Titi

Lɛtɩrɩla Poli sɛwɛn na dãan hãan

Titi

ɩra

Lɛtɩrɩla sɩɛrɛ thaaga

Titi kha bʋ wa Yesu karɩ̃nɓiye ʋɔ, ʋ kha bʋ Yawutu waʔ. Ʋ kha thuo wa Poli na pi le Yekila miliinsira kpuore. Bɛna Polira dãan hãar ʋ lɛtɩrɩwɩɛ, sɩɛ ɓuun na Titira bʋ wa Kɩrɛtɩ, ʋ kha kãn ma ki ki ken nineni egilizi nɩpɩra si le thaaga mɩyɛ bɩɛ yo na kɩ̃ra. Sɩ lʋgʋsɩra za, Polira ɓɔgɔ pɩ wa lɔmɩra za Yekila nɩpɩra wʋɔrɛ nɩpɛ kãn hɩɗan ɩra (daɓikpakpaʔɛ 1). Ʋ ɓɔ ɓa Titira na u de u lɔmɩra za ʋ kãn kɩ karɩ̃n Yekila nɩpɩra, khokhãgawɛ, hakhãgawɛ, na nʋkɔrɩɓome na ɓihɛrɩpɛ dɩ̃ɩna miliinɓiiwe tɩ̃ (daɓikpakpaʔɛ 2). Mafɩra, Polira ɓɔgɔ wa lɔmɩra za Yekila nɩpɩra kãn kɩ nɩ́ɩrɛ̀ na wɔrɩ hɩɗan wɔyĩke za na kamɛ, hã bogore na kpɩkɩ̃ŋa lon pɩ za waʔ (daɓikpakpaɗɛ 13).

Poli bʋ dãan hã Titi thɩɛɗɛ

¹Mɩɛ Poli liin Yekila miliinɓiye dɩ̃ɩna Yesu Kirisitira dãara, mɩɛ kɩ sɛwʋ lɛtɩrɩwɩɛ. Yekila dãan ma mɩɛ mi ɓu dɛnfɛ wɛpɩɛ u kenn khonni, na yɩɛ pi ɓu khãamɛ kɩ tʋ tɩ̃yara kɩ makɩ̃n na khãamɛ karɩ̃na ɩra, ²si le thaaga pɩ wɔrɩ hɩɗan na laŋa thakuokɛɩzuoŋo mɩyɩra za. Yekila kɩ tɔn kũu waʔ, ʋɔ hãar a wa nʋʋga gɩɛ thakuogira mɩyɛ za na dunuyara tiin thonn waʔ. ³Na makɩ̃n na bɛna Yekila na kenn khonni, ʋ yɩɛn ma na dunuyara nɩpɩra tʋʋn ʋ sɩɛsɩra mɩɛ Yekire sɩɛrɛ dekira za, sɩɛ wɛsɩɛ a zɩ̃ndaa Yekila thĩra hãan mɩɛ kha mi de ɩra. ⁴Mɩɛ kɩ dãan hã mʋ lɛtɩrɩwɩɛ Titi, mu liin ma mi ɓihũnromo Yekila khɩ̃na nɩɩrɛsɩra za naɗɩɛ baa a bɩɛ bʋ Yesu Kirisitira za ɩra. A Siye|Siye Yekila dɩ̃ɩna a zɩ̃ndaa Yesu Kirisitira kɩ̃ra mʋ na hã mʋ kpolonwuoŋo.

