JAKE

1

1 Mu Jake, Ama lee, Inɛw Baŋa Yesu Kirisito lee birɛbirɛnɛ gɔ mui. Ama unrunw aduna yalu wooi nɛ ginaa wɔin gɔbe puu, mu lɛtɛrɛ ɔn e bɛrɛ tiiuwɔn. Mu ei poonɔuwɔn. 2 Ba unrunw mabe, ei subɔrɔ dɛi waaru nau e bɛrɛ dɔwaa ye, wogɔ kinɛ ɛɛlu sɔɔ gin’ lugoi. 3 Kunrin, kijɛ kɔɔbe le gagawu ebe subɔraa yɛnaaɲu ye, wogɔ muyɔn ebe bariyɛmɔjɛ ga e igii wɔi. 4 Kaa dumɔ gɔ baa, ɛɛn go iŋiyɛin. Kunrin ebaa Yesu jaŋu unrunw kibaain, kijɛ turu kanran e nɛ lugo dɔɔlu biyɛnɔu ga ɛɛn go iŋiyɛin. 5 Inɛ turu, logoro ebe nɛ hakilɛ sɛlɛ ye, wo wogɔ Ama bɛrɛ gɛɛn, wo wo bɛrɛ ohobodo. Ama, inɛw wooi bɛrɛ dɔnrun wɔlɔ go, gaai, ihibɛ le ohobojɛ. 6 Inɛ hakilɛ sɛlɛ gɔ, kɔɔbaŋa kinɛ lɛilɛi turu kanran sɛlɛ go, gagawu le Ama bɛrɛ gɛɛn. Sabu inɛ kinɛ lɛilɛi le wɔɔ gɔ, kɔɔbaŋa nɛudii, ooɲɔ taŋa taŋa bala bala ye yaajɛ gin’ wɔɔ. 7 Kɔɔ gin’, inɛ kɔɔbaŋa, kinɛ lɛilɛi baŋa gɔ, inɛ kijɛ wo kanranjɛ puu nɛ diyɛ womɔ daanla gɔ, wo Inɛw Baŋa bɛrɛ kijɛ gɛɛn ye bɛbɛɛdo ma giye ajubanɔu. 9 Bainɛ dɛguginɛ gɔ, Ama, kuu womɔ unaajɛ dɛi kinɛ womɔ ɛɛliyɛmɔ. 10 Yesu jaŋu ii ɔgɔinɛ gɔ yaa, Ama, kuu womɔ sunugaajɛ dɛi kinɛ womɔ ɛɛliyɛmɔ. Ɔgɔinɛ belu puyo gin’ ɔgu gagalajɛ. 11 Sabu nai gowaa, ɔgiyaai ye, belu gɔi mamaaŋiyɛnmɔjɛ, puyo womɔ babagamɔjɛ. Iyaa ɛhɛju womɔ manayaado. Kɔɔ gin’ ɔgɔinɛ yaa, birɛ womɔ nɛ wo tonu, woi oroli ye gagalado. 12 Inɛ subɔrɔ tariyaajɛ gɔ, Ama wo yabu. Kɔɔ gin’ pinɛ womɔ yɛnaaɲu onu nɛ, wo, inɛw Ama ibɛɛ wɔin gɔbe bɛrɛ Ama ɔnmɔsɔgɔ oboido gɔ, wogɔ bɛbɛɛdo. 13 Inɛ aai kanran, subɔrɔ nɛ woi yowaai ye, Ama woi suburu ga ajubanɔu. Sabu Ama lee mɔɲu lee jaŋala, iyaa wo inɛ turu kanran suburu ye teitai laa kanranmɔɔlɛ. 14 Inɛ tuturu puu, dadaaru mɔɲu womɔ woi biɲaa ye pɛnrɛn nɛ kunaa ye, subɔrɔ nɛ yoojɛ. 