TESALONIKE PƆLƆ

¹ E inɛw Tesalonike ana nɛ Ama inɛw mɔɔnu nɛ toin gɔbe, e inɛw Ba Ama lee, Inɛw Baŋa Yesu Kirisito lee mɔi wɔin gɔbe, mu Pɔlu lee, iyaa Silasu lee, Timɔte lee, emɛ lɛtɛrɛ ɔn e bɛrɛ tɔŋaa tiiuwɔin. Nɛɛma lee, jamu lee e le biyɛmɔ. ² Emɛ e puu dɛi, waaru wooi Amai birɛpoo tagauwɔin. Iyaa waaru Ama emɛ gɛɛnjɛ wooi, emɛ e dɛi wo bɛrɛ gɛɛunwɔin. ³ Gagawu ebe dɛi birɛ e birɛjɛ gɔ lee, ihibɛ ebe dɛi birɛ diyɛ e birɛjɛ gɔ lee, iyaa Inɛw Baŋa emɛ Yesu Kirisito nɛ diyɛ ebe bana ɛɛn go daan gɔ, emɛ waaru wooi, emɛ Ba Ama giru nɛ naŋaranɲu. ⁴ Ba unrunw, emɛ igii wɔin, Ama ei ibɛi biyaa, ei unrunmɔi biyɛ ga yɛmaabe. ⁵ Emɛ Kibɛru Ɛju sɔɔ gɔ e bɛrɛ tagaabɛin. Wogɔ, aŋa sɔɔi sai biyɛlu. Kaa Kibɛru Ɛju gɔ, gɔnrɔn diyɛ lee, Kikinu Pilu baru lee iyaa Kibɛru Ɛju wogɔ naran tɔitɔi ga emɛ gawaa wɔin dɛi e bɛrɛ tagaabɛin. Emɛ e sabu dɛi logoro ebe nɛ bana emɛ bee gɔ e igii wɔi. ⁶ E emi lee, iyaa Inɛw Baŋa lee deewin biyaabei. Iyaa ei ɛjii ɔɲaabe kanran, e Inɛw Baŋa Kibɛru Ɛju gɔ, kinɛ ɛɛlu Kikinu Pilu nɛ goo ye bɛɛmɔjɛ gɔ le yabaabei. ⁷ Kɔɔ sabu dɛi, Maseduanɛ gana nɛ lee, Akayi gana nɛ lee inɛw gawaa wɔin gɔbe puu giru nɛ ei giretagurui biyaai. ⁸ Kunrin Inɛw Baŋa sɔɔ gɔ e le digɛu, Maseduanɛ nɛ lee, Akayi nɛ lee sai ginɛlu, kaa gagawu ebe kibɛru gɔ yalu wooi nɛ dɔwaai. Kɔɔ sabu dɛi emɛ sɔɔ turu kanran sɔɔnu doori ga wɔin. ⁹ Ei yɛnɛi emɛ wɛɛ le, bana emi e sɛguru gɔ sɔɔ, inɛw kɔɔbe kuu bemɛ le sɔɔuwɔin. Bana ɔmɔlɔ gɔbe pajaatiyaa, Ama ɔnmɔi wɔɔ gɔ, Ama tɔitɔi gɔ demɛniyɛnmɔ ga, wo le bana e tubi sɔɔ sɔɔuwɔin. ¹⁰ Iyaa, Aini womɔ Yesui yiun nɛ wo bulomu gɔ, alagala goo ye wo wɛɛido gɔ dɔmiyaan e wɔɔ gɔ sɔɔ sɔɔuwɔin. Wogɔ baŋa gɔ, Ama kinɛbanrun bɛrii wɛɛido gɔ nɛ emi yabanɛ gɔ woi.