Egilizi wʋɔrɛ nɩpɛ mɩyɛ

⁵Mɩ yɩɛn mʋ wa Kɩrɛtɩ sɩrɩgɩra ʋ ni mu ɓu phɩla mɩyɩra kha bʋ na ɔfɔ ɩra, ki tii Egilizi wʋɔrɛ nɩpɛ|Egilizi wʋɔrɛ nɩpɛ gbonse bɩɛ kpo kpora za na makɩ̃n na sɩɛsɩra mɩ hãan mʋ ɩra. ⁶Wʋɔrɛ nɩrara kãn ma na hɩɗan kɛɩ le ɓilenkhɛrɛ, ki le hara kpo dɛyɛ. U ɓiiwira hɩɗan na khãamɛ, sɩɛ kɩ bʋ kha hã pi le ɓiibɛ ki le kakarɩsɛ dɩ̃ɩna numigbɩka waʔ. ⁷Egilizi wʋɔrɛ nɩra kãn ma na le nɩra wɩɛ bãa kɩ bʋ kɛɩ le ɓilenkhɛrɛ, naɗɩɛ u le wa Yekila miliinse. Mafɩra, hã u le yɩsɩɓɩɛdaa waʔ, ʋ kãn ki don vivi waʔ, warɩma thãyɔdaa waʔ, warɩma nɩra wɩɛ kɩ khɔrɩ khɛ̃ɩgɛ waʔ, warɩma nɩra wɩɛ kɩ ɓɩɛgɛ lɔnbɩ̃ɩwɛ za waʔ. ⁸Ŋa, ʋ kãn ma na le nɩra wɩɛ kɩ gɔ khɩ̃rɩwɛ, na khɔrɩ mɩkɩ̃rɩliige, na le wʋɔntʋdaa, na nɩtelenyemo, na wɩɛ khãamɛ ɓaɗ Yekire za, na nɩra wɩɛ kɩ tʋ gɔ u thĩ. ⁹Egilizi wʋɔrɛ nɩrara kãn ma na le nɩra wɩɛ kɩ gɔ tɩ̃ya sɩɛsɩra na makɩ̃n na karɩ̃na u ɓuun ɩra. Mafɩra ʋ wɔrɩ ɓɔ bʋɔra na hã wɩ haɓɛ na sɩɛ tɩ̃ya sɩɛsɛ karɩ̃na, na ɓɔgɔ bakɩ̃ndɛrɩwɩra pi ɓilensira1:9 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Timote 3:2-7.

¹⁰Nɩgɔmɛ bʋ ni wɛpɛ kɩ kɛɩ tɩ̃yara thuome na pɩ kpɛnsɛ nɩpɛ na sɩɛrɛkpasɩsɩra. Pɩ gɔmɛ bʋ wa Yawutuwira|Yawutuwe ɓann Kirisitira za ɩra. ¹¹Mʋ kãn yɩɛ wa pɩ baka pɩ nʋʋsɩra, naɗɩɛ pi ɓilen ma gbɛ̃ɩnyɛ, wɛsɩɛ nɩpɛ kãn na le waʔ, sɩɛ pɩ karɩ̃n mɩ tigiye kãma. ¹²Kɩrɛtɩwɩra yãdedaa ʋɔ deɗ kha:

«Kɩrɛtɩ nɩpɛ tɔn ma kũu kɛɩ gbaa,

pɩ bʋ wa mʋ gaga kha gbandɛbɩ̃ɩwɛ,

pɩ bʋ wa woyɩ̃mɛ, na lɔgɔdamɛ.»

