Zã

Yekire sɩɛrɛnʋʋsɩra

Zã

sɛwɛn na gbũun Yesu Kirisitira mɩyɩra za

Sɛwʋra sɩɛrɛ thaaga

Zã kha bʋ wa Yesura karɩ̃nɓiye ʋɔ, ʋɔ sɛwɛn sɛwʋwɩɛ (Matiyo 10:2). Na ʋ kha ʋ sɩɛrɛ ʋɔ thĩ mɩyɛ za, ʋ yɩ ʋɔ thĩ yɩsɩga waʔ, ʋ sɛwɛ wa kha karɩ̃nɓiye ʋɔ (Zã 18:15), warɩma kha karɩ̃nɓiira Yesura khɔrɩ ɩra (Zã 13:23). Zã ɓɔgɔ sɩ wa kha Yesu kɩ bʋ Kirisitira u Siye Yekila dãan na makɩ̃nn na baa Yekila thĩra na nisĩnn hãan nʋʋga ɩra. Yesura kɩ bʋ khɩ̃na a thuo na yo ɓu thakuokɛɩzuoŋira Yekila heke. Ʋɔ kɩ bʋ tɩ̃ya dɛyɩra, ʋɔ kɩ bʋ yɛyɛɓɩra kɩ ɓɔgɔ Yekila tɩ̃yara, ʋɔ kɩ bʋ ɗiimira kɩ hã thakuogira, ʋɔ kɩ bʋ a kaadaara, ʋɔ zɩɛn a wʋɔla ʋ ki yo a Yekila heke. Sɩ lʋgʋsɩra, Zã sɛwʋra de a wa kha Yesura kɩ bʋ Yekila sɩɛsɩra wɛsɛ kɩ bʋ kũu bãanyɛ bɩɛ. U liin ma u thĩ nɩthɩ̃rɩɓiye na ɓan hɩɗan a sʋgʋmʋra za. Zã sɛwʋra de a wa lɔmɩra za ãyĩ Zã karɩ̃n nɩpɛ Yesura tɩ̃yara ɩra (daɓikpakpaɗɛ 1). Ʋ ɓɔgɔ wa tɩ̃ lɔmɩra za Yesura gbɩ̃ŋɩnn na nɩthĩnthĩme. Zã kpɔrɩ wa Yesura bamʋŋa mɩyɛ wãnɩyɔ̃, ɩɛ bʋ wa mɩɓɔgɔyɔnyɛ na de dɛyɩra kpuola Yesura bʋ ɩra (daɓikpakpaʔɛ 2 na yo 12 za). Zã ɓɔgɔ wa tɩ̃ lɔmɩra Yesura karɩ̃nn ʋ karɩ̃nɓiiwira ɗɩyãga dawogira pɩ gɔɗ Yesura ɩra (daɓikpakpaʔɛ 13 na yo 17 za). Sɛwʋra phɩlakhɛla za, a yã wa lɔmɩra za pɩ gɔɗ Yesura yuon ɩra, na lɔmɩra za pi kitin u ki yo ɓaɗ ʋ nɩɓadaɓɔkɩra za na khʋʋr ʋ kɩ yɩɛn na ʋ ɓa alɩn na kuɗ huumira za na ɓɔgɔn u thĩ na ʋ karɩ̃nɓiiwira ɩra (daɓikpakpaʔɛ 18 na yo 21 za).

Yekila Ɓikhiira Yesu Kirisitira kɩ hã nɩthɩ̃rɩga thakhuogira

¹Mɩyɩra bɩɛ gɔbɛna lʋgʋsɩra za, wɩɛra pɩ kha yɩ kha sɩɛsɩra1:1 Sɩɛ sɩɛsɩɛ kɩ bʋ Yesura, ken daɓitɩtɩɩʔɛ 14, ʋ kha bʋ wa bʋ, ʋɔ na Yekila kha bʋ, u gbũu kha bʋ wa Yekire. ²Ʋ kha bʋ wa na Yekila bɛna dunuyara tiin ɩra. ³Ʋɔ Yekila khɩɛn na u liin mɩyɩra bɩɛ; mɩɩnɛ sii liin kɛɩ le ʋɔ waʔ1:3 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Korɛ̃tɩwɛ 8:6, na Kolɔsɩwɛ 1:16-17. ⁴Thakuogira kha bʋ wa ʋɔ heke. Gɩɛ thakuogɩra kha bʋ nɩthɩ̃rɩpɛ yɛyɛɓɩra. ⁵Bɩɛ yɛyɛɓɩra kɩ yɛɗɛ dabirigira, ŋa dabirigira bɩɩn mɩ waʔ.

⁶Na Yekila dãan wɛɩ ʋɔ pɩ kha yɩ kha Zã1:6 Yekire ãyidaa Zã pi de. Ken 1:19-36. ⁷Ʋɔ ɓann ma mʋ gaga kha sɩɛrɛ, na ɓa ɓɔgɔ yɛyɛɓɩra mɩyɛ si le thaaga nɩpɛ bɩɛ khãan yɛyɛɓɩra za ʋɔ sɩɛsɩra kãmara za. ⁸Ʋɔ kha bʋ yɛyɛɓɩra waʔ, ŋa ʋ kha kãn ma na le sɩɛrɛ na ɓɔgɔ dɛyɩra kɩ bʋ yɛyɛɓɩra ɩra. ⁹Bɩɛ yɛyɛɓɩra kpora kha bʋ yɛyɛthĩnthĩmira na ɓann dunuyara za na ɓa yɛɗɛn nɩthɩ̃rɩpɩra bɩɛ.

¹⁰Ʋɔ wɩɛra pɩ kha yɩ kha sɩɛsɩra tɩ̃, ʋɔ kha bʋ wa dunuyara za. Ʋɔ liin dunuyara, kɛna dunuyara tʋʋr ʋ waʔ. ¹¹Ʋ ɓann ma ʋɔ thĩra sɩrɩgɩra za, ŋa ʋ sɩrɩgɩra nɩpɩra bɩɩr ʋ waʔ. ¹²Ŋa wɛpɩɛ bɩɛ bɩɩr ʋ, na khãan ʋ za, ʋ hãan ma bɩɛ khɩ̃nɛ kha pi le Yekila ɓiiwe1:12 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Galasɩwɛ 3:26, na 1 Zã 3:1-2. ¹³Pi liin Yekila ɓiiwe khuo na hara ɓihũnlɔmɩra za waʔ, warɩma nɩthɩ̃rɩɓiye dĩŋo lɔmɛ waʔ, ŋa Yekila thĩra liin mi u ɓiiwe.

¹⁴Wɩɛra pɩ yɩ kha sɩɛsɩra, u liin ma nɩthɩ̃rɩga na ɓan hɩɗann a sʋgʋmʋra za, fɩ̃ɩmɛ na tɩ̃ya nɩra kɩ bʋ ʋ. A yãan ʋ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra, ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra ɓikhiira kpora kpelila ɓu na kure Siira Yekila khɛrɛ ɩra. ¹⁵Ʋɔ mɩyɛ Zãna deɗi, ʋ kpaasɩ̃n ma na deɗ kha: «Ʋɔ mɩyɛ mɩ na deɗ ĩ kha: “Ʋ ɓa ɓan mɩɛ kpɩ̃ra za, kɛna ʋɔ kɩ bʋ wʋɔrɛ mɩɛ za, naɗɩɛ ʋ kha bɔ wa bʋ na mɩɛ hũnn thonn waʔ1:15 Ken 1:30.”» ¹⁶A bɩɛ ɓuun ma ʋ kɩ̃rɩgɩra gbaangbo na ki thuon thuon kamɛ ʋ fɩ̃ɩmɩra wɔrɩkɩra za. ¹⁷Naɗɩɛ Yekila hãar a wa ʋ sɩɛrɛdewensira na Moyizira|Moyizi , ŋa fɩ̃ɩmɩra na tɩ̃yara kuɗ ɓa Yesu Kirisitira za. ¹⁸Nɩra sii yãan Yekila yãan waʔ. Ŋa ɓikhiira kpora kɩ bʋ Yekila, na hɩɗann Siira lɔkɩra ʋ, ʋɔ kpora yɩɛn na a tʋʋr ʋ.

Yekire ãyi Zã sɩɛsɛ

(Matiyo 3:1-12; Marɩkɩ 1:2-8; Luki 3:15-17)

¹⁹Ken wɛsɩɛ Zãna deɗ bɛna Zeruzalɛmʋ Yawutuwe|Yawutuwe wʋʋrɛ nɩpɛ dãan kperekpiidɛwɛ|Kperekpiidɛwɛ na levitiwe kha pɩ bʋ̃ ʋ kha: «Mʋ bʋ wa ãna kpuo?» ²⁰Ʋ yɩɛn kɛɩ hãan mɩ zɩ̃ŋɩnsɛ waʔ, ŋa u deɗ si wa na yɛsɩ̃nn sɩ pɩ bɩɛ wʋɔla za kha: «Mɩɛ kɩ bʋ Kirisitira wɩɛra Yekila kenn khonn waʔ.» ²¹Na pɩ bʋ̃ɗ ʋ tɩ̃ kha: «Na ãna kpuo kɩ bʋ mʋ? Mʋɔ kɩ bʋ Elira|Eli ba?» Na Zãna zĩŋɩnn kha: «Ɩya, mɩɛ bʋ Eli waʔ» Na pɩ kha: «Mʋɔ kɩ bʋ Yekire yãdedaara|Yekire yãdedaa ba?» Na ʋ zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ɩya.» ²²Na pi deɗ u kha: «Na ãna kpuo kɩ bʋ mʋ thĩra? Aa kãn ma na yo hã aa dãadɛrɩwɩra zɩ̃ŋɩnsɛ. Bɩra mʋɔ thĩra bu de mʋɔ thĩ mɩyɩra za?» ²³Na Zãna zĩŋɩnn mɩ kha: «Mɩɛ bʋ wa wɩɛra kɩ kpaasɩ̃n gbangbĩriŋira za kha: “Ɩ̃ ɔfɔ khɩ̃na ti telen na hã adɛyɩra dɩ!”» Sɩɛ Yekila yãdedaa Ezayira na deɗi. ²⁴Nɩpɩra pɩ na dãan Zãna khɛrɛ Farɩzɩ̃ɛmɛ|Farɩzɩ̃ɛmɛ kha bʋ wɩ. ²⁵Na bɩɛ bʋ̃ɗ ʋ tɩ̃ kha: «Na mʋɔ kɩ bʋ Yekila nɩthɩ̃rɩkhoromora|Yekire Nɩthɩ̃rɩkhoromo waʔ, mʋ bʋ Eli waʔ, mu gbũu bʋ Yekila yãdedaa waʔ, na be liin na mu yĩ nɩpɛ ãmɩra za?» ²⁶Na Zãna zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Mɩɛ yĩ ĩ wa ãmɛ za; ŋa nɩra ʋɔ bʋ ɩ̃ sʋgʋmʋra za ɩ̃ tʋ ʋɔ waʔ, ²⁷ʋɔ ɓa ɓan mɩɛ kpɩ̃ra za, na gbise na vɔrɩ ʋ sawʋlanwʋ̃nyɩra thĩra mɩɛ thaaga sũnn sɩɛ za.» ²⁸Wɛsɩɛ bɩɛ liin ma Betanɩ, lagagborola pɩ yɩ Zurudɛ̃ ʋɔ dena dʋɔra za ni, khaala Zãna kha yĩ nɩpɩra ãmɩra za ɩra.

Yesura kɩ bʋ Yekila zãraɓiira

²⁹Kɩ gɔɗɩɛkɩ̃na, na Zãna yãan Yesu na ʋ ɓan u heke, na zãna deɗ kha: «Ken Yekila Zãraɓiira|Yekila Zãraɓiira ki khon nɩpɛ mɩbɩ̃ɩnyɩra ɩra. ³⁰Ʋɔ mɩyɛ mɩ kha de bɛna mɩ na deɗ kha: “Wɛɩ ʋɔ ɓa ɓan mɩɛ kpɩ̃ra za, kɛna ʋɔ bʋ wʋɔrɛ mɩɛ za, naɗɩɛ ʋ kha bʋ wa bʋ na mɩɛ hũn thonn waʔ.” ³¹Mɩɛ kha tʋ ʋ thĩra waʔ, ŋa mɩɛ ɓann ma kha mɩɛ yĩ nɩpɛ ãmɛ za si le thaaga Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ ɓiiwira ɓu tʋ ʋ.» ³²Na Zãna deɗ tɩ̃ kha: «Mɩ yãan na Yekila Nina|Yekire Nin kuɗ zaara ni na sũnn ʋ za mʋ gaga kha gɛnɛtʋgan na hɩɗan ʋ za. ³³Mɩ kha tʋ dɛyɩra kha bʋ ʋ harɩ bere waʔ. Ŋa Yekila na dãan mɩɛ kha mɩɛ yĩ nɩpɛ ãmɩra za, ʋɔ deɗ ɓi kha: “Mʋ ɓa yã na Yekila Nina sũnn na hɩɗann wɛɩ ʋɔ za. Ʋɔ kɩ ɓa yĩ nɩpɩra Yekila Nina za.” ³⁴Na Zãna deɗ kha mɩ yãan ma sɩɛ, kɩ ɓɔgɔ sɩ kha ʋɔ wɛɩ wɩɛ bʋ wa Yekire ɓiye.»

Yesu lʋgʋ karɩ̃nɓiiwe mɩyɛ

³⁵Kɩ gɔɗɩɛkĩna tɩ̃, Zãna kha bʋ wa na ʋ karɩ̃nɓiiwe pɩyɔ̃ dɩɛ kharɩkpuola za. ³⁶Baa ʋ ɓa kenn yãan na Yesura|Yesu bʋ tãra na ʋ kha: «Ken Yekila Zãraɓiira|Yekila Zãraɓiira .» ³⁷Na Zãna karɩ̃nɓiiwira pɩyɔ̃ra nuun sɩɛ sɩɛsɩra na alɩn thuon Yesura. ³⁸Na Yesura wãɗ kenn kpɩ̃ra, na yãan na pi thuo u na ʋ bʋ̃ɗ pɩ kha: «Bɩra ɩ̃ ɓɩɛ?» Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «He mʋ bʋ Rabbi?» Rabbi kɔla kɩ bʋ kha «Karɩ̃ndaa». ³⁹Na ʋ zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ɩ̃ ɓan, ɩ̃ ɓa yã.» Na pi thuor u na yo yãan ʋ hʋ̃nkhɛla, sɩ na makɩ̃nn ma na zũnhũnbena, na pɩ hɩɗan na phɩlan khɩɛ gbugora na Yesura. ⁴⁰Bɩɛ karɩ̃nɓiiwira pɩyɔ̃ra na nuun Zãna sɩɛsɩra na thuon Yesura, pɩ kha yɩ ɓa ʋɔra kha Ãdire, Simɔ̃ Pɩɛrɩ khĩnɩyɛ kha bʋ ʋ. ⁴¹Lʋgʋ nɩrara Ãdirera yo yãarɩ, ʋɔ liin ʋ marɩkhuo Simɔ̃ra; na u deɗ u kha: «Aa yãan Kirisiti.» Dɩɛ daɓila kɔla kɩ bʋ kha: «Nɩtɩ̃rɩkhoromora.» ⁴²Na ʋ khɩɛn Simɔ̃ra na yuor u Yesura khɛrɛ. Na Yesura kenn u ki deɗ u kha: «Mʋ bʋ wa Zã ɓikhiye Simɔ̃, pɩ ɓa yɩ ɓʋ wa kha Pɩɛrɩ.» Gɩɛ kɔla kɩ bʋ kha «Bʋrʋga».

Filipu na Natanayɛlɩ mɩyɛ

⁴³Kɩ gɔɗɩɛkɩ̃na, na Yesura|Yesu alɩn kha ʋɔ yo wa Galile. Na u yo gbɩ̃ŋɩnn na Filipu na deɗ u kha: «Thuo mi!» ⁴⁴(Filipura kha bʋ wa Bɛtɩsayɩda nɩra, Ãdire na Pɩɛrɩra na kuɗ ɓa gɩɛ gboŋira za tɩ̃.) ⁴⁵Na Filipura yo yãan Natanayɛlɩ na deɗ u kha: «Aa yãan dɛyɩra Moyizira|Moyizi deɗ ʋ sɩɛrɛhãansɩra sɛwʋra za na dɛyɩra Yekila yãdedɛwɩra deɗ pɩ sɛwʋwɩra za ɩra. Zozɛfʋ ɓikhiye Yesura kuɗ Nazarɛtɩra ɩra ʋɔ ʋ.» ⁴⁶Na Natanayɛlɩra deɗ u kha: «Mɩkɩ̃nɛ wɔrɩ kure Nazarɛtɩ za ba?» Na Filipura zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Ɓan, mʋ ɓa yã.» ⁴⁷Baa Yesura yãan Natanayɛlɩra na ʋ ɓan ʋ khɛrɛ, na u deɗ kha: «Ken Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ ɓithĩnthĩnwe; ʋ bʋ wa nɩtelenyemo.» ⁴⁸Na Natanayɛlɩra bʋ̃ɗ ʋ kha: «Mʋsɛ mu liin kɩ tʋʋn mɩɛ?» Na Yesura zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Baa mʋ kha bʋ taanhagɩra taana za na Filipura yɩɗ ɓʋ thon waʔ, na mɩ yã mʋ.» ⁴⁹Na Natanayɛlɩra deɗ u kha: «Karɩ̃ndaa mʋɔ kɩ bʋ Yekila Ɓikhiira, dɩ̃ɩna Ɩsɩrayɛlɩ ɩyara.» ⁵⁰Na Yesura zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Baa mi deɗ ɓu kha mɩɛ yãan mʋ na mʋ hɩɗan taanhagɩra taana za, sɩɛ yɩɛn na mʋ khãan mɩ za? Mʋ ɓa yã mɩkpakpaʔɛ yʋɔ na tãra wɛʔɩɛ.» ⁵¹Na Yesura deɗ tɩ̃ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa si kha ɩ̃ ɓa yã na zaara phiin zɩɛn na Yekila mɛlɛgɛwɛ gan na pi sũn mɩɛ Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira za.»

