Lɛtɩrɩla Poli dãan na hãan
Ɔrɔmʋ
kiretɩɛ̃wɩra ɩra
Lɛtɩrɩla sɩɛrɛ thaaga
Poli dãan lɛtɩrɩwɩɛ na hãan kiretɩɛ̃wɩra kha bʋ Ɔrɔmʋ. Nɩpɛ bʋɔ na deɗ pi Yekila tɩ̃yara. Ŋa Poli kha ɓɩɛ wa na nan pi heke na hã wɩ haɓɛ, sɩɛ kpɩ̃ra za ʋɔ yo Ɛsɩpayɩ̃. Lɛtɩrɩwɩɛ za, Poli ɓɔgɔ wa ʋɔ thĩra karɩ̃na lɔmɩra: Nɩthɩ̃rɩɓiiwira bɩɛ bʋ wa mɩbɩ̃yɛledɛwɛ, ŋa pɩ bʋ wa Yawutuwe ba, pɩ bʋ wa thĩmaanyɛ ba, Yekila khɔrɩ wa pɩ bɩɛ. Na pi liin nʋkpuore, na Yesu Kirisitira huun ma pɩ kãmara za, pɩ bɩɛ ɓa le wa nɩtelenyeme Yekila wʋɔla za. Ŋa sɩɛ bʋ wa Yekila mɩyãagɩranɛ. Wɛpɛ kɩ hɩɗan nʋkpuore na Yesura, bɩɛ ɓu wa zɩ̃mɛ ki kure mɩbɩ̃yɛliige na huume za. Pɩ ɓa hɩɗan ma thakuogo za kũu kɛɩ gbaa na pɩ Adɛyɛ Yesura kpuore, kɩ yɩɛ Yekila Nina kɩ dɛnfɛ wɩ (1-8). Yawutuwira kɩ kɛɩ Yesura mɩyɩra na ɓa gbɩɛ fɩ̃ɩra za, Polira sɩɛrɛ wa na gbũu bɩɛ mɩyɛ za. Ʋ ɓɔgɔ sɩ wa kha pɩ ɓa wɔrɩ kɛɩ Yesura kũu kɛɩ gbaa waʔ, naɗɩɛ Yekila fɩ̃ɩmɩra bʋ wa na wɔrɩkɔ mɩyɛ bɩɛ za (9-11). Ŋa na ɩra ʋɔ, baa Yekila fɩ̃ɩn thĩmaanyɩra za, pɩ kãn ma na hã pi thĩ na Yesura na ɓu yɛ Yekila wʋɔla za bãanyɛ bɩɛ, sɩɛ kɩ nʋʋ Yekila (12-15). Lɛtɩrɩla phɩlakhɛla za, Poli de ɓa kha ʋɔ ɓɩɛ wa na yo Ɔrɔmʋra, kɩ yɩɛ pɩ wɔrɩ dɛnfɛ ʋɔ ʋɔ yo Ɛsɩpanyɩ. Poli thɩɛ wa ʋ tʋdɛrɩwɩra bɩɛ kɩ bʋ Ɔrɔmʋra (15-16).
1Poli bʋ thɩɛ Ɔrɔmʋ kiretɩɛ̃wɛ
1Mɩɛ Poli liin Yesu Kirisitira miliinɓiira, mɩɛ kɩ sɛwɛ lɛtɩrɩwɩɛ na hã ɩ̃ ʋ. Yekila yɩɗ ɓa mɩɛ na mi liin ʋ dãara, u khonn mi wa kha mi le ʋɔ sɩɛrɛnʋʋsɛ dedaa.
2Yekila thĩra na tann ma ʋ yãdedɛwɛ za harɩ khɔ̃ɩ na hãan nʋʋga sɩɛ sɩɛrɛnʋʋsɩɛ mɩyɛ za, na bɩɛ sɛwɛn sɩ ʋ sɛwʋra za. 3Sɩɛ sɩɛrɛnʋʋsɩɛ kha de ɓa u Ɓikhiira mɩyɛ, ʋɔ wɩɛra kuɗ Davidi|Davidi kpɩ̃raɓiiwira za na makɩ̃nn na nɩthɩ̃rɩɓiiwe hũnlɔmɩra. 4Ninyɛgɛmɔra ɓɔgɔn sɩ wa kha a Adɛyɛ Yesu Kirisitira bʋ wa Yekire Ɓikhiye, sɩ wɔrɩkɩra gbũun yãan tʋʋn ma baa ʋ alɩn na kuɗ huumira za ɩra. 5Ʋɔ za Yekila tann na fɩ̃ɩn aa za na liir a dãarawɛ, si le thaaga a wɔrɩ dɛnfɛ dunuyara thĩnyɩra bɩɛ nɩpɩra pi ɓu khãamɛ na nu ʋ bɛrɛ kɩ gbɩ̃nɛ ʋ. 6Ɩ̃ɛ Ɔrɔmʋwɛ tɩ̃, baa Yesu Kirisitira yɩɗ ɩ̃ na liir ĩ ʋ bɛwɛ, ɩ̃ɛ bʋ wa bɩɛ nɩpɩɛ bʋɔ. 7Ɩ̃ɛ wɛpɩɛ bɩɛ kɩ bʋ Ɔrɔmʋra|Ɔrɔmʋ na Yekila khɔrɩ ɩ̃, ɩ̃ɛ wɛpɩɛ ʋ yɩɗ kha ĩ le ʋɔ bɛwɛ, a Siye|Siye Yekila na a Adɛyɛ Yesu Kirisitira kɩ̃ra ɩ̃ kɩ hã ɩ̃ kpolonwuoŋo!
Poli bʋ khɔrɩ na yo yã Ɔrɔmʋ kiretɩ̃ɛwɛ
8Mɩ tãra wa Yesu Kirisitira za na thɩɛ mi Yekila zo ɩ̃ bɩɛ kãmara za, naɗɩɛ nɩpɛ de ɓa ɩ̃ khãamɩra mɩyɛ dunuyara khaayɩra bɩɛ za. 9Yekila mi liige kɩ hã na mɩ gagasɩra bɩɛ, na mi de nɩpɛ u Ɓikhiira sɩɛrɛnʋʋsɩra. Ʋɔ thĩra kɩ bʋ mɩ tɩ̃yadedaara, mɩ yɩ̃n ʋ wa kɩ hã ɩ̃ mi Yekire yɩ̃ŋɩra za 10kɛɩ gbaa. Mɩ ɓɩɛ sɩ wa Yekila heke kha na u dĩŋo u, ʋ hã mɩ khɩ̃nɛ mi gbũu thiye ĩ heke tɩ̃. 11Naɗɩɛ, mɩ ɓɩɛ sɩ wa na mɩ gagasɩra bɩɛ kha mɩɛ yã ɩ̃, na ɓɔgɔ ɩ̃ Ninyɛgɛmɔra mɩyãagɩranyɛ yʋɔ si le thaaga dʋɔ sɩɛ ɩ̃ faŋɩra za, 12warɩma na mɩ ɓa hɩɗan ɩ̃ sʋgʋmʋra za, khãamɩra kɩ bʋ ɩ̃ɛ na mɩɛ za bɩɛ khãamɩra ɓa hã a bɩɛ haɓɛ. 13Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, mɩ ɓɩɛ kha ɩ̃ kʋɔmɛ hɩɗan wɛsɩɛ za waʔ. Sɩɛ kɩ bʋ kha mɩ ɓɩɛn sɩ wa bɛngɔnyɛ kha mɩɛ thiye ĩ heke ni1:13 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Miliinye 19:21 za, ŋa mɩ wɔrɩn ɓuun tɩ khɩ̃nɛ waʔ. Mɩ kha ɓɩɛ wa kha mi miliinsira ɓu thaaga mʋ gaga kha baa si ɓuun thaaga sɩrɩsɩra sʋɔra za ɩra. 14Mɩ kãn ma na liige hã nɩpɛ bɩɛ, wɛpɩɛ wʋɔyɛ yɛɗɩ, na wɛpɩɛ wʋɔyɩra yɛɗ waʔ, wɛpɩɛ liin karɩ̃n, na wɛpɩɛ liin karɩ̃n waʔ. 15Gɩɛ yɩɛn na mɩ ɓɩɛ sɩ na mɩ gagasɩra bɩɛ na yo de Yekila sɩɛsɩra na ɩ̃ɛ Ɔrɔmʋwɩra tɩ̃.
Wɔrɩkɩra kɩ bʋ Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra za ɩra
16Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra deɓira bʋ na nɩɩsɛ mɩɛ heke waʔ, naɗɩɛ sɩɛ kɩ bʋ Yekila wɔrɩkɩra. Sɩɛ ʋɔ thĩra khɛ na zɩ̃n wɛpɩɛ kɩ khãa ʋ za, Yawutuwira|Yawutuwe zo, sɩɛ kpɩ̃ra za thĩmaanyɩra tʋ thuo bɩɛ. 17Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra kɩ ɓɔgɔ kha wɛpɩɛ doro kɩ khãa Yekila za na yo nan si diikhɛla, u ken ma bɩɛ nɩtelenyeme, mʋ gaga kha baa si deɗ Yekila sɛwʋra za kha: «Nɩtelenyemo ɓa ɓu wa thakuogo ʋ khãamɩra wɔrɩkɩra za.»
Nɩthɩ̃rɩpɛ bɩɛ ɓilenn ma Yekila wʋɔla za
18Naɗɩɛ na yɩɛ Yekila zaara ni, ʋ ɓɔgɔn sɩ wa na sɩ yɛɗɩ, kha ʋɔ donn ma na mɩbɩ̃yɛliigira thĩnyira bɩɛ dɩ̃ɩna mɩkɛɩtelenyira nɩthɩ̃rɩpɩra le ɩra. Pɩ mɩbɩ̃yɛliigira kãma, pɩ barɩ wa nɩpɛ hã pi ɓu tʋ tɩ̃yara waʔ. 19Naɗɩɛ, wɛsɩɛ nɩra wɔrɩ tʋ Yekila mɩyɩra za, sɩɛ guuren pɩ za waʔ, Yekila thĩra ʋ ɓɔgɔn mɩ ɩɛ mɩyɩra na yɛɗɩ. 20Lɔmɩra za Yekila thĩra bʋ, nɩra sii wɔrɩ yã ʋ na yiwire waʔ, ŋa na khɛ dunuyara lebɛna na ɓa gbɩɛ ɩra za, ʋ wɔrɩkɛɩzuoŋira yã wa na tʋ u miliinyira bɩɛ za kha ʋɔ kɩ bʋ Yekila. Gɩɛ yɩɛrɩ, nɩra sii ɓa wɔrɩ ɓu tɩ̃ya ʋ wʋɔla za waʔ. 21Naɗɩɛ nɩthɩ̃rɩpɛ tʋ kha Yekila bʋ, ŋa pɩ bɩ gbɩ̃nɛ ʋ mʋ gaga kha baa Yekire kãn na gbɩ̃nɛ waʔ. Pɩ bɩ na thɩɛ ʋ mʋ gaga kha baa Yekire kãn na thɩɛ waʔ, ŋa pɩ gagabɩ̃ɩsɩra yiin mi wa ɓilense za, gɩɛ yɩɛn na pi hĩin na dabirimɩyɛ doro. 22Pi ken ma pi thĩ wʋɔntʋdɛrɩwɛ kɛna pɩ tʋ foi thĩra waʔ. 23Ɩɩga yɛyɛɓɛdɛyɛ Yekila ki hu waʔ, pɩ kɛɩn ma ʋɔ gbɩ̃nɛsɛ, nɩthɩ̃rɩpɩra kɩ ɓa hura, wurupe, na daɗuorowe ɗɩɛsɛ yĩi daawɛ, dɩ̃ɩna fɔlɔnɓɛpʋ daawɛ, daasɩra pi seɗe sɩɛ pɩ gbɩ̃nɛ.
24Gɩɛ yɩɛn na Yekila yɩɛn mɩ pi yekemɩɓɩɛbɩ̃ɩgɩra za pi ki le mɩtegenye, mafɩra pi diin ki le nɩɩlamɩyɛ na kamɛ. 25Pɩ kɛɩn ma Yekire thĩnthĩnwera ki thuo sɩ̃mɛ. Mɩyɩra Yekila liiri, ɩɛ pɩ hã gbɩ̃nɛsɩra kɩ yɩɛn Ledaa Yekila thĩra kɩ kãn na gbɩ̃nɛsɩra bãanyɛ bɩɛ ɩra. Amiina|Amiina .
26Gɩɛ yɩɛn na Yekila yɩɛn mɩ nɩɩlayekemɩɓɩɛbɩ̃ɩgɩra za. Pɩ hapɩra yɩɛn ma khuowe kɩ kɩ gɔ pɩ hakamɛ kɩ ɓɩɛ wɩ. 27Si kpuosira ɩ, khuowira ɓɩɛ hapɛ dʋ̃waʔ, fɔ pi khokamɩra pɩ gɔ kɩ ɓɩɛ. Sɩɛ kɩ nʋʋ wɩ. Nɩɩlamɩyɛ doro pi le, mafɩra pi gbũu ɓa ɓu pi ɓilensira taasɩra.
28Baa pɩ kɛɩn kha bɩɛ ɓɩɛ na tʋ Yekila waʔ cɔ, mafɩra Yekila gbũun yɩɛn mɩ pɩ gagabɩ̃ɩsɩra za. Si liin mafɩra, wɛsɩɛ pɩ kha kãn na le waʔ, sɩɛ pi le. 29Mɩkɛɩtelenyenye thĩna bɩɛ liimira bʋ wa pɩ gagasɩra za, pi hĩi mɩɩnɛ za waʔ, pɩ bɩ̃ɩ wa, pi hĩin ma na zone, na nɩkhʋgagasɛ, na khɛ̃ɩɓɩɛgɛ, na nɩfirigĩŋe, na tɔn na zarɩgɩ̃n nɩra. 30Pi de ɓa kamɛ yɩsɩbɩ̃ɩga, pi liin ma Yekire bɩ̃ɩrawɛ, pɩ gbɩ̃nɛ nɩra waʔ, pɩ bʋ wa nʋnʋʋdɛwɛ, yɩsɩɓɩɛdɛwɛ, mɩbɩ̃yɛ fɛnyɛ kpiidɛwɛ, pi nu pi hũndɛwɛ bɛrɛ waʔ. 31Pɩ bʋ wa kɛɩ le wʋɔmɛ, pɩ nɩ́ɩrɛ́ sɩɛrɛɓire kpo za waʔ, pɩ lɔmɛ gbɩ̃ra, pɩ makarɩ nɩra za waʔ. 32Pɩ tʋʋmɛ bʋ Yekila kitira mɩyɛ za, kha nɩra wɩɛ bãa lɔmɛ kɩ bʋ mafɩra, ʋɔ dɛyɩra kãn ma na huume. Ŋa sɩɛ bɩɛ za bere, pɩ gbaan ɩɛ mɩyɩra liimira waʔ, pɩ bãanyɛ wuo wa na wɛpɩɛ ki le si siira ɩra.
2Yekire kiti mɩyɛ
1Harɩ mu le be nɩthɩ̃rɩthĩne, khɩ̃nɛ bʋ mu heke na zarɩgɩ̃n mʋ kãnʋʋna waʔ2:1 Makɩ̃n khaadɩɛ ken na Matiyo 7:1 dɩ̃ɩna Luki 6:37, naɗɩɛ mɩɩna za mʋ zarɩgɩ̃n mʋ kãnʋʋnara, mʋɔ thĩra le wa dɩɛ kpuola, mafɩra, mʋ zarɩgɩ̃n ma mu thĩ. 2A gbũun tʋʋn ma kha wɛpɩɛ kɩ zarɩgɩ̃n pɩ kãnʋʋnawɩra, Yekila kiti wa bɩɛ dɛrɩwɩra thĩna na makɩ̃n na ʋ tɩ̃yara. 3Mʋɔ wɩɛra ki kiti ɩɛ mɩyɩra ledɛrɩwɩra, kɛna mʋɔ thĩra le wa ɩɛ mɩyɩra thĩna tɩ̃, mu ken ma kha mʋɔ ɓa ko wa Yekila kitira ba? 4Warɩma mʋɔ nʋʋga bʋ Yekila fɩ̃ɩmɩra, na ʋ baɓɩra, na u levɔrɩkɩra za waʔ? Mʋ tʋ kha bɩɛ fɩ̃ɩmɩra kɩ yɩɛ mʋ zɩɛ mʋ mɩbɩ̃yɛliigira ki ɓu zɩ̃mɛ waʔ? 5Mʋ bãangbɩ̃rɩgɩra na mʋ kpagayamɩra sɩɛ wa dʋɔ Yekila doŋira za, na u donkpakpakɩra dɩ̃ɩna u kititelenyemora ɗɩyãgɩra nann thonn waʔ. 6Ʋɔ kɩ ɓa taa nɩpɛ bɩɛ kpo kpora na makɩ̃n na pi miliinyira. 7Wɛpɩɛ bɩɛ kɩ pɛ̃ɩ ki le mɩkɩ̃nɩnyɛ kɩ ɓɩɛ Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra, na gbʋ̃ɔnsɛ na thakuokɩ̃rɩgɩra, bɩɛ Yekila ɓa hã thakuokɛɩzuoŋira. 8Ŋa wɛpɩɛ kɩ khɔrɩ bakɩ̃nsɩra, kɩ kɛɩ tɩ̃yara, ki dii mɩbɩ̃yɛliigira za, bɩɛ Yekila ɓa ɓɔgɔ u donkpakpakɩra. 9Wɛpɛ bãa ki le mɩbɩ̃yɛ, na khɛ Yawutuwe|Yawutuwe za, na bɩɛ tannɩ, thĩmaanyɩra yʋɔra tʋ ɓan, vɛnsɛ na gagayãgamɩŋa doro kɩ ɓa ɓu bɩɛ. 10Wɛpɛ bãa ki le mɩkɩ̃nɩnyɛ, na khɛ Yawutuwira za, na yo gbɩɛ thĩmaanyɩra za, ɩɩga yɛyɛɓɛ na gbʋ̃ɔnsɛ na wɔyĩke kɩ ɓa nan bɩɛ. 11Naɗɩɛ Yekila khon nɩra nɩra za waʔ.
12Wɛpɩɛ bɩɛ liin mɩbɩ̃yɛ kɛɩ tʋ dʋɔ Moyizi|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra za, bɩɛ ɓa hu wa pere. Sɩɛrɛhãansɛ daɓire kpo ɓa bʋ̃ pɩ waʔ, wɛpɩɛ bɩɛ liin mɩbɩ̃yɛ kɛna pɩ tʋ wa sɩɛrɛhãansɩra, pɩ ɓa kiti wi wa na makɩ̃n na sɩɛrɛhãansɩra. 13Si liin mʋ gaga kha wɛpɩɛ ki nuure sɩɛrɛhãansɩra, bɩɛ telen Yekila wʋɔla za waʔ; ŋa wɛpɩɛ gɔɗ sɩɛrɛhãansɩra kɩ nɩ́ɩrɛ̀ sɩ, bɩɛ Yekila ken nɩtelenyemira. 14Thĩmaanyɩra kɩ bʋ kɛɩ le na Yekila sɩɛrɛhãansɩra, na bɩɛ nɩ́ɩrɛ̀ na makɩ̃n na sɩɛrɛhãansɩra kɛna pɩ tʋ sɩ waʔ, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha pɩ tʋ wa mɩkɩ̃nɩnyɛ liime. 15Mafɩra pɩ ɓɔgɔ sɩ kha sɩɛrɛhãansɩra sɛwɛn ma bɩɛ thĩra gagasɩra za; pɩ lɔɓidɛwɩra, dɩ̃ɩna pɩ gagasɩra zarɩgɩ̃n mɩ wa, kɩ hã wɩ tɩ̃ya gʋɔ za. 16Na makɩ̃n na sɩɛrɛnʋʋsɩra mɩɛ de, nɩthɩ̃rɩpɩra gagaguorensira ɓa yã wa ɗɩyãgɩra Yekila ɓa kiti wi ɩra.
