LUKAS

1

1 Oi Tiopilus, Ogumu’ no o tulun do tuminotos kopio do minumbal do minonulis dot oulud o pinonulis do pasal di nongosiliu dot id pogialatan toko’. 2 Tinulis diyolo’ iri do tumanud di pinosusui di tulun di nongkokito kopio di nongosiliu’ddi do mantad di kinoimpuunon nogi’ om di pinopinsusui i habar diri. 3 Om kosorisid ngai’ ku poddi iri do mantad di koimpuuno’ i’ om osorou ku’ddi dot osonong do monulis oku dot iso’ o buuk dit oulud kopio o ponunulis do maan do popoilo diya’ oi Tuan. 4 Koponulisan ku nopodti om popoilo diya’ dot iri nopo i nokotuduk dot id diya’ om otopot i’ kopio. 5 Tontok dit i Horudis o raja’ do hilo’d pomogunan do Yudia, om haro o songulun ot imam dot i Sakaria o ngaran. Iyau nopo om mantad id sinompuruan dot imam di suminolusuk di Abia. Ngaran nopod sawo dau om i Ilisabit, om iyau nga’ sinakagon nogi’ dot imam. 6 Mumboyo’ goduwo nopo iyolo’ do koinsanai di ponuhuan om it oturan do Tuhan, om aiso’ no o tolib-toliban diyolo’. Om kohubayaan do Kinorohingan o koposi-posion diyolo’ goduwo. 7 Om molohing no iyolo’ goduwo, nga’ aiso’ i’ o tanak diyolo’, tu’ a’ i’ maganak i Ilisabit. 8 Insan o tadau, do tontok dit di Abia do sinompuruan o noontok do kumaraja’, om i Sakaria o kuminaraja’ di karaja’ dit imam di mongoi timbaba’ do Kinorohingan. 9 Om undio’ noddi di piro-piro ot imam do tumanud di koubasanan do wonsoyon diyolo’, om i Sakaria diri o nopili’ do sumuang dot id Sasambayangan dot Agayo do modtutud di kominyan. 10 Om tontok di maso do tutudan i kominyan, om sumambayang i tulun dot ogumu’ do hiri’d soliwan. 11 Om tontok noddi do minintalang o moloikat do Tuhan dot id di Sakaria, do poingkakat do hiri’d ponong id wanan di mija’ di podtutudan do kominyan. 12 Om kotigowo nopo i Sakaria do nokokito di moloikat diri om nooris iyau. 13 Nga’ boro-boros noddi i moloikat do poingkaa, ’’Kada’ kooris, oi Sakaria. Tu’ norongou nod Kinorohingan i sambayang nu. Om maganak nondo i Ilisabit, i sawo nu dot iso’ o tanak do kusai. Om pungaranan no kopio i tanak diri dot i Yohanis. 14 Om osusu nopondo i tanak diri om otood ko nondo kopio om ogumu’ nogi’ o tulun do suwai dot otood. 15 Om iyau nopo om sumiliu nondo do tulun dot agayo o ngaran dot id pagantangan do Tuhan, om a’ iyau monginum do waig dot anggur om a’ monginum di tiinumon di kaawuk. Om porintaon mantad no iyau do Rusod do Kinorohingan do mantad di kosususu po iyau. 16 Om ogumu’ nogi’ o tulun dot Israil dot aangatan dau do gumuli’ dot id Kinorohingan, i Tuhan diyolo’. 17 Om osiliu nondo iyau do susuhuon do Tuhan dit okoris om kikuasa’ do miagal di Ilia. Om popiulud nondo iyau di tapa’ dot id tangaanak, om i tulun dit a’ minumboyo’ nga’ tudukan nondo dau do gumuli’ dot id pomusarahan dit otopot. Om iyo noddi iyau do poposodia’d tulun do rumamit do Tuhan,’’ ka dau. 18 Om ponguhot no i Sakaria di moloikat diri do poingkaa, ’’Poingkuro o koilaan ku dot osiliu kopio o miagal diri? Tu’ molohing oku no, om i sawo ku nga’ molohing no,’’ ka dau. 19 Om boros ka di moloikat do suminimbar, ’’Iyoho’ nopodti om i Gabriol, i mogobi-obi’ do Kinorohingan, om sinuhu’ oku dau do mongoi popoboros do habar dot osonong diti dot id diya’. 20 Om nunu nopo i poboroson ku om ongosiliu ngai’ nondo iri dot orikot i maso. Nga’ iyo nopondo tu’ a’ ko otumbayaan, om a’ ko nondo koboros; obobou ko nondo do gisom dot osiliu i pinoboros ku,’’ ka dau. 21 Om sangandad-andad diri di Sakaria i tulun dot ogumu’. Om ongosuayan ngai’ iyolo’ ondung nokuro tu’ alaid kopio i Sakaria do hiri’d suang di Walai’d Sasambayangan dot Agayo. 22 Om kosoliwan noddi iyau, nga’ a’ noddi iyau milo do moro-boros dot id diyolo’. Om pimbouran po dau di longon dau iyolo’ tu’ notilombus no iyau’d nobobou. Om koilaai noddi di tulun do nokokito iyau do pinointalang do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo. 23 Om kopongo poddi di Sakaria o karaja’ dau do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo, om uli’ noddi iyau do hiri’d walai dau. 24 Om a’ poddi alaid do mantad diri, om ponontian no i Ilisabit, i sawo dau. Om indualai nopoddi i Ilisabit do solinaid do limo o tulan. 25 Om boros ka di Ilisabit, ’’Tinulung oku nogiddi do Tuhan. Om tinanus dau o kointingayaman ku,’’ ka. 26 Om tontok dit onom no o tulan di Ilisabit do monontian, om suhuo’ nod Kinorohingan i moloikat Gabriol do mongoi do hilo’d Nasarit it iso’ o bandar di hilo’d watas do Galilia. 27 Om suhuo’ no dau i Gabriol do mongoi solowot dot iso’ o tondu’ dit a’ po notoning do kusai, dot i Maria o ngaran. Iri nopo i sumandak diri nga’ kitunang no dot i Yusup o ngaran, i sinakagon di Raja’ Daud. 28 Om ongoi no i moloikat diri solowot di Maria om boro-boros nod poingkaa, ’’Osimbayan ko no! Iya’ i nabarakatan do Tuhan di poimaha’ kopio. Tuhan no o moyo-woyo’ diya’!’’ ka dau. 29 Om kotigowo nopo i Maria do nokorongou di boros di moloikat diri. Om momusorou iyau ondung nunu kopio o komoyon di podsusuwau. 30 Om boro-boros noddi i moloikat dot id dau, ’’Kada’ kooris oi Maria, tu’ kohubayaan ko i’ do Kinorohingan. 31 Om monontian ko nondo, om mogkosusu ko dot iso’ o tanak do kusai, i mositi’ no do pungaranan nu dot i Yesus. 32 Om abantug nondo iyau om roitan iyau do Tanak do Kinorohingan dit Asawat Kopio. Om Tuhan no i Kinorohingan o moniliu dau do raja’ do miagal di Raja’ Daud, i taki-aki dau. 33 Om iyau nondo o momorinta’ do miagal do raja’ di sinakagon di Yakub do gisom dot alaid. Om aiso’ nondo o kopupuson do pomorintaan dau,’’ ka dau. 34 Boros kad Maria dot id moloikat diri, ’’Poingkuro’ddi dot osiliu o miagal diri, tu’ a’ oku i’ nokoumbal do notoning do kusai,’’ ka dau. 35 Om boros ka di moloikat do suminimbar, ’’Rumikot nondo o Rusod do Kinorohingan dot id diya’, om olopot ko nondod kuasa’ do Kinorohingan. Om iri no o kopomoroitan di tanak di pogkosusuon diri dot Olidang, om Tanak do Kinorohingan. 36 Soroho’ pogi’ i Ilisabit i koobpinayan nu, i roitan do tulun dot a’ maganak, nga’ onom no o tulan dau do monontian do molohing piya iyau. 37 Tu’ aiso’ i’ ot a’ milo’d Kinorohingan do wonsoyon,’’ ka dau. 38 Om boros kaddi di Maria, ’’Iyoho’ nopo om susuhuon id Tuhan; om powonsoyon nopo dot id doho’ o miagal dino nokoboros nu,’’ ka dau. Om tongkiad noddi di Maria i moloikat. 39 Om oruhai poddi do mantad diri om ongoi noddi i Maria dot id iso’ o bandar do hilo’d Yudia, i hiri’d konuluhanan. 40 Om ongoi no iyau do hiri’d walai di Sakaria. Om kasalakoi noddi i Maria, om boro-boros no iyau do suminuwau di Ilisabit. 41 Om soira’ di norongou di Ilisabit i boros di Maria do suminuwau dau om pinggura’ nopo i ragang dot id tian di Ilisabit. Om koporinta’ noddi i Ilisabit do Rusod do Kinorohingan. 42 Om boro-boros noddi iyau dot opuhod do poingkaa, ’’Iya’ no i nabarakatan kopio dot id pogialatan do koinsanai’d tongoondu’! Om barakatan no i tanak di pogkosusuon nu! 43 Isai kopio oku’dti tu’ rumikot dot id doho’ i tina’ do Tuhan? 44 Tu’ soira’ do nokorongou oku do boros nu do suminuwau om inggura’ nopo ilo ragang do hilo’d tian ku dot atataadan. 45 Olumaag ko no, tu’ notumbayaan ko dot ongosiliu ngai’ o nunu nopo i nokoboros do Tuhan dot id diya’,’’ ka dau. 46 Boros ka di Maria, ’’Mamarayou oku nod Tuhan, 47 om otood oku no kopio dot i Kinorohingan di gampamasi doho’ o kataadan ku. 48 Tu’ nosorou oku i’ dau, i susuhuon dau dit aiso’ i’ o ngaran-ngaran! Tu’ mantad pondod baino’, om oinsanan nopo o bansa’ do pokolumaag doho’. 49 Tu’ winonsoi id Kinorohingan dit Osundu Kopio it agayo kopio dot id doho’. Olidang no o ngaran dau; 50 om insianan i’ do Tuhan, o koinsanai do sinakagon do tulun dit oronok dau. 51 Nga’ iri nopo tulun di minggayo-gayo, om popogitompias-piason id Tuhan dot i kokoriso’ dau o popogitompias-pias, om raagon dau i nosorou mantad diyolo’ do wonsoyon diyolo’. 52 Om i piro-piro o raja’ nga’ polintuhunon dau do mantad id tirikohonon diyolo’ do don raja’, om poinsawaton dau i tulun dit aiso’ o ngaran-ngaran. 53 Om i tulun di louson nga’ pingyahanon nondo dau do koinsanai dit ongosonong, om uyungon dau i tulun do kaya’ do gisom dot aiso’ no ot oigit-igitan dau. 54 Tulungon i’ dau ot Israil i susuhuon dau, do tumanud di batos dau di pinabatos dau dot id taki-aki toko’. 55 A’ id Tuhan olihuan i batos dau, do momuhawang dot id di Abraham om id sinakagon dau do gisom dot alaid,’’ ka dau. 56 Om haro i’ doti’ o tolu o tulan do koloido’ di Maria do poundorong do hilo’d di Ilisabit, om uli’ nogi’ iyau do hiri’d walai dau. 57 Om korikot noddi o tulan do kosusuan di Ilisabit. Om kosusu noddi iyau om kusai o tanak dau. 58 Om korongou noddi i tulun di hiri’d doros-oros diyolo’ om i koobpinayan diyolo’ do kosonongo’ do Tuhan dot id di Ilisabit, om iyolo’ nga’ tuminonggoi nogi’ dau dot ongotood. 59 Om korikot poddi do walu’ o tadau do tumur di tanak diri, om rikot noddi i tulun do minongoi ponunat di tanak. Om pungaranai daa’ddi diyolo’ i tanak diri dot i Sakaria tu’ pasangayon diyolo’ di ngaran di tapa’ di tanak. 60 Nga’ boros ka di tina’ dau, ’’Okon i’ ko’ ino o pomungaran dau; pungaranan iyau dot i Yohanis,’’ ka dau. 61 Nga’ boros ka diyolo’ dot id dau, ’’Nga’ aiso’ i’ o tongosongulun piya dot id pogialatan do koobpinayan nu do kingaran dot iyo’ddi,’’ ka. 62 Om bourai no diyolo’ i Sakaria do minonguhot ondung isai o korohian dau do pomungaran di tanak. 63 Om pokianu no i Sakaria dot iso’ o watu do ponulisan om tuliso’ no dau o poingkaa, ’’Ngaran nopo dau om i Yohanis,’’ ka. Om kosuayai ngai’ nopo iyolo’. 64 Om maso nogiddi do nokoboros kawagu i Sakaria om pamarayou noddi iyau’d Kinorohingan. 65 Om kongooris ngai’ nopoddi i tulun dit id doros-oros diyolo’, om kotongkop noddi o habar diri do pointongkop do hiri’d konuluhanan do Yudia. 66 Om koinsanai di tulun di nongkorongou do habar diri, om monguhot ngai’ nopo ot id ginawo diyolo’ do poingkaa, ’’Nunu ma o kosilihon dilo tanak dilo’ do koimbagu?’’ ka no. Tu’ atalang no kopio do moyo-woyo’ i’ o Tuhan di tanak diri. 67 Om koporinta’ noddi do Rusod do Kinorohingan, i Sakaria, i tapa’ di tanak diri, om posunudo’ noddi dau i boros do mantad id Tuhan. Boros ka dau, 68 ’’Kainou mamarayou’d Tuhan, i Kinorohingan do bansa’ dot Israil! Nokorikot no iyau do mongoi ponulung do tulun dau om mongoi papalabus diyolo’. 69 Minanahak iyau dati’ do gampamasi dit okoris, i sinakagon di Daud, i susuhuon dau. 70 Tu’ nakabatos mantad nod Tuhan do pinolombus di piro-piro o nabi di pinili’ dau di gulu po, 71 do popoidu’ iyau dati’ do mantad id pisangod toko’, om mantad id kuasa’ di tulun dit angaraatan dati’. 72 Om popointalang do kopuhawango’ dau dot id taki-aki toko’, om sulungon kasai’ dau i batos dau dit olidang. 73 - 74 Om nokosumpa’ no iyau dot id di Abraham i tapa’ toko’, om nakabatos iyau do popoidu’ dati’ do mantad id pisangod toko’, om a’ toko’ indo ooris do momonsoi do karaja’ dau. 75 Om sumambayang kasai’ toko’ i’ dot id dau, om poposonong do ginawo dau do solinaid toko’ do poimpasi. 76 Oi tanak ku, roitan ko nondo do nabi do Kinorohingan it Asawat Kopio. Iya’ no i sinuhu’ do mogulu do Tuhan do mamarantis do ralan do wayaan dau, 77 om popoilo dot id tulun di songonuon do Tuhan do posion nondo iyolo’, dot oompunan do Kinorohingan i dusa diyolo’. 78 Opuhawang i’ o Tuhan toko’ om obinsianan iyau; tu’ kinorikatan nopo dau om mongoi pamasi dati’. Om iyo po iyau’d tadau di mulai do dongkosuabon, 79 om iyo noddi iyau’d monitiu do koinsanai’d tulun di poimpasi dot id totuong om id kopoddosian. Om mangahak iyau dati’ do sumusui di ralan do kumaa id kosimbayanan,’’ ka dau. 80 Om mayo-gayo nopoddi i tanak di Sakaria’ddi, om muhang-ruhang o kokoriso’ dau di don rusod. Om undorong nopoddi i tanak di Sakaria’ddi do hilo’d tana’ do kowotuan do gisom do norikot i maso dau do mintalang dot id bansa’ dot Israil.

2

1 Om tontok nopoddi om ponuhu’ no i Kaisar Agustus do koinsanai di rayat do pomorintaan do Rum do mongoi pokitulis do ngaran do hiri’d pongintaban do tulun. 2 Om iti nopo pinongintaban do tulun dit insan nogidti om pinaharo di tontok dot i Kirinius o gobunor do pomogunan do Siria. 3 Om oinsanan nopoddi i tulun do minongoi pokitulis do ngaran do hiri’d bandar di tadon diyolo’. 4 Om i Yusup nogi’ i mantad id bandar do Nasarit it id watas do Galilia, nga’ minongoi nogi’ do hilo’d bandar do Baitlahim, it id watas do Yudia, i kinosusuon di Raja’ Daud. Tu’ i Yusup nopo om sinakagon di Daud. 5 Om pokitulisai noddi di Yusup o ngaran dau do miwoyo’ di Maria, i tunang dau, di monontian no. 6 Om di nopo di hilo’ iyolo’d Baitlahim om korikot noddi o maso do kosusuan di Maria. 7 Om kosusu no iyau dot iso’ o tanak do kusai. Om iri no o tanak dau dit id gulu. Om rilitai no di Maria do kain i tanak diri, om poodopo’ no dau do hiri’d ponunumadan do sapi’ di kisuang do sakot do nokoring; tu’ aiso’ no o niyonon diyolo’ do hiri’d walai’d sisiwaan. 8 Om totuong iddi do haro o piro-piro o gompomogompi’d dumba’ do madtamong do dumba’ diyolo’ do hiri’d kobuturan dot id watas diri. 9 Om sigog id intalang o moloikat do Tuhan dot id diyolo’, om kotitiu no iyolo’ do tulinau do mantad id Tuhan di kosorong tomod. Om moddosi tomod diri iyolo’. 10 Nga’ boro-boros noddi i moloikat dot id diyolo’ do poingkaa, ’’Kada’ kou poddosi, tu’ iyoho’ nopodti om poporongou dokoyu do habar dot osonong. Iri no i habar do popotood do koinsanai’d tulun. 11 Tu’ tadau nod baino’ do nosusu do hilo’d bandar di Daud i Raja’ do Gampamasi dokoyu, iri no i Kristus, i Tuhan. 12 Iti no o tanda’ do koilaan dokoyu dot otopot iti: Okito nondo dokoyu i ragang do rinilitan do kain om poingodop dot id iso’ o ponunumadan do sapi’,’’ ka dau. 13 Om sigog nopoddi om ogumu’ o moloikat do suwai do poiruhang di moloikat diri. Om modsinding iyolo’ do mamarayou’d Kinorohingan do poingkaa, 14 ’’Royohon no o Kinorohingan di hilo’d tawan dit id sawat kopio! Om osimbayan no o ginawo di tulun do hiti’d pomogunan di kohubayaan do Tuhan,’’ ka. 15 Nga’ soira’ddi do nokotongkiad diyolo’ i moloikat diri, do guminuli’ iyolo’ do hilo’d surga, om pogiboro-boros noddi i gompomogompi’d dumba’ddi do poingkaa, ’’Kainou mongoi’d hilo’d Baitlahim do mongoi ontong di nosiliu’ddi, do miagal di pinoboros do Tuhan dot id dati’,’’ ka. 16 Om arau-arau nopoddi i gompomogompi’ do dumba’ddi do minamanau. Om kabantalai noddi diyolo’ i Maria om i Yusup, om i ragang di poingodop do hiri’d ponunumadan do sapi’. 17 Om soira’ di nokito di gompomogompi’ do dumba’ddi i ragang diri, om posunudo’ no diyolo’ i pinoboros di moloikat dot id diyolo’ do pasal di ragang. 18 Om ongosuayan ngai’ nopoddi i tulun di nokorongou di pinosusui di gompomogompi’d dumba’ddi. 19 Nga’ pakangkabo’ ngai’ nopo di Maria iri, om pinsarahan dau o komoyon. 20 Om uli’ ngai’ noddi i gompomogompi’ do dumba’ddi do hiri’d kobuturan do mikuwo’d popoinggayo om mamarayou’d Kinorohingan. Tu’ koinsanai di norongou om i nokito diyolo’ nga’ miontok ngai’ nopo di pinoboros di moloikat dot id diyolo’. 21 Om korikot poddi o walu’ o tadau do tumur di tanak diri, om sunatai no i tanak. Om pungaranai no diyolo’ iyau dot i Yesus, do miagal di pinomungaran mantad di moloikat di tanak diri di ponontianon nogi’ iyau di tina’ dau. 22 Om korikot noddi i maso di Yusup om i Maria do momonsoi di wonsoyon di natantu’ mantad do pomolidang do tinan do tumanud di Tourat di Musa, om igitai no diyolo’ i tanak diri do mongoi’d hilo’d Yorusalim dot ongoyon patahako’ dot id Tuhan. 23 Tu’ nokotulis no dot id suang dot oturan do Tuhan o poingkaa, ’’Pointikid-tikid do tanak do kusai dit id gulu om mositi’ no do patahakon dot id Tuhan,’’ ka. 24 Om papatahak po iyolo’ do porsombahan di sumbolion, do tumanud di natantu’ mantad dot id suang dit oturan do Tuhan. Patahakon nopo diyolo’ om mipasang o sikukur om duwo o tinan do punai dit okoro’ po. 25 Om tontok nopoddi nga’ haro o tulun do hilo’d Yorusalim dot i Simion o ngaran. Iyau nopo om osonong koulun, it oronok do Kinorohingan, om maso dau do magandad di maso’d Kinorohingan do mamasi do tulun dot Israil. Om moyo-woyo’ dau o Rusod do Kinorohingan. 26 Om nosunudan no iyau do Rusod do Kinorohingan dot a’ po iyau apatai dot a’ po iyau kokito di Raja’ do Gampamasi, i pinabatos do Tuhan. 27 Om suang noddi i Simion do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo, tu’ sinuhu’ iyau’d Rusod do Kinorohingan. Tontok nopoddi om nigitan di Yusup om i Maria i Yesus, it okoro’ poddi do hiri’d suang di Walai’d Sasambayangan dot Agayo do momonsoi di natantu’ mantad do wonsoyon di ponuhuan di Tourat. 28 Om ongoyo’ noddi di Simion kibito’ i tanak diri, om pamarayou no iyau’d Kinorohingan. Boros ka dau, 29 ’’Baino’ nopoddi oi Tuhan, om nabayaan nu no i batos nu. Om pologoso’ oku nopo iyoho’ i susuhuon nu dot osimbayan do matai. 30 Tu’ nokokito oku noddi kopio di Gampamasi di mantad id diya’. 31 Iri nopo i Gampamasi’ddi om pinosodia’ nu do bagi’d koinsanai’d bansa’: 32 Do miagal do tanawau di monitiu do ralan do koinsanai’d bansa’d suwai, do rumikot dot id diya’; i tanawau di poporikot do kosuahan dot id Israil i tulun nu,’’ ka. 33 Om osuayan nopo i tapa’ om i tina’ di tanak diri do nokorongou di boros di Simion do pasal di tanak. 34 Om barakatai noddi di Simion iyolo’, om boro-boros no iyau di Maria, i tina’ di tanak diri do poingkaa, ’’Nopili’ no do Kinorohingan iti tanak diti do mamatai om mamasi dot ogumu’ o tulun dot Israil. Om sumiliu iyau do tanda’ do mantad id Kinorohingan, i saapon dot ogumu’ o tulun. 35 Om kointalang indo it id suang do ginawo diyolo’. Om tumobok nondo dot id ginawo nu o katangaban do miagal po di gayang dot atarom,’’ ka dau. 36 Om haro nogi’ o songulun o nabi do tondu’ di molohing no. Ngaran nopo dau om i Hana, i tanak di Panuil, i mantad id payat di Asur. Om turu’ no o toun di Hana do kisawo, 37 om kopuadai no iyau. Om walu’ noddi nohopod om apat o toun do tumur dau do baino’. Om hiri kasai’ nopo iyau id Walai’d Sasambayangan dot Agayo. Om monongodou-ngodou nopo om monuaban iyau do sumambayang dot id Kinorohingan do mikuwo’d puasa, do ralan do tumuku’ dot id dau. 38 Om nokoontok no do nokorikot i Hana do maso’ddi om pamarayou noddi iyau’d Kinorohingan, om minimboros iyau do pasal di tanak diri do kumaa id koinsanai di tulun di magandad do maso’d Kinorohingan do popoidu’ do Yorusalim do mantad id kosusaan. 39 Om kowonsoi ngai’ poddi di Yusup om i Maria it apatut diyolo’d wonsoyon do tumanud dot oturan do Tuhan, om uli’ noddi iyolo’ do hilo’d Nasarit i hilo’d watas do Galilia. 40 Om mayo-gayo nopoddi i tanak diri, om murut-surut o kokoriso’. Om oilo kopio iyau om kosianan kopio iyau’d Kinorohingan. 41 Pointikid-tikid do toun om mongoi kasai’ nopo i molohing di Yesus do hilo’d Yorusalim do mongoi pamaramai di Tadau’d Agayo do Paska. 42 Om tontok di hopod om duwo o toun do tumur di Yesus, om ongoi no iyolo’ rapou di karamayan diri do miagal di koubasanan diyolo’. 43 Om kopupusai noddi i karamayan diri om uli’ no iyolo’, nga’ i Yesus nopo, i tanak diri, om poundorong po do hilo’d Yorusalim, nga’ a’ i’ nokoilo i tapa’ om i tina’ dau. 44 Osorou nopo daa diyolo’ om poinrolot i’ iyau di tulun di songkoruhangan diyolo’. Om kasangadahai poddi iyolo’ do manau-panau, om ihumo’ nogiddi diyolo’ iyau do hiri’d pogialatan di koobpinayan om i kongoombolutan diyolo’. 45 Nga’ a’ i’ diyolo’ nokito iyau. Om poguliai noddi diyolo’ do hilo’d Yorusalim do mongoi pogihum dau. 46 Om kotolu poddid tadau diyolo’ do mogihum, om kokito nogi’ diyolo’ iyau do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo. Om poirikau iyau do mokinongou di piro-piro o gomponuduk do tugama’, om minguhot iyau diyolo’ do piro-piro o tuhoton. 47 Om oinsanan nopo i tulun dot ongosuayan do korongou di koiloo’ dau’d sumimbar. 48 Om iri piya molohing dau nga’ osuayan i’ do kokito dau. Om boros ka di tina’ dau dot id dau, ’’Nokuro tu’ iyo’dti o winonsoi nu dot id dahai oi ondu’? Tu’ atangkabo oku po om ilo tapa’ nu do mogihum diya’!’’ ka dau. 49 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Nokuro tu’ ihumon oku dokoyu diloi’ apa’ oi ina’? A’ kou toi koilo do mositi’ no do hiti oku’d walai di Tapa’ ku?’’ ka dau. 50 Nga’ a’ i’ iyolo’ kosuhut di komoyon kopio di pinosimbar di Yesus diri. 51 Om woyo’ noddi i Yesus diyolo’ do minuli’ do hilo’d Nasarit. Om mumboyo’ kasai’ i’ i Yesus do boros diyolo’. Om pakangkabo’ ngai’ nopo di tina’ dau o koinsanai’ddi. 52 Om mayo-gayo i Yesus nga’ muhang-ruhang o toilaan dau, om kosianan iyau’d Kinorohingan om kasanangan iyau’d tulun.

3

1 Om tontok di kohopod om limo do toun do pomorintaan di Kaisar Tiborius, om i Pontius Pilatus o nosiliu do gobunor do hilo’d pomogunan do Yudia, om i Horudis o momorinta’ do hilo’d Galilia. Om i Pilipus, i tobpinai di Horudis o momorinta’ do hilo’d pomogunan dot Ituria om Trakonitis, om i Lisanias o momorinta’ do hilo’d Abilini. 2 Om i Hanas om i Kayapas, i boyoon dot agayo dot imam do tontok diri. Om tontok no do toun diri do minoro-boros o Kinorohingan dot id di Yohanis, i tanak di Sakaria di hilo’ iyau’d tana’ do kowotuan. 3 Om pamanau noddi i Yohanis do tuminongkop di watas do Bawang do Yordan do popinsusui di habar do mantad id Kinorohingan. Boros ka dau, ’’Korologo kou no do momonsoi’d dusa om mokibatis kou no om oompunan kou i’ do Kinorohingan,’’ ka dau. 4 Iri nopo om miontok i’ di nokotulis dot id buuk di Nabi Yosaya do poingkaa, ’’Haro o tulun do mimboros dot opuhod do hilo’d tana’ do kowotuan do poingkaa, ’Rontisan no o ralan do wayaan do Tuhan; potingon no i ralan do wayaan dau. 5 Om timbunan ngai’ no i kubong, om lampayon ngai’ i nuluhon om i nulu-nulu. Om potingon ngai’ i ralan dit ongokilong, om sonongon ngai’ it ongorumpad. 6 Om kongokito ngai’ i’ do Kinorohingan do mamasi’d tulun, o koinsanai’d tulun do pointongkop do pomogunan!’ ka,’’ ka dau. 7 Om ogumu’ o tulun do ruminikot dot id di Yohanis do mongoi pokibatis. Om boros ka di Yohanis dot id diyolo’, ’’Iyokoyu no o tulun dit angaraat! Isai o minomisunud dokoyu do milo kou do mogidu’ do mantad id hukuman do Kinorohingan di porikoton no? 8 Pointalango’ no dokoyu dot id wonsoyon dokoyu do nokorologo kou di dusa dokoyu. Kada’ kou nogi’ pomoros dot i Abraham o taki-aki dokoyu. Ilaai no dokoyu, dot iti piya watu nga’ milo id Kinorohingan do silihon do sinakagon di Abraham. 9 Nokosodia’ no o kapak do panagad di kayu do porotopon do tana’ o pananagad. Pointikid-tikid do kayu dit a’ mongua’ dot osonong om tagadon no om pataamon do hiri’d tapui,’’ ka dau. 10 Om ponguhot noddi di Yohanis i tulun dot ogumu’ do poingkaa, ’’Iyo nopondo om nunu’ddi ma ot apatut dahai’d wonsoyon?’’ ka diyolo’. 11 Om boros ka di Yohanis do suminimbar, ’’Tulun nopo di haro o duwo o rasuk dau, om patahakon no o tiso’ di rasuk dau dot id tulun dit aiso’ o rasuk; om i tulun di haro o takanon nga’ mositi’ no do momiduwo di tulun do suwai dit aiso’ o takanon,’’ ka dau. 12 Ogumu’ nogi’ o tulun di gomponimung do sukai do ruminikot dot id di Yohanis do minongoi pokibatis. Om uhoto’ no diyolo’ i Yohanis do poingkaa, ’’Oi Guru, nunu ot apatut dahai’d wonsoyon?’’ ka. Om boros ka di Yohanis do suminimbar, 13 ’’Kada’ kou ponuhu’d tulun do mambayar do sukai do lobi ko’ mantad di natantu’ mantad,’’ ka dau. 14 Om haro nogi’ o soudor do minuhot di Yohanis do poingkaa, ’’Poingkuro no iyahai? Nunu ot apatut dahai’d wonsoyon?’’ ka. Om boros ka di Yohanis do suminimbar, ’’Kada’ kou ponginggorit dot isai nopo o tulun do ralan dokoyu’d magahau’d tusin diyolo’, om kada’ kou pagahau’d tusin dot i pononondos dit a’ otopot o ralan dokoyu’d magahau. Poumbagalon nopo dokoyu i gadsi’ dokoyu!’’ ka dau. 15 Om tontok noddi do minogiuhot-uhot i tulun diri dot ondung i Yohanis i Raja’ do Gampamasi dit andad-andadon diyolo’. 16 Om boro-boros noddi i Yohanis diyolo’ do poingkaa, ’’Iyoho’ nopo om waig no o pamatis ku dokoyu; nga’ haro indo o tulun do rumikot di kikuasa’ ko’ iyoho’. Tu’ mongiad piya’d tali do kasut dau nga’ a’ oku i’ osorupai. Om iyau no o mamatis dokoyu’d Rusod do Kinorohingan om tapui. 17 Poingigit no dau o bakul do pangatap do koinsanai di gandum do gisom dot osompipian. Om timungon nondo dau i gandum do posuangon do hiri’d sulap, nga’ iri ngai’ nopondo i tapol om tutudan dau do hiri’d tapui dit a’ milo’d pisokon,’’ ka dau. 18 Iyo noddi i Yohanis do minonuduk ngai’ di tulun, do mogisuayan o ralan dau do minonuduk, di maso dau do popinsusui di Habar dot Osonong. 19 Nga’ i Horudis nopo, i momorinta’ do hilo’d Galilia om tinogod di Yohanis tu’ kinawin dau i Horudias i sawo di tobpinai di Horudis, om tinogod nogi’ di Yohanis i Horudis dot iri ngai’ i winonsoi dau’d suwai ko’ iri dit angaraat o kinapanagadan. 20 Nga’ okon nogi’ do rinuhangan di Horudis i karaaton dau tu’ ponuhu’ po iyau do popogiil di Yohanis. 21 Om kongobotisai ngai’ poddi i tulun, om botisai noddi i Yesus. Om tontok di maso di Yesus do sumambayang, om haro’ddi o noukaban do hilo’d tawan, 22 om lintuhun no o Rusod do Kinorohingan dot id di Yesus do miagal-agal do punai. Om korongou noddi o Kinorohingan do moro-boros do poingkaa, ’’Iya’ no i Tanak ku di kosianan ku. Om iya’ no i kohubayaan ku,’’ ka. 23 Tontok di tuminimpuun i Yesus do kuminaraja’ om tolu no doti’ nohopod o toun dau. Tumanud nopo dot osorou’d tulun, om tanak iyau di Yusup, i tanak di Ili, 24 i tanak di Matat, i tanak di Liwi, i tanak di Malki, i tanak di Yanai, i tanak di Yusup, 25 i tanak di Matisa, i tanak di Amos, i tanak di Nahum, i tanak di Hisli, i tanak di Nagai, 26 i tanak di Maat, i tanak di Matisa, i tanak di Simoi, i tanak di Yosik, i tanak di Yoda, 27 i tanak di Yohanan, i tanak di Risa, i tanak di Sorubabil, i tanak di Sialtiol, i tanak di Nori, 28 i tanak di Malki, i tanak di Adi, i tanak di Kosam, i tanak di Ilmadam, i tanak di Ir, 29 i tanak di Yosua, i tanak di Iliosor, i tanak di Yorim, i tanak di Matat, i tanak di Liwi, 30 i tanak di Simion, i tanak di Yohuda, i tanak di Yusup, i tanak di Yonam, i tanak di Ilyakim, 31 i tanak di Milia, i tanak di Mina, i tanak di Matata, i tanak di Natan, i tanak di Daud, 32 i tanak di Isai, i tanak di Obid, i tanak di Boas, i tanak di Salmon, i tanak di Nahason, 33 i tanak di Aminadab, i tanak di Admin, i tanak di Arni, i tanak di Hisron, i tanak di Piris, i tanak di Yohuda, 34 i tanak di Yakub, i tanak di Isak, i tanak di Abraham, i tanak di Tira, i tanak di Nahor, 35 i tanak di Sorug, i tanak di Rohu, i tanak di Pilig, i tanak di Ibir, i tanak di Salmun, 36 i tanak di Kinan, i tanak di Arpaksad, i tanak di Sim, i tanak di Nuu, i tanak di Lamik, 37 i tanak di Motusala, i tanak di Hinok, i tanak di Yarid, i tanak di Mahalaliil, i tanak di Kinan, 38 i tanak di Inos, i tanak di Sit, i tanak di Adam, i tanak do Kinorohingan.

