RUM

1

1 Oi tobpinai-tobpinai ngai’ ku do hiti’d Rum, i kosianan do Kinorohingan om i nolohou’d Kinorohingan do sumiliu’d tulun di songonuon dau. Nopili’ oku no om natantu’ oku nod Kinorohingan do sumiliu’d tulun di popinsusui di Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan. 2 Iri nopo Habar dot Osonong diri, om nakabatos mantad nod Kinorohingan do mantad di gulu po do pinolombus di piro-piro o nabi dau om nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan. 3 Iri nopo Habar dot Osonong diri nga’ pasal di Tanak do Kinorohingan, i Yesus Kristus, i Tuhan toko’. Tumanud nopo do kowoyo-woyoo’ do don tulun om sinakagon iyau di Daud. 4 Nga’ tumanud no do kowoyo-woyoo’ do don rusod, om nokointalang i’ kopio do Tanak iyau’d Kinorohingan. Om iri no i napasi kawagu iyau do mantad id kapatayon dot i kuasa’ dit aiso’ o koiyo o minamasi, o pinopointalang dot otopot kopio iti. 5 Om Kinorohingan no o minonuhu’ dau do manahak doho’ do nipuhawang do sumiliu’d rasul, om kapangangat oku indod tulun do mantad id koinsanai’d bansa’, om monongkuyaan i’ iyolo’ om mumboyo’, om iti no o pomusou ku’d Kristus. 6 Komoyon nopo do koinsanai’d bansa’ nga’ iyokoyu ngai’ no i hiti’d Rum; tu’ iyokoyu nga’ nolohou i’ do sumiliu’d tulun di songonuon di Yesus Kristus. 7 Om iri no o nokoponulisan ku’dti dot id dokoyu. Pokionuon ku no o Kinorohingan, i Tapa’ toko’ om i Tuhan Yesus Kristus, do manahak dokoyu’d barakat om kosimbayanan do ginawo. 8 Id gulu nopo kopio om mongunsikou oku’d Kinorohingan, dot iyokoyu ngai’ o kopongunsikahan ku. Om i Yesus Kristus no o pinopomilo doho’d mongunsikou. Tu’ nokorongou ngai’ no o hiti’d pomogunan dot otumbayaan kopio kou di Kristus. 9 Osorou kasai’ ku i’ iyokoyu do tontok do sumambayang oku. Om Kinorohingan no o sasi’ dot otopot i pinoboros ku. Iyau no o Kinorohingan di pogobi-obian ku do mikuwo’d aayi-ayi’ kopio o ginawo ku do popinsusui di Habar dot Osonong do pasal di Tanak dau. 10 Om pokionuon ku no kopio o Kinorohingan do potumboyo’ doho’ do baino’ do mongoi ompuya’ dokoyu. 11 Tu’ orohian oku no kopio do kosolowot dokoyu, om obohogian ku i’ iyokoyu di nipuhawang do mantad id Rusod do Kinorohingan do popogirot do ginawo dokoyu. 12 Om kopogisokodung-kodung toko’ indo, tu’ nongotumbayaan ngai’ toko’ no di Yesus Kristus. 13 Oi tobpinai-tobpinai ku! Orohian oku do koilo kou dot asaru’ oku no daa do siongoi pogolimbuha’ dokoyu, nga’ haro kasai’ nopo o koontobon. Orohian oku do haro kopio o tua’ do karaja’ ku dit okito dot id pogialatan dokoyu iyokoyu, do miagal di tua’ do karaja’ ku dot id pogialatan do tulun dit okon ko’ Yohudi dot id piro-piro o kinoiyonon do suwai. 14 Tu’ haro i’ o tonggungan ku dot id koinsanai’d bansa’: id tulun di nakamaju’ no om id tulun dit a’ po nakamaju’, om id tulun di kitoilaan om id tulun dit aiso’ o toilaan. 15 Om iri no o kagayaan kopio’d ginawo ku do mongoi poposusui di Habar dot Osonong dot id dokoyu i poingiyon do hiti’d Rum. 16 Monongkuyaan oku i’ kopio di Habar dot Osonong diri, tu’ iri no i habar diri o pakakas do Kinorohingan do mamasi do koinsanai’d tulun dit otumbayaan: iri po i tulun do Yohudi, om iri nogindo i tulun dot okon ko’ Yohudi. 17 Tu’ iri no i Habar dot Osonong diri o pinawayaan do Kinorohingan do popoilo do ralan dau do popoulud kawagu’d tulun dot id dau; ralan nopo om monongkuyaan do Kinorohingan, do mantad di timpuunon om gisom do kopupuson. Iri nopo om miagal di nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’’Tulun nopo di monongkuyaan do Kinorohingan do gisom do koulud kawagu iyau dot id Kinorohingan, om apasi no!’’ ka. 18 Nokointalang no o kototogod do Kinorohingan do mantad hilo’d surga dot id koinsanai’d dusa om karaaton do tulun, tu’ iri no i karaaton o mangantob do tulun do mintutun di ponudukan dot otopot do pasal do Kinorohingan. 19 Iri nopo i milo’d tulun dot oilaan do pasal do Kinorohingan om atarang no dot id suang do ginawo’d tulun, tu’ nokointalang nod Kinorohingan iri dot id tulun. 20 Mantad poddi wonsoyo’ id Kinorohingan iti pomogunan, om iri nopo i kowoyo-woyoo’ do Kinorohingan dit a’ okito, i kowoyo’-woyoo’ dau do dong Kinorohingan om i kuasa’ dau dit aiso’ o kopupuson, om osuhutan no daa’d tulun do mantad id koinsanai di nongowonsoi’d Kinorohingan. Iyo nopoddi om aiso’ no kopio o paantakan do tulun do popotopot do tinan dau. 21 Kotutun i’ daa o tulun do Kinorohingan, nga’ a’ id tulun pinusou o Kinorohingan do miagal dit apatut do pomumusou’d Kinorohingan, om a’ iyolo’ minongunsikou dau. Tu’ mininsorou nogi’ o tulun di dong kababasug; om kasala’ ngai’ ot osorou’d ginawo diyolo’. 22 Mingilo-ilo daa iyolo’, nga’ otopot nopo kopio om basug tomod i’ iyolo’. 23 Okon nogi’ ko’ Kinorohingan di poimpasi kasai’ o tukuon diyolo’, suwai ko’ iri nogi’ i tininganak di pinoiyo-iyo’d tulun, om tombolog, om nintorusan dit apat o gakod, om i nintorusan di sangkamang-kamang, tu’ matai i’ o tukuon diyolo’. 24 Gowoi poddi om pologoso’ nopod Kinorohingan iyolo’ dot oporinta’ di korohian do ginawo diyolo’ do momonsoi dit angaraat, gisom do momonsoi nopoddi iyolo’ di kointingayam dot id sompi’ ko’ iyolo’ ngai’. 25 Sinowolian nogi’ diyolo’ dit a’ otopot i Kinorohingan dit otopot. Okon nogi’ ko’ i Minomonsoi, suwai ko’ iri nogi’ i winonsoi o tukuon om pogobi-obian diyolo’. Om otopot nopo kopio om iri nogi’ i minomonsoi ot apatut do royohon do gisom dot alaid! Amin. 26 Om pologoso’ nopoddi do Kinorohingan o tulun do tumanud di korohian do tinan diyolo’ di kointingayam kopio, tu’ iyo iddi o winonsoi diyolo’. Om iri poddi tongoondu’ diyolo’ nga’ a’ nogiddi muhang do tongokusai, do miagal di koubasanan do tulun, suwai ko’ muhang nogiddi iyolo’ di sompi’ ko’ tongoondu’. 27 Om iri tongokusai nga’ iyo iddi; tu’ a’ nogiddi iyolo’ sitoning do tongoondu’ om momonsoi dit apatut do wonsoyon dot id pialatan do kusai om tondu’, nga’ muhang nogiddi kopio iyolo’ om sitoning iyolo’ di sompi’ ko’ tongokusai. Om momonsoi’ddi i tongokusai di wonsoyon do kointingayam kopio dot id oiyo ko’ kusai, om gowoi poddi om hinukuman iyolo’ do miontok di winonsoi diyolo’ dit araat diri. 28 Om iri no i ginawo’d tulun do momusorou dot a’ minog do mintutun do Kinorohingan o kinapalagasan do Kinorohingan dot araag o pomusarahan diyolo’, gisom do mingwonsoi’ddi iyolo’ dit a’ daa diyolo’ apatut do wonsoyon. 29 Noponu’ po dit angaraat om it a’ ongotopot o ginawo diyolo’, om noponu’ do katamahao’, om kararaat, om koosol; om sipamatai nopo iyolo’, om monokiumang, om magakal om sisuli’. Om orohian iyolo’ do mongumang-umang do tulun do suwai, 30 om orohian do mongindaraat do ngaran do tulun do suwai; om asawat o ginawo diyolo’ om minggayo-gayo, om araatan do Kinorohingan om orohian do mingudut. Oilo tomod daa iyolo’ do mogihum do ralan do suwai do momonsoi dit araat. Sumongkiwal iyolo’ do molohing; 31 om a’ iyolo’ mamadul do tulun do suwai; om a’ iyolo’ sumulung do batos om aiso’ o kosianan om a’ olisiu do tulun do suwai. 32 Om koilo i’ iyolo’, do tumanud nopo dot oturan do Kinorohingan, om tulun nopo di mingwonsoi’d miagal diri om apatut no do hukuman do kapatayon. Nga’ iyo piya’ddi, nga’ mingwonsoi i’ iyolo’ do miagal diri; om kosokodung iyolo’d tulun do suwai do mingwonsoi’d miagal diri.

2

1 Iyo nopoddi, oi tobpinai-tobpinai ku, om isai kopio ko daa iya’, oi tobpinai, tu’ papasala’ ko’d tulun do suwai? Aiso’ i’ o nunu-nunu nu do paantakan nu do popotopot do tinan nu! Tu’ ondung papasala’ ko’d tulun do suwai, om momonsoi ko i’ iya’ do miagal di wonsoyon diyolo’, om paparatu’ ko no do hukuman dot id tinan nu. 2 Om oilaan toko’ i’ dot ondung porotuan do Kinorohingan do hukuman o tulun di mingwonsoi’d miagal diri, om otulid i’ i pinomutus do Kinorohingan diri. 3 Nga’ iyokoyu nopo, oi tobpinai-tobpinai ku, om mingwonsoi kou i’ di pingwonsoyon di tulun di pasalaon dokoyu! Ondos daa dokoyu om koidu’ kou iyokoyu do mantad id hukuman do Kinorohingan. 4 Ko’ pagaan-gaanon po dokoyu i kopuhawango’d Kinorohingan om i kosonongo’ dau om i kolonuto’d ginawo dau dit a’ ogina-gina’? Atantu’ no do koilo kou i’ do pinointalang pogi’d Kinorohingan o kosonongo’ dau nga’ orohian iyau do rumorologo kou do koinsanai di dusa dokoyu. 5 Nga’ pinokodou i’ dokoyu o ginawo dokoyu om osurilog kou. Om gowoi poddi om iyokoyu i’ om iyokoyu o momoruhang do kawagato’ di hukuman do pomohukum dokoyu dot orikot o Kopupuson diti Pomogunan; tontok di pointalangon do Kinorohingan o kototogod dau om momutus iyau dot otulid o pomumutus. 6 Tu’ sulian indod Kinorohingan o pointikid-tikid do tulun do miontok di nowonsoi dau. 7 Onuan id Kinorohingan do koposion dit otopot kopio om i poingompus o tulun dit otorodok do momonsoi’d osonong, om kaanu indo iyolo’ di kikagayaan, om i pusohon, om i koposion dit aiso’ o kopupuson. 8 Nga’ tulun nopo di momusorou nod dau’d tinan om it a’ mumboyo’d Kinorohingan, tu’ tumanud nogi’ dit angaraat, om katagadan no iyolo’d Kinorohingan. 9 Pointikid-tikid do tulun dit orohian do momonsoi’d araat om oinggorit nondo om oudipon; dot iri po i tulun do Yohudi o poguluonon, om iri ngai’ nogindo i tulun dot okon ko’ Yohudi. 10 Nga’ pointikid-tikid do tulun dit orohian do momonsoi’d osonong om onuan nondod Kinorohingan do kagayaan om kosuahan om kosimbayanan do ginawo; dot iri po tulun do Yohudi o poguluonon om iri ngai’ nogindo i tulun dit okon ko’ Yohudi. 11 Tu’ oiyo i’ o pomumutus do Kinorohingan do koinsanai’d tulun. 12 Iri nopo tulun dot okon ko’ Yohudi do momonsoi’d dusa om a’ i’ koilo di Tourat di Musa. Om pomohukum nopondo diyolo’ om id soliwan i’ di Tourat diri. Nga’ iri nopo tulun do Yohudi om nokoilo no daa di Tourat diri nga’ minomonsoi i’ iyolo’d dusa; om gowoi pondo do hukuman nondo iyolo’ dot i Tourat diri o maan do poimpahan do momohukum. 13 Tu’ koulud pogi’ kawagu o tulun dot id Kinorohingan nga’ okon i’ ko’ i nokoilo i tulun diri di Tourat; suwai ko’ i minomonsoi iyau di ponuhuan di Tourat o nokoulud-ulud dau. 14 Iri nopo tulun dot okon ko’ Yohudi om a’ i’ haro o Tourat. Nga’ ondung kopiontok di ponuhuan di Tourat o wonsoyon diyolo’, do mantad i’ daa toomod do korohiano’ do ginawo diyolo’ do momonsoi’d miagal diri, om iri no i korohian do ginawo diyolo’ddi o sumiliu dot oturan dot id diyolo’, do mulong piya dot aiso’ o Tourat diyolo’. 15 Kointalang i’ dot id kowoyo-woyoon diyolo’ do nokotulis no dot id suang do kopurimanan do ginawo diyolo’ i ponuhuan di Tourat. Om i kopurimanan do ginawo diyolo’ nga’ popointalang i’ dot otopot iri, tu’ iyolo’ piya nga’ koumbal i’ do pasalaon om koumbal do potopoton do pomusarahan diyolo’. 16 Om iyo noddi ot osiliu dot orikot i tadau di natantu’ mantad diri. Tontok nopondod tadau’ddi do tumanud di Habar dot Osonong di popinsusuyon ku om butusan nondod Kinorohingan, dot i Yesus Kristus o popomutuson, do koinsanai di songillisok dot id suang do ginawo om pomusarahan do pointikid-tikid do tulun. 17 Nga’ baino’ noddi, om poingkuro kou no iyokoyu, oi tobpinai-tobpinai ku? Mangakun ko i’ do tulun ko’d Yohudi. Om sumondiu ko do Tourat om oondos ko do nopili’ ko’d Kinorohingan. 18 Notudukan ko i’ di Tourat, gisom do koilo ko di korohian do Kinorohingan om koilo ko do momili’ dit osonong. 19 Oilaan nu no kopio do boyoon ko di tulun do bolou, om tanawau ko dot id tulun dit id dotuong; 20 om monunuduk ko di tulun dit aiso’ o toila-ilaan, om guru ko do tulun di basug. Om oilaan nu no kopio do haro ngai’ dot id diya’ o koinsanai do toilaan om ponudukan dit otopot dit id suang di Tourat. 21 Monuduk ko nod tulun do suwai; nga’ nokuro tu’ a’ nu tudukan o diya’d ginawo? Mogodu ko’d wokon do manakau, om manakau ko indo iya’! 22 Mogodu ko’d wokon do magampahu’, om magampahu’ ko indo iya’! Araatan ko’d tingolig, om mongoi ko indo panganu do konunu-nunuan do mantad id walai di poningoligan. 23 Oondos tomod ko do nakaanu ko di Tourat do Kinorohingan, om inda’ ka dot indaraaton nu i’ o Kinorohingan, tu’ a’ ko i’ tumanud dit oturan dau. 24 Haro i’ o nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’’Iyokoyu no, i tulun do Yohudi, o nokobungou di tulun dot okon ko’ Yohudi’ do minongindaraat do Kinorohingan,’’ ka. 25 Ondung otorodok ko do mumboyo’ddi Tourat, om haro no o guna’ di sunat nu. Nga’ ondung a’ ko oubas do tumanud di ponuhuan di Tourat diri, om aiso’ i’ tomod o guna’ di sunat nu. 26 Ondung haro o tulun dit okon ko’ Yohudi dit a’ nosunatan, do tumanud di Tourat, om a’ toi’d Kinorohingan sorohon do nosunatan i tulun diri? 27 Om iri nondo i tulun dit okon ko’ Yohudi, it amu’ nosunatan diri o papasala’ diya’, iya’ i tulun do Yohudi, tu’ naanu nu no i buuk do Tourat om nosunatan ko, nga’ tinolibambanan nu iddi i Tourat diri. Iyolo’ nopo om a’ i’ daa nosunatan, nga’ iyolo’ nogiddi i tumanud di Tourat. 28 Tu’ tulun nopod Yohudi dit otopot kopio, om okon i’ ko’ i ngaran no toomod dau do tulun iyau’d Yohudi; om iri tulun dit otopot kopio do nosunatan nga’ okon i’ ko i tulun di nosunatan no toomod o tinan. 29 Suwai ko’, tulun nopod Yohudi dit otopot kopio, om i tulun do Yohudi o ginawo; om sunat nopo dit otopot om sunat dit id ginawo, i winonsoi di Rusod do Kinorohingan, om okon i’ ko’ i pinotulis dot id Tourat. Tulun nopod miagal diri om arayou nod Kinorohingan, om okon i’ ko’ tulun noo o mamarayou.