Yawutuwe na sɩɛrɛhãansɛ mɩyɛ
17Mʋɔ wɩɛra kɩ yɩ ɓʋ thĩ Yawutu, na khɩɛn mʋ laŋɩra na yiin sɩɛrɛhãansɩra za, kɩ kɩ gbɩ̃nɛ mu thĩ mu Yekila mɩyɛ za, 18mʋ tʋ Yekila dĩŋora, dɩ̃ɩna sɩɛrɛhãansɩra karɩ̃n mʋ wa kha mu ken khon mɩkɩ̃nɩnyɛ, 19mʋɔ wɩɛra deɗ kha mʋɔ kɩ bʋ ɗarɩpɛ daɓɔɗa gɔdaara, kha wɛpɩɛ kɩ bʋ dabirigira za, mʋɔ kɩ bʋ pɩ yɛyɛɓɩra, 20kha wʋɔnlaɗpɛ na wɛpɩɛ kɩ tʋ foi waʔ, mʋɔ kɩ bʋ bɩɛ karɩ̃ndaara, kha naɗɩɛ tʋʋnkpakpapɛ dɩ̃ɩna tɩ̃ya thĩnthĩnwera ki kure sɩɛrɛhãansɩra za, mʋɔ bʋ wa na bɩɛ. 21Na sɩ bʋ mafɩra, mʋɔ wɩɛra kɩ karɩ̃n bʋɔra, bena mu nisĩn karɩ̃n mu thĩ zo waʔ? Mʋɔ ki de kha hã pi zu waʔ, kɛna mʋɔ thĩra zu wa. 22Mʋɔ kɩ barɩ bʋɔra kha hã pi le zɛrɩgɛ waʔ, kɛna mʋɔ thĩra le wa zɛrɩgɛ! Mʋɔ kha mʋɔ yãasɩ̃nn ma sɩ̃mɩyɛ, kɛna mu lon ki zu wa sɩ̃nthʋʋga daasɛ! 23Mʋ ɓɩɛ wa yɩsɩga (kha mʋɔ tʋ wa sɩɛrɛhãansɛ), kɛna mʋ gbɩ̃nɛ sɩɛrɛhãansɩra waʔ, kɩ asɩ Yekila yɩsɩgɩra! 24Naɗɩɛ si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za kha: «Yekila yɩsɩgɩra asɩn ma thĩmaanyɛ sʋgʋmʋra za ɩ̃ɛ (Yawutuwe) kãma za.»
25Huurese kɩ̃ra, sɩɛ ɓu wa na mʋ gbɩ̃nɛ wa sɩɛrɛhãansɩra, ŋa na mʋ gbɩ̃nɛ sɩɛrɛhãansɩra waʔ, mu huuresira bʋ na thaaga waʔ, mʋ hɩɗan ma mʋ gaga kha wɩɛ huuren waʔ. 26Na nɩkɛɩhuuremo nɩ́ɩrɛ̀ kɩ makɩ̃n na sɩɛrɛhãansɩra, pɩ ɓa thʋ ʋ na yii u nɩhuuremira sʋgʋmʋ za waʔ ba? 27Nɩkɛɩhuuremo wɩɛ kɩ gɔ sɩɛrɛhãansɩra, ʋɔ wɔrɩ zarɩgɩ̃n ma mʋɔ wɩɛra kɩ asɩ sɩɛrɛhãansɩra, kɛna sɩɛrɛhãansɩra sɛwʋgɩra bʋ mu lekira za, dɩ̃ɩna mu huuren ma tɩ̃. 28Naɗɩɛ Yawututhĩnthĩnwera yã na tʋ wʋɔrɛ doro za waʔ, dɩ̃ɩna huurethĩnthĩnsira bʋ gbɔɗɛ khaarɛ dʋɔ kpiime doro waʔ. 29Ŋa Yawututhĩnthĩnwera yã tʋ wa kpoloŋo za, huuresɛ liin gagasɛ za, kɛna si liin gbɔɗɛ za waʔ, sɩɛ kɩ bʋ huurethĩnthĩnsira. Wɩɛ bãa kɩ bʋ mafɩra, ʋɔ gbɩ̃nɛsɩra kure nɩpɛ za waʔ, ŋa ʋɔ gbɩ̃nɛsɩra kure wa Yekila heke.
3Nɩpɛ bɩɛ liin ma mɩbɩ̃yɛledɛwɛ Yekila wʋɔla za
1Na sɩ bʋ mafɩra, na le Yawutu sɩ tɔ̃nɩra bʋ wa he? Huurese thaagɩra kɩ bʋ sʋna? 2Sɩyɔ̃ra bɩɛ bʋ wa na tɔ̃nɩ. Yekila sɩɛsɩra nisĩnn hãan ma Yawutuwira. 3Na bʋɔ kɛɩn teleme, bɩra kɩ wɔrɩ de sɩɛ za? Bɩɛ nɩpɩɛ kɛɩtelemira wɔrɩ barɩ wa Yekila telemira ba? 4Ɩya! Harɩ na nɩthɩ̃rɩɓiiwira liin ma tɔndɛwɛ, Yekila ʋɔ de ɓa tɩ̃ya, mʋ gaga kha baa si deɗ ʋ sɛwʋra za kha: «Nɩpɛ bɩɛ kãn ma na tʋ sɩ mʋ sɩɛsɩra za kha mu de ɓa tɩ̃ya, na pɩ kha bɩɛ kiti mu, mu ɓu wɔzagarɛ» 5Ŋa mɩbɩ̃yɩra aa le, na ɩɛ le wa thaaga nɩpɛ tʋ kha Yekila telenn ma, bɩra a de sɩɛ za? Yekila bʋ wa kɛɩtelenyemo naɗɩɛ baa u kori a ba? (Mɩ sɩɛrɛ wa khaadɩɛ na makɩ̃n na nɩthɩ̃rɩɓiiwe sɩɛrɛlɔmɩra.) 6Ɩya, mafɩra sɩ bʋ waʔ! Na sɩ kha bʋ wa mafɩra, mʋsɛ Yekila naa ɓa kiti dunuyara nɩpɩra na yo? 7Na mɩɛ tɔŋɩra ki le thaagɩra Yekila tɩ̃yara tʋ kɩ̃raŋɩra, kɩ yɩɛ u ɓu gbɩ̃nɛsɛ, na be kɩ yɩɛ kiti wa mɩɛ za mʋ gaga kha mɩbɩ̃yɛledaa kɩ bʋ mɩ? 8Bʋɔ asɩ wa mɩɛ yɩsɩga kha mɩɛ de ɓa kha: «Ɩ̃ yɩɛ a le mɩbɩ̃yɛ si le thaaga mɩkɩ̃nɩnyɛ kure a mɩbɩ̃yɛliigira za.» Yekila kitira ɓa wa wa bɩɛ nɩpɩɛ za, sɩɛ gbũu kɩ makɩ̃n mɩ.
9Ŋa, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha aa Yawutuwira|Yawutuwe kɩ bãa thĩnyira yʋɔra za ba? Ɩya, naɗɩɛ mi deɗ ɓa sɩɛ zuori kha Yawutuwira na thĩnyira yʋɔra bɩɛ bʋ wa mɩbɩ̃yɛ wɔrɩkɔ za. 10Mʋ gaga kha baa si deɗ Yekila sɛwʋra za kha: «Nɩthɩ̃rɩtelenyemo sii bʋ waʔ, harɩ ukpo thĩra, ʋɔ bʋ waʔ.
11Wʋɔmɛ bʋ pɩ ʋɔ sii za waʔ,
pɩ ʋɔ sii ɓɩɛ Yekire waʔ.
12Pɩ bɩɛ zɩɛn ma Yekila khɩ̃na, pɩ bɩɛ liin ma nɩbɩ̃ɩwɛ doro.
Pɩ ʋɔ sii le mɩkɩ̃nɩnyɛ waʔ, harɩ nɩra ukpo thĩra.
13Pɩ yɔgɔnsɩra bʋ wa mʋ gaga kha lugudanpiinzɩɛnɛ,
pi durimin ma nɩpɛ na pɩ ɗɛlɛnsɩra,
pɩ nʋgbɛsɩra waŋɩra bʋ wa mʋ gaga kha gbikhiɗiye waŋa.
14Nɩdaŋa sɩɛsɛ na sɩɛrɛbɩ̃ɩsɛ doro hĩin pɩ nʋʋsɩra za.
15Pɩ ɗɩɛsɛ thɔ nɩkhʋʋga za.
16Khaarɛ bãa za pɩ tãra, asɩga na wɔgbʋ̃ʋga doro pɩ zɩɛ fɩ.
17Khɩ̃na kɩ hã wɔyĩkira, pɩ tʋ dɩɛ khɩ̃na waʔ.
18Pɩ ãn Yekila harɩ kɩrɩ ʋ thĩra waʔ.»
19Kɛna a tʋ wa kha wɛsɩɛ bɩɛ sɩɛrɛhãansɩra de, si deɗ hãan ma wɛpɩɛ kɩ nɩ́ɩrɛ̀ na sɩɛrɛhãansɩra, si le thaaga hã nɩra sii wɔrɩ ɓu dʋɔ na de waʔ, kɩ yɩɛ nɩpɛ bɩɛ laʔ tɩ̃ya Yekila wʋɔla za. 20Gɩɛ yɩɛn na nɩra sii wɔrɩ le nɩtelenyemo Yekila wʋɔla za sɩɛrɛhãansɩra gɔɓɩra za waʔ, sɩɛrɛhãansɩra yɩɛ wa a tʋ doro kha a liin mɩbɩ̃yɛ.
Na khãan Yesu Kirisitira za, sɩɛ ki le nɩra nɩtelenyemo
21Ŋa ɩra wɩɛ, Yekila ɓɔgɔn ma lɔmɩra za ʋɔ ken a nɩtelenyeme kɛɩ yii sɩɛrɛhãansɩra niin bʋ. Ɩɛ mɩyɩra sɩɛrɛhãansɩra na Yekila yãdedɛwɛ deɗi. 22Nɩra tʋɔ nɩra kɩ ɓa khãa Yesu Kirisitira za, ʋɔ dɛyɩra Yekila ken nɩtelenyemora, kpɩkɩ̃ŋa bʋ sɩɛ za waʔ. 23Naɗɩɛ nɩpɛ bɩɛ liin ma mɩbɩ̃yɛ na laɗ Yekila ɩɩga|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra. 24Ŋa Yekila fɩ̃ɩn ma pɩ za na kenn mi nɩtelenyeme Yesu Kirisitira wɔrɩkɩra za, ʋɔ wɩɛra zɩ̃nn mɩ pɩ mɩbɩ̃yɛliigira za ɩra. 25Yesura Yekila khɩɛn na khonn thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ na ɓu yafa nɩpɛ mɩbɩ̃yɛliige za, wɛpɛ bãa kɩ ɓa khãa ʋ za kɔnɩ, si le thaaga Yekila thĩra ɓɔgɔ ʋɔ thĩ telemira. Naɗɩɛ wɛpɩɛ na liin mɩbɩ̃yɩra khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra ni, u kitin bɩɛ 26ʋ baɓɩra bɛna waʔ. Gɩɛ yɩɛn na ʋ ɓɔgɔ u telemira ɩra wɩɛ. Wɛpɩɛ khãan Yesu Kirisitira za, u liin ma bɩɛ nɩtelenyeme, si le thaaga u telemira ɓu yã. 27Bɩra za nɩthɩ̃rɩɓiye wɔrɩ gbɩ̃nɛ u thĩ bere? Ɩya, dɩɛ mɩɩnɛ bʋ dʋ̃waʔ. Bɩra ɓann na sɩɛ? Sɩɛrɛhãansɩra gɔɓɩra ɩ ba? Ɩya, khãamɩra dorola ɩ. 28Naɗɩɛ a tʋ wa kha nɩthɩ̃rɩɓiye le wa nɩtelenyemo Yekila wʋɔla za ʋ khãamɩra kãmara za. Sɩɛrɛhãansɩra gɔɓɩra kɩ yɩɛ u telen waʔ. 29Warɩma Yekila bʋ wa Yawutuwe|Yawutuwe doro Yekire ba? Thĩmaanyɛ Yekire u tɩ̃ waʔ ba? Iyo thĩmaanyɛ Yekire u tɩ̃. 30Naɗɩɛ Yekire ukpo kɩ bʋ, ʋɔ kɩ ɓa le Yawutuwira nɩtelenyeme pɩ khãamɩra kãmara za, ʋɔ kɩ ɓa le thĩmaanyɩra nɩtelenyeme tɩ̃ pɩ khãamɩra kãmara za. 31Sɩɛ ɓɔgɔ wa kha khãamɩra le wa thaaga a khʋ sɩɛrɛhãansɩra ba? Ɩya! A ɓɩɛ wa na ɓɔgɔ kha sɩɛrɛhãansɩra bʋ wa na thaaga.
4Yekire tʋʋn ma Abɩrahamʋ kha ʋ bʋ wa nɩtelenyemo
1Bɩra a wɔrɩ de a sekhãga Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ mɩyɩra za? Bɩra u ɓuun nɩthɩ̃rɩɓisira za? 2Na Yekila kenn ma Abɩrahamʋra nɩtelenyemo u milewenyira kãma, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha Abɩrahamʋra wɔrɩ gbɩ̃nɛ wa u thĩ, ŋa ʋ wɔrɩ gbɩ̃nɛ u thĩ Yekila wʋɔla za waʔ. 3Tɩ̃yara za, si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za kha: «Abɩrahamʋ khãan ma Yekila za, na Yekila kenn u nɩtelenyemo.» 4Nɩra wɩɛ liigeni, taasɩra u ɓu, sɩɛ bʋ kha pɩ gbɩ̃nɛn ʋ wa sɩ waʔ, ŋa ʋ kãn ma na sɩɛ taasɩra. 5Ŋa nɩra wɩɛ liin miliinse sʋɔ waʔ, ŋa kɩ khãan ma Yekila za doro, ʋɔ wɩɛra kɩ bɩ na ken mɩbɩ̃yɛledaa nɩkɩ̃ra, ʋ ɓa bɩ wa na ken ʋɔ dɛyɩra nɩtelenyemo ʋ khãamɩra kãmara za. 6Nɩra wɩɛ Yekila ken nɩtelenyemo kɛɩ bu u milewenyira, ɩtakhuo Davidi|Davidi sɩɛrɛn ma na gbũun ʋɔ dɛyɛ wɩɛ siira bãanwuoŋo mɩyɛ za kha:
7«Wɛpɩɛ ɓilense yafan pɩ za,
kɛna pɩ mɩbɩ̃yɛliigira bʋ pɩ za dʋ̃waʔ, bãanwuoŋo bʋ wa bɩɛ bɛgɛ.
8Wɩɛ mɩbɩ̃yɛliige Yekila bu dʋ̃waʔ,
bãanwuoŋo bʋ wa ʋɔ dɛyɩra bɛgɛ.»
9Bãanwuoŋira mɩyɛ deɗ khaadɩɛ mɩra, gɩɛ bãanwuoŋɩra diin huurenime doro za waʔ, kɛɩhuurenime niin bʋ wa bʋ tɩ̃. Iyo, a deɗ ɓa kha Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ khãan ma Yekila za, na si liin thaaga na Yekila kenn u nɩtelenyemo. 10Ŋa dʋ̃nɛ bɛnɛ Yekila kenn Abɩrahamʋra nɩtelenyemo? Bɛna ʋ ɓa huuren baa, warɩma bɛna ʋ kha bʋ kɛɩ huure? Bɛna ʋ ɓa huuren dɩɛ bɛna ɩ waʔ, ŋa sɩɛ liin na u huuren thonn waʔ. 11Sɩɛ kpɩ̃ra za Yekila tʋʋn ɓa hãar ʋ huuresira kpiisira. Sɩɛ kpiisira kɩ ɓɔgɔ kha Yekila kenn u wa nɩtelenyemo ʋ khãamɩra kãmara za, na u huuren thĩra thonn waʔ. Si kpuosira ɩ tɩ̃, Abɩrahamʋ kɩ bʋ kɛɩhuurenimira bɩɛ sekhãgara, kɛna pɩ khãa wa Yekila za, na ʋɔ kenn mi nɩtelenyeme. 12Ʋɔ kɩ bʋ nɩhuuremira siira tɩ̃, wɛpɩɛ huuren gbɔɗɛ za, bɩɛ doro mi de waʔ, ŋa bɩɛ na wɛpɩɛ ki thuo a sekhãga Abɩrahamʋra khãamɩra vɔnsɩra ɩra. Ʋɔ khãan ma Yekila za zuori kɩ tʋʋn huureni. 13Yekila hãan ma Abɩrahamʋra na ʋ kpɩ̃raɓiiwira nʋʋga kha ʋɔ ɓa hã wɩ dunuyara u le pɩ baa. Sɩɛrɛhãansɩra gɔɓɩra liin thaagɩra na Yekila hãan nʋʋgɩra waʔ dɛ, ŋa baa Yekila kenn u nɩtelenyemo ʋ khãamɩra kãmara za, sɩɛ liin thaagɩra. 14Wɛpɩɛ kɩ gɔ sɩɛrɛhãansɩra, na bɩɛ doro kha ɓu nʋhãaŋɩra kɩ̃rɩgɩra, khãamɩra naa hɩɗan na tɔ̃nɩ dʋ̃waʔ, Yekila nʋhãaŋɩra naa hɩɗan na thaaga dʋ̃waʔ. 15Naɗɩɛ sɩɛrɛhãansɩra hĩɗe wa Yekila doŋo; ŋa khaarɛ bãa za sɩɛrɛhãansɛ bʋ waʔ, sɩɛrɛhãansɛ asɩmɛ mɩyɛ de dɩɛ khaala za waʔ. 16Mafɩra, khãamɛ kɩ yɩɛ a ɓu nʋhãaŋɩra kɩ̃rɩgɩra, Yekila fɩ̃ɩmɛ bɩɛ. Wɛpɛ bãa kɩ bʋ Abɩrahamʋ kpɩ̃raɓiiwe, gɩɛ nʋʋgɩra hãan ma bɩɛ. Wɛpɩɛ kɩ gɔ sɩɛrɛhãansɩra, bɩɛ dola nʋʋgɩra hãan waʔ, ŋa wɛpɛ bãa kɩ khãa mʋ gaga kha a bɩɛ siye Abɩrahamʋra, nʋʋgɩra hãan ma bɩɛ tɩ̃. 17Sɩ sɛwɛn ma Yekila sɛwʋra za na deɗ kha: «Mi liin mʋ wa thĩngɔnyɛ siye.» Yekila wʋɔla za, Abɩrahamʋra bʋ wa a bɩɛ siye, ʋɔ Yekire wɩɛ za ʋ khãan ɩra. Yekila kɩ arɩga nɩhuomira, mɩyɩra kha bʋ waʔ, ʋɔ kɩ yɩɛ ɩ hɩɗan bʋ. 18Wɛsɩɛ za nɩra kha wɔrɩ lan na khãa waʔ, Abɩrahamʋra khãan ma sɩɛ za. Gɩɛ yɩɛn na u liin thĩngɔnyɛ siye na makɩ̃n na wɛsɩɛ Yekila deɗ u kha: «Mafɩra mʋ kpɩ̃raɓiiwira ɓa gɔn.» 19Ʋ na khãɗ ɓa gbaangbo, ʋ ɗɩɩsɩra kha nan ma ɗɩɩsɛ tiiwãa (100) siira, ʋ hala Sarara na tann ma ɓihũŋo. Sɩɛ bɩɛ za, Abɩrahamʋra kha khãa wa Yekila nʋhãaŋɩra za bere, kɛna ʋ na yĩmin ma huume zuori. 20Ʋ yɩɛn kɛɩ khãan Yekila nʋhãaŋɩra za kũu waʔ. Ʋ khãamɩra sɩɛn ma faŋa gʋɔ ʋ za, na si liin thaaga na ʋ gbɩ̃nɛn Yekila. 21Ʋ na khãan ma sɩ za gbaangbo kha mɩyɩra za Yekila na hãan ʋɔ nʋʋgɩra, wɔrɩkɔ bʋ wa u heke na hĩɗe gɩɛ nʋʋgɩra. 22Sɩɛ yɩɛn na u liin nɩtelenyemo ʋ khãamɩra kãmara za. 23Ŋa Yekila sɛwʋra sɩɛsɩɛ ki de kha: «Yekila kenn u wa nɩtelenyemo», sɩɛ sɩɛsɩɛ deɗ hãan ʋɔ kpora waʔ. 24Sɩ sɛwɛn ma na hãan aa wɛpɩɛ Yekila ɓa ken nɩtelenyemira tɩ̃, naɗɩɛ aa khãa wa Yekila za, ʋɔ wɩɛra arɩgan a Adɛyɛ Yesura|Yesu na kusen u huumira za ɩra. 25Yekila yɩɛn ma na huumira nann Yesura aa mɩbɩ̃yɛliige kãma. U gbũun arɩgan ʋ wa na kusen u huumira za na hãar ʋ thakuogo si le thaaga a le nɩtelenyeme ʋɔ Yekila wʋɔla za.