Kana gboŋo kɔ̃yɔsɛ mɩyɛ

¹Khɩɛwɛ pɩyɔ̃ tãrawɛ kpɩ̃ra za, na pɩ kha kɔ̃yɔsɛ bʋ Kana, Galile sɩrɩga za. Yesura|Yesu yaara kha bʋ wa sɩɛ kɔ̃yɔsɩra za. ²Pɩ na thonn ma Yesura na ʋ karɩ̃nɓiiwira sɩɛ kɔ̃yɔsɩra za. ³Bɛnɛ dʋɔ ɓa nannɩ, na duvɛ̃n kpɩɗɩ. Na Yesura yaara deɗ u kha: «Nɩpɩra duvɛ̃na zuon ma.» ⁴Ŋa na Yesura zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Yaa, mʋɔ kɩ kãn ɓɔgɔ mɩɛ wɛsɩɛ mɩ kãn na le ba? Mɩɛ bɛna nann thon wa?» ⁵Na Yesura yaara deɗ miliinɓiiwira kha: «Na Yesura ɓa deɗ ĩ mɩɩdɛ bãa ĩ le ri.» ⁶Ɓentasɛ wãnɩkpo kha bʋ fɩ. Sɩɛ ɓentasɩra za Yawutuwe|Yawutuwe le tha kɩ yɛɗɛ pi thĩ. Ɓeŋe kpo kha wɔrɩ khɛ wa litiriwe tiiwãa siira. ⁷Na Yesura de miliinɓiiwira kha: «Ɩ̃ tha ãmɛ na hĩɗe ɓensɩɛ.» Na pi hĩɗenn si harɩ sɩ nʋʋyɩra za. ⁸Na Yesura deɗ pi kha: «Ɩ̃ tha bɩɛ ãmbɩɛ za na yo hã wɩɛra kɩ bʋ ɗiime mɩyɛ thaagɩra za ɩra.» Na pi liin sɩɛ. ⁹Na ɗiime mɩyɛ thadɛyɩra ɗɩɛn kenn ãmɩra vɩkɩ̃nn na liin duvɛ̃na ɩra. Ʋ kha tʋ khaala ʋɔ duvɛ̃na na kuɗ waʔ, ŋa miliinɓiiwira na thaan ãmɩra, bɩɛ kha tʋ u kure khɛrɛ. Na ɗiime mɩyɛ thadɛyɩra yɩɗ kɔ̃yɔkhuora ¹⁰na deɗ u kha: «Nɩpɛ bɩɛ le nisĩn gɔ ɓa kɩ kpɩkɩ̃n duvɛ̃n nʋwãra zo, na nɩthoromira yʋ̃ɔn na hĩin zuori, pɩ tʋ kɩ kpɩkɩ̃n duvɛ̃na kɩ hʋgan waʔ. Ŋa mʋɔ khɩɛn ma duvɛ̃n nʋwãra na ɓɩɛn khaarɛ na yiir u na ɓa nann harɩ ɩra siira!» ¹¹Fɩ za Yesura liin ʋ lʋgʋ bamʋŋa mɩɩna Kana Galile sɩrɩgɩra za. Mafɩra ʋ ɓɔgɔn ʋ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra na karɩ̃nɓiiwira khãan ʋ za. ¹²Sɩɛ kpɩ̃ra za na u yuon Kapɛrɩnawʋmʋ ʋɔ na ʋ yaara, na ʋ khɩ̃rɩwɩra, na ʋ karɩ̃nɓiiwira na yo liin khɩɛwɛ bʋɔ ni kɩrɩ2:12 Ken Matiyo 4:13.

Yesu ɗɛɗ ɗoŋindɛrɩwɛ Yekire gbɩ̃nɛthʋʋgɩra za

(Matiyo 21:12-13; Marɩkɩ 11:15-19; Luki 19:45-48)

¹³Yawutuwe|Yawutuwe fɛtɩ pi le kɔ̃n kha Pakɩra ʋɔ na yĩimin ma. Na Yesura|Yesu alɩn yuon Zeruzalɛmʋra. ¹⁴Na u yo yãan naawɛ, na zãrawɛ, dɩ̃ɩna gɛnɛtʋgamɛ ɗoŋindɛrɩwɛ Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za, dɩ̃ɩna tigibɛŋɩndɛrɩwɛ na pɩ hɩɗann pɩ tapalɩwɛ wʋɔyɛ za fɩ2:14 Ken Marɩkɩ 11:15. ¹⁵Na ʋ khɩɛn wʋ̃nyɛ na liin dazʋwʋrɛ na ɗɛɗ kusen pɩ bɩɛ Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za, na pɩ naawɩra na pɩ zãrawɩra, kɩ vɩɗ siɗ tigibɛŋɩndɛrɩwɩra tigiyira na pɩ tapalɩwɩra fɔlɔŋɩra ʋ. ¹⁶Ki deɗ gɛnɛtʋgan ɗoŋindɛrɩwɩra kha: «Ĩ khon sɩɛ daasɩɛ bɩɛ khaadɩɛ za! Hã ĩ le mi Siira thʋʋgɩra wãgɩrɛ thʋʋga waʔ.» ¹⁷Na ʋ karɩ̃nɓiiwɩra kʋɔgɩ̃nn na Yekila sɛwʋra sɩɛsɛ sʋɔ ki de kha: «Mi Yekire! Mɩɛ khɔrɩ wa mʋ thʋʋgɩra mɩyɛ. Bɩɛ khɔrɩmɩra so ɓa mɩɛ mʋ gaga kha naaga.» ¹⁸Na Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra bʋ̃ɗ ʋ kha: «Bɩra bamʋŋa mɩthĩne mʋ wɔrɩ le na ɓɔgɔ a, a tʋ kha wɛsɩɛ mu liin mɩra khɩ̃nɛ bʋ mu heke na le si.» ¹⁹Na Yesura zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ĩ kii Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra bɩɛ, kɩ yɩɛ mɩ ɔfɔ ma kɩ khɩɛwɛ pɩsãa kpoloŋo za2:19 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 26:61; na 27:40; na Marɩkɩ 14:58; na 15:29.» ²⁰Na pi deɗ u kha: «Thʋʋgɩɛ maɓɩra khɩɛn ma ɗɩɩsɛ tigbeyɔ̃ na wãnɩkpo kɩ tʋʋn zuori, kɛna mʋɔ kha mʋɔ wɔrɩ ma kɩ khɩɛwɛ pɩsãa kpoloŋo za?»

²¹Ŋa Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra kiimira mɩyɩra Yesura kha de, gɩɛ kha bʋ ʋɔ thĩra gbɔkhaasɩra. ²²Kpɩ̃ra za, baa Yesura|Yesu ɓa huun na gbũun alɩnɩ, na ʋ karɩ̃nɓiiwira kʋɔgɩ̃nn kha ʋ na nisĩnn deɗ sɩɛ, na pɩ khãan Yekila sɛwʋra sɩɛsɩra za dɩ̃ɩna sɩɛsɩra Yesura na deɗ ɩra.

Yesura tʋ wa nɩthɩ̃rɩga gagasɩra bɩɛ

²³Bɛna Yesura kha bʋ Zeruzalɛmʋra Pakɩ fɛtɩra|Pakɩ fɛtɩ za, na nɩgɔmɛ khãan ʋ za, naɗɩɛ baa pɩ kha yã na u le bamʋŋa mɩyɩra ɩra. ²⁴Ŋa Yesura|Yesu kha khãan pɩ za waʔ, naɗɩɛ ʋ kha tʋ wa pɩ bɩɛ lɔmɩra kɩ̃raŋɩra. ²⁵Ʋ nʋʋga kha bʋ pi de ʋɔ nɩpɛ bɩɛ lɔmɩra waʔ, naɗɩɛ ʋɔ thĩra kha tʋ wa nɩthɩ̃rɩɓiiwira bɩɛ gagasɩra.

Nikodɛmʋ yuon Yesu yãkhɛrɛ

¹Farɩzɩ̃ɛmɛ|Farɩzɩ̃ɛmɛ wɛɩ ʋɔ kha bʋ na pɩ yɩ ʋ kha Nikodɛmʋ, Yawutuwe|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩra kha bʋ ʋ. ²Na ʋ ɓann gɔɗɩyãga gʋɔ dawogo Yesura khɛrɛ na deɗ u kha: «Karɩ̃ndaa, aa tʋʋn ma kha Yekila dãan mʋ wa kha mʋ ɓan karɩ̃n a, naɗɩɛ nɩra sii wɔrɩ le bamʋŋa mɩyɩra siira mu le mɩra kɛna Yekila bʋ na ʋ dɛyɩra waʔ.» ³Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ɓu wa si kha nɩra sii wɔrɩ yã Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga kɛna ʋ dɛyɩra hũnn hũnfɛmɛ waʔ.» ⁴Na Nikodɛmʋra bʋ̃ɗ ʋ kha: «Nɩra wɩɛ bãa khãɗ zuori, mʋsɛ sii ʋɔ wɔrɩ le ki gbũu hũn hũnfɛmɛ bere? Ʋ wɔrɩ vɩ gbũu ʋ yaara kpoloŋira za u gbũu hũn u bãnɩyɔ̃ dʋ̃waʔ.» ⁵Na Yesura zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ɓu wa sɩ: Nɩra sii wɔrɩ lon Yekila ɩɩgɩra za na u hũnn ãmɛ dɩ̃ɩna Yekila Nina|Yekire Nin za waʔ. ⁶Naɗɩɛ wɩɛ ki hũn nɩthɩ̃rɩga hũme za, nɩthɩ̃rɩga lɔmɛ kɩ bʋ ʋɔ za, dɩ̃ɩna wɩɛ ki hũn Yekila Nina za, Yekila Nina lɔmɛ kɩ bʋ ʋɔ dɛyɩra za. ⁷Hã mʋ yɩɛ bamʋŋa khon mu naɗɩɛ baa mi deɗ ɓu kha: “Fɔ ɩ̃ bɩɛ hũn hũnfɛmɩra za zo waʔ.” ⁸Sarɩŋa|Sarɩŋɩra vu ki yo wa gɛŋɛ bãa kɩ khɔrɩ, mu nu kɩ kʋ̃mɩra, ŋa mʋ tʋ gɛŋɩra ki kuɗ waʔ, dɩ̃ɩna gɛŋɩra ki yo waʔ. Wɩɛ bãa hũn Yekila Nina wɔrɩkɩra za ʋɔ dɛyɩra bʋ wa mafɩra.» ⁹Na Nikodɛmʋra deɗ u kha: «Mʋsɛ sɩɛ wɔrɩ le?» ¹⁰Na Yesura zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mʋɔ wɩɛra kɩ bʋ Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ ɓiiwira wʋɔrɛ dɛyɩra kɛna mʋ tʋ sɩɛ wa? ¹¹Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ɓu wa sɩ: Wɛsɩɛ a tʋ, sɩɛ a de. Na wɛsɩɛ a yãarɩ, sɩɛ a de. Ŋa ɩ̃ bɩ a bɛdegensira waʔ. ¹²Na mi de ĩ fɔlɔŋɩɛ mɩyɛ ɩ̃ khãan mɩ za waʔ, na mʋsɛ sii mɩ wɔrɩ le ki de ĩ zaazaa mɩyɛ ɩ̃ wɔrɩ khãan ɩ za? ¹³Nɩra sii gann zaara ni waʔ, fɔ mɩɛ Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira kpora kuɗ zaara ni na sũnn fɔlɔŋɩra ʋ bʋɔtɛ. ¹⁴Lɔmɩra za Moyizira|Moyizi kpaan khɩ̃ɩsɛɩgɩra sʋwʋgɩra na ɓaɗ kɩ daɓɔkɔ za gbangbɩ̃riŋira za3:14 Sɩɛ sɩɛsɩɛ za Yesu bʋ sɩɛrɛ wa na gbũu ʋɔ thĩ huume mɩyɛ za nɩɓadaɓɔkɔ za dɩ̃ɩna ʋ vɩ gbũume Yekila heke, mafɩra pɩ ɓa arɩga mɩɛ Nɩthɩ̃rɩɓikhiira tɩ̃¹⁵si le thaaga na wɩɛ bãa khãan ʋ za, ʋɔ dɛyɩra ɓu thakuokɛɩzuoŋo. ¹⁶Naɗɩɛ Yekila khɔrɩn ma dunuyara nɩpɛ na tann gɩɛ yɩɛn na ʋ hãan u ɓikhiira kpora kpelila, si le thaaga na wɩɛ bãa khãan ʋ za, ʋɔ dɛyɩra dii waʔ, ŋa u ɓu thakuokɛɩzuoŋo. ¹⁷Yekila dãan u ɓikhiira fara fɔlɔŋɩra za u kiti nɩpɛ waʔ, ŋa ʋ dãar ʋ wa na ɓu zɩ̃n nɩpɛ na mɩbɩ̃yɛliigira. ¹⁸Wɩɛ bãa kɩ khãan ɓikhiira za, Yekila kiti ʋɔ dɛyɩra dʋ̃waʔ. Ŋa wɩɛ kɩ khãan ʋ za waʔ, kiti waan ma ʋɔ dɛyɩra za zuori. Naɗɩɛ baa ʋ dɛyɩra khãan Yekila Ɓikhiira kpora kpelila za waʔ ɩra. ¹⁹Ken lɔmɛ za kitira bʋ: Yɛyɛɓɛ ɓann ma dunuyara za, ŋa nɩthɩ̃rɩpɛ khɔrɩ wa dabirige kɩ tãra yɛyɛɓɩra, naɗɩɛ pi miliinyira bɩ̃ɩn ma. ²⁰Wɩɛ bãa kɩ le mɩbɩ̃yɛ, ʋɔ dɛyɩra khɔrɩ yɛyɛɓɛ waʔ, ʋ gɔ ɓa u thĩ hã ʋɔ ɓa le ɓan yɛyɛɓɩra za ʋɔ miliinbɩ̃ɩyɩra ɓa le kure gbɛ̃ɩgɛ za waʔ. ²¹Ŋa wɩɛ bãa kɩ khɔrɩ tɩ̃ya, ʋɔ dɛyɩra ɓan ma yɛyɛɓɛ za, si le thaaga nɩpɛ yã sɩ kɩ̃raŋɩra kha u miliinyira makɩ̃nn na Yekila khĩna.»

Yesu na Yekire ãyi Zã mɩyɛ

²²Sɩɛ kpĩra za na Yesura|Yesu na ʋ karĩnɓiiwira alɩn na yuon Zude. Ʋ hɩɗann ma dɩ̃ɩn mɩ ni na lɛɩ kɩrɩ, ʋ kha yĩ ɓa nɩpɛ ãmɛ za3:22 Ken 4:1-2. ²³Zãna kha yĩ ɓa nɩpɛ ãmɛ za khaarɛ dʋɔ za pɩ kha yɩ kha Enɔ, tɩ kha bʋ wa Salimu lɔkɔ za, naɗɩɛ dɩɛ khaala ãmɩra kha gɔn. Nɩgɔmɛ kha ɓan ma ʋ khɛrɛ na u yĩ pi ãmɩra za. ²⁴Sɩɛ lebɛna, pi na yii Zãna kasora za thon waʔ3:24 Ken Matiyo 14:3; na Marɩkɩ 6:17; na Luki 3:19-20. ²⁵Na Zãna kãrĩnɓiiwe bʋɔ hɩɗann ki bo na Yawutuwe|Yawutuwe wɛɩ ʋɔ, na yo yɛɗɛsɛ|Yɛɗɛsɛ gɛŋɛ za. ²⁶Na pɩ khɩɛn yuon Zãna khɛrɛ na yo deɗ u kha: «Karɩ̃ndaa, wɛɩra kha bʋ dɩ̃ɩn mʋ zurudɛ̃ lagadena dʋɔra za, wɩɛra mɩyɛ za mʋ na sɩɛrɛn ɩra. Ɩra wɩɛ ʋ bʋ wa ki yĩ nɩpɛ ãmɛ za na nɩpɛ bɩɛ bʋ ki yo ʋ khɛrɛ.» ²⁷Na Zãna zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Nɩra sii wɔrɩ ɓu mɩɩnɛ sii na Yekila hãar ʋ dɩ waʔ. ²⁸Ɩ̃ɛ thɩ̃ra wɔrɩ de wɛsɩɛ mɩ na deɗi kha: “Mɩɛ kɩ bʋ Nɩthɩ̃rɩkhoromora waʔ, ŋa Yekila dãan ma mɩɛ kha mɩɛ nisĩn u3:28 Ken 1:20.” ²⁹Sɩ khɩɛgɩ̃n ma na wɛsɩɛ: Kɔ̃yɔkhuora baa kɩ bʋ kɔ̃yɔhala, ŋa kɔ̃yɔkhuora yɛsɛkhuora ʋɔ hɩɗan ma ʋ lɔkɩra ʋ ki ki nuure u, na u nuun kɔ̃yɔkhuora nʋʋgɩra bãanwuoŋo gɔ ʋ wa. Mafɩra tɩ̃, gɩɛ bãanwuoŋira bʋ wa mɩɛ bɛgɛ, ki gbũu bʋ wa bãanwuokpakpaka. ³⁰Ʋɔ gbʋ̃ɔnsɩra kãn ma kɩ gbɩ̃n ki yo wʋɔrɛ, kɩ yɩɛ mɩɛ bɛsɩra ki gbũu ki sũn theɗe.