¹ Ba unrunw, e bɛrɛ emɛ wɛɛ gɔ sɔɔ tiyɛ sɛlɛi biyɛlu ga e kuu ebe le igii wɔi. ² Tesalonike ana nɛ, e bɛrɛ emɛ wɛɛmɔ nɛ, bana Pilipi ana nɛ inɛw emi be ɔɲɔmu gɔ lee, emi be duyi gɔ lee, e wogɔ igii wɔi. Halu jai diyɛ yabe kanran, e bɛrɛ Kibɛru Ɛju wo bɛrɛ goojɛ gɔ taga ga, Ama emɛ gɔ emi anrangaju obaabe. ³ Sabu waaju emɛ gɔ nɛ lelemu sɔɔ tolo, ajubu lɔguju tolo, iyaa nabara sɔɔ yaa tolo. ⁴ Kaa Ama bana ibɛ gin’ emɛ sɔɔuwɔin. Sabu Ama Kibɛru Ɛju sɔɔ taga ga emɛ le jaain wɔɔ dɛi, wo wogɔ sagu emɛ bɛrɛ gawaraabe. Emɛ, inɛ kinɛ aamɔ ga dɛnɛɛnɛ, kaa Ama kinɛ aamɔ ibɛɛ wɔin. Wo kinɛ emɛ lubo lubo yɛnɛuwɔ. ⁵ E igii wɔi, emɛ sɔmu ma, sɔɔ emɛ sɔi nɛ kɛɛlɛ dɛnu dadaaru baŋaran ma, emɛ kanrannɛ. Wogɔ nɛ, Ama wo sɛɛrɛ emɛi. ⁶ Halu, emi Kirisito jaŋu unrunw tiyaaɲui dɛi, paŋa emɛ e bɛrɛ dɔɔnu bɛbɛɛbɛin kanran, emɛ inɛw emi sɔmɔ ga dɛnɛnɛ. E ma, inɛw leebe ma, emi sɔmɔ ga emɛ dɛnɛnɛ. Kaa waaru logoro ebe nɛ emɛ tobe le, bana nanɛ unrunw womɔ ɛjii kajubajɛ gin’, emɛ e le tɛgɛ sɛlɛ le biyaabɛin. ⁸ Emɛ ei saii ibɛɛ bɛin dɛi, ei kinɛ emɛ nɛ paa wɔin dɛi, emɛ Kibɛru Ɛju Ama bɛrɛ goi gɔ e bɛrɛ obu ibɛɛ bɛin sai laa, kaa iyaa kinrun emɛ kanran obu ibɛɛ bɛin. ⁹ Ba unrunw, e naran go ɔɲɛ emɛ lee, birɛ kirɛ emɛ iyi gɔ lee naŋali. Waaru Kibɛru Ɛju Ama bɛrɛ goi gɔ e bɛrɛ emɛ tagau bee le, emɛ inɛ turu kanran bɛrɛ, logoro ebe nɛ dɔɔi biyɛnɔu ga, aga lee digɛ lee birɛ biraabɛin. ¹⁰ E inɛw gawaa wɔin gɔbe logoro nɛ bana emɛ bee gɔ Ama kinɛ aa bee, teitai bee, lelu turu kanran tobele. E lee, Ama lee sɛɛrɛ goonw emɛi. ¹¹ E igii wɔi, banɛ aŋai unrunw womɔ le kanranjɛ gin’, emɛ e tuturu bɛrɛ kunrin kanraanbɛin. ¹² Emɛ ei mainiyɛnmaa, diyɛ ebe dɛinyɛnmaabɛin. Iyaa Ama ebaa, diinɛ unrunmɔ nɛ lee, dooro unrunmɔ nɛ lee yoo ga ei boonɔnɛ gɔ, kinɛ womɔ bana aajɛ gin’ kunrin yoi yaa ga, emɛ e bɛrɛ tɔɔraabɛin. ¹³ Amai waaru wooi kijɛ dɛi birɛpoo emɛ tagajɛ waja kanran yɔɔ. Waaru Ama sɔɔ e bɛrɛ emɛ tagu le, e keŋiyaan, wogɔ le yabaabei. E wogɔ inɛ sɔɔi gin’ lugoli, kaa Ama sɔɔi ga lugaabei. Wogɔ Ama sɔɔi gɔ yaa narain. Sabu Ama, e inɛw