3

1 Iyo nopoddi om nunu noddi o kosuulan do tulun do Yohudi do pataladon di tulun dot okon ko’ Yohudi? Om nunu noo o guna’ do tumanud di toturan do monunat? 2 Atantu’ no dot ogumu’ i o kosuulan! Koiso’ nopo om iri i’ i tulun do Yohudi o pinaharapan do Kinorohingan di boros dau. 3 Nga’ poingkuro nondo dot a’ no otorodok o wookon di tulun do Yohudi? Iri no tuu o kokuwaan do Kinorohingan dot a’ tumorodok? 4 Atantu’ no dot okon i! Tu’ kointalang i’ kopio do Kinorohingan nopo om otopot i’ kasai, do mongudut ngai’ piya o tulun. Om nokotulis no dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Mositi’ no do kointalang kopio dot otopot ko dot id suang do nunu nopo o poboroson nu; om kamanang ko do tontok do butusan ko,’’ ka. 5 Nga’ ondung i wonsoyon toko’ dit a’ otopot o popointalang do kotulido’ do Kinorohingan, om nunu po o poboroson toko’? Poboroson toko’ tuu daa dot a’ otulid o Kinorohingan dot ondung momohukum iyau dati’? (Om kopunong i’ kopio iti poguhatan diti do tumanud do pomusarahan do tulun.) 6 Nga’ a’ i’ kopio! Tu’ ondung a’ otulid o Kinorohingan om poingkuro daa iyau do milo’d momutus do koinsanai’d tulun do hiti’d pomogunan? 7 Nga’ ondung iri nogindo i wonsoyon dit a’ otopot o popointalang kopio dit otopot do pasal do Kinorohingan, gisom do royohon nondo iyau, om nokuro tu’ pasalaon po i tulun di momonsoi dot araat om roitan do tulun do kidusa? 8 Om nokuro tu’ a’ toko’ koino-ino do momoros dot, ’’Momonsoi toko’ nogi’ dot araat om kointalang i’ it osonong?’’ ka. Haro i’ kopio o tulun do mongindaraat doho’, tu’ monondos iyolo’ doho’ do minomoros oku do miagal diri, nga’ tulun nopo do miagal diri om apatut no kopio do hukuman do Kinorohingan. 9 Iyo nopoddi om poimogot toko’ tuu’ddi iyati’ i tulun do Yohudi ko’ mantad dit okon ko’ Yohudi? A’ i’ kopio! Nokoboros ku no dot iri tulun do Yohudi om it okon ko’ Yohudi, nga’ oinsanan nopo do noporinta’d dusa. 10 Do miagal di nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’’Aiso’ i’ o tiso’d tulun dot otopot, 11 aiso’ i’ o tiso’d tulun do kosuhut om aiso’ o tiso’d tulun do tumuku’ dot id Kinorohingan. 12 Oinsanan nopo o tulun do nokoinsodu’ do mantad id Kinorohingan; om noinsanan do napalid. Aiso’ i’ o tiso’d tulun do momonsoi dit otopot; iso’ pod tulun nga’ aiso’ i’! 13 Iyo pod lobong dit a’ nosompon, o tatalanan diyolo’; tudut poo o lumuyung do mantad id dila’ diyolo’, om popinsasad pod pongindaraat o munung diyolo’, do miagal po di paliu do tulanut. 14 Noponu’ pod popol om poniguras o kabang diyolo’. 15 Osiau nopo o kalaang-laango’ diyolo’ do mongoi ponginggorit om mongoi pamatai’d tulun. 16 Karaagon po om kosusaan o popinsasadon diyolo’ do hinonggo nopo. 17 A’ no iyolo’ kokito di ralan do koonuan do kosimbayanan do ginawo. 18 Om a’ iyolo’ momusou do Kinorohingan,’’ ka. 19 Om baino’ nopoddi om koilo toko’ no dot iri ngai’ nopo i pinotulis dot id suang do Tourat, om bagi’ no di tulun dit id siriba’ di Tourat diri. Om kaa pogiddi dot iso’ pod tulun nga’ aiso’ no o milo’d popoboros do ponguwaan do pokotopot do tinan dau, om milo nod Kinorohingan do butusan o koinsanai’d tulun do hiti’d pomogunan. 20 Tu’ aiso’ i’ o tiso’d tulun do koulud dot id Kinorohingan do momonsoi di ponuhuan di Tourat. Tu’ iri nopo Tourat om popoilo no toomod do tulun do kidusa o tulun. 21 Nga’ baino’ noddi om nokotuduk nod Kinorohingan o ralan do tulun do mulud dot id dau. Om iri nopo i ralan di pinotuduk dau’ddi om a’ i’ kokuro-kuro di toturan, do mulong piya dot iri nopo Tourat di Musa om i piro-piro buuk do nabi nga’ popointalang i’ do hal diri, 22 do ralan nopod tulun do mulud dot id Kinorohingan om monongkuyaan di Yesus Kristus. Om iti no o wonsoyon do Kinorohingan dot id koinsanai’d tulun di monongkuyaan do Kristus; tu’ aiso’ i’ o pisuayan: 23 tu’ oinsanan nopo o tulun do nokowonsoi’d dusa om osodu’ do mantad id Kinorohingan dit orohian do mamasi diyolo’. 24 Iri po kosianan do Kinorohingan di pinopuhawang dau o pinopoulud kawagu’d tulun dot id Kinorohingan; do ralan nopod pinopoulud om: Pinoidu’ di Kristus Yesus o tulun do mantad id kinapasalaan diyolo’. 25 Om patahako’ nopod Kinorohingan i Kristus Yesus do numaan do porsombahan di sinumbali’, do popointalang do nokoidu’ o tulun do mantad id kasalaan, dot i kinapatayan di Kristus Yesus o popoidu’ diyolo’, ondung otumbayaan no iyolo’ dau. Om winonsoi pogi’d Kinorohingan o miagal diri nga’ popointalang iyau do kotulido’ dau. Tu’ di nopo di gulu po om polonuto’ nopod Kinorohingan o ginawo dau do minomonsoi piya’d dusa o tulun, gisom dot a’ i’ dau hinukuman iyolo’. 26 Nga’ dinondo noddi om hukuman no kopio dau o dusa do popointalang kopio do kotulido’ dau. Om iri no o ralan dau do popointalang dot otopot iyau; om pointikid-tikid do tulun di monongkuyaan di Yesus, om poboroson nod Kinorohingan do nokoulud kawagu dot id dau i tulun diri. 27 Iyo nopoddi om aiso’ no o paantakan toko’ do minggayo-gayo. Nokuro? Iri tuu i minomonsoi toko’ di ponuhuan di Tourat o koiyaan diri? Okon. Nga’ i notumbayaan toko’. 28 Tu’ poingkaa kopio o komoyon diti: Ralan nopod tulun do koulud kawagu dot id Kinorohingan, om okon i’ ko’ i minomonsoi iyau di ponuhuan di Tourat, suwai ko’ i monongkuyaan iyau di Yesus Kristus. 29 Ko’ tulun no tuu’d Yohudi o kasanganu’d Kinorohingan? Okon tuu ko’ Kinorohingan iyau’d tulun dit okon ko’ Yohudi? Atantu’ no, do Kinorohingan i’ iyau do bansa’ piya’d suwai! 30 Tu’ Kinorohingan nopo om iso’ noo. Om iyau no o popomilo do tulun do Yohudi do mulud kawagu dot id Kinorohingan, dot i kotumbayaan diyolo’ o kopouludan dau diyolo’. Om iyau i’ o popomilo do tulun dit okon ko’ Yohudi do mulud kawagu dot id Kinorohingan; tu’ notumbayaan i’ iyolo’. 31 Om iyadaan toko’ no tuu’ndo i Tourat do notumbayaan toko’d Kristus? Iyo tuu’ddi o komoyon diri? A’ i’ kopio iyo’ddi! Suwai ko’ tonudon toko’ nogi’ kopio i Tourat diri.

4

1 Iyo nopoddi, om nunu po mando o poboroson toko’ do pasal di Abraham, i taki-aki diti bansa’ toko’? Poingkuro ma o dau’d noumbalan? 2 Ondung i nongowonsoi di Abraham o kinopomoromitan do Kinorohingan dau, om kohubayaan iyau’d Kinorohingan, om haro i’ daa o paantakan dau do minggayo-gayo. Nga’ a’ i’ iyau mininggayo-gayo dot id toguang do Kinorohingan. 3 Om nokotulis i’ dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Notumbayaan i’ i Abraham do Kinorohingan, om iri no i kotumbayaan dau o kinopomoromitan do Kinorohingan dau, om kohubayaan iyau’d Kinorohingan,’’ ka. 4 Tulun nopo di kumaraja’ om kaanu i’ do gadsi’; om a’ i’ milo’d roitan do pinopuhawang i gadsi’ dau, tu’ iri nopo om apatut i’ dau’d aanu. 5 Nga’ haro i’ o tulun dit a’ sumondiu di winonsoi dau; tu’ mogondos nopo iyau’d Kinorohingan, i milo’d popoboros do nokoidu’ do mantad id kasalaan i tulun di kidusa. Om iri no i kotumbayaan di tulun diri o kopomoromitan do Kinorohingan do tulun diri, om kohubayaan iyau’d Kinorohingan. 6 I Daud nga’ iyo iddi o nosuhutan om iri no o kinapamarasan dau dot olumaag no kopio i tulun di naramit do Kinorohingan, om i kohubayaan dau, om a’ nod Kinorohingan sorohon i nongowonsoi di tulun diri. Poingkaa o pinoboros di Daud, 7 ’’Olumaag no i tulun di noompunan ngai’ o kasalaan om i nolobong do Kinorohingan o dusa! 8 Olumaag no i tulun dit a’ do Tuhan imbulayan o dusa!’’ ka. 9 Iri no tuu tulun di tumanud di toturan do monunat o komoyon dot olumaag? Ko’ kohompit tuu i tulun dit a’ tumanud di toturan do monunat? Nokoboros no dahai di tiinu’, do kinopomoromitan nopod Kinorohingan di Abraham gisom do kinohubayaan diri iyau’d Kinorohingan, om mantad i’ di kotumbayaan di Abraham dot id Kinorohingan. 10 Om soira’ toi’d Kinorohingan poboroso’ o miagal diri? Tontok tuu dit a’ po nosunatan i Abraham ko’ diri po di nosunatan no iyau? Dit a’ po iyau nosunatan, om okon i’ ko’ di nosunatan no iyau. 11 Id tohuri no ko’ iri do sinunatan iyau. Om iri nopo sunat dau om panakatanda’ noo do naramit iyau’d Kinorohingan om kinohubayaan iyau’d Kinorohingan, tu’ notumbayaan i’ iyau’d Kinorohingan. Naramit no iyau’d Kinorohingan do tontok dit a’ po iyau nakatanud do toturan do monunat. Om i Abraham no o nosiliu’d panakatapa’ do koinsanai’d tulun dit otumbayaan do Kinorohingan, om iri no o kinopomoromitan do Kinorohingan diyolo’, om kinohubayaan diri dau iyolo’, do mulong piya dot a’ iyolo’ tuminanud di toturan do monunat. 12 Om i Abraham i’ o panakatapa’ di tulun di tuminanud do toturan do monunat dot okon nopo ko’ i tuminanud iyolo’ di toturan do monunat, nga’ iri nogi’ i kotumbayaan diyolo’ dot id Kinorohingan, do miagal di winonsoi di Abraham dit a’ po iyau nakatanud di toturan do monunat. 13 Minamatos o Kinorohingan dot id di Abraham om id sinakagon dau dot asanganu nondo di Abraham iti pomogunan. Kinapabatasan nopod Kinorohingan do miagal diri om okon i’ ko’ i kotorodoko’ di Abraham dot id Tourat, suwai ko’ i kotumbayaan di Abraham dot id Kinorohingan, do gisom do naramit iyau’d Kinorohingan, om kinohubayaan iyau dau. 14 Tu’ ondung iri no tulun di tumanud di Tourat o kaanu di pinabatos do Kinorohingan diri, om aiso’ tomod i’ o guna’ do monongkuyaan do Kinorohingan, om aiso’ o suang di batos do Kinorohingan. 15 Iri nopo Tourat om poporikot nod hukuman do mantad id Kinorohingan. Nga’ ondung aiso’ daa o toturan, om aiso’ no daa o kotolibamban do toturan. 16 Om pinoboros pogid Kinorohingan i batos diri nga’ notumbayaan i’ i Abraham dau. Om iri no o sumiliu’d kotontuan dot id koinsanai’d sinakagon di Abraham dot iri nopo batos diri om pinopuhawang i’ toomod do Kinorohingan dot id diyolo’; om okon nopo ko’ id tulun no di tumanud do Tourat, nga’ id tulun nogi’ dit otumbayaan do Kinorohingan do miagal di Abraham tu’ notumbayaan do Kinorohingan. Tu’ i Abraham no o panakatapa’ ngai’ toko’. 17 Tu’ poingkaa o pinoboros do Kinorohingan dot id di Abraham, ’’Nosiliu tiya’ nod tapa’ dot ogumu’ o bansa’d tulun,’’ ka. Om iyo noddi o Kinorohingan do minamatos dot id di Abraham. Om notumbayaan i’ i Abraham do Kinorohingan. Iyau no i Kinorohingan di mamasi’d tulun di napatai, om iyau o Kinorohingan di poboroson nopo dau nga’ owonsoi nopo it a’ insan kowonsoi. 18 Om a’ i’ tuminingkod i Abraham do minagandad om minonongkuyaan do mulong piya dot aiso’ no daa o paantakan dau do magandad. Om iri no o kinosili-silihan dau do tapa’ dot ogumu’ o bansa’d tulun, do miagal di nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’’Sumapou nondo kopio o sinakagon nu,’’ ka. 19 Tontok nopoddi om oilaan nod i Abraham dot a’ no iyau maganak, tu’ adalaan no iyau kolohing, om tumur dau nga’ oruhai nod hatus o toun; om kawagu po nga’ a’ no mantad maganak i Sara, i sawo dau. Nga’ a’ i’ luminuhoi o kotumbayaan di Abraham. 20 Minonongkuyaan kasai’ i’ iyau om a’ minikoduwo o ginawo dau do monongkuyaan di batos do Kinorohingan. Tu’ pinopogirot nogid ginawo dau i kotumbayaan dau, gisom do minamarayou iyau’d Kinorohingan. 21 Monongkuyaan i’ kopio iyau do milo o Kinorohingan do momonsoi’d nunu nopo i pinabatos dau. 22 Om iri no o kinopomoromitan do Kinorohingan di Abraham, om kinohubayaan diri iyau’d Kinorohingan. 23 Om iri nopo boros dot, ’’Rinamit tu’ kinohubayaan id Kinorohingan,’’ ka, om okon i’ ko’ i Abraham noo o kinoponulisan, 24 suwai ko’ iyati’ nga’ kohompit nogi’. Iyati’ nga’ romiton indo om kohubayaan toko’d Kinorohingan, tu’ monongkuyaan toko’ id Kinorohingan, i minamasi di Yesus, i Tuhan toko’, do mantad id kapatayon. 25 Nakatahak no i Yesus do maan patayo’, dot i dusa toko’ o kinapamatayan; om posio’ noddi kawagu iyau’d Kinorohingan om koulud toko’ i’ kawagu dot id Kinorohingan.