15 Kɔɔ gin’ dadaaru mɔɲu gɔ bɛrɛ bɛraa ye, hakɛ naranjɛ. Hakɛ gɔ gabiyaa, na taŋa ye, yiun naranjɛ. 16 Ba unrunw ibɛ mabe, e kuu ebe lelemɔnɔugi. 17 Sin obu ɛju naa ɛju wooi lee, sin obu kibaai wooi lee, alagala goo ye wɛɛjɛ. Ama bɛrɛ goo ye wɛɛjɛ. Nai lee, iyepilu lee, tolobe lee maŋanɛ gɔ bɛrɛ goo ye wɛɛjɛ. Ama asuu duliyeelɛ, wo onu dulo ye ɔlɔ nɛ asuu emi pajaidolo. 18 Kijɛ wo maŋaabe wooi logoro nɛ emaa dɛnrɛn ii pɔlɔ gin’ biyɛ ga, Ama, diŋɛ womɔ tɔitɔi le, emi naran sɔɔ gɔ le naraanbe. 19 Ba unrunw ibɛ mabe, e sɔɔ ɔn jugi biyɛi: Inɛ tuturu puu sɔɔ keŋi nɛ ɔgi biyɛ, kaa sɔɔ sɔi nɛ lee, kinɛbanrun nɛ lee ɔgiriyɛnɔugi. 20 Sabu, inɛ kinɛbanrun le wɔɔ gɔ, Ama giru nɛ kijɛ teitai wɔɔ gɔ kanraanlɛ. 21 Kɔɔ sabu dɛi, kijɛ inɛ lɔgɔjiyɛmɔjɛ wooi lee, kanran mɔɲu wooi lee pajutii. E kuu sunugu le Ama, kinɛ ebe nɛ sɔɔ yibaajɛ gɔ le yabai. Sabu wogɔ ei yabu bɛbɛɛdo. 22 E, Ama sɔɔ keŋi sai turu nɛ bii ye, kuu ebe lelemɔnɔugi. E naran go wogɔ birɛ birɛi. 23 Inɛ Ama sɔɔ ɛgaa, wogɔ birɛ birɛɛlɛ gɔ, kɔɔbaŋa inɛ kikinu yɛnu nɛ girupala womɔ bana wɔɔ gɔ tɔitɔi yɛnɛjɛ gin’ wɔɔ. 24 Kaa wo unruin yɛnaa kilaai onu nɛ, wo yayaajɛ. Kɔɔ onu nɛ wo bana wo bee gɔ ɔgu kɛu naŋayaajɛ. 25 Kibɛru Ɛju gɔ Ama tɔɔru kibaai gɔ woi, wogɔ inɛi hɔɔlɔi bobojojɛ. Inɛ Kibɛru Ɛju deeru gɔbe ɛjii dimɛ gɔ, inɛ wogɔ baŋa Kibɛru Ɛju deeru gɔbe naŋaalɛ ye, wo deeru wogɔbe le kɛukɛu birɛ birɛjɛ ye, kɔɔ waaru le inɛ kɔɔbaŋa kijɛ wo kanraindo wooi nɛ duba bɛbɛɛdo. 26 Inɛ unrun wa, Ama oju dimɛ ga wɔɔ, kaa ninɛ womɔ karumu kunɔ bɛɛlɛ gɔ, kɔɔbaŋa kuu unrunmɔ lelemɔuwɔ. Ama dimi womɔ gɔ niwɛn sɛlɛ. 27 Ama emɛ Ba gɔ, Ama dimi ɛju tɔitɔi ga wo lugojɛ gɔ unwɔ: Laawagunw ɔɲaa wɔin lee, yapanuw ɔɲaa wɔin gɔbe lee kajubu gɔ lee, aduna kijɛ lɔgɔgu pajaatiyaa ye, kuu uwɔ ɛjii gɛli leei.

