’itowe. Vivi zuka ubatizwe, na wusirwe dambizo kwa kurikubali dzina ra Bwana.’ " ¹⁷ P’aulo wáenderera kugomba achamba, "Bee, niripholaa kuko, náuya Jerusalemu. Na niriphokala ni hekaluni ninavoya, nichona ono. ¹⁸ Ko ononi, námona Bwana na achinamba, ’Saulo! Uka maruru phapha Jerusalemu, kwakukala, achina phapha k’aandaukubali ushudao dzulu yangu.’ ¹⁹ Mimi phapho nichimuudzidza nichimwamba, ’Bwana, aa enye anamanya kukala, mimi ndimi yekala nichichira-chira masinagogini, kwagwira, na kwahenda apigwe at’u okala anakukuluphira. ²⁰ Na anamanya vivyo kukala, shaidio Sitefano ariphoulagwa, mimi nami nákala ni phapho, na nichichikubali chihendo chicho, na ta nichigarinda go makoti ga okala anamuulaga.’ ²¹ Ndo Bwana achinamba, ’Uka ninakuhuma kure, kwa at’u a makabila manjine.’ " ²² O at’u ukati uo wosi ákala anamusirikisa ye P’aulo, ela ariphogomba maneno gago, achanza kupiga k’ululu achamba, "Muulageni! Mut’u dza yiye k’awirya kukala moyo." ²³ Na ákwenderera kupiga k’ululu vivyo na kuno anaahula nguwo zao na kutifula mitsanga dzulu kwa kutsukirwa. ²⁴ Ndo ye mubomu wa o shikari a viha wa Chirumi achilagiza o shikarie amuphirike P’aulo ndani ya ngome yao. Chisha, achilagiza apigwe vibok’o kwa aseme ni kwadze Ayahudi ákala anamupigira k’ululu hivyo. ²⁵ Ela ariphokala anamufunga kwa amuchape vyo vibok’o, P’aulo wámuuza mubomu mumwenga wa o shikari yekala u phephi naye. Yiye wámuuza vivi, "Vidze, ni shariya kupiga vibok’o mut’u mwenye haki za Chirumi na k’adzangwe kulamulwa?" ²⁶ Ye mubomu wa o shikari a viha ariphosikira gago, wákwendamwambira ye mubomuwe naye kukala, "Mut’u yuyu, bee kumba una haki za Chirumi! Ndo we, utsuma umuhendedze?" ²⁷ Ndo ye mubomu wa shikari a viha achimutuwa P’aulo, na achimuuza vivi, "We una haki za Chirumi?" P’aulo achimuudzidza vivi, "Ee ninazo." ²⁸ Ye mubomu wa shikari a viha achimwamba, "Mimi nálavya p’esa nyinji ndipho nichikala na haki za Chirumi." P’aulo ye achimwamba, "Mino bee návyalwa na haki zizo za Chirumi." ²⁹ Phapho kare arat’u okala a ch’enich’eni kumuuza P’aulo achiuka. Na ta ye mubomu wa shikari a viha naye wáphenywa ni woga ariphomanya kukala, P’aulo una haki za Chirumi, na ákala adzimufunga kare minyororo. ³⁰ Ye mubomu wa shikari a viha wákala unahenza agamanye go malumbano garigo Ayahudi ákala anamulumbira P’aulo. Ndo kunadzachakwe, wáalagizira makuhani abomu na ngambi yosi yonane, naye achilagizira P’aulo avugulwe minyororo, na arehewe mbere za yo ngambi.

¹ P’aulo ariphorehewa, wáalola phots’o haya o atumia a ngambi, na chidzako achanza kugomba achamba, "Ayahudi asena, mimi nidzisagala na maazo ga kukala ninahenda madzo mbere za Mulungu ta rero." ² Phapho kuhani mubomu Anania achiaamba arat’u okala adziima phephi na P’aulo kukala, amupige o mulomo. ³ P’aulo ariphopigwa, wámwamba Anania vivi, "Ta uwe undapigwa ni Mulungu, uwe mulumakwiri udzihendaye u mut’u mudzo! Unaidimadze kunilamula kutuwirizana na shariya na kuno we mwenye unayivunza kwa kunamba nipigwe?" ⁴ At’u okala aimire phephi na ye P’aulo achimwamba, "Heka unamuhakana kuhani mubomu wa Mulungu we?" ⁵ Phapho P’aulo achiudzidza vivi, "Ayahudi asena, ts’imanyire kukala, yuyu ni kuhani mubomu. Maana, ta Maandiko ga Mulungu ganaamba vivi, ’Uts’imuhadze na mai mutawali wa at’uo.’ " ⁶ Ukati uo, P’aulo wákala unamanya kare kukala, anjine a o atumia a yo ngambi ákala ni Asadukayo, na anjine ákala ni Afarisayo. Ndo achigomba kwa laka ra dzulu mbere za yo ngambi achamba, "Enehu, mimi ni Mufarisayo, na avyazi angu nao ni Afarisayo. Vivi nidzirehewa kotini kwakukala, ninakuluphira kukala, afadzi andafufuka." ⁷ Ariphomarigiza kugomba gago, phákala malau mafu kati ya Afarisayo na Asadukayo, na o monano uchigavikana maduu mairi. ⁸ (Na chisa chákala ni chichi, Asadukayo ákala agwiririra kukala, afadzi k’aafufuka, k’akuna malaika, na k’akuna roho. Ela Afarisayo o anagakubali gago mahahu gosi.) ⁹ Ndo k’ululu zichikaza konjezeka, na alimu anjine a shariya okala ni a chirundu cha Afarisayo, achiima na achilumba chisiru achamba, "Mut’u yuyu k’ana kosa rorosi. Na nikwenda akakala roho, hebu malaika wa Mulungu ugomba