4

1 Om porintao’ noddi i Yesus do Rusod do Kinorohingan di tuminongkiad di Bawang do Yordan. Om angatai noddi i Yesus di Rusod do Kinorohingan do minongoi do hilo’d tana’ do kowotuan. 2 Om hilo’ no iyau do pinogumbalan do Rogon do solinaid dot apat nohopod o tadau. Om solinaid diri om a’ i’ iyau minangakan do nunu nopo. Om louson tomod diri iyau dit alaid. 3 Om boro-boros no i Rogon di Yesus do poingkaa, ’’Okon toi ko’ Tanak ko’d Kinorohingan? Suhuo’ pogi’ ilo watu do sumiliu’d roti,’’ ka. 4 Nga’ boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Nokotulis no dot id Buuk do Kinorohingan dot, ’Okon i’ ko’ roti no kapasi’d tulun,’ ka,’’ ka dau. 5 Om pokoyoo’ no di Rogon i Yesus do hiri’d iso’ o kinoiyonon dit asawat kopio. Om poontongo’ no di Rogon i Yesus do koinsanai do pomorintaan do hiti’d pomogunan dot oruuhai kopio do pinopoontong. 6 Om boros kaddi di Rogon dot id di Yesus, ’’Patahakon ngai’ ku nopo diya’ o koinsanai do pomorintaan om iti kakayaan tu’ nakatahak ngai’ noti dot id doho’, om milo oku i’ do papatahak diti dot id isai nopo o korohian ku do patahakan. 7 Om asanganu ngai’ nu nopo daa ilo’ dot ondung motud ko do tumuku’ doho’!’’ ka dau. 8 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Nokotulis no dot id Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’Tuku’ no dot id Tuhan, i Kinorohingan nu, om iyau noo o pogobi-obian,’ ka,’’ ka dau. 9 Om pokoyoo’ po di Rogon i Yesus do hilo’d Yorusalim; om pokoyoo’ no dau iyau do hiri’d timpak di Walai’d Sasambayangan dot Agayo. Om boros ka di Rogon dot id di Yesus, ’’Okon toi ko’ Tanak ko’d Kinorohingan? Tuhun pogi’ do mantad hiti; 10 tu’ haro i’ o nokotulis dot id Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’Suhuon indod Kinorohingan i piro-piro o moloikat dau do momogompi’ kopio diya’,’ ka. 11 Om haro po o nokotulis do poingkaa, ’Kahangan ko indo di piro-piro o moloikat om a’ indo kootung dilo watu o gakod nu,’ ka,’’ ka di Rogon. 12 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Nga’ haro i’ o nokotulis dot id Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’Kada’ pogumbal do Tuhan i Kinorohingan nu,’ ka,’’ ka dau. 13 Om kotingkod poddi i Rogon do mogumbal di Yesus do mogisuayan o ralan do minogumbal, om tongkiad nogiddi i Rogon di Yesus do magandad kawagu’d maso dit osonong do mogumbal. 14 Om guli’ noddi i Yesus do hilo’d Galilia; om porintao’ no iyau di Rusod do Kinorohingan. Om nokotongkop no dot id watas diri o habar do pasal dau. 15 Om minonuduk iyau do hiri’d piro-piro o walai’d sasambayangan, om oinsanan nopo o tulun do mamarayou dau. 16 Om ongoi no i Yesus do hilo’d Nasarit, i hilo’d kinogoyoon dau. Om ongoi no iyau do hiri’d walai’d sasambayangan do tontok di tadau’d Sabat, do miagal di koubasan dau. Om ingkakat no iyau do mambasa’ di Buuk do Kinorohingan. 17 Om onuwai no iyau di buuk do pinotulisan di boros di Nabi Yosaya; om ungkalado’ no dau i buuk di linopi diri om kokito no dau ot ayat do poingkaa, 18 ’’Id suang ku i Rusod do Tuhan, tu’ nopili’ oku no dau do mongoi poposusui do Habar dot Osonong dot id tulun do mosikin. Sinuhu’ oku dau do popoilo do polobuson i tulun di nangatanggayan do pisangod, om lingasan i tulun di bolou, om poiduwon i tulun dit ulak-ulakan. 19 Om poporongou’d tulun do norikot no o maso do kopomosian do Tuhan di tulun di songonuon dau,’’ ka. 20 Om lopio’ no kawagu di Yesus i buuk diri, om patahako’ no dau dot id tulun di mongilo-ilo’ddi, om irikau noddi iyau. Om songingontong ngai’ nopo dau i tulun di hiri’d suang di walai’d sasambayangan. 21 Om boro-boros noddi i Yesus diyolo’ do poingkaa, ’’Tadau nod baino’ do nabayaan i nokotulis dot id ayat do Buuk do Kinorohingan do tontok di norongou dokoyu iri,’’ ka dau. 22 Ongoimayaan ngai’ nopo iyolo’ do nokorongou di boros dau dit ongosonong kopio’ddi, om sumokodung iyolo’ dau. Om boros kaddi diyolo’, ’’Okon toi ko’ tanak iyau di Yusup?’’ ka. 23 Om boros ka di Yesus dot id diyolo’, ’’Atantu’ no dot iyoho’ nondo o komoyon do suriban diti do poingkaa, ’Oi Dokutur, lingasai po o diya’d tinan. Wonsoyon no i kongoimayaan di nongorongou dahai do winonsoi nu di hilo’d Kapornaum do hiti’d diya’d kampung,’ ka nondo daa dokoyu?’’ ka dau. 24 Om boro-boros po kawagu i Yesus do poingkaa, ’’Ilaai no dokoyu, dot aiso’ i’ o nabi do pusohon do hiri’d dau’d kampung. 25 Nga’ pokinongoho’ no dokoyu iti: dot di nopo poimpasi po i Ilia, om minagadau do solinaid do tolu o toun om satanga’. Om pononglous noddi dot adalaan kopio o pointongkop diti pomogunan. Om tontok nopoddi om ogumu’ o tongoondu’ do nopuadan do hilo’d Israil. 26 Nga’ iyo piya’ddi, nga’ a’ id Kinorohingan sinuhu’ i Ilia do mongoi solowot dot ongoiso’ piya di tongoondu’ di nopuadan diri, suwai ko’ suhuo’ nogid Kinorohingan i Ilia do minongoi do hiri’d iso’ o tondu’ do nopuadan di hilo’d Sarpat, i hilo’d watas do Sidon. 27 Om iyo nogiddi di poimpasi po i Nabi Ilisa, om ogumu’ o tulun do kitoruol do kusta do hilo’d Israil. Nga’ aiso’ i’ o tongosongulun piya do nolingasan do mantad id pogialatan diyolo’. Suwai ko’ i Naaman noo, i tulun do Siria,’’ ka dau. 28 Nga’ kongotogod ngai’ noddi i tulun di hiri’d walai’d sasambayangan do nokorongou di boros di Yesus diri. 29 Om ingkakat ngai’ nopo iyolo’ om suhuo’ nopo diyolo’ i Yesus do sumoliwan di bandar, om angatai nogiddi diyolo’ iyau do minongoi do hiri’d timpak di nuluhon di winansayan di bandar diyolo’ tu’ maan daa diyolo’ sudsuro’ i Yesus do paparatu’. 30 Nga’ pamanau nopo i Yesus do tuminalib do hiri’d pogiintanga-tangaan di tulun dot ogumu’ om pamanau no do tuminongkiad. 31 Om ongoi noddi i Yesus do hilo’d bandar do Kapornaum, i hilo’d Galilia. Om hilo’ no iyau do minonuduk do tulun dot ogumu’ do tontok di tadau’d Sabat. 32 Om ongoimayaan ngai’ diri iyolo’ do nokokito di kowoyo-woyoo’ dau do monuduk, tu’ kikuasa’ i’ kopio iyau do tontok do moro-boros iyau. 33 Nga’ hiri nopod walai’d sasambayangan diri om haro o songulun do norusadan do rusod dot araat. Om pinggarang no i tulun diri, 34 ’’Oi Yesus, i tulun do Nasarit, kukuroyon nu iyahai’dti? Mamatai dahai o kinorikatan nu’d hiti? Kotutun oku i’ diya’: dot iya’ nopo om susuhuon dit olidang do mantad id Kinorohingan!’’ ka. 35 Boros ka di Yesus do minogodu kopio di rusod dot araat diri, ’’Tingkod do mimboros! Soliwan no do mantad id tulun diti!’’ ka dau. Om poloposo’ noddi di rusod dot araat i tulun diri do hiri’d dotoguangan ngai’ diyolo’, om soliwan noddi i rusod dot araat do mantad id tulun diri, om a’ i’ di rusod dot araat pinokorualan i tulun. 36 Om kongosuayai ngai’ nopo i tulun. Om pogiboro-boros noddi iyolo’ do poingkaa, ’’Koimayaan no kopio o boros dau. Tu’ suhuon nopo dau o rusod dot araat do sumoliwan do mikuwo’d kuasa’ om sinundu, om sumoliwan nopo i rusod dot araat,’’ ka. 37 Om kotongkop noddi o habar do pasal di Yesus do hiri’d watas diri. 38 Om soliwan noddi i Yesus do mantad hiri’d walai’d sasambayangan diri, om ongoi no do hiri’d walai di Simun. Nga’ tontok nopoddi om sogiton tomod i tiwanon di Simun do tondu’. Om ongoyo’ noddi di tulun sunudai i Yesus do pasal diri. 39 Om ongoi noddi i Yesus suang do hiri’d toodopon di tondu’ddi, om sunsubo’ noddi di Yesus i sogiton di tondu’. Om kotingkod noddi i sogiton. Om pitilombus nopoddi do tuminungag i tiwanon di Simun diri om ongoi no pogobi-obi’ diyolo’. 40 Om maha’ di mintotonob no i tadau, om pootodo’ ngai’ noddi di tulun dot id di Yesus i tobpinai diyolo’, di mogisuwai-suayan nopo o toruol. Om tikido’ nopo di Yesus do mangama’ iyolo’. Om kolingasai ngai’ no iyolo’. 41 Om soliwan ngai’ noddi i rusod dot araat do mantad id ogumu’ o tulun, om pinggarang nod, ’’Iya’ no o Tanak do Kinorohingan!’’ ka. Nga’ oduhai noddi di Yesus i rusod dot araat diri om a’ dau pinologos iyolo’ do mimboros, tu’ koilo i’ iyolo’ dot iyau i Raja’ di Gampamasi. 42 Om tongkiad noddi i Yesus do mantad hiri’d bandar diri di mulai nogi’ o tadau, om ongoi no iyau do hiri’d kinoiyonon dit oingou. Nga’ ihumo’ noddi iyau di tulun dot ogumu’. Om kabantalai noddi diyolo’ i Yesus. Om oduhai noddi daa diyolo’ iyau do tumongkiad diyolo’. 43 Nga’ boros ka di Yesus, ’’A’ oku no milo dot a’ mongoi poposusui do hilo’d piro-piro o bandar do suwai diti Habar dot Osonong do pasal do Pomorintaan do Kinorohingan, tu’ iri no o kinoponuhuan do Kinorohingan doho’ do ruminikot do hiti’d pomogunan,’’ ka dau. 44 Om iri noddi o kinoponudukan di Yesus do hiri’d piro-piro o walai’d sasambayangan do pointongkop di pomogunan do Yudia.

5

1 Om tontok di poingkakat i Yesus do hiri’d tisan di Tasik Ginisarit, om ogumu’ tomod diri o tulun do mogiimpit-impit do mongoi pokinongou di habar do mantad id Kinorohingan. 2 Om kokito’ddi di Yesus o duwo o parau’ do hiri’d tisan di tasik diri; om i nopo monginginsada’ diri nga’ nokolintuhun no do mantad id parau’ diri, om maso no diyolo’ do mongoug di rambot diyolo’. 3 Om sakai noddi i Yesus di tiso’ di parau’ddi. Sanganu nopo di parau’ om i Simun. Om suhuo’ no dau i Simun do popoimpit di parau’ddi do popoinsodu-odu’ do mantad hiri’d tisan di tasik. Om irikau noddi i Yesus do hiri’d parau’ om ponuduk no iyau di tulun dot ogumu’. 4 Om kopongo poddi i Yesus do monuduk, om boro-boros no iyau di Simun do poingkaa, ’’Koyuo’ dokoyu ino parau’ do hilo’d daralom, om poromboton nogindo ino rambot dokoyu,’’ ka dau. 5 Om boros ka di Simun do suminimbar, ’’Oi Guru, nokototos no iyahai do miningrambot do gisom do nosuaban nga’ aiso’ i’ o naanu dahai. Nga’ ondung monuhu’ ko, do paparambot oi Guru, om poromboton ku i’ kawagu iti rambot,’’ ka dau. 6 Om kowonsoi poddi diyolo’ o miagal diri, om kaanu no iyolo’ do sada’ dot ogumu’ gisom dot oruhai nod nongohurak i rambot diyolo’. 7 Om pokiuhup noddi iyolo’ di piro-piro o tambalut diyolo’ di hiri’d parau’ do suwai. Om rikot noddi i tambalut diyolo’ddi, om pogiuhupai noddi diyolo’ do poposuang i sada’ do hiri’d duwo o parau’, gisom dot oruhai no dot olonsod goduwo i parau’ diyolo’ tu’ noponu’d sada’. 8 Om otud noddi i Simun dot id toguang di Yesus do nokokito iyau do miagal diri. Om boro-boros nod, ’’Oi Tuhan, tongkiad nopo do mantad id doho’ oi Tuhan, tu’ iyoho’ nopo om tulun do kidusa,’’ ka dau. 9 Om osuayan tomod diri i Simun om i tulun di moyo-woyo’ dau do nokokito di sada’ dot ogumu’ do naanu diyolo’. 10 Om i tambalut di Simun nga’ ongosuayan nogi’ — i Yakub, om i Yohanis, i tanak goduwo di Sabidi. Om boro-boros noddi i Yesus di Simun do poingkaa, ’’Kada’ kooris, tu’ mantad nod baino’ dot osiliu ko do gampamarambot do tulun,’’ ka dau. 11 Om gayato’ noddi di Simun om i tambalut dau i parau’ diyolo’ do pinopotindal. Om tongkiadai ngai’ nopo diyolo’ i parau’ddi, om tanud noddi di Yesus. 12 Tontok dot insan o tadau, om hiri i Yesus id iso’ o bandar. Om hiri nopod bandar diri nga’ haro ot iso’ o kusai di kitoruol o kulit dit araat kopio do pointongkop nopo do tinan dau. Tontok di nokito dau i Yesus, om otud no iyau dot id toguang dau, om boro-boros nod, ’’Oi Tuan, ondung orohian ko, om milo ko i’ do momolingos doho’,’’ ka dau. 13 Om kamao’ noddi di Yesus i tulun diri om boro-boros nod, ’’Orohian oku i’. Olingasan ko i’!’’ ka. Om diiri i’ om diiri do nolingos i toruol dau. 14 Om oduhai noddi di Yesus i tulun diri do popinsusui’ddi dot id isai nopo. Boros ka dau, ’’Ongoi no solowot dit imam om mokiilo i’ dau ondung nolingasan kopio ko, om mongoi nogindo papatahak do porsombahan di sorobon do miagal di pinonuhuan di Musa, do popointalang dot id tulun dot ogumu’ do nolingasan kopio ko!’’ ka dau. 15 Nga’ okon nogi’ do nokotongkop i habar do pasal di Yesus diri do hinonggo-honggo nopo. Om ogumu’ddi o tulun do ruminikot dot id di Yesus do mongoi pokinongou dau om mongoi pokilingos di toruol diyolo’. 16 Om ongoi noddi i Yesus sambayang do hiri’d kinoiyonon dit oingou. 17 Insan o tadau di maso di Yesus do monuduk, om haro o piro-piro tulun do Parisi om piro-piro o guru do Tourat do mantad hilo’d Yorusalim, om mantad hilo’d piro-piro o bandar do Galilia om mantad hilo’d Yudia do poirikau’d hiri. Om haro o sinundu do Tuhan dot id di Yesus do momolingos do tulun di kitoruol. 18 Om tontok nopoddi om haro o piro-piro tulun do pinapaatod do songulun dit a’ koundaliu, do pinolii dot id sarasai. Om tumotos no daa iyolo’ do poposuang di tulun diri do hiri’d walai om koiliu i’ diyolo’ iyau do hiri’d toguang di Yesus. 19 Nga’ a’ i’ iyolo’ nokosuang do mongoi papaatod di tulun diri, tu’ ogumu’ kopio o tulun do hiri. Om antayango’ noddi diyolo’ i tulun diri do suminalakoi do hiri’d taap di walai. Om lungkabo’ no diyolo’ i taap, om pouluho’ noddi diyolo’ i tulun di sumakit diri do mitonggoi di sarasai, do hiri’d dotoguangan di Yesus di hiri’d pogialatan di tulun dot ogumu’. 20 Om tontok di nokito di Yesus o kogoyoo’ do kotumbayaan diyolo’, om boro-boros no iyau di tulun di sumakit diri do poingkaa, ’’Oi tobpinai, noompunan no o dusa nu,’’ ka. 21 Om timpuun noddi i piro-piro o guru do Tourat om i tulun do Parisi do mogiuhot-uhot do poingkaa, ’’Isai kopio iti tulun diti tu’ katama’ kopio do mongindaraat do Kinorohingan? Tu’ aiso’ i’ o tulun do milo do mangampun do dusa, suwai ko’ Kinorohingan noo,’’ ka. 22 Nga’ oilaan i’ di Yesus i ponguhatan diyolo’ddi. Om boros kaddi dau, ’’Nokuro tu’ iyo’ddi o ponguhatan dot id suang do ginawo dokoyu? 23 Honggo ot osonong-sonong do popoboros, ’Noompunan no o dusa nu,’ ka ko’, ’Ingkakat no om mamanau i’!’ ka? 24 Nga’ pointalangon ku no do dinondo dot id dokoyu do kikuasa’ i’ o Tanak do Tulun do mangampun do dusa do hiti’d pomogunan,’’ ka dau. Om boros kaddi di Yesus dot id tulun dit a’ koundaliu’ddi, ’’Ingkakat no om saano’ ino liniiyon nu, om muli’ i’,’’ ka dau. 25 Om olomus nopo i tulun diri do miningkakat do hiri’d dotoguangan ngai’ diyolo’. Om saano’ no dau i liniiyon dau, om uli’ no do mikuwo’d minamarayou’d Kinorohingan. 26 Om ongosuayan ngai’ nopoddi iyolo’. Om pamarayou noddi iyolo’d Kinorohingan. Om ooris diri iyolo’, om pomoros nod poingkaa, ’’Koimayaan no kopio i nosiliu baino’ di nokito toko’,’’ ka diyolo’. 27 Om soliwan noddi i Yesus, om kokito no dau o songulun o gomponimung do sukai, dot i Liwi o ngaran, do poirikau do hiri’d tupis dau. Om boro-boros no i Yesus dau do poingkaa, ’’Tanud doho’!’’ ka dau. 28 Om ingkakat no i Liwi om tongkiadai ngai’ nopo dau i hiri; om tanud no iyau di Yesus. 29 Om katalib poddi iri, om papaharo no i Liwi do poginakanan do hiri’d walai dau do pomusou dau di Yesus. Om ogumu’ddi o tulun do gomponimung do sukai om i tulun do suwai do tuminorungak diyolo’d minakan. 30 Om haro’ddi o piro-piro tulun do Parisi om guru do Tourat dot a’ asanangan diri, om boro-boros noddi iyolo’ di tumatanud di Yesus, ’’Nokuro tu’ makan om minum kou do potorungak di gomponimung do sukai, om ilo tulun dot a’ ongosonong?’’ ka diyolo’. 31 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Tulun nopo dit aiso’ o toruol om a’ i’ minog do haro o dokutur, suwai ko’ iri no i kitoruol. 32 Kinorikatan ku nopo om okon i’ ko’ mongoi pomolohou di tulun di momusorou dot osonong iyau, suwai ko’ mongoi pomolohou di tulun di kidusa, om rumologo i’ iyolo’ di dusa diyolo’,’’ ka dau. 33 Om boro-boros no i piro-piro o tulun dot id di Yesus do poingkaa, ’’Iri nopo i tumatanud di Yohanis om i tumatanud do tulun do Parisi om asaru’ i’ do puasa. Nga’ ilo’ nopo tumatanud nu om makan i’ om minum,’’ ka. 34 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Milo kou i’ toi do monuhu’ do tulun di linohou do hiri’d poginakanan do kumawin do puasa do maso po di kusai di kuminawin do poinsugku’ diyolo’? Atantu’ no dot a’ i’ milo! 35 Nga’ orikot indo o maso do potongkiadon do mantad id diyolo’ i kusai di kuminawin diri. Om diri nogindo do puasa iyolo’,’’ ka dau. 36 Om susuyo’ noddi di Yesus dot id diyolo’ o poinukadan diti, ’’Aiso’ i’ o tulun do mangampin do rasuk dau di laid dot i rasuk dau di wagu o pongonuan do pangampin. Tu’ momohurak no tomod iyau di rasuk dau di wagu’ddi. Om kawagu po nga’ a’ i’ osonong i kain do wagu do pangampin di rasuk di laid. 37 Om iyo nogiddi tu’ aiso’ i’ o tulun do poposuang do waig dot anggur di wagu dot id poiiyanan do waig dot anggur di kulit do winonsoi di laid no kowonsoi. Tu’ lumoput nondo i poiiyanan diri dot osuangan di waig dot anggur do wagu om araag nondo i poiiyanan diri om orubat nondo i waig dot anggur. 38 Waig nopo dot anggur do wagu om mositi’ no do posuangon do hiri’d poiiyanan di wagu kowonsoi. 39 Iyo nogiddi tu’ aiso’ i’ o tulun dot orohian do monginum di waig dot anggur di wagu do koinum di waig dot anggur di laid. Tu’ boros kando diyolo’, ’Oomis nogi’ i waig dit anggur di laid,’ ka,’’ ka di Yesus.

6

1 Tontok dot insan o tadau’d Sabat di nakawaya’ i Yesus do tumo do tinanaman do gandum, om pogkotu’ no i tumatanud dau di rawo do gandum, om ompurio’ no diyolo’ i gandum diri om akano’ no. 2 Om boro-boros noddi o piro-piro o tulun do Parisi do poingkaa, ’’Nokuro tu’ tumolibamban kou do Tourat toko’, tu’ momonsoi kou di pogoduhan do wonsoyon do tontok do tadau’d Sabat?’’ ka. 3 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’A’ kou toi insan kabasa’ di winonsoi di Daud om i tulun dau do tontok di linouson iyolo’? 4 Suang no i Daud di Walai’d Sasambayangan dot Agayo om panganu no iyau di roti di nakatahak no dot id Kinorohingan om akano’ no dau. Om onuwai noddi dau di roti i tulun dau. Nga’ tumanud nopo daa do Tourat toko’, om iri no it imam o koino-ino do mangakan di roti’ddi,’’ ka dau. 5 Om boro-boros po kawagu i Yesus, ’’Kikuasa’ i’ o Tanak do Tulun dot id sawat do tadau’d Sabat,’’ ka. 6 Om tontok dit insan kawagu o tadau’d Sabat, om ongoi no i Yesus ponuduk do hiri’d walai’d sasambayangan. Om hiri nopo nga’ haro o tulun di napatai o tiso’d longon. 7 Om haro’ddi o piro-piro o guru do Tourat om tulun do Parisi di mogihum do kasalaan di Yesus, om milo indo diyolo’ do dawahon iyau. Om pitoinuan kasai’ nopo diyolo’ i Yesus ondung momolingos iyau’d tulun do tontok do tadau’d Sabat. 8 Nga’ oilaan i’ di Yesus i tosorou diyolo’ddi, om boros kaddi dau dot id tulun di napatai o tiso’d longon, ’’Kaino, ingkakat do hiti’d gulu!’’ ka. Om ongoi noddi ingkakat i tulun diri do hiri. 9 Om uhoto’ noddi di Yesus i tulun di hino’d hiri do poingkaa, ’’Tumanud nopo do Tourat, om nunu o koino-ino do wonsoyon toko’ do tontok do tadau’d Sabat? Momonsoi dot osonong ko’ momonsoi dot araat? Mamasi do tulun ko’ mamatai?’’ ka dau. 10 Om ontong no i Yesus dot id diyolo’. Om boro-boros no iyau di tulun di napatai o tiso’d longon do poingkaa, ’’Palatano’ ino longon nu,’’ ka. Om palatano’ no di tulun i longon dau, om kolingos noddi i longon dau. 11 Nga’ otogod tomod diri i piro-piro o guru do Tourat om i tulun do Parisi om timpuun noddi iyolo’ do mogiboro-boros ondung nunu o wonsoyon diyolo’ dot id di Yesus. 12 Om tontok noddi do tuminakad i Yesus dot iso’ o nulu-nulu do minongoi sambayang. Om hiri no iyau do suminambayang dot id Kinorohingan do gisom do nosuaban. 13 Om kosuabon poddi, om lohowo’ ngai’ no di Yesus i tumatanud dau, om pilio’ no dau o hopod om duwo o tulun do mantad id pogialatan diyolo’. Om roitai no di Yesus do rasul i hopod om duwo o tulun diri. Iyolo’ nopoddi nga’: 14 i Simun (i roitan nogi’ dot i Pitrus), om i Andarias i tobpinai di Simun, om i Yakub, om i Yohanis, om i Pilipus om i Bartolomius, 15 om i Matius, om i Tumas, om i Yakub, i tanak di Alpius, om i Simun, (i roitan do Patriot), 16 om i Yudas, i tanak di Yakub, om i Yudas Iskariot, i pinapadagang diri di Yesus dit alaid. 17 Om ruhuk noddi i Yesus di nulu-nulu diri do mogiwoyo-woyo’ di piro-piro o tulun di sinuhu’ddi, om undorong noddi iyolo’, om ingkakat no dot id kinoiyonon dit alampai. Om hiri nga’ ogumu’ nogi’ o tumatanud dau’d suwai. Om ogumu’ o tulun do ruminikot do mantad id hinonggo-honggo nopo do pointongkop do Yudia, om hilo’d Yorusalim, om mantad hilo’d kabandaran do Tirus om Sidon i hiri’d potoropis do rahat. 18 Kinorikatan nopo diyolo’ddi om mongoi pokinongou di Yesus, om mongoi pokilingos do toruol diyolo’. Om i nongorusadan do rogon nga’ ruminikot nogi’. Om liningasan iyolo’. 19 Om oinsanan nopo i tulun do mogihum do ralan do mongoi kama’ di Yesus, tu’ haro o sinundu do sumoliwan do mantad id tinan di Yesus di kolingos ngai’ diyolo’. 20 Om ontong no i Yesus di piro-piro o tumatanud dau, om boro-boros nod poingkaa, ’’Olumaag kou no i tulun di mosikin, tu’ iyokoyu no o kasanganu di Pomorintaan do Kinorohingan. 21 Olumaag kou no, i louson do dinondo; tu’ pingyahanon kou indo. Olumaag kou no i mihad do dinondo, tu’ koirak kou indo. 22 Olumaag kou no i karaatan, om it iyadaan om it indaraaton, om i pimbarasan dot araat dot i tumanud kou di Tanak do Tulun o kopongiyo’ddian. 23 Tu’ i piro-piro o nabi di gulu po nga’ niyo iddi. Ondung osiliu o miagal diri om posonongon nopo dokoyu o ginawo om manari’ dot atataadan, tu’ agayo i’ o tisomuli’ di nokosodia’ no do hilo’d surga do patahakon dot id dokoyu. 24 Nga’ obungou kou no i kaya’ do dinondo, tu’ nongopurimanan no dokoyu i kosonongo’ddi. 25 Obungou kou no it oiyahan do dinondo; tu’ louson kou indo! Obungou kou no i koirak do dinondo; tu’ tumongob kou indo, om mihad. 26 Obungou kou no, ondung royohon kou do koinsanai’d tulun; tu’ iyo nogiddi i taki-aki dokoyu di gulu po, tu’ minamarayou iyolo’ di piro-piro nabi di goudut,’’ ka di Yesus. 27 Om boro-boros po kawagu i Yesus do poingkaa, ’’Nga’ iyokoyu nopo i mokinongou doho’ do baino’, om poboroson ku iti boros do poingkaa: Kosianai kou no do pisangod dokoyu. Om momonsoi no dot osonong dot id tulun dit araatan dokoyu. 28 Barakatan no i tulun di momopol dokoyu, om sambayangan no i tulun dit araat dot id dokoyu. 29 Tu’ ondung tompilingan do tulun o sampaping do pingas dokoyu, om pologoson nopo i tulun diri do monompiling kawagu do sampaping do pingas dokoyu. Om ondung ahawon i rasuk dokoyu dit id soibau om patahakon nopo i rasuk piya dokoyu dit id saalom. 30 Om ondung haro o pokionuon do tulun dot id dokoyu, om patahakon nopo dau iri, om ondung ongoyon do tulun ahawo’ i diya’d songonuon, om kada’ nori pokiguliai. 31 Wonsoyon no dokoyu dot id tulun do suwai, o poingkuro nopo o korohian dokoyu do wonsoyon diyolo’ dot id dokoyu. 32 Ondung iri no i tulun dit osianan dokoyu o kosianan dokoyu, om nunu daa’ndo o kapagandadan dokoyu’d barakat? Tu’ iri piya i tulun di kidusa nga’ osianan i’ di tulun dit osianan diyolo’. 33 Om ondung iri no i tulun di momonsoi dot osonong dot id dokoyu, o pamansayan dokoyu dot osonong, om nunu daa’ndo o kapagandadan dokoyu’d barakat? Tu’ iri piya i tulun do kidusa nga’ momonsoi i’ do miagal diri. 34 Om ondung iri no i tulun di milo do mambayar kawagu dokoyu o pooloson dokoyu’d tusin, om nunu daa’ndo o kapagandadan dokoyu’d barakat? Tu’ i tulun di kidusa nga’ popoolos i’ do tusin dot id tulun di kidusa, om pokibayaran i’ diyolo’ iri. 35 Nga’ iyokoyu nopo om a’ i’ apatut dot iyo’ddi. Iyokoyu nopo om mositi’ no dot osianan do pisangod dokoyu, om momonsoi dit osonong dot id diyolo’. Om mositi’ no do popoolos kou, om kada’ no soro-soroho’ do koguli’ kawagu iri. Ondung miagal diri, om agayo indo o tisomuli’ dokoyu om osiliu kou do tangaanak do Kinorohingan, it Asawat Kopio. Tu’ Kinorohingan nopo om osonong i’ dot id tulun dit a’ piya koilo do mongunsikou, om osonong dot id tulun dit angaraat. 36 Monginsian kou nod tulun do suwai do miagal do Tapa’ dokoyu tu’ monginsian,’’ ka dau. 37 Om boro-boros po kawagu i Yesus do poingkaa, ’’Kada’ kou papasala’ do tulun do suwai, om a’ kou i’ iyokoyu pasalaon do Kinorohingan. Om kada’ kou pomohukum do tulun do suwai. Om a’ kou i’ iyokoyu hukuman do Kinorohingan. Ompunan no o tulun do suwai, om oompunan kou i’ iyokoyu’d Kinorohingan. 38 Manahak kou nod tulun do suwai, om onuan kou i’ iyokoyu’d Kinorohingan; om kaanu kou nondo do nipuhawang do gisom dot a’ aayi-ayi’, i ninsok tomod o pinagadang. Tu’ nunu nopo i pinagadang dokoyu di don tulun do suwai om iri no o pakayon do Kinorohingan do pagadang di dokoyu,’’ ka dau. 39 Om susuyo’ nogiddi di Yesus dot id diyolo’ o poinukadan diti, ’’Ondung tulun do bolou o mangahak do sompi’ ko’ bolou, om atantu’ no do kopirundun nopo iyolo’ dot aratu’ do hiri’d luang. 40 Iri nopo i tudukan po om a’ i’ agayo ko’ mantad di monuduk dau. Nga’ kopongo nopondo do minsingilo i tudukan diri om koiyo nondo iyau di minonuduk dau. 41 Nokuro tu’ okito nogi’ kopio dokoyu o giniab do kayu dit okooro’ do nokoliwata’ do mato do tobpinai dokoyu, om a’ i’ dokoyu opurimanan o watang do kayu do nokoliwata’ do mato dokoyu iyokoyu? 42 Poingkuro kou do milo’d momoros dot id tobpinai dokoyu dot, ’Hondi’, iduwo’ ku diya’ ino giniab do kayu dot okooro’ do nokoliwata’ dino mato nu,’ ka, om maso i’ do haro o watang do kayu do nokoliwata’ do mato dokoyu iyokoyu? Oi dokoyu i tulun di minsorupai-rupai no toomod! Iduwo’ po dokoyu i watang do kayu do nokoliwata’ do mato dokoyu, om atalang nogindo ot okito dokoyu, om milo kou do mongidu’ di giniab do kayu dit okooro’ do nokoliwata’ do mato di tobpinai dokoyu,’’ ka dau. 43 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Guas nopod kayu dit orombung om a’ i’ mongua’ di tua’ dot araat. Om iyo nogiddi o guas do kayu dot a’ orombung tu’ a’ i’ mongua’ di tua’ dit osonong. 44 Tu’ pointikid-tikid do guas do kayu nga’ i tua’ o kotutunan di guas. I nopo bulungkut do korugian om a’ i’ mongua’ do tua’ dot ara, om i guas do rugi nga’ a’ i’ mongua’ do tua’ dot anggur. 45 Tulun nopo dit osonong, om osonong no o kowoyo-woyoon dau, tu’ lumabai i’ it osonong do mantad id ginawo dau. Om iri no tulun dit araat om araat no o kowoyo-woyoon dau, tu’ noponu’ pod karaaton o ginawo dau. Tu’ nunu nopo i poboroson dau om iri no o mantad id ginawo dau,’’ ka dau. 46 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Nokuro tu’ mamarait kou doho’ do, ’Tuhan, Tuhan,’ ka, om a’ kou i’ momonsoi di pinoboros ku dot id dokoyu? 47 Isai o poiyaan toko’ di tulun di rumikot dot id doho’, om mokinongou di boros ku, om momonsoi’ddi — Potudukon ku iri dot id dokoyu. 48 Iyau nopo om iyo di tulun dit oilo tu’ tontok di minamaal iyau di walai dau om minongukad iyau dot aralom om poimpoho’ noddi dau do watu i walai dau. Om soira’ do luminuyud, om kalampayai no i walai dau, om a’ i’ nahaba’ i walai tu’ pinoimpou i’ dau i walai dau’ddi dot id pinoimpahan dit osonong. 49 Nga’ i nopo tulun di korongou diti boros ku, om a’ indo dau tonudon, om iyo no iyau di tulun di minamaal di walai dau dit a’ winansayan do pinoimpahan dot osonong. Om luyud noddi om minallampai om a’ po alaid om kahaba’ no i walai dau. Om karaag nopo kopio i walai’ddi,’’ ka dau.