5Yesu Kirisitira kãmara za, a bʋ wa wɔyĩke za na Yekila
1Iyo, baa khãamɩra liin thaagɩra na Yekila kenn a nɩtelenyeme, a bʋ wa wɔyĩke za na Yekila a Adɛyɛ Yesu Kirisitira kãma. 2A khãamɩra kãmara za, ʋɔ Yesu wɩɛ liin thaagɩra na a ɓuun niin Yekila fɩ̃ɩmɩra za a nɩ́ɩrɛ́n kɩ̃ran ɩra. A bãanyɩra wuon ma naɗɩɛ a lan ma na a khãa sɩ za kha aa niin ɓa hɩɗan ma Yekila ɩɩga|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra za. 3Sɩɛ dola ɩ waʔ, aa bãanyɩra wuon ma na aa vɛnsɩra, naɗɩɛ vɛnsɩra yɩɛ wa a ɓu pɛ̃ɩmɛ. 4Pɛ̃ɩmɛ yɩɛ wa a ɓu wɔrɩkɔ gbɩ̃rɩsɛ za, na a ɓuun wɔrɩkɔ, a hɩɗan ma na laŋa tɩ̃. 5Kɛna gɩɛ laŋɩɛ gbũu kpɛnsɛ a waʔ, naɗɩɛ Yekila yiin ma ʋ khɔrɩmɩra a gagasɩra za Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin ʋ hãar a, ʋɔ wɔrɩkɩra za. 6Iyo, bɛna a kha bʋ kɛɩ le faŋɩra, dɩɛ bɛna Kirisitira huun mɩbɩ̃yɛledɛrɩwɩra kãma za, na makɩ̃nn na bɛna Yekila kenn khonn ɩra. 7Sɩ gbɩ̃ra nɩra bɩ na hu nɩtelenyemo boɗe za, ŋa sɩ wɔrɩ le kha nɩra ʋɔ bɩ na hu mɩkɩ̃rɩnledaa ʋɔ boɗe za. 8Ŋa Yekila ɓɔgɔn a wa lɔmɩra za ʋɔ khɔrɩ a ki yo ɩra. Sɩɛ kɩ bʋ kha Kirisitira huun ma aa kãma za bɛna a kha bʋ mɩbɩ̃yɛliigira za. 9Ɩra baa a bʋ wa nɩtelenyeme Kirisitira huumira tarangboko kãmara za, dʋ̃nɛsɛ bʋ sɩɛ za dʋ̃waʔ, mafɩra tɩ̃ a ɓa ko Yekila doŋira ʋɔ Yesura kpuora wɔrɩkɩra za. 10Naɗɩɛ bɛna a kha bʋ Yekila bɩ̃ɩrawɩra, na ʋ bɩɩn ma kha a ɓu bɛmɛ na ʋɔ u Ɓikhiira huumira kãmara za. Baa bɩɛ bɛmɩra ɓuun zuori, dʋ̃nɛsɛ bʋ sɩ za dʋ̃waʔ, a ɓa ɓu wa thakuogo tɩ̃ u Ɓikhiira kãmara za naɗɩɛ ʋ bʋ wa thakuogo za. 11Sɩɛ dola ɩ waʔ, a bãanyɩra wuon ma Yekila wʋɔla za a Adɛyɛ Yesu Kirisitira kãmara za, ʋɔ wɩɛra liin thaagɩra na aa na Yekila bɛnn ɩra.
Adama na Yesu Kirisiti mɩyɛ
12Nɩra kpo liin thaagɩra na mɩbɩ̃yɛliige lonn dunuyara za, mɩbɩ̃yɛliige liin thaagɩra na huume nann nɩthɩ̃rɩpɩra bɩɛ dunuyara za, naɗɩɛ pɩ bɩɛ bʋ wa mɩbɩ̃yɛledɛwɛ. 13Khaala Yekila kha ʋɔ hã sɩɛrɛhãansɩra na Moyizira|Moyizi , sɩɛ liin ma na mɩbɩ̃yɛliige bʋ wa dunuyara za zuori, ŋa baa sɩɛrɛhãansɩra kha bʋ dɩɛ bɛna thonn waʔ, Yekila kha kiti nɩra ʋ mɩbɩ̃yɛliige kãma za waʔ. 14Kɛna na khɛ Adamara bɛna na ɓa gbɩɛ Moyizira bɛna za, huume kha khɛ wa nɩpɛ, harɩ wɛpɩɛ thĩra liin mɩbɩ̃yɛ mʋ gaga kha Adamara waʔ, ʋɔ wɩɛra kɛɩn Yekila sɩɛsɩra ʋ na hãar ʋ ɩra.
Dɛyɩra kha kãn na ɓan, Adamara kha bʋ ʋɔ dɛyɩra donduora.
15Ŋa Adamara ɓilensira na Yekila kpasa mɩɩna ʋ fɩ̃ɩn nɩpɩra za wɔrɩ makɩ̃n waʔ; naɗɩɛ, na nɩra kpo ɓilense liin thaagɩra na huume nann nɩgɔmɛ, Yekila fɩ̃ɩmɩra gbɩ̃n ma gbaangbo thĩ, ʋ kpasa mɩɩna ʋ hãan nɩgɔmɩra nɩra kpo kãmara za na ʋɔ liin Yesu Kirisitira, dɩɛ gbɩ̃n ma thĩ.
16Lɔmɛ za Yekila yãagɩ̃n nɩthɩ̃rɩpɛ dɩ̃ɩna lɔmɛ za nɩra kpo le mɩbɩ̃yɛ, bʋ wa kpo kpo. Naɗɩɛ nɩra kpo mɩbɩ̃yɛliige kãma za Yekila yɩɛn na kitira waan nɩthɩ̃rɩpɩra bɩɛ za. Ŋa mɩbɩ̃ɩgɔnyɛ liime kpɩ̃ra za, na Yekila makarɩn nɩthɩ̃rɩpɩra za na hãan mɩ lɔmɛ pɩ wɔrɩ le nɩtelenyeme tɩ̃. 17Na nɩra kpo mɩbɩ̃yɛ liin thaaga na huume ɓuun wɔrɩkɔ nɩthɩ̃rɩpɛ za, mafɩra tɩ̃, wɛpɛ bɩɩn Yekila fɩ̃ɩmɩra na u kenn mi nɩtelenyeme, bɩɛ ɓa hɩɗan ma thakuogo za ki ɓu wɔrɩkɔ Yesu Kirisitira kpora kãmara za. 18Mafɩra, nɩra kpo mɩbɩ̃yɛliige kãma, na kiti waan nɩthɩ̃rɩpɩra bɩɛ za. Mafɩra tɩ̃, nɩra kpo mɩkɩ̃rɩliige kãma, nɩgɔmɛ liin nɩtelenyeme na ɓuun thakuogo. 19Nɩpɛ bɩɛ liin ma mɩbɩ̃yɛledɛwɛ nɩra kpo kpagayamɛ kãma, mafɩra tɩ̃, baa nɩra kpo liin Yekila dĩŋo, nɩgɔmɛ ɓa le wa nɩtelenyeme. 20Sɩɛrɛhãansɩra tiin ma na si liin thaaga na dʋɔ sɩɛn mɩbɩ̃yɛliigira za, ŋa khaarɛ bãa mɩbɩ̃yɛliige gɔn, Yekila fɩ̃ɩmɩra gbɩ̃n ma dɩɛ khaala za gbaangbo harɩ na tãra. 21Lɔmɩra za mɩbɩ̃yɛliigira na ɓuun wɔrɩkɔ nɩthɩ̃rɩpɩra za kɩ khʋ wɩ, mafɩra tɩ̃, teleme wɔrɩkɩra za, Yekila fɩ̃ɩmɩra ɓu wa faŋa kɩ hã nɩpɛ thakuokɛɩzuoŋo a Adɛyɛ Yesu Kirisitira kãmara za.
6Na le nɩhuome mɩbɩ̃yɛliige gɛŋɛ, kɩ hɩɗan thakuogo za na Kirisitira
1Bɩra a ɓa de ɩra? A kãn ma na dii mɩbɩ̃yɛliigira za si le thaaga Yekila fɩ̃ɩmɩra gbɩ̃n na yo wʋɔrɛ ba6:1 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 3:8? 2Ɩya! Aa wɛpɩɛ kɩ bʋ mʋ gaga kha a huun ma mɩbɩ̃yɛliigira gɛŋɛ na kuon mɩbɩ̃yɛliige faŋɩra za, mʋsɛ a le ki gbũu hɩɗan mɩbɩ̃yɛliigira za tɩ̃? 3Ɩ̃ tʋ kha aa wɛpɩɛ bɩɛ yĩɗ|Yĩ ãmɩra za Yesu Kirisitira yɩsɩgɩra za, a bɩɛ liin ma kpuore Kirisitira za, ki huun dɩ̃ɩn ʋ kpuore waʔ? 4Baa a yĩɗ ãmɩra za, si liin ma mʋ gaga kha pɩ kasɩn a wa dɩ̃ɩna Kirisitira kpuore, si le thaaga, lɔmɩra za Kirisitira alɩn na kuɗ huumira za Siye|Siye Yekila wɔrɩkpakpakɩra kãmara za, aa lɔmɩra wɔrɩ vɩkɩ̃n na le lɔnfɛmɛ mafɩra tɩ̃. 5Naɗɩɛ na a dɩɛr ʋ wa kpuore na huuri, aa na ʋɔ ɓa arɩ wa na kure huumira za kpuore tɩ̃. 6A tʋ wɛsɩɛ na kɩ̃ra, a lɔnɗuguwira ɓaɗ ɓa na Yesura kpuore nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za, si le thaaga a mɩbɩ̃yɛlegbɔɗɩɛ asɩ kɩ yɩɛ a kure mɩbɩ̃yɛliige ɗonsira za. 7Naɗɩɛ wɩɛ bãa huuri, ʋɔ niin bʋ mɩbɩ̃yɛliige za dʋ̃waʔ. 8Na aa na Kirisitira dɩɛn ma na huun kpuore, a khãa wa sɩ za tɩ̃ kha a ɓa hɩɗan ma thakuogo za dɩ̃ɩn ʋ kpuore tɩ̃. 9Tɩ̃ya ʋ, a tʋʋn ma kha Kirisitira alɩn ma na kuɗ huumira za, u gbũu ɓa hu dʋ̃waʔ, huume wɔrɩ ʋ dʋ̃waʔ. 10Naɗɩɛ huumira Kirisitira huuri, u huun ma bãnɩkpo kpeli na asɩn huumira faŋɩra. Ɩra wɩɛ ʋ bʋ wa thakuogo za, ʋ thakuogira gbũu bʋ wa Yekila bɛgɛ. 11Mafɩra tɩ̃, ɩ̃ɛ ken ĩ thĩ mʋ gaga kha nɩhuome mɩbɩ̃yɛliigira gɛŋɛ, ki le nɩkogolinkowe na hã Yekila Yesu Kirisitira kãmara za.
12Gɩɛ yɩɛrɩ, ɩ̃ gbɔʔɩra kɩ bʋ huonyira, hã ɩ̃ yɩɛ mɩbɩ̃yɛliige ɓu wɔrɩkɔ ɩɛ za dʋ̃waʔ, ɩ̃ kãn na bɩ gbɔʔɩra yekemɩɓɩɛbɩ̃ɩgɩra dʋ̃waʔ. 13Hã ɩ̃ khɛ ɩ̃ gbɔɗɛ khaarɛ sii na le ri mɩbɩ̃yɛ lemɩɩnɛ waʔ. Ŋa ɩ̃ hã ĩ thĩ na Yekila. Ĩ le mʋ gaga kha nɩpɛ bãa huun kɩ alɩn ɩra, kɩ khɛ ɩ̃ gbɔʔɩra khayɩra bɩɛ ki ki le mɩtelenyenye. 14Iyo, mɩbɩ̃yɛliige kãn ɓu wɔrɩkɔ ɩ̃ za dʋ̃waʔ. Naɗɩɛ ɩ̃ nɩ̀ɩrɛ̀ na sɩɛrɛhãansɩra dʋ̃waʔ, ŋa ɩ̃ nɩ̀ɩrɛ̀ wa Yekila fɩ̃ɩmɩra wɔrɩkɩra za ɩra.
Na khon mɩbɩ̃yɛliige za ki le Yekire miliindɛwɛ
15Sɩɛrɛhãansɩra kɩ zɩɛ aa wʋɔla dʋ̃waʔ, ŋa Yekila khɔrɩmɩra kɩ bʋ a za. Na sɩ bʋ mafɩra, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha a kãn ma ki le mɩbɩ̃yɛ ba? Ɩya mafɩra ʋ waʔ! 16Ɩ̃ tʋʋn kha na ɩ̃ khɩɛn ĩ thĩ na hãan nɩra wɩɛ bãa, na liin mʋ gaga kha ɩ̃ bʋ wa ʋɔ dɛyɩra ɗonron6:16 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Zã 8:34, ki ki nuure ʋ za, ĩ le wa u ɗonron waʔ? Na si gbũun liin ma mɩbɩ̃yɛ, sɩ ɓa phɩla wa asɩga za. Ŋa na Yekire bɛrɛ ĩ nu, ʋ ɓa yɩɛ ĩ telen. 17A thɩɛ Yekila, naɗɩɛ ɩ̃ɛ na liin ma mɩbɩ̃yɛliige ɗome, ŋa ɩra wɩɛ karɩ̃na ĩ ɓuuri, ɩ̃ bɩɩn ma ʋɔ na ɩ̃ gagasɩra bɩɛ, 18ĩ ɓuun ma ĩ thĩ na kuɗ mɩbɩ̃yɛliige leke za, ki liin teleme ɗome. 19Mɩ sɩɛrɛ ɩ̃ wa mafɩra na makɩ̃n na nɩthɩ̃rɩɓiiwe lɔmɩra, naɗɩɛ baa ɩ̃ tʋ mɩyɛ kɔrɩwɛ vivi waʔ ɩra. Ɩ̃ na liin ma ĩ thĩ mɩtegenye na bɩ̃ɩmɛ ɗome, ki liin nɩkpagayamɛ Yekila za. Ɩra wɩɛ ĩ le mɩtelenyenye ɗome, kɩ hã ĩ thĩ pere na Yekila.
20Naɗɩɛ bɛna ɩ̃ kha bʋ mɩbɩ̃yɛliige ɗonsira za, ɩ̃ nʋʋga kha bʋ mɩtelenyenye za waʔ. 21Ŋa bɩra tɔ̃nɩ ĩ ɓuun sɩɛ za na nɩɩsɛ doro i wa? Naɗɩɛ sɩ phɩlamɩra ɓan ma na huume. 22Ŋa fɩ̃ɩra ʋɔ, ĩ ɓuun ma ĩ thĩ na kuɗ mɩbɩ̃yɛliigira za na liin Yekila ɗome. Tɔ̃nɩra ɩ̃ɛ ɓu sɩɛ za ʋɔ kɩ bʋ gagayɛgɛnsɛ. Sɩ phɩlɩyansɩra za ɩ̃ ɓa ɓu wa thakuokɛɩzuoŋo. 23Naɗɩɛ, mɩbɩ̃yɛliige taasɛ kɩ bʋ huume, ŋa mɩɩna Yekila yãagɩ̃n a dɩ, dɩɛ kɩ bʋ thakuokɛɩzuoŋo a Adɛyɛ Yesu Kirisitira za.
