Taka̱llaka̱ M’E̱te̱ ka̱n Bulus Ge̱ne̱in
An Tasalonika
U’Gabte
Bulus ge̱nk taka̱llaka̱ ha̱n daava̱n u soottin a̱n le̱in Korinti a̱n we̱e̱un 51 a̱n wa̱a̱’a Ye̱so. Au taastin ge̱nma̱n taka̱llak an Galatiya, taka̱llaka̱ ha̱n el baan taka̱llac hyan ca̱n Bulus bain a̱n ge̱n baan taka̱llaca̱n u ge̱nin ca̱n rein a̱n Lalk Gigk Poune. Daava̱n baala̱m ru ma̱n ba̱sda̱n kasi lalk ma̱ v illa̱, Bulus kaak kargad a s’gab a̱n le̱in Tasalonika, le̱i so̱dk kwe̱ a̱n copun Makidoniya. An Yahude̱n una̱sta̱in d’gudgu, Bulus somk le̱in Tasalonika, u havk le̱in Be̱riya (Go̱t YCCo 17:5-10). Lanma̱n Be̱riya, u havk le̱in Ate̱ns. Au latin a̱n le̱in Ate̱ns, u comk kan se̱e̱te̱d ru Timoti u hav Tasalonika u setasa a s’gab c’de̱be̱, u la̱a̱sa̱ ta̱m na̱. Bulus la, u to̱o̱k u havk le̱in Korinti (beboda̱n 3:1-3). An na la̱vtin c’hona, Timoti havk la ba̱ru Korinti u ve̱ce̱ke̱ Bulus da̱n havu ru Tasalonika. A ta̱m ho̱da̱na̱n kargad a s’gab ta emtin u’hevke-hevke baan gaba̱m Na’Sil da, go̱t la na el a̱n ryeesam na̱ d’koba. Go̱t ta̱m a c’ha̱la̱. Bulus ge̱ne̱te̱ bo̱ kargad a s’gab an le̱in Tasalonika k’taka̱lla lanma̱n Korinti. I rema̱n u swiditi na̱ m’we̱s a bata̱m d’ba̱ta̱n baan rihica̱n na kain az na em a̱n s’gaba, a goon soocda̱n i ge̱be̱se̱in napma̱n rihica̱n lo nokta. U zek az a gabese o.
Bulus se̱sk ta̱m ipks na̱ sa̱n tanin vaakam Ka̱risti. Tade̱e̱da na hweela̱lk hyannana̱n a s’gab daava̱n na latina̱n ryeesam na̱ d’koba. An kusin kaa el a̱n keka̱bsa̱n awaz nan de̱lese an wa̱in daava̱n Ka̱risti tu vaakta u o̱mt an gabs ru. Bulus la̱ta̱ska̱ na̱ c’de̱b az nan de̱lese an wa̱ini. Az i na̱nna ta̱m a̱n ta baa an ta wa̱in da uvma̱n go̱mc Na’Sil a po̱t d’kala (beboda̱n 4:13-18). Bulus to̱nk ta̱m u la̱ta̱sa̱ de̱bc a s’gab koope̱. U ve̱ce̱ke̱ an na reina̱n ryeesam d’kob az a nap az Sila el d’kut a na̱nna na. Az ta ryaa ta̱m d’gaag a̱n d’be̱se̱, daava̱n Ka̱risti tu vaakta rema̱n neta̱n ru. I a gag kaa c’de̱b a kab ryaaka̱ d’kob a̱n c’za̱ngkta̱ a̱n c’a̱rma̱. A em ta̱m c’nocurimu ca̱n-ca̱n ne̱e̱ Ka̱risti k’gwin.
1D’Po̱o̱sso̱
1I mi Bulus a̱n Se̱las na Timoti a̱n ge̱nvoin no taka̱llaka̱ hna. C el a̱n po̱o̱so̱m no:
Nwaa a s’gab an copun Tasalonika, netna Na’Sil K’Ceto a Kanubu Ye̱so Ka̱risti ni.
Sila ne̱e̱ no u’pusu a la̱ta̱m c’de̱b ne̱.