5

1 Baino’ nopoddi tu’ nokoulud toko’ nod Kinorohingan dot id dau tu’ notumbayaan toko’ i’ dau, om haro noddi o piuludan toko’d Kinorohingan dot i Yesus Kristus, i Tuhan toko’, o pinopoulud dati’. 2 Om pinopuriman kopio toko’ddi di Yesus di kosianan do Kinorohingan tu’ monongkuyaan toko’ i’ di Yesus, om iri no kosianan diri ot opurimanan toko’ do dinondo. Om iri no o kataadan toko’ tu’ haro noddi o soro-sorohon toko’ do kaanu toko’ di kosimbayanan do patahakon do Kinorohingan! 3 Nga’ okon i’ ko’ iri noo, tu’ id suang piya’d koinggoritan nga’ otood toko’ i’, tu’ oilaan toko’ i’ do koinggoritan nopo om popinsingilo dati’ do papalanut kopio’d ginawo, 4 om alanut nopondo o ginawo toko’ om kohubayaan toko’ nod Kinorohingan, om kohubayaan toko’ nopondod Kinorohingan om haro no o soro-sorohon toko’. 5 Om iri nopo soro-sorohon toko’ddi om a’ i’ mongiman-iman dati’, tu’ nokosuang nod Kinorohingan i kosianan dau dot id ginawo toko’. Ralan nopo dau do pinoposuang diri om pinawaya’ dau di Rusod dau, i nokopuhawang no dau dati’. 6 Di nopo di maso pod aiso’ o pokukurayan toko’, do popoidu’d tinan toko’, om kapatai no o Kristus do suminowoli dati’, do tontok di maso do natantu’ mantad do Kinorohingan; om tulun toko’ i’ dot araat. 7 Osusa’ i’ kopio do haro o tulun dot orohian do matai do sumowoli’d tulun dit otulid piya o ginawo. Nga’ haro i’ doti’ o tulun dot orohian do matai do sumowoli’d tulun dit osonong. 8 Nga’ nokointalang nod Kinorohingan o kosianan dau dati’ di minatai o Kristus do suminowoli dati’, do tontok di kidusa toko’ po. 9 Om nokoulud toko’ noddi kawagu dot id Kinorohingan di napatai o Kristus; om iri noddi o katantu-tantu’ do poiduwon toko’d Kristus do mantad id kototogod do Kinorohingan. 10 Ondung nokoulud toko’ dot id dau dot i kinapatayan di Tanak dau o pinopoulud, do tontok di pisangod toko’ pod Kinorohingan, om okon-okon pondod dinondo tu’ nokoulud toko’ kawagu dot id Kinorohingan, nga’ atantu’ kopio do posion toko’ tu’ poimpasi i’ o Kristus. 11 Om okon i’ ko’ iri noo, suwai ko’ otood toko’ po dot i kosonongo’d Kinorohingan di nokointalang di Tuhan toko’, i Yesus Kristus. Tu’ Kristus no o popopuriman kopio dati’ di kosonongo’d piuludan toko’d Kinorohingan. 12 Iso’ no o tulun do minomonsoi’d dusa do hiti’d pomogunan, om kapatai noddi iyau tu’ minomonsoi i’ iyau’d dusa. Om oinsanan nopoddi o tulun do matai, tu’ nokowonsoi ngai’ id dusa o tulun. 13 Di nopo dit a’ po nakatahak o Tourat, om haro no o dusa do hiti’d pomogunan. Nga’ a’ pod Kinorohingan pinotulis i dusa, tu’ aiso’ po o toturan dit otolibambanan. 14 Nga’ mantad poddi poimpasi po i Adam om gisom do nokorikot di maso di poimpasi i Musa, om sampatai-patai ngai’ no o tulun. Om iri piya tulun dit a’ iyo dit di’ Adam o dusa do nowonsoi nga’ napatai i’. Om i Adam no o poiya-iyaan di tulun di natantu’ mantad do rumikot. 15 Nga’ a’ i’ iyolo’ miiyo kopio: tu’ iri nopo popuhawangon do Kinorohingan dot id tulun, om agayo po kopio do pataladon di dusa do nowonsoi di Adam. Otopot i’ kopio dot ogumu’ddi o tulun do napatai tu’ nokowonsoi id dusa it iso’ noo o tulun. Nga’ agayo-gayo o kootuson di kosianan do Kinorohingan om i koposion do popuhawangon dau, i pinopuhawang dau dot id ogumu’ o tulun, dot i kosonongo’d songulun noo, iri no i Yesus Kristus, o kinopopuhawangan dau’ddi. 16 Iri i nipuhawang do Kinorohingan diri nga’ agayo i’ kopio ko’ mantad di dusa dit iso’ o tulun diri. Tu’ kowonsoi poddid dusa i songulun diri, om koimbulai no o pomohukum di tulun di, ’’kisala’ ’’. Nga’ ogumu’ piya’ddi o tulun do nokowonsoi’d dusa nga’ nokorikot i’ i nipuhawang do mantad id Kinorohingan di popoboros dot, ’’Aiso’ o Sala’ ’’. 17 Om mantad no di dusa di songulun noo do tuminongkop o dusa do hinonggo- honggo nopo, do nobungou dit iso’ noo o tulun. Nga’ okon-okon pondo o kogoyoo’ do kootuson di winonsoi dit iso’ o tulun do suwai’ddi, iri no i Yesus Kristus. Iyau no o pinawayaan do Kinorohingan do pinapalabai di kosianan dau dot id ogumu’ o tulun, om mantad i’ do kopuhawango’d Kinorohingan do nokoulud kawagu i tulun dot ogumu’ dot id Kinorohingan; om iyolo’ nondo o kikuasa’ do hiti’d pomogunan dot i Kristus o koonu-onuan diyolo’d kuasa’. 18 Om poingkuro nopo do hukuman dot id koinsanai’d tulun o kootuson di dusa dot iso’ noo o tulun, om iyo nogiddi i winonsoi dit iso’ noo o tulun di tuminanud do korohian do Kinorohingan, tu’ kootuson nopo nga’ koidu’ ngai’ o tulun do mantad id kasalaan om oonuan iyolo’d koposion. 19 Om poingkuro nopod nokotonggoi ngai’ o tulun do kidusa do nobungou dit iso’ noo o tulun dot a’ minumboyo’, om iyo nogiddi tu’ ogumu’ nondo o tulun do koulud kawagu dot id Kinorohingan dot it iso’ noo o tulun di minumboyo’d Kinorohingan o popoulud. 20 Iri nopo pinapatahak di Tourat om Kinorohingan i’. Nga’ maha’ nogid tumotos o tulun do mumboyo’ di Tourat diri, om okon nogid otolibambanan diyolo’ iri om kowonsoi iyolo’d dusa dot id toguang do Kinorohingan. Nga’ maha’ di muhang-ruhang o dusa’d tulun, om okon nogid muhang-ruhang o kosianan do Kinorohingan diyolo’. 21 Om otopot nopo daa kopio om apatai toko’ no tu’ minomonsoi toko’ id dusa. Nga’ nosianan i’ o Kinorohingan dati’ om nonuan toko’ i’ dau’d ralan do mulud kawagu dot id dau. Om di nopoddi nokoulud toko’ kawagu dot id Kinorohingan, om onuwai toko’ poddi dau’d koposion dit otopot kopio om i poingompus dot i Yesus Kristus i Tuhan toko’ o pinapatahak.

6

1 Iyo nopoddi, om nunu ma o poboroson toko’? Tumilombus toko’ nopo tuu’d momonsoi’d dusa om muhang-ruhang indo o kosianan do Kinorohingan dati’? 2 Amu’, a’ i’ kopio! Tu’ aiso’ noddi o kuasa’d dusa dot id dati’, om poingkuro po daa’ddi do tumilombus toko’d momonsoi’d dusa? 3 Koilo kou i’ do nokoiso’ toko’ no dot id Kristus Yesus, do tontok di binotisan toko’. Komoyon nopodti nga’ nokotonggoi toko’ dau’d minatai. 4 Tu’ id suang nod botisan do tumonggoi toko’d Kristus do lobongon om tumonggoi toko dau’d matai, om poingkuro nopondo i Kristus do pinasi kawagu do mantad id kapatayon dot i kuasa’ di Tapa’ di kikagayaan o minamasi, om iyati’ nga’ poimpasi nondo dot id suang do koposion do wagu. 5 Ondung nokoiso’ toko’ dot id Kristus tu’ tuminonggoi toko’ i’ dau do minatai, om koiso’ toko’ pondo dau tu’ nokotonggoi toko’ i’ dau do pinasi kawagu. 6 Om oilaan toko’ dot iri nopo kowoyo-woyoo’ toko’ do don tulun di gulu om napatai no do nokotonggoi do Kristus do hiri’d kayu salib, om atanus i’ i kuasa’ di kowoyo-woyoo’ toko’ di kidusa’ddi; om a’ toko’ nondo osiliu’d turipon do dusa. 7 Tu’ iri nopo tulun di napatai, om nokoidu’ no do mantad id kuasa’d dusa. 8 Ondung nokotonggoi toko’ di Kristus do minatai, om monongkuyaan toko’ no dot iyati’ nga’ kotonggoi no dau dot apasi. 9 Tu’ oilaan toko’ i’ do napasi no o Kristus do mantad id kapatayon om a’ no iyau apatai kawagu; om aiso’ no o kuasa’d kapatayon dot id dau. 10 Iri nopo kapatayon do nopurimanan di Kristus diri nga’ kinapatayon dot id dusa. Om insan no kopio kosiliu iri, om a’ no kawagu osiliu o miagal diri do gisom dot alaid. Om iri nopoddi koposion dau’d dinondo om dong Kinorohingan no. 11 Om iyokoyu nga’ mositi’ nod momusorou do napatai kou no dot id dusa, nga’ poimpasi kou noddi do mikuwo’d ogirot o piuludan dot id Kinorohingan do poingiso’ di Kristus Yesus. 12 Kada’ no dokoyu pologoso’ o dusa do momorinta’d tinan dokoyu di matai, om a’ kou i’ katanud do korohian dokoyu dit araat. 13 Om kada’ dokoyu patahako’ dot id kuasa’d dusa o nunu nopo o pakakas do tinan dokoyu do maan do pomonsoi dit araat. Nga’ patahako’ no dokoyu o tinan dokoyu dot id Kinorohingan, tu’ nokoundaliu kou no do mantad id kapatayon om nakakaa kou no dot id koposion. Oyi-oyio’ no dokoyu do papatahak o tinan dokoyu dot id Kinorohingan om kopomonsoi indo iri do korohian do Kinorohingan. 14 A’ i’ milo do dusa o momorinta’ dokoyu, tu’ a’ kou noddi porintaon di Tourat, suwai ko’ i kosonongo’d Kinorohingan o momorinta’ dokoyu. 15 Om poingkuro noddi? Koino-ino toko’ i’ tuu do momonsoi’d dusa dot iri kosonongo’d Kinorohingan o momorinta’ dati’, om okon noddi ko’ i Tourat? Amu’, a’ i’ kopio! 16 A’ kou toi’ koilo dot ondung patahakon dokoyu o tinan dokoyu dot id isai nopo o tulun do momonsoi di korohian dau, om susuhuon kou no di tulun dit umboyoon dokoyu’ddi; do susuhuon tuu’d dusa di pakaa dokoyu dot id kapatayon, ko’ susuhuon po di mumboyo’d Kinorohingan, om koulud kou indo kawagu dot id Kinorohingan. 17 Nga’ pounsikou nod Kinorohingan! Tu’ di nopo daa di gulu po om susuhuon kou id dusa, nga’ baino’ noddi om iso-iso’ noddi o ginawo dokoyu do tumanud di ponudukan dit otopot, i pinotuduk dot id dokoyu. 18 Nokoidu’ kou nod mantad id dusa, om nosiliu kou noddi do susuhuon di korohian do Kinorohingan. 19 Om manganu oku nondod poiyaan dit osiliu’d susuhuon om oruhai kou id kosuhut, tu’ a’ kopio kou i’ obinsuhut. Di nopo di gulu po om patahako’ ngai’ nopo dokoyu o tinan dokoyu do siniliu’d susuhuon do momonsoi di sosomu’ om it angaraat, dot araat o kapamansayan. Om iyo nogiddi do baino’ tu’ mositi’ nod oyi-oyion dokoyu do papatahak o tinan dokoyu do sumiliu’d susuhuon di korohian do Kinorohingan, do momonsoi di natantu’ mantad do Kinorohingan. 20 Di nopo di susuhuon kou pod dusa, om a’ kou i’ porintaon di korohian do Kinorohingan. 21 Om nunu noddi o kinountungan dokoyu do minomonsoi di kointingayam dokoyu’d baino’? Iri nopo i piningwonsoi dokoyu’ddi om papakaa no dokoyu dot id kapatayon! 22 Nga’ baino’ nopoddi om nokoidu’ kou no do mantad id dusa, om nosiliu kou nod susuhuon do Kinorohingan. Om kountungan nopo dokoyu nga’ dong Kinorohingan diri kopio’d koposion dokoyu, om kootuson nopoddi om koposion dit otopot kopio om i poingompus. 23 Tu’ kapatayon nopo om ponuli’ do dusa; nga’ iri nopo koposion dit otopot kopio om i poingompus do poingiso’ di Kristus Yesus i Tuhan toko’, om nipuhawang id Kinorohingan di pinatahak toomod dau.