7Kiretɩ̃ɛwɛ ɓuun ma pi thĩ na khonn sɩɛrɛhãansɩra lekira za
1Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, ɩ̃ɛ thĩra tʋ wɛsɩɛ mɩ ɓa de ĩ cɔ, naɗɩɛ ɩ̃ tʋ wa sɩɛrɛhãansɩra. Ɩ̃ tʋ kha bɛna nɩthɩ̃rɩga bʋ thakuogo za, dɩɛ bɛna ʋ nɩ́ɩrɛ̀ na sɩɛrɛhãansɩra. 2Mafɩra ʋ tɩ̃, hara wɩɛ bãa kɩ bʋ yaŋa za, na makɩ̃n na sɩɛrɛhãansɩra, ʋɔ kãn ma na hɩɗan na u khuora bɛna khuora bʋ thakuogo za, ŋa na khuora huuri, hala wɔrɩ ɓu u thĩ na kure sɩɛrɛhãansɩra kha dɩɛ wɩ. 3Ŋa na yɩɛ u khuora thakuogo za, ki kure na yo yii khokpasa ʋɔ, pɩ yɩ ɓa ʋɔ hara wɩɛ kha zɛrɩhara. Ŋa na u khuora huun ma, khɩ̃nɛ bʋ wa u heke na yo khɛ khokpasa na yan, dɩɛ bɛna ʋ asɩn sɩɛrɛhãansɩra dʋ̃waʔ, u gbũun liin zɛrɩgɛ tɩ̃ waʔ. 4Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, ɩ̃ɛ bʋ wa mafɩra tɩ̃, ĩ ɓuun ma ĩ thĩ na kuɗ sɩɛrɛhãansɩra vɔnsɩra za naɗɩɛ baa ĩ liin Kirisitira gbɔɗɛ khaarɛ dʋɔ ɩra. Ʋɔ wɩɛra alɩn na kuɗ huumira za, ĩ liin ma ʋɔ bɛwɛ ɩra, si le thaaga a wɔrɩ le miliinkɩ̃nsɛ na hã Yekila. 5Aa tɩ̃, bɛna a kha bʋ a thĩ za, a yekemɩɓɩɛbɩ̃ɩgɩra na ɓuun wɔrɩkɔ a za, mɩbɩ̃yɛliige yeke kha gɔ a wa sɩɛrɛhãansɛ kãma za. A liin mɩkarɩyɛ wɛʔɛ kha yo a huume za. 6Ŋa sɩɛrɛhãansɩra na liir a ɗomira, a ɓuun ma a thĩ na kuɗ sɩɛ za. Ɩra wɩɛ, a wɔrɩ liige hã wa Yekila na lɔnfɛmɛ Ninyɛgɛmɔ wɔrɩkɩra za, a liige na makɩ̃n na lɔnɗugowira mʋ gaga kha baa Moyizi|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra kha ɓa a sɩ faŋɩra waʔ.
Bɩra sɩɛrɛhãansɩra kɩ̃ra?
7Bɩra a ɓa de ɩra? Sɩrɛhãansɩra bʋ wa mɩbɩ̃yɛliige ba? Ɩya! Ŋa sɩɛrɛhãansɛ liin thaagɩra na mɩɛ tʋʋn mɩbɩ̃yɛliige kɔrɔla. Na si na deɗ sɩɛrɛhãansɩra za waʔ kha: «Hã mʋ yɩɛ mʋ wʋɔrɛ kure mʋ kãnʋɔna mɩɩnɛ za waʔ.» Mɩɛ naa tʋ kha na mʋ wʋɔrɛ kuɗ mʋ kãnʋɔna mɩɩnɛ za, sɩɛ bʋ wa mɩbɩ̃yɛliige waʔ. 8Baa si liin mafɩra na mɩbɩ̃yɛliige ɓuun ma lonkhɛrɛ na yiin mɩthĩnyira bɩɛ yebɩ̃ɩgɩra mɩɛ gagasɩra za. Naɗɩɛ na sɩɛrɛdewense bʋ waʔ, mɩbɩ̃yɛliige bʋ tɩ̃ waʔ. 9Khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra, bɛna sɩɛrɛhãansɩra kha bʋ waʔ, mɩɛ kha bʋ wa thakuogo, ŋa baa sɩɛrɛdewensira ɓa tiiri, na mɩbɩ̃yɛliige ɓuun wɔrɩkɔ, 10na mɩɛ huuri. Si liin mafɩra, sɩɛrɛdewensira kha kãn hã mɩ thakuogira, sɩɛ ɓa yann yuon na mɩɛ huume za. 11Naɗɩɛ mɩbɩ̃yɛliige ɓuun ma lonkhɛrɛ sɩɛrɛdewensira wɔrɩkɔ za, harɩ na liin thaaga na ɓilenn mɩɛ na mi huuri. 12Mafɩra, sɩɛrɛhãansɩra bʋ wa mɩyɛgɛnɛ, dɩ̃ɩna sɩɛrɛdewensira bʋ wa mɩyɛgɛnɛ tɩ̃, si telen ma, sɩ kɩ̃ra wa.
13Na sɩ bʋ mafɩra, mɩɩna kɩ kɩ̃ra, dɩɛ vɩɗ na liin mɩɛ khʋthagala ba? Ɩya! Mɩbɩ̃yɛliige fɛɗ ɓa mɩkɩ̃nɩnyɛ za na yiin mɩɛ huume za, si le thaaga sɩɛrɛdewensira ɓɔgɔ sɩ na yɛsɩ̃n kha mɩbɩ̃yɛliigira bɩ̃ɩn wa, dɩ̃ɩna ki yo wa na nɩra huume za.
Mɩbɩ̃yɛliige ɓuun ma wɔrɩkɔ nɩthɩ̃rɩɓiiwe za
14Iyo, a tʋʋn ma kha sɩɛrɛhãansɩra kuɗ ɓa Yekila heke, ŋa mɩɛ bʋ wa kɛɩ le wɔrɩkɔ, mɩ bʋ wa mɩbɩ̃yɛliige leke za mʋ gaga kha ɗonron. 15Tɩ̃yara za ʋɔ, wɛsɩɛ mɩɛ bu le, mi khon ɓire sɩ za waʔ. Wɛsɩɛ kɩ nʋʋ mɩ, mi le sɩɛ waʔ, ŋa wɛsɩɛ mɩ yãasɩ̃nnɩ, sɩɛ mi le. 16Mɩyɩra kɩ nʋʋ mɩɛ waʔ, na ɩɛ mɩɛ le, sɩɛ kɩ yɩɛ mɩɛ bɩ kha sɩɛrɛhãansɩra bʋ wa mɩkɩ̃nɛ. 17Na sɩ bʋ mafɩra mɩyɩra ki le, ɩɛ bʋ mɩɛ miliinye dʋ̃waʔ, mɩbɩ̃yɛliigira kɩ bʋ mɩɛ gagasɩra za, gɩɛ ki le sɩɛ. 18Naɗɩɛ mɩ tʋʋn ma kha mɩyɩra kɩ bʋ mɩ gbɔɗa za, ɩ kɩ̃ra waʔ. Mɩkɩ̃rɩliige bʋ mɩ gagasɩra za, ŋa mɩ wɔrɩ le i waʔ. 19Mɩkɩ̃nɩnyɩra mɩ ɓɩɛ na le, mi le ɩɛ waʔ, fɔ mɩbɩ̃yɛ doro, mi gbũu ɓɩɛ ɩɛ waʔ. 20Mɩyɩra kɩ nʋʋ mɩ waʔ, na ɩɛ mi le, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha i liimira kure mɩɛ thĩra za waʔ, ŋa mɩbɩ̃yɛliigira kɩ bʋ mɩ gagasɩra za gɩɛ ki le sɩɛ. 21Mi kenn yãan sɩ wa kha bɛna mɩ ɓɩɛ na le mɩkɩ̃nɩnyɩra, mɩ wɔrɩ le i waʔ, fɔ mɩbɩ̃yɛ. 22Mɩ gagasɩra sɩɛ ʋɔ za, Yekila sɩɛrɛhãansɩra mɩyɛ nʋʋ wa mɩɛ. 23Ŋa mɩ yãan ma kha wɛsɩɛ kɩ nʋʋ mɩ, na mɩ kha mi le sɩɛ, wɔrɩkɔ gʋɔ barɩ wa mɩɛ si liimira za. Gɩɛ wɔrɩkɩra kɩ yɩɛ na mɩbɩ̃yɛliigira ɓu faŋa mɩɛ za. 24Mɩ wɔgbʋ̃ʋga ɩ! Gbɔɗa kɩ yan ki yo mi huumira za, ãna kɩ ɓa zɩ̃n mɩ kɩ za? 25Mɩ gbɩ̃nɛ wa Yekila ʋɔ wɩɛra kɩ zɩ̃n mɩ gɩɛ wɔgbʋ̃ʋgɩra za a Adɛyɛ Yesu Kirisitira kãmara za ɩra!
Mi kpolongagasɩra za, mɩ bɩɩn ma kha mɩɛ nɩ́ɩrɛ̀ na Yekila sɩɛrɛhãansɩra, gbɔɗa kpũŋinsira liin mi mɩbɩ̃yɛliige ɗonrona.
8Yekila Nina yɩɛ wa a ɓu a thĩ
1Ɩra wɩɛ ʋɔ, nɩra wɩɛ bãa kɩ bʋ na Yesu Kirisitira, kiti ɓa wa ʋɔ dɛyɩra za kũu waʔ. 2Naɗɩɛ Ninyɛgɛmɔra sɩɛrɛhãansɩra kɩ hã a thakuogira Yesu Kirisitira za, ʋɔ sɩɛrɛhãansɩra liin thaagɩra na zɩ̃nn mɩɛ na sɩɛrɛhãansɩra kɩ hã mɩbɩ̃yɛliigira na huumira ɩra. 3Mɩɩna Sɩɛrɛhãansɩra kpũnn liimira naɗɩɛ baa gbɔɗɛ bʋ na wɔrɩkɔ waʔ, Yekila liin ma dɩɛ. Ʋ dãan ma ʋɔ thĩ ɓikhiira na ʋ ɓann mʋ gaga kha mɩbɩ̃yɛledaa, kɩ hãan u thĩ na ɓu taa a mɩbɩ̃yɛliigira. Mafɩra ʋ asɩn mɩbɩ̃yɛliigira faŋɩra, 4si le thaaga, telemira sɩɛrɛhãansɩra ɓɩɛ kha aa wɛpɩɛ kɛɩn nɩthɩ̃rɩɓiiwe nɩ́ɩrɛ̀lɔmɩra kɩ kɩ nɩ́ɩɩrɛ̀ kɩ makɩ̃n na Ninyɛgɛmɔra dĩŋora, a wɔrɩ nɩ́ɩrɛ̀ na makɩ̃n na bɩɛ telemira. 5Tɩ̃yara za ʋɔ, wɛpɩɛ ki thuo gbɔkhaasɛ yekemɩɓɩɛbɩ̃ɩgɩra, bɩɛ dɛrɩwɩra le wa gbɔɗɛ dĩŋo doro, ŋa wɛpɩɛ ki thuo Ninyɛgɛmɔra dĩŋora, bɩɛ dɛrɩwɩra le wa Ninyɛgɛmɔra dĩŋo. 6Na bɩ na thuo gbɔkhaasɛ yekemɩɓɩɛbɩ̃ɩgɩra, sɩ ɓan ma na huume, ŋa na bɩ na thuo Ninyɛgɛmɔra dĩŋora, sɩ ɓan ma na thakuogo na wɔyĩke. 7Nɩthɩ̃rɩɓiibɛ bãa yekemɩɓɩɛbɩ̃ɩga gɔ na ɓu wɔrɩkɔ pɩ za, bɩɛ dɛrɩwɩra bʋ wa Yekire bɩ̃ɩrawɛ. Pɩ bɩ Yekila dĩŋora waʔ, bɩɛ thĩra wɔrɩ le si waʔ. 8Naɗɩɛ, na nɩra le mɩyɩra kɩ nʋʋ ʋɔ thĩra, ʋɔ dɛyɩra mɩyɛ wɔrɩ nʋʋ Yekila kũu waʔ.
9Ɩ̃ɛ ʋɔ, ĩ le ɩ̃ɛ thĩ dĩŋo mɩyɛ dʋ̃waʔ. Mɩyɩra kɩ nʋʋ Ninyɛgɛmɔra, ɩɛ ĩ le, naɗɩɛ Yekila Nina|Yekire Nin bʋ wa ɩ̃ za. Na Kirisitira Nina bʋ wɩɛ bãa za waʔ, ʋɔ dɛyɩra bʋ Kirisitira baa waʔ. 10Kɛna Kirisitira bʋ ɩ̃ gagasɩra za. Tɩ̃ya ʋ, ɩ̃ gbɔʔɩra bʋ wa huonye mɩbɩ̃yɛliigira kãmara za. Ŋa baa Yekila kenn ĩ nɩtelenyeme, Ninyɛgɛmɔra le wa thaaga ĩ ɓu thakuogo. 11Yekila arɩgan Yesu Kirisitira na kusen u huumira za. Na Yekila Nina bʋ ɩ̃ za, ʋɔ kpuola kɩ ɓa hã ɩ̃ gbɔhuonyira thakuogo u Nina wɔrɩkɩra za, ʋɔ wɩɛra kɩ bʋ ɩ̃ za ɩra.
12Gɩɛ yɩɛrɩ, mɩ kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, mɩɩna a kãn na le kũu, dɩɛ bʋ gbɔɗɛ miliinse na ki le gbɔɗɛ dĩŋo waʔ. 13Naɗɩɛ, na ɩ̃ nɩ́ɩrɛ̀ wa kɩ makɩ̃n na gbɔɗɛ dĩŋo mɩyɛ, ɩ̃ ɓa hu wa, ŋa na ɩ̃ vɩkɩ̃nn ɩ̃ nɩ̀ɩrɛlɔmɩra Ninyɛgɛmɔ wɔrɩkɩra za, ɩ̃ ɓa ɓu thakuogo. 14Naɗɩɛ wɛpɩɛ kɩ nɩ́ɩrɛ̀ kɩ makɩ̃n na Yekila Nina|Yekire Nin dĩŋora, bɩɛ bʋ wa Yekila ɓiiwe. 15Nina kɩ bʋ ɩ̃ za, ʋɔ yii ĩ ɗonse na ãnabirise za waʔ, Ninyɛgɛmɔ kɩ bʋ ʋɔ. Ʋɔ liin thaagɩra na ɩ̃ɛ liin Yekila ɓiiwira, Ninyɛgɛmɔra wɔrɩkɔ za a yɩ Yekila kha: «Abba8:15 Ken kɩ yɩsɩkpuogira Marɩkɩ 14:36», gɩɛ yɩsɩgɩɛ kɔla kɩ bʋ kha Bʋba. 16Ʋɔ Ninyɛgɛmɔra kɩ ɓɔgɔ a sɩ kha a bʋ wa Yekila ɓiiwe. 17Na a liin ma Yekila ɓiiwe, sɩɛ ɓɔgɔ wa tɩ̃ kha a ɓa ɓu wa niin Yekila heke, aa na Kirisitira kɩ ɓa ɓu ʋɔ niina kpuore, naɗɩɛ na aa ɓuun ma Kirisitira vɛnsɩra siira, a ɓa ɓu wa ʋ ɩɩga yɛyɛɓɩra siira tɩ̃8:17 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 2 Korɛ̃tɩwɛ 4:17; na 1 Pɩɛrɩ 4:13.
Yekire ɩɩga yɛyɛɓɩra kɩ tɩɛ a ɩra
18Mɩɛ gagasɩra za, Yekire ɩɩga yɛyɛɓɩra a ɓa ɓu dɩ̃ɩra, bɩɛ wɔrɩ makɩ̃n na fɩ̃ɩ vɛnsɩra waʔ. 19Naɗɩɛ, dunuyara Yekila liiri, ʋɔ tɩɛ wa ɗɩyãgɩra Yekila ɓa yii u ɓiiwira ʋ ɩɩga yɛyɛɓɩra za ki kpũ. 20Dunuya wɩɛ Yekila liiri, ʋ waan ma mɩkpasɩyɛ leke za. Dunuyara dĩŋo ʋɔ waʔ, ŋa dɛyɩra liin dunuyara ʋɔ dĩŋo u. Ŋa sɩɛ bɩɛ za, laŋa khaarɛ bʋ wa bʋ. 21Yekila thĩra kɩ ɓa zɩ̃n dunuyara na asɩgɩra na liir u ɗonrona, kɩ yɩɛ u ɓu u thĩ mʋ gaga kha baa Yekila ɓiiwira ɓa ɓu pi thĩ ɩɩga yɛyɛɓɛ za ɩra. 22A tʋʋn ma kha na ɓa gbɩɛ fɩ̃ɩ za, dunuyara bɩɛ Yekila liiri, u bʋ wa ki usi mʋ gaga kha halɔwɔrɔ hũme. 23Dunuyara Yekila liiri, ʋɔ doro u waʔ, ŋa aa wɛpɩɛ Yekila hãan u Ninyɛgɛmɔra mʋ gaga kha lʋgʋ mɩɩnɛ, aa usi wa kɩ tɩɛ a ɗɩyãgɩra Yekila ɓa le a u ɓiiwe, kɩ zɩ̃n a pere8:23 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 2 Korɛ̃tɩwɛ 5:2-4. 24Naɗɩɛ a ɓuun ma zɩ̃mɛ, ŋa bɩɛ zɩ̃mɩra bʋ wa laŋa mɩyɛ. Na a yiwire khɩɗ mɩɩnɛ za zuori, dɩɛ bʋ laŋa mɩyɛ dʋ̃waʔ. Mɩɩdɛ za mu yiwire khɩɗ zuori, mʋsɛ mʋ wɔrɩ le ki de kha laŋa mɩnɛ dɩɛ bere? 25Ŋa mɩyɩra za a yiwiyira khɩɗ thonn waʔ, na a yiin laŋa ɩɛ mɩyɩra za, a ɓa pɛ̃ɩ wa na tɩɛ ɩɛ mɩyɩra.
26Mafɩra, Ninyɛgɛmɔra dɛnfɛ a wa khaayɩra za a thɔ ɩra. Naɗɩɛ a tʋ yɩ̃nlɔmɛ waʔ, ŋa Ninyɛgɛmɔra kɩ khɛ a boɗa na yɩ̃n zaanɩ zaanɩ thĩ, bɩɛ yɩ̃mɩra thĩra tʋ na ɓɔgɔ na nʋʋga waʔ. 27Yekila kɩ tʋ nɩthɩ̃rɩɓiiwira gagasɩra, ʋɔ tʋ wa mɩɩna Ninyɛgɛmɔra bʋ yɩ̃n ɩra, naɗɩɛ Ninyɛgɛmɔra yɩ̃n ma Yekila kɩ hã Yekila nɩpɩra na makɩ̃n na Yekila thĩra dĩŋora.
28A tʋʋn ma kha Yekire khɔrɩdɛrɩwɩra Yekila thĩra yɩɗ na makɩ̃nn na baa ʋ ɔfɔn sɩ, mɩyɩra bɩɛ ki le, Yekila yɩɛ wa pi ɓu dagamu sɩ za. 29Wɛpɩɛ Yekila nisĩnn kenn khonn harɩ khɔ̃ɩ, u nisĩnn khonn ma gagasɛ harɩ khɔ̃ɩ tɩ̃ kha pɩ lɔmɩra hɩɗan mʋ gaga kha u Ɓikhiira, si le thaaga u Ɓikhiira le yaɓigɔmɛ marikokhãga. 30Wɛpɩɛ mɩyɩra ʋ na nisĩnn kenn harɩ khɔ̃ɩra, bɩɛ u yɩɗɩ. Wɛpɩɛ ʋ yɩɗɩ, u kenn ma bɩɛ nɩtelenyeme. Wɛpɩɛ u kenn nɩtelenyemira, u yiin ma bɩɛ ʋ ɩɩga yɛyɛɓɩra za tɩ̃.