Wɩɛra kuɗ zaara ni na ɓann ɩra

³¹Wɩɛra kuɗ zaara ni na ɓannɩ, ʋɔ kɩ bʋ bʋɔra bɩɛ thaagɩra za. Na wɩɛra kɩ bʋ fɔlɔŋɩra ʋ, ʋɔ bʋ wa fɔlɔŋɩɛ baa, ʋɔ de ɓa fɔlɔŋɩɛ mɩyɛ. Wɩɛra kuɗ zaara ni [ʋɔ kɩ bʋ bʋɔra bɩɛ thaagɩra za]. ³²U de ɓa wɛsɩɛ ʋ yãan na nuuri, ŋa nɩra sii bʋ bɩ ʋ sɩɛsɩra waʔ. ³³Wɩɛ bãa bɩɩn ʋ sɩɛsɩra, ʋɔ dɛyɩra ɓɔgɔ wa kha Yekila bʋ wa tɩ̃ya. ³⁴Wɩɛra Yekila dãarɩ, ʋɔ de ɓa Yekila sɩɛsɩra, naɗɩɛ baa Yekila hĩɗen u na u Nina. ³⁵Siye|Siye Yekila khɔrɩ wa u ɓikhiira na yiin mɩyɩra bɩɛ ʋ wɔrɩkɩra za. ³⁶Wɩɛ bãa khãan ɓikhiira za, ʋɔ dɛyɩra bʋ wa na thakuokɛɩzuoŋo. Wɩɛ bãa gbũu kɛɩ kha ʋɔ khãan ʋ za waʔ, ʋɔ dɛyɩra ɓa ɓu gɩɛ thakuogɩra waʔ, ŋa Yekila doŋo hɩɗan ma ʋɔ dɛyɩra za.»

Yesu na Samarɩ hara mɩyɛ

^1-3Na Farɩzɩ̃ɛmɛ nuun na pi de kha Yesura|Yesu kha ɓu wa karĩnɓiiwe ki yĩ pi ãmɛ za kɩ tãra Zãna (Tɩ̃yara za ʋɔ, Yesura thĩra kha yĩ pi ãmɩra za waʔ, ŋa ʋ karĩnɓiiwira kha yĩ pi ãmɩra za.) Baa Yesura ɓa nuun wɛsɩɛ nɩpɩra kha de, na u kuɗ Zude sɩrɩgɩra za na vɩɗ gbũun Galile sɩrɩgɩra ʋ. ⁴Ʋ kha kãn tãra wa Samarɩ|Samarɩ Sɩrɩgɩra zo kɩ tʋ nan.

⁵Na u yo nann Samarɩ|Samarɩ sɩrɩgɩra khaarɛ dʋɔ lɔkɔ pɩ yɩ kha Sikarɩ, tɩ khaala kha yĩmi wa na hʋʋgɩra Zakɔbʋra hãan u ɓikhiye Zozɛfʋra ɩra.⁶Dɩɛ khaala za Zakɔbʋra kɔlɔ̃na kha bʋ. Baa sɩrɩyuogira na vɛnɛn Yesura|Yesu, na ʋ hɩɗann kɔlɔ̃na lɔkɩra za fɩ. Khɩɛra na nann ma thaaga zuori.

⁷Na Samarɩwɛ hara ʋɔ ɓann kha ʋɔ tha ãmɛ, na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Hã mɩɛ ãmɛ bʋɔ mɩ yɔ̃.» ⁸Ʋ karɩ̃nɓiiwira na yuon ma gboŋo kpoloŋira ʋ kha bɩɛ yo ɓɩɛ ɗimɩɩnɛ. ⁹Na Samarɩ hala deɗ Yesura kha: «Yawutu nɩra kɩ bʋ mʋ, na mʋsɛ sii mu le kɩ bɩ yɩ̃n mɩɛ Samarɩ nɩra ãmɛ kha mʋɔ yɔ̃?» (Naɗɩɛ Yawutuwe|Yawutuwe kha bɩ na dɩɛ na Samarɩ nɩpɛ mɩɩnɛ sii za waʔ)4:9 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Luki 9:52-53.

¹⁰Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Na mʋ kha tʋ wa mɩɩna Yekila hã, dɩ̃ɩna dɛyɩra kɩ yɩ̃n mʋ ãmɩra kha ʋɔ yɔ̃, mʋɔ thɩ̃ra kɩ naa ɓa yɩ̃n mɩɛ ãmɛ, mɩ hã mʋ ãmɩra kɩ hã thakuogira.»

¹¹Na hala zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Karɩ̃ndaa, mʋ bʋ na dathaaŋa waʔ, kɔlɔ̃na gbũu kogo ɓa. Mʋsɛ sii mʋ ɓa wɔrɩ le ki ɓu bɩɛ ãmɩra kɩ hã thakuogira? ¹²Aa sekhãgara Zakɔbʋra hãan aa kɔlɔ̃n wɩɛ, ʋɔ thɩ̃ra yʋ̃ɔn ma ʋ za, na u ɓikhiiwira, na ʋ daɗuorowira bɩɛ. Mʋɔ kɩ tãra Zakɔbʋra ba?»

¹³Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Wɩɛ bãa yʋ̃ɔn kɔlɔ̃n wɩɛ ãmɩra, yʋ̃ɔsɛ ɓa gɔ ʋ wa tɩ̃. ¹⁴Ŋa wɩɛ bãa kɩ ɓa yɔ̃ ãmɩra mɩɛ ɓa hã ʋ, yʋ̃ɔsɛ ɓa khʋ ʋɔ dɛyɩra kũu dʋ̃waʔ. Ãmɩra mɩɛ ɓa hã ʋ dɛyɩra, pɩ ɓa le wa ãmboɗe ki ɓũn ʋ dɛyɩra za na hã ʋ thakuokɛɩzuoŋo.»

¹⁵Na hala deɗ u kha: «Karɩ̃ndaa, hã mɩɛ bɩɛ ãmɩra thĩna, hã yʋ̃ɔsɛ gbũu gɔ mɩɛ, mɩɛ gbũu ɓan kɔlɔ̃n wɩɛ za kha mɩɛ tha ãmɛ dʋ̃waʔ.»

¹⁶Na Yesura deɗ u kha: «Yo de mu khuora ɩ̃ ɓan.»

¹⁷Na hala zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mɩɛ bʋ na khuo waʔ.»

Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Mu deɗ tɩ̃ya kha khuo bʋ mʋɔ heke waʔ. ¹⁸Naɗɩɛ mu ɓuun ma khuowe pɩwãa, khuora khɛrɛ mʋ bʋ ɩra mɩra mu khuo ʋɔ waʔ, mu deɗ tĩya.»

¹⁹Na hala deɗ kha: «Karɩ̃ndaa, mɩɛ yã kha mʋɔ bʋ wa Yekire yãdedaa|Yekire yãdedaa . ²⁰Aa sekhãgawɩra gbɩ̃nɛn ma Yekila ɓɩɛgɩɛ thaagɩra za, ŋa ɩ̃ɛ Yawutuwira, ɩ̃ɛ de ɓa kha khaala nɩpɛ kãn gbɩ̃nɛ Yekila dɩɛ kɩ bʋ Zeruzalɛmʋra.»

²¹Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Hárà, khãan sɩ za kha bɛnɛ dʋɔ ɓa ɓan, ɩ̃ ɓa gbɩ̃nɛ Siye|Siye Yekila ɓɩɛgɩɛ za waʔ, warɩma Zeruzalɛmʋ za waʔ. ²²Ɩ̃ɛ Samarɩ nɩpɩra gbɩ̃nɛ wa Yekila kɛɩ tʋ ʋ, ŋa aa Yawutuwira|Yawutuwe gbɩ̃nɛ ʋ wa, na a tʋ ʋ, naɗɩɛ zɩ̃mɩra kuɗ ɓa Yawutuwira heke4:22 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Ɔrɔmʋwɛ 9:3-4. ²³Bɛnɛ dʋɔ bʋ ɓan, ti gbũun nann ma zuori, Yekire gbɩ̃nɛdɛthĩnthĩmira ɓa gbɩ̃nɛ wa Siye Yekila Nina|Yekire Nin wɔrɩkɩra za dɩ̃ɩna tɩ̃yara za, naɗɩɛ bɩɛ Yekire gbɩ̃nɛdɛthĩmira Siira Yekila bʋ ɓɩɛ. ²⁴Yekila bʋ wa Nin, gɩɛ yɩɛrɩ, wɛpɛ kɩ gbɩ̃nɛ ʋ, pɩ kãn ma na gbɩ̃nɛ ʋ u Nina wɔrɩkɩra za dɩ̃ɩna tɩ̃yara za.»

²⁵Na hala deɗ u kha: «Mɩɛ tʋ kha Nɩthɩ̃rɩkhoromora kãn ɓan, wɩɛra pɩ yɩ kha kirisitira. Na ʋɔ ɓa ɓannɩ, ʋ ɓa ɓɔgɔ a mɩyɛ bɩɛ na yɛ|Yɛɗɛsɛ .»

²⁶Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Mɩɛ kɩ bʋ Kirisitira, mɩɛ wɩɛra kɩ sɩɛrɛ mʋ mɩra.»

²⁷Dɩɛ bɛna na Yesura karɩ̃nɓiiwira kuɗ gboŋo kpoloŋira kɩ ɓan, baa pɩ yãan na ʋ sɩɛrɛ na hala na si liin gagazuogo pi heke. Ŋa pɩ ʋɔ sii haɗ bʋ̃ɗ ʋ bɩra ʋ ɓɩɛ hala heke, warɩma be liin na ʋ sɩɛrɛ ʋ waʔ.

²⁸Na hala zɩɛn ʋ ãmthaɓena fɩ, kɩ vɩɗ na horon khũnn gboŋira ʋ ni na yo deɗ nɩpɛ kha: ²⁹«Ɩ̃ ɓan ken wɛɩ ʋɔ na u deɗ ɓi wɛsɩɛ bɩɛ mi liin ɩra. Kɛna ʋɔ kɩ bʋ Kirisitira waʔ?» ³⁰Na pi kuɗ gboŋira ʋ ki yo Yesura khɛrɛ.

³¹Dɩɛ bɛna, karɩ̃nɓiiwira na maan ma Yesura za kha u ɗi. Pɩ kha de u wa kha: «Karɩ̃ndaa, ɗi.» ³²Na ʋ zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ɗimɩɩnɛ dʋɔ bʋ mi heke wɛtɛ ɩ̃ tʋ waʔ.» ³³Na ʋ karɩ̃nɓiiwira kɩ bʋ̃ pi thĩ kha: «Na nɩra ʋɔ ɓan hãar ʋ ɗimɩɩnɛ na u ɗiin baa?»

³⁴Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Mɩɛ ɗimɩɩna kɩ bʋ na le mɩ dãadaara dĩŋo, kɩ phɩla u miliinsira ʋ hãan mɩ. ³⁵Ĩ de ɓa kha: “Feregewe piyĩi yɩɛn kpɛwʋla nan wa?” Ŋa mi de ĩ wa sɩ kha ɩ̃ arɩga wʋɔrɛ na ken hʋʋsɩra kɩ̃raŋɩra, ɗiisira nann ma kpɛwʋmɛ zuori! ³⁶Wɩɛ bãa kɩ kpɛwʋ ʋɔ dɛyɩra ɓu wa ʋ taasɩra, dɩɛ kpɛwʋla kɩ bʋ na ɓɩɛgɛ nɩpɛ pi ɓu thakuokɛɩzuoŋira si le thaaga wɩɛra kɩ tʋɔgɔ na wɩɛra kɩ kpɛwʋ, pɩ hɩɗan ma bãanwuoŋo za kpuore. ³⁷Naɗɩɛ tɩ̃ya sɔkɩɛ deɗi kha: “Ʋɔ bʋ tʋɔgɔ na ʋɔ bʋ kpɛwʋ.” ³⁸Mɩ dãar ɩ̃ wa kha ĩ yo kpɛwʋ ɗiise hʋʋgɩra za ɩ̃ na sʋ̃nɛn waʔ ɩra, bʋɔ pɩ vɛnn na sʋ̃nɛn ŋɩ, na ɩ̃ɛ bʋ kpɛwʋ kɩ.»

³⁹Na Samarɩwɩra bɩɛ ʋɔ, gɔmɛ khãan ma Yesura za naɗɩɛ baa hala na deɗ pi kha: «U deɗ ɓa mɩɛ mɩyɩra bɩɛ mi liin ɩra.» ⁴⁰Gɩɛ yɩɛrɩ, baa Samarɩwɩra ɓa nann Yesura lɔkɩra ʋ, na pɩ yɩ̃nn ʋ kha ʋ hɩɗan bɩɛ khɛrɛ. Na Yesura bɩɩn na hɩɗann na liin khɩɛwɛ pɩyɔ̃. ⁴¹Na khãadɛwɩra kɩ gɔn ki yo, naɗɩɛ ʋ sɩɛsɩra ʋ kha de ɩra. ⁴²Na pi deɗ hala kha: «Wɛsɩɛ mʋ kpɔrɩn a sɩɛ dola kãmara za a khãan dʋ̃waʔ, ŋa wɛsɩɛ a nuun na u de sɩɛ ɓɔgɔ wa aa kha ʋɔ kɩ bʋ dunuya nɩpɩra zɩ̃ndaara thĩra.»

Yesu bãarɛn sʋrasiwe thadɛyɛ ʋɔ ɓikhiye

(Matiyo 8:5-13; Luki 7:1-10)

⁴³Baa Yesura liin khɩɛwɛ pɩyɔ̃ra dɩɛ khaala za zuori, na ʋ alɩn ki yo Galile sɩrɩga ʋ, ⁴⁴kɛna ʋɔ thĩra na deɗ ɓa kha: «Pɩ gbɩ̃nɛ Yekire yãdedaa|Yekire yãdedaa sii ʋɔ thɩ̃ra hũngboŋira za waʔ4:44 Ken Matiyo 13:57; na Marɩkɩ 6:4; na Luki 4:24.» ⁴⁵Ŋa baa pɩ nann Galilera, na gɩɛ sɩrɩgɩra nɩpɩra gɔɗ ʋ na kɩ̃ranɩ, naɗɩɛ fɛtɩra na liin Zeruzalɛmʋra, bɩɛ na yuon ma ni na yãan mɩyɩra bɩɛ ʋ na liin fɛtɩra za ɩra4:45 Ken 2:23.

⁴⁶Baa pɩ nann Galile sɩrɩgɩra ʋ, na Yesura yuon Kana gboŋira ʋ tɩ̃, khaala ʋ na vɩkɩ̃nn ãmɩra na pi liin duvɛ̃na ɩra. Ɩtakhuo miliindakpakpawa ʋɔ kha bʋ Kapɛrɩnawʋmʋ gboŋira ʋ Galile sɩrɩgɩra ʋ, u ɓikhiira kha ɓo ɓa. ⁴⁷Baa ʋɔ wɛɩra nuun kha Yesura|Yesu kuɗ ɓa Zude na ɓann Galile sɩrɩga ʋ, na u yuon Yesura khɛrɛ na yɩ̃nn ʋ kha ʋ fɩ̃ɩ ʋɔ za na yo Kapɛrɩnawʋmʋra na yo bãarɛ ʋɔ ɓikhiira kɩ bʋ huumira nʋʋna za ɩra. ⁴⁸Na Yesura deɗ u kha: «Na ɩ̃ yãan bamʋŋa mɩyɛ na mɩkpakpaʔɛ kũu waʔ, ɩ̃ bɩ khãan waʔ!» ⁴⁹Na ɩtakhuo miliindakpakpawʋra zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Karɩ̃ndaa, khʋ̃ɔfɩ̃n ɓan mi heke na mi ɓikhiira huun thonn waʔ.» ⁵⁰Na Yesura deɗ u kha: «Vɩ gbũu mʋ khaala ʋ, mu ɓikhiira bãan ma.» Na wɛɩra khãan Yesura sɩɛsɩra za na vɩɗ gbũuri. ⁵¹Baa ʋ kha bʋ gbũumira za na u miliinɓiiwira ɓan thukĩnn u na deɗ u kha: «Mu ɓikhiira bãarɩ.» ⁵²Na ʋ bʋ̃ɗ pɩ kha bɛnɛ dʋ̃nɛrɛ za ʋɔ ɓikhiira bãarɩ, na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Dɩ̃ɩra baa khɩɛra ɓa kpɩɛn kɩrɩ ʋ na gbɔgbʋ̃ʋgɩra zɩɛr ʋ.» ⁵³Na Siira gagan na yãan kha dɩɛ bɛnkpuola za Yesura na deɗ ʋɔ kha: «Yo mu ɓikhiira bãarɩ.» Na ʋɔ na ʋ gbɛ̃ɩna nɩpɩra bɩɛ khãan Yesura za.

⁵⁴Baa Yesura|Yesu kuɗ Zudera na yuon Galilera, ʋ bamʋŋa mɩyʋ̃ɔfɩrana u na liin mɩra Galile sɩrɩgɩra ʋ.