naye!" ¹⁰ Go malau gákaza kukala mafu, ta ye mubomu wa shikari a viha achikala ni moga unaona dza kwamba P’aulo undatsonyolwa-tsonyolwa. Kwa vivyo, achilagiza shikarie adudule ta pho kati-kati ya ro duu ra at’u, amulavye P’aulo kwa mabavu na akamuudze ndani ya ngome yao. ¹¹ Usiku uo, Bwana wáima phephi na P’aulo achimwamba vivi, "Dzip’e moyo! Udzinishuhudiya Jerusalemu, na ta ni seti ukahende vivyo mudzi wa Rumi." ¹² Kunadzachakwe, Ayahudi ákwenda njama, na kuko achendaarya chirapho cha kukala, "Nahuts’iryeni, hebu kunwa ta humuulage P’aulo." ¹³ At’u odzochira mirongo mine (40) ndiofunga njama yiyo. ¹⁴ Ndo ao ákwenda kwa makuhani abomu na o atumia a ngambi achenda-aamba vivi, "Sino hudzerya chirapho kukala, k’ahundatata chochosi ta humuulage P’aulo. ¹⁵ Ndo vivi mwimwi jimula na ngambi, humani udzumbe kwa mubomu wa shikari a viha, mumwambe amurehe P’aulo kwenu muchidzisingizira kukala, munahenza mupate nguma kamili dzulu ya malauge. Na siswi hundamwimirira njirani humuulage ta phapha ats’ifike." ¹⁶ Ela muphwa wa P’aulo wásikira dzulu ya mupango uo. Ndo achenda ndani ya yo ngome ya shikari, achendamwambira P’aulo dzulu ya mupango uo. ¹⁷ P’aulo achimwiha mumwenga wa abomu a shikari a viha achimwamba vivi, "Muhwale mutana yuno wende naye kwa ye mubomu mwenye wa viha. Una ut’u yuyu ahenzao amwambire." ¹⁸ Ye mubomu wa shikari a viha achimuhwala ye mutana, achimulongoza ta kwa ye mubomu mwenye wa shikari a viha achendamwamba vivi, "Yuyat’u mufungwa P’aulo udziniiha na akanivoya nimurehe mutana yuyu kwako, maana, una neno ahenzaro akwambire." ¹⁹ Mubomu mwenye wa shikari a viha achimugwira mukono ye mutana achenda naye k’anda achendamuuza vivi, "Ni ut’u wani o uhenzao unambire?" ²⁰ Ye achamba vivi, "Ayahudi adzerekezana akuvoye kukala, P’aulo aphirikwe ngambini machero, achidzisingizira kukala, atumia a ngambi angehenza akaze kupata nguma kamili dzuluye. ²¹ Ela uwe uts’ikubali, maana, kuna at’u odzochira mirongo mine (40), ario adzimwimirira amuulage. Ao adzerya chirapho kukala, k’aandarya, hebu kunwa ta amuulage. Vivi a kwete anatariza ulamulio tu!" ²² Phapho ye mubomu mwenye achimwamba, "Uts’imwambire mut’u yeyosi kukala udzinaambira nguma zizi," na achimuricha achenda vyakwe. ²³ Ndo ye mubomu mwenye wa shikari a viha achiaiha abomu a shikari airi achiaamba vivi, "Aambireni shikari magana mairi (200), shikari mirongo mifungahe (70) a kupanda farasi, na shikari magana mairi (200) a mik’uk’i akale kwete kwenda mudzi wa Kaisariya saa t’ahu za usiku. ²⁴ Na mwikireni P’aulo farasi wa kupanda na a k’anda, na bee mufiseni salama salamini kwa ye gavuna Felisi." ²⁵ Chidzako, ye mubomu mwenye achimwandikira ye gavuna baruwa yambayo vivi, ²⁶ "Kwa mwishimiwa gavuna Felisi, ni mimi Kilaudiyo Lusiya, na ninakulamusa. ²⁷ Ayahudi ámugwira mut’u yuyu arehewaye kwako, na achikala anahenza amuulage. Ela mimi niriphoambirwa, nákwenda jimula na shikari angu nichendamona, na nichimutivya kwakukala, náambirwa yiye una haki za Chirumi. ²⁸ Niriphomutivya, mimi námuphirika mbere za ngambi yao bomu, kwa ta nimanye chisa chokala chinaaricha ta amulumbire. ²⁹ Ndo phapho nichimanya kukala, malumbano genye, bee gákala ga dzulu ya p’ande fulani-fulani za shariya yao. Kwa vivyo, mimi ts’onere kukala uhenda chochosi chiidimacho kumuhenda alamulwe kunyongwa, hebu kufungwa. ³⁰ Ela vivi náambirwa kukala, Ayahudi adziima ngewa amuulage. Kwa vivyo, nidzamula arehewe kwako maruru, na ná-aambira vivyo o amulumbirao kukala, arehe malumbano gao mberezo." ³¹ Ndo ao shikari ámuhwala P’aulo dza arivyolagizwa, na achimuphirika usiku uo ta mudzi wa Anitipatiri. ³² Kunadzachakwe, o shikari a magulu áuya kwao ngomeni, achiaricha o shikari a kupanda farasi achenderera na charo jimula na P’aulo. ³³ Ariphofika Kaisariya, ámup’a yo baruwa ye gavuna, na achimwika P’aulo ts’ini ya widimiwe. ³⁴ Felisi ariphosoma baruwa yiyo, wámuuza P’aulo jimbo alaaro. Ariphoambirwa kukala, wákala ni muchina jimbo ra Kilikiya, ³⁵ wámwamba vivi, "Nindasirikisa malaugo achidza o alumbirio." Ndo achimulagizira P’aulo aikwe ts’ini ya urinzi ndani ya boma ra mufadzi Herode.