Mɩɩnɛ sii wɔrɩ kpɩkɩ̃n a na khon a Yekila khɔrɩmɩra za waʔ
31Bɩra a de tɩ̃ bere? Na Yekila bʋ a za, ãna kɩ wɔrɩ arɩ a za bere? 32Yekila thĩra kɛɩn ʋɔ thĩra Ɓikhiira kuoremira na vɛnsɩra, ki khonn u thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ kha u hu a mɩbɩ̃yɛliigira kãmara za. Na mʋsɛ si le na ʋ ɓa hã a mɩyɩra bɩɛ na u Ɓikhiira kpuore waʔ? 33Wɛpɩɛ Yekila kenn khonni, ãna kɩ ɓa zarɩgɩ̃n bɩɛ kha pi ɓilenni? Yekila thĩra kenn mi nɩtelenyeme. 34Ãna kɩ ɓa yɩɛ kiti wa pɩ za? Nɩra sii, naɗɩɛ Yesu Kirisitira huun ma, sɩɛ dola ɩ waʔ, ʋ alɩn kuɗ ɓa huumira za, ʋ hɩɗann ma Yekila leɗĩngɛŋɩra ʋ, kɩ kɩ yɩ̃n Yekila kɩ hã a. 35Khɔrɩmɩra Kirisitira khɔrɩn a, bɩra mɩthĩne kɩ wɔrɩ kpɩkɩ̃n a na khon a bɩɛ khɔrɩmɩra za? Vɛnbɩ̃ɩsɛ ɩ ba? Warɩma gagayãgamɩŋa ɩ ba? Warɩma nɩpɛ gbɩ̃ɩmɛ ɩ ba? Warɩma khʋ̃mʋŋa ɩ ba? Warɩma bʋɔmɛ ɩ ba? Warɩma na hɩɗan bɩ̃ɩnsɛ nʋʋnɛ za ba? Warɩma huume i ba? 36Yekila sɛwʋra deɗ ɓa kha:
«Mʋɔ kãma za, a bʋ wa huume nʋʋnɛ za ɗɩyãga tʋɔ ɗɩyãga,
pi le wa aa mʋ gaga kha zãrabɛ pɩ kãn na khʋ.»
37Ŋa sɩɛ bɩɛ za, Kirisitira khɔrɩn a, a liin ma wɔrɩkɔ nɩpɛ kɩ̃raŋɩra ʋɔ wɔrɩkɩra za. 38Naɗɩɛ mɩɛ khãan ma sɩ za kha harɩ huume i ba, warɩma thakuogo i ba, warɩma mɛlɛgɛwɛ ɩ ba, warɩma gĩrime i ba, warɩma mɩyɩra kɩ bʋ ɩra wɩɛ ba, warɩma mɩyɩra kɩ bʋ thonn waʔ ba, warɩma wɔrɩkɔdɛrɩwɛ ɩ ba, 39harɩ faŋa dɛrɩwɩra kɩ bʋ zaara ni ba, warɩma wɛpɩɛ kɩ bʋ fɔlɔŋɩra za na fɔlɔŋɩra theɗera ʋ ba, warɩma mɩyɩra Yekila liin ba, mɩɩnɛ sii wɔrɩ khon a khɔrɩmɩra Yekila khɔrɩn a waʔ, bɩɛ khɔrɩmɩra ɓɔgɔn ma pi thĩ a Adɛyɛ Yesu Kirisitira wɔrɩkɩra za.
9Yekila kenn khonn ma Ɩsɩrayɛlɩwɛ
1Wɛsɩɛ mɩ ɓa de mɩra, sɩ bʋ wa tɩ̃ya. Mɩ tɔn waʔ, naɗɩɛ mɩ bʋ wa Kirisitira baa. Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin wɔrɩkɩra za, mɩ lɔɓidaara de ɓa kha wɛsɩɛ mi de, sɩ bʋ wa tɩ̃ya. 2Mɩ gagasɛ asɩn ma gbaangbo, na yiin mi vɛnkɛɩzuonse za. 3Mɩ ɓɩɛ wa thĩ kha Yekila daŋa mɩ na kpɩkɩ̃n mɩ na Kirisitira, mɩ yaɓiiwira kɩ bʋ mi thĩnɩpɩra, bɩɛ kɩ̃ramɛ kãmara za. 4Bɩɛ wɛpɩɛ kɩ bʋ Ɩsɩrayɛlɩwɩra. Bɩɛ Yekila khɩɛn na liin u ɓiiwe, kɩ ɓɔgɔn mɩ ʋ ɩɩga yɛyɛɓɩra, ki yiin bɛmɛ dɩ̃ɩn mɩ, na tiin sɩɛrɛhãansɛ na hãan mɩ, kɩ ɓɔgɔn mɩ lɔmɩra za pɩ kãn kɩ gbɩ̃nɛ ʋɔ, kɩ hãan mɩ nʋʋga. 5Pi sekhãgawɩra yɩsɩsɛ na kuɗ ɓa. Kirisitira na bɩɛ bʋ wa thĩne tikpo. Kirisitira kɩ bʋ Yekila, na ʋ bʋ mɩyɩra bɩɛ thaagɩra za, gbɩ̃nɛsɛ bʋ wa ʋɔ bɛsɛ bãanyɛ bɩɛ, Amiina|Amiina .
6Kɛna sɩɛ bɩɛ za, Yekila sɩɛsɩra yɩɛn kɛɩ hĩin waʔ, wɛpɩɛ kɩ bʋ Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ ɓiiwira, pɩ bɩɛ bʋ Ɩsɩrayɛlɩwɛ waʔ. 7Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ kpɩ̃raɓiiwira bɩɛ pɩ yɩ kha ʋ kpɩ̃raɓiiwe waʔ, naɗɩɛ Yekila na deɗ u wa kha: «Ɩzakɩra ɓiiwe kɩ ɓa yɩ kha mʋ kpɩ̃raɓiiwe.» 8Sɩ kɔla kɩ bʋ kha ɓiiwira hũnn na makɩ̃nn na nɩthɩ̃rɩɓiiwira lɔmɩra, bɩɛ bʋ Yekire ɓiiwe waʔ. Wɛpɩɛ hũnn na makɩ̃nn na Yekila nʋhãaŋɩra, bɩɛ kɩ bʋ Yekila ɓiiwira. 9Naɗɩɛ Yekila na hãan ma nʋʋga na deɗ kha: «Goɗi mɩ ɓa vɩ ɓan bɛnkpuodɩɛ za, na ɓa ɓu ɓikhoyiɗe Saara leke za.» 10Sɩɛ dola ɩ waʔ, Erebeka ɓuun ma ɓikhoyipe pɩyɔ̃ u khuora Ɩzakɩra heke ʋɔ wɩɛra kɩ bʋ a sekhãgara ɩra. 11-12Yekila na deɗ u wa kha Marɩkhuora kɩ ɓa le khɩ̃nɩyɛra ɗonrona. Bɛna Yekila na deɗ sɩɛ, bɩɛ ɓiibɩɛ na hũnn thonn waʔ, pɩ na tʋʋn mɩkɩ̃nɩnyɛ warɩma mɩbɩ̃yɛ thonn waʔ. Yekila liin ma sɩɛ na ɓu ɓɔgɔ kha ʋɔ ken khon nɩra na makɩ̃n na ʋ nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɩra waʔ, fɔ ʋɔ le si wa na makɩ̃n na ʋɔ thĩ dĩŋora. 13Mʋ gaga kha baa si deɗ Yekila sɛwʋra za kha: «Zakɔbʋra mɩyɛ nʋʋn mɩɛ, Ezawura mɩyɛ nʋʋn mɩɛ waʔ.»
14Bɩra a de sɩɛ za ɩra sã? Kha Yekila telenn waʔ ba? Ɩya, sɩɛ ɩ kũu waʔ! 15U deɗ ɓa Moyizira|Moyizi sɩ kha:
«Wɩɛ za mɩ ɓɩɛ na makarɩ,
ʋɔ za mɩ ɓa makarɩ,
wɩɛ bãa mɩ ɓɩɛ na kɩ̃ra,
mɩ ɓa kɩ̃ra ʋɔ dɛyɩra.»
16Na sɩ bʋ mafɩra, Yekila kɩ̃rɩgɩra kure nɩthɩ̃rɩga dĩŋo za waʔ, warɩma nɩthɩ̃rɩga pɛ̃ɩmɛ za waʔ, ŋa Yekila kɩ̃rɩgɩra ɓu wa ʋ makarɩla za. 17Yekila na deɗ ɓa Farawɔ̃ mɩyɛ za tɩ̃ kha: «Mi yiin mu wa ɩɩgɩra za, si le thaaga mi ɓu ɓɔgɔ mɩ wɔrɩkɔ, kɩ yɩɛ mɩ yɩsɩga yɩ dunuyara sɩrɩsɩra khaayɩra bɩɛ za.» 18Gɩɛ yɩɛrɩ, na Yekila bʋ ɓɩɛ na makarɩ wɩɛ bãa za, ʋ makarɩ wa ʋɔ dɛyɩra za, na u gbũu ɓɩɛ na le wɩɛ bãa numigbɩdaa, u le u wa numigbɩdaa.
Yekila doŋo na ʋ makarɩ mɩyɛ
19Nɩra ʋɔ wɔrɩ de mɩɛ kha: «Na be liin na Yekila zarɩgɩ̃n a tɩ̃? Naɗɩɛ nɩthɩ̃rɩga wɔrɩ kɛɩ wa Yekila bɛrɛ ba?» 20Mʋɔ nɩthɩ̃rɩɓiye, mʋɔ nan ma be thĩra, kɩ ha kɩ bakɩ̃n na Yekila? Tɛwʋgɛ ɓene wɔrɩ de tɩ maɗɛdaara wɛsɩɛ ba kha: «Be liin na mʋ maɗɛn mɩ mɩra?» 21Ɓenyira maɗɛ tɛwʋgɩra bʋ wa ɓenye ledaara lekira za waʔ ba? Khɩ̃nɛ bʋ wa u heke na khɛ gɩɛ tɛwʋgɩra na maɗɛ ɓenkɩ̃nɩnyɛ. Khɩ̃nɛ bʋ wa u heke na khɛ gɩɛ tɛwʋgɩra na maɗɛ ɓenye yʋɔ wɛʔɛ kɩ̃ramɛ kɩ nan yʋɔra waʔ. 22Yekila kha ɓɩɛ wa na ɓɔgɔ u doŋira na ʋ wɔrɩkɩra. Kɛna ʋ baɗ u doŋira na fĩin gbaangbo na yɩɛn wɛpɩɛ za ʋ kha kãn na sũne u doŋira na asɩ wɩ ɩra. 23Ŋa ʋ ɓɔgɔn ma bʋɔra ʋ makarɩla. Ʋ kha ɓɩɛ wa na ɓɔgɔ ʋ ɩɩga yɛyɛkpakpapɩra. Ʋ ɔfɔn mɩ wa pi ɓu ʋ ɩɩga yɛyɛɓɩra. 24Bɩɛ nɩpɩɛ kɩ bʋ aa wɛpɩɛ ʋ yɩɗ ɩra. U kenn khonn a Yawutuwe|Yawutuwe doro sʋgʋmʋ za waʔ, ŋa u kenn khonn ma bʋɔ thĩmaanyɛ sʋgʋmʋ za tɩ̃. 25Yekila deɗ si wa ʋ yãdedaa Oze sɛwʋra za kha:
«Wɛpɩɛ kha bʋ mɩɛ Yekila bɛwɛ|Yekire baa waʔ,
mɩ ɓa khɛ wa bɩɛ bɩɛ na le wi mɩ nɩpɛ
wɛpɩɛ mɩyɛ kha nʋʋ mɩ waʔ,
mɩ ɓa yɩɛ wa bɩɛ mɩyɛ nʋʋ mɩ.
26Khaala za nɩpɛ na deɗ pi kha: “Ɩ̃ɛ bʋ mɩɛ nɩpɛ waʔ”, dɩɛ kharɩkpuola za pɩ ɓa yɩ pɩ kha Thakuo Yekire ɓiiwe.»
27Yekire yãdedaa Ezayi na deɗ ɓa Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ ɓiiwira mɩyɛ za tɩ̃ kha: «Harɩ na Ɩsɩrayɛlɩ ɓiiwira gɔnn mʋ gaga kha lagagborogbʋ̃ɔŋɔ geŋe sɩ̃rɩkpɩka, pi kpokpope doro kɩ ɓa ko. 28Naɗɩɛ sɩɛsɩra Adɛyɩra deɗi, ʋ ɓa le wa sɩɛ bɩɛ na hĩɗe si fɔlɔŋɩra za khaala za fɩ.»
29Yekire yãdedaa Ezayi na nisĩnn deɗ si wa kha:
«Na wɔrɩkɔ Adɛyɛ na yɩɛn kpɩ̃raɓiiwe bʋɔ kɩrɩ ʋ waʔ,
a naa hu wa pere mʋ gaga kha Sodɔmʋ nɩpɩra tɩ̃,
a naa ɓa zuo wa pere mʋ gaga kha Gɔmɔrɩ nɩpɩra tɩ̃.»
Wɛpɛ bãa khãan Yesu Kirisitira za, Yekila le wa bɩɛ nɩtelenyeme
30Bɩra a ɓa de ɩra? Thĩmaanyɩra kha ɓɩɛ telemira waʔ, baa ɩ nɩpɩra khãan Yekila za, na pi liin ma nɩtelenyeme. 31Ɩsɩrayɛlɩwɩra kha ɓɩɛ wa Yekila ɓu ken bɩɛ nɩtelenyeme naɗɩɛ baa bɩɛ gɔ sɩɛrɛhãansɩra ɩra, ŋa pɩ wɔrɩn ɓuun sɩɛ waʔ. 32Bɩra yɩɛn na sɩɛ liin mafɩra? Naɗɩɛ, baa pɩ naa yii pɩ laŋɩra bɩɛ Yekila za kɩ kɩ ɓɩɛ telemira, na pɩ kɛɩn ma sɩɛ, kɩ pɛ̃ɩn ma milewenye za Yekila ɓu ken bɩɛ nɩtelenyeme. Sɩɛ liin pɩ waamɩra ɗɛtʋbʋla.
33Si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za kha:
«Mi tiin ma waamɛ ɗɛtʋbʋlɛ gboŋira za pɩ yɩ Siyɔ̃ ɩra,
bʋla kɩ yɩɛ nɩpɛ wa, dɩɛ mi yiin ni.
Na wɩɛ ɓakan dɩɛ bʋla za, ʋɔ dɛyɩra ɓa nɩɩ kũu waʔ.»
10Yawutuwe na thĩmaanyɩra bʋ wa na Yekire kpuo
1Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, wɛsɩɛ mɩ ɓɩɛ na mɩ gagasɩra bɩɛ Yekila heke, sɩɛ kɩ bʋ kha Ɩsɩrayɛlɩwɩra ɓu zɩ̃mɛ. 2Naɗɩɛ mɩ wɔrɩ de ɓa kha pɩ pɛ̃ɩn ma Yekila ɓɩɛmɩra za thĩ, ŋa pɩ pɛ̃ɩmɩra bʋ na Yekila tʋʋmɩra waʔ. 3Khɩ̃na Yekila hãan nɩthɩ̃rɩɓiiwira pi ɓu telen ʋ wʋɔla za, pɩ tʋʋn dɩɛ waʔ, pɩ kha ɓɩɛ wa telemira na bɩɛ thĩ faŋa. Mafɩra, telemira ki ɓu Yekila khɩ̃na nɩ́ɩrɛ̀sɩra za, pɩ wɔrɩn sũnen pi thĩ na hãan Yekila na telen waʔ. 4Tɩ̃yara za ʋɔ, Kirisitira ɓa hĩɗen ma Moyizira|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra, si le thaaga na wɩɛ bãa khãa Kirisitira za, Yekila ken ʋɔ dɛyɩra nɩtelenyemo.
5Ken wɛsɩɛ Moyizira|Moyizi sɛwɛn na gbũun mɩyɩra kɩ yɩɛ nɩra telen sɩɛrɛhãansɛ nɩ́ɩrɛ̀sɩra za ɩra; ʋ na deɗ ɓa kha: «Wɩɛ bãa kɩ gɔ Yekila sɩɛrɛdewensira kɩ kɩ nɩ́ɩrɛ̀ sɩ, ʋɔ dɛyɩra ɓa ɓu thakuogo sɩɛrɛhãansɩra wɔrɩkɩra za.» 6Ŋa ken wɛsɩɛ u deɗ na gbũun telemira ki ɓu khãamɩra wɔrɩkɩra za ɩra: «Hã mʋ ɓa de mu thĩ za waʔ kha: Ãna kɩ ɓa gan zaazaara ni?» (Sɩɛ kɩ bʋ kha na sũne Kirisitira). 7Hã mʋ ɓa de tɩ̃ waʔ kha: «Ãna kɩ ɓa sũn harɩ fɔlɔŋɩra theɗera ni?» (Sɩɛ kɩ bʋ kha na kuse Kirisitira huumira za). 8Ken mɩyɩra Yekila sɛwʋra deɗ na gbũun telemira za: «Sɩɛ sɩɛsɩra bʋ wa mu numila lɔkɩra ʋ, sɩ bʋ wa mʋ nʋʋgɩra dɩ̃ɩna mʋ gagasɩra za». Sɩɛsɩra a de mɩra, sɩɛ bʋ wa khãamɛ sɩɛsɛ. 9Na mʋ bɩɩn na deɗ si kha Yesura|Yesu kɩ bʋ Adɛyɩra, na mʋ lan sɩ za na mʋ gagasɩra bɩɛ kha Yekila arɩgan ʋ wa na kusen u huumira za, mʋ ɓa ko. 10Iyo na mʋ khãan Yekila za na mʋ gagasɩra bɩɛ, u ken mu wa nɩtelenyemo; na mʋ bɩɩn na deɗ si, u kuore mu wa. 11Naɗɩɛ si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za kha: «Wɩɛ bãa khãan Yekila za, ʋɔ dɛyɩra ɓa nɩɩ kũu waʔ.» 12Na sɩ mafɩra, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha kpɩkɩ̃nsɛ bʋ Yawutuwe|Yawutuwe na thĩmaanyɛ za dʋ̃waʔ, Adɛyɛ kpuo kɩ bʋ pɩ bɩɛ heke, ʋ hã wa ʋ kɩ̃rɩgɩra na wɛpɛ bɩɛ kɩ yɩ ʋ. 13Naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma Yekila sɛwʋra za na deɗ kha: «Wɩɛ bãa kɩ yɩ Adɛyɩra yɩsɩgɩra, ʋɔ dɛyɩra ɓa ko.»