7

1 Oi tobpinai-tobpinai ku! Nokoilo ngai’ kou nod toturan. Om koilo kou do tontok no di poimpasi po o tulun do haro o kuasa di toturan dot id dau. 2 Om miagal di tondu’ di kisawo tu’ solinaid no di sawo dau’d poimpasi dot akagasan iyau di toturan do miiso’ di sawo dau. Nga’ apatai nopondo i sawo dau’ddi, om koidu’ no i tondu’ do mantad id toturan di popoiso’ dau dot id sawo dau. 3 Nga’ ondung mongoi i tondu’ddi sugku’ do kusai’d suwai do solinaid po di sawo dau’d poimpasi, om magampahu’ no i tondu’ddi. Nga’ ondung napatai i sawo di tondu’, om nokoidu’ no i tondu’ddi do mantad id toturan diri. Om akawin piya kawagu iyau’d kusai’d suwai nga’ a’ no iyau magampahu’. 4 Om iyokoyu nga’ iyo nogiddi, oi tobpinai-tobpinai ku. Napatai kou no dot id Tourat, tu’ nokoiso’ kou noddi dot id tinan do Kristus om nasanganu kou no dau, i pinasi kawagu do mantad id kapatayon, om kiguna’ toko’ indo dot id Kinorohingan dot id suang do koposi-posion toko’. 5 Tu’ di nopo di gulu po om tumanud toko’ nopo di kowoyo-woyoo’ do don tulun dot id suang do koposi-posion toko’. Om tontok nopoddi nga’ iri po korohian toko’ di kidusa o momorinta’d koposi-posion toko’; om iri nopo korohian toko’ddi nga’ notingkau di Tourat. Om iri no o kobinsuhu’ dati’ do momonsoi di papakaa’ dot id kapatayon. 6 Nga’ baino’ noddi om a’ toko’ no poingkogos di Tourat. Napatai toko’ no dot id Tourat di momorinta’ daa dati’ di gulu po. Om a’ toko’ noddi sumambayang do tumanud di kowoyo-woyoo’ di gulu, do tumanud di toturan di pinotulis. Baino’ nopoddi om sumambayang toko’ nod tumanud di kowoyo-woyoo’d wagu, i potudukon di Rusod do Kinorohingan dot id dati’. 7 Iyo nopoddi, om nunu po ma o poboroson toko’? Poboroson toko’ tuu dot araat i Tourat? Amu’, a’ i’ kopio! Nga’ iri nogi’ i Tourat o minonuduk doho’ ondung nunu o komoyon do dusa. A’ oku i’ daa koilo ondung nunu o komoyon do tamaha’, ondung a’ daa i Tourat minomoros dot, ’’Kada’ katamaha’,’’ ka. 8 Iri no i toturan diri o pinawayaan di dusa do moningkau’d mogisuayan o korohian do tumamaha’ dot id suang do ginawo ku, tu’ ondung aiso’ daa i toturan do tugama’, om poimpatai i’ daa o dusa. 9 Poimpasi oku i’ daa di gulu po, dit aiso’ po o toturan do tugama’. Nga’ di nopoddi haro o toturan do tugama’, om timpuun noddi do masi o dusa, 10 om kapatai oku noddi. Om iri nopoddi toturan do tugama’ di maan daa’d pamasi, om pinapakaa nogiddi doho’ dot id kapatayon. 11 Tu’ iri no toturan di tugama’ddi o winayaan do dusa do magakal om mamatai doho’. 12 Iri nopo Tourat diri om mantad i’ dot id Kinorohingan, om pointikid-tikid di ponuhuan dot id suang do toturan diri nga’ mantad i’ dot id Kinorohingan, om kaa pogi’ dot otulid i’ om osonong i toturan diri. 13 Iyo nopoddi, om iri tuu’ddi it osonong o papakaa doho’ dot id kapatayon? Okon i’ kopio! Iri i dusa o papakaa dot id kapatayon. Iri no it osonong o pinawayaan do dusa do papakaa doho’ dot id kapatayon, do popointalang kopio do kowoyo-woyoo’ di dusa ku. Om iri ngai’ no i ponuhuan do Kinorohingan o pinopointalang kopio dot a’ ogina-gina’ o karaato’d dusa. 14 Oilaan toko’ i’ do tadon nopo di Tourat om i Rusod do Kinorohingan; nga’ iyoho’ nopo om tulun i’ dit oluhoi. Om nakadagang oku nod siniliu’d turipon do dusa. 15 Tu’ iyoho’ piya nga’ a’ i’ kosuhut di wonsoyon ku. Maha’ nogi’ i korohian ku’d momonsoi om a’ ku nogi’ owonsoi; nga’ iri nogindo i karaatan ku, om iri nogi’ ot owonsoi ku. 16 Iyo nopoddi, om ondung owonsoi ku it a’ ku daa korohian, om komoyon nopoddi nga’ okunon ku i’ dot osonong i Tourat. 17 Om komoyon nopoddi nga’ okon noddi ko’ iyoho’ kopio i momonsoi’ddi, suwai ko’ i dusa di momorinta’ doho’. 18 Oilaan ku i’ dot aiso’ i’ o tiso’ piya dot osonong dot id suang ku; dot id suang do kowoyo-woyoo’ ku’d don tulun. Tu’ haro i’ daa o korohian ku’d momonsoi’d osonong, nga’ a’ ku indo owonsoi kopio iri. 19 A’ ku nogi’ owonsoi i korohian ku daa’d momonsoi; tu’ iri nogi’ it angaraat, it a’ ku daa korohian do momonsoi, ot owonsoi ku. 20 Ondung owonsoi ku it a’ ku daa korohian do momonsoi, om komoyon nopoddi nga’ okon no ko’ iyoho’ kopio o momonsoi’ddi, suwai ko’ i dusa di momorinta’ doho’. 21 Om kinotutukon nopoddi di nosorou ku nga’ iri i’ it oturan diri o kikuasa’: tu’ ondung orohian oku daa’d momonsoi dit osonong, om iri nogi’ it araat o kointalang. 22 Ginawo ku nopo om orohian i’ kopio dit oturan do Kinorohingan. 23 Nga’ opurimanan ku i’ do haro kawagu o toturan do suwai di kikuasa’ dot id suang ku, iri no i toturan di sumaap di toturan di korohian do pomusarahan ku. Om kaa pogiddi dot akagasan oku di toturan do dusa di momorinta’ doho’. 24 - 25 Poingkaa no o kowoyo-woyoo’ ku: tonudon ku i’ i toturan do Kinorohingan dot id suang do pomusarahan ku, nga’ tumanud oku id dusa dot id suang do kowoyo-woyoo’ ku di don tulun. Obungou oku no kopio! Isai poddi o milo do mamasi doho’ do mantad id tinan ku’dti di pakaa doho’ dot id kapatayon? Pounsikou nod Kinorohingan! Tu’ orohian i’ iyau’d mamasi doho’, dot i Yesus Kristus o pamasi.

8

1 Baino’ nopoddi, om aiso’ no o hukuman do koontok di tulun di poingiso’ dot id Kristus Yesus. 2 Tu’ iri no i toturan do Rusod do Kinorohingan, i pinopiiso’ dati’ dot id Kristus o pinopoidu’ doho’ do mantad id toturan di poporikot do dusa om kapatayon. 3 Om iri nopo it a’ di Tourat milo’d wonsoyon, do gama’d koluhoyo’ toko’ tu’ tulun, om nowonsoi id Kinorohingan. Naala’ nod Kinorohingan o kuasa’d dusa dot id suang do kowoyo-woyoon do tulun, tu’ pinolintuhun dau i Tanak dau do miniyo’d kowoyo-woyoo’ do tulun di kidusa, do mongoi pananus do dusa. 4 Winonsoi pogid Kinorohingan o miagal diri nga’ powonsoi iyau di korohian dau di nokointalang dot id Tourat, dot id suang do koposi-posion toko’, do tumanud di ponuhuan di Rusod do Kinorohingan om okon i’ ko’ tumanud di kowoyo-woyoo’ do don tulun. 5 Tulun nopo di tumanud do kowoyo-woyoo’ do don tulun dot id suang do koposi-posion dau, om iri kasai’ nopo i korohian do don tulun o sorohon. Nga’ iri nopo tulun di tumanud do ponuhuan do Rusod do Kinorohingan dot id suang do koposi-posion dau, om momusorou kasai’ i’ di korohian do Rusod do Kinorohingan. 6 Ondung kowoyo-woyoon do don tulun o momorinta’ do pomusarahan dokoyu, om kootuson nopoddi om kapatayon. Nga’ ondung Rusod do Kinorohingan o momorinta’ do pomusarahan dokoyu, om kootuson nopoddi om koposion om piuludan dot id Kinorohingan. 7 Tulun nopoddi porintaon do kowoyo-woyoo’ do don tulun o pomusarahan, om sumaap nod Kinorohingan; tu’ a’ i’ i tulun diri minsiriba’ dot id toturan do Kinorohingan; om a’ no bo kopio iyau milo’d minsiriba’ dot id toturan do Kinorohingan diri. 8 Iri nopo tulun di tumanud do kowoyo-woyoo’ do don tulun dot id suang do koposi-posion dau, om a’ no kohubayaan do Kinorohingan. 9 Nga’ iyokoyu nopo om a’ i’ tumanud di kowoyo-woyoo’ do don tulun. Iyokoyu nopo om tumanud i’ di ponuhuan di Rusod do Kinorohingan ondung atantu’ no kopio dot i Rusod do Kinorohingan o momorinta’ dot id suang do koposi-posion dokoyu. Iri nopo tulun dit aiso’ o Rusod do Kristus dot id suang dau, om okon no ko’ Kristus o sanganu dau. 10 Nga’ ondung hino o Kristus dot id suang do koposi-posion dokoyu, om mulong piya’d matai o tinan dokoyu dot i dusa o kapatai, nga’ onuan kou indo di Rusod do Kinorohingan do koposion, tu’ nokoulud kou no dot id Kinorohingan. 11 Ondung poingiyon dot id suang dokoyu i Rusod do Kinorohingan, i minamasi di Kristus do mantad id kapatayon, om iyau no i minamasi di Kristus do mantad id kapatayon diri, o mamasi do tinan dokoyu di matai i’ daa’ddi. Om pamasi nopo dau nga’ i Rusod dau di poingiyon dot id suang dokoyu. 12 Om kaa pogiddi, oi tobpinai-tobpinai ku, do kitonggungan toko’; nga’ okon i’ ko’ tonggungan dot id kowoyo-woyoo’ do don tulun, tu’ a’ toko’ no minog do tumanud di korohian do don tulun. 13 Tu’ ondung tumanud kou di korohian do kowoyo-woyoo’ do don tulun, om apatai kou i’; nga’ ondung pipatai-patai dokoyu i wowonsoyon dokoyu di kidusa, dot i kuasa’d Rusod do Kinorohingan o pamatai, om apasi kou no. 14 Iri nopo tulun di pitudukan do Rusod do Kinorohingan om tangaanak nod Kinorohingan. 15 Tu’ iri nopo Rusod di pinatahak do Kinorohingan dot id dokoyu, om a’ i’ poposiliu dokoyu’d turipon, do gisom dot ooris kou nopo. Suwai ko’ iri nopo Rusod do Kinorohingan om poposiliu dokoyu’d tangaanak do Kinorohingan. Om iri no i kuasa’ di Rusod do Kinorohingan o popomilo dati’ do momolohou’d Kinorohingan dot, ’’Apa’, oi Apa’!’’ ka. 16 Iri no i Rusod do Kinorohingan om i rusod toko’ o popoilo dati’ do tangaanak toko’d Kinorohingan. 17 Om ondung tangaanak toko’ dau, om iyati’ nga’ kotungkus no di barakat di nokosodia’ nod Kinorohingan do patahakon di tangaanak dau. Om kotonggoi toko’ nondod Kristus do kaanu do koinsanai di nokosodia’d Kinorohingan do patahakon dot id Kristus; tu’ ondung kotonggoi toko’ di Kristus dot oinggorit, om iyati’ nga’ kotonggoi no dau’d poinggoyoon. 18 Osorou ku nopo iyoho’, om iti ngai’ nopo koinggoritan toko’d dinondo, om a’ i’ kopio kotimbang di kagayaan do pointalangon dot id dati’ do koimbagu. 19 Oinsanan nopo i songiwonsoi do mandad do mikuwo’d langadon tomod di maso do kopointalangan do Kinorohingan di tangaanak dau. 20 Tu’ pologoso’ ngai’ nopo i winonsoi’d Kinorohingan dot aiso’ o kotutuk- tutukon, om okon i’ ko’ mantad id korohian diyolo’ dot osiliu o miagal diri, suwai ko’ Kinorohingan i’ o pinopologos do miagal diri. Nga’ iyo piya’ddi, nga’ haro po o soro-sorohon. 21 Tu’ korikot indo o maso do poiduwon o koinsanai di winonsoi’d Kinorohingan do mantad id kuasa’ di mamaraag diyolo’, om koidu’ nondo iyolo’ om koinggayo do kotonggoi di tangaanak do Kinorohingan. 22 Oilaan toko’ i’ do gisom piya’d dinondo nga’ mingodoi ngai’ po i winonsoi’d Kinorohingan dot ongoinggoritan do miagal poddi tondu’ dit oinggorit tomod do tontok di mogkosusu. 23 Om okon i’ ko’ iri ngai’ no i winonsoi’d Kinorohingan o mingodoi; nga’ iyati’ piya nga’ mingodoi i’ dot id suang do ginawo toko’. Nakaramit toko’ no daa di Rusod do Kinorohingan, i nipuhawang do Kinorohingan di koiso’ i’ kopio, nga’ magandad kasai’ toko’ pod Kinorohingan do popoidu’ kopio do tinan toko’ om poposiliu dati’ do tangaanak dau. 24 Napasi toko’ iddi tu’ minogondos toko’ i’ di soro-sorohon toko’. Nga’ ondung nokito toko’ no i soro-sorohon toko’ddi, om okon noddi ko’ soro-sorohon pori: Tu’ isai po daa o morou-sorou di nokito dau? 25 Nga’ ondung mogondos toko’ di soroho-sorohon toko’, om it a’ toko’ po nokito, om polonuton toko’ nopondo o ginawo do magandad diri. 26 Om iyo nogiddi i Rusod do Kinorohingan do rumikot do mongoi ponulung dati’ do tontok dit oluhoi toko’. Tu’ a’ toko’ i’ koilo ondung poingkuro o ralan toko’d sumambayang; om iri nopondo Rusod o rumikot dot id Kinorohingan do mogobi’ dati’ do mokianu, om mikuwo’d lumangad tomod iyau do mokianu gisom dot a’ no milo’d susuyon i kalangadan dau. 27 Om Kinorohingan indo, i koilo dot id suang do ginawo’d tulun o kosuhut do pokionuon di Rusod diri; tu’ iri nopo Rusod diri om iri i tulun di songonuon do Kinorohingan o kopokionuan dau, om miontok do korohian do Kinorohingan i pokionuon dau. 28 Oilaan toko’ i’ do Kinorohingan o monongkoilo do koinsanai’d nunu nopo, gisom do poporikot i’ iyau dit osonong dot id tulun dit osianan dau, i linohou dau do miontok di natantu’ mantad dau. 29 Iri nopo i nongopili’ do Kinorohingan, om natantu’ mantad no di timpuun i’ do miyo di Tanak dau, i Yesus Kristus. Om iri noddi i Tanak diri o nosiliu’d kotuahan dot id pogialatan dot ogumu’ o mogiobpinai. 30 Om iyo noddi o Kinorohingan do momolohou di tulun di natantu’ mantad dau do mantad di timpuun i’, om pinoulud dau kawagu dot id dau i tulun di nongolohou dau’ddi. Om iri nopo i nokoulud kawagu’d Kinorohingan dot id dau, om kaanu nod tintanga’ di kagayaan dau. 31 Nunu poddi o poboroson do pasal ngai’ddi? Ondung mogobi’ o Kinorohingan dati’, om isai po o kasaap dati’? 32 Iri piya i Tanak dau nga’ a’ i’ dau pinusus, suwai ko’ patahako’ nopo dau do maan do koinsanangan ngai’ toko’; om a’ nogi’ tuu’ndo dau patahakon ngai’ i suwai ko’ iri? 33 Isai po o milo’d papasala’ dati’, iyati’ i tulun di nopili’ do Kinorohingan, ondung Kinorohingan o pinopoboros dot aiso’ o sala’ toko’? 34 Haro tuu o tulun do papasala’ dati’? I Kristus Yesus indo o mogobi’ dati’! Iyau no i napatai, om iyau nogi’ kopio i napasi kawagu do mantad id kapatayon om i pointalad do Kinorohingan do hiri’d kinoiyonon di kikuasa’. 35 Haro tuu o mangantob di Kristus dot osianan dati’? Milo tuu do mangantob dau o kosusaan, ko’ koinggoritan, ko’ kolousanan, ko’ komosikinan, ko’ koligagaanan, ko’ kapatayon po? 36 Nokotulis no dot id suang do Buuk do Kinorohingan o boros do poingkaa, ’’Monongodou-ngodou nopo iyahai dot id suang do koligagaanan do patayon dot iya’ o kapamatayan. Om iyoon po iyahai di dumba’ di potisumbolion no,’’ ka. 37 Amu’! Suwai ko’ kaanu nogindo iyahai’d kamanangan dit agayo dot id suang ngai’ddi, dot iyau it osianan dahai o papamanang dahai! 38 Tu’ monongkuyaan oku i’ kopio do hiti nopod pointongkop diti pomogunan om kapatayon piya ko’ koposion, om moloikat ko’ pomorinta’, om i korolosi do dinondo ko’ i korolosi do koimbagu ko’ it ongokoris do suwai ko’ iri; 39 om i hilo’d tawan, ko’ i hiti’d pomogunan ko’ nunu nopo i suwai, nga’ aiso’ i’ o kaantob do Kinorohingan dot osianan dati’, do miagal di nokointalang dau do pinointalang di Kristus Yesus, i Tuhan toko’.