7

1 Om kopongo poddi di Yesus do pinopoboros ngai’ddi dot id tulun dot ogumu’, om ongoi no iyau do hilo’d Kapornaum. 2 Hiri nopo om haro o pagawai do soudor do Rum do kisusuhuon di kosianan kopio dau. Om sakit no i susuhuon dau’ddi do gisom dot oruhai nod apatai. 3 Om tontok do nokorongou i pagawai do soudor diri do pasal di Yesus, om ponuhu’ no iyau do piro-piro o boyoon do tulun do Yohudi do mongoi pangangat di Yesus do mongoi pomolingos di susuhuon dau. 4 Om korikot noddi i tulun dot id di Yesus, om pokionuo’ no kopio diyolo’ do mongoi i Yesus ponulung di pagawai do soudor diri. Boros ka diyolo’, ’’Osorupai no iyau’d tulungon nu oi Tuan, 5 tu’ iyau nopo om osianan do bansa’ toko’ om nakapamaal no iyau do walai’d sasambayangan dahai,’’ ka. 6 Om tanud noddi i Yesus diyolo’. Om maha’ dit osomok noddi i Yesus di walai’ddi, om ponuhu’ no i pagawai do soudor diri di piro-piro o tambalut dau do mongoi pomisunud di Yesus do poingkaa, ’’A’ i’ minog do minsusa’ do mongoi do hilo’d walai ku, oi Tuan. A’ oku i’ osorupai do papasalakoi do Tuan do hiri’d walai ku. 7 Om iri no ot a’ ku katama-tama’ do mongoi solowot do Tuan. Pomoros nopo, om olingasan i’ i susuhuon ku. 8 Tu’ iyoho’ nga’ id siriba’ i’ do kuasa’ dit asawat ko’ doho’d pangkat. Om haro nogi’ o piro-piro o soudor dot id siriba’ do kuasa’ ku. Om ondung, ’Pamanau!’ kangku do monuhu’ do songulun di soudor ku, om mamanau no iyau. Om ondung moro-boros oku do, ’Kaino’d hiti!’ kangku nopo dot id soudor ku’d suwai, om rumikot no iyau; om ondung, ’Wonsoyo’ iti!’ kangku, do monuhu’ di susuhuon ku, om wonsoyon no dau,’’ ka. 9 Om noimayaan tomod diri i Yesus do nokorongou’ddi. Om koili noddi iyau di tulun dot ogumu’ di manud-tanud dau om boro-boros nod, ’’Oimayaan oku no kopio do kotumbayaan do tulun diti. Id pogialatan piya’d tulun dot Israil nga’ a’ oku po insan kosolowot do tulun di kikotumbayaan dot irad diti kagayo!’’ ka dau. 10 Om soira’ di nokoguli’ do hiri’d walai i tulun di sinuhu’ di pagawai do soudor diri, om nolingasan no i susuhuon diri. 11 Om a’ noddi alaid do mantad diri, om ongoi no i Yesus do hilo’d bandar do Nain. Om i piro-piro o tumatanud dau nga’ minoyo’ i’ dau, om ogumu’ po o tulun do suwai do tuminanud dau. 12 Om tontok di nokorikot i Yesus do hiri’d somok di wawayaan di bandar, om maso no di tulun do sumoliwan di bandar do mangantayang do rata’ do tulun. I nopo napatai’ddi nga’ tanak do kusai dot iso’ o tondu’ do nopuadan. Om iso’ no daa iri o tanak dau. Om ogumu’ o tulun do mantad hiri’d bandar diri do minoyo’ di tondu’ddi. 13 Soira’ di nokito di Yesus i tondu’ddi, om kosianai noddi kopio iyau dau. Boros ka di Yesus dot id dau, ’’Tingkod nondo do mihad oi inan!’’ ka. 14 Om insomok noddi i Yesus di sarasai di pinanarasai di rata’ddi, om kabayai no dau iri. Om undorong noddi i tulun di minangantayang di sarasai. Om boros ka di Yesus, ’’Oi tanakwagu, suhuon ku iya’ do tumungag,’’ ka dau. 15 Om tungag noddi i tanakwagu di napatai’ddi do minirikau, om boro-boros noddi. Om patahako’ noddi di Yesus i tanakwagu’ddi dot id tina’ dau. 16 Om oinsanan nopoddi i tulun do hiri do nongooris om minamarayou’d Kinorohingan. Boros ka diyolo’, ’’Nokorikot no o songulun o nabi dit abantug do hiti’d pogialatan toko’. Nokorikot no o Kinorohingan do mongoi pamasi di tulun di songonuon dau,’’ ka. 17 Om kotongkop noddi o habar do pasal di Yesus dot id pointongkop do pomogunan do Yudia om id watas di hiri’d posorili’. 18 Om sunudai noddi di piro-piro o tumatanud di Yohanis, i Yohanis do koinsanai di nongosiliu’ddi. Om lohowo’ noddi di Yohanis o duwo o tulun di tumatanud dau, 19 om suhuo’ no dau do mongoi solowot di Tuhan Yesus om monguhot dau do poingkaa, ’’Tuan, iya’ nogi’ i tulun di rumikot do tumanud di pinabatos do Kinorohingan, ko’ mandad po tuu iyahai do tulun do suwai?’’ ka. 20 Om ongoi noddi do hiri’d di Yesus i duwo i tumatanud di Yohanis. Boros ka diyolo’, ’’Sinuhu’ iyahai di Yohanis Gampamatis do monguhot diya’ oi Tuan, ondung iya’ no i tulun di rumikot do tumanud di pinabatos do Kinorohingan, ko’ mandad po iyahai do tulun do suwai?’’ ka. 21 Om tontok nopoddi, om maso no di Yesus do momolingos do tulun dot ogumu’, om monunsub dot ogumu’ o rusod dot araat, om pinopoungkalat nogi’ iyau dot ogumu’ o tulun di nobolou. 22 Om boros kaddi di Yesus dot id susuhuon di Yohanis, ’’Guli’ kou no do hilo’d di Yohanis om posunudon no dot id dau i norongou om i nokito dokoyu: nokoungkalat i bolou, om nakapanau i tulun dit a’ koundaliu, om nolingasan i kitoruol do kusta, om i bosukon nga’ nokorongou, om i tulun do napatai nga’ noposian kawagu, om i Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan nga’ popinsusuyon dot id tulun do mosikin. 23 Olumaag no i tulun dit a’ mikoduwo o ginawo dot otumbayaan doho’ do kokito diti nongowonsoi’dti,’’ ka dau. 24 Om kapamanau poddi i tulun di sinuhu’ di Yohanis, om timpuun no i Yesus do minoro-boros dot id tulun dot ogumu’ do pasal di Yohanis. Boros ka dau, ’’Nunu o nongoi dokoyu antangai do hilo’d kowotuan? I sakot dit otilib do ribut? 25 Nunu o nongoi dokoyu antangai? I tulun dit osonong o pakayan? Nga’ tulun nopo dit osonong o pakayan, om i tulun do kaya’ om hilo’d walai do raja’ o tiyonon! 26 Nga’ nunu o nongoi dokoyu antangai? Minongoi kou tuu ontong do songulun o nabi? Oo, otopot nogi’ do nabi iyau, nga’ agayo po ko’ i nabi. 27 Tu’ i Yohanis no i komoyon dit ayat dot id Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’Boros kad Kinorohingan: Iti no o tulun do suhuon ku, suhuon ku iyau do mogulu diya’, om orontisan i’ dau i ralan do wayaan nu,’ ka,’’ ka di Yesus. 28 Om boro-boros po kawagu iyau do poingkaa, ’’Ilaai no dokoyu! Do hiti nopod pomogunan om a’ i’ nokoumbal do haro o tulun dot abantug ko’ i Yohanis Gampamatis. Nga’ iyo piya’ddi, nga’ iri nopo i tulun dit aiso’ no kopio o ngaran-ngaran dot id suang di Pomorintaan do Kinorohingan, om agayo i’ ko’ i Yohanis Gampamatis,’’ ka dau. 29 Om oinsanan nopo i tulun, om i nogi’ i gomponimung do sukai do nokorongou di Yesus do minomoros do miagal diri. Tu’ iyolo’ no i tulun di tuminanud di ponuhuan do Kinorohingan, om i minokibatis di Yohanis. 30 Nga’ i nopo tulun do Parisi om i guru do Tourat om a’ i’ otumbayaan di natantu’ mantad do Kinorohingan do wonsoyon dau dot id diyolo’. Mada’ i’ iyolo’ do botisan di Yohanis. 31 Boros ka kawagu di Yesus, ’’Nunu po daa o poiyaan ku diti tulun do dinondo? Iyo ma iyolo’ disai dilo’? 32 Iyo po iyolo’ di tangaanak di songirikau do hilo’d pasar. Om boros ka no di tangaanak di mogigurumung-rumung dot id tangaanak do suwai, ’Pounion no dahai i tuunion di popotood, om a’ kou i’ manari’! Om modsinding no iyahai di sinding do pogihad do tulun do napatai, om a’ kou i’ mihad!’ ka no diyolo’. 33 Korikot no i Yohanis Gampamatis, om sumambayang no iyau do mikuwo’d puasa om a’ monginum do waig dot anggur, om momoros kou i’ do, ’Norusadan iyau’d rogon!’ ka. 34 Om korikot noddi i Tanak do Tulun, om makan iyau om minum, om momoros kou i’ dot, ’Ontong pogi’ dilo tulun! Odoot, om magagauk, om tambalut di gomponimung do sukai, om tambalut di tulun do kidusa,’ ka. 35 Nga’ mulong po dot iyo’ddi, nga’ kointalang i’ o toilaan do Kinorohingan dot id koinsanai’d tulun di rumamit diri,’’ ka dau. 36 Haro o tiso’ o tulun do Parisi, dot i Simun o ngaran do minangangat di Yesus do makan. Om ongoi no i Yesus do hiri’d walai di tulun do Parisi’ddi om irikau no iyau do minakan. 37 Nga’ hiri nopod bandar diri, om haro o songulun o tondu’ di mingwonsoi nopod dusa. Om korongou noddi iyau do hiri i Yesus id walai di tulun do Parisi’ddi do makan, om igit no iyau do tumau dot osonong o kosingudan do poinsuang dot iso’ o kakanan dot okooro’ di marmar do winonsoi. 38 Om ingkakat noddi i tondu’ddi do hiri’d dotolikudan di Yesus do hiri’d toning di gakod dau. Om ihad no iyau om yoposo’ nopo dau do romou dau i kolung di Yesus. Om pihidai noddi dau di tobuk dau i kolung di Yesus, om tungubai no dau om tuntugai no dau di tumau dit osonong o kosingudan. 39 Om kokito noddi i tulun do Parisi di minangangat di Yesus do makan, i tondu’ddi, om boros ka dot id ginawo dau, ’’Ondung otopot do nabi iti tulun diti, om atantu’ no do koilo i’ iyau ondung isai ilo tondu’ dilo minongoi igit dau om koilo do mingwonsoi’d dusa ilo tondu’,’’ ka. 40 Om boro-boros noddi i Yesus di Simun do poingkaa, ’’Oi Simun, haro o poboroson ku dot id diya’,’’ ka dau. ’’Poboroso’ nopo oi Guru,’’ ka dau do suminimbar. 41 Om boros ka di Yesus, ’’Haro o duwo o tulun do kiutang dot id tulun di pongungutangan do tusin. Iri nopo tiso’ om kiutang do limo nahatus o tusin do pirok, om iri no tiso’ om kiutang do limo nohopod o tusin do pirok. 42 Om aiso’ goduwo nopo o pamalapus diyolo’ di tutang diyolo’ddi. Om tonuso’ noddi di tulun di pinongutangan diyolo’d tusin i tutang diyolo’ddi. Om isai’ddi ot id pialatan di duwo o tulun diri ot osianan kopio di pinongutangan diyolo’ddi?’’ ka dau. 43 Boros ka di Simun, ’’Osorou ku nopo om iri no i tulun dit ogumu’ o tutang do tinanus,’’ ka. Boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Otopot i’ ino tosorou nu,’’ ka. 44 Om ontong no i Yesus di tondu’ddi, om boro-boros no iyau di Simun do poingkaa, ’’Okito nu i’ iti tondu’dti? Ruminikot oku do hiti’d walai nu nga’ a’ ko i’ pinoposodia’ do waig do pongoug do lapap ku. Nga’ iti nopo tondu’dti, om nougan dau o lapap ku do romou dau, mikuwo’d pinihidan dau do tobuk dau. 45 Iya’ nopo om a’ i’ tuminungub doho’ do suminuwau. Nga’ ilo’ nopo tondu’ om korikot nopo iyau om a’ no otingkod-tingkod do monungub dilo gakod ku. 46 Om a’ ko nogi’ minongumau do tulu ku, nga’ ilo’ nopo tondu’ om tinuntugan dau o gakod ku do tumau dit osonong o kosingudan. 47 Om ilo’ no kosianan dau dot agayo o popointalang do nongoompunan no i dusa dau dit ogumu’! Tu’ tulun nopo dit okuri’ o dusa dot ompunan om okoro’ no o kosianan dau!’’ ka dau. 48 Om boro-boros noddi i Yesus di tondu’ddi do poingkaa, ’’Nongoompunan no i dusa nu,’’ ka. 49 Om pogiboro-boros noddi i tulun di potorungak di Yesus do makan, ’’Isai kopio iti tulun diti tu’ milo do mangampun do dusa?’’ ka. 50 Nga’ boro-boros no i Yesus di tondu’ddi do poingkaa, ’’Posion ko no tu’ otumbayaan ko i’ doho’. Pamanau no dot id suang do kosimbayanan,’’ ka dau.

8

1 Om a’ poddi alaid do mantad diri om ongoi no i Yesus do hiri’d kabandar-bandaran, om hiri’d kokompungan do mongoi popinsusui di Habar dot Osonong do pasal di Pomorintaan do Kinorohingan. Om i hopod om duwo o tumatanud dau nga’ minoyo’ i’ dau. 2 Om tuminanud nogi’ di Yesus i piro-piro o tongoondu’ di nolingasan di Yesus do mantad id toruol om i sinunsub dau o rusod dot araat do mantad id diyolo’ di gulu po. Ngaran nopo diyolo’ om: i Maria, i pinungaranan dot i Magdalina (turu’ o rusod dot araat do sinunsub di Yesus do mantad id dau di gulu po.) 3 I Yohana i sawo di Kusa, i pagawai do hiri’d walai di Horudis; i Susana, om ogumu’ po o tongoondu’d suwai. Om iyolo’ no o pinoposoliwan do balansa’ do pinonulung di Yesus om i tumatanud ngai’ dau. 4 Om songrikot-rikot kasai’ nopoddi dot id di Yesus i tulun do mantad id piro-piro o bandar. Om kotimung poddi i tulun dot ogumu’ om ponusui nogiddi i Yesus dot iso’ o poinukadan dot id diyolo’. Boros ka dau, 5 ’’Haro o tiso’ o gompongumo do minongoi pasasad do linsou. Om tontok di papasasad iyau, om karatu’ no o wookon di linsou do hiri’d ralan. Om kongoulakai noddi do tulun i wookon, om iri no suwai om notinduk do tombolog. 6 Om haro o linsou do nakasasad do hiri’d kowotuan. Om tontok di nokosuni i linsou’ddi, om a’ i’ alaid om koriou no tu’ otuu i tana’. 7 Om haro o linsou do nakasasad do hiri’d rolot do korugian. Om i rugi nga’ suminuni nogi’ do poinrolot di linsou. Om kosidung noddi di rugi i suni di linsou’ddi, om kapatai noddi. 8 Nga’ haro i’ o linsou do nakasasad do hiri’d tana’ dot oruak. Om kosuni no i linsou’ddi om pongua’ noddi; om haro i’ ot inghatus kopiluap o kosopoho’ do tua’,’’ ka dau. Om kopupusai poddi di Yesus do monusui i poinukadan diri, om boro-boros no iyau do poingkaa, ’’Kitolingo kou nopo om pokinongou kou no kopio!’’ ka dau. 9 Om uhoto’ noddi i Yesus di tumatanud dau ondung nunu o komoyon di poinukadan diri. 10 Om simbar no i Yesus diyolo’, ’’Iyokoyu nopo om noonuan no do toilaan do mongilo di poillisok do pasal do Pomorintaan do Kinorohingan. Nga’ iri nopo tulun do suwai om tudukan i’ do pawayaon do poinukadan, om poingontong piya’ndo iyolo’, nga’ a’ i’ iyolo’ koilo ondung nunu i nosiliu, om a’ kosuhut do korongou piya daa iyolo’,’’ ka dau. 11 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Iti no o komoyon di poinukadan diri: iri nopo i linsou diri, om iri no i boros do Kinorohingan. 12 Om iri no linsou di naratu’ do hiri’d ralan, om poiyaan di tulun di nokorongou di boros diri. Nga’ rikot no o rogon, om ngoyo’ no ahawo’ i boros diri do mantad id ginawo diyolo’, om a’ indo iyolo’ otumbayaan om a’ iyolo’ apasi. 13 Om iri no linsou di nakasasad do hiri’d kowotuan, om poiyaan di tulun di nokorongou do boros diri, om osonong nopo o ginawo do ruminamit diri. Nga’ a’ iddi guminamut kopio i boros diri dot id ginawo diyolo’. Om oruhai iyolo’ do minonongkuyaan, tu’ koontok poddi iyolo’d pogumbalan, om katanus no o kotumbayaan diyolo’. 14 Om iri no i linsou di nakasasad do hiri’d rolot di korugian om poiyaan do tulun di nokorongou do boros diri, nga’ atangkabo nopo iyolo’ do koposi-posion diyolo’, om orohian nopo do kumaya’ om sumimbayan do hiti’d pomogunan. Om iri ngai’ noddi o nokoonsit diyolo’, gisom dot aiso’ o nokotuo do tua’ diyolo’. 15 Om iri no i linsou di nakasasad do hiri’d tana’ dit oruak om poiyaan do tulun di nokorongou do boros diri, om i pinopoopi’ kopio’ddi dot id suang do ginawo dit osonong om it otulid. Om ogirot iyolo’ do gisom do nokopongua’,’’ ka dau. 16 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Aiso’ i’ o tulun do modtutud do lampung om tinggouban indod kakanan, ko’ posusuton po dot id toodopon dau. Suwai ko’ potimpakon i’ dau iri do hiri’d potitimpakan do lampung, om kokito i’ di tanawau’ddi o tulun di sumuang di walai. 17 Tu’ nunu nopo i lisokon, nga’ kointalang indo; om it olimon nga’ oimbulayan indo om oilaan. 18 Iyo nopoddi, om soro-sorohon no kopio o koinsanai di norongou dokoyu. Tu’ iri nopo tulun di haro mantad ot id dau, om ruhangan nogi’ dot ogumu’ ko’ iri; nga’ iri nopo tulun dit aiso’ o nunu-nunu dot id dau, om imumuyon nogindo do manganu it okuuri’ di haro dot id dau,’’ ka dau. 19 Om rikot noddi i tina’ om i piro-piro o tobpinai di Yesus do mongoi solowot dau. Nga’ a’ i’ iyolo’ nokosolowot di Yesus tu’ ogumu’ kopio o tulun. 20 Om haro’ddi o songulun do minoro-boros di Yesus do poingkaa, ’’Hoodi’ moti’d soliwan i tina’ om i piro-piro o tobpinai nu. Mongoi daa iyolo’ solowot diya’,’’ ka dau. 21 Nga’ boros ka di Yesus dot id diyolo’ ngai’, ’’Isai nopo o tulun di mokinongou do boros do Kinorohingan om i tumanud diri, om iyolo’ no o tina’ ku om tobpinai ku,’’ ka. 22 Insan o tadau om sakai no i Yesus om i tumatanud dau do parau’. Om boros ka di Yesus, ’’Kainou ongoi toko’ do hilo’d soborong diti tasik,’’ ka. Om pamanau noddi iyolo’. 23 Nga’ tontok di manau-panau iyolo’ do poinsakai di parau’ om koodop no i Yesus. Om sigog nopo om rikot o tongus dot opuhod do hiri’d tasik. Om tumimpuun noddi dot osuangan do waig i parau’ diyolo’, gisom do haro’ddi o koligagaanan diyolo’. 24 Om ngoyo’ noddi di tumatanud di Yesus posikai i Yesus. Boros ka diyolo’, ’’Guru, Guru, matai toko’ no moti’dti,’’ ka. Om ingkakat noddi i Yesus, om suhuo’ no dau do tumingkod i tongus dot opuhod om i tumbak dit agayo’ddi. Om tingkod nopoddi i tongus om i tumbak diri, om ododog nopoddi i tasik. 25 Om boro-boros noddi i Yesus di tumatanud dau, ’’Nokuro tu’ a’ kou otumbayaan doho’?’’ ka dau. Om ongoimayaan tomod diri iyolo’ om ongooris. Om mogiboro-boros nopoddi iyolo’ do poingkaa, ’’Isai kopio iti tulun diti? Tu’ minonuhu’ dilo tongus om ilo tumbak do tumingkod, om umboyoo’ nopo iyau!’’ ka. 26 Om tilombus nopo i Yesus om i piro-piro o tumatanud dau do minamanau do poinsakai di parau’ do kuminaa do hilo’d watas do Garasa, i hilo’d soborong di Tasik Galilia. 27 Om tontok di tuminindal i Yesus, om ngoyo’ no iyau bontolo’ do songulun o kusai di norusadan do rusod dot araat. Iri nopo tulun diri nga’ mantad do hiri’d bandar. Om alaid no iyau dot aiso’ o pakayan om a’ iyau orohian do mundorong do hiri’d walai. Om hiri nod koluang-luangan do nuluhon di pamalabangan o korohian dau’d miyon. 28 Om tontok di nokito dau i Yesus om pinggiak no iyau do mikuwo’d minotud dot id toguang di Yesus, om boro-boros no dot opuhod do poingkaa, ’’Oi Yesus i Tanak do Kinorohingan, it Asawat Kopio! Kukuroyon oku diya’dti? Pokionuon ku no kopio dot a’ oku diya’ inggoriton,’’ ka dau. 29 Kinapamarasan nopo di tulun diri do miagal diri nga’ monuhu’ i Yesus di rusod dot araat do sumoliwan do mantad id dau. Om asaru’ no iyau dot orusadan di rusod dot araat diri, gisom do kagasan piya do rantai o longon om gakod dau om pitamangan kopio iyau nga’ koputut kasai’ i’ iyau di rantai om tanggayan iyau di rusod dot araat do mongoi’d hilo’d tana’ do kowotuan. 30 Om uhoto’ no di Yesus i tulun diri, ’’Isai o ngaran nu?’’ ka dau. ’’Ngaran ku nopo om i Logiun,’’ ka di tulun diri do suminimbar, tu’ ogumu’ i’ i rusod dot araat do suminuang dau. 31 Om pokionuo’ no kopio di rusod dot araat diri dot a’ iyolo’ di Yesus posuangon di Luang do Kapatayon. 32 Om hiri nopod somo-somok diyolo’ddi nga’ haro o wogok dot ogumu’ kopio do sonsungal-sungal do hiri’d guas di nulu-nulu. Om pokibanar no kopio di Yesus i rusod dot araat diri do sumuang di wogok diri. Om potumboyoo’ no iyolo’ di Yesus. 33 Om soliwan ngai’ noddi i rusod dot araat diri do mantad id tulun diri, om ongoi no suang di wogok. Om panangkus ngai’ nopo i wogok om ongoi no do hiri’d piras di tasik, om tuhun noddi do hiri’d tasik do mantad hiri’d piras. Om kongolondod ngai’ nopoddi i wogok. 34 Om kokito no di piro-piro o gompomogompi’ di wogok i nongosiliu’ddi. Om panangkus ngai’ no iyolo’ do minongoi do hiri’d bandar, om hiri’d kokompungan di posorili’, om popinsusuyo’ no diyolo’ o koinsanai di nosiliu. 35 Om ongoi noddi i piro-piro o tulun ontong di nongosiliu’ddi. Om rikot no iyolo’ dot id di Yesus, om kokito no diyolo’ i tulun di nokoidu’ do mantad id rusod dot araat diri do poirikau no do hiri’d toning do gakod di Yesus, om kipakayan noddi iyau om kopunong o pomusorou dau. Om ongooris diri iyolo’. 36 Om susuyo’ noddi di tulun di nokokito kopio di nosiliu’ddi dot id tulun dit ogumu’ ondung poingkuro kopio i tulun diri do nolingasan. 37 Om oinsanan nopoddi i tulun do hiri’d watas do Garasa do minononsog di Yesus do tumongkiad do mantad hiri’d kinoiyonon diri, tu’ ongooris ngai’ nopo iyolo’. Om sakai noddi i Yesus do parau’ do minuli’. 38 Om mokitatanud daa’ddi di Yesus i tulun di nokoidu’ do mantad id rusod dot araat diri. Nga’ suhuo’ nogi’ iyau di Yesus do muli’, 39 boros ka di Yesus, ’’Uli’ nogi’, om popinsusuyon i’ ino nowonsoi do Kinorohingan dot id diya’,’’ ka dau. Om pamanau noddi i tulun diri do mongoi poposusui di nowonsoi di Yesus dot id dau, dot id pointongkop do bandar diri. 40 Om tontok di nokoguli’ i Yesus do mantad hiri’d soborong di tasik, om ongotood nopo i tulun do suminuwau di Yesus, tu’ sangandad-andad no iyolo’ dau. 41 Om rikot noddi o songulun dot i Yairus o ngaran. Iyau nopo om boyoon di walai’d sasambayangan do hiri’d kinoiyonon diri. Om otud no iyau dot id toguang di Yesus do minangangat kopio di Yesus do mongoi’d hiri’d walai dau, 42 tu’ oruhai nod apatai i tanak dau’d tondu’ di hopod no om duwo o toun do tumur. Om iso’ nori o tanak dau’d tondu’. Om maha’ di hiri no iyolo’d tanga’d ralan do pakayaan do hiri’d walai di Yairus om mogiimpit-impit nopo i tulun dot ogumu’ do minsomok di Yesus. 43 Om id pogialatan nopo di tulun dot ogumu’ddi om haro o songulun o tondu’ di hopod no om duwo o toun do sumakit do pomulanan om naayi’ no dau o nunu nopo i haro dot id dau do pinambayar do tubat dot id dokutur, nga’ aiso’ i’ o nokolingos dau. 44 Om ongoi no i tondu’ddi insomok di Yesus, do mantad hiri’d tohuri, om ongoi no iyau igit do tompok di pakayan di Yesus. Om diiri i’ om diiri do notingkod i toruol dau do pomulanan. 45 Om boros ka di Yesus do minonguhot, ’’Isai i minongoi kama’ doho’?’’ ka dau. Nga’ mogolim ngai’ nopo i tulun. Om boros kaddi di Pitrus, ’’Oi Guru, ogumu’ kopio iti tulun do hiti’d pogurumung diya’, om opingimpit ko’ddi diyolo’,’’ ka. 46 Nga’ boros ka kawagu di Yesus, ’’Haro i’ kopio o tulun do minongoi kama’ doho’, tu’ nopurimanan ku i’ do haro o sinundu do nokosoliwan do mantad id doho’,’’ ka dau. 47 Om koilaai noddi di tondu’ do noilaan i winonsoi dau’ddi. Om rikot no iyau dot id di Yesus do gagaran tomod do minotud dot id toguang dau. Om susuyo’ no dau do hiri’d toguang di tulun dot ogumu’, ondung nokuro tu’ minongoi iyau igit di pakayan di Yesus. Om pinosunud nogi’ dau do maso iddi do nolingasan iyau di toruol dau. 48 Om boros kaddi di Yesus dot id tondu’ddi, ’’Oi tanak ku, iri no i kotumbayaan nu dot id doho’ o nokolingos diya’. Uli’ no, om sumonong-sonong,’’ ka. 49 Om maso di Yesus do moro-boros, om rikot no o songulun do mantad id walai di Yairus do minongoi pomisunud di Yairus do poingkaa, ’’Napatai no i tanak nu, oi Tuan. Om kada’ no ponusa’ dilo Guru,’’ ka. 50 Nga’ korongou noddi di Yesus iri, om boro-boros no iyau dot id di Yairus, ’’Kada’ kooris. Kotumbayaai nopo tu’ olingasan i’ i tanak nu,’’ ka dau. 51 Om soira’ddi nokorikot i Yesus do hiri’d walai di Yairus, om a’ i’ di Yesus uhang do haro o tulun do suwai do tumanud dau do sumuang, do suwai ko’ i Pitrus no om i Yohanis om i Yakub om i molohing di tanak. 52 Om oinsanan nopo i tulun do hiri do mihad do mogihad di tanak di napatai’ddi. Nga’ boros ka di Yesus dot id diyolo’, ’’Kada’ kou ihad, tu’ a’ i’ napatai ilo tanak dilo’, koodop no iyau,’’ ka dau. 53 Nga’ irak-irakai nopo diyolo’ i Yesus, tu’ noilaan no diyolo’ dot iri nopo tanak do tondu’ddi om napatai no. 54 Om igitai noddi di Yesus o longon di tanak diri, om boros ka dau, ’’Tungag oi oyo’!’’ ka dau. 55 Om koposiai noddi kawagu i tanak diri om pitilombus nopod tuminungag. Om suhuo’ noddi di Yesus iyolo’ do manahak di tanak do takanon. 56 Om nosuayan tomod diri i molohing di tanak. Nga’ noduhan i’ di Yesus iyolo’ do popimboros diri dot id disai nopo.