Batma̱n ba̱ta̱d an Tasalonika
2C el ca̱n bo̱m A’Sil rem no kwe̱. C el ta̱m ca̱n cepka no kooye̱ daava. 3Kooye̱ daava, ac la a̱n cepkam no, c el ca̱n bakasa rina̱n emin rema̱n a̱n batk d’ba̱t baa Na’Sil k’Ceto. C el ta̱m ca̱n bakasa yomks no rem c’to̱no̱. A ta̱m ho̱da̱na̱n sakma̱n cou non baa Kan Buu cinna Ye̱so Ka̱risti de̱ltin a̱n gagk c’de̱be̱.
4Hyaarene, c napk az Sila el ta to̱n no. A dagk ta̱m no a̱n soot neta̱n na̱. 5C napk rihica̱ ha̱n rema̱n kasi lalkuna̱n c bisiin no. Za lalksa̱ k’nwa̱a̱ c’taa da. I a̱n we̱sa̱m Na’Sil a we̱sma̱n Hora̱md na̱-na̱. C napk ta̱m az rihica̱ ha̱n, ke̱ng i m’ga̱u. A̱n napk goon soocda̱n a̱c emin baa no. A̱n napk ta̱m ho̱da̱na̱n c se̱e̱tte̱in no. 6A̱n gabeske co a Kan Go̱mca̱n Kooye̱ ne̱, go̱t ge̱ a̱n el a̱n ryaaka̱ d’kob hwe̱di. A̱n kabk la kasi lalk a̱n c’za̱ngkta̱ a̱n we̱sma̱n Hora̱md Na’Sil ne̱in no. 7I cek a̱n sootk an nan gabese baa s’gab a̱n copca̱n Makidoniya a Akaya na.
8A̱nta̱ma̱ i baa no a̱n na reina̱n hongma̱n lalks Kan Go̱mca̱n Kooye̱. Za a̱n copun Makidoniya a Akayan c’taa da, i cek koope̱. Koope̱ neta̱n hongk da̱n batma̱n ba̱ta̱d no baa Na’Sila̱. Za cwan ta̱m a̱n ca̱n ve̱ce̱ na̱ da̱n da̱nda da. 9Neta̱n a̱n hid na̱, a el a̱n vatma̱n ho̱da̱na̱n a̱n marstain co i kasi d’kala. A vatk ta̱m ho̱da̱na̱n a̱n lagtin havma̱n baan cepko. A̱n vaakka a̱n gabma̱n Sila m’ga̱u, an rein d’kal-d’kala. 10A vatk ho̱da̱na̱n a̱n saktin u’con baan vaakam Waav Na’Sil lanm na’cona, Ye̱so un Sila po̱to̱so̱ine. I unwa a̱n tu gwa̱a̱ cinna baan hwinsa̱d Na’Sil da̱n laine.
2Yomka Bulus a̱n Tasalonika
1Hyaarene, a̱n napk az hanm co baa no ta soot ka̱ka̱l da. 2A̱n baask a̱n napk ta̱m az c ryaaka d’kob hwe̱di. Na ryeeska ta̱m co m’e̱n a̱n le̱in Filipi, ai c ceta baa no. Sila se̱e̱tke̱ la co c emk c’a̱ra̱m c bisiki na̱ kasi lalko. Go̱t la ge̱ an ha̱lc co el hwe̱di. 3Rema̱n lalkuna̱n c ne̱in no, za a̱n d’habse alla rem c hitksta̱ no da. Za ta̱m az c la a̱n hob c palk no da.
4Rina̱n c rein la ca̱n ema, ic vat kasi lalkuna̱n Sila dagtin co c vata. Za neta̱n a̱c reina̱n hob c pusa̱sa̱ c’de̱b da. I Sila nan napin de̱bc koowe̱. 5Sila napka. Nwaa ta̱m a̱n napk az ca tak a̱n hwe̱ls no a̱n c’ko̱l alla c yangs s’naa rema̱n hoba̱n rihi da.