9

1 Iti nopo poboroson ku’dti om otopot i’ tu’ Kristus no o sanganu doho’. A’ oku i’ mongudut. Om kopurimanan do ginawo ku di porintaon do Rusod do Kinorohingan nga’ sumokodung i’ do popogirot do ginawo ku dot otopot iti boros ku. 2 Tumongob tomod oku om oudipon o ginawo ku, 3 do kosorou di piro-piro o tobpinai ku di sompi’ ko’ bansa’ ku. Om uhang ku i’ do papalan oku’d Kinorohingan om potongkiadon oku do mantad id Kristus, dot iyolo’ o kopongiyo’ddian. 4 Iyolo’ no i tulun di nopili’ om i siniliu’d Kinorohingan do tangaanak dau, om pinointalang dau o sinundu dau dot id diyolo’. Om minomonsoi iyau do tumpongo dot id diyolo’ om nonuan dau iyolo’ di Tourat. Om sinunudan iyolo’d Kinorohingan do ralan diyolo’ do sumambayang om naanu ngai’ no diyolo’ i batos dau. 5 Iyolo’ nopo om sinakagon i’ di komolohingan toko’. Om i Kristus nga’ mantad i’ dot id bansa’ diyolo’ dot id pagantangan do tulun. Om iyau no it id sawat kopio ko’ koinsanai diyolo’. Royohon no o Kinorohingan do gisom dot alaid! Amin. 6 A’ oku i’ momoros dot a’ nabayaan i batos do Kinorohingan; nga’ okon i’ ko’ oinsanan o tulun dot Israil do tulun di nopili’d Kinorohingan. 7 Okon i’ ko’ oinsanan i sinakagon di Abraham do tangaanak do Kinorohingan. Tu’ boros kad Kinorohingan dot id di Abraham, ’’Iri no i sinakagon di Isak o roitan do sinakagon nu,’’ ka. 8 Komoyon nopoddi nga’ iri no i sinakagon di Abraham di nosusu dot i batos do Kinorohingan o nokosusu-susuan ot osiliu do tangaanak do Kinorohingan; om okon i’ ko’ oinsanan i sinakagon dau. 9 Tu’ poingkaa o batos do Kinorohingan, ’’Orikot nopondo i maso di natantu’ mantad, om gumuli’ oku nondo kawagu, om kianak nondo i Sara dot iso’ o kusai,’’ ka. 10 Om okon i’ ko’ iri noo. Tu’ paganak no i Robika do duwo o kusai, om iso- iso’ i’ o tapa’ diyolo’, dot i Isak i taki-aki toko’. 11 Di nopo dit a’ po nosusu i duwo o tanak diri, om natantu’ mantad nod Kinorohingan i pilion dau. Iri nopo i pinili’ do Kinorohingan diri om okon i’ ko’ i milo’d tulun do wonsoyon o pinoimpahan, suwai ko’ pinoimpahan nopo om i lolohou’d Kinorohingan. Tu’ nopo dit a’ po goduwo milo i tanak do kusai di Robika’ddi do momonsoi dit osonong ko’ it araat, 12 om nokoboros nod Kinorohingan dot id di Robika o poingkaa, ’’Iri nondo it id dotuo o mogobi-obi’ dit id domulok,’’ ka. 13 Om nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do pinoboros do Kinorohingan o poingkaa, ’’Osianan oku di Yakub, nga’ araatan oku i’ di Isau,’’ ka. 14 Iyo nopoddi om nunu poddi o poboroson toko’? A’ tuu otulid i winonsoi’d Kinorohingan diri? Nga’ atantu’ no dot otulid i’ i winonsoi’d Kinorohingan! 15 Tu’ boros kad Kinorohingan dot id di Musa, ’’Insianan ku indo i tulun dit insianan ku; om olisiu oku di tulun di kolisihan ku,’’ ka. 16 Iyo nopoddi, om iri nopo i wonsoyon do Kinorohingan om okon i’ ko’ i kagayaan do ginawo’d tulun ko’ i wonsoyon do tulun o maan dau’d poimpahan, suwai ko’ mantad i’ do kosianan do Kinorohingan dot id tulun di pilion dau. 17 Tu’ nokotulis i’ dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Boros kad Kinorohingan dot id Raja’ do Masir, ’Kinoponilihan ku nopo diya’ do raja’ om wayaan ku do pointalang do kuasa’ ku, om kabantug indo o ngaran ku do pointongkop diti pomogunan,’ ka dau,’’ ka. 18 Iyo nopoddi om osianan i’ o Kinorohingan dot id isai nopo o tulun di kosianan dau. Om pokodohon do Kinorohingan o ginawo dot isai nopo o tulun di pokodohon dau o ginawo. 19 Iyo nopoddi, om moro-boros ko no dotindo doho’ do poingkaa, ’’Iyo nopoddi om nokuro tu’ pasalaon kasai’ pod Kinorohingan o tulun? Tu’ iso’ pod tulun nga’ aiso’ no o koodu do korohian do Kinorohingan,’’ ka. 20 Nga’, tobpinai! Iya’ nopo om tulun i’ toomod. Om a’ ko’ i’ koino-ino do sumurilog do Kinorohingan! Milo toi i kuron do monguhot di tulun di minomorun dau dot, ’’Nokuro tu’ iyo’dti o pinomonsoi nu doho’?’’ ka. 21 A’ toi kikuasa’ i’ i tulun di momorun di kuron do momorun di lagit do poingkuro nopo o korohian dau? Sombulugu’ nopo o tana’ om milo i’ di tulun di gompomorun do worunon do duwo o kuron di misuayan: iso’ ot osonong, om iso’ ot a’ songkuro o kosonongo’. 22 Om iyo nogiddi i wonsoyon do Kinorohingan. Pourobuson no daa kopio dau o kototogod dau om popokito iyau do kuasa’ dau. Nga’ alanut i’ o ginawo dau dot id toguang ngai’ di tulun dit apatut dau do hukuman tu’ pinopotogod i’ iyolo’ dau. 23 Om orohian o Kinorohingan do popointalang dot id dati’ di kosimbayanan dit a’ ogina-gina’, i patahakon dau dot id dati’, i kosianan dau. Om nokosodia’ toko’ no dau do rumamit di kosimbayanan diri. 24 Iyati’ no i nolohou dau, om okon i’ ko’ mantad no dot id tulun do Yohudi, nga’ mantad nogi’ dit okon ko’ Yohudi. 25 Tu’ nokoboros no o Kinorohingan dot id suang do buuk di Nabi Hosia, do poingkaa, ’’Iri nopo tulun dit okon ko’ tulun di songonuon ku, om roitan nondo do, ’Tulun di doho’d songonuon!’ ka. Iri nopo bansa’ dit a’ ku kosianan, om roitan nondo do, ’Kosianan ku,’ ka. 26 Om hiri nopondod kinoiyonon di binarasan o tulun dot, ’Okon kou i’ ko’ tulun di songonuon ku,’ ka, om hiri nogindo do roitan i tulun diri do tangaanak do Kinorohingan di poimpasi,’’ ka. 27 Om nokoinod no kopio di Nabi Yosaya, o pinomoros dau do pasal di bansa’ dot Israil do poingkaa, ’’Mulong piya dot iyo di pasir do hilo’d rahat o kogumuon di tulun dot Israil, nga’ okuri’ indo ot apasi; 28 tu’ oruhai no o Tuhan do paparatu’ do hukuman dot id pointongkop diti pomogunan,’’ ka. 29 Om minomoros po i Yosaya do poingkaa, ’’Ondung a’ daa pinopoolu’ o Kinorohingan it Osundu Kopio do sinakagon toko’, om atantu’ no do noinsanan toko’ no daa do nokoiyo do bandar do Sodom om Gomora,’’ ka. 30 Om kootuson nopoddi nga’ poingkaa: Iri nopo tulun dit okon ko’ Yohudi om a’ i’ tuminotos do monokiulud do Kinorohingan. Nga’ pinoulud iddi kawagu iyolo’d Kinorohingan dot id dau tu’ minonongkuyaan i’ iyolo’. 31 Nga’ iri nopo i tulun do Yohudi om tumotos tomod i’ daa do mumboyo’ di toturan om koulud i’ kawagu iyolo’ dot id Kinorohingan. Nga’ a’ i’ iyolo’ milo do minulud dot id dau. 32 Nokuro tu’ a’ iddi iyolo’ nokoulud dot id Kinorohingan? A’ pogi’ iyolo’ nokoulud nga’ okon i’ ko’ i kotumbayaan diyolo’ dot id Kinorohingan o ralan diyolo’ do monokiulud, suwai ko’ iri i’ i wonsoyon diyolo’. Om gowoi poddi om nakasadu iyolo’ di ’’Watu do Kosoduwon’’. 33 Om poingkaa o nokotulis do pasal di watu’ddi dot id suang do Buuk do Kinorohingan, ’’Ilaai no dokoyu. Do nokoiliu ku no ot iso’ o watu do hilo’d Sion, i watu di kososoduwon do tulun, i watu dit agayo do kototohubon do tulun. Nga’ iri nopo tulun di monongkuyaan dau om a’ no oiman-iman,’’ ka.

10

1 Oi tobpinai-tobpinai ku! Orohian oku no kopio dot apasi i bansa’ ku. Om magayi-ayi’ oku no kopio’d ginawo do sumambayang dot id Kinorohingan do bagi’ diyolo’. 2 Katama’ oku i’ do momoros dot aparu’ i’ kopio iyolo’d sumambayang dot id Kinorohingan. Nga’ iri nopo koporuo’ diyolo’ddi om a’ i’ poingimpou di toilaan do mantad id Kinorohingan. 3 A’ i’ iyolo’ koilo di ralan do Kinorohingan do popoulud kawagu’d tulun dot id dau. Om tumanud nopo iyolo’ di diyolo’d ralan do mulud dot id Kinorohingan, om a’ nogi’ tumanud di ralan di pinotuduk do Kinorohingan. 4 Nopongo no di Kristus o paantakan di Tourat, om nopupusan noddi o kuasa’ddi. Om kaa pogi’ddi do pointikid-tikid do tulun di monongkuyaan di Kristus om koulud no kawagu dot id Kinorohingan. 5 Nokotulis no di Musa dot iri nopo tulun di mulud dot id Kinorohingan dot i Tourat o poimpahan do monokiulud, om apasi indo i tulun diri tu’ mumboyo’ i’ iyau di Tourat. 6 Nga’ iri nopondo kotumbayaan dot id Kinorohingan o poimpahan do tulun do monokiulud do Kinorohingan, om poingkaa o pinoboros dot id suang do Buuk do Kinorohingan, ’’Kada’ kou no ponguhot dot id suang do ginawo dokoyu do poingkaa, ’Isai nondo o minsawat do hilo’d surga?’ ka. (Komoyon nopo om mongoi polintuhun di Kristus), 7 ko’ monguhot dot, ’Isai nondo o lumintuhun do hilo’d pomogunan do tulun do napatai?’ ka. (Komoyon nopo om mongoi pamasi di Kristus do mantad id kapatayon),’’ ka. 8 Komoyon nopoddi nga’ poingkaa, ’’Id somok no kopio dokoyu i habar do mantad id Kinorohingan; hino nod kabang dokoyu om id suang nod ginawo dokoyu,’’ ka. Om iri no i habar do popinsusuyon dahai; i habar do momisunud do mositi’ nod monongkuyaan o tulun di Yesus Kristus. 9 Tu’ ondung poboroson nu dot okunon nu do, ’’Tuhan, i Yesus,’’ om monongkuyaan ko dot id suang do ginawo nu do pinasi do Kinorohingan i Yesus do mantad id kapatayon, om apasi ko no. 10 Tu’ ginawo id tulun o totumbayaan, gisom do romiton iyau’d Kinorohingan tu’ nokoulud no iyau dot id Kinorohingan. Om poboroson do tulun diri do mangakun iyau dot otumbayaan, gisom dot apasi nondo iyau. 11 Nokotulis no dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Tulun nopo di monongkuyaan om a’ no oiman-iman,’’ ka. 12 Komoyon nopoddi om oinsanan nopo o tulun, tu’ aiso’ i’ o pisuayan dot id pialatan do tulun do Yohudi om it okon ko’ Yohudi. Iso’ noo o Kinorohingan do Tuhan do koinsanai’d tulun. Om manahak i’ iyau do barakat do gisom dot a’ aayi-ayi’ dot id koinsanai’d tulun di mokitulung dau. 13 Om nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Koinsanai’d tulun di lumohou’d Tuhan om apasi no,’’ ka. 14 Nga’ poingkuro daa o tulun do lumohou’d Tuhan dot a’ po iyolo’ monongkuyaan? Om poingkuro daa iyolo’ do monongkuyaan do Tuhan dot a’ po iyolo’ korongou do pasal dau? Om poingkuro daa iyolo’ do korongou do pasal do Tuhan, ondung aiso’ o mongoi pomisunud diyolo’? 15 Om poingkuro daa o tulun do mongoi poposunud do habar diri, ondung a’ iyolo’ suhuon? Nokotulis no o poingkaa dot id suang do Buuk do Kinorohingan, ’’Osonong no kopio o korikatan di tulun di mongigit do Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan!’’ ka. 16 Nga’ a’ i’ oinsanan o tulun do rumamit di Habar dot Osonong diri. Tu’ boros ka di Yosaya, ’’Tuhan, isai daa o monongkuyaan di pinosusui dahai?’’ ka. 17 Om kaa pogi’ do monongkuyaan nopo o tulun di habar om, korongou iyolo’ di habar, om norongou pogi’ i habar nga’ haro i’ o tulun do minongoi popinsusui do pasal do Kristus. 18 Nga’ muhot oku: A’ kopio toi iyolo’ nokorongou di habar diri? Atantu’ no do nokorongou i’! Tu’ nokotulis i’ dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Nokotongkop no do hiti’d pomogunan o boros diyolo’, om nokorikot nod hilo’d tisan do tana’ o boros diyolo’,’’ ka. 19 Om muhot oku po kawagu: A’ po tuu nokoilo i bansa’d Israil do pasal diri? Pologoson po i Musa do mogulu do monimbar diti tuhoton. Boros kad Musa, ’’Poingkaa o boros do Kinorohingan, ’Poosolon ku nondo iyokoyu dot iso’ o bansa’ dit okon i’ daa ko’ bansa’ kopio, om potogodon ku nondo iyokoyu dot iso’ o bansa’ di basug,’ ka dau,’’ kad Musa. 20 Om nakatama’ kopio i Yosaya do minomoros do poingkaa, ’’Poingkaa o boros do Kinorohingan, ’Iri nopo tulun dit a’ minogihum doho’, om nokosolowot nogi’ doho’; om minintalang oku dot id tulun dit a’ mininguhot do pasal doho’,’ ka,’’ ka di Yosaya. 21 Nga’ boros ka di Yosaya dot i bansa’ dot Israil o komoyon, ’’Poingkaa o boros do Kinorohingan, ’Monongodou-ngodou oku nopo do mingkapoi do momolohou do bansa’ dit okodou o ginawo om it a’ obintanud,’ ka,’’ ka dau.