9

1 Om lohowo’ no di Yesus i hopod om duwo o tumatanud dau, om onuwai no dau iyolo’ do kuasa’ do monunsub do rusod dot araat om momolingos do tulun do sumakit. 2 Om suhuo’ noddi di Yesus iyolo’ do mamanau do mongoi pomolingos do tulun di kitoruol, om mongoi poposusui do habar do pasal di Pomorintaan do Kinorohingan. 3 Om boros ka di Yesus dot id diyolo’, ’’Kada’ kou igit do nunu nopo do kuyutan do mamanau. Om kada’ kou igit do sukud, om kantung do poiyanan do nipuhawang do tulun do suwai, om kada’ kou igit do taakanon, ko’ tusin, om kada’ kou igit do rasuk do poningalanan. 4 Om isai nopo i papasalakoi dokoyu om mundorong kou nopod hiri do gisom do tumongkiad kou di bandar diri. 5 Om ondung a’ kou romiton do hinonggo nopo, om tantagon no dokoyu o pupuk do mantad id lapap dokoyu do tumongkiad kou di bandar diri, do tanda’ do hukuman iyolo’ tu’ a’ i’ iyolo’ ruminamit dokoyu,’’ ka dau. 6 Om pamanau ngai’ noddi i tumatanud di Yesus diri, do kuminaa do hiri’d kokompungan do mongoi posusui di Habar dot Osonong, om momolingos do tulun di kitoruol do hinonggo nopo. 7 Om tontok di nokorongou i Horudis, i momorinta’ do hilo’d Galilia, do koinsanai di nongosiliu’ddi, om koborulong no iyau. Tu’ haro i’ o tulun do momoros do noposian kawagu i Yohanis i Gampamatis, 8 om haro nogi’ o momoros do nokorikot kawagu i Ilia. Om tulun nod suwai om momoros do haro ot iso’ do mantad id pogialatan di nabi di gulu po do napasi kawagu. 9 Boros ka di Horudis, ’’Nokoponuhu’ oku nod tulun do momulos do tulu di Yohanis. Nga’ isai kopio nanu’ ino tulun dino? Tu’ ogumu’ no o norongou ku do pasal dau,’’ ka dau. Om mokikikito no daa i Horudis di Yesus. 10 Om koguli’ ngai’ noddi i rasul di Yesus diri, om susuyo’ no diyolo’ dot id di Yesus o koinsanai di nongowonsoi diyolo’. Om angatai noddi di Yesus iyolo’ dot iyolo-yolo’ do minongoi do hilo’d bandar do Baitsaida. 11 Nga’ koilaai noddi di tulun dot ogumu’ iri, om tanud no iyolo’ di Yesus. Om pologoso’ noddi di Yesus iyolo’ do tuminanud. Om sunudai noddi dau iyolo’ do pasal di Pomorintaan do Kinorohingan. Om minomolingos nogi’ iyau do tulun di kitoruol dot id pogialatan diyolo’. 12 Om tontok di tumonob noddi o tadau, om rikot no i hopod om duwo o tumatanud di Yesus dot id dau, om boro-boros no iyolo’d, ’’Oi Guru, iti nopo kinoiyonon diti om osodu’ do kawalayan. Om osonong nogi’ do suhuon ngai’ nu ilo tulun do mamanau om koongoi i’ iyolo’ kopogihum do taakanon, om tiyonon diyolo’ do hilo’d kokompungan om hilo’d kawalayan di hiti’d posorili’,’’ ka. 13 Nga’ boros ka di Yesus, ’’Paakanon nopo dokoyu iyolo’,’’ ka. Om boros ka di tumatanud di Yesus, ’’Nga’ limo po liob do roti om duwo o tinan do sada’ dahai. Om mongoi tuu’ddi iyahai pomoli do papaakan ngai’dti tulun diti?’’ ka diyolo’. 14 (Kogumuo’ nopo di tulun diri om haro i’ doti’ o limo noribu o tulun do tongokusai nogi’.) Om boro-boros no i Yesus dot id tumatanud dau, ’’Suhuo’ ngai’ dokoyu ilo tulun do mirikau do mogitumpuk-tumpuk dot ongolimo doti’ nohopod o tulun dot iso’ o tumpuk,’’ ka dau. 15 Om wonsoyo’ noddi di tumatanud di Yesus i pinonuhuan dau diyolo’ddi. 16 Om ngoyo’ noddi di Yesus i limo o tinan do roti om i duwo o tinan do sada’, om tingaha’ no iyau do hilo’d tawan om pongunsikou nod Kinorohingan. Om pogikobing-kobingo’ nogiddi dau i roti om pogikodut-koduto’ i sada’ om patahako’ no dau iri dot id tumatanud dau, do potikidon di tulun dot ogumu’. 17 Om akan ngai’ no iyolo’ do gisom do nongoyahan. Om timungo’ noddi di tumatanud di Yesus i noolu’ di taakanon diri, om hopod po om duwo o balatak do noponu’. 18 Insan o tadau, om ongoi no i Yesus sambayang dot iso-iso’ iyau. Om rikot ngai’ no i tumatanud di Yesus dot id dau. Om uhoto’ no di Yesus iyolo’, ’’Isai oku dot osorou’d tulun?’’ ka. 19 Om boros ka diyolo’ do suminimbar, ’’Haro i’ o momoros dot iya’ nopo om i Yohanis Gampamatis, om haro nogi’ o momoros dot i Ilia ko. Om tulun nod suwai om momoros dot iya’ nopo om iso’ di nabi di gulu po do napasi kawagu,’’ ka. 20 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Nga’ isai oku dot osorou dokoyu?’’ ka dau. Om boros kad Pitrus do suminimbar, ’’Iya’ no i Raja’ do Gampamasi, di pinabatos do Kinorohingan,’’ ka dau. 21 Om boro-boros no i Yesus di tumatanud dau, ’’Kada’ no kopio dokoyu popinsunudo’ o hal diri dot id disai nopo,’’ ka. 22 Om boro-boros po kawagu iyau do poingkaa, ’’A’ no milo dot a’ ogumu’ o koinggoritan di Tanak do Tulun, om saapon iyau di piro-piro o boyoon om i boyoon dot imam, om i guru do Tourat. Om patayon nogindo iyau, nga’ kotolu nopondod tadau om posion indo kawagu iyau,’’ ka dau. 23 Om boro-boros noddi i Yesus dot id koinsanai di tulun di hino’d hiri do poingkaa, ’’Iri nopo tulun dit orohian do tumanud doho’, om mositi’ no do lihuan dau i dau’d korohian, om sumaan do salib dau do pointikid-tikid do tadau, om tumanud kasai’ doho’. 24 Tu’ iri nopo tulun do momogompi’ do koposion dau, om okon nogi’ dot atagakan do koposion. Nga’ iri nopondo i tulun di papatahak do koposion dau do gisom dot apatai dot iyoho’ o kapatahakan, om aanu nogindo dau i koposion dau. 25 Nunu’ndo o kountungan do tulun, dot aanu ngai’ piya dau o koinsanai’dti pomogunan ondung araag om atagak o koposion dau? 26 Dot ondung ointingayaman i tulun do mangakun doho’ om i ponudukan ku, om i Tanak do Tulun nga’ ointingayaman indo do mangakun di tulun diri do tontok do rumikot iyau do mikuwo’d kuasa’ dau om mikuwo’d kuasa’ do Tapa’ om mikuwo’d kuasa’ di moloikat dit ongolidang! 27 Ilaai no dokoyu: Dot id pogialatan nopo dokoyu’d hiti om haro i’ ot a’ po apatai dot a’ po kokito do Pomorintaan do Kinorohingan,’’ ka dau. 28 Tontok di sominggu’ no doti’ do mantad di pinopotuduk i Yesus do koinsanai’ddi, om angatai noddi di Yesus i Pitrus om i Yohanis, om i Yakub do minongoi do hiri’d timpak dot iso’ o nuluhon do minongoi sambayang do hiri. 29 Om tontok di maso no di Yesus do sumambayang, om kosimban no o rabas dau om pakayan dau nga’ okilou o kopurako’. 30 - 31 Om sigog id intalang o duwo o tulun, i Musa om i Ilia do kitulinau do mantad hilo’d surga. Om monokiboro-boros iyolo’ di Yesus do pasal do kapatayon di Yesus dit a’ no alaid do hilo’d Yorusalim. 32 Nga’ maso nopoddi om koodop i Pitrus om i piro-piro o tambalut dau, nga’ sigog id koposik iyolo’, om kokito no diyolo’ i Yesus do mogulinau om haro o duwo o tulun do poingkakat dot id toning dau. 33 Om tontok di tumongkiad noddi di Yesus i duwo o tulun diri, om boro-boros no i Pitrus di Yesus, ’’Oi Guru, osonong no kopio do hiti toko’. Osonong nogi’ do popowonsoi iyahai do tolu o kiim do hiti dot: iso’ o diya’, oi Tuan, om iso’ o di Musa, om iso’ o di Ilia,’’ ka dau. (Om poboroso’ nopo di Pitrus o miagal diri nga’ a’ i’ dau oilaan no kopio o komoyon dau’ddi.) 34 Nga’ maso po di Pitrus do moro-boros, om sondot no o haun om kokuluputai nopo iyolo’, gisom do minodosi iyolo’. 35 Om korongou noddi diyolo’ o boros do mantad hiri’d haun do minoro-boros do poingkaa, ’’Iti no o Tanak ku di nopili’ ku. Pokinongou kou no dau!’’ ka. 36 Om kotingkod poddi i moro-boros diri, om kokito no diyolo’ dot iso-iso’ i’ i Yesus do hiri. Om kada’ nopoddi di piro-piro o tumatanud di Yesus ungkomiai o pasal ngai’ddi, om a’ diyolo’ pinopimboros dot id disai nopo i nokito diyolo’ddi. 37 Om tadau noddi kawagu om ruhuk no i Yesus om i tolu o tumatanud dau do mantad hiri’d nuluhon diri, om ogumu’ddi o tulun do ruminikot dot id di Yesus. 38 Om haro’ddi ot iso’ o kusai do hiri’d pogialatan di tulun dot ogumu’ddi do minomogiak, boros ka dau, ’’Oi Guru, ongoi kopio daa ontong dilo tanak ku, iso’ no’lo’ o tanak ku! 39 Soira’ nopo do rusadan iyau do rusod dot araat om minggiak no iyau om kumohis nopo o tinan dau om mogimputa’ o kabang. Om a’ nopo di rusod dot araat tingkadan iyau do monginggorit om a’ sumoliwan do mantad id dau. 40 Om nopokisunsuban ku no daa di piro-piro o tumatanud nu i rusod dot araat diri, nga’ a’ i’ iyolo’ nokosunsub,’’ ka dau. 41 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Atuuk, ku dokoyu’dti! Sumansala’ kou no kopio iyokoyu om a’ otumbayaan. Songkuro po tuu o koloido’ ku do poinsugku’ dokoyu, om papalanut do ginawo ku dot id dokoyu? Ongoyo’ pootodo’ i tanak nu’d hiti!’’ ka dau. 42 Om maso po di tanak diri do manau-panau do pakayaan dot id di Yesus, om poloposo’ no iyau di rusod dot araat om pinokohis o tinan dau. Nga’ suhuo’ noddi di Yesus i rusod dot araat diri do sumoliwan, om kolingasai noddi i tanak diri. Om patahako’ noddi i tanak diri dot id tapa’ dau. 43 Om ongosuayan ngai’ nopo i tulun di nokokito do kogoyoo’ do sinundu’d Kinorohingan. Om maso po di tulun dot ongosuayan do nokokito do koinsanai di winonsoi di Yesus diri, om boro-boros no i Yesus di tumatanud dau do poingkaa, 44 ’’Soro-sorohon no kopio dokoyu om kada’ no dokoyu lihuwai iti poboroson ku: Do patahakon nondo o Tanak do Tulun dot id kuasa’ do tulun,’’ ka. 45 Nga’ a’ i’ i tumatanud di Yesus kosuhut do komoyon di pinoboros di Yesus diri. Tu’ a’ i’ pinatarang o komoyon diri dot id diyolo’. Om a’ indo iyolo’ kosuhut. Nga’ a’ i’ iyolo’ katama’ do monguhot di Yesus ondung nunu o komoyon diri. 46 Om haro’ddi o pogisimbar-simbaran di piro-piro o tumatanud di Yesus do pasal dot isai ot agayo o ngaran dot id pogialatan diyolo’. 47 Nga’ noilaan i’ di Yesus i pomusarahan diyolo’ddi, om ngoyo’ no di Yesus ot iso’ o tanak dit okoro’ po, om poingkokoto’ no dau i tanak diri do hiri’d toning dau. 48 Om boro-boros noddi i Yesus di piro-piro o tumatanud dau do poingkaa, ’’Tulun nopo di rumamit do tanak diti dot iyoho’ o kopomoromitan, om rumamit no doho’ i tulun diri. Om i tulun di rumamit doho’, nga’ rumamit no di minonuhu’ doho’. Tu’ isai nopo o tulun dit aiso’ kopio o ngaran-ngaran dot id pogialatan dokoyu, om iyau no ot agayo o ngaran,’’ ka dau. 49 Boros ka di Yohanis, ’’Oi Tuan, nokokito iyahai do tulun do monunsub do rogon do rumait do ngaran nu. Om oduhai noddi dahai iyau, tu’ okon iyau ko’ mantad id pogialatan di tumatanud nu,’’ ka dau. 50 Boros ka di Yesus dot id di Yohanis om id tumatanud di Yesus do suwai, ’’Kada’ oduhai i tulun diri tu’ tulun nopo dit a’ sumaap dokoyu om sumokodung no dokoyu,’’ ka. 51 Om tontok dit oruhai no i Yesus do poinsawaton do hilo’d surga, om tontuo’ noddi dau do mongoi iyau do hilo’d Yorusalim. 52 Om ponuhu’ no iyau’d tulun do mogulu dau. Om pamanau noddi i tulun di sinuhu’ dau’ddi, om ongoi no do hiri’d iso’ o kampung do hilo’d Samaria do mongoi posodia’ do koinsanai do nunu nopo do bagi’ di Yesus. 53 Nga’ a’ iddi i tulun do hiri’d kampung diri orohian do rumamit di Yesus tu’ oilaan no kopio do hilo’d Yorusalim o pakayaan dau. 54 Om koilaai noddi di Yakub om i Yohanis, i tumatanud di Yesus o pasal diri, om boro-boros no iyolo’ di Yesus do poingkaa, ’’Oi Tuhan, uhang nu i’ do mokianu iyahai do tapui do mantad hilo’d tawan do pamatai di tulun diri?’’ ka diyolo’. 55 Om koili noddi i Yesus, om togodo’ no dau iyolo’. 56 Om pakayaai noddi diyolo’ do hiri’d kampung do suwai. 57 Nga’ maso po di Yesus om i piro-piro o tumatanud dau do manau-panau, om haro’ddi o tulun do minoro-boros di Yesus do poingkaa, ’’Oi Tuan, tumanud oku nopo diya’ do hinonggo nopo o pakayaan nu,’’ ka. 58 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Toni nopo om kiluang i’, om tombolog nga’ kirumun i’, nga’ aiso’ i’ moti’ o liiyon do Tanak do Tulun,’’ ka dau. 59 Nga’ boros kaddi di Yesus dot id iso’ o tulun do suwai, ’’Tanud no doho’,’’ ka. Nga’ boros ka di tulun diri, ’’Oi Guru, pabanaro’ oku po diya’ do muli’ do mongoi pomolobong di tapa’ ku,’’ ka. 60 Nga’ boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Pologoson nopo i tulun di napatai do momolobong di tulun dit oiyo ko’ napatai. Nga’ iya’ nopo om pamanau nopo om popinsusuyon no o habar do Pomorintaan do Kinorohingan,’’ ka dau. 61 Om haro nogi’ o tulun do suwai do minoro-boros dot, ’’Oi Guru, tumanud oku i’ diya’, nga’ pabanaro’ oku po do mongoi pongintod-intod do hilo’d walai ku,’’ ka. 62 Boros ka di Yesus dot id tulun diri, ’’Tulun nopo di kotimpuun do mamaradu, om kumoili indo, om aiso’ i’ o koonong-onongon do hiri’d Pomorintaan do Kinorohingan,’’ ka.

10

1 Om pomili’ po kawagu o Tuhan do tumatanud dau do turu’ nohopod o tulun, om suhuo’ noddi dau iyolo’ do mamanau do soroduwo-duwo do mogulu dau do mongoi do hiri’d pointikid-tikid do bandar om kinoiyonon dit ongoyon dau. 2 Om boro-boros no i Yesus diyolo’ do poingkaa, ’’Agayo no iti tomoton, nga’ okuuri’ o tulun do mongomot. Iyo nopoddi om pokianu kou no di sanganu do tomoton diti, om monuhu’ i’ iyau’d tulun do mongoi pongomot di tomoton dau. 3 Pamanau kou no! Suhuon ku iyokoyu’d mamanau do miagal do dumba’ do kumaa dot id rolot do toni. 4 Kada’ kou pongigit do poiiyanan do tusin ko’ kantung do poiiyanan do nipuhawang do tulun do suwai, om kada’ kou igit do kasut. Om kada’ kou no undorong do hilo’d tanga’d ralan do sumuwau dot ongoiso’ piya o tulun. 5 Ondung sumalakoi kou dot id iso’ o walai, om momoros kou pod gulu do poingkaa, ’Maha’ daa om ongosimbayan o hiti’d walai’dti,’ kanto dokoyu. 6 Ondung haro o tulun do hiri dot orohian do haro o kouludan, om tumimporon no dot id diyolo’ i kosimbayanan di pinosuwau dokoyu diyolo’ddi; nga’ ondung a’ iyolo’ orohian, om onuon no dokoyu kawagu i boros do kosimbayanan di pinosuwau dokoyu’ddi! 7 Mundorong kou nopo dot id iso’ noo o walai. Kada’ kou no pingwaliu dot id walai’d suwai. Om akanon nopo dokoyu o nunu nopo i posurungon diyolo’ dokoyu, tu’ iri nopo tulun di pakaraja’ om apatut i’ do kaanu’d gadsi’. 8 Korikot kou nopo dot id iso’ o bandar, om romiton kou no diyolo’ kosonong-sonong, om akanon nopo dokoyu o nunu nopo o posurungon diyolo’ dokoyu. 9 Lingasan no dokoyu i tulun di kitoruol do hiri’d bandar diri, om sunudan no dokoyu iyolo’ do poingkaa, ’Osomok no dokoyu i Pomorintaan do Kinorohingan,’ kanto dokoyu. 10 Nga’ ondung korikot kou do hiri’d iso’ o bandar om a’ kou no diyolo’ romiton, om sumoliwan kou nopo do kumaa do hiri’d ralan om poboroson no dokoyu o poingkaa, 11 ’Iti piya pupuk do bandar dokoyu do kosokot do lapap dahai, nga’ tantagon i’ dahai do maan do tanda’ do hukuman kou, tu’ a’ kou i’ ruminamit. Nga’ ilaai no dokoyu dot osomok no dokoyu i Pomorintaan do Kinorohingan,’ kanto dokoyu. 12 Sorohon no dokoyu, dot orikot nopondo i tadau do kopomutusan diti, om milo-milo nogid Kinorohingan dot ompunan i tulun do hilo’d Sodom ko’ i tulun di hiri’d bandar diri!’’ ka dau. 13 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Obungou kou no, oi tulun do Korasim! Obungou kou no, oi tulun do Baitsaida! Ondung winonsoi daa i kongoimayaan di nongowonsoi dot id pogialatan dokoyu, do hilo’d bandar do Tirus om Sidon, om atantu’ no do laid no daa korologo di dusa diyolo’ i tulun do hilo’, om nakapanampakai no daa iyolo’ di pakayan di dong mogigihad om naaraban diyolo’ do pupuk o tulu diyolo’. 14 Do tadau nopondod kopomutusan om iri nopo tulun do hilo’d Tirus om hilo’d Sidon, om milo-milo nogid Kinorohingan dot ompunan ko’ mantad dokoyu. 15 Om iyokoyu oi tulun do Kapornaum! Ondos daa dokoyu om poinsawaton kou do gisom do korikot do hilo’d surga? A’ i’ kopio! Suwai ko’ pataamon kou nogindo do hilo’d naraka!’’ ka dau. 16 Om boro-boros noddi i Yesus dot id piro-piro o tumatanud dau do poingkaa, ’’Tulun nopo di mokinongou dokoyu om mokinongou no doho’. Om i tulun di magada’ dokoyu, nga’ magada’ no doho’, om i tulun di magada’ doho’ nga’ magada’ no di minonuhu’ doho’,’’ ka dau. 17 Om ongotood no kopio i turu’ nohopod o tumatanud diri di nokoguli’ iyolo’ om boro-boros no iyolo’ di Yesus do poingkaa, ’’Oi Tuhan, mihuboyo-boyo’ ngai’ nopo i rusod dot araat do tontok do sinunsub dahai iyolo’ dot id suang do ngaran do Tuhan!’’ ka. 18 Om boros ka di Yesus do suminimbar diyolo’, ’’Nokito ku i Rogon do naratu’ do mantad hilo’d tawan do miagal do kodumaat. 19 Ilaai no dokoyu, do noonuan ku no iyokoyu do kuasa’ do gisom do milo kou do mongulok do tulanut om tompoluluhu om mangala’ do koinsanai do kokorisan do pisangod om aiso’ no o nunu nopo do milo do pokoruol dokoyu. 20 Nga’ mulong po dot iyo’ddi tu’ mihuboyo-boyo’ nopo dokoyu i rusod dot araat nga’ kada’ kou kotood diri. Nga’ kotood kou nogi’ do notulis o ngaran dokoyu do hilo’d surga,’’ ka dau. 21 Om tontok nogiddi dot otood i Yesus tu’ noporinta’ iyau do Rusod do Kinorohingan. Boros ka di Yesus, ’’Oi Apa’, i Tuhan do momorinta’ do tawan om pomogunan! Mongunsikou oku no diya’ tu’ pinolisok ngai’ nu i’ iri do mantad id tulun dit oilo om it ongkitoilaan, nga’ pinotuduk nu i’ dot id tulun dit aiso’ o toilaan. Tu’ iyo noddi o korohian nu, oi Apa’. 22 Nangkatahak nu no doho’ o koinsanai’d nunu nopo oi Apa’. Aiso’ i’ o kotutun di Tanak, suwai ko’ iya’ no oi Apa’. Om aiso’ nogi’ o kotutun diya’ oi Apa’, suwai ko’ iri no i Tanak; om i tulun di pointutunon di Tanak diya’, oi Apa’,’’ ka dau. 23 Om koili noddi i Yesus di piro-piro o tumatanud dau, om boro-boros no iyau diyolo’ dit iyolo-yolo’ do poingkaa, ’’Ountung kou no tu’ nokokito kou di nokito dokoyu di baino’. 24 Tu’ soroho’ pogi’: Ogumu’ i’ o nabi om raja’ dot orohian do kokito di nokito dokoyu di baino’, nga’ a’ i’ iyolo’ nokokito’ddi. Orohian i’ daa iyolo’ do korongou di norongou dokoyu di baino’, nga’ a’ i’ iyolo’ nokorongou’ddi,’’ ka dau. 25 Om rikot noddi o tiso’ o guru do Tourat dot id di Yesus, do momurunsut daa dau, om uhoto’ no di guru do Tourat i Yesus do poingkaa, ’’Oi Guru, nunu ma ot apatut ku’d wonsoyon om kaanu oku i’ do koposion dit otopot kopio om i poingompus?’’ ka dau. 26 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Nunu ka toi di nokotulis dot id Buuk do Kinorohingan? Om poingkuro o diya’d osorou do pasal diri?’’ ka dau. 27 Om boros ka di tulun diri do suminimbar, ’’Poingkaa, ’Kosianai nod Tuhan i Kinorohingan nu do mikuwo’d aayi-ayi’ o ginawo nu, om aayi-ayi’ o koposi-posion nu om koinsanai do kokorisan nu, om koinsanai do pomusorou nu, om kosianai nod tulun dit iyokoyu ngai’ do miagal dot osianan ko do diya’d tinan,’ ka,’’ ka dau. 28 Om boros ka di Yesus, ’’Otopot no ino nisimbar nu. Om wonsoyo’ no o miagal diri om apasi ko i’,’’ ka dau. 29 Nga’ orohian i’ i guru do Tourat diri do popotopot do dau’d tinan. Om ponguhot po kawagu iyau di Yesus do poingkaa, ’’Isai toi o komoyon nu do tulun dit iyahai ngai’?’’ ka dau. 30 Om posimbaro’ no di Yesus o poingkaa, ’’Insan o maso, om haro o songulun o kusai do mantad hilo’d Yorusalim do minongoi do hilo’d Yorikou. Om maha’ di hilo’ no iyau’d tanga’d ralan om saapo’ no iyau do tulun di gampanakau, om nahawan iyau do koinsanai di haro dot id dau, om pinimbabagan tomod iyau, gisom dot oruhai no iyau’d apatai, om tongkiadai nogiddi iyau do poingiliu poo do hiri’d ralan do nongosuhat tomod. 31 Nga’ koontok no do maso’ddi do nakawaya’ o songulun ot imam do hiri’d ralan diri. Om tontok di nokito dau i tulun diri, om soborong no iyau di ralan om pamanau no do luminombus. 32 Om iyo nogiddi i songulun o tulun do Liwi, i minaya’d hiri; tontok di nokito dau i tulun diri, om insomok no iyau do minongoi ontong dau. Om iyau nga’ suminoborong i’ di ralan, om tilombus no do minamanau. 33 Nga’ kawaya’ noddi o songulun o Samaria do hiri. Tontok di nokito dau i tulun diri, om kosianai no kopio iyau dau. 34 Om ongoi no iyau do hiri’d toning di tulun diri, om udasai noddi dau do waig dot anggur i nongosuhat om ubatai dau di tumau om rilitai nogiddi dau i nongosuhat. Om pasakayo’ noddi dau i tulun diri dot id kaladai dau, om pootodo’ no dau do hiri’d walai do sisiwaan, om ubatai no dau iyau. 35 Sinuabon noddi om anu no iyau do duwo o tusin do pirok om patahako’ no dau di sanganu di walai di sisiwaan, om boro-boros no iyau dau do poingkaa, ’Gompion noti tulun diti, om ondung haro o tusin dot apakai nu do suwai ko’ iti tinahak ku, om bayaran ku i’ do koguli’ oku kawagu,’ ka dau,’’ ka di Yesus. 36 Om ponguhot noddi i Yesus dau do pinongolimpupus di sinusui dau’ddi. Boros ka dau, ’’Id pogialatan nopo di tolu o tulun diri om isai diyolo’ o minomonsoi dit apatut do wonsoyon do tulun dit iyau ngai’ dot id tulun di napanakahan diri dot osorou nu?’’ ka dau. 37 Om boros ka di guru do Tourat diri do suminimbar, ’’I tulun di minonulung di tulun diri,’’ ka. Om boros kaddi kawagu di Yesus, ’’Pamanau no, om wonsoyon no o miagal diri,’’ ka. 38 Om lombus noddi i Yesus om i piro-piro o tumatanud dau do minamanau, om korikot no iyolo’ dot id iso’ o kampung. Hiri nopod kampung diri nga’ haro ot iso’ o tondu’ dot i Marta o ngaran, om angatai no dau i Yesus do mongoi do hiri’d walai dau. 39 Om haro o tobpinai di Marta dot i Maria o ngaran. Om irikau no i Maria do hiri’d toning di Tuhan Yesus do mokinongou di ponudukan dau. 40 Nga’ i Marta nopo om agangau nopo do maganu-anu do hiri’d walai dau. Om ongoi noddi iyau dot id di Yesus om boro-boros nod poingkaa, ’’Oi Tuhan, pologoson nu nopo i Maria do pokoiso-iso’ doho’ do maganu-anu? Suhuo’ pogi’ iyau do mongoi uhup doho’!’’ ka dau. 41 Nga’ boros kad Tuhan do suminimbar dau, ’’Oi Marta, Marta! Ogumu’ nopo ot osorou nu do katangkabaan om kagangahan nu, 42 nga’ iso’ noo it agayo kopio o guna’. Om nopili’ no di Maria it osonong kopio it a’ no aahau do mantad id dau,’’ ka dau.

11

1 Insan o tadau om sambayang no i Yesus dot id iso’ o kinoiyonon. Om kopongo noddi iyau do sumambayang, om boro-boros no dot id dau ot iso’ di tumatanud dau, ’’Oi Tuhan, tudukai daa iyahai do sumambayang do miagal di Yohanis tu’ minonuduk di tumatanud dau do sumambayang,’’ ka. 2 Om boro-boros noddi i Yesus diyolo’ do poingkaa, ’’Soira’ nopo do sumambayang kou, om poingkaa o poboroson dokoyu, ’Oi Apa’: Iya’ no o Kinorohingan, dit iso’ noo; Iya’ no o tukuon om pusohon. Iya’ no o Raja’ dahai. Pokionuon dahai do momorinta’ ko do hiti’d pomogunan. 3 Onuwai no iyahai do taakanon di kabagal dahai do pointikid do tadau. 4 Ompunai no o dusa dahai, tu’ iyahai nga’ mangampun i’ do kasalaan do pointikid-tikid di tulun di kasala’ dot id dahai. Kada’ pologoso’ dot atagak o kotumbayaan dahai do tontok dot oontok iyahai’d pogumbalan,’ kanto dokoyu,’’ ka di Yesus. 5 Om boro-boros po kawagu i Yesus di piro-piro o tumatanud dau, ’’Ondung haro o songulun dot id pogialatan dokoyu do mongoi do hiri’d walai di tambalut dau do pitangatuong, om moro-boros nondo iyau dot id dau do poingkaa, ’Ambalut, onuwai oku daa dot ongotolu o roti, 6 tu’ haro o tambalut ku do minumbaya’ do hilo’d walai ku, om aiso’ddi o paakan ku dau,’ ka. 7 Ondung poingkaa o posimbaron di tambalut nu do hiri’d suang di walai dau, ’Kada’ no ponusa’ doho’! Tu’ nontiilan no ilo wawayaan, om modop oku no. Om ilo tangaanak ku nga’ nokoodop no. A’ oku no milo do tumungag do mongoi panahak diya’ do nunu nopo,’ ka doti’ dau,’’ ka di Yesus. 8 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Om nunu mando o wonsoyon dau dot osorou dokoyu? Poboroson ku no do mulong piya do tambalut nu iyau nga’ a’ i’ iyau tumungag do mongoi panahak diya’ di roti. Nga’ ondung a’ ko ointingayaman do mugut-lugut kasai’ dau do mokianu om tumungag indo iyau om patahakon no dau diya’ i pokionuon nu’ddi. 9 Om iti no o kapamarasan ku dot id dokoyu do: Pokianu kou no, om oonuan kou i’; pogihum kou no, om okito indo dokoyu iri, pogkoritik kou nod totobon, om iwangan kou indo. 10 Tu’ tulun nopo di mokianu om kaanu no; om i tulun di mogihum nga’ kokito no; om i tulun di mogkoritik do totobon nga’ iwangan indo. 11 Haro i’ toi o tapa’ dot id pogialatan dokoyu do papatahak do taakanon di kawanit dot id tanak dau, di mokianu’d sada’? 12 Ko’ patahak pod tompoluluhu do tontolu’ o pokionuon di tanak? 13 Mulong piya dot angaraat kou, nga’ koilo kou i’ do papatahak dit ongosonong dot id tangaanak dokoyu. Om a’ nogi’ tuu’ndo kopio koilo i Tapa’ do hilo’d surga! Patahakon indo dau o Rusod dau dot id tulun di mokianu dau,’’ ka di Yesus. 14 Insan o tadau om ponunsub no i Yesus do rusod dot araat do mantad id iso’ o tulun do bobou. Om kosoliwan poddi i rusod dot araat diri, om koboros nogiddi i tulun diri. Om ogumu’ddi o tulun dot ongosuayan, 15 nga’ haro i’ o tulun do momoros do poingkaa, ’’Milo pogi’ iyau’d monunsub do rusod dot araat nga’ noonuan no iyau di Biilsibul, i boyoon di rusod dot araat do kuasa’,’’ ka. 16 Om haro nogi’ o tulun do suwai do momurunsut daa di Yesus, om suhuo’ no diyolo’ i Yesus do momonsoi do koimayaan do tanda’ dot otopot kopio do mantad iyau id Kinorohingan. 17 Nga’ oilaan i’ di Yesus i pomusarahan diyolo’ddi. Om boro-boros noddi iyau diyolo’, ’’Ondung haro o pomogunan dit opogisuwai-suwai dot id piro-piro o sinompuruan do tulun di mogisasaap, om a’ i’ ogirot o pomorintaan diri. Om i sompiiyon dit a’ mogiulud om i mogisasaap nopo nga’ araag indo. 18 Om iyo nogiddi o pomorintaan do Rogon; tu’ ondung haro o tiso’ o sinompuruan do sumaap do sinompuruan do suwai, om araag nondo i pomorintaan diri. Om momoros kou daa do monunsub oku do rusod dot araat do mantad id kuasa’ di Biilsibul. 19 Om iyo nopoddi om disai nanu’ do kuasa’ di piro-piro o tumatanud dokoyu do monunsub do rusod dot angaraat? Iri i’ i tumatanud dokoyu o popointalang do kasala’ kou! 20 Nga’ iyoho’ nopo om kuasa’ id Kinorohingan o ponunsub ku do rusod dot angaraat. Om komoyon nopoddi nga’ nokorikot no dot id pogialatan dokoyu i Pomorintaan do Kinorohingan. 21 Om tulun nopo dot okoris om i haro ngai’ o rapo-rapo, do madtamong di walai dau, om ogompi’ ngai’ no o koinsanai di dau’d songonuon. 22 Nga’ ondung haro o tulun do sumaap dau dit okoris ko’ iyau om aala’ nondo iyau om apanakau ngai’ no di tulun dit okoris o koinsanai di rapo-rapo di pagandasan daa di sanganu di walai, om pogibohogi-hogion no di tulun dit ongokoris o koinsanai di dapu’ di tulun diri. 23 Iri nopo i tulun dit a’ sumokodung doho’, om atantu’ no do sumaap doho’. Om iri i tulun dit a’ muhup doho’ nga’ atantu’ no do mamaraag di karaja’ ku!’’ ka di Yesus. 24 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Soira’ nopo do kopoggidu’ i rusod dot araat do mantad id iso’ o tulun, om mintikid nopondo i rusod diri dot id piro-piro o kinoiyonon dit otuu do mogihum do tiyonon dau’d mundorong, nga’ aiso’ i’ o tokito dau. Om moro-boros nondo iyau do poingkaa, ’Gumuli’ oku nogi’ do hilo’d walai di notongkiadan ku,’ ka. 25 Om korikot nopondo iyau’d hiri, om okito nondo dau i walai’ddi do noimuhawan om oulud o hiri’d suang. 26 Om mamanau nondo iyau do mongoi pangangat do turu’ o rusod do suwai, dit araat po ko’ iyau. Om sumuang nondo iyolo’ dot id tulun diri, om mundorong nod hiri. Om araat pondo ko’ i kowoyo-woyoon di gulu po o kowoyo-woyoon di tulun diri,’’ ka dau. 27 Om koboros poddi di Yesus o miagal diri, om boro-boros no dot id dau o tiso’ o tondu’ dot id pogialatan di tulun dot ogumu’ddi, ’’Olumaag no kopio i tondu’ di minogkosusu diya’, om i pinoposusu diya’!’’ ka dau. 28 Nga’ boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Nga’ okon-okon po o kolumaago’ di tulun di mokinongou do boros do Kinorohingan om i mumboyo’ddi!’’ ka dau. 29 Om maso poddi di tulun do pogurumung di Yesus, om poboroso’ po kawagu dau dot id diyolo’ o poingkaa, ’’Angaraat no kopio iti tulun do maso’d dinondo. Mokiontong daa iyolo’ do koimayaan, om otumbayaan i’ iyolo’ doho’, nga’ a’ no iyolo’ pokitonon dot ongoiso’ piya o koimayaan, do suwai ko’ i koimayaan di nosiliu dot id di Nabi Yunus. 30 Om poingkuro nopo i Nabi Yunus do nosiliu do koimayaan di tulun do bandar do Niniwi, om iyo nogiddi o Tanak do Tulun do sumiliu do koimayaan do tulun do maso’d baino’. 31 Orikot nopondo o tadau’d kopomutusan, om apasi nondo kawagu i Raja’d Tondu’ di mantad id pomogunan di ponong id salatan do kaandad diti tulun do dinondo, om pasalaon nondo dau iyolo’. Tu’ pamanaho’ nopo di Raja’d Tondu’ dot osodu’ piya o pinamanau do mantad hilo’d disan diti pomogunan, do minongoi pokinongou di ponudukan di Suliman dit angaralom kopio. Nga’ dinondo nopodti om haro po it agayo ko’ i Suliman! 32 Om orikot nopondo o tadau’d kopomutusan, om apasi nondo kawagu i tulun do hilo’d Niniwi do kaandad diti tulun do dinondo, om pasalaon nondo diyolo’ iti tulun do dinondo. Tu’ iri nopo tulun do hilo’d Niniwi om kuminorologo i’ di dusa diyolo’ di minonusui i Yunus do boros do Kinorohingan dot id diyolo’. Nga’ hiti nopo do dinondo’dti om haro po ot agayo ko’ i Yunus!’’ ka di Yesus. 33 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Aiso’ i’ o tulun do modtutud do lampung om polisokon nogindo ko’ tinggouban do kakanan. Suwai ko’ potimpakon indo dau i lampung diri dot id potitimpakan kasai’ di lampung, om kokito indo di tanawau i tulun di sumuang do hiri. 34 Mato nopo om miagal do lampung do tinan. Om atarang nopo o mato dokoyu, om anganawau ngai’ no o tinan dokoyu. Nga’ ondung a’ atarang o tokito do mato dokoyu, om odondom no o kotuongo’ do pointongkop do tinan dokoyu. 35 Om iyo nopoddi om antang-antangan no kopio dokoyu om a’ i’ tumuong i tanawau dokoyu. 36 Ondung anganawau o pointongkop do tinan dokoyu, om aiso’ no o totuong, om anawau no o tinan dokoyu do miagal po dot otitihan do lampung,’’ ka di Yesus. 37 Om kotingkod poddi i Yesus do minoro-boros, om angatai no iyau do songulun o tulun do Parisi do mongoi akan do hiri’d walai dau. Om ongoi noddi i Yesus akan do hiri. 38 Om ongosuayan diri i tulun do Parisi do nokokito di Yesus dot a’ minomoug do tintod do makan, do tumanud dit oturan do tugama’. 39 Om iri noddi o kinapamarasan di Tuhan dot id dau do poingkaa, ’’Ongoubas kou nogi’ bo iyokoyu i tulun do Parisi do momolihung do mangkuk om piring do hiri nod soibau o lihungan, nga’ poimponu’ id kororongit om kararaat ot id suang do ginawo dokoyu. 40 Basug kou no kopio! Okon toi ko’ Kinorohingan i’ o minomonsoi dit id soliwan, om iyau nogi’ o minomonsoi dit id suang. 41 Do nunu nopo it id suang di piring ko’ i mangkuk dokoyu’ddi, om iri no o patahakon dokoyu dot id tulun do mosikin, om iri nondo o kolidang ngai’ddi dot osorou dokoyu. 42 Obungou kou no, oi tulun do Parisi! Do manahak kou i’ do sompihopod do mantad id totonomon dokoyu, do miagal do baing om sogumau om i totonomon do suwai di maan do rampa, nga’ a’ nogindo dokoyu podulon it otopot om i kosianan dot id Kinorohingan. Om iri nogi’ daa kopio it apatut dokoyu’d wonsoyon, om a’ nogi’ toliban do momonsoi i suwai ko’ iri. 43 Obungou kou no i tulun do Parisi! Tu’ iyokoyu nopo om orohian kou nopo do hiri’d tiiyonon dit ongkipangkat do hiri’d walai’d sasambayangan, om orohian do suahon do tulun do hiri’d pasar. 44 Obungou kou no! Tu’ iyokoyu nopo om miagal no di lobong dit aiso’ o tanda’ tu’ a’ no oilaan om piulak-ulakan pod tulun,’’ ka dau. 45 Om boro-boros no o songulun di guru do Tourat dot id di Yesus, ’’Oi Guru, i nopo boros nu’ddi om pongindaraat nu i’ dahai piya?’’ ka. 46 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Iyokoyu nga’ obungou nogi’, oi guru do Tourat! Tu’ iyokoyu nopo om monuhu’ kou do momonsoi dit angapagon do momonsoi, om a’ kou indo kopio iyokoyu monguhup diyolo’ do momonsoi’ddi. 47 Obungou kou no! Tu’ iyokoyu nopo om minomonsoi kou do lobong di piro-piro o nabi di pinatai di taki-aki dokoyu. 48 Iyo nopoddi om minangakun kou no do kosokodung kou di winonsoi di taki-aki dokoyu; dot iyolo’ piya daa o minamatai di piro-piro o nabi diri, nga’ iyokoyu i’ o pinopowonsoi di pinamalabangan diyolo’. 49 Om iri noddi o nokoboro-boros do Toilaan do Kinorohingan do poingkaa, ’Porikatan ku nondo iyokoyu do piro-piro o nabi om i susuhuon ku; nga’ patayon indo dokoyu o wookon diyolo’, om iri no suwai om inggoriton dokoyu,’ ka. 50 Wonsoyon pogi’d Kinorohingan o miagal diri nga’ pomohukum di tulun di maso’d baino’, tu’ i kinapamatayan do koinsanai di nabi di mantad di wonsoyo’ i’ iti pomogunan, o kopomohukuman, 51 do mantad poddi pinatai i’ i Habil om gisom di pinatai i Sakaria, do hiri’d pialatan di pananaraban do porsombahan om i Walai’d Sasambayangan dot Agayo. Kotumbayaai kou no: Dot atantu’ no do hukuman ngai’ nopondo iti tulun di maso’dti do koinsanai’ddi o kopomohukuman. 52 Obungou kou no, oi guru do Tourat! Tu’ iri nopo kunsi’ do pongiwang di wawayaan di pinoopian do toilaan, om haro i’ dot id dokoyu, nga’ iyokoyu i’ o tumomod dot a’ sumuang do hiri do mongoi pogihum di toilaan diri. Nga’ mangantob kou nogi’ di tulun di tumotos daa do sumuang do hiri,’’ ka dau. 53 Om kotongkiad poddi i Yesus do hiri’d kinoiyonon diri, om pasalaon tomod diri di guru do Tourat om i tulun do Parisi i Yesus. Om mogihum iyolo’d ralan do popohudsu dau om mimboros indo iyau do pasal dot ogumu’ o hal. 54 Om mogihum nogi’ kopio iyolo’ ondung haro o boros di Yesus do kasala’.