2

1 Ba unrunw mabe, e, Inɛw Baŋa emɛ Yesu Kirisito, dooro ɔgɔnɛ gɔ le gawaa wɔi. Kɔɔ sabu dɛi inɛw kabu e kunɔu jaanla. 2 Kɔɔ gin’, mɔɔnu ebe nɛ inɛ turu, kange numɔsagai numɔ unrunmɔ nɛ kunaa, arugoi ɛju goriyaa wiyaa yowaai ye, iyaa dɔgɔpaganɛ turu, arugoi sɛmɛlɛ goriyaa wiyaa yowaai ye, 3 e kɔɔ waaru le, ainɛ ɔgɔinɛ gɔi ɛjii sɛgɛraa ye, turu baŋa wo le gɛgɛɛdo: «Wɛɛ, u yalu ɛju ɔn nɛ dɛinyɛn.» Kɔɔ onu nɛ, ainɛ dɛguginɛ gɔ le gɛgɛɛdo: «U kɔɔ nɛ iŋiyɛn, maa wɛɛ kubɔsɔrɔ ma nɛ dɛinyɛn.» 4 E kijɛ e kanranjɛ gɔi iyeuwɔi ma? E logoro ebe nɛ tunmɔi kabu kunɔuwɔi, e inɛw bana e lugojɛ gɔ ajubu mɔɲu le digɛ. 5 Ba unrunw ibɛ mabe, e sɔɔ ɔn ɛjii keŋiyɛin: Ama, aduna ɔn nɛ, dɔgɔpaganw gɔbei yɛmaa, bemaa gagawu nɛ ɔgɔ unrunwin biyɛ gi. Iyaa Ama bemaa, inɛw woi ibɛɛ wɔin gɔbe dɛi pui kunaa, diinɛ ohobodo wo gi gɔ, wogɔ kɛn balanwin biyɛ gi. 6 Kaa, e kai, dɔgɔpaganw gɔbei gailiyɛmɔuwɔi. Inɛw ei ɔɲɔmɔw gɔbe, inɛw ei saliyɛ kiru yalu nɛ paŋa le jɛyaanw gɔbe, ɔgɔ unrunw gɔbe bei laa ma? 7 Inɛw Baŋa ebe boi ɛju e bɛrɛ kunu gɔ yamalanw gɔbe bei. 8 “Aŋai kuu uwɔ u ibɛ gin’ u bɔɔnɛi yaa kɔɔ gin’ ibɛi biyɛ.” Ama diinɛ tɔɔru gɔ woi. E Ama Dɔn bana gɛɛjɛ gin’ Tɔɔru wogɔ kanrun ye kikibemɔjɛi ye, e sɔɔ ɛjui kanranjɛi. 9 Kaa e inɛw kabu kunɔuwɔi ye, e hakɛ kanraunwɔi. Iyaa, ei Tɔɔru yamalawin dɛi, Tɔɔru gɔ yaa jarugu kuu ebe nɛ sunugouwɔ. 10 Sabu inɛ Tɔɔru gɔ puu kanraan, koturu yamalajɛ baŋa gɔ, tɔɔru wajunw gɔbe wooi dɛi jarugu le wɔɔ. 11 Kɔɔ gin’ Ama tɔɔraa gi: “Dimu dimiyɛnnɔu.” Ama iyaa tɔɔraa gi: “Inɛi daanɔu.” Nɛɛ, u dimu dimiyɛɛnlɛu, kaa inɛi dadaajɛu ye, u Tɔɔru gɔ puu yamalanɛi biyaau. 12 Tɔɔru inɛi hɔɔlɔi bojojɛ gɔ, Ama, tɔɔru wogɔ le kuu ebe nɛ saliyɛ kikirɛdo ga ajubu le bii ye, sɔɔ ebe kunrin sɔɔi, birɛ ebe kunrin birɛi. 