14Ŋa mʋsɛ pɩ wɔrɩ yɩ Adɛyɩra yɩsɩgɩra kɛna pɩ khãa ʋ za waʔ? Na mʋsɛ pɩ wɔrɩ le kɩ khãa ʋ za, kɛna pi nuun ʋ mɩyɛ yãan waʔ? Warɩma mʋsɛ pɩ wɔrɩ le ki nu ʋ mɩyɛ kɛna nɩra sii deɗ pi ʋ mɩyɛ waʔ? 15Warɩma mʋsɛ sii nɩra wɔrɩ le ki yo de pi ʋ mɩyɛ, kɛna pɩ dãan ʋɔ dɛyɩra waʔ? Gɩɛ yɩɛn na si deɗ Yekila sɛwʋra za kha: «Sɩ bʋ wa bãanwuoŋo thĩ na yã sɩɛrɛnʋʋsɛ dedɛwɛ na pɩ ɓan!» 16Ŋa nɩpɛ bɩɛ bɩɩn Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra waʔ, gɩɛ yɩɛn na Ezayi na deɗ kha: «Adɛyɛ, ãna khãan a sɩɛsɩra za?» 17Mafɩra, khãamɩra kure wa Yekire sɩɛrɛnuuregira za, sɩɛ sɩɛsɩra kɩ bʋ Kirisitira sɩɛsɩra. 18Mɩ bʋ̃ ɓa mi thĩ kha Yawutuwira|Yawutuwe nuun sɩɛ sɩɛrɛnʋʋsɩra waʔ baa? Iyo, pi nuun si. Naɗɩɛ Yekila sɛwʋra deɗ ɓa kha:
«Yekire sɩɛrɛnʋʋsɛ dedɛrɩwɛ sɩɛsɛ bu nu fɔlɔŋɩra khaayɛ bɩɛ,
pɩ sɩɛsɩra nann ma dunuyara khaayɩra bɩɛ.»
19Mɩ bʋ̃ ɓa mi thĩ tɩ̃ kha: «Ɩsɩrayɛlɩwɩra na tʋʋn wɛsɩɛ kɔla waʔ baa?» Moyizi|Moyizi na nisĩnn deɗ Yekila sɩɛsɩra kha:
«Thĩna nɩra bu waʔ,
dɩɛ mɩ ɓa khɛ na yɩɛ zone gɔ ɩ̃.
Thĩndɛ wʋɔmɛ kpɩʔ, dɩɛ mɩ ɓa khɛ na yii ĩ doŋo»
20Ezayira na haɗ deɗ ɓa thĩra kũu kha Yekila deɗ ɓa kha:
«Wɛpɩɛ kha mʋʋ mɩɛ waʔ,
bɩɛ yãan mɩ.
Wɛpɩɛ kha ɓɩɛ mɩɩnɛ mi heke waʔ,
bɩɛ mɩ ɓɔgɔn mi thĩra.»
21Ŋa na gbũu Ɩsɩrayɛlɩwɩra mɩyɛ za, Yekila deɗ ɓa kha:
«Mɩ narɩn ma mi lekira khɩɛra bɩɛ za,
na hãan thĩnkpagayanɛ,
bɩɛ wɛpɩɛ numiyira gbɩɗ ɩra.»
11Yekila kɛɩn Ɩsɩrayɛlɩwɩra waʔ
1Mɩ bʋ̃ ɓa mi thĩ kha, Yekila kɛɩn ma ʋ nɩpɩra baa? Ɩya sɩɛ ɩ waʔ dɛ! Mɩɛ bʋ wa pɩ ʋɔ thĩra tɩ̃, mɩɛ bʋ wa Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ kpɩ̃raɓiiwe ʋɔ na kure Bɛ̃zamɛ gbɛ̃ɩnɛ za11:1 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Filipuwe 3:5. 2Nɩpɩra Yekila nisĩnn kenn khonn harɩ lʋgʋsɩra za, ʋ kɛɩn mɩ waʔ, na ɩ̃ karɩ̃n sɩ Yekila sɛwʋra za, ɩ̃ ɓa yã kha Eli|Eli yɩ̃nn ma Yekila na hãan Ɩsɩrayɛlɩwɩra na deɗ kha: 3«Adɛyɛ, pɩ khʋʋn ma mʋ yãdedɛrɩwɩra bɩɛ, ki kiin thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ khonkhɛyɩra bɩɛ, mɩɛ kpora kpeli yɩɛrɩ, pɩ ɓɩɛ wa mɩɛ khʋkhɛrɛ tɩ̃.» 4Ŋa, bɩra Yekila zɩ̃ŋɩnn Elira na deɗi? Ʋ zɩ̃ŋɩnn ʋ wa kha: «Mi guuren ma nɩpɛ kpɩɛwɛ wãnɩyɔ̃ (7,000), bɩɛ nɩpɩɛ ʋɔ sii bɩɩn ɓaɗ huruse na hãan sɩ̃ŋɩra pɩ yɩ kha Balɩ waʔ.» 5Mafɩra tɩ̃, fɩ̃ɩ khɩɛ wɩɛ za, nɩpɛ bʋɔ yɩɛn kɩrɩ ʋ tɩ̃, wɛpɛ Yekila kenn khonn ʋ kɩ̃rɩgɩra za. 6Ŋa, Yekila kenn khonn mi wa ʋ kɩ̃rɩgɩra kãma, pi lelɔnkɩ̃rɩwɩra yɩɛn waʔ, bʋɔtɛ Yekila kɩ̃rɩgɩra naa ɓa le kɩ̃rɩga waʔ.
7Bɩra a de wɛsɩɛ za? Mɩɩna Ɩsɩrayɛlɩwɩra kha ɓɩɛ, pi ɓuun dɩɛ waʔ, ŋa wɛpɩɛ Yekila kenn khonni, bɩɛ ʋɔ ɓuun ni. Bʋɔra bɩɛ ʋɔ, bɩɛ liin ma numigbɩka, 8mʋ gaga kha baa Yekila sɛwʋra deɗ si ɩra kha:
«Yekila liin mi wa wʋɔnlaɗɩpɛ,
na hãan mɩ yiwiye, pi gbũu yã waʔ,
na hãan mɩ numiye, pi gbũu nu waʔ; sɩ bʋ wa mafɩra harɩ na ɓa gbɩɛ fɩ̃ɩ za.»
9Ɩtakhuo Davidi|Davidi na deɗ tɩ̃ kha:
«Pi ɗiimira vɩkɩ̃n na le zaŋa pɩ za,
pi ɗiimira kɩ ɓa le zʋɔra na gɔ pɩ.
Pi ɗiimira kɩ ɓa le thaagɩra pi khon wa,
miliinbɩ̃ɩsɩra pi liiri, pi ɓu sɩ taasɩra!
10Pɩ ɗarɩ, hã pi yiwiyira yã waʔ.
Kɩ yɩɛ pɩ hɩɗan gbisereme bãanyɛ bɩɛ.»
Yawutuwe vɩ ɓamɛ Yekila za dɩ̃ɩna thĩmaanyɛ zɩ̃mɛ mɩyɛ
11Mɩɛ bʋ̃ ɓa mɩɛ thĩ tɩ̃ kha: Baa Yawutuwira|Yawutuwe tʋɗ pɩ ɗɩɛsɩra na khonn warɩ, pɩ ɓa dii wa wakhɛla kũu ba? Ɩya! Ŋa pi ɓilensira liin thaagɩra na thĩmaanyɩra ɓuun zɩ̃mɩra, sɩɛ gbũun liin ma thaaga na yiin zone Yawutuwira gagasɩra za. 12Baa pi ɓilensira liin ma thaaga na hãan dunuyara nɩpɩra dagamu, dɩ̃ɩna pi kpũnsira liin ma tɔ̃nɩ thĩmaanyɩra heke, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha na pɩ bɩɛ pere ɓa vɩɗ ɓann Yekila heke, sɩɛ ɓa le wa mɩkɩ̃rɩkpakpaʔɛ gbaangbo.
13Ɩra wɩɛ, ɩ̃ɛ wɛpɩɛ kɩ bʋ thĩmaanyɩra, mi liin ma Yekire dãara na ɓa liige ɩ̃ sʋgʋmʋra za, mɩ bãanɛ wuon ma na sɩɛ liigesira. 14Mɩ ɓɩɛ wa kha gɩɛ bãanwuoŋira le thaaga na yii zone mɩɛ thĩnɩpɩra za, si le thaaga bʋɔ wɔrɩ ɓu zɩ̃mɛ pɩ sʋgʋmʋra za. 15Baa Yekila yiin Yawutuwira|Yawutuwe gɛnɛ ʋ, na sɩɛ liin ma thaaga na dunuyara nɩpɩra ɓuun bɛmɛ na Yekila, na Yawutuwira ɓa vɩɗ ɓann ʋ za bɛndɛ, mʋsɛ sɩɛ ɓa hɩɗan? Sɩ ɓa le wa mʋ gaga kha pɩ na huun ma ki gbũun alɩnɩ.
16Lʋgʋ ɗiisira ki nisĩn nan, na pi khonn sʋɔ sɩɛ za na hãan Yekila, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha ɗiigbusira sʋɔra bɩɛ bʋ wa Yekila bɛsɛ. Na dahaga nĩnsira hãan ma Yekila, ki ɗesira bʋ wa ʋ bɛsɛ tɩ̃. 17Yawutuwe|Yawutuwe bʋ wa mʋ gaga kha dahagɛ bãa pɩ kãwɩn hʋʋga za, ɩ̃ɛ thĩmaanyɩra bʋ wa mʋ gaga kha gbaŋa dahasɛ. Na pi kpiin hʋʋga dahaga ɗese na bann sɩ, kɩ kpiin ɓa maan gbaŋa bɛgɛ ɗese hʋʋga bɛgɩra za, si le thaaga gbaŋa dahaga ɗesira fɛ hʋʋga dahagɩra huomira za na sen ɓikɩ̃rɩsɛ, 18hã mʋ gbɩ̃nɛ mu thĩ daɗekpiinbaransɩra za waʔ, naɗɩɛ mʋɔ thĩra liin dahatãanɛ waʔ, mʋ bʋ wa ɗeke. 19Mʋ wɔrɩ de kha: «Ɗaɗesira sʋɔra kpiin bann ma si le thaaga mɩɛ wɔrɩ ɓu maakhɛrɛ.» 20Tɩ̃ya ʋɔ. Daɗesira sʋɔra kpiin bann ma naɗɩɛ, sɩ kha khãa waʔ, mʋɔ ɓuun ma fɛkhɛrɛ naɗɩɛ baa khãamɛ bʋ mʋɔ za ɩra. Si liin mafɩra, hã mʋ lʋɔrɛ mu thĩ waʔ, ŋa mʋ kãn ma na tʋ gɔ mu thĩ. 21Naɗɩɛ na Yekila makarɩn hʋʋga dahagɩra ɗesira za waʔ, gbaŋa dahagɩra ɗesira maan hʋʋga bɛgɩra za, sɩɛ za ʋ ɓa makarɩ ba? 22Ĩ ken baa Yekila kɩ̃ra na ʋ lɔmɩra hʋgan tɩ̃ ɩra, ʋ lɔmɩra hʋgan ma Yawutuwira za bɩɛ wɛpɩɛ waan ɩra, kɩ kɩ̃ran mʋɔ za, ŋa mʋ kãn ma na hɩɗan gɩɛ kɩ̃rɩgɩra za. Na mʋ kɛɩn sɩɛ, mʋ ɓa lawɩ wa na kpɩsɩ zɩɛ mʋ gaga kha bʋɔra tɩ̃. 23Ŋa gɔɗɩyãga gʋɔ, na Yawutuwira ɓa bɩɩn na khãarɩ, wɔrɩkɔ bʋ wa Yekila heke na ɔfɔ maa wɩ pɩ kharɩɗugula za. 24Naɗɩɛ, mʋɔ kha bʋ wa gbaŋa dahakpasɩga gʋɔ ɗeke, na pi kpiin mu na ɓa maan mʋ hʋʋga dahaga gʋɔ za, kɛna mʋɔ na bʋɔra bʋ kpuore waʔ. Yawutuwira kha bʋ mʋ gaga kha hʋʋga dahaga ɗesira, bɩɛ maalɔmɩra pɩ kharɩɗugula ʋ thɔ Yekila heke.
Ɩsɩrayɛlɩwɩra bɩɛ ɓa ɓu wa zɩ̃mɛ
25Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, mɩɛ ɓɩɛ kha ɩ̃ kʋɔmɛ hɩɗan Yekila gũnira za ki ki ken ĩ thĩ kha ɩ̃ɛ tʋ wa dʋɔ waʔ. Ʋɔ gũnira kɩ bʋ kha Ɩsɩrayɛlɩwɩra bʋɔ ɓa dii wa numigbɩka doro za ɓanu kha thĩmaanyɩra bɩɛ ɓuun zɩ̃mɛ. 26Mafɩra Ɩsɩrayɛlɩwɩra bɩɛ ɓa ɓu zɩ̃mɛ, mʋ gaga kha baa si deɗ Yekila sɛwʋra za kha:
«Wɩɛra kɩ ɓa zɩ̃n nɩpɩra,
ʋ ɓa kure wa gboŋira pɩ yɩ kha Siyɔ̃,
ʋɔ kɩ ɓa yɩɛ Zakɔbʋ kpɩ̃raɓiiwira ãn Yekila.
27Na mɩ ɓa yafan pɩ mɩbɩ̃yɛliigira za bɛndɛ, sɩɛ kɩ ɓa ɓɔgɔ bɛmɩra mɩ ɓa yii mɩɛ na bɩɛ tɩɛ.»
28Na a kenn baa pɩ kɛɩn Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra, pɩ bʋ wa Yekila bɩ̃ɩrawɛ, si le thaaga ɩ̃ɛ thĩmaanyɩra dagamu. Ŋa baa Yekila kenn khonn mi, pɩ mɩyɛ nʋʋ ʋ wa pi sekhãgawɩra kãma, 29naɗɩɛ, na Yekila hãan mɩɩdɛ bãa, u gbũu zɩ̃n dɩɛ mɩɩna dʋ̃waʔ, na ʋ yɩɗɩ, ʋ vɩkɩ̃n dɩɛ yɩɗa dʋ̃waʔ. 30Lʋgʋsɩra za ɩ̃ kha nu Yekila bɛrɛ waʔ. Ŋa ɩra wɩɛ, Yekila makarɩn ma ɩ̃ za naɗɩɛ baa Yawutuwira|Yawutuwe nuun ʋ bɛla waʔ ɩra. 31Mafɩra tɩ̃, ɩra wɩɛ pɩ kɛɩn ma Yekila bɛla, si le thaaga ʋ makarɩ ɩ̃ɛ za. Mafɩra tɩ̃ Yekila wɔrɩ makarɩ bɩɛ za. 32Naɗɩɛ Yekila yɩɛn ma nɩpɛ bɩɛ pi numigbɩkɩra za, si le thaaga ʋ ɓɔgɔ ʋ makarɩla na nɩpɛ bɩɛ.
Yekila kɩ̃rɩgɩra gbɩ̃n ma gbaangbo
33Yekila mɩyɛ bɩɛ kɩ̃ra wa thĩ. Ʋ hĩin ma na wʋɔmɛ na tʋʋmɛ! Nɩra sii wɔrɩ tʋ ʋ gagasɩra waʔ. Nɩra sii wɔrɩ tʋ ʋ mɩyɛ makɩ̃n lɔmɛ waʔ.
34Sɩ sɛwɛn ma na deɗ Yekila sɛwʋra za kha:
«Ãna kɩ tʋ Adɛyɩra gagasɩra?
Ãna kɩ wɔrɩ le ʋ ɓɔdaara?
35Ãna nisĩnn hãan Yekila mɩɩnɛ yãarɩ,
na Yekila ɓa gbũuren u dɩ?»
36Naɗɩɛ mɩyɩra bɩɛ kure wa ʋɔ heke,
ʋɔ liin mɩyɩra bɩɛ,
mɩyɩra bɩɛ bʋ wa ʋɔ bɛyɛ.
Gbɩ̃nɛsɩra bʋ wa ʋɔ bɛsɛ bãanyɛ bɩɛ! Amiina|Amiina .
12Thakuofɛŋɩra ki ɓu kiretɩ̃ɛsɩra za ɩra
1Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, mɩ yɩ̃n ɩ̃ wa Yekila makarɩla kãmara za, kha ɩ̃ hã ĩ thĩ gbɔɗa bɩɛ pere mʋ gaga kha baa pɩ thɔgɩ̃n daɗuoro wɩɛ kɩ bʋ ko na hã Yekila. Ɩ̃ hã ĩ thĩ pere, sɩɛ kɩ nʋʋ Yekila. Sɩɛ kɩ bʋ Yekire gbɩ̃nɛlɔnkɩ̃rɩwɩra. 2Hã ɩ̃ makɩ̃n ĩ thĩ na fɩ̃ɩ khɩɛ lɔmɩra waʔ12:2 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Pɩɛrɩ 1:14., ŋa ɩ̃ yɩɛ Yekire vɩkɩ̃n ɩ̃ lɔmɩra na makɩ̃n na wʋɔnfɛmɩra ʋ hãar ɩ̃, si le thaaga ɩ̃ tʋ u dĩŋora. Yekila dĩŋora kɩ bʋ mɩkɩ̃nɩnyɛ wɛʔɛ hĩin na kɩ̃ran na ɩ nʋʋ ʋ.