12

1 Om haro’ddi o piro-piro noribu o tulun do mogiimpit-impit nopo do gisom do haro ot ongoulakan o lapap. Om maso po di tulun dot ogumu’ diri do pogurumung, om boro-boros no i Yesus di piro-piro o tumatanud dau do poingkaa, ’’Antang-antangan no dokoyu o pangambang do tapung do tulun do Parisi, komoyon ku nopodti nga’ i kowoyo-woyoon diyolo’ di minsorupai-rupai no toomod. 2 Aiso’ i’ i poillisok dot a’ okito do koimbagu. Om aiso’ i lisok-lisokon dot a’ oimbulayan do koimbagu. 3 Iri nopo i poboroson dokoyu do dongotuong, om orongou nondo iri do dangadau; om i poburungon dokoyu do popoboros do hiri’d bilik di nontiilan nga’ pagarangon indo do popimboros do hinonggo nopo,’’ ka dau. 4 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Sorohon no dokoyu, oi tambalut ngai’ ku! Kada’ kou poddosi di tulun di milo no do mamatai do tinan dokoyu, nga’ a’ i’ milo do momonsoi dit awagat ko’ iri. 5 Potudukon ku dot id dokoyu ondung isai it apatut do koorisan kopio dokoyu. Kooris kou nod Kinorohingan! Tu’ kikuasa’ i’ iyau do mamatai do tinan, om kikuasa’ iyau do poposubo dot id tapui naraka. Kotumbayaai kou no, dot iyau it apatut dokoyu’d koorisan. 6 Limo nopo o tinan do pirit do maan padagango’ om duwo no o tusin dit okuuri’ o suang do gatang. Nga’ iyo piya’ddi nga’ aiso’ i’ o tongosonginan piya’ddi dot olihuan do Kinorohingan. 7 Om ino piya tobuk dokoyu nga’ nointob ngai’ no dau o kogumuo’. Iyo nopoddi om kada’ kou kooris; tu’ iyokoyu nopo om poimaha’ i’ ko’ i pirit,’’ ka dau. 8 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Soro-sorohon no kopio dokoyu: Tulun nopo di mangakun dot id toguang do tulun dot ogumu’ do tumatanud iyau doho’, om okunon no iyau di Tanak do Tulun dot id toguang di moloikat do Kinorohingan. 9 Nga’ tulun nopo di mogolim dot id toguang do tulun dot ogumu’ do tumatanud iyau doho’, om olimon no iyau di Tanak do Tulun dot id toguang di moloikat do Kinorohingan. 10 Soira’ nopo do momoros o tulun do sumaap iyau do Tanak do Tulun, om oompunan i’ iyau; nga’ soira’ nopo do mongindaraat iyau di Rusod do Kinorohingan, om a’ no iyau oompunan. 11 Ondung pokoyoon kou do hiri’d walai’d sasambayangan do maan butusai dot id toguang do gobunor ko’ pomorinta, om kada’ kou katangkabo ondung poingkuro kou do popotopot do tinan dokoyu om ondung nunu ot apatut dokoyu’d poboroson. 12 Tu’ iri nopo it apatut dokoyu’d poboroson, om potudukon indo di Rusod do Kinorohingan dot id dokoyu do tontok do maso’ddi,’’ ka dau. 13 Om boro-boros no dot id di Yesus o songulun dot id pogialatan di tulun dot ogumu’ do poingkaa, ’’Oi Guru, suhuo’ doho’ ilo tobpinai ku do momiduwo doho’ di dapu’ di pinotungkusan di tapa’ dahai dot id dahai,’’ ka dau. 14 Nga’ boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Oi tobpinai ku, isai o pinoposiliu doho’d gompomutus dokoyu, ko’ momiduwo po di dapu’ do tungkusan dokoyu,’’ ka. 15 Om boro-boros noddi i Yesus dot id koinsanai di tulun di hino’d hiri do poingkaa, ’’Soro-sorohon no dokoyu, om umbangan-banganan no, kada’ kou kadalaai do mokimamaha’, tu’ koposion nopod tulun om a’ i’ poinsondiu do kakayaan, do mulong piya dot a’ aayi-ayi’ i dapu’ dau,’’ ka dau. 16 Om ponusui noddi i Yesus dot iso’ o poinukadan dot id diyolo’ do poingkaa, ’’Haro o songulun o kaya’ om ogumu’ tomod o tua’ di totonomon dau do hiri’d tana’ dau. 17 Om pomusorou noddi i tulun di kaya’ddi do poingkaa, ’Aiso’ noddi o poiyanan ku di tua’ di totonomon ku. Om nunu maddi o wonsoyon ku’dti?’ ka dau. 18 Om pomusorou no kawagu iyau do poingkaa, ’Oo, poingkaa o wonsoyon ku: Monuhu’ oku nondod mamaraag di gudang ku, om mamaal nogindo do gudang dit agayo ko’ iri. Om hiri nondo o poopian ku do koinsanai di gandum ku om i dapu’ ku di suwai. 19 Om moro-boros oku nondo dot id suang do ginawo ku do poingkaa: Nokoundar oku no! Tu’ nangaanu ngai’ ku no it ongosonong, om a’ no aayi-ayi’ iri do piro-piro piya o toun. Om mundorong nopodti! Om makan no, om minum, om sumimbayan nopo!’ kangku. 20 Nga’ boros kad Kinorohingan dot id tulun diri, ’Oi tulun do basug! Totuong idti dot apatai ko. Om isai noddi o kaanu ngai’ di kakayaan di tinimung nu’ddi!’ ka. 21 Om iyo noddi ot osiliu dot id pointikid-tikid do tulun di tumotos do kumaya’ do maan nod dau’d tinan. Nga’ a’ i’ iyolo’ monotos do kumaya’ dot id pagantangan do Kinorohingan,’’ ka di Yesus. 22 Om boro-boros noddi i Yesus di piro-piro o tumatanud dau do poingkaa, ’’Iri no o kapamarasan ku dot, ’Kada’ kou katangkabo do pasal do koposi-posion dokoyu; ondung nunu i takanon dokoyu, om ondung nunu o pakayan dokoyu,’ ka. 23 Tu’ agayo i’ o komoyon do koposion ko’ taakanon, om agayo o komoyon do tinan ko’ pakayan. 24 Antangai pogi’ dokoyu i bangkahak! Iri nopo om a’ i’ momutanom, om a’ mongomot, om aiso’ o gudang. Nga’ iyo piya’ddi nga’ gompion i’ do Kinorohingan. Om okon-okon kou pondo iyokoyu tu’ poimaha’ i’ ko’ i tombolog. 25 Om mulong piya do tumangkabo kou nga’ haro toi o tiso’ dokoyu do milo do mongoput do tumur dau dot ongoniiba’ piya? 26 Om ondung a’ kou milo do momonsoi dit ongokooro’ piya, om nokuro tu’ tumangkabo kou po di suwai ko’ iri? 27 Antangai pogi’ dokoyu ilo bunga do poinsuni do hiti’d talun. A’ i’ morobuat ilo bunga om a’ mangawol. Nga’ i Raja’ Suliman piya tu’ kaya’ kopio nga’ aiso’ i’ o pakayan dot iyo dilo dombunga kolumis! 28 Sumuni no ilo sakot do baino’, om suab pondo om aayi’ nod tutudan. Nga’ iyo piya’ddi nga’ lumison id Kinorohingan ilo sakot. Om a’ nogindo tuu kopio iyau manahak dokoyu iyokoyu do pakayan? Nga’ oluhoi i’ kopio o kotumbayaan dokoyu! 29 Iyo nopoddi om kada’ kou no katangkabo om kada’ kou koborulong do momusorou ondung nunu o takanon om tinumon dokoyu. 30 Tu’ koinsanai nopoddi om ihumon ngai’ i’ di tulun dit a’ kotutun do Kinorohingan. Om oilaan i’ daa di Tapa’ dokoyu do kiguna’ kou ngai’ddi. 31 Nga’ poinggoyoon nogi’ kopio dokoyu o Pomorintaan do Kinorohingan, om patahakon indo do Kinorohingan dot id dokoyu o koinsanai’d di suwai,’’ ka di Yesus. 32 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Kada’ kou kooris, iyokoyu it okuuri’ o nintaban. Tu’ orohian i’ i Tapa’ dokoyu do manahak dokoyu’d barakat do mantad id Pomorintaan dau. 33 Padagangon no dokoyu i dokoyu’d songonuon, om patahakon nod tulun do mosikin i tusin do gatang diri. Pomonsoi kou nod poiiyanan do tusin dit a’ rumaag, om poopion no dokoyu o dapu’ dokoyu do hilo’d surga. Tu’ hilo’ nopod surga om aiso’ no o tulun do mongoi panakau om aiso’ o tanai do mamaraag di dapu’. 34 Tu’ hinonggo nopo o koiyonon di dapu’ dokoyu om hiri no o kosokoton do ginawo!’’ ka dau. 35 Boros ka kawagu di Yesus, ’’Mumbangan-bangan kasai’ kou no do tumimbaba’ do nunu nopo. Om mositi’ no do kipakayan kasai’ kou om kitapui kasai’ o lampung, 36 do miagal di susuhuon di magandad do kogulian di tuan dau do mantad id poginakanan do kumawin. Tu’ soira’ do korikot i tuan dau, om mogkoritik no iyau di totobon, om mipuwoyo’ nopo i susuhuon dau do mongoi pongiwang di totobon. 37 Olumaag no i susuhuon di posodia’ kasai’ do magandad do korikatan di tuan dau. Kotumbayaai kou no: do sumodia’ nondo i tuan diri om suhuon no dau, i susuhuon dau do mirikau om modsurung nondo iyau diyolo’. 38 Olumaag no kopio i susuhuon di posodia’ kasai’ do magandad do korikatan di tuan dau do mulong piya do pitangatuong ko’ alaid ko’ iri. 39 Soroho’ no dokoyu iti! Tu’ ondung oilaan daa di sanganu di walai o korikatan di manakau, om tamangan i’ daa dau i walai dau, om a’ i’ kosuang i manakau do hiri’d walai dau. 40 Om iyo nopoddi om mositi’ no do mumbangan-bangan kou om sumodia’, tu’ rumikot nondo i Tanak do Tulun do tontok dit a’ i’ daa dokoyu insan-insanon,’’ ka dau. 41 Om uhoto’ no di Pitrus i Yesus do poingkaa, ’’Oi Tuhan, iyahai no tuu o tudukan nu di ponudukan nu’ddi, ko’ koinsanai pod tulun o tudukan?’’ ka. 42 Om boros kad Tuhan do suminimbar, ’’Isai ma i susuhuon dit otorodok om it oilo? Iyau nopo om i tulun di siniliu di tuan dau do boyoon di susuhuon dau’d suwai, om oonuan i’ dau iyolo’ do taakanon do tontok di maso di natantu’ mantad. 43 Olumaag no kopio i susuhuon di maso do momonsoi di karaja’ dau dot orikatan di tuan dau! 44 Kotumbayaai kou no, do silihon nopondo di tuan diri i susuhuon dau’ddi do mongilo-ilo ngai’ di dapu’ dau. 45 Nga’ ondung momusorou i susuhuon diri dot, ’Alaid po bo do gumuli’ i tuan ku’ddi,’ ka, om pimbabagan ngai’ nondo dau i susuhuon do suwai, om mangakan-ngakan nogindo iyau om moginum do gisom dot aawuk. 46 Om korikot nondo i tuan dau do tontok di tadau om jam dit a’ i’ daa dau soro-sorohon. Om oi-oiyon nopondo di tuan o pomohukum di susuhuon dau’ddi, om poiyoon di kootuson do tulun dit a’ mumboyo’d Kinorohingan o kootuson dau. 47 Iri nopo susuhuon di koilo do korohian di tuan dau, om a’ indo sumodia’ om a’ momonsoi’ddi, om padalaan no kopio do momobog. 48 Nga’ iri nopo susuhuon dit a’ koilo mantad ondung nunu o korohian di tuan dau, om kowonsoi nondo iyau’d sala’ gisom dot apatut no iyau do bobogon om a’ i’ di tuan padalaan o pomobog di susuhuon dau’ddi. Tu’ tulun nopo di noonuan dot ogumu’ om ogumu’ no o pokionuon do mantad id dau. Om i tulun dit ogumu’ o pinosongonuan, nga’ ogumu’ nondo o pokionuon do mantad id dau,’’ ka di Yesus. 49 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Kinorikatan ku nopo om mongoi paparakit do tapui do podtutud diti pomogunan. Om osonong no daa kopio do nokosikit i tapui’ddi! 50 Om haro po o koinggoritan dit awagat kopio dit a’ no milo dot a’ ku timbabaon. Om a’ nopo osimbayan o ginawo ku dot a’ po katalib iri. 51 Ondos daa dokoyu om kouludan o nigitan ku do hiti’d pomogunan. Okon i’ ko’ piuludan o nigitan ku suwai ko’ pisaapan. 52 Tu’ mimpuun nod baino’, do haro o pisongkiwalan dot id pialatan di limo o tulun dot id iso’ o sompiiyon. Sumaap nondo i tolu o tulun di duwo o tulun, ko’ i duwo o tulun do sumaap di tolu o tulun. 53 Om i tapa’ nga’ sumaap nondo di tanak dau’d kusai, om i tanak dau’d kusai nga’ sumaap nondo di tapa’ dau. Om i tina’ nga’ sumaap nondo di tanak dau’d tondu’, om i tanak dau’d tondu’ nga’ sumaap nondo di tina’ dau. Om i tiwanon do tondu’ nga’ sumaap nondo di monongiwan dau’d tondu’, om i monongiwan do tondu’ nga’ sumaap nondo di tiwanon dau’d tondu’,’’ ka dau. 54 Om boro-boros no i Yesus di tulun dot ogumu’ do poingkaa, ’’Ondung okito dokoyu o haun do minsawat ponong id kotonobon om olomus kou nopo do momoros do, ’Rumasam nod baino’,’ ka. Om rumasam no kopio. 55 Om ondung opurimanan dokoyu o ribut do mantad id salatan, do tumongus om moro-boros kou no do, ’Magadau nod baino’,’ ka. Om magadau no kopio. 56 Iyokoyu no i tulun di minsorupai-rupai no toomod! Koilo kou i’ do mongintutun do kooyu-oyuo’ dilo tawan om iti pomogunan. Nga’ nokuro tu’ a’ kou koilo do komoyon di piro-piro o tanda’ do maso’dti?’’ ka dau. 57 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Nokuro tu’ a’ dokoyu butusan dot id pogialatan dokoyu ondung nunu it otopot! 58 Ondung haro o tulun di mamadawa dokoyu om i poporikot dokoyu dot id kut, om tumotos kou no kopio do manalasai di hal diri dot id tulun diri dot a’ po korikot do hiri’d kut. Tu’ ondung amu’, nga’ sansagan kou nondo di tulun diri do tumimbaba’ do gompomutus, om patahakon kou nondo di gompomutus dot id pulis, om posuangon kou nondo di pulis dot id giil. 59 Kotumbayaai kou no! A’ kou no milo do lumabus do mantad id giil dot a’ po dokoyu abayaran i nakadanda’ dokoyu,’’ ka dau.

13

1 Tontok nopoddi om haro o piro-piro o tulun do hiri do minomisunud di Yesus, do haro piro-piro tulun do Galilia do pinatai di Pilatus di maso diyolo’ do papatahak dot id Kinorohingan di porsombahan do sinumbali’. 2 Om boros ka di Yesus dot id diyolo’, do nokorongou di sinusui diyolo’ddi, ’’Ondos nopo daa dokoyu om iri o kointalangan kopio dot agayo no kopio o dusa diyolo’ ko’ mantad do koinsanai di tulun do Galilia do suwai, tu’ iyo iddi o nakapatai diyolo’? 3 A’ i’ moti’ kopio. Nga’ soroho’ no dokoyu dot ondung a’ kou rumologo di dusa dokoyu, om apatai ngai’ kou no do miagal diyolo’. 4 Poingkuro no i hopod om walu’ o tulun di napatai do noonsitan di walai’d akawas di hilo’d Siloam? Ondos daa dokoyu om iri no o popointalang dot agayo o dusa diyolo’ ko’ mantad do dusa do koinsanai di tulun do suwai di hilo’d Yorusalim? 5 A’ i’ kopio iyo’ddi! Poboroson ku po kawagu dot: ondung a’ kou rumologo di dusa dokoyu, om iyokoyu moti’ nga’ apatai i’ do miagal diyolo’,’’ ka dau. 6 Om ponusui noddi i Yesus do poinukadan do poingkaa, ’’Haro o songulun do kiguas dot ara do hiri’d kabun dot anggur dau. Insan tadau om ongoi no daa iyau pogontong do tua’ dit ara diri, nga’ aiso’ i’ ot ongoiso’ piya’d tua’ do nokito dau. 7 Om boro-boros noddi iyau di momogompi’ di kabun di tulun diri do poingkaa, ’Tolu noddi o toun ku do miontong dilo guas dot ara do mongua’ om iso’ pod tua’ nga’ aiso’ i’. Tagadon nogi’lo’, do magayi’ nopod rinuak diti tana’,’ ka dau. 8 Nga’ boros ka di momogompi’ di kabun diri do suminimbar, ’Pologoson pod a’ tagadon ilo’ dot osontounan poo, oi Tuan. Umbalan ku po do manangkul o pointutuk do puun, om bajaan ku. 9 A’ i’ oila-ilaan do mongua’ nopondo ilo’ do toun koimbagu. Om a’ nopondo mongua’, om monuhu’ nogindo o Tuan do managad dilo’,’ ka dau,’’ ka di Yesus. 10 Tontok dot insan o tadau’d Sabat, om ongoi no i Yesus ponuduk dot id iso’ o walai’d sasambayangan. 11 Hiri nopo nga’ haro o songulun o tondu’ do sumakit, do hopod no om walu’ o toun do koloido’, tu’ haro o rusod dot araat dot id suang do tinan dau. Iri nopo tondu’ddi nga’ tongkud, om a’ no milo do rumindog do mingkakat. 12 Om kokito noddi di Yesus i tondu’ddi om lohowo’ no dau, ’’Oi inan koidu’ ko i’ do mantad id toruol nu’ndo!’’ ka dau. 13 Om kamao’ noddi di Yesus i tondu’ddi. Om diiri i’ om diiri do nokorindog o pongingkakat dau. Om pamarayou noddi iyau’d Kinorohingan. 14 Om kotogod noddi i boyoon do walai’d sasambayangan, tu’ minomolingos i’ i Yesus do tulun di kitoruol do tontok do tadau’d Sabat. Boros ka dau, ’’Onom i’ o tadau do kakarajaan, om tontok nod tadau’ddi do rumikot do mongoi pokilingos, nga’ kada’ po rikot do tontok do tadau’d Sabat!’’ ka dau. 15 Om boros kad Tuhan do suminimbar, ’’Iyokoyu no i minsorupai-rupai no toomod! Okon toi ko’ oinsanan i’ o tulun do papalabus do sapi’ om kaladai do mantad id kandang, om ongoyon no poinumo’ do tontok do tadau’d Sabat? 16 Om dinondo nodti om haro o songulun o tondu’ di sinakagon di Abraham, om nakagasan iyau’d rogon do hopod no om walu’ o toun do koloido’. A’ toi apatut i’ do poiduwon iyau do mantad id kogos diri do tontok piya do tadau’d Sabat?’’ ka dau. 17 Nga’ kongointingayamai nopo i tulun dit otogod di Yesus do nokorongou di nisimbar di Yesus do miagal diri. Nga’ iri nopo tulun do suwai om angasanangan ngai’ nopo do nokokito di koimayaan di winonsoi di Yesus. 18 Om ponguhot no i Yesus do poingkaa, ’’Okuro-kuro ma i Pomorintaan do Kinorohingan? Nunu o poiyaan ku’ddi? 19 Iyo diti poinukadan do poingkaa: Haro o tiso’ o tulun do minanganu do linsou dot okooro’, om potonomo’ no dau do hiri’d kabun dau. Om kosuni noddi i linsou’ddi om agayo diri o guas, gisom do pomirumunan do tombolog o karaanan di kayu’ddi,’’ ka dau. 20 Om ponguhot po kawagu i Yesus do poingkaa, ’’Nunu ma o milo ku’d poiyaan di Pomorintaan do Kinorohingan? 21 Iyo di pangambang do roti di ngoyon do songulun o tondu’, om poroloton nondo dau dot id tapung dot apat nohopod o lito do kogumuo’, gisom dot akambang ngai’ nopondo i tapung diri,’’ ka dau. 22 Om pamanau no i Yesus do kumaa do hilo’d Yorusalim, om kawaya’ no iyau dot id piro-piro o bandar om kampung, om ponuduk no iyau’d tulun do hiri. 23 Om haro’ddi o songulun do minonguhot di Yesus. Boros ka dau, ’’Oi Tuan, okuri’ toi o tulun di posion?’’ ka. 24 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Tumotos no do sumuang di wawayaan dot okikip. Nga’ sorohon no! Tu’ ogumu’ i’ daa o tulun do monotos do sumuang diri, nga’ a’ i’ kosuang. 25 Tu’ tontok dit ongoyon di sanganu di walai ontiilai i totobon om poingkakat kou do hiri’d soliwan do mogkoritik di totobon. Om moro-boros kou nondo dot, ’Oi Tuan, iwangai iyahai!’ ka. Om sumimbar nondo i sanganu di walai’ddi do poingkaa, ’A’ oku i’ kotutun dokoyu!’ ka nondo dau. 26 Om sumimbar kou nondo do, ’Nokotorungak i’ iyahai do Tuan do makan om minum, om nokoponuduk ko dahai di hiri’d karalan-ralanan do hiri’d bandar dahai,’ ka nondo dokoyu. 27 Nga’ moro-boros nondo kawagu i sanganu di walai’ddi dot, ’A’ oku i’ koilo ondung hinonggo o tadon dokoyu. Poggidu’ kou no do mantad hiti, iyokoyu i minomonsoi dot angaraat!’ ka nondo dau. 28 Om tontok do kokito kou di Abraham, om i Isak, om i Yakub, om koinsanai di nabi do hiri’d suang di Pomorintaan do Kinorohingan, om mihad kou nondo om oinggorit tu’ uyungon kou i’ iyokoyu do posoliwan! 29 Om rumikot ngai’ nopondo i tulun di mantad id koulayon om mantad id kotonobon, om mantad id utara om id salatan, om tumorungak do hiri’d poginakanan di Pomorintaan do Kinorohingan. 30 Om otopot no kopio dot i tulun di kotohuri nga’ kopogulu indo, om i tulun di nokopogulu nga’ kotohuri indo,’’ ka di Yesus. 31 Om haro nogi’ o piro-piro tulun do Parisi do ruminikot dot id di Yesus do tontok diri. Boros ka diyolo’, ’’Kada’ no undorong do hiti! Pamanau no do mongoi’d hilo’d kinoiyonon do suwai, tu’ pokipapatayan ko di Horudis,’’ ka. 32 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Ngoyo’ dokoyu sunudai i tulun dit aiso’ o guna-guna’ddi do poingkaa, ’Baino’ nopo om suab om monunsub oku po do rusod dot araat, om momolingos oku’d tulun do sumakit, nga’ kotolu nopondod tadau om opongo ku nondo o karaja’ ku,’ ka dau. 33 Nga’ mulong po dot iyo’ddi nga’ mositi’ no do lumombus oku do mamanau do baino’, om suab, om suab diino, tu’ a’ i’ osonong o nabi do patayon dot id soliwan do Yorusalim,’’ ka dau. 34 Om boro-boros noddi kawagu i Yesus do poingkaa, ’’Oi tulun do Yorusalim, oi tulun do Yorusalim! Pinatai ngai’ dokoyu i nabi. Om pinindumpahan ngai’ dokoyu’d watu i susuhuon do Kinorohingan gisom do nangapatai iyolo’. A’ oku no impiro-piro dot orohian do monimung do koinsanai dokoyu i poingiyon dot id bandar diti, do miagal do manuk di maganak do mongungkub di tangaanak dau, nga’ mada’ kou i’! 35 Om iri noddi o kotongkiadan do Kinorohingan do mantad id dokoyu. Ilaai no dokoyu, do mantad pod baino’ om a’ kou no kokito doho’ do gisom do momoros kou’d poingkaa, ’Abarakatan no i rumikot dot id suang do ngaran do Tuhan,’ ka,’’ ka dau.

14

1 Tontok dot insan o tadau’d Sabat, om ongoi no i Yesus akan do hiri’d walai do songulun o boyoon do tulun do Parisi. Om hiri nopo nga’ haro o piro-piro tulun do monoinu di Yesus. 2 Om rikot noddi dot id di Yesus o songulun o kitoruol do lumonit o gakod om longon dau. 3 Om ponguhot noddi i Yesus di piro-piro o guru do Tourat om i tulun do Parisi di hino’d hiri do poingkaa, ’’Tumanud nopo do Tourat, om koino-ino toko’ i’ tuu do momolingos do tulun do sumakit do tontok do tadau’d Sabat?’’ ka dau. 4 Om a’ ngai’ nopo minungkomi i guru do Tourat om i tulun do Parisi. Om lohowo’ noddi di Yesus i tulun do sumakit diri om lingasai no dau iyau. Om suhuo’ noddi di Yesus i tulun diri do tumongkiad. 5 Om boro-boros noddi i Yesus di tulun diri do poingkaa, ’’Ondung haro o songulun dokoyu do haro o tanak ko’ haro o sapi’, om aratu’ nondo iri do hiri’d torobong do tontok do tadau’d Sabat; om a’ i’ tuu pitilombusan nopo dau do mongoi poposoliwan i tanak di sapi’ddi do mantad hiri’d torobong do tontok do tadau’ddi?’’ ka dau. 6 Nga’ aiso’ i’ o songulun piya do nokosimbar di Yesus do pasal diri. 7 Om kokito noddi di Yesus do haro o piro-piro di tulun di nongolohou do hiri do momili’ do tiyonon dit ongosonong kopio. Om ponuduk noddi iyau diyolo’ do poingkaa, 8 ’’Soira’ nopo dot olohou kou dot id poginakanan do kumawin, om kada’ kou ongoi pimpori-pori do mirikau do hiri’d tiirikohonon dit ongkipangkat. Tu’ a’ i’ oila-ilaan nga’ haro i’ doti’ i tulun dit agayo o pangkat ko’ iyokoyu do nolohou dot id poginakanan diri, 9 om rumikot nondo i sanganu di walai’ddi di minomolohou goduwo dokoyu, om sunudan kou nondo dau do, ’Mokiampun oku, tu’ iti nopo tirikohonon diti nirikau dokoyu om nosodia’ mantad no do poirikahanan diyolo’,’ ka nondo dau. Om ointingayam kou nondo kopio om a’ kou no milo dot a’ mongoi irikau do hiri’d tirikohonon dit id tohuri no kopio. 10 Iyo nopoddi om soira’ nopo dot olohou kou dot id poginakanan, om mirikau kou nogi’ do hiri’d tirikohonon dit id tohuri kopio, om rumikot nondo i sanganu di walai om moro-boros nondo dot, ’Oi ambalut, kaino ongoi irikau do hiti’d tirikohonon dit osonong-sonong,’ ka. Om suahon kou nondo dot id toguang do koinsanai di tulun di nongolohou. 11 Tu’ pointikid-tikid do tulun di minggayo-gayo om poinsiribaon nogindo, nga’ i nopo tulun di minsiriba’ om poinggoyoon nondo,’’ ka dau. 12 Om boro-boros noddi i Yesus di sanganu di walai do poingkaa, ’’Soira’ nopo do momolohou ko’d tulun do hiri’d poginakanan nu, do dangadau ko’ dongotuong, om kada’ no pomolohou di tambalut nu, ko’ i tobpinai nu, ko’ iri po i kowori-worisan nu, ko’ iri po i tulun di kaya’ di hiri’d doros-oros nu. Tu’ iyolo’ nopo om momolohou indo diya’, om osomulian ko i’ di winonsoi nu’ddi. 13 Nga’ momolohou ko nopod tulun do rumapou dot id poginakanan nu, om lohowon i tulun do mosikin, om i tulun dit a’ iyo’d dombokon o tinan, om i tulun dit a’ koundaliu, om i tulun di bolou. 14 Om abarakatan ko indo, tu’ iyolo’ nopo om a’ i’ milo do sumomuli’ di kosonongo’ nu. Om somulian ko indod Kinorohingan di kosonongo’ nu’ddi do tontok do posion kawagu i tulun dit ongosonong do mantad id kapatayon,’’ ka di Yesus. 15 Om korongou no di songulun di nokotorungak di Yesus do makan i boros di Yesus diri, om boros ka dau, ’’Olumaag no i tulun di kotorungak di poginakanan do hiri’d Pomorintaan do Kinorohingan,’’ ka. 16 Nga’ boros ka di Yesus dot id tulun diri, ’’Tontok dot insan o maso, om haro o songulun do pinapaharo do poginakanan dot agayo. Om minomolohou iyau dot ogumu’ o tulun do rumapou dot id poginakanan diri. 17 Om soira’ di norikot o maso do potimpuunon i poginakanan diri, om ponuhu’ no iyau di susuhuon dau do mongoi pomisunud di tulun di nongolohou, do poingkaa, ’Rumikot no tu’ nokosodia’ ngai’ no!’ ka. 18 Nga’ mogisuhut-suhut nogi’ i tulun di linohou’ddi, do mongoi pokiampun dot a’ iyau koongoi. Boros ka di tiso’ dot id susuhuon diri, ’Wagu oku po koboli do tana’ om ngoyon ku po daa antangai iri,’ ka. 19 Om i tiso’ nga’ minokiampun nogi’. Boros ka dau, ’Wagu oku po koboli do limo o pasang do sapi’, om ngoyon ku po daa umbalai do paradu iri,’ ka. 20 Om iri no suwai om minomoros dot, ’Wagu oku po kakawin om a’ oku no milo do rumikot,’ ka. 21 Om guli’ noddi i susuhuon diri do minongoi poposunud di tuan di pinosimbar diyolo’ddi. Om kotogod noddi kopio i tuan. Om ponuhu’ po kawagu iyau di susuhuon dau. Boros ka dau, ’Pamanau no om siahan no do kumaa do hilo’d karalan-ralanan om i hilo’d ralan do kumaa id bandar. Om angatan ngai’ nopo i tulun do mosikin, om it a’ iyo’d dombokon o tinan, om i tulun do bolou, om i tulun dit a’ koundaliu,’ ka. 22 Om boros ka di susuhuon dau, ’Oi Tuan, nokosunud ngai’ no dahai o koinsanai di pinonuhuan nu, nga’ mulong piya do miagal diri nga’ haro po o tiyonon do hiri’d poginakanan,’ ka. 23 Om boros kaddi di tuan diri, ’Ongoi-ongoi kou po do hilo’d karalan-ralanan do hilo’d bandar om hilo’d karalan-ralanan dit id soliwan do bandar, om sansagan ngai’ nopo i tulun do rumikot do hiti’d poginakanan, om oponu’ id tulun iti walai ku. 24 Tu’ aiso’ i’ o songulun piya di tulun dit id gulu lohowo’ do koumbal di taakanon di pinosodia’ ku do hiti’d poginakanan,’ ka dau,’’ ka di Yesus. 25 Om ogumu’ddi o tulun do tuminanud di Yesus do minamanau, om koili no i Yesus diyolo’, om boro-boros nod, 26 ’’Tulun nopo di rumikot dot id doho’, om poinggayo indo o kosianan dau di tina’ dau, om i tapa’ dau, om i sawo dau, om i tobpinai dau, om tinan dau, om a’ i’ iyau milo do sumiliu’d tumatanud ku. 27 Tu’ iri nopo tulun dit a’ sumaan do salib dau do tumanud doho’, om a’ no iyau milo do sumiliu’d tumatanud ku. 28 Om ondung haro o songulun dot id pogialatan dokoyu dot orohian do mamaal do walai dot akawas, om atantu’ no dot intobon mantad po dau o tusin om oilaan i’ dau ondung kabagal i tusin do pomongo di walai di waalon dau ko’ amu’. 29 Ondung kowonsoi ngai’ no i poimpahan om a’ indo kabagal o tusin do pomongo’ddi, om oinsanan nopondo i tulun do kokito’ddi do mongirak-irak dau. 30 Om moro-boros nondo iyolo’ do poingkaa, ’Nokotimpuun no o tulun diti do minaal om a’ iddi dau nopongo!’ ka. 31 Om ondung haro o raja’ do kisoudor do hopod noribu dot orohian do mongoi saap di raja’ di kisoudor do duwo nohopod noribu, om atantu’ no do momusorou mantad po i raja’ ondung kasaap iyolo’ di pisangod diri ko’ amu’. 32 Nga’ ondung opurimanan dau dot a’ iyau kasaap di pisangod dau, om atantu’ no do tontok dit osodu’ po i pisangod dau om monuhu’ no iyau di susuhuon dau do mongoi ponokiulud di pisangod dau’ddi,’’ ka dau. 33 Om boros ka di Yesus do minongolimpupus, ’’Iyo kou nogiddi iyokoyu, tu’ aiso’ i’ o tongosongulun piya dot id pogialatan dokoyu do milo do sumiliu’d tumatanud ku, ondung a’ no dau tongkiadan o koinsanai do nunu nopo,’’ ka dau. 34 Boros ka kawagu di Yesus, ’’Silaon nopo om osonong i’ kopio, nga’ ondung oidu’ i koosino’ di silaon diri, om a’ no milo do poosinon kawagu. 35 Om aiso’ no o guna’ diri do maan do hiri’d dumo ko’ maan po do baja’, suwai ko’ pataamon poo. Isai nopo o kitolingo om mokinongou no kopio!’’ ka dau.