11

1 Monguhot oku po: Nakataam no tuu kopio’d Kinorohingan i tulun di songonuon dau? Atantu’ nod a’ i’! Iyoho’ piya nga’ bansa’ i’ dot Israil di sinakagon di Abraham, om mantad oku id payat di Binyamin. 2 A’ i’ kopio! A’ id Kinorohingan pataamon i tulun dau di nopili’ mantad dau di gulu po. Koilo kou i’, oi tobpinai-tobpinai, di nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan dot i Ilia o komoyon, do tontok di pinosunud dau dot id Kinorohingan o pasal dot Israil. Boros ka di Ilia, 3 ’’Oi Tuhan, nangapatai nod tulun i piro-piro o nabi do boros nu om nangaraag diyolo’ i tiyonon do papatahak do porsombahan di sumbolion dot id diya’. Iso’ oku po do noolu’, om iyoho’ nga’ pokipapatayan no diyolo’,’’ ka dau. 4 Nunu kad nisimbar do Kinorohingan dot id di Ilia? Boros kad Kinorohingan do suminimbar, ’’Nokoolu’ ku no o turu’ noribu o tulun di doho’d songonuon. Om a’ i’ iyolo’ insan koumbal do tumuku’ dot id Baal, i tingolig diri,’’ ka dau. 5 Om baino’ nga’ iyo iddi: Haro i’ o tulun dot okuuri’ do nopili’d Kinorohingan dot i kosianan dau o kinopomilian dau. 6 Om pinili’ pogi’ dau iyolo’ nga’ mantad i’ do kosianan dau om okon i’ ko’ i winonsoi diyolo’ o kinopomilian. Tu’ ondung i wonsoyon do tulun o kinopomilian do Kinorohingan diyolo’, om iri nopoddi kosianan do Kinorohingan diri om okon noddi ko’ kosianan dit otopot kopio. 7 Iyo nopoddi, om poingkuro poo? A’ i’ i tulun dot Israil nakaanu di tihumon diyolo’. Iri nopo nakaanu’ddi om okuri’ i’ kopio, iri no i tulun di nopili’d Kinorohingan. Iri ngai’ nopo i suwai om kuminodou ngai’ o ginawo do nokorongou di lolohou’d Kinorohingan. 8 Tu’ nokotulis no dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Pinabasug do Kinorohingan o ginawo om pomusarahan diyolo’; om gisom piya do dinondo nga’ a’ i’ kokito o mato diyolo’ om a’ korongou o tolingo diyolo’,’’ ka. 9 Om boros ka kawagu di Daud, ’’Pologoson nopo dot osiliu’d lawa’ di kosulungon diyolo’ i poginakanan diyolo’, om osiliu iri do luang di korotuon om kapatayon diyolo’! 10 Pologoson nopo dot otuong o tokito diyolo’ om a’ i’ iyolo’ kokito; om pologoson nopo dot ongotongkud iyolo’ dot ouruan dot oinggorit do gisom dot alaid,’’ ka. 11 Monguhot oku po kawagu: Aratu’ nopo i tulun do Yohudi om pamatai tuu diyolo’ iri? Amu’, a’ i’ kopio! Nga’ pinasi nogiddi i tulun dit okon ko’ Yohudi, om mosol indo i tulun do Yohudi diyolo’. 12 Binarakatan diri’d Kinorohingan i tulun do suwai do hiti’d pomogunan tu’ nokowonsoi id dusa i tulun do Yohudi, om i komosikino’ diyolo’ do don rusod o pinoporikot do barakat dot ogumu’ dot id tulun dit okon ko’ Yohudi. Om okon-okon po daa’ndo do koulud kawagu o tulun do Yohudi dot id Kinorohingan; nga’ atantu’ no dot agayo-gayo o barakat do patahakon do Kinorohingan dot id diyolo’. 13 Dinondo nodti om moro-boros oku dot id dokoyu, oi tobpinai-tobpinai ku dit okon ko’ Yohudi! Solinaid nopodti, om poinggoyoon tomod ku i’ o karaja’ ku di dong rasul dot id tulun dit okon ko’ Yohudi. 14 Om mogondos oku nopo do koponingkau oku daa do ginawo di bansa’ ku, gisom do mosol nondo iyolo’, om apasi i’ daa’ndo o wookon diyolo’. 15 Tu’ tontok di niadaan do Kinorohingan iyolo’, om koulud noddi dot id Kinorohingan o tulun do hiti’d pomogunan; om okon-okon po daa’ndo dot aramit do Kinorohingan i tulun do Yohudi! Atantu’ no dot iyo pondo iyolo’ do tulun di napatai do noposian kawagu! 16 Ondung nakatahak dot id Kinorohingan o sangkabing o roti dit id gulu kobingo’, om komoyon nopoddi nga’ noinsanan no i roti do nakatahak dot id Kinorohingan. Om ondung Kinorohingan o sanganu di gamut do kayu, om komoyon nopoddi nga’ iyau no o sanganu ngai’ di raan. 17 Tinipu’ o piro-piro di raan di guas do saitun i poiyaan di tulun do Yohudi. Om hiri nopoddid kinotipuan om pinokowinan di raan do guas do saitun di hilo’d gouton, i poiyaan di tulun dit okon ko’ Yohudi. Om pinakawin ko’ddi do hiri, om kopuriman ko i’ do koinsanai dit ongosonong do mantad id koposi-posion di don rusod di tulun do Yohudi. 18 Iyo nopoddi om kada’ dokoyu ulak-ulakai i nongoidu’ do miagal di raan do tinipu’. Mositi’ no dot ahandaman dokoyu dot iyokoyu nopo om raan no toomod. Om okon i’ ko’ i raan o paakan di gamut, suwai ko’ i gamut o paakan di raan. 19 Nga’ momoros ko no doti’ daa’ndo dot, ’’Oo, nga’ kinoponipuan nopo di raan om papakawin doho’ dot id guas diri!’’ ka nu doti’ daa’ndo. 20 Otopot nogi’ iri. Nga’ pinataam pogi’ iyolo’ nga’ gama’ i’ dot a’ iyolo’ minonongkuyaan, om iya’ no om rinamit ko pogi’ nga’ minonongkuyaan ko i’. Om kada’ nogi’ kopio pinggaya-gayaai iti; suwai ko’ apatut nogi’ dot ooris ko. 21 Tu’ ondung a’ o Kinorohingan noupus do pinapataam di tulun do Yohudi, i miagal di raan mantad diri, om kada’ nogi’ soroho’ dot oupus iyau diya’ om a’ sipataam diya’! 22 Om hiti nod oilaan toko’ dot a’ ogina-gina’ o kosonongo’d Kinorohingan om a’ ogina-gina’ o kototogod dau. Otogod no kopio iyau di tulun di momonsoi’d dusa, nga’ osonong i’ iyau dot id diya’ ondung momonsoi kasai’ ko no di korohian dau, gisom dot osianan nondo iyau diya’! Nga’ ondung amu’, om iya’ nga’ pataamon indo. 23 Om iri no i tulun do Yohudi, om ondung tumingkod iyolo’ di kowoyo-woyoo’ diyolo’ dot a’ monongkuyaan, om romiton indo kawagu iyolo’d Kinorohingan, tu’ kikuasa’ i’ o Kinorohingan do mamaramit kawagu diyolo’. 24 Iya’ nopo tu’ okon ko’ tulun do Yohudi om miagal-agal di raan do guas do saitun di hilo’d gouton. Om ondung milo ko iya’ do pokowinon di guas do saitun di pigompian, it okon ko’ diya’ mantad do guas, om okon-okon pondo i tulun do Yohudi, i pinoiyo do raan di guas do saitun di pigompian diri. Atantu’ no dot osonong-sonong o Kinorohingan do popoguli’ kawagu diyolo’ do hiri’d guas mantad do saitun diri. 25 Oi tobpinai-tobpinai ku! Mogondos oku nopo dot a’ kou momusorou do nongoilaan ngai’ dokoyu iri. Tu’ haro i’ i korohian do Kinorohingan, nga’ a’ po noilaan do tulun. Om orohian oku do koilo kou’ddi; iri no tu’: kumodou indo o ginawo do wookon di tulun do Yohudi, nga’ iri nopondo kowoyo-woyoo’ diyolo’ dot okodou o ginawo om a’ i’ potilombus, suwai ko’ gisom no do korikot ngai’ dot id Kinorohingan i tulun dot okon ko’ Yohudi. 26 Om iyo noddi dot apasi ngai’ o tulun do Yohudi. Tu’ nokotulis no dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Rumikot nondo i Raja’ do Gampamasi do mantad hilo’d Sion, tonuson ngai’ nondo dau i karaato’ di sinakagon di Yakub. 27 Pogiroton ku nondo iti tumpongo dot id diyolo’ do tontok dit ompunan ku o dusa diyolo’,’’ ka. 28 Nosiliu’ddi i tulun do Yohudi do pisangod do Kinorohingan, tu’ a’ i’ iyolo’ ruminamit di Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan; nga’ iri nogiddi o nosiliu do kountungan dokoyu it okon ko’ tulun do Yohudi. Nga’ kosianan kasai’ id Kinorohingan i tulun do Yohudi, tu’ pinili’ i’ iyolo’d Kinorohingan, om osorou dau i taki-aki diyolo’. 29 Tu’ ondung momili’ o Kinorohingan do tulun om mamarakat iyau do tulun diri, om a’ no insan do monimban kawagu o Kinorohingan di winonsoi dau. 30 Di nopo di gulu po om a’ kou i’ iyokoyu, i tulun dot okon ko’ Yohudi, minumboyo’ do boros do Kinorohingan. Nga’ baino’ noddi om nokoboros nod Kinorohingan do nokoidu’ kou no do mantad id kasalaan, tu’ a’ i’ minumboyo’ i tulun do Yohudi. 31 Om iti tulun do Yohudi nga’ iyo nogiddi. Tu’ a’ iyolo’ mumboyo’ do boros do Kinorohingan do dinondo poo, om koidu’ kou i’ iyokoyu do mantad id kasalaan. Nga’ iyolo’ piya’ndo nga’ koidu’ i’ do mantad id kasalaan do koimbagu. 32 Tu’ pologoso’ nopod Kinorohingan o koinsanai’d tulun dot oporinta’ di korohian dot a’ mumboyo’, om kointalang indo dau o kosianan dau dot id koinsanai diyolo’. 33 A’ no kopio ogina-gina’ o kakayao’ do Kinorohingan! Om aralom kopio o toilaan om it osuhutan dau! Isai po daa o kosuhut di natantu’ dau do wonsoyon dau? Isai po daa o kosuhut di kowoyo-woyoo’ dau’d kumaraja’? 34 Nokotulis no dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Isai poo o koilo do pomusarahan do Tuhan? Isai poo o milo do monosihat dau? 35 Isai daa o nokoumbal do minanahak do Tuhan do nunu nopo gisom do milo do mokisomuli’ dau?’’ ka. 36 Kinorohingan no o minomonsoi do koinsanai’d nunu nopo. Koinsanai’ddi om mantad ngai’ i’ dot id Kinorohingan om dong Kinorohingan ngai’ddi. Royohon no o Kinorohingan do gisom do poingompus! Amin.