3Fɩ̃ɩmɩra Yekila fɩ̃ɩn mɩɛ za, bɩɛ yɩɛn na mi de ɩ̃ bɩɛ kha hã ɩ̃ gbɩ̃nɛ ĩ thĩ na tãra waʔ. Ĩ sũne ĩ thĩ na makɩ̃n na khãamɩra gbɩ̃mɩra Yekila hãar ɩ̃ ɩra. 4Nɩthɩ̃rɩga gbɔɗɛ khaayɩra gɔn ma, ŋa ɩ bɩɛ liigesira bʋ kpuore waʔ. 5Mafɩra tɩ̃, aa wɛpɩɛ kɩ khãa Kirisitira za, aa na a gɔmɩra bɩɛ, kɛna a bɩɛ dɩɛn ma na liin gbɔɗɛ tikpo. 6Mɩyɩra Yekila yãagɩ̃nn a ɩ, a bɩɛ bɛyɩra bʋ kpuore waʔ. Yekila liin ma nɩra ʋɔ ʋ yãdedaa ba? Ʋɔ dɛyɩra le sɩɛ na makɩ̃n na khãamɩra. 7Yekila yãagɩ̃nn ma ʋɔ na liigese ba? Ʋɔ dɛyɩra pɛ̃ɩ na ki le sɩɛ. Ʋ yãagɩ̃nn ma ʋɔ, ʋɔ kɩ karɩ̃n nɩpɛ ba? Ʋɔ dɛyɩra pɛ̃ɩ kɩ kɩ karɩ̃n nɩpɛ. 8Ʋ yãagɩ̃nn ma ʋɔ, ʋɔ dɛyɩra kɩ ɓɔ nɩpɛ ba? Ʋɔ dɛyɩra ki le sɩɛ. Ʋ yãagɩ̃nn ma ʋɔ kha ʋ kɩ dɛnfɛ nɩpɛ na u leke mɩyɛ ba? Ʋɔ dɛyɩra pɛ̃ɩ na kɩ dɛnfɛ nɩpɛ na kpolonwuoŋo. Ʋ yãagɩ̃nn ma ʋɔ kha u le wʋɔrɛ nɩra ba? Ʋɔ dɛyɩra pɛ̃ɩ sɩɛ za. Ʋ yãagɩ̃nn ma ʋɔ kha ʋ kɩ makarɩ nɩpɛ za ba, ʋɔ dɛyɩra ki le si na bãanwuoŋo12:8 Makɩ̃n daɓitɩtɩɩʔɛ 4 na yo 8 za na 1 Korɛ̃tɩwɛ 12:4-12. 9Ɩ̃ yɩɛ khɔrɩthĩnthĩme hɩɗan ɩ̃ gagasɩra za. Ɩ̃ zɩɛ mɩbɩ̃yɩra, ki le mɩkɩ̃nɩnyɛ. 10Ɩ̃ khɔrɩ kamɛ gbaangbo mʋ gaga kha kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, kɩ kɩ gbɩ̃nɛ kamɛ. 11Ɩ̃ pɛ̃ɩ, hã ĩ le woyɩ̃mɛ waʔ. Ɩ̃ pɛ̃ɩ na liige hã Adɛyɩra na ɩ̃ gagasɩra bɩɛ. 12Laŋɩra kɩ bʋ ɩ̃ za, ɩ̃ hɩɗan na bãanwuoŋo gɩɛ kãmara za. Vɛnsɛ bɛna, ɩ̃ ba, na pɛ̃ɩ kɩ yɩ̃n Yekila. 13Ɩ̃ pɛ̃ɩ na dɛnfɛ ĩ kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe na mɩyɩra za pɩ vɛn ɩra, kɩ gɔ khɩ̃rɩwɛ na kɩ̃ra. 14Wɛpɩɛ kɩ vɛnɛ ɩ̃, ɩ̃ kɩ̃ra bɩɛ, ɩ̃ kɩ̃ra nɩpɛ, hã ɩ̃ daŋa nɩra sii waʔ12:14 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 5:44; na Luki 6:28. 15Wɛpɩɛ kɩ bʋ bãanwuoŋo za, ɩ̃ hɩɗan bãanwuoŋo za na bɩɛ kpuore, wɛpɩɛ kɩ fʋʋ, ɩ̃ fʋʋ dɩ̃ɩna bɩɛ kpuore tɩ̃. 16Ɩ̃ hɩɗan nʋkpuore na kamɛ. Hã ɩ̃ ɓɩɛ gbʋ̃ɔnsɛ ĩ thĩ za faŋa za waʔ, ŋa ĩ sũne ĩ thĩ na ɓɩɛ mɩthɔthɔʔɛ. Hã ĩ ken ĩ thĩ kha ɩ̃ɛ kɩ tʋ mɩyɩra na tãra bʋɔra waʔ. 17Hã ɩ̃ ɓa taa nɩra sii mɩbɩ̃yɛ na mɩbɩ̃yɛ waʔ. Ɩ̃ pɛ̃ɩ ki le mɩyɛ wɛʔɛ telenn nɩpɛ bɩɛ heke. 18Ɩ̃ pɛ̃ɩ na le lɔmɩra thĩna bɩɛ na hɩɗan wɔyĩke za na nɩpɛ bɩɛ, na sɩ wɔrɩ le. 19Mɩ yɛsɛwɛ, hã ĩ khon ĩ doŋo ĩ thĩ waʔ, ɩ̃ yɩɛ Yekila thĩra khon ĩ doŋira, naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma na deɗ Yekila sɛwʋra za kha: «Donkhoŋira bʋ wa mɩɛ bɛgɛ, mɩɛ kɩ taa mɩɩgɩra.» Adɛyɩra deɗ sɩɛ. 20Ŋa si deɗ ɓa tɩ̃ kha:
«Na khʋ̃mʋŋa bʋ mʋ bɩ̃ɩra za, hã ʋ ɗimɩɩnɛ u ɗi.
Na yʋ̃ɔsɛ bʋ ʋ za, mʋ hã ʋ ãmɛ ʋ yɔ̃.
Na mu liin sɩɛ, sɩ ɓa le wa
mʋ gaga kha nantɩgɩyɛ mu hoɗ na yiin ʋ thaagɩra za.»
21Hã mʋ yɩɛ mɩbɩ̃yɛ ɓu wɔrɩkɔ mʋ za waʔ, ŋa mʋɔ kɩ kãn na ɓu wɔrɩkɔ mɩbɩ̃yɩra za mʋ mɩkɩ̃rɩliigira kãmara za.
13Kiretɩ̃ɛwɛ kãn ma na nu sɩrɩgɩra thadɛrɩwɩra bɛrɛ
1Nɩpɛ bɩɛ kpo kpo kãn ma na sũne pi thĩ na hã sɩrɩgɩra thadɛrɩwɩra, bɩɛ wɛpɩɛ kɩ bʋ a thaasɩra za ɩra, naɗɩɛ Yekila hãan mɩ sɩɛ thadɛrɩsɩra, Yekila yiin pɩ bɩɛ na pɩ hɩɗankhɛyɛ. 2Mafɩra, na wɩɛ bãa kɛɩn sɩrɩgɩra thadɛyɛ sɩɛsɛ, ʋɔ dɛyɩra kɛɩn ma Yekila sɩɛsɛ, kɩ yan kiti ki yii u thĩ za. 3Nɩra wɩɛ ki le mɩkɩ̃nɩnyɛ, ʋɔ dɛyɩra kãn na ãn thadɛrɩwɛ kitira waʔ, wɩɛ ki le mɩbɩ̃yɛ, ʋɔ dɛyɩra kɩ ãn pi kitira. Mʋ ɓɩɛ na ãn sɩrɩga thadɛrɩwɩra waʔ ba? Pɛ̃ɩ na ki le mɩkɩ̃nɩnyɛ, thadɛrɩwɛ ɓa yɩ mʋ yɩsɩnʋʋga. 4Naɗɩɛ pɩ bʋ wa Yekila miliinsira kãma za, si le thaaga pɩ wɔrɩ yii mu khɩ̃ntelenyene za, ŋa na mu liin ma bɩ̃ɩsɛ mʋ kãn ma na ãn, naɗɩɛ khɩ̃nɛ hãan mɩ wa na koro nɩpɛ, tɩ hãan mɩ wa pi ɓu koro mɩbɩ̃yɛledɛrɩwɩra. Bɛna pi koro mɩbɩ̃yɛledɛrɩwɩra, Yekila miliinse pi le kɩ ɓɔgɔ Yekila doŋira na mɩbɩ̃yɛledɛrɩwɩra. 5Gɩɛ yɩɛn na sɩ bʋ wa faŋa nɩpɛ bɩɛ sũne pi thĩ na hã sɩrɩgɩra thadɛrɩwɩra, ŋa hã si le naɗɩɛ baa pɩ ɓa kiti mu waʔ, ŋa mʋ kãn ma na le si na lɔɓidakɩ̃ra. 6Gɩɛ yɩɛn tɩ̃ na ɩ̃ taa lãmbora, naɗɩɛ wɛpɩɛ kɩ zɩ̃n lãmbora, bɩɛ bʋ wa Yekila miliindɛwɛ. 7Mɩɩdɛ bãa kɩ kãn na hã na wɩɛ, ɩ̃ hã ʋɔ dɛyɩra dɩɛ. Ɩ̃ taa lãmbo zɩ̃ndɛwɛ thaaga tʋɔ thaaga lãmbora dɩ̃ɩna daasɛ lãmbora. Wɛpɩɛ ɩ̃ kãn na ãn ɩ̃ ãn bɩɛ, wɛpɩɛ ɩ̃ kãn kɩ gbɩ̃nɛ, ɩ̃ kɩ gbɩ̃nɛ bɩɛ13:7 Makɩ̃n khaadɩɛ ken na Matiyo 22:21; na Marɩkɩ 12:17; na Luki 20:25.
Kamɛ khɔrɩmɛ mɩyɛ
8Hã mɩɩnɛ sii ɓu mʋɔ na mʋ kãnʋɔna tɩɛ za waʔ, fɔ khɔrɩmɛ doro, naɗɩɛ wɩɛ kɩ khɔrɩ ʋ kãnʋɔna, ʋɔ dɛyɩra hĩɗenn ma sɩɛrɛhãansɩra. 9Naɗɩɛ sɩɛrɛdewensira kɩ ɓɔgɔ sɩ kha: «Hã mu le zɛrɩgɛ waʔ, hã mʋ khʋ nɩra waʔ, hã mu zu waʔ, hã mʋ yɩɛ mʋ wʋɔrɛ kure nɩra sii mɩɩnɛ za waʔ.» Sɩɛrɛdewensira bɩɛ kuɗ ɓa sɩɛrɛɓɩdɩɛ za kha: «Khɔrɩ mʋ kãnʋɔna mʋ gaga kha mʋɔ thĩra.» 10Na khɔrɩmɛ bʋ wɩɛ bãa gagasɛ za, ʋɔ dɛyɩra bɩ na le mɩbɩ̃yɛ ʋ kãnʋɔna za waʔ, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha khɔrɩmɩra ki hĩɗe sɩɛrɛhãansɩra bɩɛ.
A ɔfɔ a thĩ kɩ tɩɛ Adɛyɩra ɓamɩra
11Ɩ̃ tʋ bɛnthĩna za a bʋ ɩra. Ɩ̃ɛ ɗɔhʋ̃ndɛwɛ, ɩ̃ arɩ na pɛ̃ɩ, naɗɩɛ, zɩ̃mɩra khaala yĩmin a wa na tann bɛna a khãan Kirisitira za fɛnsɩra ɩra. 12Bãana khãɗ ɓuun ma zuori, ɗɩɩga bʋ ɓɩɛ wa yɛkɩ̃mɛ. Gɩɛ yɩɛrɩ, ɩ̃ yɩɛ a gbaa dabirimɩyɩra, kɩ khɛ yɛyɛɓɛ khɛ̃ɩkhɛ̃ɩdaasɛ. 13Ɩ̃ yɩɛ a nɩ̀ɩrɛ̀ teleme za mʋ gaga kha baa nɩra nɩ́ɩrɛ̀ khɩɛga ɩra, hã a le lɔwʋdamɛ warɩma thãyɔdɛwɛ waʔ. A tʋ gɔ a thĩ na kakarɩliige thĩnyira bɩɛ, hã a le khɛ̃ɩkpiidɛwɛ waʔ, dɩ̃ɩna hã zone hɩɗan a za waʔ. 14Ŋa ɩ̃ yɩɛ Adɛyɛ Yesu Kirisitira mɩyɛ hɩɗan ɩ̃ gagasɩra za, hã ɩ̃ gaga gbɔɗɛ mɩyɛ na tãra waʔ, si le thaaga hã yekemɩɓɩɛbɩ̃ɩga ɓu wɔrɩkɔ ɩ̃ za waʔ.
14Wɔrɩkɔdɛwɛ na kpũndɛwɛ mɩyɛ
1Wɩɛ bãa khãamɛ ki zen kiretɩ̃ɛsɩra za, ɩ̃ gɔ ʋɔ na kɩ̃ra, hã ĩ ki de ʋ mɩyɛ waʔ. 2Na nɩra ʋɔ khãamɛ gbɩ̃n na ʋ yã kha ʋɔ wɔrɩ ɗi ɗimɩɩnyɛ thĩnyira bɩɛ, kɛna ʋɔ khãamɛ zen kiretɩ̃ɛsɩra za, na ʋɔ ɗi wa nanwasɛ doro, 3wɩɛra ki ɗi ɗimɩyɩra thĩnyɩra bɩɛ, ʋɔ kãn na zene ʋɔra waʔ, mafɩra tɩ̃, wɩɛra ki ɗi nanwakɩra dola, hã ʋɔ ɓa yãasɩ̃n ʋɔra waʔ, naɗɩɛ Yekila khɔrɩ ʋ wa lɔmɩra za ʋ bʋ. 4Ãnakpuo kɩ bʋ mʋɔ harɩ na mʋ zarɩgɩ̃n ʋɔ miliinɓiye? Miliinɓiira liige kɩ kɩ̃ra ba, u liige kɩ kɩ̃ra waʔ ba, mʋɔ nʋʋga bʋ sɩɛ za waʔ, sɩɛ bʋ wa ʋ thadɛyɩra bɛsɛ. Ŋa, sɩɛ bɩɛ za ʋ ɓa le miliinkɩ̃rɩsɛ, naɗɩɛ wɔrɩkɩra bʋ wa Adɛyɩra heke na le si.
5Nɩpɛ bʋɔ heke, ɗɩyãsɛ sʋɔ bãa sʋɔra za, bʋɔ heke tɩ̃ ɗɩyãsɩra bɩɛ bʋ wa kpuore. Pɩ bɩɛ kpo kpora kãn ma na bɩ wɛsɩɛ pɩ lɔɓidaara hãan mɩ. 6Wɩɛ ki khoŋĩn yawʋsɛ, u le si wa Adɛyɩra kãma. Wɩɛ ki ɗi ɗimɩɩnyɛ thĩnyɩra bɩɛ tɩ̃, ʋɔ dɛyɩra le si wa Adɛyɩra kãma naɗɩɛ ʋ gbɩ̃nɛ wa Yekila. Wɩɛ kɩ kɛɩ mɩthĩnyira yʋɔra ɗiime, ʋɔ dɛyɩra le wa sɩɛ Adɛyɩra kãma, ʋ gbɩ̃nɛ wa Yekila tɩ̃. 7Tɩ̃yara za, a ʋɔ sii bʋ thakuogo za ʋɔ thĩ kãma za waʔ, na a huun tɩ̃, a huun aa thĩ kãma za waʔ. 8Naɗɩɛ na a bʋ thakuogo za, a bʋ wa thakuogo za Adɛyɩra kãma. Na a huun tɩ̃, a huun ma Adɛyɩra kãma. Mafɩra, na hɩɗan thakuogo za warɩma na hu, a bʋ wa Adɛyɩra bɛwɛ. 9Iyo, Kirisitira huun ma kɩ alɩnɩ, si le thaaga u le nɩkogolinkowe na nɩhuome Adɛyɛ. 10Ŋa mʋɔ, be liin na mʋ zarɩgɩ̃n mʋ kãnʋɔna? Bena mu zene u? A bɩɛ ɓa nɩ́ɩrɛ́ wa Adɛyɩra kitigboɗa za. 11Naɗɩɛ si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za kha:
«Mɩɛ Adɛyɩra bʋ wa thakuogo za, mɩɛ ki de wɛsɩɛ kha:
Nɩpɛ bɩɛ ɓa ɓa ɓa huruse mɩ wʋɔla za,
dɩ̃ɩna nɩpɛ bɩɛ ɓa phii zɩɛ wa pɩ nʋʋsɛ na gbɩ̃nɛ mɩ14:11 Ezayi 45:23 mɩyɛ deɗ na makɩ̃nn na baa sɩ na vɩkɩ̃nn khɔ̃ɩkhɔ̃ɩ Gɩrɛkɩsɩra za ɩra.»
12Mafɩra a bɩɛ kpo kpora ɓa thʋɗɛ a thĩ milewenyira Yekila wʋɔla za.
Hã mu le thaaga mʋ kiretɩ̃ɛ yaɓiye wa mɩbɩ̃yɛliige za waʔ
13Gɩɛ yɩɛrɩ, hã a zarɩgɩ̃n kamɛ dʋ̃waʔ sã; Ŋa ɩ̃ bɩɛ kpo kpo yii si ɩ̃ gagasɩra za kha ɩ̃ ɓa le mɩɩnɛ dʋɔ wɛtɛ ki le thaaga na yii ĩ kiretɩ̃ɛ yaɓiye mɩbɩ̃yɛliige za waʔ. 14Mɩ tʋʋmɛ bʋ wa sɩ za gbaangbo Adɛyɛ Yesura|Yesu wɔrɩkɩra za kha mɩɩnɛ sii te ti thĩ za waʔ. Ŋa na wɩɛ kenn mɩɩdɛ bãa kha ti te ɓa, ti teɗ ɓa ʋɔ dɛyɩra heke. 15Ɗimɩɩna mu ɗira, na dɩɛ kpãɗɛ wa mʋ yaɓiira wʋɔrɛ, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha mu le mʋ mɩyɩra na khɔrɩmɛ dʋ̃waʔ. Na sɩ bʋ mafɩra, tʋ gɔ mu thĩ, baa Kirisitira huun ma mʋ yaɓiira kãmara za tĩ, hã ɗimɩɩnɛ ɓa le thaaga na asɩ mʋ yaɓiira waʔ. 16Mɩɩdɛ bãa ĩ ken kha tɩ kɩ̃ra ɩ̃ɛ heke, hã ɩ̃ yɩɛ dɩɛ le thaaga ɩ̃ yɩsɩga asɩ waʔ. 17Naɗɩɛ Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga mɩyɛ bʋ ɗiime na yʋ̃ɔmɛ mɩyɛ waʔ, ŋa teleme, na wɔyĩke, na bãanwuoŋo mɩyɛ ɩ Ninyɛgɛmɔ|Yekire Nin wɔrɩkɩra za. 18Naɗɩɛ wɩɛ ki liige mafɩra kɩ hã Kirisitira, ʋɔ dɛyɩra mɩyɛ kɩ nʋʋ Yekila, dɩ̃ɩna nɩpɛ yɩ ɓa ʋɔ dɛyɩra yɩsɩnʋʋga. 19Gɩɛ yɩɛrɩ, ɩ̃ yɩɛ a pɛ̃ɩ na hɩɗan na kamɛ wɔyĩke za kɩ dɛnfɛ kamɛ na ɓu faŋa kiretɩ̃ɛsɩra za. 20Hã mʋ asɩ Yekila miliinsira ɗiime doro kãma za waʔ. Tɩ̃ya ʋ, ɗimɩyɩra thĩnyɩra bɩɛ kɩ̃ra, ŋa ɗimɩɩna ki le thaaga mʋ yaɓiira lon mɩbɩ̃yɛliige za, dɩɛ ɗimɩɩna thĩna kɩ̃ra waʔ. 21Wɛsɩɛ kɩ kɩ̃ra, sɩɛ kɩ bʋ mʋ kɛɩ khaasɛ khʋɔmɛ, na kɛɩ thãamɛ yʋ̃ɔmɛ, na sɩɛ wɔrɩ le wa thaaga na yii mu yaɓiye mɩbɩ̃yɛliige za. 22Khãamɩra mʋ bʋ wɩ, yɩɛ bɩɛ khãamɩra hɩɗan mʋɔ na Yekila doro tɩɛ. Wɩɛ bãa lɔɓidaa kɩ zarɩgɩ̃n ʋ u milewenyira za waʔ, bãanwuoŋo bʋ wa ʋɔ dɛyɩra bɛgɛ. 23Ŋa wɩɛ bãa lɔɓidaa bʋ zarɩgɩ̃n ʋ mɩɩnɛ dʋɔ ɗiime za, kɛna ʋ dɛyɩra kɛɩn na ɗiin ni, Yekila ɓa kiti wa ʋɔ dɛyɩra naɗɩɛ ʋɔ dɛyɩra milewenyira makɩ̃nn na khãamɩra waʔ, kɛna mɩɩdɛ bãa ki le na makɩ̃n na khãamɩra waʔ, dɩɛ mɩɩna bʋ wa mɩbɩ̃yɛliige.