15

1 Insan o tadau, om ogumu’ o tulun di gomponimung do sukai om i tulun dit a’ osonong dot id pagantangan do tulun dot ogumu’ do ruminikot do mongoi pokinongou di Yesus. 2 Om sontogod-togod nopo i tulun do Parisi om i guru do Tourat. Boros ka diyolo’, ’’Antangai pogi’ iti tulun nga’ rumamit i’ dilo tulun dit a’ osonong, om tumorungak diyolo’d makan!’’ ka. 3 Om susuyai noddi di Yesus iyolo’ dot iso’ o poinukadan do poingkaa, 4 ’’Poingkuro o dokoyu’d osorou? Ondung haro ot iso’ o tulun dot id pogialatan dokoyu do kidumba’ do hatus o tinan, om atagak nondo o tongoiso’ di dumba’ dau’ddi, om nunu tuu’ndo o wonsoyon di tulun diri? Atantu’ no do tongkiadan nopo dau i dumba’ di siam nohopod om siam o tinan di hiri’d kobuturan, om ngoyon nondo dau ihumo’ i dumba’ di natagak diri do gisom dot okito dau. 5 Om okito nopondo dau i dumba’ddi, om otood tomod nondo iyau, om saanon nopondo dau i dumba’ddi, 6 dot igitan do muli’. Om momolohou nogindo iyau di piro-piro o tambalut dau om i songkoduwo dau, om moro-boros nondo iyau do poingkaa, ’Kongotood toko’ no tu’ nokito ku no i dumba’ ku di natagak!’ ka nondo dau. 7 Om iyo nogiddi o hilo’d surga tu’ ongotood i’ kopio do haro nopo o tongoiso’d tulun di korologo do dusa dau ko’ mantad do haro o siam nohopod om siam o tulun dit osonong no mantad, it a’ no minog do rumologo,’’ ka di Yesus. 8 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Ko’ ondung haro o songulun o tondu’, do kitusin do hopod o pirok, om atagak nondo o tiso’ di tusin diri, om nunu tuu’ndo o wonsoyon dau’ddi? Modtutud nondo iyau do lampung om imuhawan dau i walai dau, om totoson nondo dau do mogihum i tusin di natagak diri do gisom dot okito dau. 9 Om okito nopondo dau i tusin dau’ddi, om lohowon nondo dau i piro-piro o tambalut dau om i songkoduwo dau. Om moro-boros nondo iyau do poingkaa, ’Kongotood toko’ no! Tu’ nokito ku noddi kawagu i tusin ku di natagak. Om osonong noddi kopio o ginawo ku!’ ka nondo dau. 10 Om iri nogi’ i moloikat do Kinorohingan nga’ iyo nogiddi o kotoodo’, ondung haro no o songulun di kidusa, do rumologo do koinsanai di dusa dau. Ponongkuyaai kou no!’’ ka dau. 11 Om poboroso’ po kawagu di Yesus o poingkaa, ’’Haro o songulun o kusai do kianak do duwo o kusai. 12 Insan o maso om boro-boros no i tanak dit id domulok di tapa’ dau do poingkaa, ’Apa’, patahako’ doho’ do dinondo o doho’d gontok dilo dapu’ toko’,’ ka. Om piduwoo’ noddi di tapa’ dau i dapu’ do pinatahak di duwo o tanak dau’ddi. 13 Piro-piro noddi o tadau do mantad diri, om pobolio’ no di tanak dit id domulok o koinsanai di dapu’ di notungkusan dau. Om ongoi noddi iyau dot id pomogunan di hilo’d sodu’, om hilo’ noddi do pininsima-simaan dau i tusin dau’ddi, om a’ osonong o kowoyo-woyoon dau. 14 Om tontok di naayi’ noddi i tusin dau om pononglous no o hiri’d pomogunan diri dot adalaan kopio, om oinggorit tomod diri i tanak diri. 15 Om ongoi noddi iyau karaja’ dot id iso’ o tulun di poundorong do hiri’d pomogunan diri, om suhuo’ no iyau di tulun diri do momogompi’ do wogok do hiri’d tumo dau. 16 Om louson noddi tomod iyau, gisom do siakan no iyau di susumad di wogok. Nga’ mulong piya do miagal kopio’ddi o kolousono’ dau nga’ aiso’ i’ o tongoiso’ piya’d tulun do manahak dau’d takanon. 17 Om kopurimanai noddi dau i kowoyo-woyoon dau, om boros ka dau, ’Iri ngai’ nopo tulun di pakaraja’ dot id tapa’ ku om osima’ id taakanon, om inda’ ka doho’d hiti tu’ oruhai nod apatai dot ololousanan. 18 Nga’ osonong nogi’ do pogulian ku’dti do hilo’d tapa’ ku. Om boros kangku’ndo dot id tapa’ ku om: Apa’, nokowonsoi oku nod dusa dot id toguang do Kinorohingan om id toguang nu, oi Apa’. 19 Om a’ oku noddi osorupai do roitan do tanak nu, nga’ poiyoon oku nopo diya’ di tulun di pakaraja’ dot id diya’, kangku’ndo,’ ka dau. 20 Om pamanau noddi iyau do pogulian kawagu dot id tapa’ dau. Om hiri po iyau’d sodu’, om kokito no iyau di tapa’ dau. Nga’ kosianai noddi tomod i tapa’ dau om panangkus no i tapa’ dau do minongoi ruba’ dau, om gopuso’ no om tungubai no iyau di tapa’ dau’ddi. 21 Om boro-boros noddi i tanak diri di tapa’ dau, ’Apa’, nokowonsoi oku nod dusa dot id toguang do Kinorohingan om id toguang nu oi Apa’, om a’ oku no osorupai do roitan do tanak nu!’ ka dau. 22 Nga’ lohowo’ nogi’ di tapa’ dau i piro-piro o susuhuon dau om boro-boros nod poingkaa, ’Ongoi di rasuk dit olumis kopio om porosukan i’ diti tanak ku. Om sulungan iyau do pondulung om kosutan. 23 Om ngoyon no i tanak do sapi’ dit olomu’ om sumbolion no. Om moginakan toko’ i’ do pogiaarapadan do nokogulian diti tanak ku. 24 Tu’ napatai no daa ilo tanak ku nga’ napasi noddi kawagu, om natagak daa nga’ nokoguli’ noddi kawagu!’ ka dau. Om timpuun noddi iyolo’ do moginakan. 25 Maso nopoddi nga’ hiri’d dumo i tanak dau dit id dotuo. Om uli’ no i tanak dit id dotuo’ddi do hiri’d walai dau, om maha’ dit osomok no iyau di walai, om korongou no dau o tuni do tuunion om kokito dau o tulun do santari-tari’. 26 Om lohowo’ no dau o songulun di susuhuon di tapa’ dau, om uhoto’ no dau iyau, ’Nokuro tu’ iyo kopio’dti o hiti’d walai do baino’?’ ka. 27 Om simbar no i susuhuon diri do poingkaa, ’Tuan, nokoguli’ no i tadi’ nu. Om nokoponuhu’ no i tapa’ nu do monumbali’ do tanak do sapi’ dit olomu’, do maan do kopongunsikahan do nokogulian di tadi’ nu, tu’ nokoguli’ noddi kawagu iyau!’ ka dau. 28 Nga’ otogod tomod diri i tanak dit id dotuo’ddi, gisom dot a’ nopo iyau suminoruang do hiri’d walai. Om soliwan noddi i tapa’ dau do minongoi ponginsasamod om minangangat dau do sumalakoi. 29 Nga’ boros ka di tanak dit id dotuo’ddi dot id tapa’ dau, ’Apa’, iyoho’ nopo om monontoun-toun oku no do monotos do kumaraja’ dot id diya’, om a’ oku po nokoumbal dot a’ mumboyo’ do ponuhuan nu. Nga’ nunu noo o ponomuli’ nu doho’ddi? Tu’ songinan-nginan piya o kambing nga’ a’ ko po nokoumbal do manahak doho’, do maan ku’d poginakanan do kopogisasalawatan di piro-piro o tambalut ku. 30 Nga’ maha’ nogi’ ilo tanak nu di minagayi’ di dapu’ nu do pinangambalut do tongoondu’d sundal, om koguli’ nopo iyau nga’ ponumboliyai nu no tomod iyau do sapi’ dit olomu’,’ ka dau. 31 Om boros ka di tapa’ dau do suminimbar, ’Oi tanak ku, iya’ nopo om poinsugku’ kasai’ i’ doho’. Om koinsanai dilo dapu’ ku nga’ diya’ ngai’ no. 32 Om apatut id papaharo kito do poginakanan do maan do kounsikahan do nokoguli’ i tadi’ nu, tu’ napatai no daa iyau nga’ napasi noddi kawagu, om natagak daa iyau, nga’ nokoguli’ noddi kawagu,’ ka dau,’’ ka di Yesus.

16

1 Om boro-boros no i Yesus di tumatanud dau do poingkaa, ’’Haro o tiso’ o tulun do kaya’. Om haro o songulun o pagawai do kousinan do mongilo-ilo ngai’ di dapu’ dau. Om haro’ddi o tulun do minomisunud di tulun do kaya’ dot i nopo tusin dau nga’ pininsima-simaan di pagawai do kousinan do mamakai. 2 Om lohowo’ noddi dau i pagawai do kousinan diri om boro-boros no iyau dau do poingkaa, ’Otopot i’ tuu iti norongou ku do pasal diya’? Patahako’ daa doho’ do dinondo i pinotulisan nu do koinsanai di dapu’ ku. Tu’ poiduwon tiya’ no diti karaja’ nu do pagawai do kousinan ku,’ ka dau. 3 Om pomusorou noddi i pagawai do kousinan diri do poingkaa, ’Nunu mando o wonsoyon ku’dti? Tu’ palapason oku’ddi di tuan diti karaja’ ku. Manangkul oku nga’ a’ oku i’ kogoos; om mokipuhawang nga’ ointingayaman oku i’. 4 Nga’ poingkaa o wonsoyon ku: kalapas oku nopondo om mositi’ no dot ogumu’ o tambalut ku di popoiyon doho’ do hiri’d walai diyolo’,’ ka. 5 Om lohowo’ noddi di pagawai do kousinan o koinsanai di tulun di nokopongutang dot id tuan dau. Boros ka dau dot id iso’ o tulun, ’Songkuro o tutang nu dot id tuan ku?’ ka. 6 Om boros ka di tulun diri do suminimbar, ’Hatus o kakanan do tumau do saitun,’ ka dau. Boros ka di pagawai do kousinan diri dot id dau, ’Diya iti pinotulisan di tutang nu. Irikau no om lomusan no do monulis o limo nopo nohopod,’ ka dau. 7 Om boro-boros no iyau di tulun di koduwo, ’Songkuro i diya’ddi do tutang oi tobpinai?’ ka dau. Om boros ka dau’d suminimbar, ’Soribu o karung do gandum,’ ka. Om boros ka di pagawai do kousinan, ’Diya iti pinotulisan di tutang nu. Tuliso’ nopo o walu’ nahatus,’ ka dau. 8 Om royoho’ noddi di tuan dau i pagawai dit a’ otorodok diri tu’ oilo kopio i’ iyau do minomonsoi do miagal diri; tu’ ongoilo nogi’ i tulun di tumanud do kowoyo-woyoon diti pomogunan do mongilo-ilo di diyolo’d korohian ko’ mantad di tulun di poimpasi dot id tanawau,’’ ka dau. 9 Om boro-boros po kawagu i Yesus, ’’Pokinongou kou no! Pakayon no o kakayaan diti pomogunan do panganu do tambalut. Om koiyon kou indo do hilo’d tiyonon dit a’ rumaag, dot aiso’ o guna’ diti kakayaan do dom pomogunan. 10 Tu’ iri nopo tulun di milo do ponongkuyaanan do mongilo-ilo di hal dit ongokooro’, om milo nori do ponongkuyaanan do mongilo-ilo di hal dit angagayo. Nga’ iri nopo tulun dit a’ milo do ponongkuyaanan do mongilo-ilo di hal dit ongokooro’, om a’ kopio iyau milo do ponongkuyaanan do mongilo-ilo di hal dit angagayo. 11 Iyo nopoddi om ondung a’ kou milo do ponongkuyaanan do mongilo-ilo diti kakayaan do hiti’d pomogunan, om isai nogiddi ot orohian do monuhu’ dokoyu do mongilo-ilo di kakayaan do don rusod? 12 Om ondung kointalang dot a’ kou milo do ponongkuyaanan do mongilo-ilo di dombokon do songonuon, om isai po daa ot orohian do manahak dokoyu dit apatut daa dokoyu’d asanganu? 13 Aiso’ i’ o tongosongulun piya do milo’d sumiliu’d turipon do duwo o Tuan, tu’ poinggayo nondo doti’ o kosianan dau di tiso’ ko’ mantad di koduwo, ko’ otorodok doti’ iyau dot id tuan dau di tiso’ ko’ mantad di koduwo. Om iyo kou nogiddi, tu’ a’ kou i’ milo do sumiliu’d turipon do Kinorohingan om turipon pondo do kakayaan,’’ ka di Yesus. 14 Om kongorongou noddi i tulun do Parisi do koinsanai di pinoboros di Yesus diri, om irak-irakai no diyolo’ iyau, tu’ iyolo’ nopo nga’ orohian do tusin. 15 Nga’ boros ka di Yesus, ’’Iyokoyu nopo om mintopo-topot dot id toguang do tulun, nga’ okito id Kinorohingan ot id suang do ginawo dokoyu. Tu’ nunu nopo i sorohon do tulun dot agayo o ngaran, om aiso’ indo o ngaran-ngaran dot id pagantangan do Kinorohingan. 16 Oinsanan nopo i Tourat di Musa om i ponudukan di piro-piro o nabi do poinggirot kasai’ do gisom di kinorikatan di Yohanis Gampamatis. Om mantad poddi om pinopinsusui no iti Habar dot Osonong do pasal di Pomorintaan do Kinorohingan. Om monotos nopoddi o tulun do sumiliu do tulun do songonuon do Kinorohingan. 17 Nga’ a’ nogi’ apagon do tumanus ilo tawan om pomogunan ko’ mantad dot ongoiso’ piya o titik do hurup dit okooro’ do hiri’d Tourat do tumanus. 18 Om isai-isai o kusai do magada’ do sawo dau om kumawin no kawagu do tondu’d suwai, om magampahu’ no iyau’ddi. Om i nogi’ tulun di mangawin di tondu’ di naadaan do sawo, nga’ magampahu’ nogi’,’’ ka dau. 19 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Haro o tiso’ o tulun do kaya’. Om manampakai kasai’ nopo iyau do pakayan dit angagayo o gatang, om osima’ kasai’ iyau do taakanon do monikid tadau. 20 Om haro’ddi o songulun o mosikin dot i Lasarus o ngaran, do pinoiliu do hiri’d toning di wawayaan do walai dau, om notongkop pod gandas o tinan dau. 21 Om orohian daa iyau do mongoi pangakan di mumu’ do takanon dit aratu’ do mantad id mija’ di tulun do kaya’. Nga’ rikot nogi’ i tasu do mongoi ponila’ di gandas dau. 22 Om kapatai noddi i tulun do mosikin diri, om igitai no iyau di moloikat do hiri’d tiyonon dit osonong kopio, i hiri’d toning di Abraham do hilo’d surga. Om iri nogi’ i tulun do kaya’ nga’ napatai nogiddi om linobong. 23 Om oinggorit tomod diri i tulun do kaya’ddi do hiri’d naraka. Om tingaha’ no iyau do minontong, nga’ kokito no dau i Abraham dot id iso’ o kinoiyonon dit osodu’ om i Lasarus nga’ hiri nogid toning di Abraham. 24 Om pomolohou no i tulun do kaya’ddi do poingkaa, ’Oi Apa’ Abraham, kosianai no doho’. Suhuo’ daa doho’ i Lasarus do mongoi popotudu’ do tunturu’ dau dot id waig om ongoyon i’ dau yoposo’ o dila’ ku. Tu’ oinggorit oku no kopio’dti do hiti’d suang diti tapui!’ ka dau. 25 Nga’ boros ka di Abraham do suminimbar, ’Oi tanak ku, soroho’ pogi’: do solinaid di poimpasi ko po om nongopurimanan ngai’ nu no it ongosonong, om i Lasarus no om nongopurimanan ngai’ no dau it angaraat. Nga’ baino’ nopoddi om osimbayan no iyau. Om iya’ no om oinggorit. 26 Om kawagu po nga’ haro o luang dot agayo dot id pialatan toko’. Om tulun do mantad hiti nga’ a’ no milo do mongoi’d hino, om tulun do mantad hino nga’ a’ no milo’d mongoi’d hiti!’ ka dau. 27 Om boros kaddi di tulun do kaya’, ’Iyo nopondo, om pokionuon ku no kopio do suhuon nu i Lasarus do mongoi do hilo’d walai di tapa’ ku. 28 Tu’ limo po o tobpinai ku’d hilo’. Om suhuon no doho’ i Lasarus do mongoi pomisunud diyolo’, om a’ i’ iyolo’ kakaa do hiti’d koinggoritan,’ ka dau. 29 Om boros ka di Abraham do suminimbar, ’Ongkibuuk no iyolo’ddi, i Buuk di Musa om i piro-piro buuk do Nabi! Pologoson nopo iyolo’ do tumanud di nongkotulis dot id buuk diri,’ ka dau. 30 Nga’ boros ka di tulun do kaya’ddi, ’A’ i’ kabagal iri, oi Apa’ Abraham. Nga’ ondung haro daa o tulun di napatai dot oposian kawagu do mongoi pomisunud diyolo’, om rumologo i’ daa iyolo’ di dusa diyolo’ddi,’ ka dau. 31 Nga’ boros ka di Abraham do suminimbar, ’Ondung a’ iyolo’ mamadul di ponuhuan di Musa om i piro-piro o nabi, om atantu’ no dot a’ i’ iyolo’ otumbayaan do haro piya o tulun di napatai dot oposian kawagu,’ ka dau,’’ ka di Yesus.

17

1 Om boro-boros no i Yesus di piro-piro o tumatanud dau do poingkaa, ’’Atantu’ no do haro o piro-piro o hal do kobungou’d tulun do momonsoi’d dusa. Nga’ obungou no i tulun di mominsuhu’ddi. 2 Om osonong nogi’ do lontoidan do watu di pongingisar o liou dau, om pataamon nogindo do hilo’d rahat dit aralom, ko’ kopominsuhu’ iyau do tongoiso’ piya diti tulun diti tongoluhoi podti, gisom do kowonsoi nondo iyolo’d dusa. 3 Iyo nopoddi, om mumbangan-bangan kou no kopio! Ondung kowonsoi’d dusa o tobpinai dokoyu, om ongoyon no iyau sunudai. Ondung monosol iyau do nokowonsoi iyau do miagal diri, om ompunan no iyau. 4 Ondung kowonsoi iyau’d dusa dot id diya’ dot inturu’ do sangadau om mongoi kasai’ nopo iyau solowot diya’ do momoros do, ’Mokiampun oku,’ ka, do monikid di kasala’ iyau, om ompunan kasai’ no iyau,’’ ka dau. 5 Om boro-boros noddi i piro-piro o rasul dot id Tuhan Yesus do poingkaa, ’’Oi Tuhan, pogiroto’ no o kotumbayaan dahai,’’ ka. 6 Om boros kad Tuhan do suminimbar, ’’Ondung haro o kotumbayaan dokoyu dot ongoirad nopo do linsou dit okooro’ kopio, om milo kou no do momoros dot id guas dot ara do, ’Sakat no om tumanom no do hilo’d rahat,’ ka, om atantu’ no do mihuboyo-boyo’ iri di boros dokoyu,’’ ka dau. 7 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Ondung haro ot id pialatan dokoyu do haro o susuhuon do mamaradu do hiri’d dumo ko’ momogompi’ pod dumba’. Om angatan tuu dau i susuhuon dau’ddi do, ’Kaino kopio makan,’ ka, do koguli’ i susuhuon dau’ddi? 8 Atantu’ no dot a’ i’ dau angatan, suwai ko’ moro-boros nogi’ iyau di susuhuon dau’ddi dot, ’Ongoi posodia’ do takanon ku. Om manampakai no di pakayan dit opulang, om tamangan oku no do gisom do kaakan om koinum oku; om kaakan oku po om makan ko nogindo iya’,’ ka. 9 Om a’ i’ minog do royohon i susuhuon diri do minumboyo’ piya iyau di pinonuhuan di tuan dau. 10 Om iyo kou nogiddi iyokoyu. Ondung ongowonsoi ngai’ dokoyu i pinonuhuan dot id dokoyu, om momoros kou nopo dot, ’Iyahai nopodti om susuhuon no toomod, om iti no ot apatut do wonsoyon dahai,’ kanto dokoyu,’’ ka di Yesus. 11 Tontok di manau-panau i Yesus do kumaa do hilo’d Yorusalim, om kawaya’ no iyau do hiri’d watas dot id piwolitan do pomogunan do Samaria om Galilia. 12 Di nopo manau-panau iyau do kumaa dot id iso’ o kampung, om ongoyo’ no iyau bontolo’ do hopod o tulun di kitoruol do kusta. Om hiri pod sodu’ i tulun diri, 13 om pinglohou no dot, ’’Oi Yesus, oi Tuan, kosianai no dahai!’’ ka. 14 Om ontong no i Yesus diyolo’, om boro-boros nod poingkaa, ’’Ongoi kou no solowot di piro-piro ot imam om pokiporisaan no diyolo’ ino tinan dokoyu!’’ ka dau. Nga’ hiri po iyolo’d tanga’d ralan om kolingasai no iyolo’ di toruol diyolo’. 15 Om kopurimanai noddi di songulun dot id pogialatan diyolo’ do nolingasan iyau, om guli’ no iyau dot id di Yesus om pamarayou no iyau’d Kinorohingan dot opuhod o boros. 16 Om otud no iyau dot id toguang di Yesus, do minongunsikou dau. Iyau nopoddi nga’ tulun do Samaria. 17 Om boros kaddi di Yesus, ’’Okon toi ko’ hopod kou tulun do nolingasan diri? Nga’ hinonggo noddi i siam o tulun? 18 Nokuro tu’ iti no tulun do bansa’d suwai o guminuli’ do mongoi pongunsikou’d Kinorohingan?’’ ka dau. 19 Om boros kaddi di Yesus dot id tulun diri, ’’Ingkakat no om mamanau i’. Nolingasan ko no tu’ notumbayaan ko i’ doho’,’’ ka dau. 20 Om haro’ddi o piro-piro tulun do Parisi do minonguhot di Yesus ondung soira’ do korikot i Pomorintaan do Kinorohingan. Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’A’ i’ dokoyu okito i Pomorintaan do Kinorohingan. 21 Aiso’ i’ o momoros dot, ’Ontong pogi’, nokorikot nod hiti!’ ka, ko’, ’Nokorikot nod hilo’!’ ka. Tu’ iri nopo Pomorintaan do Kinorohingan om id suang i’ dokoyu,’’ ka dau. 22 Om boro-boros noddi i Yesus di piro-piro o tumatanud dau do poingkaa, ’’Rumikot nondo o maso dot orohian kou do kokito dot ongoiso’ o tadau di Tanak do Tulun, nga’ a’ kou i’ kokito. 23 Om haro nondo o tulun do momoros dot id dokoyu dot, ’Ontong pogi’, hilo’ iyau,’ ka, ko’, ’Ontong pogi’, nga’ hiti no iyau,’ ka. Nga’ kada’ kou soliwan do mongoi pogihum dau. 24 Tu’ kowoyo-woyoo’ nopo do Tanak do Tulun do tontok di tadau do mintalang iyau, om iyo noddi kodumaat do kumalab do dumarapas dilo tawan om kababang do mantad id iso’ o tisan om kakaa dot id tisan ponong id sampaping. 25 Nga’ id gulu nopo kopio om mositi’ no do kopuriman iyau dot ogumu’ o koinggoritan, om a’ romiton di tulun do maso’dti. 26 Tu’ tontok nopondod tadau do pointalangon i Tanak do Tulun, om kowoyo-woyoo’ nopo dau om miagal do kowoyo-woyoo’ di poimpasi po i Nuu di gulu po. 27 Tu’ mangakan-ngakan nopo om monginum-nginum, om mogikakawin o tulun. Om iyo kasai’ nopoddi iyolo’ do gisom do norikot o kinosuangan di Nuu do hiri’d kapal, om korikot noddi i sakob do gisom do nangapatai ngai’ i tulun. 28 Om iyo nogiddi di poimpasi po i Lut. Tu’ mangakan-ngakan om monginum-nginum, om mogiboli-boli om mananom-tanom om maal do walai o tulun. 29 Nga’ tontok di minogidu’ i Lut do mantad hilo’d Sodom, om tadau iddi do suminondot o tapui di monomburalak po do mantad hilo’d tawan do minamatai ngai’ di tulun. 30 Om iyo nogiddi o kowoyo-woyoo’ do tontok di tadau do pointalangon i Tanak do Tulun. 31 Om tontok nopondo do tadau’ddi om iri nopo i tulun do hiri’d timpak do taap do walai dau, om a’ no iyau minog do lumintuhun do mongoi panganu di konunu-nunuwai do hiri’d suang di walai dau. Om iyo nogiddi i tulun di hiri’d dumo dau, tu’ a’ no minog do gumuli’ do hiri’d walai dau. 32 Soroho’ pogi’ dokoyu ondung nunu o nosiliu dot id sawo di Lut! 33 Iri nopo tulun di tumotos do momogompi’d koposion dau, om okon nogi’ dot atagakan di koposion dau’ddi. Nga’ iri nopo tulun dit atagakan do koposion dau, om okon nogi’ dot ogompi’ dau o koposion dau’ddi. 34 Kotumbayaai kou no: Tu’ tontok nopondo do totuong diri om haro o duwo tulun do poingodop dot id iso’ o toodopon, om ngoyon nondo i tiso’ om tongkiadan nopo i tiso’. 35 Om haro nogi’ o duwo o tondu’ do tumutu do gandum, om ngoyon nondo i tiso’, om tongkiadan no i tiso’. 36 [Om haro nogi’ o duwo o tulun do morobuat do hiri’d dumo, om ngoyon nondo i tiso’, om tongkiadan nopo i tiso’,]’’ ka di Yesus. 37 Om ponguhot no i piro-piro o tumatanud di Yesus do poingkaa, ’’Hinonggo iri dot ongosiliu oi Tuhan?’’ ka diyolo’. Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Hinonggo nopo o haro o nintorusan di napatai, om hiri no o timungon di tombolog di mangangakan do nintorusan di napatai,’’ ka dau.

18

1 Om ponusui noddi i Yesus dot iso’ o poinukadan do minonuduk di piro-piro o tumatanud dau, om sumambayang kasai’ indo iyolo’, om a’ lumuhoi o ginawo dot otumbayaan. 2 Boros ka di Yesus, ’’Haro o songulun o gompomutus dot id iso’ o bandar. Om iri nopo gompomutus diri nga’ a’ i’ ooris do Kinorohingan om a’ mamadul dot isai nopo o tulun. 3 Om hiri nopod bandar diri nga’ haro o songulun o tondu’ do nopuadan do miguli-guli’ nopo do hiri’d gompomutus diri do mokiobi’ dau. Boros ka di tondu’ di nopuadan diri, ’Tulungon oku no do sumimbar di ponokibisara’ ku,’ ka. 4 Om haro i’ o piro-piro koloido’ do mada’ i gompomutus diri do monulung di tondu’ddi. Nga’ alaid noddi om kopomusorou no i gompomutus do poingkaa, ’Mulong piya dot a’ oku ooris do Kinorohingan om a’ oku mamadul dot isai nopo o tulun, 5 nga’ a’ i’ tumingkod do mamagangau doho’ ilo tondu’, om osonong nogi’ do tulungon ku nopo iyau do sumimbar do mogobi’ dau. Tu’ a’ nopo nga’ rumikot kasai’ indo iyau do mamagangau doho’,’ ka dau,’’ ka di Yesus. 6 Om boros kaddi kawagu do Tuhan dot id diyolo’, ’’Soroho’ no dokoyu i boros di gompomutus dit a’ otulid diri! 7 A’ nogi’ tuu o Kinorohingan mogobi’ do tulun di songonuon dau, i lumohou dau do tadau om totuong? Popiurut-uruton tuu dau o maso do koponulungan dau diyolo’? 8 Kotumbayaai kou no: Olomus i’ iyau do mogobi’ diyolo’! Nga’ soira’ nopondo do rumikot o Tanak do Tulun om haro po tuu o tokito dau do tulun dit otumbayaan dau do hiti’d pomogunan?’’ ka dau. 9 Om ponusui po kawagu i Yesus do poinukadan do monuduk di tulun di momusorou dot osonong iyau, nga’ popoinsiriba-riba’ indo do tulun do suwai. 10 Boros ka di Yesus, ’’Haro o duwo tulun do minongoi do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo do mongoi sambayang. Iri nopo tiso’ nga’ tulun do Parisi, om iri no koduwo om gomponimung do sukai. 11 Om iri nopo tulun do Parisi diri nga’ poingkakat dot iso-iso’ do sumambayang do poingkaa, ’Oi Kinorohingan, mongunsikou oku no kopio diya’, tu’ iyoho’ nopo om a’ oku i’ miagal do tulun do suwai di tamaha’, om i monipu’, om i magampahu’. Om mongunsikou oku po tu’ iyoho’ nopo om a’ oku i’ miagal dilo gomponimung do sukai. 12 Tu’ iyoho’ nopo om induwo oku i’ do puasa dot id suang do sominggu’, om manahak oku po diya’ do sompihopod do mantad do koinsanai dit aanu ku,’ ka dau. 13 Nga’ iri nopo i gomponimung do sukai’ddi, om poingkakat iyau do hiri’d sodu’, om a’ i’ iyau kasaap do tumingaha’ do hilo’d tawan. Om duntungo’ nopo dau o kangkab dau do popointalang do monosol iyau om kumorologo, om pomoros nod poingkaa, ’Oi Kinorohingan, kosianai no doho’ tu’ tulun do kidusa,’ ka dau,’’ ka di Yesus. 14 Om boro-boros noddi kawagu i Yesus diyolo’ do poingkaa, ’’Kotumbayaai kou no, do tontok di nokouli’ goduwo iyolo’ddi do hiri’d walai diyolo’, om iri nogiddi i gomponimung do sukai o rinamit do Kinorohingan, om okon i’ ko’ i tulun do Parisi. Tu’ pointikid-tikid do tulun di minggayo-gayo, om poinsiribaon indo; om pointikid-tikid di tulun di minsiriba’ om poinggoyoon nogindo,’’ ka dau. 15 Haro o piro-piro o tulun do pinapaatod do tangaanak diyolo’ dit ongokoro’ po dot id di Yesus do pokikamaan diyolo’ dau om pokibarakatan diyolo’. Om kokito noddi di piro-piro o tumatanud di Yesus iyolo’, om togodo’ no diyolo’ i tulun diri. 16 Nga’ lohowo’ no di Yesus i tangaanak, om boro-boros no iyau di piro-piro o tumatanud dau, ’’Pologoso’ nopo ilo tangaanak do rumikot dot id doho’! Kada’ dokoyu iyolo’ oduhai, tu’ iyo no diyolo’ o kasanganu di Pomorintaan do Kinorohingan. 17 Ilaai no dokoyu dot iri nopo tulun di tumimbaba’ do Kinorohingan dot a’ iyo do tanak o kowoyo-woyoo’ dau, om a’ no kasanganu di Pomorintaan do Kinorohingan,’’ ka dau. 18 Om haro’ddi o songulun o boyoon do tulun do Yohudi do minonguhot di Yesus do poingkaa, ’’Oi Guru dit osonong, nunu ma ot apatut ku’d wonsoyon om kaanu oku i’ do koposion dit otopot kopio om i poingompus?’’ ka dau. 19 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Nokuro tu’ roitan oku diya’d osonong? Tu’ songulun po nga’ aiso’ i’ ot osonong do suwai ko’ Kinorohingan noo! 20 Nokoilo ko no di piro-piro o toturan do Kinorohingan do poingkaa, ’Kada’ pagampahu’, kada’ pamatai, kada’ panakau, kada’ pongudut, om pusohon no o tapa’ om tina’ nu,’ ka,’’ ka dau. 21 Om boros ka di tulun diri do suminimbar, ’’Natanud ngai’ ku no i ponuhuan diri do mantad po dit okoro’ oku po,’’ ka dau. 22 Om boros kaddi di Yesus do nokorongou’ddi, ’’Haro po o tiso’ dot apatut nu’d wonsoyon: ngoyon ngai’ no padagango’ i dapu’ nu, om patahakon no i tusin do gatang diri dot id tulun do mosikin, om kaanu ko indo do dapu’ do hilo’d surga. Om owonsoi nu pondo o miagal diri om rumikot no do mongoi tanud doho’,’’ ka dau. 23 Nga’ korongou poddi di tulun i boros do miagal diri, om tumongob tomod diri iyau tu’ kaya’ i’ kopio iyau. 24 Om oilaan i’ di Yesus do tumongob kopio i tulun diri, om boro-boros no iyau do poingkaa, ’’Osusa’ no kopio o tulun do kaya’ do sumuang di Pomorintaan do Kinorohingan! 25 Osonong-sonong nogi’ o songinan ot unta do sumuang do luang do dalat, ko’ mantad do tulun do kaya’ do sumuang do Pomorintaan do Kinorohingan,’’ ka dau. 26 Korongou poddi di piro-piro o tulun i boros di Yesus do miagal diri, om ponguhot no iyolo’ dau, ’’Iyo nopoddi, om isai poo ot apasi?’’ ka. 27 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Iri piya it a’ milo’d tulun do wonsoyon, nga’ milo id Kinorohingan do wonsoyon,’’ ka dau. 28 Om boros kaddi di Pitrus, ’’Antangai pogi’, nga’ tongkiadai ngai’ nopo dahai o sompiiyon dahai, tu’ tumanud no iyahai diya’,’’ ka dau. 29 Om boros ka di Yesus, ’’Kotumbayaai kou no: Iri nopo tulun do tuminongkiad do walai dau, ko’ sawo dau, ko’ tobpinai dau, ko’ tapa’ om tina’ dau ko’ tangaanak dau, dot i momonsoi’d karaja’ do Pomorintaan do Kinorohingan o koponongkiadan, 30 om somulian indo iyau do kopiluap o kogumuo’ do maso’d baino’, om koimbagu nopondo om onuan iyau do koposion dit otopot kopio om i poingompus,’’ ka dau. 31 Om angatai no di Yesus i hopod om duwo o tumatanud dau do tumimung dot iyolo-yolo’, om boro-boros noddi iyau diyolo’ do poingkaa, ’’Pokinongou kou pogi’! Kumaa toko’ nodti do hilo’d Yorusalim. Om hilo’ nopondo, om ongowonsoi ngai’ nopo i pinotulis di piro-piro o nabi do pasal di Tanak do Tulun. 32 Om patahakon nondo iyau dot id tulun dit okon ko’ Yohudi, om hingi-hingion nondo diyolo’ iyau, om indaraaton, om pindulaan. 33 Om inggoriton nondo diyolo’ iyau om patayon. Nga’ kotolu nopondod tadau om apasi indo kawagu iyau,’’ ka dau. 34 Koinsanai di pinoboros di Yesus diri, nga’ a’ i’ di tumatanud dau osuhutan. Tu’ iri nopo komoyon diri om a’ i’ pinatarang dot id diyolo’. Om a’ i’ iyolo’ koilo ondung nunu o komoyon di pinoboros di Yesus diri. 35 Om tontok dit oruhai no i Yesus do korikot do hilo’d Yorikou, om haro o songulun o bolou do poirikau do hiri’d tisan do ralan do mokipuhawang do tulun. 36 Om soira’ di norongou dau dot ogumu’ o tulun do tumalib, om ponguhot no iyau, ’’Nokuro kopio iti?’’ ka. 37 Om boros ka diyolo’, ’’Tumalib i Yesus, i tulun do Nasarit diri,’’ ka. 38 Om pinglohou noddi i tulun di nobolou’ddi dot opuhod do poingkaa, ’’Oi Yesus, i tanak di Daud, kosianai no doho’,’’ ka. 39 Om togodo’ no iyau di tulun di hiri’d gulu, om noduhan diyolo’ iyau do minglohou. Nga’ okon nogi’ dot opuhod-puhod iyau do minggarang do poingkaa, ’’Oi tanak di Daud, kosianai no doho’,’’ ka. 40 Om undorong noddi i Yesus, om ponuhu’ no iyau’d tulun do mangahak di tulun di bolou’ddi do pokoyoon dot id dau. Om korikot poddi i tulun do bolou’ddi do hiri’d di Yesus, om uhoto’ no di Yesus iyau do poingkaa, 41 ’’Nunu daa o korohian nu’d wonsoyon ku dot id diya’?’’ ka dau. Om boros ka di tulun di bolou’ddi do suminimbar, ’’Tuan, orohian oku’d kokito,’’ ka dau. 42 Om boros kaddi di Yesus, ’’Iyo nopondo om kokito ko no! Olingasan ko no tu’ otumbayaan ko i’ doho’,’’ ka dau. 43 Om diiri i’ om diiri om kokito no iyau. Om tanud noddi iyau di Yesus do mikuwo’d minongunsikou do Kinorohingan. Om pamarayou ngai’ nopoddi do Kinorohingan i tulun dot ogumu’ di nokokito di nosiliu’ddi.