Yesu bãarɛn wɛɩ ʋɔ gɛnheʔe na huuri

¹Sɩɛ kpɩ̃ra za, na Yesura|Yesu yuon Zeruzalɛmʋra Yawutuwe|Yawutuwe fɛtɩ ʋɔ za. ²Kɛna ãboko gʋɔ kha bʋ Zeruzalɛmʋra gboŋira za, tʋ̃ntʋ̃na pɩ kha yɩ kha zãrawɛ tʋ̃ntʋ̃na, dɩɛ lɔkɩra za fɩ. Pɩ kha yɩ ɓa dɩɛ khaala Eburuse za kha Bɛtɩzata. Gɩɛ ãmbokira kha bʋ wa na dabɛsɛ sɩwãa, ³ɓoɗigɔmɛ na hʋ̃n ma sɩɛ dabɛsɩra theɗera ʋ fɩ, ɗarɩpɛ, na nɩdɩ̃ŋaramɛ, na nɩgɛnhehuonye. [Pɩ kha bʋ wa kɩ tɩɛ kha ãmɩra zige, ⁴naɗɩɛ Yekila mɛlɛgɛ ʋɔ kha ɓan ma ãmɩra za na ɓa lukĩn mi, na lʋgʋn ɓoɗo wɩɛ bãa na wɔrɩ nisĩn lonn ãmɩra za dɩɛ bɛna, harɩ na u ɓosira kha bʋ wa mʋsɛ na sɩ bãa]

⁵Wɛɩ ʋɔ kha bʋ fɩ, ʋ na ɓoɗ ɓa na ɓuun ɗɩɩsɛ tigbiire na gbũne na wãnɩsãa. ⁶Baa Yesura|Yesu yãar ʋ na ʋ hʋ̃n fɔlɔŋɩra ʋ za na tʋʋn kha u ɓoɗ lɛɩn ma, na ʋ bʋ̃ɗ ʋ kha: «Mʋ ɓɩɛ wa na bãa ba?» ⁷Na ɓoɗora zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Karɩ̃ndaa, nɩra bʋ mi heke na khɛ yĩ ɓi ãmɩra za bɛna pi zige waʔ. Bɛna mɩɛ kha mi sũn, sɩɛ liin na ʋɔ nisĩnn mɩɛ zuori.» ⁸Na Yesura deɗ u kha: «Arɩ na khɛ mʋ gbanagara na nɩ̀ɩrɛ̀.» ⁹Na wɛɩra ɗɛ bãa khaala za fɩ, kɩ alɩn khɩɛn ʋ gbanagara kɩ nɩ́ɩrɛ̀.

Kɛna gɩɛ ɗɩyãgɩra gbũun na liin ma gbaarɩyawʋga ɗɩyãga. ¹⁰Na Yawutuwira|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra deɗ wɛɩra na bãa kha: «Gbaarɩyawʋga ɩ, mʋ bʋ na khɩ̃nɛ na gbon mʋ gbanagara waʔ» ¹¹Na ʋ zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Wɛɩra bãarɛn mɩɛ, u deɗ ɓa mɩɛ kha: “Arɩ na khɛ mʋ gbanagara na nɩ̀ɩrɛ̀.”» ¹²Na pɩ bʋ̃ɗ ʋ kha: «Wɛɩ ʋ̃na deɗ ɓu kha: “Khɛ mʋ gbanagara na nɩ̀ɩrɛ̀?”» ¹³Ŋa wɛɩra na bãarɩ, ʋ kha tʋ dɛyɩra na bãarɛn ʋ waʔ, naɗɩɛ Yesura|Yesu na lonn ma nɩgbokira kha bʋ fɩ ɩra.

¹⁴Sɩɛ kpɩ̃ra za na Yesura|Yesu ɓa yo yãan wɛɩra Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za, na deɗ u kha: «Ɩra wɩɛ mʋ bãan ma. Hã mu le mɩbɩ̃yɛ dʋ̃waʔ, si le thaaga hã sɩ bɩ̃ɩnsɩra gbũu nan mʋ dʋ̃waʔ.» ¹⁵Na wɛɩra yo deɗ Yawutuwe|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra kha Yesura na bãarɛn ʋɔ. ¹⁶Na Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra gɔɗ kɩ gbɩ̃ɩ Yesura naɗɩɛ ʋ na bãarɛn ma wɛɩra gbaarɩyawʋga ɗɩyãga za. ¹⁷Ŋa na Yesura zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Mi Siye|Siye Yekila bʋ wa miliinse za bãanyɛ bɩɛ, si liin mafɩra mɩɛ bʋ wa miliinse za tɩ̃.» ¹⁸Sɩɛ sɩɛsɩra kãmara za Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra kha ɓɩɛ wa thĩ kha bɩɛ khʋ Yesura. Gbaarɩyawʋgɩra kɛɩ gbɩ̃nɛsɩra dola kãma za waʔ, ŋa kha ʋ kha de ɓa tɩ̃ kha Yekila bʋ wa ʋɔ sehũromo, sɩɛ za ʋ kha le wa u thĩ kha ʋɔ na Yekila bʋ wa kpuore.

Yekire hãan u Ɓikhiye wɔrɩkɔ

¹⁹Na Yesura|Yesu vɩɗ na khɩɛn sɩɛsɩra na deɗ pi kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha ɓikhiira wɔrɩ le mɩɩnɛ sii u thĩ za waʔ. Wɛsɩɛ ʋ yã na Siira le, sɩɛ u le. Wɛsɩɛ bɩɛ Siira le sɩɛ Ɓikhiira le tɩ̃. ²⁰Naɗɩɛ Siira khɔrɩ wa Ɓikhiira kɩ ɓɔgɔ ʋ wɛsɩɛ bɩɛ ʋɔ thĩra le ɩra. Ʋ ɓa hã ʋ wa wɔrɩkɔ u le mɩkpakpaʔɛ kɩ tãra wɛsɩɛ ɩ̃ yãan na ɓa nann harɩ fɩ̃ɩra ɩra. Sɩ ɓa le wa bamʋŋa ɩ̃ khɛrɛ. ²¹Baa Siira arɩga nɩhuome na hã wɩ thakuogo, mafɩra Ɓikhiira hã thakuogo na wɩɛ bãa nʋʋr ʋ. ²²Siira kiti nɩra waʔ, ŋa ʋ hãan ma Ɓikhiira wɔrɩkɩra bɩɛ kha u kiti nɩpɛ. ²³Si le thaaga nɩpɛ bɩɛ gbɩ̃nɛ Ɓikhiira mʋ gaga kha baa pɩ gbɩ̃nɛ Siira dãar ʋ ɩra. Wɩɛ bãa gbɩ̃nɛ Ɓikhiira waʔ, ʋɔ gbɩ̃nɛ Siira dãar ʋ waʔ.

²⁴Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha wɩɛ bãa ki nuure mɩɛ sɩɛsɩra, kɩ khãan mɩɛ dãadaara za, ʋɔ dɛyɩra bʋ wa na thakuokɛɩzuoŋira. Kiti ɓa wa ʋɔ dɛyɩra za dʋ̃waʔ, ʋɔ dɛyɩra kuɗ ɓa huume za na lonn thakuogo za. ²⁵Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ, bɛnɛ dʋɔ bʋ ɓan, tɩ nann ma zuori, wɛpɛ huuri, bɩɛ ɓa nu Yekila Ɓikhiira nʋʋgɩra, wɛpɛ bãa kɩ ɓa nu gi, bɩɛ ɓa ko. ²⁶Baa Siira liin thakuogira hãdaara, mafɩra ʋ hãan Ɓikhiira wɔrɩkɔ ʋ hã nɩra thakuogo tɩ̃. ²⁷Ʋ hãan ma Ɓikhiira wɔrɩkɔ kha u kiti nɩpɛ, naɗɩɛ ʋ bʋ wa Nɩthɩ̃rɩɓiye. ²⁸Hã ɩ̃ yɩɛ bamʋŋa khon ĩ waʔ, naɗɩɛ bɛnɛ dʋɔ ɓa ɓan wɛpɛ bɩɛ kɩ bʋ lugudanyɛ za, pɩ bɩɛ ɓa nu ʋ nʋʋgɩra, ²⁹na arɩ kure pi lugudanyɩra za. Wɛpɩɛ pɩ na liin mɩkɩ̃nɩnyɩra, bɩɛ ɓa arɩ na ɓu thakuogo, ŋa wɛpɩɛ pɩ na liin mɩbɩ̃ɩnyɩra bɩɛ ɓa arɩ, kiti wa pɩ za. ³⁰Mɩɛ wɔrɩ le mɩɩnɛ sii mɩɛ thĩ wɔrɩkɔ za waʔ. Mɩɛ kiti wa nɩra na makɩ̃n na wɛsɩɛ Yekila deɗ ɓi, mɩɛ kitira telenn ma naɗɩɛ mɩɛ le mɩɛ dĩŋo waʔ, ŋa mɩɛ dãadaara dĩŋo mɩɛ le.»

Yesura sɩɛrɛwɛ gɔn

³¹Na mɩɛ le wa mɩɛ thĩra sɩɛrɛ, mɩ sɩɛsɩra bʋ na wɔrɩkɔ waʔ. ³²Ŋa ʋɔ ki le mɩɛ sɩɛrɛ, mi gbũun tʋʋn ma kha wɛsɩɛ u de mɩɛ mɩyɩra za, sɩ bʋ wa tɩ̃ya. ³³Ŋa ɩ̃ɛ ʋɔ na dãan ma dãara|Dãarawɛ Zãna khɛrɛ na bʋ̃kɩ̃nn ʋ mɩɛ mɩyɛ za, u gbũun deɗ ĩ wa tɩ̃ya mɩɛ mɩyɛ za. ³⁴Mɩɛ ʋɔ nʋʋga bʋ nɩthɩ̃rɩga za kha u le mɩɛ sɩɛrɛ waʔ. Ŋa mi de ɓa sɩɛ ĩ ɓu ko. ³⁵Zãna kha bʋ wa mʋ gaga kha fɩtanɩ pɩ ɗɩɛrɛ ʋ yɛɗɛ khaala. Ɩ̃ bɩɩn ma na yãgayãgan ʋ yɛyɛɓɩra za kɩrɩ kɩ gbaarɩnɩ. ³⁶Ŋa mɩɛ ʋɔ, mɩɩnɛ dʋɔ bʋ na liin mɩɛ sɩɛrɛ na tãra Zãna bɛsɩra, mɩyɩra mɩɛ le, wɛsɩɛ mi Siira hãan mɩ kha mi le ʋɔ, ɩɛ miliinyira kɩ ɓɔgɔ kha Siira dãan mɩ. ³⁷Na Siira thĩra dãan mɩɛ, u liin ma mɩɛ sɩɛrɛ. Ŋa ɩ̃ɛ, ĩ nuun ʋ nʋʋga waʔ, ĩ gbũun yãar ʋ na yiwure waʔ. ³⁸Ɩ̃ bɩ na gɔ ʋ sɩɛsɩra ɩ̃ gagasɩra za waʔ, naɗɩɛ ɩ̃ khãan wɩɛra za ʋ dãan waʔ. ³⁹Ɩ̃ pɛ̃ɩn ma Yekila sɛwʋra karɩ̃mɩra za ki ken ma kha sɩɛ za ɩ̃ ɓa ɓu thakuokɛɩzuoŋira. Sɩɛsɩra ɩ̃ karɩ̃n mɩra sɩɛ kpuosira kɩ bʋ mɩɛ sɩɛrɛra5:39 Ken 1:45, ⁴⁰kɛna ɩ̃ ɓɩɛ na ɓan mɩɛ khɛrɛ na ɓu thakuothĩnthĩŋira waʔ.

⁴¹«Mɩɛ ɓɩɛ kha nɩthɩ̃rɩpɛ fʋ̃n mɩɛ waʔ. ⁴²Mɩ yãan ma kha ɩ̃ɛ thĩra kpolonsira za ɩ̃ khɔrɩ Yekila waʔ. ⁴³Mɩɛ Siira yɩsɩga za mɩ ɓannɩ, kɛna ɩ̃ kɛɩ mɩ. Na nɩra ʋɔ ɓann ʋɔ thĩ ɓamɛ za, ɩ̃ bɩ ʋɔ. ⁴⁴Ɩ̃ khɔrɩ wa ki ɓu fʋ̃mɩra ki kure nɩpɩra heke kɛna fʋ̃mɩra ki kure Yekila heke, ɩ̃ pɛ̃ɩ bɩɛ ɓɩɛmɩra za waʔ. Na mafɩra ʋ, mʋsɛ ɩ̃ ɓa wɔrɩ le kɩ khãa mɩɛ za. ⁴⁵Hã ɩ̃ ɓa ken kha mɩɛ kɩ ɓa le ɩ̃ zarɩgɩ̃ndaara mɩɛ Siira wʋɔla za waʔ. Moyizi|Moyizi kɩ ɓa le ɩ̃ zarɩgɩ̃n daara, ʋɔ wɩɛra za ɩ̃ khɩɛn ɩ̃ khãagɩ̃nsɩra bɩɛ na yiin ɩra. ⁴⁶Na ɩ̃ na khãan ma Moyizira za tɩ̃ya, ɩ̃ naa ɓa khãan mɩɛ za tɩ̃, naɗɩɛ Moyizira deɗ ɓa mɩɛ mɩyɛ ʋ sɛwʋra za. ⁴⁷Ŋa baa ɩ̃ khãan wɛsɩɛ za ʋ sɛwɛn waʔ, mʋsɛ sii ɩ̃ ɓa khãan mɩɛ sɩɛsɩra za?»

Yesu bu ɓeɗe nɩgboko

(Matiyo 14:13-21; Marɩkɩ 6:30-44; Luki 9:10-17)

¹Sɩɛ kpɩ̃ra za na Yesura|Yesu yuon Galile pheligbʋ̃ɔŋɔ dena dʋɔra ʋ pɩ yɩ tɩ̃ kha Tiberiyadɩ pheligbʋ̃ɔŋɔ. ²Na nɩgboko thuor u ni, naɗɩɛ baa pɩ kha yã na u le bamʋŋa kɩ bãarɛ ɓoɗipɩra ɩra. ³Na Yesura gann ɓɩɛgɛ gʋɔ za na hɩɗann fɩ na ʋ karɩ̃nɓiiwira. ⁴Yawutuwe|Yawutuwe fɛtɩra pɩ kʋ̃n kha Pakɩra, ʋɔ na yɩ̃min ma. ⁵Na Yesura kenn na yãan kha nɩgboko kha ɓan ma ʋɔ khɛrɛ na ʋ bʋ̃ɗ Filipu kha: «He a wɔrɩ ɓu buru na ɗon na hã nɩpɩɛ bɩɛ?» ⁶Ʋ kha de ɓa sɩɛ na zɩɛ Filipura za na ken, naɗɩɛ ʋɔ thĩra kha tʋ wa mɩɩna ʋ naa ɓa le ɩra.

⁷Na Filipura zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Harɩ na deniyeʔe gbalɩga khɩɛn na ɗonn bula, ʋ wɔrɩ nan pɩ bɩɛ ɓu buru gbũnye thɩ̃ra waʔ.»

⁸Na ʋ karɩ̃nɓiye ʋɔ, Simɔ̃ Pɩɛrɩ khɩ̃nɩyɛ Ãdire deɗ u kha: ⁹«Ɓikhoyiɗe dʋɔ bɔ fara na buruse sɩwãa na ɓuruwe pɩyɔ̃, ŋa bɩɛ kɩ̃ra wa be nɩgbokɩɛ za?»

¹⁰Na Yesura|Yesu deɗ kha: «Ɩ̃ yɩɛ nɩpɩra bɩɛ hɩɗan.» Wũugo gbũu kha gɔn ma dɩɛ khaala za. Na pɩ yɩɛn na pɩ bɩɛ hɩɗannɩ, khuowira kha nan ma kpɩɛwɛ pɩwãa siira. ¹¹Na Yesura khɩɛn burusira na thɩɛn Yekila, kɩ kpɩkɩ̃nn hãan wɛpɛ bɩɛ na hɩɗann ɩra. Mafɩra u liin tɩ̃ kɩ kpɩkɩ̃nn hãan mɩ ɓuruwɩra, na pɩ bɩɛ ɓuun burula na ɓuruwira mʋ gaga kha baa pɩ kha ɓɩɛ ɩra. ¹²Baa pɩ bɩɛ ɗiin na hĩin zuori, na Yesura deɗ ʋ karɩ̃nɓiiwira kha pi ho gbũsira bɩɛ yɩɛn ɩra, hã gʋɔ dii waʔ. ¹³Burusira sɩwãara gbusira nɩpɩra na khʋɔn na yɩɛrɩ, na karɩ̃nɓiiwira hoɗ sɩɛ na hɩ̃ɗen kpamʋsɛ gbũne na sɩyɔ̃.

¹⁴Baa nɩpɩra yãan bamʋŋa mɩɩna na liiri, na pi deɗ kha: «Tɩ̃yara, wɛɩ wɩɛ kɩ bʋ Yekire yãdedaara|Yekire yãdedaa kha kãn ɓan dunuyara za ɩra.» ¹⁵Baa Yesura|Yesu ɓa tʋʋn kha nɩpɩra bʋ ɓɩɛ wa na gɔ ʋɔ faŋa na le ʋɔ pɩ ɩya, na ʋ zʋ̃ʋn gann ɓɩɛgɩra thaagɩra ʋ ukpo.