¹³Ʋ sɩɛsɩra gbũu bʋ wa tɩ̃ya. Gɩɛ yɩɛrɩ, kpaŋɩ̃n mɩ kɩ̃raŋɩra si le thaaga pi khãamɩra telen; ¹⁴kɩ yɩɛ pɩ gbaa Yawutuwe|Yawutuwe khɔ̃ɩkhɔ̃ɩ mɩyɛ deɓira, dɩ̃ɩna tɩ̃ya kɛɩdɛwɛ sɩɛsɩra. ¹⁵Wɛpɛ yɛɗɩ Yekila khɩ̃na nɩ́ɩrɛ̀sɩra za, mɩyɛ bɩɛ yɛɗ ɓa bɩɛ heke; ŋa wɛpɛ yɛɗ Yekila khɩ̃na nɩ́ɩrɛ̀sɩra za waʔ, kɩ kɛɩ kha bɩɛ khãa waʔ, mɩɩnɛ sii yɛɗ bɩɛ heke waʔ, naɗɩɛ mɩbɩ̃yɛ asɩn ma pɩ wʋɔmɩra dɩ̃ɩna pɩ gagasɩra. ¹⁶Pi de ɓa kha bɩɛ tʋ wa Yekila, kɛna mɩyɩra pi le, ɩɛ ɓɔgɔ wa kha pɩ tʋ ʋ waʔ. Pɩ lɔmɩra bɩ̃ɩn ma, pɩ bʋ wa nɩkpagayamɛ, pɩ wɔrɩ le mɩkɩ̃nɛ sii waʔ. Ɓoro na toto Ɓoro na toto na yuon ma gnamiŋe na yo yãan zara ɓiiwe. Na Ɓoro kha totora yɩɛ bɩɛ khɛ bɩ. Na pɩ khɩɛn zara ɓiiwira ki yo wi na yo gbɩ̃ŋɩnn na zara. Na zarala bʋ̃ɗ pɩ kha pɩ yãan ʋɔ ɓiiwe ba? Na pɩ deɗ u kha bɩɛ yãan mɩ waʔ. Baa pɩ kha bʋ na nɩɩrɛn na zarala ɓiiwira fʋʋrɩ. Na toto horon kɩ yɩɛn ɓoro. Na zarala bʋ̃ɗ totora kha ãna na khɩɛn ʋɔ ɓiiwira? Na ɓoro kha toto na khɩɛn mɩ, kha ʋɔ kha ɓan ma na gbɩ̃ɓnɩn na totora, kha ʋɔ tʋʋmɛ zarala ɓiiwira khɩɛmɩra za waʔ. Gɩɛ yɩɛn na toto hʋ̃n danɛ, zarala ãnabirisira yɩɛrɩ. Ɓoro na toto Ɓoro na toto na yuon ma gnamiŋe na yo yãan zara ɓiiwe. Na Ɓoro kha totora yɩɛ bɩɛ khɛ bɩ. Na pɩ khɩɛn zara ɓiiwira ki yo wi na yo gbɩ̃ŋɩnn na zara. Na zarala bʋ̃ɗ pɩ kha pɩ yãan ʋɔ ɓiiwe ba? Na pɩ deɗ u kha bɩɛ yãan mɩ waʔ. Baa pɩ kha bʋ na nɩɩrɛn na zarala ɓiiwira fʋʋrɩ. Na toto horon kɩ yɩɛn ɓoro. Na zarala bʋ̃ɗ totora kha ãna na khɩɛn ʋɔ ɓiiwira? Na ɓoro kha toto na khɩɛn mɩ, kha ʋɔ kha ɓan ma na gbɩ̃ɓnɩn na totora, kha ʋɔ tʋʋmɛ zarala ɓiiwira khɩɛmɩra za waʔ. Gɩɛ yɩɛn na toto hʋ̃n danɛ, zarala ãnabirisira yɩɛrɩ.

Nɩkhãgawɛ mɩyɛ

¹Ŋa mʋɔ Titira, kɩ karɩ̃n nɩpɛ na makɩ̃n na karɩ̃ntelenyemora. ²De khokhãgawɩra kha pɩ tʋ gɔ pi thĩ, na le nɩpɛ bãa pɩ gbɩ̃nɛ, kɩ hɩɗan na wʋɔmɛ, na hɩɗan na faŋa gbaangbo khãamɩra za, na khɔrɩmɛ, na sɔmɩra. ³Mafɩra tɩ̃, de hakhãgawɩra kha pɩ nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɩra kãn ma na makɩ̃n na Yekila khɩ̃na; hã pi de bɩ̃ɩsɛ na hã nɩra waʔ, hã pi le thãyɔdɛbɩ̃ɩwɛ waʔ. Pɩ kãn ma na le wɛpɛ kɩ hã ɓɔgɔkɩ̃nɛ, ⁴sɩɛ za pɩ ɓa kɩ karɩ̃n haɓomira, kɩ ɓɔ pɩ kha pɩ khɔrɩ pi khuowira na pi ɓiiwira, ⁵na le hawɔyĩgeme ki le nɩyɛgɛmɛ, na le hakɩ̃rɩwɛ pɩ gbɛ̃ɩnyɩra za, na le pɩ gbɛ̃ɩnyɩra miliinsira na kɩ̃ra, na gbũure pi thĩ na hã pi khuowira; si le thaaga hã nɩra sii de bɩ̃ɩsɛ na gbũu Yekila sɩɛsɩra za waʔ.

Ɓikhoyipe na ɓihɛrɩpɛ mɩyɛ

⁶Mafɩra tɩ̃, ɓɔ ɓikhoyipe na ɓihɛrɩpɛ kha pɩ tʋ gɔ pi thĩ ⁷mɩyɛ bɩɛ za. Mʋɔ thĩra kɩ kãn ɓɔgɔ pɩ mu lelɔnkɩ̃rɩwɩra za, kɩ kɩ karɩ̃n mɩ na sʋɔwɛsɛ na kɩ̃ra. ⁸Yɩɛ mʋ karɩ̃na telen kɛɩ le ɓilense, si le thaaga na yii a bɩ̃ɩrawɩra nɩɩsɛ naɗɩɛ baa pɩ ɓa ɓu bɩ̃ɩsɛ na de na gbũu a za waʔ ɩra.