¹ Ziriphochira ts’iku ts’ano, ye kuhani mubomu aihiwaye Anania wákwenda Kaisariya jimula na atumia fulani, na wakili mumwenga wa shariya aihiwaye T’eritulo. Kuko, ákwenda kwa ye gavuna, achendamwambira malumbano gao dzulu ya P’aulo. ² P’aulo ariphoihiwa, T’eritulo wáanza kulumba vivi, "Mwishimiwa Felisi, uwe udzihulongoza kare ts’iku nyinji, na ukati uo wosi hudzisagala na reri, na uo ulongozio udzendereza its’i yehu muno. ³ At’u osi phapha phehu its’ini, anahamirwa muno ni ulongozio uwe mwishimiwa, na huna mumvera nawe muno. ⁴ Mwishimiwa Felisi, mimi ts’enzi nikaze kuyaza ukatio, ela siswi hunakuvoya kwa mbazizo uhusirikise vichache tu. ⁵ Sino mut’u yuyu P’aulo hwámugwira kwakukala, hwámumanya ni mui muno. Yiye unabit’a muyuwano kati ya Ayahudi duniani kosi, na chisha ni chilongozi wa chira chama cha achina Nazareti. ⁶ Chisha, yuyu wáheza ta kuritiya najisi hekalu, na phapho sino ndipho huchimugwira. ⁸ Ndo uwe mwenye uchimuuza unaidima kumanya go maneno gosi humulumbirago bee ni ga jeri." ⁹ Ayahudi nao phapho achigomba achamba, malumbano gago gosi ni ga jeri. ¹⁰ Ndo gavuna Felisi wámuhadza P’aulo naye kwa agombe. P’aulo achanza kugomba kwa kwamba, "Ninahamirwa kudzihehera mberezo nichimanya kukala, udzikala mulamuli wa its’i yiyi kwa myaka minji. ¹¹ Uwe uchihenza, unaidima kuhakikisha kukala, mimi ts’idzangwe kuhenda ta ts’iku kumi na mbiiri hangu niriphokwenda Jerusalemu kwendamwabudu Mulungu. ¹² Bee mwishimiwa Felisi, aa Ayahudi k’aanonere ninalumbana na mut’u yeyosi kwenye ro hekalu, na k’aanonere ninaasunganya at’u abit’e muyuwano kwenye masinagogi, hebu phat’u phanjine phophosi mudzi uo. ¹³ Na k’aaidima kugahakikisha gaga malumbano godzonihendera. ¹⁴ Nikubalicho mberezo ni kwamba, mimi bee ninamuvoya Mulungu wa akare ehu kwa kutuwa Njira yiyat’u yiriyo aa Ayahudi anayiiha chama cha ulongo. Mimi ninakuluphira maneno gosi goandikwa Shariyani mwa Musa, na chila roandikwa ni agomvi a Mulungu. ¹⁵ Na ninamukuluphira Mulungu dza vyo amukuluphiravyo aa kukala, at’u osi adzo na ai andakudzafufuka kulaa kuzimu. ¹⁶ Ndo ninahenda vyangu niidimavyo ts’iku zosi kwa nidzone ninahenda ga haki mbere za Mulungu na ta at’u. ¹⁷ Mimi niriphosagala kure kwa myaka fulani, náuya Jerusalemu kwendaaphirikira Ayahudi asena wavizi wa p’esa, na kulavya sadaka kwa Mulungu. ¹⁸ Ndo ukati phokala ninahenda gago mo hekaluni phapho ndipho aa ánona, na nákala nidzigamala kare mavoyo ga kudzitakasa, na phapho k’aphakalire na duu ra at’u, na ts’ibit’ire muyuwano wowosi. ¹⁹ Ukati uo okala a phapho ni Ayahudi fulani kulaa jimbo ra Asiya. Na chikala nina kosa ra kulumbirwa, ao ndio awiryao kukala phapha mberezo, akalavya malumbano gao. ²⁰ Hebu aa ario phapha, naaseme kosa rangu rorona ukati niriphodzihehera mbere za ngambi bomu. ²¹ Mimi ts’imanya kale kosa rangu ni garat’u gogagomba, phoima mbere zao kukala, ’Rero munanilamula kwakukala, ninakuluphira kukala, afadzi andafufuka!’ " ²² Phapho Felisi, ariye ye mwenye wákala unayimanya yo Njira ya Bwana, wágavunza go malau, na achiaamba vivi, "Malau genu nindagalamula ukati mubomu wa shikari a viha Lusiya, achidza phapha." ²³ Chisha, achimulagizira ye mubomu wa shikari amuudze P’aulo ndani, ela akale tsare kulaa-laa konze ya yo jela vichache, na asenae ats’izizwe kumup’a gakwe arigo una haja nago. ²⁴ Ziriphochira ts’iku ch’ach’e, Felisi wáuya jimula na muchewe Durusila, ariye wákala ni Muyahudi. Yiye wákudzamulagizira P’aulo achirehewa, na achidzamusirikisa unagomba dzulu ya kumukuluphira K’irisito Jeso. ²⁵ Ela ukati P’aulo ariphoanza kugomba dzulu ya kuhenda ga haki, dzulu ya mut’u kudzidinisa ats’ihende dambi, na dzulu ya ts’iku ya ulamuli, Felisi wáphenywa ni woga ta achamba vivi, "Vivi enda! Nindakwiha kahiri ukati nichipata nafasi." ²⁶ Ukati uo, Felisi ye wáona P’aulo undamuhonga p’esa. Gago ndigo gomuhenda ta achimwiha P’aulo mara kwa mara agombe naye. ²⁷ Yiye Felisi wákala unahenza aapendelee Ayahudi. Ndo ukatiwe wa kutawala uriphosira baada ya myaka miiri, wámuricha P’aulo ndani. Phapho nafasiye ya ugavuna yichihwalwa ni P’orikiyo Fesito.