6Ca̱ za a̱n hob az neta̱n bo̱m co da. Ca hob neta̱n hyan alla nwaa a̱n bo̱m co da. Ai retin i cwan comta̱nc Ka̱risti, ca̱ ci be̱ d’ke̱e̱ c kwesa no we̱sa̱m c’go̱mo̱. 7Ca em la taanl da. C kalaska la hid co ho̱d akna. C sootk ta̱m baa no tupp ho̱d k’inu baa akna. 8Ai retin c el a̱n to̱na̱m no hwe̱di, i emk co d’ke̱m az za kasi lalk Na’Sil c’taa a̱n ca̱n ve̱ce̱ no da. Ai to̱n i caa co na’wa̱a̱, ca̱n wa̱a̱ rem no. Rem c el a̱n to̱na̱m no hwe̱di d’kala. 9Hyaarene, bakasa na coka̱m co a kobda̱ c ryaine. C emk a’yomk i’hwen a gyop no ac latina̱n bisim no kasi lalk Na’Sila̱. Rema̱n ca to̱n c soot d’to̱o̱s baa no da.
10Nwaananan batin d’ba̱t a̱n kabk kasi lalk Ye̱so, a̱n he̱nke̱. Sila napk ta̱ma̱. Ta̱ma̱ ta̱n la̱a̱ a̱n vat ho̱da̱na̱n c soottin i kasi baa no. C emk a’yomk na̱m’ga̱u. A na kum ta̱m ri d’reb baa co da. 11A̱n napk ta̱m az c go̱tk kooye̱ da̱nv no wa, ho̱da̱na̱n cetok ka̱n go̱tt wa. 12C swidiki no m’we̱se̱. C la̱ta̱ska̱ no c’de̱be̱. C gagska ta̱m no c’de̱b az a̱n em nocurimuca̱n Sila ta to̱no̱. Rema̱n i Silan po̱gin no a̱n kum go̱mc na̱ a gwink na̱-na̱.
13C el ta̱m ca̱n bo̱m A’Sil kooye̱ daava. Rema̱n an kabtin lalks Na’Sil sa̱n hongin baa co, a̱n ta kab sa̱ ho̱da̱n lalks neta̱nrima da. A̱n kabk sa̱ ge̱ ho̱da̱na̱n sa̱ retine. Ke̱ng lalks Na’Sila̱, sa̱n rein ta̱m na’yomk baa no, nwaananan batin d’ba̱t a̱n kabk sa̱. 14Hyaarene, a̱n el ho̱d an gabs Ka̱risti an rein a̱n copun Judiya. An copu no ryeeska no d’kob ho̱da̱na̱n a s’gabnan lo ryaatin d’kob a̱n komc Yahude̱ne̱.
15I Yahude̱ nane an hwain Kanubu Ye̱so Ka̱risti a baranc Na’Sil na̱. A ryeeska ta̱m co d’koba. A za ta pusa̱sa̱ A’Sil c’de̱b da. A ta to̱n ta̱m neta̱nrima da. 16A to̱nk a hol co bisim an zain Yahude̱n da kasi lalko, bat aa kum la d’gwa̱a̱m da. A̱n emma̱n taanlo, a sudk sud c’ko̱to. Sila hwinski la na̱ a̱n d’be̱se̱.
To̱nca̱n havma̱n Tasalonika
17Hyaarene, an na wankstein cinna v’daa ca̱nmi (de̱bc co el la baa no), c to̱nk be̱ hwe̱di az c sud a̱n he̱n no. C gabk ta̱m s’le̱v hwe̱di. I ta ema la da. 18C gosk na̱m’to̱n az c hau baa no. Mi Bulus, a̱m saak hwe̱di az ta̱’m hau. A̱krimu hwe̱e̱kske̱ la me. 19Rema̱n i nwaa a̱n rein sakma̱n cou co. I nwaa a̱n rein za̱ngkta̱c co. I nwaa ta̱m a̱n rein d’zemna da̱n ca̱n kum c emt c’ka̱ndi a̱n hweda̱n Kan buu cinna Ye̱so tu vaakta. 20Ke̱ng i nwaa a̱n rein gwink co a za̱ngkta̱c co no.