gawaa wɔin gɔbe nɛ birɛ birɛuwɔ. ¹⁴ Ba unrunw, Ama inɛw mɔɔnu Kirisito Yesu nɛ toin, Judea gana nɛ wɔin gɔbe bɛrɛ kijɛ dɔi gɔ e bɛrɛ kanran dɔwaabe. Yahutunw bana inɛw kɔɔbei ɔɲɔmi gin’, e ba unrunw gɔbe ɔɲɛ tutunmɔ wogɔ e bɛrɛ dɔɔmaabɛin. ¹⁵ Yahutunw, Inɛw Baŋa Yesu lee, inɛw Ama titiyaanw gɔbe lee daabɛin. Be emi ɛjii ɔɲɔmaabɛin, be Ama kinɛ ɛjii banranmɔuwɔin, bei inɛw puu jaŋuwin. ¹⁶ Be iyaa, inɛw Yahutunw tɔgui laain gɔbe bɛrɛ emaa waaju be bɛrɛ yayabu obojɛ gɔi taganɔu ga, be emi tɛŋɛ ga mainiyɛunwɔin. Be kɔɔ gin’ hakɛ mɔɔnu waaru wooi be kanrun gɔbe kibemɔuwɔin. Kaa nɛɛ dumɔ gɔ, Ama kinɛbanrun gɔ kuu bemɛ nɛ sugaai. ¹⁷ Emɛ kai, ba unrunw, waaru gaila le emɛ tunmɔ le kabiyaabɛin. Kinɛ emɛ le laa, kaa goju emɛ le tunmɔ le kabin. Kɔɔ onu nɛ, emɛ girupala ebe pilemɛ ye iye ga dadaaru diyɛ le bɛin dɛi, emɛ wogɔ kanrun bɛɛ ga mainiyaanbɛin. ¹⁸ Emɛ e bɛrɛ pilemu yaa ga ibɛɛ bɛin. Mu Pɔlu, e bɛrɛ wɛɛ ga, kubɔ turu dɛi sigɛ kanraan yɛnaabɔn. Kaa Setanu emi tɛŋaabe. ¹⁹ Sabu diyɛdɔn emɛ gɔ lee, kinɛ ɛɛlu emɛ gɔ lee, gɔnrɔn bɛi sɛɛrɛ le kuu emɛ unɔ emɛ bɛɛido gɔ lee, Inɛw Baŋa emɛ Yesu waaru unruin wo tagaraido gɔ le, giru womɔ nɛ, inɛw leei laa, kaa ei tee biyɛdo. ²⁰ Ɔnhɔn, kuu ulo emɛ sɔɔ gɔ lee, kinɛ ɛɛlu emɛ gɔ lee ei.

¹ Nɛɛ kunrin, emɛ ei iyelu go bii gɔ muyaan bɛɛnɛ kanraan, emɛ sai Atɛnɛ ana nɛ biyɛ ga yabaa, ² Timɔte, emɛ bainɛ, Kirisito Kibɛru Ɛju tagu Ama birɛ gɔ nɛ emɛ bɔɔnɛ gɔ, e bɛrɛ tiyaabɛin. Logoro ebe nɛ tɔɔɲɔ diyɛ e bɛrɛ dɔɔuwɔ gɔ dɛi inɛ turu kanran kinɛ yanwannɔu dɛi, womaa ei tibemɔ ga, gagawu ebe nɛ womaa ei mainiyɛnmɔ ga, emɛ woi e bɛrɛ tiyaabɛin. E kuu ebe le igii wɔi, tɔɔɲɔ kɔɔbe tunmɔ emɛ bɛrɛ sɔɔ dɔdɔɔdo ga kɛjaa sɛbɛin gɔbei. ⁴ Kunrin waaru e le emɛ bee le, emɛ, ɔɲɛ emɛ bɛrɛ dɔdɔɔdo ga e bɛrɛ tagaaginaabɛin. E igii wɔi, kijɛ wogɔi biyaabe. ⁵ Kɔɔ sabu dɛi mu ei iyelu go bii gɔ muyaan bɛɛlu kanraan, gagawu ebe bana wɔɔ jugɔ ga, Timɔte e bɛrɛ tiyaabɔn. Setanu, inɛi subɔrɔnɛ gɔ ei susubɔrɔdo ma ga liyaabɔn. Iyaa wogɔ le digɛnu birɛ emɛ, birɛ niwɛn sɛlɛi biyɛnɔu ga mu liyaaun. ⁶ Kaa kanɛ Timɔte e bɛrɛ gowaa wiyaai. Wo gagawu ebe dɛi lee, ihibɛ ebe dɛi lee kibɛru ɛju jɛɛlaabe. Ebaa iye bai dɔɔ waaru wooi ihibɛ le emi ajubauwɔi gi, iyaa bana ei iye ga ɛjii daariyaa emɛ wɔɔ gin’, e ɛjii emi iyi dadaaru le wɔi ga emɛ bɛrɛ tagaabe. ⁷ Kɔɔ sabu dɛi, ɔɲɛ emɛ nɛ lee, tɔɔɲɔ emɛ nɛ lee, ba unrunw, emɛ e dɛi kinɛ emɛ kaaliyaai. Kijɛ kinɛ emɛ kaaliyɛmu gɔ, wogɔ gagawu ebei. ⁸ E Inɛw Baŋa nɛ ɛjii kinɛ daanu le wɔi dɛi, emɛ naran go kanɛ ɔnmɔi wɔin. ⁹ Kanɛ emɛ e dɛi Amai birɛpoo ɛjii tagu bɛbɛɛdɛin. Emɛ e dɛi giru womɔ nɛ kinɛ ɛɛlu emɛ sɛɛ gɔ puu dɛi woi birɛpoo tagauwɔin. ¹⁰ Emaa kuu emɛ le ei pilemu ye iye bɛɛ ga, iyaa gagawu ebe sibɛ go kijɛ dɔɔlu gɔ kibemɔ ga, aga lee digɛ lee, emɛ Ama bɛrɛ ɛjii gɛɛunwɔin. ¹¹ Ama, wo emɛ Ba gɔ lee, Inɛw Baŋa emɛ Yesu lee, emaa ei yɛnɛi yai bɛɛ ga, oju gɔ be yegeremɔ. ¹² Nɛɛ e kai, bana ei emɛ ibɛ gin’, tunmɔ ibɛɛ bii gɔ nɛ lee, inɛw puu ibɛɛ bii gɔ nɛ lee, Ama ei gabiyɛmɔnu, giru jɛyaa. ¹³ Kunrin Inɛw Baŋa emɛ Yesu, inɛw womɔi wɔin gɔbe wooi le waaru wo wɛɛido, wo ei gɔnrɔn ohobodo, iyaa emɛ Ba Ama giru nɛ, wo bɛrɛ kuu ebe obu sibɛ go ei jarugusɛlɛ le biyɛmɔdo.

¹ Kɔɔ wooi onu nɛ, ba unrunw, e yoiyaara ebe bana Ama kinɛ aaido gɔ emɛ le deyaabei. Narain, e kanɛ baa bana kanraun e wɔɔ gɔ kɔɔ woi. Iyaa kanɛ ebaa wogɔ dɛi sigɛ kanran ga, emɛ Inɛw Baŋa Yesu boi le e bɛrɛ gɛɛunwɔin, emɛ gimaa e bɛrɛ gɛɛunwɔin. ² Inɛw Baŋa Yesu, emɛ bɛrɛ tɔɔru obaa ei obo gi gɔbe, e wogɔ igii wɔi. ³ Ama kijɛ ibɛ gɔ unwɔ: Wo ebaa unrun dɛi dɛiin biyɛ, iyaa sala sɔɔ turu nɛ kanran yoonɔu ga ibɛɛ wɔɔ. ⁴ Inɛw Ama inin gɔbe, dadaaru mɔɲu le bana be kanranjɛ gin’ laa, kaa Ama kinɛ bana aajɛ gin’, iyaa, inɛw bɛrɛ bana baba sɛɛ gin’, inɛ tuturu yaanran womɔ le ɛjii biyɛ. ⁶ Inɛ turu kanran, yaanw sɔɔ kɔɔ dɛi wo bɔɔnɛ bɛrɛ mɔɲu kanran ma, woi jama ma kanrannɔu. Inɛw Baŋa, inɛw kɔɔ gin’ kanranw gɔbei lalagado ga emɛ laa e bɛrɛ sɔwaabɛin, ei daii tagaaginaabɛin. ⁷ Sabu Ama, sala dɛi emi boonɔlu, kaa emaa dɛiin, womɔi biyɛ ga wo emi boonaabe. ⁸ Kɔɔ sabu dɛi inɛ deeru kɔɔbe le yabalu