Ɗome mɩyɛ

⁹Karɩ̃n ɗome kha pi ki gbuure pi thĩ kɩ hã pɩ thadɛrɩwɩra mɩyɛ bɩɛ za. Pɩ pɛ̃ɩ ki nu pɩ bɛrɛ, hã pɩ bakɩ̃n mɩ waʔ. ¹⁰Hã pɩ khɛ pɩ thadɛrɩwɛ mɩɩnɛ dʋɔ sii waʔ; ŋa pi ki le mɩtelenyenye mɩyɛ bɩɛ za. Mafɩra, pɩ ɓa gbɩ̃nɛ a zɩ̃ndaa Yekila karɩ̃na.

¹¹Naɗɩɛ Yekila fɩ̃ɩmɩra ɓɔgɔn ma pi thĩ. Bɩɛ za nɩthɩ̃rɩpɛ bɩɛ wɔrɩ ɓu zɩ̃mɩra. ¹²Pɩ hã a wa karɩ̃n kha a kɛɩ nɩ̀ɩrɛlɔnbɩ̃ɩwɩra na fɔlɔŋɩɛ yekemɩɓɩɛbɩ̃ɩgɩra, kɩ nɩ̀ɩrɛ̀ fɩ̃ɩ khɩɛra za na tʋ gɔ a thĩ, na telen, ki le nɩyɛgɛmɛ Yekila wʋɔla za ¹³kɩ kɩ tɩɛ bãanwuokpakpakɩra ɗɩyãgɩra a tɩɛ na laŋa ɩra. Gɩɛ ɗɩyãgɩra a wɔrɩkɔdɛyɛ Yekila kɩ bʋ a zɩ̃ndaa Yesu Kirisitira ɓa ɓɔgɔ u thĩ ʋ ɩɩga yɛyɛɓɩra za. ¹⁴Yesu Kirisitira hãan ma u thĩ a kãma na ɓu khon a mɩbɩ̃yɩra za, na yɛɗɛ a a le ʋɔ bɛwɛ ki le nɩpɛ bãa pi yiin pɩ faŋɩra bɩɛ mɩkɩ̃rɩliige za2:14 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Pɩɛrɩ 2:9; Efɛzɩwɛ 2:10.

¹⁵Mafɩra mʋ kãn kɩ karɩ̃n nɩpɛ, na khɛ mʋ thadɛrɩsɩra wɔrɩkɩra kɩ hã wɩ haɓɛ, kɩ kpaŋɩ̃n mɩ. Hã mʋ yɩɛ nɩra sii zene mu waʔ.

Lɔmɩra za Kiretɩ̃ɛwɛ kãn nɩ́ɩrɛ̀ ɩra

¹Kʋɔgɩ̃n kiretɩ̃ɛwɛ bɩɛ kha pɩ kãn ma na ki gbũure pi thĩ na hã thadɛrɩwɩra dɩ̃ɩna faŋa dɛrɩwɩra3:1 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Ɔrɔmʋwɛ 13:1; 1 Pɩɛrɩ 2:13, na nu pɩ bɛrɛ ki ki le mɩkɩ̃nɩnyɛ thĩnyira bɩɛ. ²Hã pi de bɩ̃ɩsɛ na hã nɩra sii waʔ, hã pi le khɛ̃ɩkpiidɛwɛ waʔ, pi le wɔyĩnɩpɛ, kɩ ɓɔgɔ pɩ lɔnkɩ̃rɩwɩra na nɩpɛ bɩɛ. ³Naɗɩɛ aa kha bʋ wa wʋɔnlaɗɩpɛ khɔ̃ɩra tɩ̃, na nɩkpagayamɛ, a na ɓilenn ma ki liin ɗome a yekemɩthĩnyira na a mɩkhɔrɩyɔnyɩra bɩɛ za. A kha bʋ wa nɩbɩ̃ɩwɛ dɩ̃ɩna zonkhɛ̃ɩdɛwɛ. Nɩpɛ bɩɛ na yãasɩ̃nn a wa, kɩ yɩɛn na a yãasɩ̃nn kamɛ. ⁴Ŋa baa a zɩ̃ndaa Yekila ɓɔgɔn ʋ kɩ̃rɩgɩra na ʋ khɔrɩmɩra na nɩthɩ̃rɩpɩra, ⁵na u kuoren a wa, sɩɛ bʋ kha aa mɩkɩ̃rɩliigira yɩɛ na u liin sɩɛ waʔ, ŋa ʋ makarɩla kãmara za u liin sɩɛ, na kure hũnfɛmɛ yɛɗɛsɩra|Yɛɗɛsɛ za na baa Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin na liir a nɩfɛmɩra ɩra3:5 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Efɛzɩwɛ 5:26; na Ken Zã 3:5. ⁶Yekila yɩɛn ma na ʋɔ Ninyɛgɛmɔra sũnn a za na gɔnn a Zɩ̃ndaa Yesu Kirisitira yɩsɩgɩra kãmara za. ⁷Si le thaaga, baa u kenn a nɩtelenyeme ʋ fɩ̃ɩmɩra kãmara za, a wɔrɩ ɓu thakuokɛɩzuoŋira za a lan ɩra.