31A̱n d’be̱se̱, ac ta la̱a̱tin gaga̱m c’de̱b da, a za ac he̱nk no da, c he̱nt bo̱ i hwennka c soot cwan i i’il c’taa a̱n le̱in Ate̱ns. 2C comto bo̱ kaa Timoti. I hyanna co u’na̱n c retin na̱m’cok d’kut baan ba̱sda̱n kasi lalk Ka̱risti. I bat tu cecksa de̱bc no, u swidi ta̱m no we̱sma̱n bata̱m d’ba̱t baa Na’Sila̱. 3Ca to̱n az ryaaka̱ d’kob de̱l no a̱n vaak dim da. A̱n baask a̱n napk az i ke̱ng nan ryaa d’koba. 4Ke̱ng, daava̱ c latin baa no, c ve̱ce̱ke̱ no az nan ryeesa cinna d’koba. Go̱t la a̱n he̱nk i esk ho̱da̱na̱n c ve̱ce̱te̱in no.
5Rema̱n taanlo, am ta la̱a̱tin a̱n gag ta̱m c’de̱b da, a̱m comko Timoti. I bat ta̱’m nap ho̱da̱na̱n batma̱n ba̱ta̱d no baa Na’Sil retine. Rema̱n a̱m lak a̱n k’gel az ai tade̱e̱da, A̱krimu gabk s’le̱v u palkk no. I de̱l kaa coka̱m co baa no soot rin ka̱ka̱la̱.
6Timoti vaakka la baa co a s’lalka̱n s kasi sa̱n tanin batma̱n ba̱ta̱d no baa Na’Sila̱. A ho̱da̱na̱n retin ta̱m ta̱n to̱n neta̱n na. Az a̱n el ta̱n bakasa co kooye̱ daava a̱n c’za̱ngkta̱. U ve̱ce̱ke̱ co az a̱n to̱nk ta̱m hwe̱di az a̱n he̱n co, ho̱da̱na̱n c to̱ntin he̱na̱m no. 7Rema̱n taanlo, hyaarene, go̱t ge̱ c el a̱n ryaaka̱ d’koba, na el ta̱m a̱n pita̱lsa̱m co, batma̱n ba̱ta̱d no baa Na’Sil la̱ta̱ska̱ la co c’de̱be̱.
8A̱nta̱ma̱ bo̱ kaa de̱bc la̱tk co, ai retin a̱n esk s’naa s’il a̱n gabs Kan Go̱mca̱n Kooye̱. 9Iye̱ goon bo̱mca a̱n ca̱n bo̱m A’Sil rema̱n pusuu c’de̱b u’na̱n c retin hwe̱di rem no? 10Kooye̱ daava, c el ca̱n cepk hwe̱di az c sud a̱n he̱n no. I bat ca̱n se̱e̱te̱ no. C ve̱ce̱ ta̱m no rihica̱n a̱n ta napin da baa s’gaba.
11C el a̱n kons Na’Sil Ceta cinna a Kan buu cinna Ye̱so no, az a pe̱e̱ co k’le̱v c hato baa no. 12C konk Kan Go̱mca̱n Kooye̱ u swidi no de̱bca̱n to̱nc hyannano hwe̱di a neta̱n hyan ta̱m kwe̱, ho̱da̱na̱n c to̱ntin no. 13Sila setasa de̱bc no bat ta̱n soot an zattin ri d’reb da. An zattin ta̱m rina̱n nan ke̱e̱ na̱ a̱n hwic Sila cinna a Ceta cinnan daava̱n Kanubu Ye̱so tu vaakta d’kut a neta̱n run an zattin ri d’reb da.
4Soocda̱n pusa̱sa̱m A’Sil c’de̱be̱
1A̱n d’be̱se̱, hyaarene, c konk no az a̱n em soocda̱ c’nocurimu ca̱n-ca̱n pusa̱sa̱ A’Sil c’de̱be̱, ho̱da̱na̱n c la̱a̱sta̱in no. A̱n baask a̱n el a̱n emma̱n taanlo. A̱nta̱ma̱, c konk no, c kaag ta̱m no az a̱n ryaa hwic nu’em pa̱tka̱n taanlo, rem Kanubu Ye̱so Ka̱risti. 2A̱n napk rihica̱ c la̱a̱sa̱in no az a̱n em a̱n we̱sma̱n go̱mc Kanubu Ye̱so. 3Sila to̱nk az a̱n soot an zattin ri d’reb da. Rema̱n taanlo, an em la d’o̱m da.