¹ Fesito ariphogwira chihi cha ugavuna, wákala ts’iku t’ahu, na chidzako achilaa mudzi wa Kaisariya, achenda Jerusalemu kwendadzimanyisa kwa at’u osi. ² Ariphofika kuko, makuhani abomu jimula na vilongozi a Chiyahudi, ámup’a nguma dzulu ya malumbano gokala ga dzulu ya P’aulo. Na achimuvoya Fesito ³ aahendere udzo kwa kumureha P’aulo Jerusalemu, nao ákala adzerya njama ya amuulage njirani. ⁴ Ela ye achiaudzidza achiaamba vivi, "P’aulo ucheri chizimbani ko Kaisariya, na mimi nindakwenda kuko vivi sambi. ⁵ Kwa vivyo, yiye achikala wáhenda kosa rorosi, nanende na vilongozi kati yenu, ende akalavye malumbano gao dzuluye kuko." ⁶ Fesito wásagala kuko Jerusalemu kwa mitsana minane, chenda kumi hivi, ndipho achiuya Kaisariya. Kunadzachakwe, wákwenda ko chizimbani, na achilagizira P’aulo arehewe mbereze. ⁷ P’aulo ariphorehewa pho mbereze, Ayahudi okala alaa Jerusalemu ámuzunguluka na achanza kulavya malumbano manji maziho-maziho, garigo gákala k’aanago ushaidi. ⁸ Ndo P’aulo naye achanza kudzihehera vivi, "Mimi ts’ihendere kosa rorosi dzulu ya shariya za Chiyahudi, hebu dzulu ya hekalu, hebu dzulu ya Kaisari." ⁹ Fesito wáhenza kupendeleya Ayahudi. Kwa vivyo, wámuuza P’aulo kukala, "Vidze, we ungehenza kwenda Jerusalemu ukalamulwe mbere zangu kuko dzulu ya malumbano gano?" ¹⁰ P’aulo achiudzidza achamba vivi, "Mimi vivi niimire mbere za koti ra Arumi, na phapha ndipho niwiryapho kulamulwa. Na dza mumanyavyo t’ot’ot’o, mimi bee ts’iahenderere Ayahudi ui wowosi. ¹¹ Elako, nichikala nidzoneka kukala, nina kosa riwiryaro ninyongwe, mino ni kwete kufa. Ela ichikala malumbano gago gogalavya aa ts’i ga jeri, bee k’akuna aidimaye kunilavya kwao. Na vivi, ninahenza nikat’e pili kwa Kaisari." ¹² Ndo Fesito ariphomarigiza kugomba na o atumiae, wámwamba P’aulo vivi, "Uwe udzikat’a pili kare kwa Kaisari. Kwa vivyo, vivi undaphirikwa kwa yiye Kaisari." ¹³ Ziriphochira ts’iku ch’ach’e, mufalume Agiripa na nduguye wa chiche Berinike, ákwenda Kaisariya kwendamulamusa gavuna Fesito. ¹⁴ Ao ákala kuko kwa ts’iku fulani, naye Fesito achimwambira ye mufalume dzulu ya malau ga P’aulo. Yiye wámwamba vivi, "Phapha phana mut’u mumwenga ariye Felisi wámuricha chizimbani. ¹⁵ Na phokala nidzikwenda Jerusalemu, makuhani abomu na atumia a Chiyahudi ánambira malumbano gao dzuluye, na achinilombera nimulamule. ¹⁶ Ela mino nichiaudzidza kukala, ts’i ada ya Chirumi kumulavya mut’u atiywe akili phots’o mulumbiriwe konana naye, na kuhewa nafasi ya kudzihehera. ¹⁷ Ndo niriphokudza nao phapha, mimi ts’iimire, ela násagala na atumia angu, na kunadzachakwe nichimulagizira mut’u yiye achirehewa mbere zangu. ¹⁸ O alumbirie ágomba, ela k’aalavire malumbano mai dza vyokala ninalilikana. ¹⁹ Ela tu, ákala ana mushindano naye dzulu ya maneno fulani ga dini yao, na dzulu ya mut’u mumwenga aihiwaye Jeso, ariye wáfa, ela P’aulo ye wákala unaamba u moyo. ²⁰ Mimi phapho ts’imanyire njira ya kugapeleleza maneno gago. Ndo nichimuuza P’aulo ichikala undahenza kwenda kotini Jerusalemu kwa dzulu ya malau gago. ²¹ Ela P’aulo ye achikat’a pili kwa Kaisari, na mimi nichilagiza arindwe ko chizimbani ta phondoamba aphirikwe kwa ye Kaisari." ²² Ndo Agiripa achimwamba Fesito vivi, "Ningehenza nimusirikise mut’u yiye mimi mwenye mwiri." Fesito achimuudzidza achimwamba vivi, "Undamusirikisa machero." ²³ Ndo kunadzachakwe, Agiripa na Berinike áfika na kuno avala nguwo za chifalume pho baraza ra monano. Ao ákala alongozana na mubomu wa shikari a viha na vilongozi vya o mudzi. Fesito achimulagizira P’aulo achirehewa mo ndani. ²⁴ Ndo achamba vivi, "Mufalume Agiripa na mosi murio phapha phamwenga naswi! Phapha mbere zehu phana mut’u, ariye Ayahudi osi a phapha, na a ko Jerusalemu analalamika kwa kupiga k’ululu kukala, mut’u yuyu bee unawirya anyongwe. ²⁵ Ela mimi ts’imonere kukala, wákala uhenda chii chochosi ta awirye kunyongwa. Ndo P’aulo wákat’a pili kwa Kaisari, na mimi nichikala nidzamula nimulavye ende kuko. ²⁶ Mimi chiupande wangu, bee ts’ina udzumbe kamili urio ninaidima kumwandikira Kaisari dzuluye. Gago ndigo godzotuma ta nidzimureha phapha mbere zehu, na kamwe mberezo uwe mufalume Agiripa, kwa ta huchimala kumupeleleza, nipate ra kwandika dzuluye. ²⁷ Maana, vindakala k’avina tende kumuphirika mufungwa phots’ohadza lwazu-lwazu manenoge alumbirwago."