19

1 Tontok di nokorikot i Yesus do hilo’d bandar do Yorikou, om pamanau no iyau do minaya’ do hiri’d bandar diri. 2 Om hiri nopod bandar diri nga’ haro o songulun o boyoon do gomponimung do sukai, di kaya’ kopio. Ngaran nopo dau om i Sakius. 3 Om orohian kopio iyau do kokito di Yesus, nga’ a’ i’ iyau kokito dau, tu’ ogumu’ i’ kopio o tulun, om kawagu po nga’ osiriba’ kopio o kinoulunan dau. 4 Om panangkus noddi iyau do minogulu di tulun dot ogumu’, om indakod no iyau dot iso’ o kayu, om kokito indo iyau di Yesus, it a’ no alaid om tumalib nod hiri. 5 Om tontok di nokorikot i Yesus do hiri’d guas di kayu’ddi, om tingaha’ no iyau, om boro-boros nod poingkaa, ’’Oi Sakius! Lintuhun kopio, tu’ a’ oku no milo dot a’ mumbaya’ do hilo’d walai nu,’’ ka dau. 6 Om arau-arau nopoddi i Sakius do lumintuhun om otood nopo iyau do ruminamit di Yesus. 7 Nga’ sontogod-togod ngai’ nopo i tulun do nokokito do miagal diri. Boros ka diyolo’, ’’Si! Nokuro tu’ mongoi iyau salakoi do hilo’d walai do tulun dit a’ osonong,’’ ka. 8 Om hiri poddi iyolo’d walai di Sakius, om ingkakat no i Sakius, om boro-boros no iyau di Yesus do poingkaa, ’’Oi Tuhan, songintanga’ nopodti dapu’ ku om patahakon ku di tulun do mosikin. Om isai nopo o tulun di noumbalan ku’d monipu’ om bayaran ku no dot ingapat kopiluap mantad ko’ i naanu ku,’’ ka dau. 9 Om boros kaddi di Yesus dot id di Sakius, ’’Tadau nod baino’ do pinasi ko’d Kinorohingan, om koinsanai di sompiiyon nu. Om nonuan kou do koposion do wagu, tu’ iya’ nga’ sinakagon i’ di Abraham. 10 Tu’ Kinorikatan nopod Tanak do Tulun om mogihum om mamasi di tulun di napalid,’’ ka dau. 11 Tontok di maso po di tulun do mokinongou di boros di Yesus diri, om ponusui po kawagu iyau dot iso’ o poinukadan. Tu’ tontok nopoddi om osomok no iyau do hilo’d Yorusalim, om osorou nopod tulun nga’ oruhai nod mintalang i Pomorintaan do Kinorohingan. 12 Boros ka di Yesus, ’’Haro o songulun dit agayo o pangkat do minongoi dot id pomogunan di hilo’d sodu’, tu’ iyau nopoddi om pilion do sumiliu’d raja’; om opili’ pondo iyau do raja’ om pogulian nogindo kawagu dau. 13 Om lohowo’ no dau i hopod o susuhuon dau di tintod dau do minamanau. Om onuwai ngai’ nogiddi dau iyolo’ do soroisaan do tusin do tamas, om boros ka dau, ’Poindopuon no dokoyu iti tusin diti do daamot ku do kotongkiad,’ ka. 14 Nga’ angaraatan diri dau i tulun do hiri’d pomogunan dau, om ponuhu’ no iyolo’d tulun do mongoi poposunud di nakapamanau iyau do boros do poingkaa, ’Mada’ i’ iyahai do tulun diti do sumiliu’d raja’ dahai,’ ka. 15 Nga’ nopili’ i’ i tulun dit agayo o pangkat diri do sumiliu’d raja’. Om poguliai noddi dau do hiri’d pomogunan dau. Om olomus nopo iyau do minomolohou ngai’ di susuhuon dau’ddi do mongoi solowot dau, tu’ mongilo iyau ondung songkuro no o tuntung do naanu diyolo’. 16 Om rikot no i susuhuon di koiso’ om boro-boros nod, ’Oi Tuan, iri nopo tusin do tamas dit iso’ noo di tinahak nu doho’ddi, om hopod noddi,’ ka dau. 17 Om boros ka di tuan, ’Osonong no kopio, iya’ no o susuhuon dot osonong. Om silihon ku nondo iya’ do momorinta’ do hopod o bandar, tu’ otorodok ko i’ do mongilo-ilo do hal dit okooro’,’ ka dau. 18 Om rikot no i susuhuon di koduwo om boro-boros nod, ’Oi Tuan, iri nopo i tusin do tamas dit iso’ noo di tinahak nu doho’ddi, om limo noddi,’ ka dau. 19 Om boros ka di raja’ddi dot id dau, ’Silihon ku nondo iya’ do momorinta’ do limo o bandar,’ ka. 20 Om rikot no i susuhuon di suwai, om boro-boros nod, ’Diiya i tusin nu’ddi oi Tuan. Lopoto’ ku nopo do somputangan om poopio’ ku no. 21 Tu’ moddosi oku diya’, tu’ oilaan ku no dot orongit ko. Om mongoi ko nopo panganu dit okon piya ko’ diya’, om mongoi ko pongupu’ do tua’ do hiri’d okon ko’ iya’ o minananom,’ ka dau. 22 Om boros kaddi di raja’, ’Iya’ no o susuhuon dit araat! Hukuman ku no iya’ do tumanud di pinoboros nu. Koilo ko i’ dot orongit oku, om manganu oku dit okon ko’ doho’ om mongupu’ oku do tua’ do hiri’d okon ko’ iyoho’ o minananom. 23 Iyo nopoddi, om nokuro tu’ a’ nu nongoi poopio’ i tusin ku’ddi do hilo’d bing, om koguli’ oku nopondo, om aanu ku i’ kawagu i tusin ku om i bunga di tusin ku’ddi?’ ka dau. 24 Om boros kaddi di raja’ dot id tulun di songingkakat do hiri, ’Ongoyo’ nogi’ onuo’ i tusin diri do mantad id dilo’, om patahakon i’ di susuhuon di nakaanu do hopod o tusin do tamas,’ ka. 25 Nga’ boros ka di tulun diri, ’Nga’ oi Tuan, hopod no o dau do naanu,’ ka diyolo’. 26 Om boros ka di raja’ do suminimbar, ’Ilaai no dokoyu: Tulun nopo di haro no mantad ot id dau, om onuan po dot ogumu’ ko’ iri. Nga’ iri nopondo tulun dit aiso’ mantad ot id dau om iri piya’ndo i haro dot id dau nga’ ongoyon i’ onuo’. 27 Om porikoto’ ngai’ nod hiti i pisangod ku dit a’ asanangan doho’ do sumiliu’d raja’. Om patayon ngai’ nopo iyolo’ dot id toguang ku!’ ka dau,’’ ka di Yesus. 28 Om kongoboros ngai’ poddi di Yesus iri, om ongoi no iyau do hiri’d gulu diyolo’ do minamanau do kumaa’d hilo’d Yorusalim. 29 Om korikot poddi iyolo’ do hilo’d Nulu-Nulu do Saitun, it id somok no do Baitpagi om Baitani, om suhuo’ no di Yesus o duwo di tumatanud dau do mogulu diyolo’ do mamanau. 30 Om boros ka di Yesus do minomilin diyolo’, ’’Ongoi kou do hilo’d kampung dit id dabantalan dokoyu. Om korikot kou nopondod hilo’ om okito nondo dokoyu o tiso’ o tanak do kaladai do poingkogos, it a’ po noumbalan do tulun do sumakai. Om iyadan no dokoyu iri om gayaton no do kumaa’d hiti. 31 Om ondung haro o tulun do monguhot ondung nokuro tu’ iyadan dokoyu i kaladai, om poboroson no o poingkaa, ’Gunaon do Tuhan,’ kanto dokoyu,’’ ka dau. 32 Om pamanau noddi goduwo i tumatanud di Yesus diri, om iyo ngai’ nopo di nokoboros mantad di Yesus o nokito diyolo’. 33 Om tontok di maso diyolo’ do mongiad di polihan di tanak do kaladai’ddi, om boro-boros no dot id diyolo’ i sanganu di kaladai, ’’Nokuro tu’ iyadan dokoyu ino kaladai?’’ ka dau. 34 Om boros ka diyolo’ do suminimbar, ’’Gunaon do Tuhan iti,’’ ka. 35 Om gayato’ noddi diyolo’ i tanak do kaladai’ddi do pinaatod dot id di Yesus. Om lopikai no diyolo’ di rasuk diyolo’ dit id soibau i kaladai, om pasakayo’ nogiddi diyolo’ i Yesus di kaladai. 36 Om ogumu’ tomod o tulun do pinopinglapik do rasuk diyolo’ dit id soibau do hiri’d ralan dit awayaan di Yesus do poinsakai di kaladai. 37 Om maha’ di rumuhuk no iyolo’ di Nulu-Nulu do Saitun, dit osomok noddi i Yesus do hilo’d Yorusalim, om oinsanan nopo i tumatanud di Yesus dit ogumu’ddi do minamarayou’d Kinorohingan do mikuwo’d opuhod o boros om mongunsikou dau do koinsanai di koimayaan di nokito diyolo’. 38 Om pomoros no iyolo’ dot opuhod do poingkaa, ’’Abarakatan no i Raja’ di rumikot dot id suang do ngaran do Tuhan! Osimbayan no o hilo’d surga, om arayou o Kinorohingan!’’ ka no diyolo’. 39 Om boro-boros noddi di Yesus o piro-piro di tulun do Parisi di hiri’d pogialatan di tulun dot ogumu’, ’’Oi Guru, oduhai ngai’ ilo tumatanud nu do mimboros,’’ ka. 40 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Kotumbayaai kou no! Tu’ ondung tumingkod iyolo’, om ilo’ piya’ndo watu nga’ minggiak i’,’’ ka dau. 41 Om tontok dit osomok noddi i Yesus do hilo’d Yorusalim, om di nokito dau i bandar diri, om pogihadai no dau i bandar. 42 Boros ka dau, ’’Osianan oku no diya’, songkuro daa o kosonongo’ ondung koilo ko daa di poporikot do kouludan do tadau’d baino’. Nga’ a’ ko no kokito’ddi. 43 Tu’ koumbal ko nondo do koimbagu dot osorilian do piro-piro o pisangod di mangantob diya’, om turungkuon ko nondo diyolo’ om pointutuk iyolo’ diya’ do mongonsit diya’. 44 Om raagon ko nondo diyolo’, do mitonggoi do koinsanai’d tulun di poingiyon do hiti. Om aiso’ no o tongoiso’ piya dilo watu do pologoson diyolo’ do mogitimpak-timpak do hiri’d pinouludan mantad, tu’ a’ nu i’ pinadul i maso do ruminikot o Kinorohingan do mongoi daa pamasi diya’,’’ ka dau. 45 Om suang noddi i Yesus do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo, om uyungo’ ngai’ no dau i tulun di mogidagang-dagang do hiri. 46 Om boro-boros noddi iyau diyolo’ do poingkaa, ’’Nokotulis no dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa: Boros kad Kinorohingan, ’Roitan nondo do tiiyonon do sumambayang i Walai ku,’ ka. Nga’ siniliu nogiddi dokoyu iti do tiiyonon do gampanakau!’’ ka dau. 47 Om monikid tadau nopo i Yesus do monuduk do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo. Om sipamatai no daa dau i piro-piro o boyoon dot imam om i guru do Tourat om i boyoon do tulun do Yohudi, 48 nga’ aiso’ i’ o ralan diyolo’ do momonsoi do miagal diri, tu’ oinsanan nopo i tulun do mongoi kasai’ pokinongou di Yesus om orohian kopio iyolo’ do mokinongou di boros dau.

20

1 Insan o tadau, di maso di Yesus do monuduk do tulun do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo, do mikuwo’d poporongou iyau diyolo’ di Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan, om rikot no i piro-piro o boyoon dot imam, om i guru do Tourat, om i boyoon do tulun do Yohudi do minongoi ponguhot di Yesus. 2 Boros ka diyolo’ dot id di Yesus, ’’Sunudai daa iyahai ondung nunu kopio o kuasa’ nu do minomonsoi ngai’dti? Isai o minanahak diya’ do kuasa’ddi?’’ ka. 3 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Iyoho’ nga’ haro i’ o tuhoton. Sunudai oku daa dokoyu, 4 ondung disai di kuasa’ di Yohanis do mamatis do tulun? Mantad tuu iri dot id Kinorohingan ko’ mantad id tulun?’’ ka dau. 5 Om pogiboro-boros noddi iyolo’, ’’Ondung poboroson toko’ dot, ’Mantad id Kinorohingan,’ ka, om poboroson nondo dau dot, ’Iyo nopoddi, om nokuro tu’ a’ kou minonongkuyaan dau?’ ka nondo dau. 6 Nga’ ondung poboroson toko’ do, ’Mantad id tulun,’ ka, om oinsanan nopondo ilo tulun do momodumpau dati’ do watu, tu’ iyolo’ nopo om monongkuyaan ngai’ i’ do nabi i Yohanis,’’ ka diyolo’. 7 Om boros kaddi diyolo’ do suminimbar, ’’A’ i’ iyahai koilo,’’ ka. 8 Om boros kaddi di Yesus dot id diyolo’, ’’Iyo nopondo, om iyoho’ nga’ a’ i’ poposunud dot id dokoyu ondung mantad id disai o kuasa’ ku do minomonsoi ngai’dti,’’ ka dau. 9 Om ponusui po i Yesus dot id tulun diri do poinukadan do poingkaa, ’’Haro o tiso’ o tulun do minananom dot anggur dot id kabun dau. Om posiwaai noddi dau i kabun di piro-piro o tulun, om ongoi no iyau dot id pomogunan do suwai, om alaid diri iyau do poundorong do hiri. 10 Om tontok di norikot o kopongupuan di tua’ dot anggur, om suhuo’ no di sanganu di kabun, i susuhuon dau do mongoi daa panganu di dau’d bahagi’. Nga’ bobogo’ nogi’ di tulun di minoniwa’ di kabun i susuhuon diri, om suhuo’ no diyolo’ iyau do muli’ dot aiso’ i’ o nunu-nunu do pinatahak. 11 Om ponuhu’ po kawagu i sanganu di kabun diri dot iso’ di susuhuon dau do suwai; om iri nogi’ nga’ binobog i’ di tulun di minoniwa’ di kabun, om nindaraat diyolo’ iyau, om suhuo’ no diyolo’ do muli’ dot aiso’ i’ o pinatahak. 12 Om ponuhu’ po kawagu i sanganu di kabun diri do susuhuon dau di kotolu. Om iri nogi’ nga’ binobog i’ di tulun di minoniwa’ di kabun diri, om pataamo’ nogiddi diyolo’ iyau do hiri’d soliwan di kabun. 13 Om boros kaddi di sanganu di kabun, ’Nunu po pama o wonsoyon ku’dti? Suhuon ku no ilo tanak ku di kosianan kopio ku. Atantu’ no do pusohon i’ bo diyolo’ ilo tanak ku,’ ka dau. 14 Nga’ soira’ddi nokito di tulun di minoniwa’ di kabun i tanak di sanganu di kabun diri, om pogiboro-boros no iyolo’, ’Ilo’ no moti’ o tumungkus diti kabun diti. Maai toko’ nogi’lo’ patayo’, om iyati’ indo o kotungkus diti kabun!’ ka diyolo’. 15 Om gayato’ noddi diyolo’ i tanak diri do pinoposoliwan do mantad hiri’d kabun om patayo’ no diyolo’ iyau,’’ ka di Yesus. Om uhoto’ no di Yesus iyolo’, ’’Koguli’ nopondo i sanganu di kabun diri, om kukuroyon tuu’ndo dau i tulun di minoniwa’ di kabun diri? 16 Atantu’ no do patayon ngai’ dau i tulun di minoniwa’ di kabun dau’ddi. Om posiwaan nondo dau i kabun diri do tulun do suwai,’’ ka dau. Nga’ tontok di norongou di tulun i boros di Yesus diri, om boros ka diyolo’, ’’A’ i’ bo kopio dau patayon!’’ ka. 17 Om ontong no i Yesus diyolo’ om boro-boros nod, ’’Iyo nopoddi, om nunu ma o komoyon di nokotulis do hiri’d Buuk do Kinorohingan do poingkaa? ’Iri nogi’ i watu dit a’ pinowonsoi di mamamaal om iri nogiddi i nosiliu do watu dit agayo kopio o guna’!’ ka. 18 Om oinsanan nopo i tulun dit aratu’ do kootung di watu’ddi dot angapatai; om it ootungan di watu nga’ oruta’ nopondo do miagal pod pupuk,’’ ka di Yesus. 19 Om koilaai poddi di piro-piro o guru do Tourat om i boyoon dot imam dot iyolo’ i’ o komoyon di Yesus di poinukadan diri, om sipanangkap no daa’ddi iyolo’ di Yesus do diiri no, nga’ moddosi i’ iyolo’ di tulun dot ogumu’. 20 Om monotos tomod diri iyolo’ do mogihum do maso dit osonong do manangkap dau. Om minonisip diri iyolo’ do piro-piro o tulun do sinuhu’ do minsorupai-rupai dot otulid o ginawo. Om suhuo’ noddi diyolo’ i tulun diri do mongoi pomurunsut di Yesus do ponguhatan o pakayon, om katahak i’ diyolo’ i Yesus dot id kuasa’ do gobunor. 21 Om ongoi ngai’ noddi i tulun di sinisipan diyolo’ddi boro-boros di Yesus do poingkaa, ’’Oi Guru, oilaan i’ dahai do koinsanai di poboroson nu om i potudukon nu om ongotopot ngai’ nopo. Om oilaan nogi’ dahai do posondoton nu nopo kopio do popotuduk o pasal do korohian do Kinorohingan dot id tulun, tu’ iya’ nopo om a’ i’ montong do pangkat do tulun. 22 Om sunudai daa’ndo iyahai ondung koino-ino do mambayar do sukai dot id di Kaisar ko’ amu’ po, do tumanud do Tourat?’’ ka diyolo’. 23 Nga’ oilaan i’ di Yesus i koiloo’ diyolo’ do momurunsut dau. Om boros kaddi di Yesus dot id diyolo’, 24 ’’Pokitono’ oku daa dokoyu dot ongoiso’ di tusin do pirok. Disai do gambar diti, om disai’d ngaran diti?’’ ka dau. ’’Di Kaisar,’’ ka diyolo’d suminimbar, 25 Om boros kaddi di Yesus dot id diyolo’, ’’Iyo nopoddi, om patahakon no dot id di Kaisar, i di Kaisar, om patahakon dot id Kinorohingan i dong Kinorohingan,’’ ka dau. 26 Om aiso’ iddi o nokito diyolo’ dot ongoiso’ piya do kasalaan di Yesus dot id toguang di tulun dot ogumu’. Om kada’ nopoddi iyolo’ ungkomi do nongoimayaan do nokorongou di pinonimbar dau. 27 Om haro’ddi o piro-piro o tulun do mantad id sinompuruan do tulun do Saduki do ruminikot dot id di Yesus. (Om iyolo’ no i momoros dot a’ no apasi kawagu i tulun di napatai.) Om uhoto’ no diyolo’ i Yesus do poingkaa, 28 ’’Oi Guru, tinulis di Musa iti toturan diti do bagi dati’, ’Ondung apatai ot iso’ o kusai om aiso’ po o tanak dau, om mositi’ no do kowinon di tobpinai dau i sawo daa dau’ddi, om oonuan i’ do sinakagon i tulun di napatai,’ ka. 29 Nokoumbal i’ do haro o turu’ o tulun do mogiobpinai. Om kakawin no it id dotuo, om kapatai no iyau dit aiso’ po o tanak dau. 30 Om kowino’ noddi di tobpinai dau di koduwo i sawo daa dau, om iyau nga’ minatai nogi’ dit aiso’ po o tanak dau. 31 Om iyo iddi o nosiliu dot id tobpinai dau di kotolu do gisom do noinsanan i turu’ o mogiobpinai’ddi. 32 Om alaid noddi om iri’ddi i tondu’ nga’ napatai nogi’. 33 Om orikot nopondo o maso do posion kawagu i tulun do nangapatai, om isai no mando o sansawo di tondu’ddi? Tu’ nakapangawin ngai’ nopo di tondu’ i turu’ o kusai’ddi?’’ ka diyolo’. 34 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Iti nopo tulun do songimpasi do dinondo om kumawin i’, 35 nga’ iri nopo tulun dit osorupai do posion kawagu do mantad id kapatayon, om i poimpasi do maso dit id dabantalan, om a’ no kumawin. 36 Kowoyo-woyoo’ nopo diyolo’ om miagal pod moloikat, om a’ no apatai. Om tangaanak no iyolo’d Kinorohingan, tu’ pinasi i’ kawagu iyolo’ do mantad id kapatayon. 37 Tu’ nokotuduk no kopio’d Musa do posion kawagu i tulun di napatai. Tu’ iri nopo i tinulis dau do pasal di bulungkut di mikit-sikit do tapui om pinoboros dau do Tuhan nopo om, ’Kinorohingan di Abraham, om Kinorohingan di Isak, om Kinorohingan di Yakub,’ ka. 38 Om Kinorohingan nopo om okon i’ ko’ Kinorohingan di tulun di napatai! Suwai ko’ Kinorohingan iyau di tulun di poimpasi. Tu’ bagi’ nopod Kinorohingan om poimpasi ngai’ i’ iyolo’,’’ ka di Yesus. 39 Om boro-boros noddi o piro-piro di guru do Tourat do poingkaa, ’’Osonong no kopio i pinonimbar nu oi Guru,’’ ka. 40 Om a’ noddi iyolo’ katama’ do minonguhot di Yesus do nunu nopo o ponguhatan. 41 Om ponguhot no i Yesus diyolo’ do poingkaa, ’’Poingkuro do milo’d roitan do sinakagon di Daud i Raja’ do Gampamasi? 42 Tu’ i Daud nga’ nokoboros i’ dot id Buuk do Sinding do poingkaa, ’Boros kad Tuhan dot id Tuhan ku: Irikau no do hiti’d dawananan ku, 43 do gisom do poinsiribaon ngai’ ku dot id diya’ i pisangod nu,’ ka. 44 Om ondung roitan di Daud do ’Tuhan’, i Raja’ do Gampamasi, om poingkuro’ddi do sinakagon iyau di Daud?’’ ka di Yesus. 45 Om daamot po di tulun dot ogumu’ do mokinongou di Yesus do moro-boros, om boro-boros no i Yesus di tumatanud dau do poingkaa, 46 ’’Umbangan-banganan no dokoyu i piro-piro o gomponuduk do tugama’. Tu’ iyolo’ nopo om orohian do mananrasuk dot anaru do tontok do mimpanau, om orohian do suahon do tulun do hilo’d pasar. Om orohian iyolo’ do hiri’d tiyonon di tulun dit ongkipangkat do hiri’d walai’d sasambayangan, om i hiri’d poginakanan. 47 Om monipu’ iyolo’ di tongoondu’ di nopuadan, om magahau iyolo’ do walai diyolo’. Om anaru o sambayang diyolo’ do pangalit diyolo’ di karaaton diyolo’. Om awagat no motindo kopio o pomohukum diyolo’ddi!’’ ka dau.

21

1 Om kokito no di Yesus i piro-piro o tulun do kaya’ do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo, do mongoi poposuang do porsombahan diyolo’ do hiri’d poiiyanan do porsombahan. 2 Om kokito no dau ot iso’ o tondu’ do nopuadan di mosikin kopio, do minongoi poposuang do duwo no tusin do tambaga’. 3 Om boros kaddi di Yesus, ’’Pokinongou kou pogi’: Ogumu’ nogi’ o pinosuang dilo tondu’ do nopuadan ko’ mantad di pinosuang do koinsanai di tulun do suwai. 4 Tu’ iri nopo pinatahak di tulun do suwai om it a’ no diyolo’ aayi-ayi’. Nga’ iti nopo tondu’dti om mulong po do mosikin kopio iyau, nga’ insanai nopo dau do pinapatahak i haro dot id dau, i pomoli i’ daa dau do kaakan-akanan dau,’’ ka di Yesus. 5 Om haro’ddi o piro-piro o tulun do moro-boros do pokosonong di Walai’d Sasambayangan dot Agayo di linumis do watu dit ongosonong om i konunu-nunuan di pinatahak dot id Kinorohingan. Om boro-boros noddi i Yesus diyolo’ do poingkaa, 6 ’’Koinsanai diti tongokito dokoyu’dti, om raagon ngai’ nondo dot orikot i maso, om aiso’ no o tongoiso’ piya diti watu dot oolu’ do mogitimpak-timpak do hiti’d pinotimpakan mantad,’’ ka dau. 7 Om uhoto’ noddi diyolo’ i Yesus do poingkaa, ’’Oi Guru, soira’ dot ongosiliu ngai’ iri? Om nunu o tanda’ do pogintutunan dot orikot i maso dot ongosiliu iri?’’ ka diyolo’. 8 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Antaan-taan no dokoyu, om a’ kou i’ apalid. Tu’ ogumu’ motindo o tulun do rumikot do mamakai do ngaran ku, om momoros dot, ’Iyoho’ no iyau!’ ka, om, ’Norikot no i maso’ddi,’ ka. Nga’ kada’ kou no kopio tanud diyolo’. 9 Om kada’ kou kooris do soira’ do korongou kou’d habar do mogisasaap om sumaap do porinta. Tu’ a’ no milo dot a’ kopogulu dot ongosiliu o miagal diri. Nga’ okon po ko’ kopupuson do pomogunan iri,’’ ka dau. 10 Om boro-boros po kawagu i Yesus do poingkaa, ’’Mogisasaap nondo o bansa’, om mogisasangod o pomorintaan do pomogunan. 11 Om hinonggo-honggo nopo nga’ gumuyu’ nondo o tana’ dot opuhod kopio, om mononglous dot adalaan. Om haro o toruol di mogkoroliu. Om haro ot osiliu do korolosi om koronob kopio do hilo’d tawan. 12 Nga’ id gulu nopo ko’ iri, om ongoyon kou nondo tangkapo’ om inggoriton kou. Om butusan kou nondo dot id walai’d sasambayangan om pogiilon kou nogindo. Om gayaton kou dot ongoyon potimbabao’ di piro-piro o raja’ om gobunor, tu’ tumanud kou i’ doho’. 13 Om iri no o maso dokoyu do poposusui di Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan. 14 Tontuon mantad no dokoyu ot id suang do ginawo dokoyu dot a’ kou tumangkabo ondung nunu i poboroson dokoyu do pokotopot do tinan dokoyu. 15 Om onuan ku indo iyokoyu do boros om toilaan gisom dot aiso’ i’ o tongosongulun piya di pisangod dokoyu do kasaap dokoyu, om a’ iyolo’ kosongkiwal di boros dokoyu. 16 Om indaraaton kou nondo di tina’ om tapa’ dokoyu, om i tobpinai dokoyu, om i koobpinayan, om i kongoombolutan dokoyu. Om patayon nondo diyolo’ o wookon dokoyu. 17 Om araatan ngai’ nopondo o tulun dokoyu, tu’ tumanud kou i’ doho’. 18 Nga’ iso’ pod tobuk dokoyu nga’ aiso’ i’ ot ouul. 19 Nga’ ondung ogirot om alanut kasai’ o ginawo dokoyu, om apasi kou i’,’’ ka dau. 20 Boros ka kawagu di Yesus, ’’Ondung okito dokoyu dot oturungku’ do soudor ilo bandar do Yorusalim, om oilaan no dokoyu dot a’ no alaid om raagon no’lo bandar. 21 Tontok nopoddi om mositi’ no do mogidu’ do hilo’d konuluhanan i tulun do hilo’d Yudia. Om i tulun di hiri’d suang di bandar nga’ mositi’ nod mogidu’ do mantad hiri, om iri tulun di hiri’d soliwan di bandar nga’ kada’ no suang do hiri’d bandar. 22 Tu’ tontok no do tadau’ddi o ’Tadau do Koporotuan do Pomohukum’, om osiliu i’ i nokotulis dot id Buuk do Kinorohingan. 23 Nga’ araat no kopio o tadau’ddi, dot id tongoondu’ di monontian, om i tongoondu’ di poposusu do tanak dau! Om tontok nopondoddi, om awagat no kopio o kosusaan do koontok do pomogunan diti, om hukuman do Tuhan o bansa’dti. 24 Om haro nondo o wookon diyolo’ dot apatai do gayang o pamatai, om haro o tanggayan do pisangod do kumaa dot id pomogunan do suwai; om ulak-ulakan nondo di tulun dit a’ kotutun do Kinorohingan o Yorusalim do gisom dot aayi’ i maso di natantu’ mantad do Tuhan do bagi’ diyolo’,’’ ka dau. 25 Boros ka kawagu di Yesus, ’’Om okito nogindo dokoyu o tanda’ do hilo’d tadau, om hilo’d tulan, om hilo’d rombituon. Om ongooris ngai’ nopondo o bansa’d tulun do hiti’d pomogunan, om oborulong do korongou do ngorod om tongus dot opuhod om tumbak do rahat dit opuhod kopio. 26 Om ongoruhai no dot angapatai o tulun dot opopoddosian dot ongkokito dit ongosiliu do pointongkop do hiti’d pomogunan, tu’ angagangau ngai’ nopondo i momorinta’ do hilo’d tawan. 27 Om tontok noddi do rumikot i Tanak do Tulun dot id rolot do haun do mikuwo’d kuasa’ om kagayaan dau dit agayo kopio. 28 Om soira’ do tumimpuun dot ongosiliu o miagal diri, om mingkakat kou no om humangog kou no, tu’ oruhai kou nod posion,’’ ka dau. 29 Om ponusui noddi i Yesus do poinukadan dot id diyolo’ do poingkaa, ’’Antangan pogi’ dokoyu i guas dot ara om i guas do suwai. 30 Soira’ nopo do momuroun kawagu i kayu’ddi, om oilaan no dokoyu dot oruhai nod orikot o maso dot alasu’. 31 Om iyo nogiddi, tu’ okito nopo dokoyu dot ongosiliu o miagal diri, om oilaan no dokoyu dot oruhai no kopio’d korikot i Pomorintaan do Kinorohingan. 32 Ilaai no dokoyu! Dot a’ po angapatai ngai’ iti tulun do songimpasi do dinondo, om ongosiliu ngai’ no o miagal diri. 33 Tumanus indo o tawan om pomogunan, nga’ boros ku nopo om hino kasai’ i’ do gisom do poingompus,’’ ka dau. 34 Boros ka kawagu di Yesus, ’’Mumbangan-bangan kou no! Om kada’ kou kadalaai dot agangau do moginakan om moginum di tiinumon di kaawuk, ko’ adalaan po do momusorou do koposi-posion dokoyu, gisom dot a’ kou indo kosodia’ dot orikot i tadau’ddi, do tontok dit a’ i’ dokoyu insan-insanon. 35 Tu’ rumikot nondo moti’ o tadau’ddi do miagal do kasip do kosulungon ngai’d tulun do hiti’d pomogunan. 36 Mumbangan-bangan kou no, om sumambayang no kasai’ om okoris kou indo do sumaap do koinsanai dit ongosiliu do koimbagu om milo kou do rumuba’ di Tanak do Tulun,’’ ka dau. 37 Dangadau nopo om monuduk i Yesus do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo. Om totuong no om mongoi iyau do hiri’d Nulu-Nulu do Saitun do mongoi undorong do hiri. 38 Monikid kosuabon nopo do mongoi ngai’ i tulun do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo do mongoi pokinongou di ponudukan di Yesus.