4Koowe̱ kaams hid ru, u soot kan zattin ri d’reb da, a k’gwin ni. 5Za a̱n to̱nca̱ d’o̱m ho̱d an ta napin A’Sil da. 6A̱n goon rihica̱ hna, a noc naas la hyaaro c’de̱be̱ alla u hitksa̱ o da. Kan Go̱mca̱n Kooye̱ tu ven neta̱n rema̱n goon ko̱tca̱ hna. I ho̱da̱na̱n c ve̱ce̱te̱in no, c kaagk ta̱m no. 7Sila ta po̱g-po̱g na na emt soocda̱ c’ko̱pto̱ da. I na em soocda̱n zattin ri d’reb da. 8Rema̱n taanlo, koowe̱ a̱n ha̱lin a̱n kab lalk uhna, za noc u ginin da. I Sila nan nesain na Hora̱md na̱ da̱n zattin ri d’reb da, u ginine.
9Rina̱n tanin to̱nc hyannano, za ta̱m ac ge̱na̱vko no da. Rema̱n nwaa a̱n hid no, Sila la̱a̱ska̱ no az a̱n to̱n hyannano. 10Ke̱ng, a̱n kwesaka hyannano nanan rein a̱n copca̱n Makidoniya az a̱n el a̱n to̱nc na̱ kwe̱. Puti a tan na, hyaarene, c konk no ta̱m az a̱n sud ge̱ a̱n ryaa hwic taanlo. 11Hob na sooca̱d kasi. A̱n kaa na d’hi a̱n yomka no. A̱n em ta̱m a’yomk a̱n komc no, ho̱da̱na̱n c zetin no. 12I taanl a̱n ta̱n soot a k’gwin baa an zain a̱n s’gab da. A ta̱n te̱nt ta̱m a̱n noc da.
Vaakam Kan Go̱mca̱n Kooye̱
13Hyaarene, ca to̱n a̱n soot an zattin napsa̱n rina̱n ti soot baa an wiilin a̱n s’gab da. Alla a̱n em naam c’de̱b ho̱d neta̱n hyan an ta sakin u’con baa Na’Sil da. 14A̱n batk d’ba̱t az Ye̱so uk u vaakk u po̱tko̱. Rema̱n taanlo, rema̱n gwink Ye̱so, Sila ta vaakta Ye̱so a̱n copun yanda̱ha̱n d’kut a a s’gabnanan wiiline.
15C ve̱ce̱ke̱ no ho̱da̱na̱n Kan Go̱mca̱n Kooye̱ vattine. Az an cain hweda̱n Kan Go̱mca̱n Kooye̱ tu vaakta, a el a ta wa̱a̱ da, a ta tak a̱n baa an wa̱in gwaantam Ye̱so da. 16Rema̱n Kan Go̱mca̱n Kooye̱ a̱n hid ru, tu ciza̱ lanm na’con a̱n s’po̱g a̱n we̱sa̱m c’go̱mo̱. So̱dka̱v comta̱nc Na’Sil ta̱m tu po̱g na̱m’we̱se̱. Nan hul ta̱m kaaru Na’Sila̱. A̱n daava̱n lo an wa̱in a̱n s’gaba, ta po̱t na̱m’e̱te̱.
17A̱n daava̱n lo, an kusin a ta wa̱a̱ da, nan o̱m na̱ d’kut a an na po̱to̱so̱in a̱n c’wece. Va̱na̱n nan gwaanta Kan Go̱mca̱n Kooye̱ a̱nmi c’wece. I taanl a̱n nan soot baa Kan Go̱mca̱n Kooye̱ d’kala. 18Rema̱n taanlo, cecksa na de̱bc hyannanon a̱n lalksa̱ hna.
5Soot na a c’walg no
1Hyaarene, rina̱n tanin v’daa alla hweda̱n vaakam Ye̱so, za ta̱m ac ge̱na̱vko no da. 2A̱n baask a̱n napk a d’ke̱mne̱nne̱, az hweda̱n vaaka̱m Kan Go̱mca̱n Kooye̱ da̱n soot ho̱da̱n hiv tu nokta a̱n gyopo. 3Rema̱n daava̱n neta̱n retin na̱m’ze az, “La̱ta̱m c’de̱b a sooca̱d kasin kwimiki.” Ta̱uda̱n ka̱ng ta̱d can na̱ cunksi, ho̱da̱na̱n samk nu’mac tu ceta neta. A ta po̱t la da.
4Nwaa la hyaarene, a̱n za ni’cumunkun hweda̱n lo ceta no cunksi, ho̱da̱na̱n hiv tu nokta a̱n ta nap da. 5I nwaa kwe̱ akna d’za̱n a i’hwen ne. C za netnan gyop alla i’cumunkun da. 6Rema̱n taanlo, a na la̱v la ho̱d ahyan da. Na soot na a c’walg no. Na kaams ta̱m hid cinna. 7Rema̱n a m’la̱va̱, i a̱n gyop a̱n ta la̱va̱. So̱o̱ga̱n ta̱ma̱, i a̱n gyop a rein ta so̱o̱. 8Ai retin i cinna akna d’za̱n, lag na c kaams hid cinna. Lag batma̱n ba̱ta̱d cinna baa Na’Sil a to̱nc hyanna cinnan soot ho̱d k’cumu baa cinna. Saka̱m nu’con a̱n kum d’gwa̱a̱m soot ta̱m ho̱da̱n zemnada̱ k’ko̱mo̱.
9Sila ta dag-dag na rema̱n a hwinsti na a̱n hweda̱n gedma̱n lalk da. I bat nan kum d’gwa̱a̱ma̱ rem Kanubu Ye̱so Ka̱risti. 10Ka̱risti uk rem cinna. I bat a na wa̱a̱ alla na el a̱n c’nocurimu, nan soot d’kut a unwa na. 11Rema̱n taanlo, setasa na hyannanon c’de̱be̱, a̱n se̱e̱te̱ ta̱m na̱, ho̱da̱na̱n gostin ta̱n ema.
D’Po̱o̱sso̱ a kaag u d’be̱se̱ ne̱
12A̱m konk no hyaarene, az a̱n ne̱e̱ goon netna ha̱n k’gwin: An reina̱n emam no m’coko. An rein so̱dka̱n no baan gabs Kan Go̱mca̱n Kooye̱. A an reina̱n la̱a̱sa̱m no-no. 13Ne̱e̱ na na̱ k’gwin hwe̱di. A̱n to̱n ta̱m na̱ rema̱n yomka na̱. A̱n soot i kasi a hyannano no.
14C el ta̱m a̱n kona̱m no hyaarene, az a̱n kaag an zain ta to̱n a’yomk da. Ne̱e̱ na an rein na̱v’gel c’a̱rma̱. A̱n se̱e̱te̱ an ka̱la̱nna̱ini. A̱n gag ta̱m c’de̱b a koowe̱ ne̱. 15A noc em la k’so̱to̱so̱ rema̱n rihi naak in na emin o da. He̱n na a̱n emaka hyannanon a koowe̱n i kasi kooye̱ daava.
16Soot na a̱n c’za̱ngkta̱ kooye̱ daava. 17Cepk na male. 18Kooye̱ a̱n kumin no, bo̱m na A’Sila̱. I rina̱n Sila to̱nin bo̱ baa an gabs Ka̱risti Ye̱so.
19An vog la Hora̱md Na’Sil baa no da. 20An gin la coms Na’Sil da. 21Kekk na c’rihi kwe̱ a d’ke̱mne̱nne̱, a̱n bo̱p rina̱n rein i kasi. 22E̱l na kooye̱ in rein i naake.
23Lag A’Sil a̱n hid na̱, Silan la̱ta̱sa̱m na c’de̱be̱, a rut no rihica̱ d’reb kwe̱. A ryaa ta̱m hwic a̱n kinma̱n hora̱md no a we̱du non za a ri d’reba̱n da. I caa hweda̱n vaakam Ye̱so Ka̱risti, Kan Buu cinna. 24Kan po̱gin no i ka m’ga̱u. Tu em rina̱n u zeine.
25Hyaarene, cepka na co.
26Po̱o̱so̱ na hyanna cinna kwe̱ ta̱n le̱pk ta̱n le̱pke̱.
27A̱m konk no rema̱n gwink Kan Go̱mca̱n Kooye̱, az a̱n pe̱ge̱ a s’gab kwe̱ ge̱nsa̱ hna.
28Pusuu Kan buu cinna Ye̱so Ka̱risti soot baa no.