Yesu bʋ nɩ̀ɩrɛ̀ ãmɛ thaaga za

(Matiyo 14:22-27; Marɩkɩ 6:45-52)

¹⁶Baa zʋ̃raŋa ɓa nannɩ, na Yesura karɩ̃nɓiiwira sũnn Pheligbʋ̃ɔŋɩra geŋira ʋ ni. ¹⁷Na pɩ gann gbuogo za kɩ saga pheligbʋ̃ɔŋɩra ki yo Kapɛrɩnawʋmʋ gɛŋɛ. Khaala kha te ɓa kɛna Yesura|Yesu na ɓann pi heke thonn waʔ. ¹⁸Pheligbʋ̃ɔŋɩra ɔkɩra kha begen ma naɗɩɛ baa sarɩŋɩra|Sarɩŋɩra kha vu na faŋɩra ɩra. ¹⁹Karɩ̃nɓiiwira na sʋɔn ma gbuogira na legen na ɓuun kilomɛtɩrɩwɛ pɩwãa warɩma wãnɩkpo zuori, kɩ tʋʋn yãan Yesura na ʋ nɩ̀ɩrɛ̀ ãmɩra thaagɩra za kɩ ɓan gbuogira za. Na ãnabirise gɔɗ pɩ. ²⁰Ŋa na Yesura deɗ pi kha: «Mɩɛ ʋ, hã ɩ̃ ãn waʔ.» ²¹Karɩ̃nɓiiwira kha ɓɩɛ wa na khɛ ʋ gbuogira za, na gbuogira ɗɛ phoɗ fɔlɔŋɩra za, khaala pɩ kha yo, pɩ na nann ma zuori.

Nɩgbokira bʋ mʋʋ Yesu

²²Kɩ gɔɗɩɛkɩ̃na, nɩgbokira na diin pheligbʋ̃ɔŋɩra gɛŋɛ gʋɔra, pɩ na tʋɔn ma kha gbuogo kpo kha bʋ na karɩ̃nɓiiwira khɩɛn ŋɩ. Yesura|Yesu na gann dɩ̃ɩn mɩ bʋ waʔ, karɩ̃nɓiiwira dola na gann bʋ ki yo. ²³Dɩɛ bɛna na gbuose sʋɔ kuɗ Tiberiyadɩ6:23 Ken 6:1, na ɓa nann dɩɛ khaala ʋ dɩɛ wɛtɩɛ za Adɛyɩra na thɩɛn Yekila na hãan mɩ bula na pɩ khʋɔn ɩra. ²⁴Baa nɩpɩra yãan kha Yesura na ʋ karɩ̃nɓiye ʋɔ sii kha bʋ waʔ, na pɩ gann gbuosira za na yuon u mʋʋkhɛrɛ Kapɛrɩnawʋmʋra.

Yesu kɩ bʋ thakuoɗiimira

²⁵Na pi yo yãan Yesura pheligbʋ̃ɔŋɩra gɛŋɛ gʋɔra ʋ ni na deɗ u kha: «Karɩ̃ndaa, dʋ̃nɛ bɛnɛ mʋ nann fara?» ²⁶Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha baa ĩ ɗiin na hĩiri, sɩɛ yɩɛn na ɩ̃ mʋʋn mɩ. Bʋɔtɛ bamʋŋa mɩyɩra mi liiri ɩɛ kɔrɩla za ɩ̃ ɗɩɛn kɩ mʋʋn mɩɛ waʔ. ²⁷Ɗiisira kɩ wɔrɩ asɩ, hã ĩ liige sɩɛ doro kãma za waʔ, ŋa ɗiisira kɩ lɛɩ na sɩ hã thakuokɛɩzuoŋira, ĩ liige sɩɛ kãmara za. Sɩɛ ɗiisira, Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira kɩ ɓa hã sɩ, naɗɩɛ Siira Yekila yiin ma ʋ wɔrɩkɩra kpiisira ʋɔ za.» ²⁸Na pɩ bʋ̃ɗ ʋ kha: «Na sʋ̃nɛ miliinse a kãn le na hã Yekila?» ²⁹Na Yesura zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Miliinsira Yekila bʋ ɓɩɛ kha ĩ le, sɩɛ kɩ bʋ kha ɩ̃ khãan wɩɛra za ʋ dãan ɩra.» ³⁰Na pi deɗ u kha: «Be bamʋŋa mɩthɩ̃ne mu le na ɓɔgɔ a, a khãan mʋ za? Bɩra mu le na ɓɔgɔ a? ³¹Aa sekhãgawɩra ɗiin ma manɩ|Manɩ gbangbɩ̃riŋira ni mʋ gaga kha baa sɩ sɛwɛn na deɗ Yekila sɛwʋra kha: “Yekila yɩɛn ma na buru kuɗ zaara ni na ɓa hãan mɩ na pɩ khʋɔrɩ.”» ³²Na Yesura zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha Moyizira|Moyizi hãan mɩ bula kuɗ zaara ni waʔ, ŋa mɩɛ Siira kɩ hã ɩ̃ buru thĩnthĩnwera kuɗ zaara ni. ³³Naɗɩɛ bula Yekila hã, ʋɔ kɩ bʋ wɩɛra ki kure zaara ni kɩ hã dunuyara nɩpɩra thakuogira ɩra.»

³⁴Na pi deɗ u kha: «Karɩ̃ndaa, hã aa ʋɔ bula thĩna bãanyɛ bɩɛ.»

³⁵Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Mɩɛ kɩ bʋ bula kɩ hã thakuogɩra ɩra. Wɩɛ bãa ɓann mɩɛ heke, khʋ̃mʋŋa gɔ ʋɔ dʋ̃wa, dɩ̃ɩna wɩɛ bãa khãan mɩɛ za yʋ̃ɔsɛ gɔ ʋɔ dʋ̃waʔ. ³⁶Ŋa mi deɗ ĩ wa sɩ, ɩ̃ yãan mɩ, ŋa ɩ̃ khãan mɩ za waʔ6:36 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 20:29. ³⁷Wɛpɛ bãa Siye|Siye Yekila hãa mɩɛ bɩɛ bɩɛ ɓa ɓan ma mɩɛ khɛrɛ, wɩɛ bãa ɓann mi heke mɩ kɛɩ ʋ dɛyɩra kũu waʔ. ³⁸Naɗɩɛ mi sũnn fɔlɔŋɩra za kha mɩɛ le mɩɛ thɩ̃ dĩŋo waʔ, fɔ mɩɛ dãadaara dĩŋo mi le. ³⁹Wɛsɩɛ mɩɛ dãadaara bʋ ɓɩɛ, sɩɛ kɩ ɓʋ kha wɛpɩɛ bɩɛ ʋ hãan mɩ, hã mɩ yɩɛ ukpo ɓilen pɩ za waʔ. Ŋa kha mɩ arɩga wɩ huumira ʋ ɗɩyãgaphɩlɩyaŋɩra za. ⁴⁰Iyo, wɛsɩɛ mi Siira bʋ ɓɩɛ sɩɛ kɩ bʋ kha wɛpɩɛ bɩɛ pɩ yãan ɓikhiira kɩ khãan ʋ za, bɩɛ ɓu thakuokɛɩzuoŋo kɩ yɩɛ mɩ arɩga wɩ huumira ʋ ɗɩyãga phɩlɩyaŋɩra za.»

⁴¹Yawutuwe|Yawutuwe kha de ɓa Yesura mɩyɛ naɗɩɛ baa ʋ na deɗ kha: «Mɩɛ kɩ bʋ bula kuɗ zaara ni na ɓann ɩra.» ⁴²Na pi ki de kha: «Zozɛfʋ ɓikhiye Yesura|Yesu ʋ waʔ? A tʋ wa u siira na ʋ yaara6:42 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Marɩkɩ 6:3; na Matiyo 13:55; Luki 4:22. Na mʋsɛ sii ʋ wɔrɩ le ki de kha ʋɔ kuɗ ɓa zaara ni na sũnni?»

⁴³Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Ɩ̃ gbaa nɩdekira. ⁴⁴Nɩra sii wɔrɩ ɓan mɩɛ heke na si kuɗ mɩɛ dãadaara Siye|Siye Yekila heke waʔ, mɩɛ ɓa arɩga ʋ dɛyɩra ɗɩyãga phɩlɩyaŋɩra za. ⁴⁵Yekila yãdedɛwɩra na sɛwɛn ma na deɗ kha: “Yekila kɩ ɓa karɩ̃n ɩ̃ bɩɛ.” Wɩɛ bãa ki nuure Siira na ʋ bɩ ʋ karɩ̃na, ʋɔ dɛyɩra ɓan ma mi heke. ⁴⁶Nɩra sii yãan Siye Yekila waʔ, fɔ wɩɛra kuɗ Yekila lɔkɩra ʋ, ʋɔ yãan Siira6:46 Ken 1:18.

⁴⁷Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha wɩɛ kɩ khãa, thakuokɛɩzuoŋira bʋ wa ʋɔ dɛyɩra bɛgɛ. ⁴⁸Mɩɛ kɩ bʋ bula kɩ hã thakuogira ɩra. ⁴⁹Ĩ sekhãgawɩra ɗiin ma manɩra|Manɩ gbangbɩ̃riŋira ʋ, kɛna pɩ bɩɛ huun ma. ⁵⁰Ŋa bula kuɗ zaara ni na sũnni, wɩɛ bãa khʋɔr ʋ, ʋɔ dɛyɩra hu waʔ. ⁵¹Mɩɛ kɩ bʋ thakuobula kuɗ zaara ni na sũnn ɩra. Na wɩɛ bãa khʋɔn ʋɔ bula, ʋɔ dɛyɩra ɓa hɩɗan ma thakuokɛɩzuoŋo za. Bula mɩ hã ʋ dɛyɩra, ʋɔ kɩ bʋ mɩɛ gbɔkhaasɩra, mɩ hãan nɩ wa si le thaaga dunuyara nɩpɩra ɓu thakuogo.»

⁵²Sɩɛ sɩɛsɩra za na bakɩ̃nsɛ alɩn Yawutuwe|Yawutuwe tɩɛ na pi de kha: «Mʋsɛ sii wɛɩ wɩɛ le na wɔrɩ hã aa ʋ gbɔkhaasɛ a khʋɔ.» ⁵³Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha na ɩ̃ khʋɔn Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira gbɔkhaasɩra na yʋ̃ɔn ʋ tarɩmɩra waʔ, ɩ̃ ɓa hɩɗan na thakuogo waʔ. ⁵⁴Wɩɛ bãa khʋɔn mɩɛ gbɔkhaasɛ na yʋɔn mɩɛ tarɩmɛ ʋɔ dɛyɩra kɩ na thakuokɛɩzuoŋira, dɩ̃ɩna mɩɛ ɓa arɩga ʋ huumira za ɗɩyãgaphɩlɩyaŋɩra ʋ. ⁵⁵Naɗɩɛ, mɩɛ gbɔkhaasɩra kɩ bʋ ɗimɩthĩnthĩna, na mɩɛ tarɩmɩra liin mɩyʋ̃ɔthĩnthĩna. ⁵⁶Wɩɛ kɩ khʋɔ mɩɛ gbɔkhaasɩra, kɩ yɔ̃ mɩɛ tarɩmɩra, ʋɔ dɛyɩra bʋ na mɩɛ, mɩɛ bʋ na ʋ dɛyɩra. ⁵⁷Siira dãan mɩɛ, ʋ bʋ wa thakuogo, ʋɔ za mi ɓu thakuogira. Mafɩra ʋ tɩ̃, na wɩɛ bãa khʋɔn mɩɛ, ʋ ɓa ɓu wa thakuogo. ⁵⁸Bula kuɗ zaara ni, ʋɔ wɩra. Ʋ bʋ mʋ gaga kha wɩɛra ĩ sekhãgawɩra na khʋɔn gbangbirĩŋira za kɩ tʋʋn huun waʔ, ŋa wɩɛ kɩ khʋɔ buru wɩɛ, ʋɔ dɛyɩra ɓa ɓu wa thakuokɛɩzuoŋo.» ⁵⁹Yesura na deɗ ɓa sɩɛ sɩɛsɩra bɛna ʋ kha karɩ̃n nɩpɛ Kapɛrɩnawʋmʋra Yawutuwe bĩŋinthʋʋgɩra za ɩra.

Thakuokɛɩzuoŋo sɩɛsɛ

⁶⁰Baa pi nuuren u zuori, na ʋ karɩ̃nɓiigɔmɛ bʋɔ deɗ kha: «Sɩɛsɩɛ sɩɛ hʋgan tannɩ, ʋna kɩ ɓa bɩ sɩɛ.» ⁶¹Na Yesura|Yesu tʋʋn kha ʋɔ karɩ̃nɓiiwira thĩra kha de ɓa ʋɔ mɩyɛ, na u deɗ pi kha: «Sɩɛsɩra lonn ĩ wa na barɩ ɩ̃ mi thuomira ba? ⁶²Na ɩ̃ ɓa yãan na Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira bʋ gan khaala ʋ kha bʋ khɔ̃ɩra, bɩra ɩ̃ ɓa de dɩɛ bɛna6:62 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Miliinye 1:9? ⁶³Yekila Nina|Yekire Nin kɩ hã thakuogira bʋɔtɛ nɩthɩ̃rɩga wɔrɩ le foi waʔ. Sɩɛsɩra mi deɗ ĩ, si kuɗ ɓa Yekila Nina za, sɩɛ kɩ hã thakuogira. ⁶⁴Ŋa bʋɔ bʋ ɩ̃ za pɩ khãan mɩɛ za waʔ.» Naɗɩɛ Yesura na tʋʋn ma harɩ lʋgʋsɩra za wɛpɩɛ kɩ khãan ʋɔ za waʔ dɩ̃ɩna dɛyɩra kɩ ɓa yii u nɩbɩ̃ɩwɩra lesira za ɩra. ⁶⁵Na u deɗ tɩ̃ kha: «Gɩɛ yɩɛn na mɩ na deɗ kha nɩra sii wɔrɩ ɓan mɩɛ heke kɛna Siira hãar ʋ kɩ wɔrɩkɩra waʔ.»

⁶⁶Na khɛ gɩ gɩɛ ɗɩyãgara Yesura karɩ̃nɓigɔmɛ na kpaɗ ɓa ʋ za na kɛɩn u thuome. ⁶⁷Na Yesura|Yesu bʋ̃ɗ ʋ karɩ̃nɓiiwira gbũne na pɩyɔ̃ra kha: «Ɩ̃ ɓɩɛ wa na kɛɩ mɩɛ thuome tɩ̃ ba?»

⁶⁸Na Simɔ̃ Pɩɛrɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Adɛyɛ, ãna heke aa yo? Mʋɔ kɩ bʋ na sɩɛsɩra kɩ hã thakuokɛɩzuoŋɩra. ⁶⁹Aa khãan ma sɩ za, a tʋʋn sɩ wa kha mʋɔ kɩ bʋ Nɩyɛgɛmɔra Yekila dãan ɩra6:69 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 16:16; na Marɩkɩ 8:29; na Luki 9:2.»

⁷⁰Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ɩ̃ nɩpɛ gbũne na pɩyɔ̃ mi kenn khonn wa ba? Kɛna ɩ̃ za ukpo bʋ wa Sutana baa.» ⁷¹Simɔ̃ Ɛsɩkarɩyɔtɩ ɓikhiye Zudasɩ ʋ kha de. Ʋɔ kɩ naa ɓa yii Yesura nɩbɩ̃ɩwɛ lesira za kɛna ʋ kha bʋ wa karɩ̃nɓiiwira gbũne na pɩyɔ̃ ʋɔ6:71 Ken 13:2, 21; 18:5.

Yesura khɩ̃rɩwɩra khãan ʋ za waʔ

¹Baa sɩɛ tannɩ, na Yesura|Yesu ki min Galile sɩrɩgɩra khaayɛ bɩɛ za. Ʋ kha ɓɩɛ na yo min Zude sɩrɩgɩra ʋ waʔ, naɗɩɛ Yawutuwe|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra kha ɓɩɛ wa ʋ khʋʋmɛ. ²Fɛtɩra Yawutuwe le le na pɩ yɩ ʋ kha gbata hɩɗansɛ fɛtɩ, ʋɔ na yĩmin ma. ³Na Yesura khɩ̃rɩwɩra deɗ u kha: «Arɩ na yo Zudera, si le thaaga mʋ karɩ̃nɓiiwira kɩ bʋ ninenina tɩ̃ ɓu yã mʋ bamʋŋa mɩyɩra mu le ɩra. ⁴Na nɩra bʋ ɓɩɛ kha nɩpɛ tʋ ʋɔ, ʋɔ dɛyɩra kãn na le ʋ mɩyɛ guurese za waʔ, bamʋŋa mɩyɩra mu le mɩra, mʋ kãn ma na yɩɛ nɩpɛ bɩɛ yã mʋ.» ⁵Yesura khɩ̃rɩwɩra thĩra kha khãa ʋ za waʔ ⁶Na Yesura zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Mɩɛ bɛna nann thonn waʔ. Ŋa ɩ̃ɛ heke bɛnyɩra bɩɛ kɩ̃ra wa. ⁷Dunuyara nɩpɩra wɔrɩ yãasɩ̃n ɩ̃ɛ waʔ, ŋa pɩ yãasɩ̃nn ma mɩɛ, naɗɩɛ baa mi de pi lelɔnbɩ̃ɩwɩra ɩra. ⁸Na Yesura deɗ pi kha: Ĩ yo fɛtɩra, mɩɛ yo waʔ, naɗɩɛ mɩɛ bɛna nann thonn waʔ.» ⁹Baa u deɗ sɩɛ zuori na u gbũun hɩɗann Galilera tɩ̃.

Yesu yuon fɛtɩra pɩ yɩ kha gbatawɛ fɛtɩra ɩra

¹⁰Baa ʋ khɩ̃rɩwɩra yuon fɛtɩra ʋ, na Yesura ɓa yuon tɩ̃, ŋa ʋ yɩɛn na nɩpɛ yãar ʋ waʔ. ¹¹Yawutuwe|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra kha mʋʋ ʋ wa ʋɔ fɛtɩra za kɩ bʋ̃kɩ̃n kha: «Na he ʋ bʋ7:11 Ken 7:2?» ¹²Pɩ kha wũugĩn ma ki de ʋ mɩyɛ nɩgbokira za. Bʋɔra kha: «Nɩkɩ̃ra kɩ bʋ ʋ». Bʋɔra kha: «Ɩya nɩkɩ̃ra ʋ waʔ, u yii wa nɩpɛ ɓilense za.» ¹³Ŋa nɩra sii kha ha sɩɛrɛ si kure waʔ, naɗɩɛ pɩ kha ãn ma Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra.