15Le bʋɔra mɩnʋʋnyɩra
1Aa wɛpɩɛ kɩ bʋ na faŋa Yekila khɩ̃na nɩ́ɩrɛ̀sɩra za, a kãn ma kɩ dɛnfɛ wɛpɩɛ kɩ bʋ na faŋɩra waʔ ɩra. Hã a le wɛsɩɛ doro kɩ nʋʋ a waʔ. 2A bɩɛ kpo kpora kãn ki le wa wɛsɩɛ kɩ nʋʋ a kãnʋɔnawɛ pɩ kɩ̃ramɛ kãma, si le thaaga a wɔrɩ dɛnfɛ wɩ pi yo wʋɔrɛ khãamɩra za. 3Naɗɩɛ Kirisitira liin mɩyɩra kha nʋʋ ʋɔ thĩra waʔ, ŋa si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za kha: «Mʋ kʋsadɛrɩwɩra kʋsaʔɩra gbũun ma mɩɛ za15:3 Ken Davidi Yekire gbɩ̃nɛ tɩ̃nsɛ 69:10.» 4Naɗɩɛ mɩyɩra bɩɛ na nisĩnn sɛwɛn Yekila sɛwʋra za harɩ khɔ̃ɩra, ɩɛ na sɛwɛn ma na ɓu hã a karɩ̃n, na haɓɛ, na baɓɛ si le thaaga a hɩɗan na laŋa. 5Yekila kɩ hã nɩra baɓɛ na haɓɛ, ʋɔ yɩɛ ɩ̃ bɛn mʋ gaga kha baa Yesu Kirisitira bʋ ɓɩɛ sɩ ɩra, 6si le thaaga ɩ̃ hɩɗan na gagasɛ kpo, na nʋʋnɛ kpo ki bĩn kɩ gbɩ̃nɛ Yekila ʋɔ wɩɛra kɩ bʋ a Adɛyɛ Yesu Kirisitira Siira.
Ɩ̃ yɩɛ a gɔ kamɛ mʋ gaga kha kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe
7Ɩ̃ gɔ kamɛ na kɩ̃ra mʋ gaga kha baa Kirisitira gɔɗ ɩ̃ na kɩ̃ran ɩra, si le thaaga Yekila ɓu gbɩ̃nɛsɛ. 8Mi de si wa, tɩ̃yara za, Kirisitira liin ma Yawutuwe|Yawutuwe miliinɓiye na ɓu ɓɔgɔ lɔmɩra za Yekila bʋ nʋʋnɛ kpo Yekire ɩra, si le thaaga, nʋʋgɩra Yekila na hãan pi sekhãgawɩra, gɩɛ nʋhãaŋɩra ɓu ɓaka na kɩ̃ra, 9kɩ yɩɛ thĩmaanyɩra ɓu gbɩ̃nɛ Yekila ʋ makarɩla kãma, mʋ gaga kha baa sɩ sɛwɛn Yekila sɛwʋra za na deɗ kha:
«Gɩɛ yɩɛn na mɩ ɓa gbɩ̃nɛ mʋ thĩnye nɩpɛ sʋgʋmʋ za.
Mɩ ɓa gbɩ̃nɛ wa mʋ yɩsɩgɩra na tɩ̃ŋa.»
10Si deɗ ɓa tɩ̃ kha:
«Thĩmaanyɛ, ɩ̃ yãgayãga na Adɛyɩra nɩpɩra kpuore.»
11Ki deɗ tɩ̃ kha: «Thĩmaanɩpɛ, ɩ̃ bɩɛ gbɩ̃nɛ Adɛyɩra.
Nɩpɛ bɩɛ gbɩ̃nɛ ʋ yɩsɩgɩra.»
12Yekire yãdedaa Ezayi na deɗ ɓa kha:
«Zese kpɩ̃raɓiye ʋɔ ɓa arɩ,
ʋɔ ɓa le thĩmaanyɛ thadɛyɛ.
Thĩmaanɩpɛ ɓa khɛ pɩ laŋa na yii gi ʋɔ za.»
13Yekila za a lan, ʋɔ hã ɩ̃ bãanwuoŋo na wɔyĩke khãamɩra za, si le thaaga ɩ̃ laŋɩra gbɩ̃n gbaangbo Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin wɔrɩkɩra za.
Poli lɛtɩrɩla sɛwɛ thaagɩra
14Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, na gbũu ɩ̃ɛ gɛŋɩra gɩɛ ʋɔ, mɩɛ lann ma sɩ za kha ɩ̃ bʋ wa nɩkɩ̃rɩwɛ, ɩ̃ bʋ wa na tʋʋmɛ gbaangbo, ɩ̃ wɔrɩ ɓɔ ɓa kamɛ. 15Ŋa lɛtɩrɩwɩɛ mɩ bʋ dãa hã ɩ̃ mɩra, mɩ sɛwɛn ma ʋ khaayɛ yʋɔ na haɓɛ mɩyɛ yʋɔ kãma si le thaaga mɩ wɔrɩ kʋɔgɩ̃n ɩ̃ na mɩɗuguye yʋɔ naɗɩɛ baa Yekila fɩ̃ɩn mɩɛ za ɩra. 16Naɗɩɛ u liin ma mɩɛ Yesu Kirisitira miliinɓiye thĩmaanyɛ sʋgʋmʋ za. Mi de pi wa Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra, si le thaaga pɩ wɔrɩ hã pi thĩ sɩ nʋʋ Yekila, ki le wɛpɛ khonn pi doro na hãan Yekila na u Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin yɛɗɛn mɩ ɩra. 17Gɩɛ yɩɛrɩ, mɩɛ wɔrɩ gbɩ̃nɛ wa mi thĩ Yekila miliinsira za Yesu Kiristira wɔrɩkɩra za. 18Naɗɩɛ lɔmɩra za Kirisitira dɛnfɛn mɩɛ na mi liigen na dɛnfɛn thĩmaanyɩra na i nuun Yekila bɛla, mi de sʋɔ na sɩɛ sɩɛ za waʔ. Ʋ tann ma mɩ sɩɛsɛ na mi miliinyira za na liin sɩɛ, 19na bamʋŋa mɩthĩngɔnyɛ Ninyɛgɛmɔ wɔrɩkɩra za. Mafɩra mi deɗ Kirisitira sɩɛrɛnʋʋsɩra na khɛ Zeruzalɛmʋ na yo gbɩɛ Iliri sɩrɩgɩra za. 20Ŋa wɛsɩɛ mɩ kha ɓɩɛ, sɩɛ kɩ bʋ na de Kirisitira sɩɛrɛnʋʋsɩra khaayɛ ʋ yɩsɩgɩra yɩɗ yãan waʔ, si le thaaga hã mɩ ɓa le mi miliinsira na sɩɛ ʋɔ bɛɗuguse za waʔ. 21Baa si liin mafɩra, mɩɛ miliinsira makɩ̃nn ma na Yekila sɩɛsɩra ki de kha:
«Wɛpɛ ʋ mɩyɛ deɗ yãan waʔ,
bɩɛ ɓa yã ʋ.
Wɛpɩɛ nuun ʋ mɩyɛ yãan waʔ,
bɩɛ ɓa tʋ ʋ mɩyɩra15:21Ezayi 52:15 mɩyɛ deɗ na makɩ̃nn na baa sɩ na vɩkɩ̃nn khɔ̃ɩkhɔ̃ɩ Gɩrɛkɩsɩra za ɩra.»
Poli bu khon gagasɛ na ɓa yo Ɔrɔmʋ
22Sɩɛ barɩn mɩɛ bɛngɔnyɛ za na mɩ wɔrɩn thiyen ĩ heke waʔ. 23Ŋa ɩra wɩɛ, mi zuon ma mi miliinsira sɩɛ sɩrɩsɩɛ za. Sɩ ɗɩɩgɔnsɛ sɩɛ mɩra, mɩ kha ɓɩɛ sɩ wa na yo kure ĩ heke. 24Na mɩ kha mi yo Ɛsɩpanyɩ bɛndɛ, mɩ ɓɩɛ wa na nɩ́ɩrɛ́ ĩ heke na ken ĩ ki le bɛnɛ dʋɔ kɩ̃rɩ ʋ ĩ heke, na mɩ kha mɩ tãra ɩ̃ dɛnfɛ mɩ. 25Ŋa ɩra wɩɛ, mɩ ɓɩɛ wa na yo Zeruzalɛmʋ na dɛnfɛ kiretɩ̃ɛwɩra kɩ bʋ gɩɛ gboŋɩɛ za. 26Naɗɩɛ kiretɩ̃ɛwɩra kɩ bʋ Masedʋwanɩ na Akayɩ sɩrɩsɩra za, bɩɛ khonn ma pi leke mɩyɛ yʋɔ na ɓu dɛnfɛ Zeruzalɛmʋ kiretɩ̃ɛwɩra kɩ bʋ bʋɔmɩra za ɩra. 27Bɩɛ thĩ khonn sɩɛ gagasɩra, si gbũu kha kãn ma pi le si. Naɗɩɛ bɩɛ wɛpɩɛ kɩ bʋ thĩmaanyɩra, na bɩɛ ɓa ɓuun niin Yawutuwe|Yawutuwe Yekila kɩ̃rɩgɩra za, sɩ kãn ma tɩ̃ thĩmaanɩpɩra dɛnfɛ wɩ na pi leke mɩyɛ yʋɔ. 28Na mɩ ɓa zuon sɩɛ za bɛndɛ, ki yo hãan sɩɛ dɛnfɛsɩra zuori, mɩ ɓa tãra ĩ heke ki tʋ yo Ɛsɩpanyɩ sɩrɩgɩra za. 29Mɩ lann ma sɩ za kha bɛna mɩ ɓa nan ĩ heke, mɩ ɓa nan ma na Kirisitira kɩ̃rɩgɩra.
30Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, mɩ yɩ̃n ɩ̃ wa, a Adɛyɛ Yesu Kirisitira kãmara za, dɩ̃ɩna Ninyɛgɛmɔra khɔrɩmɩra kãmara za, kha ɩ̃ dɛnfɛ mɩ khɛ̃ɩgɩɛ za kɩ kɩ yɩ̃n Yekire kɩ hã mɩ. 31Si le thaaga mɩ wɔrɩ ko Zude sɩrɩgɩra Yekire kʋɔdɛwɩra, dɩ̃ɩna dɛnfɛsɩra mi bu yo si Zeruzalɛmʋra, sɩɛ wɔrɩ yo hĩi bɩɛ kiretɩ̃ɛwɩra. 32Na sɩɛ liiri, mɩ ɓa wɔrɩ nan ĩ heke ni na bãanwuoŋo Yekila dĩŋora za, na wɔrɩ ɓu wuore kɩrɩ ʋ ĩ heke ni. 33Wɔyĩke Yekila hɩɗan dɩ̃ɩna ɩ̃ bɩɛ! Amiina|Amiina .
16Poli bʋ thɩɛ ʋ tʋdɛwɛ
1Mɩ karɩfa ɩ̃ wa a khɩ̃nhɛrɩyɛ Febe, u liige wa kɩ hã Sankere egilizi Kiretɩ̃ɛwɩra. 2Ɩ̃ gɔ ʋ na kɩ̃ra mʋ gaga kha baa kiretɩ̃ɛ kãn gɔ nɩpɛ kɩ kɩ̃ra ɩra, na ʋ ɓa kɩ vɛn ɩ̃ dɛnfɛsɛ za mɩɩdɛ bãa za, ɩ̃ dɛnfɛ ʋ sɩ za. Naɗɩɛ ʋ dɛnfɛn ma nɩgɔmɛ gbaangbo, harɩ mɩɛ thĩra.
3Ɩ̃ thɩɛ Pirisili na Akilasɩ, bɩɛ bʋ wa mi liigedɛkamɛ Yesu Kirisitira miliinsira za. 4Bɩɛ na yiin ma pi thĩ bɩ̃ɩsɛ nʋʋnɛ za si le thaaga mɩɛ ɓu ko na huume. Mɩɛ kpo kɩ thɩɛ wɩ waʔ, kiretɩ̃ɛwɩra bɩɛ kɩ bʋ thĩmaanyɩra sʋgʋmʋra za, bɩɛ bʋ thɩɛ wɩ tɩ̃. 5Ɩ̃ thɩɛ kiretɩ̃ɛwɩra bɩɛ ki bĩŋin pɩ gbɛ̃ɩna za tɩ̃. Ɩ̃ thɩɛ mɩ yaɓikhɔrɩyɔmɔ Epayɩnɛtɩ, ʋɔ nisĩnn khãan Kirisitira za Azi sɩrɩgɩra za. 6Ɩ̃ thɩɛ Marɩyama, ʋ na liigen hãar ɩ̃ wa gbaangbo. 7Ɩ̃ thɩɛ Ãduronikusi na Zuniyasɩ, bɩɛ bʋ wa mɩɛ nɩpɛ, mɩɛ na bɩɛ bɩɛ liin ma kaso kpuore. Pɩ bʋ wa Yekire dãarawɛ, pi yiin ma wʋɔrɛ pi liigesira za thĩ, bɩɛ nisĩnn tʋʋn Kirisitira na yɩɛn mɩɛ. 8Ɩ̃ thɩɛ mɩ yaɓikhɔrɩyɔmɔ Ãpiliyasɩ, Adɛyɩra za. 9Ɩ̃ thɩɛ Urubɛ̃n, ʋɔ bʋ wa mi liigedɛkãran Kirisitira miliinsira za, dɩ̃ɩna ɩ̃ thɩɛ mɩ yaɓikhɔrɩyɔmɔ Sɩtakisi. 10Ɩ̃ thɩɛ Apelɛsɩ, ʋɔ bɩɩn ma vɛnsɛ Kirisitira kãma. Ɩ̃ thɩɛ Arisitobuli gbɛ̃ɩna nɩpɩra. 11Ɩ̃ thɩɛ mɩ nɩra Erodiyɔ̃nɩ, dɩ̃ɩna kiretɩ̃ɛwɩra kɩ bʋ Narɩsisi gbɛ̃ɩna za ɩra. 12Ɩ̃ thɩɛ Tirifɛnɩ na Tirifɔsɩ, bɩɛ hapɩɛ yɔ̃ra liigen hãan ma Adɛyɩra gbaangbo thĩ. Ɩ̃ thɩɛ mɩ khɩ̃hɛyɛ khɔrɩyɔmɔ Pɛrɩsidi, ʋɔ hãan ma u thĩ tɩ̃ na liigen hãan Adɛyɩra. 13Ɩ̃ thɩɛ Urufusi, ʋɔ bʋ wa Adɛyɩra miliindakɩ̃ra, dɩ̃ɩna ʋ yaara kɩ bʋ mɩɛ yaa tɩ̃. 14Ɩ̃ thɩɛ Asɛ̃kiriti, na Filegɔ̃, na Ɛrɩmɛsɩ, na Patorobasɩ, na Ɛrɩmasɩ, dɩ̃ɩna kiretɩ̃ɛ yaɓiiwira kɩ bʋ wɩ kpuola ɩra. 15Ɩ̃ thɩɛ Filologi na Zuli, na Nerɛ na ʋ yaɓikãrana, na Olɛnɩpasɩ dɩ̃ɩna kiretɩ̃ɛwɩra bɩɛ kɩ bʋ pi heke ni ɩra. 16Ɩ̃ thɩɛ kamɛ na kpen kamɛ na kpolonvɩrɩga. Kiretɩ̃ɛwɩra bɩɛ bʋ thɩɛ ɩ̃.
Poli bʋ hã ɓɔphɩlɩyamɛ
17Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, wɛpɩɛ ki yii kpɩkɩ̃ŋɩra dɩ̃ɩna pɩ kɛɩ karɩ̃na aa hã ɩ̃, mɩ yɩ̃n ɩ̃ wa kha ɩ̃ tʋ gɔ ĩ thĩ na bɩɛ. Hã ɩ̃ dɩɛ wɩ mɩɩnɛ sii za waʔ. 18Naɗɩɛ bɩɛ nɩpɩɛ thĩna liige kɩ hã Kirisitira a Adɛyɩra waʔ, ŋa pɩ ɓɩɛ wa pi kpolonse ɓu hĩi doro. Wɛpɩɛ gagasɩra kɩ thɔ, pɩ kpɛnsɛ wa bɩɛ na pɩ nʋnʋʋsɩɛsɩra dɩ̃ɩna nɩkpɛnsɛsɩɛsɛ. 19Ɩ̃ɛ ʋɔ, baa ĩ nu Yekila bɛla, nɩpɛ bɩɛ tʋʋmɛ bʋ wa sɩɛ za, gɩɛ yɩɛn na mɩɛ bãanɛ wuon na ɩ̃ɛ. Mɩ ɓɩɛ wa kha ĩ ɓu wʋɔmɛ tɩ̃ na le mɩkɩ̃nɩnyɛ, kɩ yɩɛ, ɩ̃ yɛ|Yɛɗɛsɛ hã ĩ le mɩbɩ̃yɛ waʔ. 20Yekila kɩ bʋ wɔyĩke dɛyɩra, ʋ ɓa pɛwʋ wa Sutana|Sutana ɩ̃ wʋɔla za fɩ khaadɩɛ na kɩrɩ ʋ. A Adɛyɛ Yesu Kirisitira hɩɗan na ɩ̃ bɩɛ.
21Mi liigedɛkãran Timote, dɩ̃ɩna Lusiyusi, na Zazɔn, na Sosipatɔrɔsɩ bʋ thɩɛ ɩ̃, bɩɛ sãara bʋ wa mɩ nɩpɛ. 22Adɛyɩra yɩsɩgɩra za, mɩɛ Tɛrɩtiyusi bʋ thɩɛ ɩ̃, mɩɛ wɩɛra Poli khɩɛn na sɛwɛn lɛtɩrɩwɩɛ. 23Mɩ khɩ̃nɛrɩkhuo Gayusi bʋ thɩɛ ɩ̃, ʋɔ wɩɛra heke kiretɩ̃ɛwɩra bɩɛ le bĩŋin ɩra. Erasiti bʋ thɩɛ ɩ̃, ʋɔ wɩɛra kɩ bʋ gboŋira ɓudagɩra kendaara ɩra, na a yaɓiye Karitusi tɩ̃. [24A Adɛyɛ Yesu Kirisitira fɩ̃ɩmɩra hɩɗan dɩ̃ɩn ɩ̃, amiina.]
Gbɩ̃nɛsɛ bʋ wa Yekila bɛsɛ
25Ɩ̃ yɩɛ a gbɩ̃nɛ Yekila, ʋɔ wɩɛra kɩ wɔrɩ yii wɔrɩkɔ ɩ̃ za na makɩ̃n na Yesu Kirisitira sɩɛrɛnʋʋsɩra mi de ĩ ɩra. Sɩɛ sɩɛrɛnʋʋsɩra za Yekila ɓɔgɔ khɔ̃ɩ gũni mɩyɩra. 26Ŋa ɩra wɩɛ, ʋɔ gũnira kuɗ ɓa kʋwʋga ʋ, harɩ na thĩmaanyɛ thĩra tʋʋr ʋ Yekila yãdedɛwɛ sɛwʋwɩra kãmara za. Bãanyɛ bɩɛ Yekila hãan sɩɛ sɩɛsɩɛ, si le thaaga thĩnyɩra bɩɛ khãa ʋ za ki ki nu ʋ bɛrɛ. 27Yekila, ʋɔ wɩɛra kpora kɩ bʋ wʋɔmɛ dɛyɩra, ɩɩga yɛyɛɓɩra bʋ wa ʋɔ kpo bɛwɛ bãanyɛ bɩɛ Yesu Kirisitira za. Amiina|Amiina .