13 Inɛ, inɛw wajunw amasɔgɔ jugɔlu gɔ, inɛ wogɔ, saliyɛ womɔ Ama bai kireido gɔ, amasɔgɔjugɔ biyɛidolo. Kaa amasɔgɔ jugɔ, saliyɛ kuu nɛ gɔnrɔn yasɛ. 14 Ba unrunw mabe, inɛ turu unrun gagawu yasɛ gɛɛjɛ, kaa birɛ womɔ le wogɔ tagaraalɛ ye, wogɔ niwɛn ingei sɛɛ? Gagawu womɔ kɔɔ gin’ woi yabu bɛbɛɛdo ma? 15 Aiwa, bainɛ turu ma, yasanɛ turu ma, duŋu le ma, giyɛ le wɔɔ biyaai ye, 16 kɔɔ gin’ logoro ebe nɛ turu baŋa bemaa, «Jamu le biyɛi, Ama kaali ebe goo, Ama pana ebe tɔɔ» aŋa le sai giyaajɛ ye, e inɛw kɔɔbe bɛrɛ kijɛ kai bemɛ kilɛido oboolɛi ye, wogɔ be bɛrɛ inge niwɛin sɛɛ? 17 Kɔɔ bana wɔɔ gin’, gagawu kanran, kuu womɔ le, birɛ gɔbe wɔlɔ ye, woi kijɛ yinwin. 18 Kaa, inɛ turu ɔn gin’ sɔwaajɛ ye: «U gagawu yasɛu, mu kai birɛ gɔbe yasɔn. Birɛ wɔlɔ go gagawu uwɔ yani bii bɛɛjɛ ma mu bɛrɛ tagara, kɔɔ waaru le mu gagawu ma, birɛ le u bɛrɛ tatagaradɔn. 19 U Ama koturu sai wɔɔ ga, wogɔ le gawaa wɔu. Aiwa, ɛjii wɔɔ. Wogɔ sɔɔ ɛjui. Jinrunbe kanran wogɔ le gawaa wɔin, iyaa be liyaai ye kikinwɛnɲu. 20 U inɛ bomɔginɛ gɔ, birɛ gɔbe wɔlɔ ye, gagawu kijɛ tiyɛ sɛlɛi ga jugɔ ibɛɛ wɔu ma? 21 Emɛ tirɛ ainɛ Abarahamu, waaru aini womɔ Isakai sadagadumu gɔ nɛ Ama bɛrɛ sadaga gin’ wo obu le, birɛ womɔ sabu dɛi, Ama woi inɛ teitai wɔɔi ga lugaabe. 22 Nɛɛ u iyeuwɔu, Abarahamu, gagawu womɔ lee, birɛ womɔ lee, kubɔ tunmɔ yaabɛin. Kɔɔ gin’ Abarahamu gagawu gɔ, birɛ womɔ le digɛu, gagawu kibaai biyaabe. 23 Kɔɔ gin’ Ama Dɔn nɛ sɔɔ tɔŋaaɲu gɔi kibaai: “Abarahamu, Ama le gawaabe. Gagawu womɔ digɛu, Ama woi teitai wɔɔ ga lugaabe.” Iyaa Ama woi unrun anrungei gi.» 24 Aiwa, e nɛɛ iyeuwɔi, Ama, inɛ teitai wɔɔ ga wo lugojɛ gɔ, gagawu womɔ sai dɛi laa, kaa birɛ wo birɛjɛ gɔbe dɛi. 25 Rahabu, yaanran dimu le kayaube mɔ gɔ yaa kunrin bii. Waaru tebutebenw Josue tii gɔbei ɛjii sɛgɛraa, bei baraa, oju waja le ana gɔ nɛ bei wo goomu le, birɛ womɔ dɛi woi yaanran teitai ga Ama lugaabe. 26 Sabu bana goju, kikinu tolo ye yinwaain wɔɔ gin’, gagawu yaa, birɛ gɔbe wɔlɔ ye yinwaain.