¹ Ndo mufalume Agiripa achimwamba P’aulo vivi, "Unahenzezwa kudzihehera." Na phapho P’aulo achanza kudzihehera vivi, ² "Mufalume Agiripa, ninadzona kukala, nina bahati mbidzo rero kudzihehera mberezo dzulu ya garat’u malumbano gosi garigo Ayahudi ákala anagomba dzulu yangu. ³ Ninaona vivyo kwakukala, uwe mwenye unamanya ada zehu, na maneno fulani garehago malumbano kati yehu. Ndo ninakuvoya wahi unisirikise na uvumiriri. ⁴ Mimi vyosagala kati ya at’u angu na ko Jerusalemu kulaa hangu ni mwanache, vinamanywa t’ot’ot’o ni vilongozi osi a Ayahudi. ⁵ Aa adzinimanya ts’iku nyinji, na achihenza anaidima kushuhudiya dzulu yangu kukala, mimi hangu pho mwanzo, násagala dza mumwenga wa at’u a chama cha dini yehu, yaani cha Afarisayo, chiricho ndicho chenye shariya k’omu-k’omu muno. ⁶ Na vivi ni phapha nilamulwe, kwa ninakuluphira chirat’u chilagane aricho Mulungu wáalaga akare ehu. ⁷ Chilagane chicho ni chirat’u chikuluphirwacho ni zirat’u mbari kumi na mairi za its’i yehu. Ao anamwabudu Mulungu kwa moyo wao wosi usiku na mutsana. Bee mufalume Agiripa, aa Ayahudi ananilumbira kwa kuluphiro riro tu! ⁸ Na kwadze mwi Ayahudi asena munaona vikomu muno kukuluphira kukala, Mulungu nikwafufula afadzi? ⁹ Mimi nami pho p’indi, nákala ninaona ni vidzo kuhenda vyangu vyosi niidimavyo kuripinga dzina ra Jeso wa Nazareti. ¹⁰ Maneno gago ndigo go gahenda ko Jerusalemu. Mimi mwenye nákala nidzihewa widimi ni makuhani abomu, na náatiya jela at’u anji amukuluphirao Jeso. Na aripholamulwa aulagwe, mimi nápiga k’ura ya kukubali. ¹¹ Mimi náahenda atiywe akili masinagogini k’ano nyinji, na náheza ta kwagaramisha ariche kukuluphira. Na mwanzo mino bee, nákala nidziatsukirirwa muno ta nichendaatsakula ta midzi ya kure, na kwahendera mauku." ¹² P’aulo wáenderera kwamba vivi, "Ukati umwenga, nákala ninenda Damasiko, na phapho nákala nidzihenzezwa, na nidzilagizwa ni makuhani abomu, kwendaahendera mauku at’u amukuluphirao Jeso. ¹³ Mwishimiwa, dzuwa ririphofika vitswani, nákala ni njirani ninenda vyangu, na ndipho nichona mung’alo wa kung’ala kuriko wa dzuwa, uchinibiririkira kulaa mulunguni, na uchinizunguluka mimi na arat’u okala hu hosini mo charoni. ¹⁴ Siswi hosi phapho hwágwa phots’i, nami nichisikira laka ra mut’u richigomba kwa Chiburania richamba vivi, ’Saulo, Saulo! Kwadze unanihendera mauku? Uwe unadzilumiza bule dza nzao yipigayo hala ndat’a ya bwanawe.’ ¹⁵ Ndo nami nichiuza nichamba, ’U ani we Bwana?’ Ro laka ra mut’u richiniudzidza kukala, ’Mimi ni Jeso, uriye uwe unanihendera mauku. ¹⁶ Elako, unuka vivi wime! Mimi nidzikulairira, kwa ta nikuhende ukale muhendikazi wangu, na undaashuhudiyira at’u anjine maneno godzogaona rero, na garat’u gondokudzakonyesa. ¹⁷ Mimi nindakutivya kati ya Ayahudi, na at’u a makabila manjine. Mimi nindakuhuma kwao, ¹⁸ ukaang’aze matso gao, wahende alae dzizani aphenye mwangani, na walavye utawali wa p’ep’o amugalukire Mulungu, kwa ta apate kuusirwa madambi gao, na apate kwikwa duu ra at’u angu, kuchirira kunikuluphira mimi.’ " ¹⁹ P’aulo wáenderera kwamba vivi, "Kwa vivyo mufalume Agiripa, mimi nátuwa goambirwa ko ono riro ra Mulungu, ²⁰ na nichanza kwasumurira ao okala ko mudzi wa Damasiko. Chidzako nichendaasumurira achina Jerusalemu, its’i ya Ayahudi, na ta kwa at’u a makabila manjine. Mimi náakalata at’u atye, na aonyese kwa mahendo kukala, áricha dambi zao achimugalukira Mulungu. ²¹ Gago ndigo goahenda aa Ayahudi anigwire phokala ni hekaluni, na átsuma kuniulaga. ²² Ela Mulungu unanaaviza, na ndo ta vivi rero niimire phapha kulavya ushuda kwenu, mwimwi abomu na ots’o vyeo. Nigagombago ni garat’u goambwa ni agomvi a Mulungu na Musa kukala, gandalairira. ²³ Yaani kukala, yámubidi ye K’irisito afe, na akale wa mwanzo kufufuka kulaa kuzimu, kwa aatangazire Ayahudi na at’u a makabila manjine kukala, aokoke na uo undakala dza mwanga kwao." ²⁴ P’aulo ariphofika phapho kwenye kudziheherakwe, gavuna Fesito wámutsinza ulimi achimwamba, "Una vitswa uwe P’aulo! Cho chisomocho chibomu chidzikutiya vitswa vivi." ²⁵ Ela P’aulo ye achimuudzidza achimwamba, "Ts’ina vitswa mino, mwishimiwa Fesito. Na rangu nigombaro, bee ni ujeri uphuphu, ²⁶ ta uwe mufalume Agiripa unagamanya maneno gaga. Kwa vivyo, mimi ninaidima kugomba phots’o wasi-wasi mberezo. Mino nina kanuni unagamanya gago gosi, maana, gago k’agahendekere kut’u chifitsoni. ²⁷ Mufalume Agiripa, ninamanya kukala, unagakuluphira go gákwandikwa ni o agomvi a Mulungu." ²⁸ Mufalume Agiripa ye achimuudzidza achimwamba, "Vidze, unaona uno ukati uchache odzogomba nami unaidima kunihenda mujeso?" ²⁹ P’aulo ye achimuudzidza achimwamba, "Mino ninamuvoya Mulungu kukala, ta kumba vindahwala ukati unji, hebu ukati uchache, mwimwi mosi munisirikisao vivi rero, mukale vyo nirivyo mimi, ta ni mwi mukale phots’o yiyi minyororo, na gago ts’igavoyera uwe hicheyo tu!" ³⁰ Phapho ye mufalume, ye gavuna, Berinike na osi okala a phamwenga nao ázuka, ³¹ achilaa konze, na kuko achambana vivi, "Mut’u yuyu k’ahendere chochosi chiidimacho kumuhenda anyongwe, hebu kufungwa." ³² Mufalume Agiripa achimwamba vivi ye gavuna, "Mut’u yuyu kala k’akat’ire pili kwa Kaisari, angari kurichwa akalaa jela."