¹⁴Baa fɛtɩra yo nann ʋ sʋgʋmʋra za, na Yesura|Yesu yuon Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra ʋ kɩ karɩ̃n nɩpɛ. ¹⁵Na bamʋŋa khonn nɩpɛ na pi ki de kha: «Na mʋsɛ sii wɛɩ wɩɛ liin kɩ tʋʋn sɛwʋra mɩra kɛna ʋ karɩ̃nn yãan waʔ7:15 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 13:54; Luki 2:47?»

¹⁶Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Karɩ̃na mɩɛ hã mɩra u kuɗ mɩɛ thĩra za waʔ, ŋa dɛyɩra dãan mɩɛ, ʋɔ heke u kuɗi. ¹⁷Wɩɛ bãa bɩɩn kha ʋɔ le wɛsɩɛ Yekila bʋ ɓɩɛ, ʋɔ dɛyɩra kɩ wɔrɩ tʋ na mɩɛ karɩ̃na kuɗ ɓa Yekila khɛrɛ warɩma na mɩ sɩɛsɩra kuɗ ɓa mɩɛ thĩ za. ¹⁸Wɩɛ bãa kɩ sɩɛrɛ kɛna sɩɛsɩra kuɗ ɓa ʋɔ thĩ za, ʋɔ dɛyɩra ɓɩɛ wa gbʋ̃ɔnsɛ kɩ hã u thĩ. Ŋa wɩɛ ki liige na gbɩ̃nɛ ʋ dãadaara, ʋɔ dɛyɩra de ɓa tɩ̃ya, ʋ mɩyɩra bɩɛ telen ma. ¹⁹Moyizira|Moyizi hãar ɩ̃ wa Sɩɛrɛhãansɩra, kɛna ɩ̃ ʋɔ sii nɩ̀ɩrɛ̀ na sɩɛ sɩɛrɛhãansɩra waʔ, na be liin na ɩ̃ ɓɩɛ mɩɛ khʋʋmɩra?»

²⁰Na nɩgbokira zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Ninbɩ̃ya kɩ bʋ mʋ za ba? Ãna kɩ ɓɩɛ kha ʋɔ khʋ mʋ?»

²¹Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Bamʋŋa mɩɩnɛ tikpo kpeli mi liin gbaarɩyawʋga ɗɩyãgɩra za na bamʋŋa khonn ɩ̃ bɩɛ! ²²Moyizira|Moyizi hãar ɩ̃ khɩ̃na kha ĩ ki huure ɓikhoyiʔira, (si kuɗ Moyizira thĩra heke waʔ, ĩ sekhãgawɩra heke si kuɗi.) Gɩɛ yɩɛn na ĩ huure ɓikhoyiʔira harɩ gbaarɩyawʋga ɗɩyãga. ²³Na ɩ̃ bɩ na huure ɓikhoyiʔira gbaarɩyawʋga ɗɩyãga na gbɩ̃nɛ Moyizira sɩɛrɛhãansɩra7:23 Ken 5:8-9, na be liin na ɩ̃ khɩɛn doŋo mɩɛ za naɗɩɛ baa mɩ bãarɛn nɩthɩ̃rɩbɩlanbĩn gbaarɩyawʋga ɗɩyãgara? ²⁴Hã ĩ ken nɩra zaazaa na zarɩgɩ̃n ʋ waʔ, ŋa ɩ̃ ɓɩɛ tɩ̃ya zo kɩ tʋ zarɩgɩ̃n ʋ.»

Nɩpɛ bʋ̃kɩn kha kɛna Yesura kɩ bʋ Kirisitira kɛ?

²⁵Zeruzalɛmʋ gboŋo nɩpɛ bʋɔ kha de ɓa kha: «Wɛɩ wɩɛ pɩ ɓɩɛ kha bɩɛ khʋ wa? ²⁶Ĩ ken na ʋ sɩɛrɛ nɩgbokira za kɛna pi de u dʋɔ waʔ! Kɛna wʋɔrɛ nɩpɩra tʋʋn kha ʋɔ kɩ bʋ Nɩthɩ̃rɩkhoromora thĩra kɛ? ²⁷Ŋa na Nɩthɩ̃rɩkhoromora ɓa ɓannɩ, nɩra sii ɓa tʋ gɛŋɩra u kuɗ waʔ, kɛna wɛɩ wɩɛ ʋɔ, aa tʋ wa u kure gɛŋira.»

²⁸Yesura|Yesu kha bʋ wa Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za bere kɩ karɩ̃n nɩpɛ, na ʋ kpaasɩ̃n na deɗ kha: «Ĩ ken ma kha ɩ̃ tʋ wa dɛyɩra kpuo kɩ bʋ mɩɛ, dɩ̃ɩna gɛŋɩra mi kuɗi? Mɩɛ ɓann mɩɛ thĩ za waʔ, ŋa dɛyɩra dãan mɩɛ, ʋ bʋ wa tɩ̃ya dedaa. Ĩ gbũu tʋ ʋ waʔ. ²⁹Mɩɛ ʋɔ tʋ ʋ, naɗɩɛ mɩɛ kuɗ ɓa ʋ lɔkɩra ʋ dɩ̃ɩna ʋɔ gbũun dãan mɩɛ.»

³⁰Pɩ kha ɓɩɛ wa na gɔ ʋ, ŋa nɩra sii wɔrɩn yiin leke ʋ za waʔ, naɗɩɛ ʋ gɔbɛna na nann thonn waʔ. ³¹Nɩgbokira kha bʋ fɩ, gɔmɛ na khãan ma ʋ za. Pɩ kha de ɓa kha: «Na Nɩthɩ̃rɩkhoromora thĩra ɓa ɓannɩ, ʋ ɓa wɔrɩ le bamʋŋa mɩyɛ yʋɔ ɩ tãra wɛʔɩɛ wɛɩ wɩɛ le mɩra ba?»

Pɩ dãan miliindɛwɛ kha pi yo gɔ Yesura

³²Na Farɩzɩ̃mɩra nuun nɩgbokira wũugĩnsira Yesura mɩyɩra za. Na kperekpiidɛkhãgawɩra|Kperekpiidɛwɛ na Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ dãan pi miliindɛwɛ bʋɔ kha pi yo gɔ ʋ. ³³Na Yesura|Yesu deɗ kha: «Mɩɛ bʋ wa tɩ̃ dɩ̃ɩn ɩ̃ fara na le bɛnɛ dʋɔ kɩrɩ, sɩɛ kpɩ̃ra za mɩ ɓa vɩ gbũu mɩ dãadaara khɛrɛ. ³⁴Ɩ̃ ɓa mʋʋ mɩ, ŋa ɩ̃ ɓa yã mɩ waʔ, naɗɩɛ khaala mi yo ɩ̃ wɔrɩ yo ni waʔ.» ³⁵Na Yawutuwira|Yawutuwe kɩ bʋ̃kɩ̃n kamɛ kha: «He ʋ ɓɩɛ na yo kɛna a wɔrɩ yo ni waʔ? Yawutuwira tɩwɩgɩ̃n na yuon Gɩrɛkɩwɩra za, bɩɛ heke ʋ ɓɩɛ na yo kɩ karɩ̃n bɩɛ na ʋ karɩ̃na baa? ³⁶Sɩɛsɩra u deɗ mɩra sɩɛ kɔla ɓɔgɔ wa be: Ɩ̃ ɓa mʋʋ mɩ, ŋa ɩ̃ ɓa yã mɩ waʔ, naɗɩɛ khaala mi yo, ɩ̃ɛ wɔrɩ yo ni waʔ?»

Thakuoãmɛ mɩyɛ

³⁷Fɛtɩra ɗɩyãgaphɩlɩyaŋɩra kha bʋ ɗɩyãgagbʋ̃ɔŋɩra. Gɩɛ ɗɩyãgara na Yesura|Yesu alɩn na nɩ́ɩrɛ́n kɩ kpaasɩ̃n na deɗ kha: «Na yʋ̃ɔsɛ khʋ nɩra wɩɛ bãa, ʋ ɓan mɩɛ khɛrɛ na ɓa yɔ̃. ³⁸“Na wɩɛ bãa khãa mɩɛ za, thakuoãmɛ khãrɩ wa ʋɔ dɛyɩra za”, mʋ gaga kha baa Yekila sɛwʋra deɗ si ɩra.» ³⁹Sɩɛ sɩɛsɩra kɔla kha ɓɔgɔ wa kha wɛpɩɛ khãan ʋɔ za, pɩ ɓa ɓu Yekila Nina|Yekire Nin kpɩ̃ra za. Dɩɛ bɛna, Yekila na hãan u Nina thonn waʔ, naɗɩɛ Yesura na gann ʋ ɩɩgɩra za thonn waʔ.

Nɩpɛ nʋʋnyɛ kpɩkɩ̃nn Yesura kãma

⁴⁰Baa nɩgbokira nuun sɩɛ sɩɛsɩra zuori, na bʋɔ deɗ kha: «Wɛɩ wɩɛ bʋ wa Yekire yãdedaara|Yekire yãdedaa thĩ.» ⁴¹Bʋɔra kha de ɓa kha: «Nɩthɩ̃rɩkhoromora ʋ! Na bʋɔra kha Nɩthɩ̃khoromo wɔrɩ kure Galile ba7:41 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1:46; 7:52? ⁴²Yekila sɛwʋra deɗ ɓa kha Nɩthɩ̃rɩkhoromora ɓa le wa Davidi kpɩ̃raɓiye, ʋ ɓa kure wa Bɛtilehɛmʋ, khaala Davidira|Davidi kha bʋ ɩra7:42 Ken Matiyo 2:5.» ⁴³Na nɩgbokira nʋʋnyɩra liin ɩ̃yɔ̃ Yesura kãma. ⁴⁴Bʋɔra kha khɔrɩ wa kha pɩ gɔ ʋ, ŋa nɩra sii yiin leke ʋ za waʔ.

Yawutuwe thadɛrɩwɛ phĩhʋwʋga mɩyɛ

⁴⁵Miliindɛrɩwɩra kperekpiidɛkhãgawɩra|Kperekpiidɛwɛ na Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ na dãarɩ, bɩɛ vɩɗ gbũun ma pi heke na bɩɛ bʋ̃ɗ pɩ kha: «Be liin na ɩ̃ gɔɗ Yesura na ɓann ʋ waʔ?» ⁴⁶Na miliindɛrɩwɩra zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Aa yãan na nɩra sɩɛrɛn mʋ gaga kha wɛɩ wɩɛ yãan waʔ.»

⁴⁷Na Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ deɗ pi kha: «Ɩ̃ yɩɛn ma na ʋ kpɛnsɛn ɩ̃ɛ tɩ̃ wa? ⁴⁸Ɩ̃ yãan na wʋɔrɛ nɩra ukpo warɩma Farɩzɩ̃ɛ ukpo khãan ʋ za yãarɩ? ⁴⁹Wɛpɩɛ khãan ʋ za pɩ tʋ foi waʔ, pɩ tʋ Moyizira|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra waʔ, pɩ daŋan ma.»

⁵⁰Wɛɩ ʋɔ kha bʋ pɩ sʋgʋmʋra za, pɩ kha yɩ ʋ wa kha Nikodɛmʋ, ʋɔ na yuon Yesura khɛrɛ na yo yãar ʋ. Na ʋɔ deɗ pi kha7:50 Ken 3:1-2: ⁵¹«A sɩɛrɛhãansɩra za, khɩ̃nɛ bʋ a khɛrɛ na wɔrɩ kiti nɩra kɛna a nuun ʋ nʋʋga sɩɛrɛ na tʋʋn mɩɩna u liin waʔ.» ⁵²Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋɔ kha: «Mʋɔ bʋ wa Galile nɩra ʋɔ tɩ̃ ba? Ken Yekila sɛwʋra mʋ ɓa yã kha Yekila yãdedaa|Yekire yãdedaa sii kure Galile waʔ7:52 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1:46; na 7:41.»

[⁵³Sɩɛ kpɩ̃ra za na pɩ bɩɛ alɩn ki khũn pɩ khaayɛ ʋ.

Pɩ gɔɗ hara ʋɔ na u le Zɛrɩgɛ

¹Ŋa na Yesura|Yesu yuon oliviye|Oliviye hasɛ ɓɩɛdikira za8:1 Ken Marɩkɩ 11:1. ²Kɩ gɔɗɩɛkɩ̃n buloŋo khɔ̃ɩ na ʋ alɩn na sũn yuon Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra na nɩpɩra bɩɛ zʋ̃ʋn nann ʋ. Na ʋ hɩɗan na gɔɗ kɩ kɩ karɩ̃n mɩ. ³Na sɩɛrɛhãansɛ karɩ̃ndɛwɩra dɩ̃ɩna Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ khɩɛn hara ʋɔ ɓann ʋ Yesura lɔkɩra ʋ, pɩ na gɔɗ ɓa ʋɔ hara wɩɛ na u le zɛrɩgɛ. Na pɩ ɓa yiir u nɩpɩra bɩɛ wʋɔla za ⁴ki deɗ Yesura kha: «Karɩ̃ndaa, a gɔɗ ɓa hara wɩɛ na ʋ bʋ ki le zɛrɩgɛ. ⁵Moyizira|Moyizi deɗ ɓa aa sɩɛrɛhãansɩra za kha hara wɩɛ siira kãn ma na hĩŋin na bʋrʋsɛ na khʋ ʋ. Na mʋɔ kha be?» ⁶Pɩ kha de ɓa sɩɛ na gɩɗɛ ʋ na ɓu zarɩgɩ̃n ʋ. Ŋa na Yesura ɓaɗɛn wʋɔrɛ fɔlɔŋɩra za, kɩ kɩ sɛwɛ na legemire fɔlɔŋɩra ʋ. ⁷Baa pɩ kha bʋ kɩ bʋ̃kɩ̃n ʋ, na ʋ arɩgan wʋɔrɛ na deɗ pi kha: «Ɩ̃ bɩɛ za dɛyɩra u liin mɩbɩ̃yɛ yãan waʔ, ʋɔ dɛyɩra nisĩn khɛ bʋlɛ na hĩn u.» ⁸Na u gbũun ɓaɗɛn tɩ̃ kɩ sɛwɛ fɔlɔŋɩra za. ⁹Baa pi nuun sɩɛ sɩɛsɩra, na pɩ gɔɗ kɩ tãra kpo kpo na khɛ nɩkhãgawɩra za zo. Hala kpora yo yɩɛn Yesura wʋɔla za fɩ. ¹⁰Na Yesura arɩgan thaaga na deɗ hala kha: «He mʋ zarɩgɩ̃ndɛrɩwɩra tannɩ? Nɩra sii bɩɩn hĩnn mu wa?» ¹¹Na hala zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Karɩ̃ndaa, nɩra si hĩnn mi waʔ». Na Yesura deɗ u kha: «Mɩɛ ɓa yɩɛ kiti wa mʋ za tɩ̃ waʔ. Yo, ŋa hã mʋ ɓa le mɩbɩ̃yɛ dʋ̃waʔ.»]

Yesura kɩ bʋ dunuyara yɛyɛɓɩra

¹²Na Yesura|Yesu deɗ nɩgbokira tɩ̃ kha: «Mɩɛ kɩ bʋ dunuyara yɛyɛɓɩra8:12 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 5:14; na Zã 9:5. Wɩɛ bãa ki thuo mɩɛ, ʋɔ dɛyɩra ɓa nɩ́ɩrɛ̀ dabirige za waʔ, ŋa ʋ ɓa ɓu yɛyɛɓɩra kɩ hã thakuogira ɩra.»

¹³Na Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ deɗ u kha: «Na mʋɔ thĩ ki le mʋɔ thĩ sɩɛrɛ, mʋ sɩɛsɩra bʋ na wɔrɩkɔ waʔ.»

¹⁴Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Harɩ na mɩɛ le wa mɩɛ thĩ sɩɛrɛ, mɩɛ sɩɛsɩra bʋ wa na wɔrɩkɔ dɩ̃ɩna tɩ̃ya sɩɛsɛ ɩ, naɗɩɛ mɩɛ tʋ wa gɛŋɩra mi kuɗ na gɛŋɩra mi bu yo. Ŋa ɩ̃ɛ tʋ gɛŋɩra mi kuɗ na gɛŋɩra mi yo waʔ. ¹⁵Ɩ̃ɛ kiti wa nɩra na makɩ̃n na nɩthɩ̃rɩpɛ gagasɛ, mɩɛ ʋɔ kiti nɩra waʔ. ¹⁶Na si gbũu nan ma kha mɩɛ kiti nɩra, tɩ̃ya hɩɗan ma mɩɛ kitira za, naɗɩɛ mɩɛ le kitira mɩɛ kpo waʔ. Ŋa mi Siira dãan mɩ, ʋɔ na mɩɛ ki le kitira. ¹⁷Sɩ sɛwɛn ma ɩ̃ sɩɛrɛhãansɩra za kha na nɩpɛ yɔ̃ liin sɩɛrɛwɛ na deɗ sɩɛsɛ kpo, sɩɛ sɩɛsɩra bʋ wa tɩ̃ya. ¹⁸Mɩɛ le wa mɩɛ thĩ sɩɛrɛ, mɩɛ Siira dãan mɩ, ʋɔ liin ma mɩɛ sɩɛrɛ kɩ sɩɛrɛ kɩ hã mɩɛ tɩ̃.»