3

1 Ba unrunw mabe, logoro ebe nɛ inɛw joo Ama sɔɔ deerewin biyɛ ga dɛnɛnɔugi. Sabu emɛ jaŋudeerenw gɔbe, Ama saliyɛ kireido gɔ sigɛ le emɛ le nau biyɛdo ga e igii wɔi. 2 Emɛ puu kijɛ joo nɛ emi lelelejɛ. Inɛ sɔɔ wo sɔɔjɛ nɛ leleelɛ gɔ, kɔɔbaŋa inɛ kibaai, sabu wo goju womɔ puu yaa sɛɛu gɛli bɛbɛɛdo. 3 Emɛ sɔun womaa sɔɔ emɛ yaba ga wɔin ye, emɛ aŋa womɔ nɛ karumu kukunɔɲu: Kɔɔ gin’ emɛ woi yalu emɛ ibɛ puu nɛ jɛyai bɛbɛɛdɛin. 4 Iyaa diikoro yɛnɛi: Halu ɛjii gaai wɔɔ kanran, ooɲɔ diyɛ diyɛbe woi damaa yaajɛ kanran, kɔɔ wooi logoro nɛ kijɛ kigelemɔɲu dagi le, diikoro jɔbɔmɔnɛ gɔ, yalu wo ibɛ nɛ woi jɛyaajɛ. 5 Kɔɔ bana wɔɔ gin’, ninɛ kanran, goju nɛ yalu dagii, kaa saba diyɛ diyɛ sabajɛ. Yaun dagi bana unu diyɛ tɛgɛjɛ gɔi ajubu yɛnɛi. 6 Ninɛ, yaun gin’ wɔɔ. Wo nɛ mɔɲu tɔgu dɛin dɛin jowaa wɔɔ. Goju emɛ nɛ yalu turui. Wo goju emɛ puu lɔlɔgɔjiyɛmɔjɛ. Yaun banrun asuu yinwɛɛnlɛ gɔ le woi tɛŋunaa, ninɛ, aduna nɛ bii emɛ puu nɛ, yaun kunɔjɛ. 7 Olunawan tɔgu dɛin dɛinbe lee, sasaabe lee, kijɛ minɛ nɛ bumɔɲu lee, nɛudii iijube lee, Adama unrunw wogɔbe tubiyemu bɛbɛɛɲu, iyaa tubiyemaabɛin. 8 Kaa ninɛ kai, inɛ turu kanran woi tubiyemu bɛɛlɛ: Ninɛ kijɛ mɔɲui, tiŋɛ bɛɛmɔɔlɛ, wo dugo inɛ dai le jowaa wɔɔ. 9 Emɛ ninɛ le Inɛw Baŋa emɛ Bai sɔsɔmɔɲu, iyaa ninɛ le Ama, unrun le murin inɛw wo maŋaajɛ gɔbei jɛjɛbɛɲu. 10 Aŋa tutunmɔ gɔ nɛ duba lee, jebu lee gogoojɛ. Ba unrunw mabe, wogɔ kanraun jaanla. 11 Diipujo tutunmɔ nɛ dii ɛɛlu lee, dii gaaru lee goo bɛbɛɛjɛ ma? 12 Ba unrunw mabe, gaa na, oliwe ii narun bɛbɛɛdo ma? Iyaa resɛn tiun, gaa ii narun bɛbɛɛdo ma? Kɔɔ gin’, diipujo nɛɛmi wɔɔ nɛ dii ɛɛlu goolɛ. 13 Logoro ebe nɛ inɛ hakilɛ lee, jugɔ lee sɛɛ yato ma? Aiwa, inɛ wogɔ baŋa wo hakilɛ lee, sasai lee yasɛ ga bana ɛju womɔ le jugɔmɔ. Iyaa, kijɛ wo kanranjɛ puu kuu sunugu lee hakilɛ lee le kanranjɛ ga jugɔmɔ. 14 Kaa kinɛ ebe nɛ ele mɔɲu lee, kuu ma too sɔɔ lee gɛliyaa wɔi ye, e kuu ebe unɔnɔugi. Iyaa, naran gɔ kakalu le tilɛnɔugi. 15 Kɔɔ, hakilɛ Ama bɛrɛ daa go goojɛ gɔ woi laa. Kaa aduna hakilɛi, gojunawan hakilɛi, jinrun puu kuu baŋa bɛrɛ goi. 16 Sabu yalu ele lee, kuu ma too lee wɔɔ gɔ, yalu wogɔ nɛ giru giru sɔɔ lee, sɔɔ mɔɲu tɔgu dɛin dɛin lee tɛtɛmɛmɔjɛ. 17 Kaa, hakilɛ daa go goo ye wɛɛjɛ gɔ, wogɔ laa gɔ ɛjaa wɔɔ. Kɔɔ onu nɛ woi jamu hakilɛi, kaali wɔɔ, inɛ le ɛjii wɔɔ, amasɔgɔjugɔ le jowaa wɔɔ, sɔɔ ɛju tɔgu dɛin dɛin kanrannɛi, inɛi kabu kunɔɔlɛ, aŋa lɛilɛi sɛlɛ. 18 Inɛw jai aŋaranw gɔbe, be jamui toi gin’ tɔɔuwɔin. Kɔɔ gin’ ii be gɛlɛido gɔ, wogɔ ɔnmɔ teitai gɔi.