12

1 Oi tobpinai-tobpinai ku! Osonong no kopio o Kinorohingan dot id dati’. Om iri no o koponuhuan kopio ku dokoyu do papatahak do koposi-posion dokoyu dot id Kinorohingan do sumiliu’d porsombahan di poimpasi di potobilangon do maan do dong Kinorohingan, om i kohubayaan kopio dau. Iyo noddi o ralan dokoyu do sumambayang dot id Kinorohingan di koontok kopio. 2 Kada’ kou kopio tanud di koubasan diti pomogunan. Pologoson no o Kinorohingan do popoinwagu do kowoyo-woyoon dokoyu, om kosimban kou i’. Om milo kou indo do mongilo do korohian do Kinorohingan, iri no it osonong om i kohubayaan dau om it aiso’ no o koiyo do kosonongo’. 3 Noonuan oku nod Kinorohingan do nipuhawang. Om iri no o koponosihatan ku ngai’ dokoyu, oi tobpinai-tobpinai ku. Kada’ kou kadalaai do minggayo-gayo, suwai ko’ pokosuhat-suhatanon i’ o pogogontong do kosonongo’ do dau’d kowoyo-woyoo’ do miontok dit otopot. Posiribaon o ginawo do mongilo’d kosonongo’ do dau’d kowoyo-woyoo’, om sompori-pori do mongilo’d kosonongo’ do dau’d kowoyo-woyoo’ do tumanud di komilaan do pinatahak do Kinorohingan dot id dau tu’ monongkuyaan i’ iyau di Yesus. 4 Tinan toko’ nopo om ogumu’ o pakakas. Om pointikid-tikid di pakakas diri nga’ haro ngai’ nopo o karaja’. 5 Om iyati’ nga’ iyo nogiddi. Mulong piya dot ogumu’ toko’, nga’ iso-iso’ i’ o tinan toko’ tu’ nokoiso’ toko’ no dot id Kristus. Om mogiiso’ toko’ tu’ pakakas ngai’ toko’ i’ dot iso’ o tinan. 6 Noonuan ngai’ toko’ nod mogisuayan o nipuhawang do kumaraja’. Om Kinorohingan i’ o pinapatahak ngai’ddi dot id dati’ do tumanud di kosianan dau. Iyo nopoddi om mositi’ nod pakayon ngai’ toko’ i nipuhawang diri. Iri nopo tulun di noonuan do nipuhawang do popinsusui di habar do mantad id Kinorohingan, om mositi’ nod popinsusui iyau di habar do mantad id Kinorohingan diri do tumanud di komiloo’ dau. 7 Iri nopo tulun di noonuan do nipuhawang do monulung do tulun do suwai, om mositi’ nod monulung. Iri nopo tulun di noonuan do nipuhawang do monuduk, om mositi’ nod monuduk. 8 Iri nopo tulun di noonuan do nipuhawang do monginsasamod om mongodsuur do tulun do suwai, om mositi’ nod monginsasamod om mongodsuur. Iri no tulun di noonuan do nipuhawang do manahak do tulun do suwai do nunu nopo i haro dot id dau, om mositi’ nod momonsoi do miagal diri dot otopot-topot kopio o ginawo do momuhawang. Iri nopo tulun di noonuan do nipuhawang do sumiliu’d boyoon, om mositi’ nod otorodok do momoyo’. Iri nopo tulun di noonuan do nipuhawang do monginsian do tulun do suwai, om mositi’ nod momonsoi do miagal diri do mikuwo’d osonong o ginawo. 9 Mositi’ nod osianan kou do mikuwo’d iso-iso’ kopio o ginawo’d osianan. Karaatai kou no dit araat, om anggamai no kopio dokoyu it osonong. 10 Mogiinsian-sian kou no, do miagal di mogiobpinai dot id suang dot iso’ o sompiiyon, om mogisogulu-gulu kou nod sumuwau. 11 Kumaparu’ kou nod kumaraja’, kada’ kou kakaul. Momonsoi kou nod karaja’ di don Tuhan do mikuwo’d kokorisan do mantad id Rusod do Kinorohingan. 12 Mogondos kou nod Tuhan do mikuwo’d otood o ginawo, om polonuton nopo o ginawo dot id suang do kosusaan, om tumorodok kou nod sumambayang. 13 Uhup kou nod monulung di tulun do Kristian di haro o kokurangan, om romiton no dokoyu dot id walai dokoyu i tulun di notumbayaan di dokoyu’d kinotumbayaan dot a’ piya dokoyu iyolo’ otutunan, do mikuwo’d osonong o ginawo. 14 Pokibarakatan no dokoyu’d Kinorohingan i tulun dit orongit dot id dokoyu. Pokibarakatan no kopio dokoyu iyolo’d Kinorohingan, om kada’ kou nogi’ pomopol. 15 Tumonggoi kou nod otood do tontok dit id sugku’ di tulun dot ongotood, om tumonggoi kou’d mihad do tontok dit id sugku’ di tulun di mihad. 16 Mogiuulud kou no. Kada’ kou kasawat o ginawo, suwai ko’ miyo kou nopo di tulun dit osiriba’ o pangkat. Kada’ dokoyu soroho’ dot aralom o toilaan dokoyu ko’ mantad di toilaan kopio dokoyu. 17 Ondung araat o wonsoyon do tulun dot id dokoyu, om kada’ dokoyu iyolo’ suliai dit araat. Wonsoyon no dokoyu it osonong dot id pagantangan do koinsanai’d tulun. 18 Iyokoyu nopo, om tumotos kou no kopio do monokiulud do koinsanai’d tulun. 19 Oi tobpinai-tobpinai ku! Kada’ kou nogi’ kopio suli’, suwai ko’ pologoson nopod Kinorohingan o momohukum. Tu’ nokotulis i’ dot id suang do Buuk do Kinorohingan o poingkaa, ’’Iyoho’ no o monuli’. Iyoho’ nondo o momohukum dau,’’ kad Tuhan. 20 Tu’ ondung louson o pisangod dokoyu, om paakanon no dokoyu iyau, om ondung tuuhan iyau, om poinumon no dokoyu iyau. Tu’ ondung momonsoi kou’d miagal diri, om iri no o pongintingayam dokoyu dau. 21 Kada’ dokoyu pologoso’ dot aala’ kou dit araat, suwai ko’ pologoso’ nod aala’ dokoyu di kosonongo’ it araat.

13

1 Mositi’ nod mumboyo’ do porinta o pointikid-tikid do tulun, tu’ aiso’ i’ o porinta dit okon ko’ Kinorohingan o kinoonuan do kuasa’. Om iri nopo porinta do dinondo om tumanud i’ di pinonuhuan do Kinorohingan o pamamakai dau di kuasa’ dau. 2 Om kaa pogi’ dot iri nopo tulun di sumaap do porinta, om miagal nopod sumaap di natantu’ mantad do Kinorohingan. Om tulun nopod miagal diri om ohukuman no. 3 Tu’ iri nopo tulun di momonsoi dot osonong om a’ i’ minog dot ooris do porinta. Iri no i tulun dot araat o moddosi do porinta. Ondung orohian ko dot a’ ooris do porinta, om mositi’ nod momonsoi ko dit osonong, om arayou ko indo. 4 Tu’ porinta nopo om susuhuon id Kinorohingan, om kumaraja’ iyolo’ do maan do koinsanangan nu. Nga’ ondung momonsoi ko’d araat, om atantu’ nod ooris ko’d porinta, tu’ okon i’ ko’ maan toomod do kikuasa’ o porinta do momohukum do tulun. Porinta nopo om susuhuon id Kinorohingan, i paparatu’d hukuman do mantad id Kinorohingan dot id tulun di momonsoi dot araat. 5 Om iri no o kotonudan nu’d boros do porinta — dot okon nopo ko’ mada’d ohukuman, nga’ tumanud nogi’ di kopurimanan do ginawo nu. 6 Om iri no o kapambayaran dokoyu’d sukai, tu’ porinta no o pagawai’d Kinorohingan do momonsoi’d karaja’dti. 7 Iyo nopoddi om pabayaron no dot id porinta it apatut do pabayaron nu. Om mambayar nod sukai, ondung haro no i sukayan nu; om bayaran o lisin do haro no i lisinan nu. Podulon ngai’ no it apatut nu’d podulon, om pusohon it apatut nu’d pusohon. 8 Kada’ kou pongutang do nunu nopo dot id isai nopo, suwai ko’ mogiutang- utang kou nogid kosianan. Tu’ iri nopo tulun dit osianan do tulun do suwai, om katanud ngai’ no di Tourat. 9 Tu’ iri nopo toturan do tugama’d Yohudi di poingkaa: Kada’ pagampahu’, kada’ pamatai, kada’ panakau, kada’ korohiai do nunu nopo i dombokon; iti ngai’ nopo om i toturan do suwai, om notimung no dot id iso’ noo o toturan do poingkaa, ’’Kosianai nod tulun do suwai do miagal dot osianan ko do diya’d tinan,’’ ka. 10 Iri nopo tulun dit osianan do tulun do suwai, om a’ i’ momonsoi dot araat dot id tulun diri: Komoyon nopoddi, om iri nopo tulun dit osianan do tulun do suwai om nakatanud ngai’ no di ponudukan do Tourat. 11 Om suwai no ko’ iri, om oilaan i’ dokoyu’d dinondo no o maso do koposikan dokoyu. Tu’ oruhai noddi kopio i maso do kopomosian do Kinorohingan dati’d baino’, ko’ mantad di ponongkuyaai toko’ i’. 12 Oruhai nod katalib o totuong; om a’ no alaid om anawau no. Om tumingkod toko’ no kopio’d momonsoi di wowonsoyon do don totuong. Om mositi’ nod monongrapo-rapo toko’ di rapo-rapo do don tanawau. 13 Om mositi’ nod momonsoi toko’ di wowonsoyon di pusohon do tulun, i miagal di koubasanan do tulun do momonsoi do dangadau; kada’ kou kadalaai do moginakan om rumamai, om kada’ kou pagawuk. Kada’ kou pagampahu’, om posinondoton no dokoyu o kowoyo-woyoon. Kada’ kou pogisosongkiwal, om kada’ kou osol. 14 Pologoson no o Tuhan Yesus Kristus do manantu’ dit apatut dokoyu’d wonsoyon. Om kada’ kou tanud di kowoyo-woyoo’d tulun di kidusa do ponguru di korohian do tinan dokoyu.

14

1 Iri nopo tulun dit a’ po haro o kotontuan kopio di ponongkuyaanan dau, om mositi’ nod romiton kosonong-sonong dot id pogialatan dokoyu. Kada’ kou ponokisongkiwal dau do pasal di dau’d ponongkuyaanan. 2 Haro i’ o tulun do monongkuyaan do koino-ino iyau’d mangakan do nunu nopo. Nga’ haro i’ o tulun dit a’ ogirot kopio o ponongkuyaanan do pasal diri; tu’ opurimanan dau do rarapaon noo o koino-ino dau’d akanon. 3 Iri nopo tulun di mangakan do nunu nopo om a’ i’ apatut do popoinsiriba-riba’ di tulun di piro-piro no o taakanon di natantu’ o kanon; om iri tulun di mangakan di piro-piro noo o takanon di natantu’ dot akanon, nga’ a’ i’ apatut do papasala’ di tulun di mangakan do nunu nopo, tu’ naramit nod Kinorohingan i tulun diri. 4 Isai kopio ko toi tu’ mongilo ko ondung kasala’ ko’ amu’ i susuhuon do tulun do suwai? Tu’ aratu’ piya ko’ poingkakat i susuhuon diri nga’ iri i tuan dau o monongkoilo. Om atantu’ nod poingkakat i’ i susuhuon diri, tu’ milo i’ o Tuhan do popoingkakat dau. 5 Haro i’ o tulun do popoinggayo dot iso’ o tadau ko’ mantad di tadau’d suwai, om tulun nod suwai om oiyo nopo o tadau do kasarahan dau. Pologoson nopo o tulun do sompori-pori’d manantu’ do dau’d korohian. 6 Iri nopo tulun di popoinggayo do piro-piro o tadau di natantu’, om pomusou i’ do Tuhan o kopoinggayaan dau’ddi. Om iri tulun di mangakan do nunu nopo, nga’ pomusou id Tuhan o kapangakanan dau’ddi, tu’ mongunsikou i’ iyau’d Kinorohingan di taakanon diri. Om iyo nogiddi i tulun di mangakan di taakanon no di natantu’ o kanon; iri tulun diri nga’ momusou id Tuhan om mongunsikou iyau’d Kinorohingan. 7 Aiso’ i’ o tiso’ dati’ do poimpasi do dau nod tinan o koposian; om aiso’ o tiso’ dati’ do dau nod tinan o kapatayan. 8 Poimpasi toko’ nga’ momusou toko’ id Tuhan. Om matai toko’ nga’ momusou toko’ id Tuhan. Om poimpasi ko’ poimpatai toko’ nga’ Tuhan no o sanganu dati’: 9 Napatai no o Kristus om napasi kawagu iyau. Om iri no o nokosilihan dau do Tuhan di tulun di songimpasi om iri nogi’ i tulun di nangapatai no. 10 Iyo nopoddi, oi tobpinai-tobpinai, om nunu’ddi o kapasalaan nu di tobpinai nu dit oiyo dot iso-iso’ o kinotumbayaan? Om nokuro tu’ poinsiriba-ribaon nu iyau? Tumimbaba’ ngai’ toko’ indod Kinorohingan do maan butusai. 11 Haro i’ o nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’’Boros kad Tuhan, Otopot no kopio, do motud ngai’ nopondod tumuku’ dot id doho’ o pointikid-tikid do tulun; om mangakun ngai’ o pointikid-tikid do tulun dot iyoho’ o Kinorohingan,’’ ka. 12 Iyo nopoddi om sompori-pori toko’ nopondod monusui di dati’d winonsoi dot id Kinorohingan. 13 Iyo nopoddi om kada’ toko’ pogisala-sala’. Suwai ko’ tumotos toko’ nogi’ dot a’ momonsoi do nunu nopo i sumiliu’d pogumbalan om sumiliu’d korotuon dot id dusa dot isai nopo o tulun dit oiyo o kinotumbayaan. 14 Tu’ iyoho’ nopo di nokoiso’ oku dot id Tuhan Yesus, om monongkuyaan oku no kopio dot aiso’ i’ o nunu nopo do sosomu’ mantad. Nga’ sosomu’ indo’ri dot id tulun, dot ondung sorohon di tulun diri do sosomu’ iri. 15 Nga’ ondung pokoruol do ginawo’d tobpinai nu dit oiyo o kinotumbayaan it akanon nu, om iri nopo winonsoi nu’ddi om a’ no poingimpou do kosianan. Ondung napatai o Kristus do suminowoli’d tulun diri, om kada’ no patayo’ i tulun diri dot i takanon nu o kapatai. 16 Om kaa pogi’ do kada’ pologoso’ it osonong dot osorou nu, do sumiliu’d a’ osonong do sorohon do tulun do suwai. 17 Tu’ Pomorintaan nopod Kinorohingan om okon i’ ko’ kagait di takanon om i tinumon. Suwai ko’, iri nopo it agayo kopio om tumanud o tulun do korohian do Kinorohingan, om osimbayan o ginawo dau, om kaanu iyau do kataadan di patahakon di Rusod do Kinorohingan. 18 Iri nopo tulun di momonsoi’d karaja’ do dong Kristus do miagal diri, om koposonong nod ginawo’d Kinorohingan om pusohon iyau’d tulun do suwai. 19 Iyo nopoddi om pokiwawansayan toko’ nopo kopio om i popiulud kasai’ om i popogirot do ginawo’d tulun do suwai. 20 Kada’ nogi’ pologoso’ dot araag nu do taakanon, i winonsoi’d Kinorohingan. Tu’ koinsanai’d taakanon om osonong ngai’ i’ dot akanon; nga’ ondung kowonsoi’d dusa o tulun do suwai dot it akanon nu o kobungou, om kasala’ ko no. 21 Osonong nogi’ dot a’ mangakan do daging ko’ a’ monginum do waig dot anggur ko’ a’ momonsoi’d nunu nopo ondung iri no o kobungou di tobpinai nu dit iso-iso’ o kinotumbayaan do momonsoi’d dusa. 22 Wonsoyon nopo i ponongkuyaan nu do koino-ino nu iya’d wonsoyon dot id toguang do Kinorohingan. Tu’ olumaag no i tulun dit aiso’ o kapanasalan do nakasala’ iyau dot id nunu nopo i pokotopoton dau. 23 Nga’ iri nopo tulun di mikoduwo o ginawo do mangakan dot iso’ o bansa’ do taakanon, om mangakan indod taakanon diri, om pasalaon nod Kinorohingan o tulun diri, tu’ minomonsoi i’ i tulun diri dit a’ miontok di ponongkuyaanan dau do pasal dit otopot om i kasala’. Om nunu nopo i wonsoyon dot a’ iso-iso’ o ginawo’d momonsoi om dusa no.