¹⁹Na pɩ bʋ̃ɗ ʋ kha: «He mu Siira bʋ?» Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ɩ̃ tʋ mɩɛ waʔ, ĩ gbũu tʋ mi Siira waʔ, na ɩ̃ kha tʋ wa mɩɛ, ɩ̃ naa ɓa tʋ mi Siira tɩ̃.»

²⁰Bɛna Yesura deɗ sɩɛ sɩɛsɩra na ʋ bʋ wa Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za kɩ karɩ̃n nɩpɛ khaala pi le yii leke mɩhãanyɩra ɩra. Nɩra sii gɔɗ ʋ waʔ, naɗɩɛ ʋ bɛna na nann thon waʔ.

Yesu kha khaala ʋɔ yo nɩra sii wɔrɩ thuo ʋɔ ni waʔ

²¹Na Yesura deɗ pi tɩ̃ kha: «Mɩɛ ɓa yo wa, ɩ̃ ɓa mʋʋ mɩ, ŋa ɩ̃ ɓa hu wa ɩ̃ mɩbɩ̃ɩliigira za. Ɩ̃ wɔrɩ yo khaala mi yo waʔ.»

²²Yawutuwira|Yawutuwe kha de ɓa kamɛ kha: «Ʋ ɓɩɛ wa na khʋ u thĩ baa? Naɗɩɛ u de ɓa kha: “Khaala mɩ ɓa yo ɩ̃ɛ wɔrɩ yo ni waʔ.”»

²³Na Yesura zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ɩ̃ɛ bʋ wa fɔlɔŋɩɛ bɛwɛ, ŋa mɩɛ kuɗ ɓa zaara ni. Ɩ̃ɛ bʋ wa dunuya wɩɛ nɩpɛ, ŋa mɩɛ bʋ dunuya wɩɛ baa waʔ. ²⁴Gɩɛ yɩɛn na mi deɗ ĩ kha ɩ̃ ɓa hu wa ɩ̃ mɩbɩ̃ɩliigira za, naɗɩɛ na ɩ̃ khãan sɩ za kha “mɩɛ bʋ wa wɩɛra kɩ bʋ” waʔ, ɩ̃ ɓa hu wa ɩ̃ mɩbɩ̃ɩliigira za.»

²⁵Na pɩ bʋ̃ɗ ʋ kha: «Na ãna kpuo kɩ bʋ mʋ?» Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Mɩɛ bʋ wa wɩɛra mɩ na nisɩ̃nn deɗ ĩ harɩ lʋgʋsɩra za ɩra. ²⁶Mɩgɔnyɛ bʋ mɩɛ heke na de ĩ ɩ̃ mɩyɩra za, dɩ̃ɩna na kiti ĩ. Ŋa wɛsɩɛ mi nuun mɩ dãandaara heke, sɩɛ mi de dunuyara, mɩɛ dãandaara de ɓa tɩ̃ya.»

²⁷Nɩpɩra wɔrɩ tʋʋn kha ʋ kha de ɓa Siye|Siye Yekila mɩyɛ waʔ.

²⁸Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Bɛna pɩ ɓa arɩga Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira 8:28 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 3:14, dɩɛ bɛna ɩ̃ ɓa tʋ kha ʋ bʋ wa wɩɛra ʋ kha bʋ, dɩɛ bɛna ɩ̃ ɓa tʋ kha mɩɛ le mɩɩnɛ sii mɩɛ thɩ̃ za waʔ. Wɛsɩɛ Siira karɩ̃nn mɩ sɩɛ mɩɛ bu de. ²⁹Mɩɛ dãadaara bʋ wa dɩ̃ɩna mɩɛ kpuore. Ʋ yɩɛn mɩɛ mi kpo waʔ, naɗɩɛ mɩyɩra kɩ nʋʋ mɩɛ dãadaara, ɩɛ mɩɛ le bãanyɛ bɩɛ.» ³⁰Baa Yesura kha sɩɛrɛ mafɩra na nɩgɔmɛ khãan ʋ za.

Nɩhɔrɔmɛ na ɗome mɩyɛ

³¹Na Yesura|Yesu deɗ Yawutuwira|Yawutuwe na khãan ʋ za kha: «Na ɩ̃ gɔɗ mɩ sɩɛsɩra kɩ̃raŋɩra, ɩ̃ ɓa le mɩ karɩ̃nɓithĩnthĩme. ³²Fɩra za ɩ̃ ɓa tʋ tɩ̃yara, tɩ̃yara zɩ̃n ɩ̃ ɗonsira za ĩ ɓu ĩ thĩ.» ³³Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Aa bʋ wa Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ kpɩ̃raɓiiwe8:33 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 3:9; na Luki 3:8, aa liin nɩra sii ɗome yãan waʔ, na mʋsɛ mu liin ki deɗ kha: “Ɩ̃ ɓa khon ɗonsira za?”»

³⁴Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha: Wɩɛ bãa ki le mɩbɩ̃yɛ, ʋɔ dɛyɩra bʋ wa mɩbɩ̃yɛ ɗonron. ³⁵Na ɗonron bʋ gbɛ̃ɩndɛ bãa za, ʋ wɔrɩ dii dɩɛ gbɛ̃ɩna za bãanyɛ bɩɛ waʔ, ŋa gbɛ̃ɩndɛyɩra ɓikhiira ʋɔ dii wa gbɛ̃ɩna za bãanyɛ bɩɛ. ³⁶Na ɓikhiira kuoren ĩ, ɩ̃ bʋ wa ĩ thĩ za bãanyɛ bɩɛ. ³⁷Mɩ tʋʋn ma kha Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ kpɩ̃raɓiiwe kɩ bʋ ɩ̃; kɛna ɩ̃ ɓɩɛ mɩɛ khʋʋmɛ naɗɩɛ baa mɩ sɩɛsɩra bʋ ɩ̃ gagasɩra za waʔ ɩra. ³⁸Wɛsɩɛ mi Siira ɓɔgɔn mɩ, sɩɛ mi bu de ĩ, ŋa ɩ̃ɛ ʋɔ bu le wa wɛsɩɛ ĩ siira deɗ ĩ ɩra.»

³⁹Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Aa siira kɩ bʋ Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ .» Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Na Abɩrahamʋra ɓiiwe kha bʋ ɩ̃ tɩ̃yara, ĩ milinyira naa ɓa khɩɛgɩ̃n ma na Abɩrahamʋra bɛwɩra. ⁴⁰Ŋa ɩra wɩɛ, ɩ̃ ɓɩɛ wa mɩɛ khʋʋmɛ baa mɩɛ deɗ tɩ̃yara mi ɓuun Yekila khɛrɛ. Abɩrahamʋra liin sɩɛ siira yãan waʔ. ⁴¹Wɛsɩɛ ĩ siira le, sɩɛ kpuosira ɩ̃ɛ le tɩ̃.»

Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Aa hũnn zɛrɩgɛ za wa dɛ! Aa bʋ wa na Siye|Siye ukpo kpeli, ʋɔ kɩ bʋ Yekila.»

⁴²Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Na Yekila kha bʋ ĩ Siira tɩ̃yara, ɩ̃ naa ɓa khɔrɩ mɩɛ, naɗɩɛ mɩɛ kuɗ ɓa Yekila za. Mɩɛ ɓann mɩɛ thĩ ɓamɛ za waʔ, ŋa Siira Yekila dãan mɩɛ. ⁴³Be liin thaagɩra na ɩ̃ wɔrɩ tʋ mɩyɩra mi bu de ĩ wa? Naɗɩɛ baa ɩ̃ ɓɩɛ na bɩ mɩ sɩɛsɩra waʔ ɩra. ⁴⁴Ĩ siira kɩ bʋ Sutana, wɛsɩɛ ĩ siira khɔrɩ sɩɛ ɩ̃ ɓɩɛ na le. Ĩ siira liin ma nɩkhʋdaa harɩ lʋgʋsɩra za ni. Ʋ bɩɩn deɗ tɩ̃ya yãan waʔ, naɗɩɛ baa tɩ̃ya bʋ u heke waʔ ɩra. Na ʋ kha ʋ tɔn, ʋ sɩɛrɛ wa na makɩ̃n na ʋɔ thĩra lɔmɩra, naɗɩɛ ʋ bʋ wa tɔndaa, dɩ̃ɩna tɔŋɔ siira thĩra ʋɔ. ⁴⁵Ŋa mɩɛ ʋɔ de ɓa tɩ̃ya, gɩɛ yɩɛn na ɩ̃ khãan mɩɛ za waʔ. ⁴⁶Ɩ̃ sʋgʋmʋra za ãna kɩ wɔrɩ ɓɔgɔ sɩ kha mɩɛ liin mɩbɩ̃ɩnɛ? Na baa tɩ̃ya mi bu de, be liin na ɩ̃ khãan mɩ za waʔ. ⁴⁷Wɩɛ bãa bʋ Yekila baa, ʋɔ dɛyɩra nuure wa Yekila sɩɛsɩra. Ŋa ɩ̃ɛ bʋ Yekila bɛwɛ|Yekire baa waʔ, gɩɛ yɩɛn na ĩ nuure u waʔ.»

Yesu na Abɩrahamʋ mɩyɛ

⁴⁸Na Yawutuwira|Yawutuwe zɩ̃ŋɩnn Yesura kha: «Wɛsɩɛ bɩɛ a deɗ kha Samarɩ sɩrɩga nɩra kɩ bʋ mʋ, dɩ̃ɩna ninbɩ̃ya kɩ bʋ mʋ za, tɩ̃ya ʋ wa ba?»

⁴⁹Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ninbɩ̃ya bʋ mɩɛ za waʔ, ŋa mɩɛ gbɩ̃nɛ wa mɩɛ Siira, na ɩ̃ɛ kɛɩn kha ɩ̃ɛ gbɩ̃nɛ mɩɛ waʔ. ⁵⁰Mɩɛ bʋ ɓɩɛ gbʋ̃ɔnsɛ kɩ hã mi thĩ waʔ. Ʋɔ bʋ, ʋɔ kɩ ɓɩɛ gbʋ̃ɔnsɛ na hã mɩɛ, ʋɔ kɩ kpa kitira. ⁵¹Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha wɩɛ bãa kɩ gɔ mɩɛ sɩɛsɛ, ʋɔ dɛyɩra ɓa hu kũu waʔ.»

⁵²Na Yawutuwira|Yawutuwe deɗ u kha: «Ɩra a tʋʋn kha ninbɩ̃ya kɩ bʋ mʋ za! Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ huun ma, Yekire yãdedɛwɩra huun ma, kɛna mʋɔ kha na wɩɛ bãa kɩ gɔ mʋɔ sɩɛsɛ, ʋɔ dɛyɩra ɓa hu kũu dʋ̃waʔ. ⁵³Aa siira Abɩrahamʋra huun ma, mu ken ma kha mʋɔ kɩ tãra ʋ ba? Yekire yãdedɛwɩra huun ma tɩ̃, mu ken ma mu thĩ mʋsɛ fa?»

⁵⁴Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Na mɩɛ gbɩ̃nɛ wa mi thĩ, mɩɛ gbʋ̃ɔnsɩa kɩ̃ra dʋɔ waʔ. Dɛyɩra kɩ gbɩ̃nɛ mɩɛ, mi Siira ʋ. Ʋɔ wɩɛra ĩ deɗ kha: “Ʋɔ kɩ bʋ aa Yekila”, ⁵⁵kɛna ɩ̃ɛ thĩra tʋ ʋ waʔ, mɩɛ ʋɔ tʋ ʋ. Na mi na deɗ ɓa kha mɩɛ tʋ ʋ waʔ, mɩ naa le wa tɔndaa mʋ gaga kha ɩ̃ɛ. Ŋa mɩɛ tʋ ʋ, dɩ̃ɩna mɩɛ gɔ ɓa ʋ sɩɛsɩra. ⁵⁶Ĩ siira Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ yãgayãgan ma kha ʋɔ ɓa yã mɩɛ ɓanɗɩyãgara, u gbũun yãan ŋɩ wa, na ʋ bãana wuori.»

⁵⁷Na Yawutuwira|Yawutuwe deɗ u kha: «Mʋɔ thĩra ɓuun ɗɩɩsɛ tigbeyɔ̃ na gbũne thonn waʔ, na mʋ kha mʋɔ yãan Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ ?»

⁵⁸Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha khaala Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ kha ʋɔ hũn, wɩɛra kɩ bʋ mɩɛ, ʋɔ kha bʋ wa bʋ zuori8:58 Ken 1:1-3.»

⁵⁹Sɩɛ sɩɛsɩra kãmara za na pi ɗuoren bʋrʋsɛ kha bɩɛ hɩ̃ŋin khʋ ʋ, ŋa na Yesura|Yesu guuren na kuɗ Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za na tannɩ.

Yesu bãarɛn wɛɩ ʋɔ pi hũnn na ɗarɩsɛ

¹Baa Yesura bʋ ki yo, na ʋ yãan wɛɩ ɗarɩga ʋɔ, ʋɔ na hũn ma na ʋ ɗarɩsɩra. ²Na Yesura karɩ̃nɓiiwira bʋ̃ɗ ʋ kha: «Karɩ̃ndaa, be liin na pi hũnn wɛɩ wɩɛ ɗarɩga. Ʋɔ thĩra mɩbɩ̃yɩra liin thaagɩra baa warɩma u hũndɛrɩwɩra mɩbɩ̃yɩra liin thaagɩra?»

³Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ʋɔ thĩra mɩbɩ̃ɩliigira warɩma u hũndɛrɩwɩra mɩbɩ̃yɩra liin thaagɩra waʔ, ʋ ɗarɩn ma sɩɛ le thaaga Yekila ɓu ɓɔgɔ ʋ wɔrɩkɩra ʋ za. ⁴Na khɩɛ kuɗi, dɩɛ bɛna a kãn le mɩɛ dãandaara miliinsira. Bʋɔtɛ na dawogo thuɗi, nɩra sii wɔrɩ liige dʋ̃waʔ. ⁵Na yɩɛ mɩɛ dunuyara za fara, mɩɛ kɩ bʋ dunuyara yɛyɛɓɩra9:5 Ken 8:12.»

⁶Baa u deɗ sɩɛ zuori, na u suɗ sãaga fɔlɔŋɩra za na liin tɛwʋdaarɛ; na ɓʋrʋn wɛɩra yiwuyira za9:6 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Marɩkɩ 8:23, ⁷ki de u kha: «Yo wʋ mʋ wʋɔla Silowe pheligbʋ̃ɔŋira za.» (Gɩɛ yɩsɩgɩra kɔla kɩ bʋ kha «Dãara».) Na ɗarɩgara yuori, na yo wʋɗ ʋ wʋɔla, ʋ vɩ gbũubɛna ʋ kha yã wa.

⁸Ʋ lɔkɔ nɩpɩra na wɛpɛ kha yã ʋ na ʋ yɩ̃n, na bɩɛ deɗ kha: «Wɛɩ wɩɛ ki le hɩɗan kɩ yɩ̃n wa?»

⁹Bʋɔra kha de ɓa kha: «Ʋɔ ʋ.» Na bʋɔra kha: «Ɩya, ʋɔ ʋ waʔ, ŋa ʋ khɩɛgɩ̃n ma ʋɔ.» Ŋa na wɛɩra deɗ kha: «Mɩɛ ʋ thĩra ʋ kũu.»

¹⁰Na pɩ bʋ̃ɗ ʋ kha: «Na mʋsɛ sii mu yiwuyira liin kɩ bãarɩ?»

¹¹Na ʋ zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Wɛɩra pɩ yɩ kha Yesura|Yesu, ʋɔ liin tɛwʋgɛ na ɓʋrɩn mi yiwuyira za ki deɗ ɓi kha mi yo Silowe na yo wʋ mɩ wʋɔla. Na mi yuori, baa mɩ wʋɗ mɩ wʋɔla zuori, na mi yiwuyira phiin zɩɛrɩ.»

¹²Na pɩ bʋ̃ɗ kha: «He ʋɔ wɛɩra bʋ?» Na wɛɩra zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Mɩ tʋ waʔ.»

Farɩzɩ̃ɛmɛ bʋ bʋ̃ ɗarɩkhuora na bãa ɩra

¹³Na pɩ khɩɛn yuon na wɛɩra na ɗarɩn Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ khɛrɛ. ¹⁴Yesura|Yesu na liin ma tɛwʋgɛ na bãarɛn u Yiwuyira gbaarɩyawʋga ɗɩyãga. ¹⁵Gɩɛ yɩɛn na Farɩzɩ̃ɛmɩra ɔfɔn bʋ̃ɗ wɛɩra lɔmɩra za ʋ na bãan na yuon ɩra. Na wɛɩra zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «U liin ma tɛwʋgɛ kɩrɩ na ɓʋrɩn mi yiwuyira za, na mi yo wʋɗ mɩ wʋɔla, kɩ kɩ yã ɩra.»

¹⁶Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ bʋɔ kha de ɓa kha: «Dɛyɩra liin sɩɛ, ʋ bʋ Yekila nɩra waʔ, naɗɩɛ ʋ gɔ gbaarɩyawʋgɩra na makɩ̃n na wɛsɩɛ sɩɛrɛhãansɩra deɗ waʔ.» Ŋa bʋɔra kha de ɓa kha: «Mʋsɛ sii mɩbɩ̃yɛledaa le kɩ wɔrɩ le bamʋŋa mɩyɩɛ siira?» Na pɩ sɩɛsɩra kpɩkɩ̃nnɩ.

¹⁷Na Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ ɔfɔn bʋ̃ɗ ɗarɩgara na bãan ɩra kha: «Bɩra mu de na gbũu wɛɩra bãarɛn mu yiwuyira ɩra?» Na wɛɩra kha: «yãdedaa kɩ bʋ ʋ.»