4

1 Logoro ebe nɛ kɔmɔ lee, jai lee, inge ingelemɔjɛ ma? Dadaaru mɔɲu waaru puu goju ebe nɛ jaiyɛuwɔ gɔbe birɛi laa ma? 2 E kijɛ turu daariyaa wɔi, kaa kijɛ wogɔ aŋai kanrun ye bɛɛɲu sɛlɛi. Kɔɔ waaru le e inɛi dadaajɛi. E kijɛ turu dadaaru le wɔi, kaa bana wogɔ bɛɛɲu sɛlɛi. Kɔɔ waaru le jiiru lee, jai lee ihingeledo. Kijɛ e ibɛ gɔ e bɛɛlɛi. Sabu e wogɔ Ama bɛrɛ gɛɛnlɛi. 3 E gɛɛn gɛgɛɛnjɛi, kaa e kijɛ e gɛɛnjɛ bɛɛlɛi. Sabu bana le e gɛɛnjɛ gɔ mɔɲi wɔɔ: E kijɛ e gɛɛnjɛ gɔ dadaaru mɔɲu ebe kai kilɛ dɛi gɛɛnjɛi. 4 E, dimudimiyɛnw gin’, inɛw sɔɔ turu nɛ iŋiyɛɛnnɛ gɔbe, aduna ibɛi bii gɔ Ama jaŋunɛi bii ga, e inɛi ma? Inɛ aduna anrungei bii ibɛɛ wɔɔ gɔ, kɔɔbaŋa Ama jaŋunɛi biyɛdo. 5 E ajubu ebe nɛ Ama Dɔn gɔ bamai sɔɔjɛ ga wɔi ma? “Ama, kikinu emɛ nɛ wo kunaabe gɔ, kikinu wogɔ ele le wɔɔ.” 6 Kaa kɔɔ wooi nɛ, Ama, nɛɛma gɔ kɔɔ dɛi sigɛ gaai wɔɔ. Kɔɔ sabu dɛi Ama Dɔn kijɛ gi: “Ama, inɛw kuu unrunbemɛ unɔw gɔbe le jajaiyɛjɛ. Kaa inɛw kuu sunugu le wɔin gɔbe bɛrɛ nɛɛma ohobojɛ.” 7 Kɔɔ sabu dɛi, e Ama le tubiyei. E, jinrun puu kuu baŋa dɛi ɛɛn go iŋiyɛin, wo jɔbɔ ye e le wagee bibiyɛdo. 8 E, Ama le bɛrii biyɛi, wo e le bɛrii bibiyɛdo. E inɛw hakɛ kanranw gɔbe, bana mɔɲu ebe dulomɔi. E inɛw kinɛ lɛilɛi le wɔin gɔbe, kinɛ ebe ɛjɛmɔi. 9 Ei inɛw amasɔgɔgunwin ga igii biyɛi. Kinɛjiun le biyɛi, sɔmiyɛin. Mɔmu ebe gɔ pii tanugai. Kinɛ ɛɛlu ebe gɔ kinɛjiun tanugai. 10 Inɛw Baŋa giru nɛ kuu ebe sunugoi. Wo kuu ebe uhunɔdo. 11 E tunmɔ sɔɔ mɔɲu sɔɔnɔugi, ba unrunw mabe. Inɛ wo bainɛ sɔɔ mɔɲu sɔɔjɛ gɔ, maa inɛ wo bainɛ saliyɛ kirɛjɛ gɔ, kɔɔbaŋa Tɔɔru dɛi mɔɲu sɔɔuwɔ, Tɔɔru saliyɛi kirɛuwɔ. U Tɔɔru saliyɛ kireuwɔu ye, u waja Tɔɔru sɔɔ yabanɛi laau, kaa saliyɛkirenɛ womɔi biyaau. 