22

1 Iri nopo Tadau’d Agayo do Roti dit A’ Kipangambang, i roitan do Paska, om oruhai no dot orikot. 2 Om maso no di piro-piro o boyoon dot imam om i guru do Tourat do mogihum do ralan do mamatai di Yesus, do lisok-lisokon, tu’ moddosi iyolo’ di tulun dot ogumu’. 3 Om suang noddi o rogon dot id di Yudas, i roitan dot i Iskariot, iyau nopo om songulun do mantad id pogialatan di hopod om duwo di tumatanud di Yesus. 4 Om ongoi noddi iyau solowot di piro-piro o boyoon dot imam om i boyoon do madtatamong di Walai’d Sasambayangan dot Agayo do mongoi ponokirunding diyolo’ ondung poingkukuro o ralan dau do papatahak di Yesus dot id diyolo’. 5 Om ongotood tomod diri iyolo’ do nokorongou’ddi. Om pamatos no iyolo’ do manahak di Yudas do tusin. 6 Om kookunai no di Yudas o miagal diri. Om timpuun noddi iyau do mogihum do maso dot osonong dit a’ oilaan do tulun do papatahak di Yesus dot id diyolo’. 7 Om korikot noddi i Tadau dot Agayo do Roti dit A’ Kipangambang. Om tontok noddi o koponumbolian diyolo’d dumba’ dot akanon do tontok do Paska. 8 Om lohowo’ noddi di Yesus i Pitrus om i Yohanis, om boro-boros no diyolo’d poingkaa, ’’Ongoi kou posodia’ do taakanon do dong Paska do maan toko’!’’ ka dau. 9 Om boros ka diyolo’ do minuhot di Yesus, ’’Hinonggo o korohian nu dot ongoyon dahai posodiaai?’’ ka. 10 Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Tontok do sumuang kou do hilo’d bandar, om haro nondo o songulun o kusai do kiinigit do kakanan do kisuang do waig do mongoi solowot dokoyu. Om tumanud kou nopo dau do kumaa do hiri’d walai di solokoyon dau. 11 Om sunudan nondo i sanganu di walai’ddi do poingkaa, ’Muhot i guru ondung hinonggo o tiyonon dau om i piro-piro o tumatanud dau do mangakan do taakanon do dong Paska?’ kanto dokoyu. 12 Om potudukon indo di sanganu di walai dot id dokoyu o bilik dot agayo do hiri’d louting, i haro mantad no o konunu-nunuwai. Om posodiawon ngai’ no dokoyu i taakanon do hiri,’’ ka dau. 13 Om pamanau noddi i Pitrus om i Yohanis, om iyo ngai’ nopo di pinoboros di Yesus o nokito diyolo’. Om posodiawo’ noddi diyolo’ i taakanon do dong Paska do hiri. 14 Om korikot noddi o kapangakanan di taakanon do dong Paska, om torungak no i Yesus di piro-piro o tumatanud dau do makan. 15 Om boro-boros noddi i Yesus diyolo’ do poingkaa, ’’Orohian kopio oku do tumorungak dokoyu’d mangakan do taakanon di dong Paska dot a’ oku po oinggorit! 16 Kotumbayaai kou no dot: A’ oku no kaakan kawagu do taakanon diti do gisom do kointalang i komoyon diti poginakanan dot id suang di Pomorintaan do Kinorohingan,’’ ka dau. 17 Om ongoyo’ noddi di Yesus i sangkir di kisuang do waig dot anggur, om sambayang no do minongunsikou’d Kinorohingan. Om boro-boros no di piro-piro o tumatanud dau do poingkaa, ’’Romito’ no dokoyu iti sangkir, om minum ngai’ kou nodti. 18 Ilaai no dokoyu dot a’ oku nondo koinum kawagu do waig dot anggur diti do gisom do korikot i Pomorintaan do Kinorohingan,’’ ka dau. 19 Om ongoyo’ noddi di Yesus i roti, om sambayang no do minongunsikou. Om pogikobing-kobingo’ noddi dau i roti’ddi, om potikido’ no dau di piro-piro o tumatanud dau. Om boro-boros no diyolo’ dot, ’’Iti no o tinan ku, [i patahakon do bagi’ dokoyu. Om wonsoyon no dokoyu o miagal diti do kopomuhandaman doho’,’’ ka dau. 20 Om niyo nogiddi dau i sangkir di kisuang do waig dot anggur diri, tu’ kaakan poddi iyolo’ om potunuyo’ no dau i sangkir dot id diyolo’, om boro-boros no dot, ’’Iti no sangkir o tumpongo’d Kinorohingan do wagu, i pinogirot di raha’ ku i raha’ di potuntugon do bagi’ dokoyu],’’ ka dau. 21 Boros ka kawagu di Yesus, ’’Antangai pogi’ dokoyu! Nga’ hino id hiti i tulun di papadagang doho’! 22 Atantu’ no dot apatai nondo i Tanak do Tulun, do miagal di natantu’ mantad do Kinorohingan. Nga’ obungou no i tulun di papadagang dau!’’ ka dau. 23 Om mogiuhot-uhot nopoddi iyolo’ dot ondung isai ot id pogialatan diyolo’ do momonsoi’d miagal diri. 24 Om timpuun noddi i piro-piro o tumatanud di Yesus do mogisosongkiwal do pasal dot isai diyolo’ ot agayo kopio o ngaran. 25 Boros ka di Yesus dot id diyolo’, ’’Iri nopo i piro-piro o raja’ do pomogunan, dit a’ kotutun do Kinorohingan, om mongulok-ulok iyolo’ di rayat, om i piro-piro o pomorinta’ nga’ roitan dot, ’Mongintirung do rayat’. 26 Nga’ iyokoyu nopo om a’ i’ iyo’ddi, tu’ isai nopo it orohian dot agayo o ngaran dot id pogialatan dokoyu, om mositi’ nod sumiliu iyau do miagal dit aiso’ o ngaran-ngaran, om i boyoon nga’ mositi’ no do sumiliu do miagal do susuhuon. 27 Isai toi ot agayo: i tulun di surungan ko’ i modsurung? Atantu’ no dot i surungan ot agayo. Nga’ iyoho’ nopodti dot id pogialatan dokoyu om miagal i’ di modsusurung. 28 Moyo-woyo’ kasai’ kou i’ doho’ dot id suang do koinsanai do kosusaan ku. 29 Om onuan ku’ddi iyokoyu do kuasa’ do momorinta’ do miagal di Tapa’ ku tu’ minanahak doho’ do kuasa’ do momorinta’. 30 Om kowoyo’ kou nondo doho’ do makan om minum do hiri’d Pomorintaan ku. Om koirikau kou nondo di hopod om duwo o tirikohonon do don raja’ om momorinta’ kou di hopod om duwo o payat dot Israil,’’ ka dau. 31 Boros ka di Yesus, ’’Oi Simun, Simun, pokinongou no! Noonuan nod kabanaran i rogon do mongoi pogumbal dokoyu; do miagal di gandum dot atapan gisom dot opisompipi’ it osonong om it araat. 32 Nga’ nakasambayang oku no do bagi’ diya’ oi Simun, om a’ i’ koluhoi o kotumbayaan nu. Om koguli’ ko nopondo kawagu dot id doho’ om mositi’ no do pogiroton ngai’ nu o kotumbayaan di tobpinai nu,’’ ka dau. 33 Om boros ka di Pitrus do suminimbar, ’’Oi Tuhan, uhang ku i’ do korundun piya diya’ do kogiil, om tumonggoi diya’ do matai’,’’ ka dau. 34 Boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Kotumbayaai no oi Pitrus, dot a’ po koponingkukuhuk o manuk do tadau’d baino’ om intolu ko no kopogolim doho’!’’ ka dau. 35 Om boro-boros noddi i Yesus dot id diyolo’ do poingkaa, ’’Tontok di sinuhu’ ku iyokoyu di gulu do minamanau di noduhan ku iyokoyu do mongigit do poiiyanan do tusin om kantung om kasut, om haro toi o kinokurangan dokoyu’ddi?’’ ka dau. ’’Aiso’ i’,’’ ka diyolo’d suminimbar. 36 Om boros ka kawagu di Yesus, ’’Nga’ baino’ nodti om: isai nopo i haro o poiiyanan do tusin ko’ kantung, om mositi’ no dot igitan dau iri; om isai nopo it aiso’ o gayang, om padagangon nopo o rasuk dau dit id soibau do pomoli do gayang. 37 Kotumbayaai no, dot iri nopo om nokotulis no dot id Buuk do Kinorohingan do, ’Roitan nondo iyau’d tulun dit araat,’ ka, om mositi’ no dot osiliu dot id doho’. Tu’ nunu nopo i nongkotulis dot id Buuk do Kinorohingan do pasal doho’, om maso nori dot osiliu do dinondo,’’ ka dau. 38 Om boros ka di piro-piro o tumatanud di Yesus, ’’Oi Tuhan, ontong pogi’, nga’ haro i’ o duwo o gayang do hiti,’’ ka diyolo’. Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Ula’ po nod boros,’’ ka dau. 39 Om tongkiad noddi i Yesus di bandar, om ongoi no do hilo’d Nulu-Nulu do Saitun, do miagal di koubasan dau. Om tanud no dau i piro-piro o tumatanud dau. 40 Om korikot poddi iyolo’ do hiri, om boro-boros no i Yesus diyolo’ do poingkaa, ’’Sambayang kou no om a’ kou i’ kowonsoi’d dusa do tontok dot oontok kou’d pogumbalan,’’ ka dau. 41 Om tongkiad noddi i Yesus diyolo’ do minongoi sambayang do hiri’d sodu-odu’, dot orikot no doti’ do momigod do watu o kosoduwo’ do mantad id diyolo’, 42 om otud no iyau om sambayang noddi do poingkaa, ’’Oi Apa’, ondung milo no daa, om poinsoduwon no do mantad id doho’ iti koinggoritan dit otimbabaan ku. Nga’ a’ indo tumanud di doho’d korohian, suwai ko’ tumanud nopo do korohian do Tapa’,’’ ka dau. 43 [Om rikot noddi o tiso’ o moloikat do minongoi popokoris dau. 44 Om oinggorit tomod diri ot id suang do ginawo di Yesus, gisom do suminambayang iyau do mikuwo’d aayi-ayi’ o ginawo. Om iyo poddi do raha’ o lasu’ dau do tumuru’ do hiri’d tana’.] 45 Om kopongo poddi i Yesus do suminambayang, om guli’ noddi iyau do hiri’d piro-piro o tumatanud dau. Om kabantalai no dau iyolo’ dot ongkoodop tu’ tumongob tomod iyolo’. 46 Om boros kaddi di Yesus dot id diyolo’, ’’Nokuro tu’ koodop kou? Tungag kou om sumambayang kou i’, om a’ kou i’ oontok do pogumbalan,’’ ka dau. 47 Om maso po di Yesus do moro-boros, om korikot no o sonsinompuruan o tulun do winoyo’ di Yudas, i songulun dot id pogialatan di tumatanud di Yesus. Om ongoi no i Yudas rapou di Yesus om tungubai no dau iyau. 48 Nga’ boros ka di Yesus dot id di Yudas, ’’Oi Yudas, tunguban nu toi do papadagang i Tanak do Tulun?’’ ka dau. 49 Om koilaai poddi di piro-piro o tumatanud di Yesus di hino’d hiri o kootuson diri, om boro-boros no iyolo’ do poingkaa, ’’Oi Tuhan, sumaap nopo iyahai dot iti gayang o pakayon dahai!’’ ka diyolo’. 50 Om haro’ddi o tiso’ di tumatanud di Yesus do minonibas di susuhuon di Boyoon dot Agayo dot Imam do gayang o pinonibas, gisom do kaansap nopo o tolingo’d wanan di susuhuon diri. 51 Nga’ boros ka di Yesus, ’’Ula’ nori!’’ ka dau. Om kamao’ noddi di Yesus i tolingo di tulun diri om kolingos no. 52 Om boros kaddi di Yesus dot id piro-piro o boyoon dot imam om i piro-piro o soudor di madtatamong di Walai’d Sasambayangan dot Agayo, om i boyoon do tulun do Yohudi di nokorikot do hiri do mongoi panangkap dau, ’’Tulun oku toi’dti dot araat, tu’ gisom do rumikot kou dot ongkiinigit do gayang om bobobog do mongoi panangkap doho’? 53 Tu’ monikid tadau oku i’ do poiruhang dokoyu do hilo’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo, om a’ oku i’ dokoyu tinangkap. Nga’ iti no o maso do kapamansayan dokoyu’d miagal diti, tu’ kumaraja’ no o kuasa’ do totuong,’’ ka dau. 54 Om tangkapo’ no diyolo’ i Yesus om pootodo’ noddi diyolo’ do hiri’d walai di Boyoon dot Agayo dot Imam. Om muhut-suhut i Pitrus do hiri’d sodu’. 55 Hiri nopod tanga-tanga’ di natad diri om haro o rinubpu’ do tinutudan, om ongoi noddi i Pitrus irikau dot id toning di tulun di songirikau do posorili’ di tapui. 56 Nga’ kokito no di tiso’ o susuhuon do tondu’ i Pitrus do poirikau do hiri’d doros di tapui. Om sonsodo’ no di susuhuon diri i Pitrus do mogintong kopio, om boro-boros nod, ’’Iti tulun diti nga’ moyo-woyo’ i’ di Yesus di tiinu’,’’ ka dau. 57 Nga’ minogolim i’ i Pitrus, boros ka dau, ’’A’ oku i’ kopio kotutun do tulun dino!’’ ka dau. 58 Nga’ oruhai po do mantad diri, om kokito po kawagu do tulun do suwai i Pitrus. Boros ka dau, ’’Iya’ nga’ kinoruhangan nogi’ diyolo!’’ ka. Nga’ boros ka di Pitrus do suminimbar, ’’Okon i’, okon oku i’ ko’ kinoruhangan diyolo’,’’ ka dau. 59 Om sajaam no doti’ do mantad diri, om ongoi po kawagu boro-boros dau ot iso’ o tulun dot apatog o boros do poingkaa, ’’Atantu’ no dot iti tulun diti nga’ tumatanud nogi’ di Yesus, tu’ tulun i’ iyau do Galilia!’’ ka. 60 Nga’ boros ka di Pitrus do suminimbar, ’’A’ oku i’ koilo dino komoyon nu!’’ ka dau. Om maso po di Pitrus do moro-boros, om poningkukuhuk no o tandaha’. 61 Om koili no i Yesus om ontong no iyau di Pitrus. Om kahandamai noddi di Pitrus i nokoboros mantad do Tuhan dot id dau do poingkaa, ’’A’ po koponingkukuhuk o manuk do tadau’d baino’, om intolu ko no kopogolim doho’,’’ ka. 62 Om soliwan noddi i Pitrus do mantad hiri, om pingihad tomod no iyau. 63 Om iri nopo i piro-piro o tulun di madtamong di Yesus, om minomohingi-hingi om minomobog dau. 64 Om sompono’ no diyolo’ o mato di Yesus, om boro-boros nod, ’’Tonduwai daa om isai i minomobog diya’ddi?’’ ka no diyolo’. 65 Om ogumu’ po o boros diyolo’d suwai do pongindaraat diyolo’ di Yesus. 66 Om kosuabon noddi, om timung no i piro-piro o boyoon do Yohudi om i boyoon dot imam om i guru do Tourat om ongoyo’ nogiddi diyolo’ potimbabao’ i Yesus di Gompomutus do Don Tugama’. 67 Boros ka diyolo’ dot id di Yesus, ’’Sunudai daa iyahai, ondung iya’ kopio i Raja’ do Gampamasi?’’ ka. Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Mulong piya do poboroson ku dot id dokoyu nga’ a’ kou i’ otumbayaan. 68 Om ondung monguhot oku dokoyu, nga’ a’ kou i’ sumimbar. 69 Nga’ mantad pondod baino’, om poirikau nondo o Tanak do Tulun do hiri’d dawananan do Kinorohingan dit Osundu Kopio,’’ ka dau. 70 Boros ka ngai’ diyolo’, ’’Iyo nopoddi, om Tanak ko no kopio’d Kinorohingan?’’ ka. Boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Iyo nondo pinoboros dokoyu,’’ ka dau. 71 Om boros ka diyolo’, ’’A’ no minog do haro o sasi’! Nokorongou ngai’ toko’ no di boros dau!’’ ka.

23

1 Om ingkakat ngai’ nopo i tulun di songintimung do hiri, om ngoyo’ no diyolo’ i Yesus potimbabao’ di Pilatus. 2 Om hiri noddi iyolo’ do pinapasala’ dau. Boros ka diyolo’, ’’Nokito dahai iti tulun diti do mamalid do rayat, om mogodu iyau’d tulun do mambayar do sukai dot id di Kaisar. Tu’ boros ka dau om iyau no o Kristus, om raja’ iyau,’’ ka. 3 Om uhoto’ noddi di Pilatus i Yesus, ’’Otopot toi do raja’ ko do tulun do Yohudi?’’ ka dau. Om boros ka di Yesus do suminimbar, ’’Iyo nondo boros nu,’’ ka. 4 Om boros ka di Pilatus dot id piro-piro o boyoon dot imam, om id tulun dot ogumu’, ’’Aiso’ i’ o tongoiso’ piya do kasalaan do tulun diti do noilaan ku do kopomohukuman dau,’’ ka dau. 5 Nga’ okon nogi’ do posonsogon diyolo’ o poingkaa, ’’Iri no i ponudukan do tulun diti o pamayayat dau’d tulun do pointongkop do Yudia do sumaap do porinta. Tuminimpuun iyau do hilo’d Galilia, om nokorikot noddi do hiti’d baino’,’’ ka diyolo’. 6 Om korongou poddi di Pilatus o miagal diri, om ponguhot no iyau, ’’Otopot toi kopio do tulun do Galilia o tulun diti?’’ ka dau. 7 Om koilaai poddi di Pilatus do hilo’d Galilia o tadon di Yesus, i hilo’d pomogunan di porintaon di Horudis, om pokoyoo’ noddi dau i Yesus dot id di Horudis, i hilo’d Yorusalim do tontok do maso’ddi. 8 Om asanangan tomod diri i Horudis do nokokito di Yesus. Tu’ alaid no iyau do mongou-rongou do pasal di Yesus, om sisolowot iyau dau. Om siontong iyau dau do momonsoi’d koimayaan. 9 Om iri no o kinoponguhatan di Horudis do tuhoton dot ogumu’ dot id di Yesus. Nga’ a’ nopo i Yesus suminimbar. 10 Om i piro-piro o boyoon dot imam om i guru do Tourat nga’ hiri ngai’ nogi’, om papasala’ ngai’ iyolo’ di Yesus. 11 Om hingi-hingio’ noddi di Horudis om i piro-piro o soudor dau i Yesus om nindaraat diyolo’ iyau, om rosukai nogiddi diyolo’ iyau do rasuk di don raja’, om pootodo’ no kawagu diyolo’ iyau dot id di Pilatus. 12 Om tontok i’ do tadau’ddi do nokopiambalut kawagu iyo Horudis di Pilatus, i mitogod daa di gulu po. 13 Om timungo’ ngai’ no di Pilatus i boyoon dot imam om i woyo-woyoon om i rayat. 14 Om boro-boros no iyau diyolo’, ’’Pinaatod dokoyu iti tulun diti dot id doho’, om poboroson dokoyu do mamalid iyau’d tulun. Nga’ nouhot ku no iyau dot id toguang dokoyu, om aiso’ i’ kopio o tongoiso’ piya do karaaton dau do noimbulayan ku do miagal di pinotondos dokoyu. 15 Om i Raja’ Horudis nga’ iyo iddi doho’ ot osorou, om iri no o kinopogulian dau di Yesus dot id dati’. A’ i’ iti tulun diti minomonsoi dot ongoiso’ piya do kasalaan dit apatut do kopomohukuman do kapatayon. 16 Iyo nopoddi om bobogon ku nopo iyau, om poiduwon ku nondo iyau,’’ ka dau. 17 [Om pointikid-tikid do tadau dot agayo do Paska, om koubasan no di Pilatus do papalabus do songulun di songinggiil, do tumanud do pokionuon di tulun dot ogumu’.] 18 Om oinsanan nopo i tulun di pointimung do hiri do pinapagarang do, ’’Patayon nopo iyau, om polobuson no dahai i Barabas!’’ ka. 19 [I Barabas nopoddi om poinggiil tu’ nokohompit iyau do suminaap do porinta do hiri’d bandar, om nakapamatai iyau’d tulun.] 20 Om pomoros po kawagu i Pilatus dot id tulun dot ogumu’ do poiduwon dau i Yesus. 21 Nga’ pamagarang nogi’ iyolo’ do, ’’Posolibon nopo iyau! Posolibon nopo iyau!’’ ka. 22 Om boro-boros po kawagu i Pilatus dot id diyolo’ do kointolu no do poingkaa, ’’Nunu o kasalaan do tulun diti? Tu’ aiso’ i’ o noimbulayan ku dot ongoiso’ piya do kasalaan dau do kopomohukuman dau’d kapatayon. Bobogon ku nopo iyau om poiduwon ku nondo iyau,’’ ka dau. 23 Nga’ a’ nopo iyolo’ tumingkod do minggarang do gisom do kototos tomod iyolo’, do monuhu’ do papasalib di Yesus. Om alaid noddi om kamanang iddi iyolo’. 24 Om hukumai noddi di Pilatus do kapatayon i Yesus, do tumanud di pinokianu di tulun dot ogumu’ddi. 25 Om polobuso’ no dau i tulun di pinokilobusan di tulun dot ogumu’, iri no i tulun di pinogiil tu’ nokohompit i’ do sumaap do porinta om minamatai’d tulun. Om patahako’ noddi di Pilatus i Yesus dot id tulun dit ogumu’ddi, om owonsoi i’ diyolo’ dot id di Yesus o poingkuro nopo o korohian diyolo’. 26 Om tanggayai no di piro-piro o soudor i Yesus do minamanau. Om maha’ di hiri no iyolo’d tanga’d ralan, om kosolowot no diyolo’ o tiso’ o tulun, i roitan dot i Simun, i tulun do Kirini, di sumuang nogi’ daa iyau do hiri’d bandar. Om ongoyo’ no diyolo’ iyau pususo’ om sansagai no diyolo’ do sumaan di salib di Yesus om sumusuhut nondo di Yesus. 27 Om ogumu’ddi o tulun do minoyo’ di Yesus, om haro nogi’ o piro-piro o tongoondu’ dot id pogialatan diyolo’. Om mihad diri i tongoondu’ddi do mogihad di Yesus. 28 Nga’ koili no i Yesus diyolo’, om boro-boros no iyau do poingkaa, ’’Oi tongoondu’ do Yorusalim! Kada’ oku dokoyu pogihadai. Nga’ pogihadan nogi’ dokoyu o tinan dokoyu, om tangaanak dokoyu. 29 Tu’ rumikot indo o maso do mimboros o tulun dot, ’Olumaag no kopio i tongoondu’ dit a’ insan ponontian, it a’ nokoumbal do kianak, om it a’ nokoumbal do posusu’d tanak!’ ka. 30 Om tontok nopondoddi, om minggarang nondo o tulun dot id konuluhanan dot, ’Onsitai iyahai!’ ka. Om minggarang iyolo’ dot id konulu-nuluan dot, ’Olitai iyahai!’ ka. 31 Tu’ ondung iyo’dti o wonsoyon do tulun dot id kayu di miyau, om okuro- kuro nogindo tuu o wonsoyon diyolo’ dot id kayu di napatai!’’ ka dau. 32 Om haro po o duwo o tulun do suwai — do tulun dot araat goduwo do hinukuman do kapatayon do nakaandad di Yesus do hinukuman. 33 Om korikot poddi iyolo’ dot id iso’ o kinoiyonon di roitan do ’’Korulung do Tulu’’, om posolibo’ noddi diyolo’ i Yesus do hiri. Om hiri nogi’ o pinosoliban di duwo o tulun dot araat diri, do songulun o ponong id wanan om songulun o ponong id gibang di Yesus. 34 Om sambayang noddi i Yesus do poingkaa, ’’Oi Apa’, ompunai no iyolo’, tu’ a’ i’ iyolo’ koilo ondung nunu ilo wonsoyon diyolo’,’’ ka dau. Om pogibohogi-hogio’ no diyolo’ i pakayan di Yesus, do nundi’ do minamahagi’. 35 Om ogumu’ o tulun do songingkakat do hiri do miontong do daamot di piro-piro o boyoon do Yohudi do mimboros do momohingi-hingi di Yesus do poingkaa, ’’Minamasi i’ iyau do tulun do suwai; umbalai daa kopio dau posio’ o dau’d tinan do dinondo, ondung otopot no kopio do Raja’ iyau di Gampamasi, i nopili’ do Kinorohingan,’’ ka no diyolo’. 36 Om i piro-piro o soudor nga’ minomohingi-hingi i’ di Yesus. Om ngoyo’ no diyolo’ iyau onuwai do waig dot anggur dit oonsom, 37 om boros ka diyolo’, ’’Ondung raja’ kopio ko do tulun do Yohudi om posio’ no o tinan nu,’’ ka. 38 Om id dompok ponong id sawat nopo di kayu di pinosoliban di Yesus, om tinulisan do boros do poingkaa, ’’Iti no o Raja’ do Tulun do Yohudi,’’ ka. 39 Om i tiso’ di tulun dot araat di nakasalib diri, nga’ minongindaraat i’ di Yesus. Boros ka dau, ’’Okon toi’ ko’ Raja’ ko di Gampamasi? Posio’ pogi’ o diya’d tinan, om posion indo iyahai,’’ ka dau. 40 Nga’ togodo’ no di tiso’ di tulun dot araat i tambalut dau, boros ka dau, ’’A’ ko iya’ ooris do Kinorohingan? Tu’ iya’ nga’ hinukuman i’ do kapatayon do miagal dau. 41 Nga’ iti nopo hukuman dot id dato om miontok i’ di winonsoi to. Nga’ iyau nopo om aiso’ i’ kopio o sala’!’’ ka dau. 42 Om boros kaddi dau dot id di Yesus, ’’Oi Yesus, sorohon oku no do rumikot ko do miagal do Raja’!’’ ka. 43 Om boros ka di Yesus do suminimbar dau, ’’Kotumbayaai no do tadau id baino’ do kosugku’ ko doho’ do hilo’d Pirdaus,’’ ka dau. 44 Om jam kohopod om duwo noddi doti’ iri do pitangaadau om sigog nopo om aiso’ no o tulinau do tadau, om otuong nopo o pointongkop do pomogunan diri. Om otuong nopoddi do gisom do nokorikot do jam kotolu do sosodopon. 45 Om tontok nogiddi do kopiduwo nopo do nohurak i tirai di poirinding do hiri’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo. 46 Om pomolohou noddi i Yesus dot opuhod do poingkaa, ’’Oi Apa’! Patahakon ku no o rusod ku dot id suang do palad nu!’’ ka dau. Om koboros poddi dau o miagal diri, om kapatai no iyau. 47 Om kokito poddi di boyoon do soudor do miagal diri o nosiliu, om pamarayou no iyau’d Kinorohingan. Om boros ka dau, ’’Otopot no kopio dot aiso’ o sala’ dau,’’ ka. 48 Om iri nopo tulun dot ogumu’ di ruminikot do hiri do minongoi ontong, om nokokito ngai’ nopo di nosiliu do miagal diri. Om uli’ ngai’ noddi iyolo’ do mikuwo’d minonosol tomod. 49 Om oinsanan nopo i nongkotutun di Yesus, om i tongoondu’ di minoyo’ dau do mantad hilo’d Galilia do songingkakat do hiri’d sodu-odu’, om nokokito ngai’ iyolo’ di nongosiliu’ddi. 50 - 51 Om haro o tiso’ o tulun dot i Yusup o ngaran, i mantad hilo’d bandar dot Arimatia, it id pomogunan do Yudia. Iyau nopo om osonong koulun, om pusohon do tulun, om iyau nga’ mandad-andad no do korikatan di Pomorintaan do Kinorohingan. Om mulong piya do poinghompit iyau di piro-piro o Gompomutus do Don Tugama’, nga’ a’ i’ iyau kosokodung di pinomutus om i winonsoi di Gompomutus do Don Tugama’ddi. 52 Om ongoi no iyau solowot di Pilatus, om pokionuo’ no dau i rata’ di Yesus. 53 Om ngoyo’ noddi dau polintuhuno’ i rata’ di Yesus do mantad hiri’d kayu salib, om lopoto’ no dau do kain linan. Om ngoyo’ no dau lobongo’ i rata’ddi do hiri’d lobong di pinoluang dot id pampang — om it a’ po insan kapamalabangai’d tulun. 54 Tontok nopod tadau’ddi, om tadau do kolimo; om oruhai no dot orikot o tadau’d Sabat. 55 Om iri nogi’ i tongoondu’ di minoyo’ di Yesus do hilo’d Galilia nga’ minoyo’ nogi’ di Yusup, om nokokito iyolo’ di lobong diri. Om nokokito nogi’ iyolo’ do kowoyo-woyoo’ do pinopoiliu di rata’ di Yesus do hiri’d suang di lobong. 56 Om uli’ noddi iyolo’, om posodia’ no iyolo’ do tubat om tumau dot ongosonong o kosingudan do ponuntug di rata’ di Yesus. Om undorong noddi iyolo’ do tontok di tadau’d Sabat do tumanud di ponuhuan do Tourat.

24

1 Om osuab poddi di tadau’d Minggu’, om ongoi no i tongoondu’ do hiri’d lobong do minongigit do tubat di nosodia’ mantad no diyolo’. 2 Om soira’ di nokorikot iyolo’d hiri, om kokito no diyolo’ do noidu’ no i watu di pinonompon di lobong. 3 Om suang no iyolo’ do hiri’d lobong, nga’ a’ no hino’d hiri i rata’ di Tuhan Yesus. 4 Om daamot po diyolo’ do songingkakat do hiri, om ongoborulong do momusorou do pasal diri, om sigog nopo om poingkakat o duwo o tulun do kipakayan do mogulinau tomod do hiri’d toning diyolo’. 5 Om otud nopo i tongoondu’ do hiri’d tana’ dot opopoddosian. Om boros ka di duwo o tulun diri dot id diyolo’, ’’Nokuro tu’ mogihum kou di tulun di poimpasi dot id pogialatan do tulun di napatai? 6 A’ i’ iyau hino’d hiti. Napasi no kawagu iyau. Soroho’ pogi’ dokoyu i pinoboros dau dot id dokoyu di hilo’ po iyau’d Galilia do poingkaa, 7 ’Patahakon nondo i Tanak do Tulun dot id tulun di kidusa, om posolibon nogindo iyau. Nga’ apasi indo kawagu iyau do kotolu’d tadau,’ ka,’’ ka diyolo’. 8 Om kosorou noddi di tongoondu’ i boros di Yesus do miagal diri. 9 Om koguli’ poddi iyolo’ do mantad hiri’d lobong, om posusuyo’ no diyolo’ i nongosiliu’ddi dot id hopod om iso’ di rasul, om id koinsanai di tumatanud di Yesus do suwai. 10 Iri nopo i tongoondu’ di pinoposunud do koinsanai’ddi dot id piro-piro o tumatanud di Yesus nga: i Maria Magdalina, om i Yohana, om i Maria i tina’ di Yakub, om piro-piro o tongoondu’d suwai di moyo-woyo’ diyolo’. 11 Nga’ a’ i’ ongotumbayaan i rasul di sinusui di tongoondu’ddi, tu’ osorou nopo daa diyolo’ om maan i’ toomod di tongoondu’ i sinusui diyolo’. 12 Nga’ ingkakat nopo i Pitrus om panangkus no do minongoi’d hiri’d lobong om kungkub no iyau do minontong do hiri’d suang di lobong, om kokito no dau dot iri po kain dit opurak di pinomorilit di rata’ o hino’d hiri. Om osuayan tomod diri i Pitrus, om uli’ no iyau do mikuwo’d ogumu’ o tuhoton dot id suang do ginawo dau do pasal di nosiliu’ddi. 13 Om tontok i’ do tadau’ddi, do haro o duwo o tulun di tumatanud di Yesus do manau-panau do kumaa dot id iso’ o kampung di roitan dot Imaus. Om kosoduwo’ nopod Imaus do mantad hilo’d Yorusalim nga’ haro i’ doti’ o hopod om iso’ o kilomito. 14 Om maso nopo diyolo’ do manau-panau om miboro-boros iyolo’ do pasal di nongosiliu’ddi. 15 Om maso diyolo’ do miboro-boros om miuhot-uhot do pasal diri, om sigog id rikot i Yesus dot id diyolo’ om tanud no iyau diyolo’ do minamanau. 16 Om kokito no diyolo’ i Yesus, nga’ a’ nopo diyolo’ notutunan iyau. 17 Om boro-boros noddi i Yesus diyolo’ do poingkaa, ’’Nunu iti pibara-barasan dokoyu do hiti’d tanga’d ralan?’’ ka dau. Om undorong nopo iyolo’ do mikuwo’d tumongob tomod. 18 Om ponguhot no di Yesus o tiso’ diyolo’, i roitan dot i Kiliopas, do poingkaa, ’’Iya’ po kopio o sompogunan do hilo’d Yorusalim dit a’ nokoilo di nosiliu do hilo’d Yorusalim di wagu poddi?’’ ka dau. 19 Om boros ka di Yesus, ’’Nunu i nosiliu?’’ ka dau. Om boros ka diyolo’ do suminimbar, ’’I nosiliu dot id di Yesus, i tulun do Nasarit diri. Iyau nopo om nabi i’. Om haro kopio o kuasa’ do boros dau om kikuasa’ i wonsoyon dau — dot id pagantangan do Kinorohingan om id pagantangan do koinsanai’d tulun. 20 Nga’ pinatahak iyau di piro-piro o boyoon dot imam, om i boyoon do bansa’ toko’ do hukuman do kapatayon, om posolibo’ noddi diyolo’ iyau. 21 Om iyau i’ daa o soro-sorohon dahai do popoidu’ do tulun dot Israil! Om kotolu nogi’ do tadau’d baino’ do mantad di nosiliu o miagal diri. 22 Om kawagu po nga’ haro o piro-piro o tongoondu’ do mantad id pogialatan dahai do pinoposunud di kosuayan kopio dahai. Tu’ osuab po di kosuab om ongoi no iyolo’ do hiri’d lobong, 23 nga’ a’ no hino’d hiri i rata’ di Yesus. Om koguli’ diri iyolo’ om posunudo’ no diyolo’ dahai do nokokito kaka iyolo’ do moloikat, om pinoposunud i moloikat diri do napasi no kaka i Yesus. 24 Om ongoi noddi o piro-piro o tulun dot id pogialatan dahai do hiri’d lobong, om kokito no diyolo’ dot otopot kopio i’ i pinoboros di tongoondu’ddi, nga’ a’ i’ iyolo’ nokokito di Yesus,’’ ka diyolo’. 25 Om boro-boros noddi i Yesus diyolo’, ’’Basug kou no kopio! A’ kou no kopio monongkuyaan di pinoboros di piro-piro o nabi diri. 26 Okon toi ko’ mositi’ pod oinggorit i Raja’ do Gampamasi, om kaanu nogindo iyau do kagayaan?’’ ka dau. 27 Om susuyo’ noddi di Yesus diyolo’ o koinsanai di nongkotulis dot id suang di Buuk do Kinorohingan do pasal dau do minimpuun di piro-piro o buuk di Musa om i buuk di piro-piro o nabi. 28 Om osomok noddi iyolo’ do korikot dot id kampung di rikoton diyolo’, om pamanau no i Yesus do miagal-agal do lumombus do mamanau. 29 Nga’ oduhai no diyolo’ iyau. Boros ka diyolo’, ’’Osodop noti om tumuong no, om tumanud nopo dahai do baino’,’’ ka diyolo’. Om woyo’ noddi i Yesus diyolo’ do minongoi do hiri’d niyonon diyolo’. 30 Om tontok di mogitotorungak iyolo’d makan, om ngoyo’ no di Yesus i roti, om sambayang no iyau do minongunsikou’d Kinorohingan, om pogikobing-kobingo’ no dau i roti’ddi, om patahako’ no dau diyolo’. 31 Om koilaai nogiddi diyolo’ dot i Yesus i tulun diri. Nga’ a’ noddi diyolo’ nokito i Yesus. 32 Om piboro-boros noddi iyolo’, ’’Okon toi ko’ notingkau tomod o ginawo to do nokorongou di boros dau di hilo’ to’d tanga’d ralan diri, do tontok di pinoposuhut iyau do komoyon di songintulis dot id Buuk do Kinorohingan dot id dato?’’ ka diyolo’. 33 Nga’ maso iddi, do miningkakat iyolo’ om pamanau no iyolo’ do guminuli’ do hilo’d Yorusalim. Om korikot noddi iyolo’ do hilo’d Yorusalim, om kokito no diyolo’ do songintimung no i hopod om iso’ o tumatanud di Yesus do mogiaamung di tulun do suwai. 34 Om somboro-boros nopo iyolo’ do poingkaa, ’’Otopot no kopio do napasi kawagu i Tuhan! Tu’ nokointalang no iyau dot id di Simun!’’ ka no diyolo’. 35 Om susuyo’ no di duwo o tumatanud di Yesus di wagu po korikot diri i nosiliu di hiri iyolo’d tanga’d ralan, om susuyo’ diyolo’ ondung poingkuro iyolo’ do nokotutun di Tuhan do tontok di minangabing iyau di roti. 36 Om maso po diyolo’ do mogiboro-boros, om sigog nopo om poingkakat i Yesus dot id pogialatan diyolo’. Om boro-boros no iyau’d poingkaa, ’’Ongosimbayan kou po!’’ ka dau. 37 Om kongotigowo ngai’ nopo iyolo’ om moddosi. Tu’ ondos daa diyolo’ om tomburio i nokito diyolo’. 38 Nga’ boros ka di Yesus, ’’Nokuro tu’ moddosi kou? Nokuro tu’ mikoduwo o ginawo dokoyu? 39 Antangai pogi’ dokoyu iti palad ku om iti kolung ku. Ilaai no dokoyu, dot iyoho’ i’ kopio iti! Ngoyo’ nopo dokoyu kamao’ o tinan ku, om sonsodon no kopio. Tu’ tomburio nopo om aiso’ i’ o tonsi om aiso’ o tulang, do miagal doho’ dot okito dokoyu,’’ ka dau. 40 Om tontok di moro-boros i Yesus do miagal diri, om poontongo’ no dau iyolo’ di palad om i kolung dau. 41 Nga’ tontok dit a’ po iyolo’ otumbayaan, tu’ adalaan no kopio iyolo’ dot otood om osuayan, om uhoto’ no iyolo’ di Yesus, ’’Haro po o taakanon dokoyu’d hiti?’’ ka dau. 42 Om onuwai no diyolo’ i Yesus do songkorot o sada’ di noonsok. 43 Om romito’ no di Yesus i sada’ddi, om akano’ no dau dot id toguang diyolo’. 44 Om boro-boros noddi kawagu i Yesus diyolo’, ’’Tontok di poinsugku’ oku po dokoyu, om nokoboros mantad ku no dot id dokoyu o miagal diti: Pointikid-tikid di nokotulis do pasal doho’ dot id suang di Tourat di Musa, om id suang di piro-piro buuk do nabi om id suang di Buuk do Sinding, om a’ no milo dot a’ angabayaan,’ kangku,’’ ka dau. 45 Om onuwai no di Yesus iyolo’ do toilaan om kosuhut i’ iyolo’ do komoyon dit id suang do Buuk do Kinorohingan. 46 Om boros kaddi dau dot id diyolo’, ’’Nokotulis no dot id Buuk do Kinorohingan, dot iri nopo Raja’ di Gampamasi, om oinggorit nondo om apatai. Nga’ apasi indo kawagu iyau do kotolu’d tadau. 47 Om id suang nogi’ do ngaran di Raja’ do Gampamasi do mositi’ no do popinsusuyon dot id koinsanai’d bansa’, dot apatut do rumologo ngai’ o tulun do momonsoi’d dusa. Om popinsusuyon do mangampun o Kinorohingan do dusa. Om timpuunon nopo do posusuyan diti habar, om hilo’d Yorusalim. 48 Iyokoyu no o sumiliu’d sasi’ do koinsanai’ddi. 49 Om porikoton ku nogindo dot id dokoyu i nakabatos di Tapa’. Nga’ mositi’ no do mandad kou do hiti’d bandar diti do gisom dot olopot kou di kuasa’ do mantad id Kinorohingan,’’ ka dau. 50 Om koboros poddi di Yesus iri, om angatai no dau iyolo’ do sumoliwan di bandar do minamanau do gisom do nokorikot do hilo’d Baitani. Om hilo’ no do pinoinsawat di Yesus o longon dau do minamarakat diyolo’. 51 Om maso di Yesus do mamarakat diyolo’, om koinsawat noddi iyau do hilo’d surga. Om kotongkiad noddi iyau do mantad id diyolo’. 52 Om otud ngai’ no iyolo’ do tuminuku’ dot id di Yesus. Om uli’ noddi iyolo’ do hilo’d Yorusalim do mikuwo’d otood tomod. 53 Om hiri kasai’ nopoddi iyolo’d Walai’d Sasambayangan dot Agayo do mamarayou’d Kinorohingan.