gɔ, wo inɛ le yabalu kanranlu, kaa Ama, Kikinu Pilu womɔ ei obonɛ gɔ le yabalu kanrun. ⁹ Ba unrunw gagawu nɛ e bɔɔnw gɔbe ibɛɛ bii sibɛ go e bɛrɛ dɔn tɔŋu ye tiinu doori. Sabu Ama ebaa tunmɔi ibɛɛ biyɛ ga ei deeraabe. ¹⁰ Iyaa e ba unrunw Maseduanɛ gana puu nɛ wɔin gɔbe wooi, e bei yaa ibɛɛ wɔi. Kaa emɛ e bɛrɛ gɛɛunwɔin, ba unrunw, e nimɛ kanran wogɔ dɛi sigɛ kanrain. ¹¹ Bana ebaa kanran ga laa baa emɛ tɔɔru gin’, e maini ye jamu le biyɛi, inɛw wajunw sɔɔ nɛ yoonɔugi, kuu ebe le birɛ birɛi. ¹² Kɔɔ gin’, inɛw Yesu le gawaa wɔnɛ gɔbe, ei bababadɛin. Iyaa inɛ turu kanran bɛrɛ ei dɔɔi biyɛidolo. ¹³ Ba unrunw, inɛw Ama le bii diyɛdɔn sɛnɛ gɔbe aŋai kinɛ jiun le biyɛɲu gin’ ebaa biyɛnɔu ga, inɛw yinwaan wɔin gɔbe sibɛ go ebaa naran gɔ jugɔ ga emɛ ibɛɛ wɔin. ¹⁴ Sabu emɛ Yesu yinwaan bulaai ga gawaa wɔin. Inɛw Yesu le gawaa wɔu yinwin gɔbe kanran, Ama bei Yesu le bubulugodo ga emɛ gawaa wɔin. ¹⁵ Sɔɔ e bɛrɛ sɔɔi emɛ do ɔn Inɛw Baŋa deeraabe. Inɛw Baŋa bai wɛɛido, emɛ inɛw ɔnmɔi wɔin gɔbe, inɛw yinwaan diin gɔbe giru nɛ galaidenɛ. ¹⁶ Sabu, Ama mii diyɛ tɔɔru obu lee, mɛlɛnkɛbe puu kuu baŋa mii lee, Ama kaan mii gɔ lee waaru ɛgɛmaajɛ, Inɛw Baŋa, kuu womɔ le alagala goo ye susugodo. Inɛw Kirisito le gawaa wɔu yinwɛnw gɔbe laa bubulodɛin. ¹⁷ Kɔɔ onu nɛ emɛ inɛw ɔnmɔi wajaain gɔbe, emɛ be le bari ye daa go anrankulumɔ nɛ Inɛw Baŋai sɛgɛrɛ ga emi uhunɔdɛin. Kunrin emɛ asuu Inɛw Baŋa le bibiyɛdɛin. ¹⁸ E sɔɔ kɔɔbe le tunmɔ kinɛ kaaliyɛmɔi.

¹ Ba unrunw, sɔɔ kɔɔbe biyɛidɛin bai gɔ ma, waaru gɔ ma dɛi e bɛrɛ tɔŋu tii ga e kai sɛlɛi. ² Sabu, Inɛw Baŋa bai wɛɛido gɔ, gugunyɔnnɛ digɛ bana wɛɛjɛ gin’ wɛɛdo ga e ɛjii igii wɔi. ³ Inɛw waaru «Jamui, alupɛi» be gɛɛjɛ gɔ le, kɔɔ waaru le, yaanran bana nɔrun dɛinyɛnjɛ gin’, yanwan diyɛ gɔ kubɔ turu kuu bemɛ nɛ susugodo. Inɛw, wogɔ nɛ ɛli goi bɛɛidenɛ. ⁴ Kaa e kai, ba unrunw, e ɔlɔ nɛ toloi. Kɔɔ gin’ Inɛw Baŋa bai gɔ gugunyɔnnɛ gin’ ei dɛbɛidolo. ⁵ E puu, ei wijɛ inɛwin, aga inɛwin. Emi digɛ ma, ɔlɔ ma inɛwin laa. ⁶ Kɔɔ sabu dɛi, emɛ inɛw wajunw gin’ kikinu sibɛ go giri emɛ yeiyeun jaanla. Kaa emɛ giri yeiyelu go, kuu emɛ ɛjii gɛli ye biyɛun jaain wɔɔ. ⁷ Giri waaru yeiyeɲu gɔ digɛi, iyaa kɔɲɔ le bimili ye biyɛɲu gɔ digɛi. ⁸ Kaa emi aga mɔi, iyaa kuu emɛ ɛjii emɛ gɛliyɛun jaain wɔɔ. Gagawu lee, ihibɛ lee, inrun arugoi gin’ emɛ goriyeun jaain wɔɔ. Iyaa yayabu diyɛdɔn emɛ gɔ, inrun goro gin’ emɛ goriyeun jaain wɔɔ. ⁹ Ama, wo emaa kinɛbanrun unrunmɔ gɔ iye ga emi yɛmɛlu. Kaa Inɛw Baŋa emɛ Yesu Kirisito le digɛnu emaa yayabu gɔ bɛɛ ga emi yɛmaabe. ¹⁰ Sabu waaru Kirisito wɛɛido le, emɛ ɔnmɔi wɔin ma, yinwaain ma, wo emaa wo le ɔnmɔi biyɛ ga, emɛ dɛi yinwun. ¹¹ Kunrin bana kanraun e wɔɔ gin’, e tunmɔi mainiyɛnmɔi, tunmɔ paŋa bariyɛmɔi. ¹² Ba unrunw, emɛ e bɛrɛ gɛɛunwɔin, inɛw logoro ebe nɛ Ama birɛbirɛnw gɔbe, Inɛw Baŋa oju nɛ ei teeremɔw gɔbe, ei deerenw gɔbe, e bei babai. ¹³ Birɛ be birɛjɛ sabu dɛi e bei ɛjii babai, bei saii ibɛɛ biyɛi. E tunmɔ le jamu le biyɛi. ¹⁴ Ba unrunw, emɛ e bɛrɛ ɛjii gɛɛunwɔin, inɛw walagunw gɔbei tinwɛnrɛin, inɛw liliyɛgunw gɔbe diyɛ dɛinyɛnmɔi, inɛw yɛbɛlɛgunw gɔbei barai. Inɛw wooi le muyɔn le biyɛi. ¹⁵ Inɛ turu kanran mɔɲu, mɔɲu le tujɔmɔnɔu ga kuu kajubu le biyɛi. Kaa waaru wooi, tunmɔ bɛrɛ lee, inɛw wooi bɛrɛ lee ɛju kanran ga mainiyɛin. ¹⁶ E waaru wooi kinɛ ɛɛlu le biyɛi. ¹⁷ E waaru wooi Ama gɛɛin. ¹⁸ Kijɛ wooi nɛ Amai birɛpoo tagai. Sabu Kirisito Yesu nɛ, Ama kijɛ e nɛ wo ibɛ gɔ kɔɔ woi. ¹⁹ E Ama Kikinu birɛ gɔ tɛŋɛnɔugi. ²⁰ Inɛw Ama titiyaanw sɔɔ gɔbe yau kanrannɔugi. ²¹ Kaa kijɛ puu ɛjii marun yɛnɛi: Kijɛ ɛju gɔbe gɛliyɛi, ²² kijɛ mɔɲu puu dɛi kuu ebe gɛliyɛi. ²³ Ama, jamu obonɛ gɔ, ei kijɛ puu nɛ womɔi dɛiin biyɛmɔ. Iyaa kikinu ebe lee, kinrun ebe lee, goju ebe lee, bana ebe wooi nɛ, Inɛw Baŋa emɛ Yesu Kirisito wɛɛido baa, Ama ei lelu wooi nɛ paaba. ²⁴ Ama, ei boonɔnɛ gɔ, wogɔ kakanrando, sabu wo sɔɔ turu baŋai. ²⁵ Ba unrunw, e emɛ dɛi kanran Ama gɛɛin. ²⁶ Ba unrunw gɔbe wooi, Ama inɛw gin’ ihibɛ le poonɔi. ²⁷ Mu Inɛw Baŋa boi le ei tɔɔrɔuwɔn, ba unrunw gɔbe wooi bɛrɛ lɛtɛrɛ ɔn jaŋai. ²⁸ Inɛw Baŋa emɛ Yesu Kirisito nɛɛma gɔ e le biyɛ.