12 Tɔɔru daananɛ gɔ lee, saliyɛkirenɛ gɔ lee, Ama turu sai. Yabanɛ gɔ lee, susuiyomɔnɛ gɔ lee, Ama turu sai. Nɛɛ u, inɛ waja saliyɛ kirenɛ gɔ, ui aai? 13 Nɛɛ, e mui ɛjii keŋiyɛin, e inɛw sɔɔ ɔn gin’ sɔɔnw gɔbe: «Iye ma, yogo ma, emɛ ana diyɛ ɔn nɛ yayaadɛin, emɛ wogɔ nɛ anranguju turu bibiyɛdɛin, emɛ ibɛsoɲu sasaɲadɛin, emɛ kɛɛlɛ bɛbɛɛdɛin.» 14 E, yogo kijɛ biyɛido inɛw inin gɔbe! Sabu kinruntaun ebe yagɔ baa wɔɔ ma? Kukumɔ, waaru gaila le iyemaajɛ ye, kɔɔ onu nɛ ɔgu giru emɛ nɛ manayaajɛ gɔ, ei wogɔ le murin wɔɔ. 15 Bana e gɛɛun jaan gɔ unwɔ: «Inɛw Baŋa yabaajɛ ye, emi ɔnmɔi biyɛdo, emɛ kijɛ ɔn ma kijɛ kɔɔ ma kakanrandɛin.» 16 Kaa kanɛ e kuu ulo le biyaa, e saba sabauwɔi. Kuu ulo kɔɔ tunmɔ ɛjula. 17 Inɛ kijɛ ɛju kanraun wo jaan gɔ igii wɔnu kanraanlɛ baŋa, wo hakɛ kanraunwɔ.

5

1 Nɛɛ, ɔgɔ unrunw gɔbe, mui ɛjii keŋiyɛin. Mɔɲu e bɛrɛ dɔɔido gɔbe dɛi, mii diyɛ le sɔmiyɛin. 2 Arusɛgɛ e sɛɛ gɔbe dodogodo. Sɔi ebe gɔbe peru kakayado. 3 Kange e sɛɛ gɔ lee, sarudu e sɛɛ gɔ lee, kɔjɔ uhulodo. Kɔɔ gin’, saliyɛ kiru bai gɔ le kɔjɔ wogɔ e dɛi sɛɛrɛi bibiyɛdo. Kɔjɔ wogɔ yaun gin’ ei tɛgu ye yayamalado. E, waaru dumɔ ɔn le arusɛgɛ balaa mɔɔnaa wɔi. 4 Inɛw birɛbirɛnw, minɛ ebe gɛlɛnw gɔbe tujɔ gɔ, e be bɛrɛ oboli. E amasɔgɔ pii bemɛ gɔ keŋiyɛin. Mii bemɛ, Ama kijɛ wooi kuu nɛ daan gɔ suguru nɛ baa yowaai. 5 E, aduna ɔn nɛ kijɛ kinɛ ebe aajɛ dadaaru dɛi kɛɛlɛ ebe yamalaabei. Arusɛgɛ, bai woi sɛnwɛindɛin dɛi aŋai ɛjii kayamaaɲu gin’, e, saliyɛ kiru bai gɔ dɛi kuu ebe le ei ɛjii kayamaa, pooniyaan wɔi. 6 E, inɛw teitai wɔin gɔbe kuu nɛ jarugu duuraa, bei daabei, be sɔɔ turu kanran saanɛ. 7 Ba unrunw mabe, e, Inɛw Baŋa wɛɛido baa, muyɔn le biyɛi. Bana woluwalanɛ, minɛ unrunmɔ nɛ gɛlu ɛju bɛɛ dɛi muyɔn le wo biyɛjɛ gɔi yɛnɛi: Anrandii pɔlɔ gɔ sugu gowaa, anrandii dumɔ gɔ sugoido baa, wo muyɔn le bii ye dɔdɔmiyɛnjɛ. 8 E kanran muyɔn le biyɛi. Anrangaju le biyɛi. Sabu Inɛw Baŋa wɛɛgu gɔ bɛrii wɔɔ. 9 Ba unrunw mabe, Ama womaa saliyɛ ebe kirɛnɔu ga, e tunmɔ dɛi guguun guunnɔugi. Yɛnɛi, saliyɛkirenɛ gɔ wagela. Wo murɔn aŋa gɔ nɛ kohiŋɛn. 