¹ Viripholamulwa kukala, siswi hwende na meli ta its’i ya Italiya, P’aulo jimula na afungwa anjine áikwa ts’ini ya urinzi wa Juliyo, yekala ni mubomu wa gingi mwenga ya shikari yiihiwayo "Gingi ya Kaisari." ² Ndo siswi hwákwendapanda meli ya kulaa Adiramito, yokala yinachira na bandari fulani za jimbo ra Asiya, na huchanza charo. Arisitako kulaa Tesalonike ko Makedonia, wákala u phamwenga naswi. ³ Kunadzachakwe, hwátiya nanga bandari ya Sidoni. Juliyo phapho achimuhenderat’o P’aulo kwa kumuhenzeza aonane na akuluphiri a phapho, na amup’e gakwe arigo una haja nago. ⁴ Huripholaa phapho Sidoni, hwákwenderera na charo, ela kwakukala, vuto rákala rinahupinga, hwáfyukira upande wa chisiwa cha Kupuro. ⁵ Ndo siswi hwenderera vivyo, na huchichira na k’anda-k’anda ya bahari ya majimbo ga Kilikiya na P’amufuliya, ta huchendatiya nanga mudzi wa Mura, urio u jimbo ra Lukiya. ⁶ Phapho ye mubomu wa shikari wátsakula na achona meli yokala yilaa Alekizandiriya yinenda its’i ya Italiya, na achihupandiza mumo. ⁷ Huripholaa phapho, hwákwenda p’ore-p’ore, na huchimala ts’iku nyinji mo charoni, ndipho huchifika phephi na mudzi wa Nido kwa gada. Huriphoona vuto richeri kuhupinga, hwáshindwa ni kwenda mbere tititi. Kwa vivyo, hwáchira na upande wa mwakani wa chisiwa cha Kirete phephi na chipande cha its’i cha Salimone chophenya ndani ya bahari. ⁸ Kuko nako hwáchira kwa gada na yo k’anda-k’anda ta huchifika phat’u phaihiwapho Bandari Mbidzo, phephi na mudzi wa Laseya. ⁹ Siswi hwákala hudziyaza kare ukati unji, na ta ts’iku ya kufunga nayo yákala yichira vivyo. Kwa vivyo, vyákala ni hatari muno kwenenda na meli. Ndo P’aulo achilavya kanyo kwamba, ¹⁰ "Atumia, ninaona charo chichi chindakala na ndai, na hasara nyinji. Yiyi meli na yo mizigo yodzopakiywa yindahangamika, na siswi enye naswi hundakala maengaengani." ¹¹ Ela ye mubomu wa shikari k’agatuwire gago maneno ga P’aulo, ta ye wátuwa maoni golaviwa ni ye dereva wa yo meli, na ga mwenye yo meli. ¹² Bandari yiyo ya phapho yákala k’ayina phat’u phadzo pha kukala ukati wa p’eho ya mwaka. Kwa vivyo, anji áhenza kwenderera na charo, vichiidimikika meli yifike Foinike. Foinike ni bandari ya Kirete yodzerekeza mwakani mutserero wa dzuwa, na vurini mutserero wa dzuwa. Kuko ákala anaidima kukala uo ukati wa p’eho. ¹³ P’eho ziriphoanza kupiga kulaa mwakani, ao áona uo ndio ukati wa kuhenda gokala apanga. Kwa vivyo, áng’ola nanga, achanza charo na achichira na phephi na k’anda-k’anda ya yo bahari ko Kirete. ¹⁴ Ela phapho kare vuto bomu riihiwaro, "Vuto ra mulairo wa dzuwa," richanza kuvuma kulaa ko chisiwani. ¹⁵ Ndo vuto riro richiyipiga yo meli ta huchishindwa ni kwenda, na phapho huchiyiricha yikukulwe ni ro vuto yo meli. ¹⁶ Ela ta vivyo, chisiwa chimwenga chiihiwacho Kauda, cháhuyeka vichache na ro vuto, na huchiidima kuritivya kwa gada ro dau ra meli. ¹⁷ Ahendikazi a mo melini ariphoripakiya ro dau mo ndani, áchiza mikowa na ts’ini ya meli, achiyifunga kinyi kuzunguluka. Chisha, achigavugula go maguwo, achigatsereza, na achiyiricha yo meli yikukulwe ni ro vuto. Ao áhenda vivyo kwakukala, ákala anaogopha anaona anaidima kukwama jenjeni, k’anda-k’anda ya bahari ko Libiya. ¹⁸ Ela vuto ráenderera kuvuma muno vivyo ta kunadzachakwe, ao achanza kutsupha madzini yo mizigo yokala yi mo melini. ¹⁹ Ts’iku ya hahuye, ao ahendikazi áanza kutsupha madzini kati ya zo nanga zokala zi mo ndani, mikowa na milingoti. ²⁰ Na siswi k’ahwidimire kona dzuwa, hebu nyenyezi kwa ts’iku nyinji, na vuto naro ráenderera kuvuma muno vivyo ta makuluphiro gehu gosi