15

1 Iyati’ nopo i koilo no kopio ondung nunu i ponongkuyaanan toko’, om apatut nod polonuton nopo o ginawo dot id piro-piro o kawagatan do ginawo di tulun dit a’ ogirot no o ponongkuyaanan. Kada’ toko’ popoinsonong do dati’ nod ginawo. 2 Suwai ko’ sompori-pori toko’ nogid popoinsonong do ginawo di tobpinai toko’d suwai, om osiliu i’ iri do koinsanangan dau, om kogirot indo o ponongkuyaanan dau. 3 Tu’ i Kristus piya nga’ a’ i’ minomusorou do dau’d koinsanangan. Om haro i’ o nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’’Kountun ngai’ nopo dot id doho’ i pinongindaraat daa diya’,’’ ka. 4 Iri ngai’ nopo i songintulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan om maan i’ do ponuduk dati’: Tu’ iri nopo ponudukan dot aanu toko’ do mantad id Buuk do Kinorohingan om papalanut i’ do ginawo toko’ om popogirot, gisom do mogondos toko’ nondod Kinorohingan. 5 Om Kinorohingan, i manahak do kolonuto’d ginawo om koinsasamadan dot id tulun, o pagandasan ku’d monulung dokoyu do popogiiso’ do ginawo, do momit di winonsoi’d Kristus Yesus. 6 Om iso-iso’ ngai’ nopondo o ginawo dokoyu do mamarayou’d Kinorohingan, i Tapa’ do Tuhan toko’, i Yesus Kristus. 7 Iyo nopoddi om pogirami-ramit kou no do mikuwo’d osonong o ginawo, do miagal di Kristus tu’ minamaramit dokoyu do popoinggayo’d Kinorohingan. 8 Tu’, soroho’ pogi’, nga’ Kristus nopo om minogobi-obi’ i’ do tulun do Yohudi do popointalang dot otorodok o Kinorohingan do mamayaan do koinsanai di batos dau dot id taki-aki toko’. 9 I Yesus nga’ nakabayayat nogi’ di tulun dot okon ko’ Yohudi do popoinggayo’d Kinorohingan tu’ osonong kopio i’ iyau dot id diyolo’. Om haro i’ o nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’’Iyo nopoddi om royohon ku indo iya’ dot id pogialatan di tulun dot okon ko’ Yohudi, om modsinding oku do mamarayou’d ngaran nu,’’ ka. 10 Om haro po o nokotulis do poingkaa, ’’Kotood kou no, iyokoyu i tulun dot okon ko’ Yohudi do moyo’ di tulun di nasanganu do Kinorohingan, royoho’ no iyau, oi koinsanai’d bansa’!’’ ka. 11 Om haro po o poingkaa, ’’Royohon no o Kinorohingan, oi koinsanai’d tulun dit okon ko’ Yohudi; mositi’ nod mamarayou ngai’ dau o koinsanai’d bansa’!’’ ka. 12 Om poingkaa po o pinoboros di Yosaya, ’’Haro nondo o songulun do mantad id sinakagon di Isai do momorinta’ do tulun dit okon ko’ Yohudi; om iyau no o pagandasan ngai’ di bansa’,’’ ka. 13 Kinorohingan no o milo dokoyu’d pagandasan. Om iyau no o pokionuon ku do momonu’d ginawo dokoyu do kataadan om kosimbayanan tu’ monongkuyaan kou no dau, om muhang-ruhang indo o kogiroto’ do pogogondos dokoyu’d Kinorohingan do mikuwo’d kuasa’ do Rusod do Kinorohingan. 14 Oi tobpinai-tobpinai ku! Oilaan ku i’ dot ogumu’ o kosonongo’ dokoyu. Om ogumu’ o toilaan dokoyu om milo kou do mogituduk-tuduk. 15 Nga’ pasal nondod piro-piro o hal, om poinsanon ku i’ iyokoyu dot id suang do surat diti, tu’ nopuhawangan oku nod Kinorohingan do karaja’dti. 16 Siniliu oku dau do susuhuon di Kristus Yesus dot id pogialatan di tulun dit okon ko’ Yohudi. Om iyo-iyo di dong imam o wonsoyon ku, do poposusui di Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan, om osiliu i’ i tulun dot okon ko’ Yohudi do miagal do porsombahan dot id Kinorohingan di milo dau’d romiton. Om pokionuon ku no i Rusod do Kinorohingan do posiliu diyolo’d iso’ o porsombahan di pinotobilang do maan do dong Kinorohingan. 17 Om oondos oku nodti karaja’ ku do dong Kinorohingan, tu’ nokoiso’ oku no dot id Kristus Yesus. 18 Nga’ katamaan ku nopod momoros om pasal no di nowonsoi’d Kristus dot iyoho’ o pinawayaan do momonsoi do papatanud di tulun dot okon ko’ Yohudi di boros do Kinorohingan. Om winonsoi ku’ri dot id suang do koboro-boroso’ om i wonsoyon ku, 19 do mitanud di kongoimayaan om i kongopusahan kopio; i mantad ngai’ id kuasa’ di Rusod do Kinorohingan. Nokopinsusui ngai’ ku no i Habar dot Osonong do pasal di Kristus dot id ogumu’ o tulun, do mantad pod hilo’d Yorusalim om gisom do hilo’d Ilirikum. 20 Kagayaan nopo kopio’d ginawo ku om popinsusui di Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan do hilo’d piro-piro kinoiyonon dit a’ po o tulun nokorongou’d pasal di Kristus. Tu’ mada’ oku i’ do koponimpuun do karaja’ do hiri’d notimpuunan do tulun do suwai. 21 Haro i’ o nokotulis dot id suang do Buuk do Kinorohingan do poingkaa, ’’Iri nopondo tulun dit a’ po insan korongou’d habar dau, om ongkokito nondo; om it a’ insan korongou nga’ kosuhut nondo,’’ ka. 22 Om iri no o nokotobon doho’, om asaru’ oku nod aantaban do mongoi ompuya’ dokoyu. 23 Nga’ nopongo ku noddi o karaja’ ku dot id piro-piro o watas diri. Om piro-piro no o toun do koloido’ do siongoi oku pogolimbuha’ dokoyu. 24 Om koumbaya’ oku nopondod hino’d bandar dokoyu, do pakayaan ku’d hilo’d Sepanyol, om mogondos oku nopod kosolowot oku dokoyu om kopogiooropod ngai’ toko’ i’ dot ongoruuhai. Om mogondos oku nopod milo kou’d monguhup doho’ do kumaa oku’d hilo’d Sepanyol. 25 Nga’ dinondo nopodti om pakayaan ku do hilo’d Yorusalim do mongoi paatod do ponulung di tulun di songonuon do Kinorohingan do hilo’. 26 Tu’ nakaakun no i piro-piro o sidang do hilo’d Makidunia om i hilo’d Akaya do manahak do ponulung di tulun do mosikin dot id pogialatan di tulun do nasanganu’d Kinorohingan do hilo’d Yorusalim. 27 Om agaan nopo o ginawo diyolo’ do minangakun do momonsoi’d miagal diri. Om apatut i’ kopio do monulung iyolo’ di tulun do mosikin do hilo’d Yorusalim diri; tu’ mantad i’ id tulun do Yohudi o kinoonuan di tulun dot okon ko’ Yohudi do barakat do mantad id Kinorohingan. Om apatut pogi’ddi i tulun dot okon ko’ Yohudi do monulung di tulun do Yohudi dot i konunu-nunuan di nakabarakat dot id diyolo’ o maan do ponulung. 28 Opongo ku nopondo iti karaja’ ku’dti, om katahak ku di tulun do hilo’d Yorusalim i notimung do maan do ponulung diyolo’, om mongoi oku nopondo do hilo’d pomogunan do Sepanyol, om kawaya’ oku nondo do hino’d bandar dokoyu. 29 Om mongoi oku nopondod hino’d dokoyu, om atantu’ no dot ogumu’ o barakat do mantad id Kristus do pobohogion ku dokoyu. 30 Pokionuon ku no kopio iyokoyu, dot i Tuhan toko’ i Yesus Kristus, om i kosianan di pinatahak di Rusod do Kinorohingan o kopokionuan ku dokoyu, do sumambayang kou dot id Kinorohingan do bagi’ doho’, do muhup doho’. 31 Sumambayang kou no om poiduwon oku id Kinorohingan do mantad id longon di tulun dit a’ monongkuyaan di hilo’d Yudia, om ongosonong indo o ginawo di tulun di dong Kinorohingan di hilo’d Yorusalim do rumamit diti karaja’ ku do poporikot di maan do ponulung diyolo’d hilo’. 32 Iyo nopoddi, om ondung korohian do Kinorohingan, om koongoi oku i’ do hino’d dokoyu do mikuwo’d osonong o ginawo ku. Om koundorong-dorong oku indo dot id pogialatan dokoyu; om osimbayan indo ot opurimanan ku. 33 Om pokionuon ku no o Kinorohingan, i manahak do kosimbayanan dot id tulun, do momoyo’ ngai’ dokoyu. Amin.

16

1 Orohian oku do pointutun di Pibi, i tobpinai toko’, dot id dokoyu. Iyau nopo om mogobi-obi’ di sidang do hilo’d Kingkria. 2 Romiton no dokoyu iyau do miagal do pamaramit do tulun di songonuon do Tuhan. Tu’ apatut no dot iyo’ddi i tulun di monongkuyaan do Kinorohingan do mogirami-ramit. Tulungon no dokoyu iyau, do mokitulung no iyau dokoyu, tu’ ogumu’ no o tulun do notulung dau, om iyoho’ piya nga’ notulung i’ dau. 3 Porikoton no o tabi’ ku dot id di Priskila om id di Akuila; i tambalut ku dit oiyo do momonsoi’d karaja’ di Kristus Yesus. 4 Oruhai no iyolo’d apatai do minongoi ponulung doho’. Om ounsikou oku no kopio diyolo’ om okon i’ ko’ iyoho’ noo, suwai ko’ iri ngai’ nogi’ i sidang dit okon ko’ tulun do Yohudi, nga’ mongunsikou nogi’ diyolo’. 5 Om porikoton no o tabi’ ku dot id sidang di tumimung dot id walai diyolo’. Tumabi’ oku nogi’ di Ipinitus, i kosianan ku. Iyau no i tulun dit id gulu kopio ponongkuyaai do Kristus do hilo’d watas dot Asia. 6 Tumabi’ oku nogi’ di Maria. Tu’ noudipon tomod iyau do kuminaraja’ do bagi’ dokoyu. 7 Porikoton no o tabi’ ku dot id di Andronikus om i Yunias. Iyolo’ nopo om mantad id payat di sinolusukan ku iyoho’ om nokoumbal do nokogiil do poinsugku’ doho’. Iyolo’ nopo om id gulu no kotumbayaai do Kristus ko’ iyoho’. Om abantug iyolo’ dot id pogialatan di piro-piro o rasul. 8 Tumabi’ oku di Ampliatus, i kosianan ku, tu’ nokopiiso’ no iyahai dot id Tuhan. 9 Porikoton no o podsusuwau ku di Urbanus, i tambalut toko’ di muhup dati’ do kumaraja’ do bagi’d Kristus. Om sumuwau oku di Stakis, i kosianan ku. 10 Tumabi’ oku di Apilis. Om nokointalang no kopio i kotorodoko’ dau dot id Kristus. Om tumabi’ oku di sompiiyon di Aristobulus, 11 om i Hirodion. Iyau nopo om mantad id payat di sinolusukan ku iyoho’. Om tumabi’ oku di piro-piro o tobpinai dit iso-iso’ o kinotumbayaan dit id sompiiyon di Narkisus. 12 Tumabi’ oku di Tripina om i Triposa, i tumotos tomod do momonsoi’d karaja’d Tuhan, om i Porsis, i kosianan ku. Iyau nga’ tuminotos tomod nogi’ do momonsoi’d karaja’ do don Tuhan. 13 Tumabi’ oku di Rupus om i tina’ dau, it iyo pod tina’ kopio ku. I Rupus no o tulun di nopili’ do Tuhan dit oilo kopio. 14 Porikoton no o tabi’ ku dot id di Asinkritus, om i Pligon, om i Hormis, om i Patrobas, om i Hormas, om koinsanai di tobpinai dit iso-iso’ o kinotumbayaan dit id sugku’ diyolo’. 15 Tumabi’ oku di Pilologus om i Yulia, om i Nirius om i tobpinai dau’d tondu’; om i Olimpas om koinsanai di tulun dit otumbayaan di poinsugku’ diyolo’. 16 Mogitatabi’ kou no dot id suang do kouludan, do miagal di kowoyo-woyoo’ do tulun do Kristian. Oinsanan nopo i sidang do Kristus do poporikot do tabi’ dot id dokoyu, oi tobpinai ngai’ ku. 17 Oi tobpinai-tobpinai ku! Pokionuon ku no kopio do minsan-insan kou di tulun di monimpuun do pogisosongkiwalan om i mamaraag do kotumbayaan do tulun dot id Tuhan. Tu’ iri nopo om a’ i’ miontok di nokotuduk dot id dokoyu. Insodu’ kou no do mantad id tulun do miagal diri. 18 Tu’ tulun nopo di mingwonsoi’d miagal diri om a’ i’ momonsoi’d karaja’ di dong Kristus, i Tuhan toko’, suwai ko’ monguru nod korohian do tinan diyolo’. Om lugutan i’ diyolo’ om oomis tomod o pomomoros diyolo’ do mamalid di tulun dit aiso’ o toila-ilaan. 19 Koilo ngai’ no o tulun dot otorodok kou dot id ponudukan do pasal do Habar dot Osonong di mantad id Kinorohingan. Om orohian oku no kopio’d miagal kou’ddi. Orohian kopio oku dot ongoilo kou di hal dit ongosonong, om basug kou dot id hal dit angaraat. 20 Kinorohingan no, i manahak do kosimbayanan do ginawo dot id tulun, o mangala’ do Rogon om popoinsiriba’ddi dot id kuasa’ dokoyu, om a’ no alaid om wonsoyon no dau o miagal diri, om raagon nondo dau o Rogon. Pokionuon ku nod barakatan kasai’ kou di Yesus Kristus i Tuhan toko’! 21 I Timotius, i tambalut ku, nga’ poporikot i’ do tabi’ dau dot id dokoyu, om i Lukius, om i Yason, om i Sosipator; i mantad ngai’ id payat di sinolusukan ku iyoho’. 22 Iri nopo monulis do surat diti om iyoho’, i Tortius. Om porikot oku’d tabi’ do kopogiobpinayan dot id dokoyu. 23 I Gayus nga’ poporikot i’ do tabi’ dot id dokoyu. Poingiyon oku do hiri’d walai dau, om i sidang dahai nga’ tumimung nogid hiri. I Irastus, i mongilo-ilo do kousinan do bandar, nga’ poporikot i’ do tabi’ dau dot id dokoyu. Om i Kwartus nga’ porikot id tabi’ dau dot id dokoyu. 24 [Om pokionuon ku no i Tuhan toko’, i Yesus Kristus do mamarakat ngai’ dokoyu. Amin.] 25 Royohon no o Kinorohingan! Iyau no i kikuasa’ do popogirot do kotumbayaan dokoyu do miontok di Habar dot Osonong do mantad id Kinorohingan di popinsusuyon ku do pasal di Yesus Kristus. Om popinsusuyon ku i habar diri do miontok di pinointalang do Kinorohingan; iri no i pasal di natantu’ mantad do Kinorohingan do wonsoyon dau di piro-piro no o toun do koloido’ dot a’ noilaan do tulun. 26 Nga’ baino’ nopoddi, do tumanud di ponuhuan do Kinorohingan, i hino kasai’, om nokointalang noddi i natantu’ mantad diri om pinoilaan dot id koinsanai’d bansa’ dot id suang di tinulis di piro-piro o nabi, om otumbayaan ngai’ i’ iyolo’ om mumboyo’d Kinorohingan. 27 Iyau noo o Kinorohingan, it oilo kopio. Om iyau no o poinggoyoon do gisom do poingompus dot i winonsoi di Yesus Kristus o popoinggayo! Amin!