10 Ba unrunw, e inɛw Ama titiyaanw Ama dɛi sɔɔ sɔwaabɛin gɔbei ajubu yɛnɛi. Ɔɲɛ bemɛ gɔ lee, muyɔn bemɛ gɔ lee deei. 11 Emɛ, inɛw muyɔn muyɔnw gɔbe Ama be yabu gɛɛuwɔin. E Jɔbu muyɔn muyaanbe gɔ sɔɔ gɔ ɛgaabei. Inɛw Baŋa Ama, dumɔ gɔ bana Jɔbui duba wo kanraanbe gɔ igii wɔi. Sabu Inɛw Baŋa amasɔgɔjugɔ lee, ɛhɛju lee le jowaa wɔɔ. 12 Sigɛ le, ba unrunw, e kuu ebe jɛbiyɛnɔugi. E alagala le ma, minɛ le ma, bana waja turu le kanran kuu ebe jɛbiyɛnɔugi. Kaa Ama, jarugu, kuu ebe nɛ sunugonɔu ga, «ee» ebe ee biyɛmɔi, «ai» ebe ai biyɛmɔi. 13 Inɛ turu logoro ebe nɛ ɔɲɛ le wɔɔ ye, wo Ama bɛrɛ gɛɛn. Inɛ turu kinɛ ɛɛlu le wɔɔ ye, birɛpoo tagu nii wo niiu jaain wɔɔ. 14 Logoro ebe nɛ inɛ turu jijinwɛnjɛ biyaai ye, Ama inɛw mɔɔnu inɛw naw gɔbe boonaa ye, kuu womɔ nɛ nii paraaɲu onu nɛ, wo dɛi Inɛw Baŋa boi le Ama be gɛɛnmɔ. 15 Ama inɛw mɔɔnu inɛw naw gɔbe, Inɛw Baŋa Ama, gɛɛn bemɛ sasaado ga, wogɔ le gawaa wɔin ye, inɛ jiunginɛ gɔi babajado. Inɛw Baŋa Ama, inɛ kɔɔ bɛrɛ jamu ohobodo. Wo hakɛ kanraanbe ye, Ama woi yaabu kakanrando. 16 Kɔɔ sabu dɛi, e tunmɔ bɛrɛ hakɛ ebe tagai. Ei baja dɛi, e tunmɔ dɛi Ama bɛrɛ gɛɛin. Inɛ teitai wɔɔ amagɛɛn gɔ, gɔnrɔn diyɛ yasɛ. 17 Eli inɛ emɛ gin’ beei: Wo anran miinɔu ga, amagɛɛn nɛ ɛjii mainiyaanbe. Kɔɔ gin’, anranguju taanu lee pɛjɛrɛ lee, minɛ nɛ anrandii sugolu. 18 Kɔɔ onu nɛ wo iyaa lee Ama gɛnyaanbe. Anran miyaanbe. Dɛnrɛn ilaabe. 19 Ba unrunw mabe, logoro ebe nɛ inɛ turu lelaa, naran oju gɔ pajaa wo tiyaa, bainɛ waja inɛ wogɔi naran oju gɔ nɛ pilemaa jɛɛlaajɛ ye, 20 e igii biyɛi, inɛ, inɛ hakɛ kanrannɛ turu oju mɔɲu wo tobe gɔ nɛ goonɔjɛ gɔ, kɔɔbaŋa inɛ hakɛ kanrannɛ gɔ kikinu gɔi yaun asuu yinwɛɛnlɛ gɔ nɛ yabauwɔ. Iyaa, hakɛ joo naa joo yaabu kakanrandɛin.