ga kutiya gachihulaa. ²¹ Ariphomala ts’iku nyinji phots’orya chakurya, P’aulo wázuka achiima kati yao na achamba, "Atumia, ni baha kala mwátuwa go gangu ga kuts’auka Kirete. Kala mwáhenda vivyo, gaga k’agangahugwirire, na hasara yiyi nayo, k’ayingahupatire vivyo. ²² Ela ta vivyo, ninamuvoya kukala mudzip’e moyo, maana, ni meli tu yondohangamika, ela k’aphana ta mumwenga wenu yendafa. ²³ Gago mimi ninagamanya kwakukala, dzana na usiku malaika wa Mulungu ariye mimi ni wakwe, na niriye ninamwabudu wánilairira. Ndo yiye ²⁴ wánamba vivi, ’P’aulo uts’ogophe! Uwe ni seti wende ukaime mbere za Kaisari. Mulungu udzikonera mbazi kwa udzowe ta aa osi ario charoni nawe undaativya k’aandahoha.’ ²⁵ Kwa vivyo, dzip’eni moyo atumia, maana, ninakuluphira Mulungu kukala, vindakala dza vyonamba. ²⁶ Ela ta vivyo, ni seti hukasindikwe k’anda-k’anda ya chisiwa fulani." ²⁷ Usiku wa ts’iku ya kumi na ne, hwákala hucheri kukukulwa ni vuto kwenye yo bahari ya Adiriya. Ndo kuriphofika phephi na usiku wa manane, o at’u a yo meli ámanya kukala, hu phephi na its’i. ²⁸ Kwa vivyo, ápima china cha yo bahari, kwa kuhwala lugwe achifunga chuma, na achilurichira, na achona ni futi gana na mirongo miiri (120). Anaima-ima vichache, achipima kahiri, na achipata futi mirongo chenda (90). ²⁹ Phapho achogopha kukala, meli yao yinaidima kukwama myambani, na kwa vivyo, achitsereza nanga ne, nyuma ya yo meli, na phapho achivoya wa kucha. ³⁰ At’u a yo meli, phapho achikala ahenza achimbire. Kwa vivyo, átsereza madzini ro dau ra meli, na achidzisingizira kukala, ákala anendabit’a nanga upande wa mbere wa yo meli. ³¹ Ela phapho P’aulo achimwamba ye mubomu wa shikari na o shikarie, "Aa at’u a yiyi meli achichimbira mumu melini, bee ta mwimwi namwi k’amundatiya." ³² Phapho kare o shikari achiyitosa yo mikowa yokala yidziumija ro dau ra meli, achiriricha rikuluzwe ni go madzi. ³³ Phephi na p’eho za kucha, P’aulo wáalombera osi kwa arye chakurya. Yiye wá-aamba vivi, "Mudzihenda ts’iku kumi na ne vivi za ndai, na k’amurya chakurya. ³⁴ Ndo ninamuvoya mino kukala, murye chakurya mupate mukotse. Maana, mwimwi k’amundayaza ta ludzere lumwenga lwenye kulaa mwenu vitswani." ³⁵ Ariphomarigiza kugomba gago, P’aulo wáhwala mukahe, achimulavira mumvera Mulungu mbere zao osi, achiumega na achanza kurya. ³⁶ Phapho osi achiatsereza maroho gao, na achirya. ³⁷ Hosini mo melini hwákala hu at’u magana mairi na mirongo mifungahe na ahandahu (276). ³⁸ Phokala chila mut’u udzerya ta umvuna, ao átsupha mizigo ya nganu mo baharini kwa yo meli yelelet’o. ³⁹ Kuriphocha, o at’u a yo meli áona its’i yiriyo ao k’aaidimire kuyimanya. Ela áona mukono wa bahari okala k’au ndani, na achamula kuyiimisa phapho yo meli. ⁴⁰ Kwa vivyo, átosa mikowa ya nanga, na achiyiricha yizizimire baharini. Na chisha, ukati uo áyivugula yo mikowa yokala yifungirwa sukani ya yo meli. Ndo achifunga guwo mwenga kuhenda p’eho, na achilongoza kwenda ko k’anda-k’anda ya yo bahari. ⁴¹ Ela yo meli yákwendagut’a gome, na yichigwirwa o upande wa mbere. Ndo o upande wa nyuma uchanza kuvunzika vipande-vipande kwa kupigwa ni go maimbi. ⁴² O shikari ákala atsuma kwaulaga o afungwa osi kwa áogopha kukala, achojerera ta konze, angechimbira. ⁴³ Ela ye mubomu wa shikari wákala unahenza amutivye P’aulo. Kwa vivyo, wáakahaza ats’igahende gago. Ndo chidzako achiaamba vivi, "Amanyaye madzi, naagagwe alae konze." ⁴⁴ Na o anjine achiaamba, aatuwe nyuma kwa kugwiririra mbao na vipande vya yo meli yokala yivunzika. Na vivyo ndivyo siswi hosi hurivyofika azima ko konze ya madzi.