⁸Sɩɛ sɩɛsɩra bʋ wa tɩ̃ya; mɩ ɓɩɛ wa kha mu yii wʋɔrɛ ɩɛ mɩyɩra za si le thaaga wɛpɛ kɩ khãa Yekila za, bɩɛ pɛ̃ɩ ki yo wʋɔrɛ mɩkɩ̃rɩliigira za. Sɩɛ kɩ kɩ̃ra, sɩɛ kɩ dɛnfɛ nɩthɩ̃rɩpɩra. ⁹Tʋ gɔ mu thĩ na khɔ̃ɩkhɔ̃ɩ mɩyɛ deɓira; dɩ̃ɩna sekhãgawɛ hũŋo thʋɗɛsɩra3:9 Ken 1 Timote 1:4, na khɛ̃ɩgɛ, na sɩɛrɛhãansɛ bakɩ̃nsɩra, naɗɩɛ sɩɛ bɩɛ bʋ wa mɩkpasɩyɛ kɛɩ le tɔ̃nɩ. ¹⁰Na nɩra ʋɔ bʋ ɩ̃ sʋgʋmʋra za kɩ kpɩkɩ̃n kiretɩ̃ɛwɩra, mʋ lʋgʋ kpaŋɩ̃n ʋ, na u yuon si wʋɔrɛ mʋ kpaŋɩ̃n ʋ sɩ bãnɩyɔ̃ra za3:10 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 18:15-17, na ʋ kɛɩn sɩɛ mʋ kpɩsɩ khon u bʋɔra za. ¹¹Mʋ kãn tʋ wa kha ʋɔ dɛyɩra siira ɓilenn ma. U le wa mɩbɩ̃yɛ kɩ yɩɛn na kiti waan ʋɔ thĩra za.

Phɩlɩyanɓɔɓɛ sɩɛsɛ dɩ̃ɩna thɩɛɗɛ

¹²Na mɩ ɓa dãan Arɩtemasɩ warɩma Tisiki mu heke, mʋ khʋ̃ɔfɩ̃n ɓan mi heke Nikopolisira ʋ, naɗɩɛ mi khonn ma gagasɛ kha mɩɛ hɩɗan ni wese bɛna. ¹³Pɛ̃ɩ na dɛnfɛ zenasɩ, ʋɔ wɩɛra kɩ tʋ sɩɛrɛhãansɩra ɩra, dɩ̃ɩna Apolɔsɩ pɩ sɩrɩyuogira za, hã mɩɩnɛ sii kpɩ pɩ waʔ. ¹⁴A yaɓiiwe Kirisitira za kãn ma na mamarɩ mɩkɩ̃rɩliige tɩ̃, si le thaaga pɩ wɔrɩ kɩ dɛnfɛ wɛpɩɛ kɩ bʋ gbɩ̃rɩsɛ za; hã pi le nɩpɛ bãa kɩ bʋ kɛɩ le tɔ̃nɩ waʔ. ¹⁵Wɛpɩɛ na mɩɛ kɩ bʋ fara, pɩ thɩɛ mʋ. Thɩɛ wɛpɩɛ bɩɛ kɩ khɔrɩ a khãamɩra za ɩra. Yekila kɩ̃ra ɩ̃ bɩɛ.