¹ Huriphofika azima ko its’i, hwáambirwa kukala, chisiwa chicho chákala chinaihiwa Malita. ² Achina phapho, ts’i mbazi zizo zohwonyesa. Mvula yákala yidzanza kunya, na kuchikala kuna p’eho. Kwa vivyo, ao áhukut’ira moho, na achihuphokera hosini. ³ Ndo P’aulo naye wáhwala hiha ra k’uni, na achikala unazitiya pho mohoni. Phapho kwa ro teri ra moho, bafye richitsomoka kulaa mo k’unini, na richimuluma mukononi, na k’aririchirire. ⁴ Achina phapho phorona ro bafye rinalewalewa pho mukononi, áambana vivi, "Hakika mut’u yuyu ni muulagi, na ta aripho utivywa k’ahohere, ela vivi mulungu aihiwaye Haki, k’andamuricha akale moyo." ⁵ Ela P’aulo ye wáritimvya mohoni ro bafye, na ta k’arisikirire kuhambala kamare. ⁶ Ao at’u achona phanjine P’aulo undafutuka, hebu agwe kare afe. Ela ao ariphomulolera kwa chiwango chire na k’ahendeka ut’u wowosi, ágaluza myazo yao achamba, "Mut’u yuyu ni mulungu." ⁷ Phephi na phat’u phapho, phákala phana minda ya P’ubiliyo, mubomu wa chisiwa chicho. Yiye wáhuphokera chisena, na huchikala ajenie ts’iku t’ahu. ⁸ Ela abaye P’ubiliyo wákala u chit’andani ni mukongo wa kombereza na fyokwa ya milatso. Ndo P’aulo wákwendamulola, achimwikira mikono na achimuvoyera, naye achirichirwa. ⁹ At’u ariphoona gago, akongo osi a chisiwa chicho árehewa kwa P’aulo, nao achiphozwa. ¹⁰ Achina chisiwa chicho áhwishima muno, na huriphokala hunadzibambanya huuke kahiri na meli, áhup’a chila chit’u chokala hunacho haja. ¹¹ Huriphomala myezi mihahu pho chisiwa chicho, hwáanza charo chehu kahiri na meli mwenga ya kulaa Alekizandiriya yiihiwayo, "Milungu P’atsa." Meli yiyo yákala yitiya nanga phapho chisiwani ukati wa vuto. ¹² Siswi huriphofika mudzi wa Sirakusa, hwásagala phapho mitsana mihahu. ¹³ Huripholaa phapho, hwákwenda ta mudzi wa Regiyo. Kunadzachakwe, vuto ráanza kuvuma kulaa p’ande za mwakani, na huchenderera na charo chehu. Ziriphochira ts’iku mbiiri, huchifika bandari ya P’otiyoli. ¹⁴ Kuko huchonana na akuluphiri anjine, ario áhuvoya hukale nao kwa ts’iku fungahe. Ndo vivyo ndivyo vyoidima kumala charo chehu cha madzi, na ko mbere huchimarigiza na magulu ta mudzi wa Rumi. ¹⁵ Akuluphiri a mudzi wa Rumi ákala asikira kukala hunaloka, na ndo anjine achidzahutsangira kadzidzi kaihiwako Soko ra Apiyo, na anjine kadzidzi kaihiwako Ut’eli T’ahu. P’aulo ariphoaona ao, wámulavira mumvera Mulungu, na achiphenya moyo. ¹⁶ Huriphofika mudzi wa Rumi, P’aulo wáhenzezwa kupanga nyumba ya hicheye, ela tu akale na shikari wa kumumanyirira. ¹⁷ Ziriphochira ts’iku t’ahu, P’aulo wáaiha vilongozi a Chiyahudi asagalao kuko Rumi. Ariphokudza phamwenga, P’aulo wá-aamba vivi, " Ayahudi asena, mimi ts’iahenderere chit’u chochosi chii at’u ehu, hebu kupinga ada za akare ehu, ela nágwirwa vivyo ko Jerusalemu, na nichilaviwa dza mufungwa kwa Arumi. ¹⁸ Ariphoniuza na kunona kukala, ts’ina makosa gogosi gaidimago kunihenda nilamulwe kunyongwa, vilongozi a Arumi áhenza aniriche. ¹⁹ Ela Ayahudi árema neno riro, na ndipho yichinibidi nikat’e pili kwa Kaisari, ta niripho ts’ikalire na chochosi cha kwalumbira Ayahudi asena. ²⁰ Gago ndigo godzotuma ta nidzivoya kukala nonane, na nigombe namwi, maana, mimi nidzifungwa minyororo yiyi kwa ninakuluphira dza Ayahudi anjine kukala, afadzi andafufuka." ²¹ O vilongozi a Chiyahudi achimuudzidza achimwamba, "Siswi k’ahudzangwe kuphokera baruwa yoyosi kulaa Judea, hebu k’akuna muchina kuko yeyosi yekudza phapha, kudzalavya nguma mbii dzuluyo. ²² Ela sino hungehenza hukusikire vyo mwenye wambavyo. Maana, hunamanya kukala, chicho chamacho bee, chinapingwa ni at’u chila phat’u." ²³ Phapho achiika ts’iku ya kudzaonana na ye P’aulo kahiri, na ukati uo at’u anji muno ákudza pho phakwe nyumbani. Ndo P’aulo wáasumurira dzulu ya Ufalume wa Mulungu, kulaa chiramuko ta dziloni. Yiye wáheza kwalombera akubali o udzumbe dzulu ya Jeso, kwa kuhumira Shariya ya Musa na Maandiko ga agomvi a Mulungu. ²⁴ Anjine kati ya o vilongozi a Ayahudi ákuluphira kukala, gogomba ni ga jeri, ela anjine o k’aakuluphirire. ²⁵ Ndo phachikala na mugavikano kati yao, na achanza kuuka. Ariphokala anaenderera kuuka, P’aulo wáamba vivi, " Roho wa Mulungu wágomba ujeri phogomba na akare ehu, kwa njira ya mugomviwe Isaya kukala, ²⁶ ’Enda kwa at’u aa uka-aambire kukala, "Kusikira mundasikira, ela k’amundaelewa, na kulola mundalola, ela k’amundamanya nini. ²⁷ Maana, myoyo yao yikala mifu, k’aahega masikiro gao t’ot’ot’o, na k’aaenzi kugalolat’o go agaonago. Kalapho ts’i vivyo, ao angari kona na matso gao, angari kusikira na masikiro gao, kumanya mwao myoyoni, na phapho angari kugaluka kwangu, nami ningari kwaphoza." ’ " ²⁸ Ndo P’aulo wáamarigizira na kwaamba vivi, "Manyani vivi kukala, udzumbe wa kutivya, urio ulaa kwa Mulungu, Mulungu unahenza aup’e at’u a makabila manjine, na ao andausirikisa." ³⁰ P’aulo wásagala myaka miiri yenye yo nyumba yokala udziyipanga yiye mwenye kuko, na achikala achimupiga karibu chila yekwendamulamusa. ³¹ Yiye wásumurira dzulu ya Ufalume wa Mulungu, na achifunza dzulu ya Bwana Jeso K’irisito phots’o woga, na wáhenzezwa kugomba na chila mut’u.