¹⁸Yawutuwe|Yawutuwe kha khãa sɩ za kha wɛɩra na ɗarɩnɩ, ʋɔ kɩ yã mɩra waʔ. Sɩɛ yɩɛn na pɩ yɩɗ u hũndɛrɩwɩra ¹⁹na bʋ̃ɗ pɩ kha: «Ĩ ɓikhiira ĩ de kha u hũnn ɗarɩga ʋɔ wɩra ba? Na mʋsɛ si liin na ʋ wɔrɩ kɩ yã ɩra?»

²⁰Na u hũndɛrɩwɩra zɩ̃ŋɩnn kha: «Wɛsɩɛ aa tʋ, aa ɓikhiye u, u gbũun hũnn ma na ɗarɩsɛ. ²¹Ŋa a tʋ mɩɩna liin na ʋ wɔrɩ kɩ yã ɩra waʔ, aa gbũu tʋ dɛyɩra bãarɛn u yiwuyira waʔ. Ɩ̃ bʋ̃ ʋɔ thĩra, ʋ khãɗ ɓa ʋ wɔrɩ zɩ̃ŋɩn ma u thĩ!» ²²U hũndɛrɩwɩra kha de ɓa sɩɛ naɗɩɛ pɩ kha ãn ma Yawutuwe|Yawutuwe thadɛrɩwɩra. Yawutuwe thadɛrɩwɩra na bɛnn ma sɩ za kha wɩɛ bãa ki de si kha Yesura kɩ bʋ Nɩthɩ̃rɩkhoromora, pɩ ɗɛ kuse wa ʋɔ dɛyɩra Yekila yɩ̃nthʋʋgɩra za. ²³Gɩɛ yɩɛn na u hũndɛrɩwɩra deɗ kha: «Ʋ khãɗ ɓa na nann zɩ̃ŋɩnsɛ ɩra ɩ̃ bʋ̃ ʋɔ thĩra.»

²⁴Na Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ gbũun yɩɗ wɛɩra na ɗarɩn na deɗ u tɩ̃ kha: «De tɩ̃ya na hã Yekila. Aa tʋʋn ma kha wɛɩ wɩɛ bʋ wa mɩbɩ̃yɛledaa.»

²⁵Na wɛɩra zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Mɩbɩ̃yɛledaa ʋ ba, mɩbɩ̃yɛledaa ʋ wa ba, mɩɛ tʋ waʔ. Mɩɩnɛ ti kpo mɩɛ tʋ, mɩɛ na ɗarɩn ma, ŋa ɩra wɩɛ mɩɛ yã wa.»

²⁶Na pi deɗ u kha: «Na bɩra u liin mu? Mʋsɛ sii ʋ bãarɛn mu yiwuyira na yuori?»

²⁷Na ʋ zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Mi deɗ ĩ sɩ zuori, ŋa ĩ nuuren mi waʔ. Bena ɩ̃ ɓɩɛ kha mɩ ɔfɔ de si tɩ̃? Warɩma ɩ̃ ɓɩɛ wa na le u karɩ̃nɓiiwe tɩ̃ ba?»

²⁸Na Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ kʋsan ʋ ki deɗ u kha: «Mʋɔ kɩ bʋ ʋɔ wɛɩra karɩ̃nɓiira ni! Aa ʋɔ bʋ wa Moyizi|Moyizi karɩ̃nɓiiwe. ²⁹Aa tʋʋn ma kha Yekila na sɩɛrɛn ma na Moyizira, ŋa ʋɔ wɛɩ wɩɛ, a tʋ gɛŋɩra thĩra u kuɗ waʔ!»

³⁰Na wɛɩra zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Wɛsɩɛ tʋʋmɛ gbɩ̃ra dɛ! Ɩ̃ɛ tʋ gɛŋɩra u kuɗ waʔ, kɛna ʋ bãarɛn mi yiwuyira! ³¹Aa tʋʋn ma kha Yekila nuure mɩbɩ̃yɛledɛwɩra waʔ, ŋa u nuure wa wɩɛ bãa ki nu u bɛrɛ na u le u dĩŋo. ³²Nɩra nuun na pi deɗ kha nɩra sii bãarɛn nɩra wɛ hũnn na ɗarɩsɛ yãan waʔ. ³³Na wɛɩ wɩɛ na kuɗ Yekila za waʔ, ʋ kha wɔrɩ le foi waʔ.»

³⁴Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mʋɔ hũnn mɩbɩ̃yɩra za kɛna mʋ ɓɩɛ wa kha mʋɔ karɩ̃n aa.» Si deɓe kpɩ̃ra za na pɩ dɛɗ kusen u pi Yawutuwe|Yawutuwe bĩŋinthʋʋgɩra za.

³⁵Na Yesura|Yesu nuun kha pɩ na ɗɛɗ ɓa wɛɩra. Na u yo yãar ʋ na bʋ̃ɗ ʋ kha: «Mʋ khãan Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira za ba?»

³⁶Na wɛɩra zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Karɩ̃ndaa ʋɔ kɩ bʋ ãna kpuo, mi ɓu khãan ʋ za?»

³⁷Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Wɩɛra mʋ yã na ʋ sɩɛrɛ mʋ mɩra ɩra, ʋɔ.»

³⁸Na wɛɩra deɗ u kha: «Mɩɛ ʋɔ khãarɩ, Adɛyɛ.» Na ʋ ɓaɗ huruse Yesura wʋɔla ʋ.

³⁹Na Yesura|Yesu deɗ kha: «Mɩɛ ɓann ma dunuyara za kpɩkɩ̃nsɛ ɓu le. Si le thaaga ɗarɩpɛ ɓu yã, dɩ̃ɩna wɛpɛ kɩ yã, bɩɛ ɗarɩ.»

⁴⁰Farɩzɩ̃ɛmɛ|Farɩzɩ̃ɛmɛ bʋɔ kha bʋ fɩ, na pi nuun sɩɛ sɩɛsɩra, na pɩ bʋ̃ɗ ʋ kha: «Aa bʋ wa ɗarɩpɛ tɩ̃ ba?»

⁴¹Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Na ɩ̃ na ɗarɩn ma, ɓilense naa ɓu ɩ̃ za waʔ, na baa ɩ̃ kha ɩ̃ɛ yã wa, gɩɛ yɩɛn na ɓilense diin ɩ̃ za.»

Zãrakaadaa na zãrawɛ sɔkɔ

¹Na Yesura deɗ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha: Wɩɛ bãa ki lon zãragbogore za na nʋʋna waʔ, kɩ khɛ wa gɛnkpasɩga na lon, ʋɔ dɛyɩra bʋ wa zugbũro, na nɩkhʋdaa. ²Ŋa dɛyɩra kɩ khɛ nʋʋna na lon ʋɔ dɛyɩra kɩ bʋ zãrawɛ kaadaara. ³Nʋʋna tɩɛgɛdaara phii zɩɛ wa nʋʋna na hã ʋ. Zãrawɩra nu wa ʋ nʋʋgɩra. Ʋ yɩ ʋ zãrawɩra pɩ yɩsɩsɩra za na kaa kuse wi gbɛ̃ɩgɩra ʋ. ⁴Na u kusen pɩ bɩɛ zuori, ʋ zɩɛ pɩ wʋɔla pi ki thuo u, naɗɩɛ pɩ tʋ wa ʋ nʋʋgɩra.⁵Ŋa pɩ bɩ na thuo dɛyɩra pɩ tʋ waʔ. Bɩɛ thĩra horo hã wa ʋɔ dɛyɩra, naɗɩɛ baa pɩ tʋ ʋ nʋʋgɩra wa ɩra.» ⁶Na Yesura|Yesu khɩɛn sɔkɩɛ na kpɔrɩn mɩ, ŋa u nuuredɛrɩwɩra tʋʋn sɩɛsɩra kɔrɩla waʔ.

Yesu kɩ bʋ zãragbogola nʋʋna

⁷Na Yesura|Yesu deɗ pi tɩ̃ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa kha mɩɛ kɩ bʋ zãragbogola nʋʋna. ⁸Wɛpɛ bɩɛ nisĩnn mɩɛ, pɩ bɩɛ bʋ wa zugbũruwe, dɩ̃ɩna wɛpɛ kɩ zɩ̃n nɩpɛ daasɛ na faŋa; ŋa zãrawɩra nuure bɩɛ waʔ. ⁹Mɩɛ kɩ bʋ nʋʋna. Wɩɛ bãa ki lon na tãra mɩɛ heke zo, ʋɔ dɛyɩra ɓa ko. Ʋɔ dɛyɩra wɔrɩ lon na gbũu kure na ɓu u ɗiime. ¹⁰Zugbũro ɓan ma zuume na nɩkhʋʋga na asɩga doro kãma za. Mɩɛ ʋɔ ɓann ma nɩthɩ̃rɩpɛ ɓu ɓu thakuokpakpaka.»

Yesu kɩ bʋ zãrakaadakɩ̃rara

¹¹«Mɩɛ kɩ bʋ zãrakaadakɩ̃rara. Zãrakaadakɩ̃ra kaarɩ wa na hã ʋ thakuogira na ʋ zãrawɩra. ¹²Nɩra wɩɛ bãa ki liige tigiye kãma, ʋɔ dɛyɩra bʋ zãrakaadakɩ̃ra waʔ naɗɩɛ zãrawɩra bʋ ʋ bɛwɛ waʔ. Na ʋ yãan na gbandabɩ̃ya bʋ ɓan u horo kɩ zɩɛ wɩ. Dɩɛ bɛna gbandabɩ̃yara lon zãrawɩra za na gɔ bʋɔ kɩ yɩɛ bʋɔra tɩwɩgɩ̃n. ¹³Baa u liige wa tigiye doro kãma, ʋ nʋʋga bʋ zãrawɩra za waʔ. ¹⁴Mɩɛ kɩ bʋ zãrakaadakɩ̃rara. Mɩɛ tʋ wa mɩɛ zãrawɛ dɩ̃ɩna mɩɛ zãrawɩra tʋ wa mɩɛ, ¹⁵mʋ gaga kha baa mi Siira tʋ mɩ, na mɩ tʋ mi Siira ɩra10:15 Ken Matiyo 11:27; na Luki 10:22. Dɩ̃ɩna mɩ hã wa mɩ thakuogira na mɩ zãrawɩra. ¹⁶Zãrawɛ bʋɔ bʋ mi heke wɛpɩɛ kɩ bʋ zãragbogodɩɛ bɛwɛ waʔ. Mɩ kãn ma na kaa wɩ pɩ ɓa lon. Pɩ ɓa nu mɩ nʋʋgɩra, pɩ bɩɛ ɓa dɩkɩ̃n ma na le zãragboko kpo. Zãrakaadaa ukpo ki ken mi. ¹⁷Siira khɔrɩ wa mɩɛ naɗɩɛ baa mɩ hã mɩ thakuogira, na gbũu ɓa ɓu gi tɩ̃ ɩra. ¹⁸Nɩra sii wɔrɩ zɩ̃n mɩ thakuogira waʔ, ŋa mɩɛ thĩ kɩ hã gɩ. Wɔrɩkɔ bʋ mi heke na hã gɩ, wɔrɩkɔ bʋ mi heke na zɩ̃n ŋɩ tɩ̃. Sɩɛ mi Siye|Siye Yekila deɗ ɓi kha mi le.»

¹⁹Na Yawutuwira|Yawutuwe sɩɛsɩra kpɩkɩ̃nn sɩɛ sɩɛsɩra kãmara za. ²⁰Gɔmɛ kha de de ɓa kha: «Ninbɩ̃ya kɩ bʋ ʋ za! Ʋ thaagɩra bʋ waʔ, be liin na ĩ nuure u?» ²¹Na bʋɔra kha: «Ninbɩ̃ya dɛyɛ wɔrɩ sɩɛrɛ mɩra waʔ. Ninbɩ̃ya wɔrɩ phii zɩɛ ɗarɩpɛ yiwuye ba?»

Yesura na Siye Yekila bʋ wa kpuore

²²Bɛna pɩ kha le Yekila gbɩ̃nɛthʋʋga|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra yɛɗɛsɩra|Yɛɗɛsɛ fɛtɩra Zeruzalɛmʋra, dɩɛ bɛna na makɩ̃n ma na wese bɛnɛ10:22 Ʋɔ fɛtɩwɩɛ kʋɔgɩ̃n ma nɩpɛ na ɗɩyãgɩra Makabe Zudasɩ arɩgan Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra thɔgɔnsɛ sokhɛla ɩra, sɩ ɗɩɩsɛ 164 kpɩ̃ra za Yesu tʋʋn hũnni. Naɗɩɛ Yekire gbɩ̃nɛthʋʋgɩra sɩ̃mɩsɛ na liin ma kɩ za.. ²³Yesura|Yesu kha bʋ wa ki miŋi miŋi Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za, gbataga gʋɔ kpoloŋo za, pɩ kha yɩ ɓa gɩɛ gbatagɩra kha ɩtakhuo Salomɔ̃ gbataga. ²⁴Na Yawutuwira|Yawutuwe zangbũn u na bʋ̃ɗ kha: «Dʋ̃nɛ bɛnɛ mʋ ɓa khon wukĩnsɩɛ aa gagasɩra za? Na mʋɔ kɩ bʋ Nɩthɩ̃rɩkhoromora mu de a sɩ na yɛ.»

²⁵Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Mi nisĩnn deɗ ĩ si zuori, ŋa ɩ̃ khãan mɩ za waʔ. Miliinyira mi le mi Siira yɩsɩgɩra za, ɩɛ ɓɔgɔ wa dɛyɩra kɩ bʋ mɩ ɩra. ²⁶Ŋa, sɩɛ bɩɛ za bere kɛna ɩ̃ khãan waʔ, naɗɩɛ baa ĩ liin mɩ zãrawɛ bʋɔ waʔ ɩra. ²⁷Mɩ zãrawɩra nuure wa mɩ nʋʋgɩra. Mɩ tʋ wɩ wa, dɩ̃ɩna pɩ tʋ wa mɩɛ na thuo mi. ²⁸Mɩɛ hã wɩ wa thakuokɛɩzuoŋo, pɩ ɓa wɔrɩ dii kũu waʔ, dɩ̃ɩna nɩra sii ɓa wɔrɩ zɩ̃n mɩ mi lekira za waʔ. ²⁹Mi Siira ʋ hãan mɩ bɩ, ʋ wɔrɩkɩra gbɩ̃n na tãra mɩyɩra bɩɛ, nɩra sii wɔrɩ zɩ̃n mɩ mi Siye|Siye Yekila lekira za waʔ. ³⁰Mɩɛ na mi Siira bʋ wa kpuore.»

³¹Na Yawutuwira|Yawutuwe gbũun ɗuoren bʋrʋsɛ tɩ̃ kha bɩɛ hĩŋin khʋ ʋ10:31 Ken 8:59.

³²Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Mi liin mɩkɩ̃nɩkpakpaʔɛ wɛʔɛ mi Siira yɩɛn na mi liin ɓɔgɔn ɩ̃, ɩɛ mɩkɩ̃nɩnyɩɛ dʋnɛrɛ za ɩ̃ ɓɩɛ kha ɩ̃ɛ hĩŋin khʋ mɩ na bʋrʋsɩra?» ³³Na Yawutuwira|Yawutuwe zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Aa ɓɩɛ na hĩŋin mu mʋ mɩkɩ̃nɩnyɩra liimira za waʔ, ŋa baa mʋ kʋsan Yekila kɩ makɩ̃n mu thĩ dɩ̃ɩn ʋ, mʋɔ wɩɛra kɩ bʋ nɩthɩ̃rɩgara, gɩɛ yɩɛrɩ.»

³⁴Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Sɩ sɛwɛn ma ɩ̃ sɩɛrɛhãansɩra za kha Yekila deɗ ɓa kha: “Ɩ̃ bʋ wa yekirewe.”» ³⁵Wɛsɩɛ a tʋ kha sɩ sɛwɛn sɩɛrɛhãansɩra za sɩɛ wɔrɩ khʋ waʔ. Wɛpɩɛ Yekila hãan na ʋ sɩɛsɩra, na ʋ yɩɗ bɩɛ kha yekirewe. ³⁶Na mɩɛ wɩɛra thĩra Yekila kenn khonn na dãan dunuyara za na mi de kha mɩɛ kɩ bʋ Yekila Ɓikhiira, na be liin na ɩ̃ kha mɩ asɩ wa Yekila yɩsɩga? ³⁷Na mi bu le mi Siira milinyira waʔ, hã ɩ̃ khãan mɩ za waʔ. ³⁸Ŋa, baa mi le i, harɩ na ɩ̃ khãan mɩɛ za waʔ, ɩ̃ khãa kha ɩɛ milinyira kuɗ ɓa Yekila heke, na gbũu tʋ tɩ̃ kha mi Siira bʋ wa na mɩɛ dɩ̃ɩna mɩɛ bʋ na mi Siira.

³⁹Na pɩ kɩ ɓɩɛ tɩ̃ kha bɩɛ gɔ ʋ, ŋa na u kuori. ⁴⁰Khaala Yekire ãyi Zã kha yĩ nɩpɩra harɩ khɔ̃ɩra lagagborola pɩ yɩ Zurudɛ̃ dena ʋ ni, ninen Yesura yuon na yo hɩɗannɩ10:40 Ken 1:28. ⁴¹Na nɩgɔmɛ yuon u heke ki de kha Zãna liin bamʋŋa mɩɩnɛ sii yãan waʔ, ŋa mɩyɩra bɩɛ u deɗ na gbũu wɛɩ wɩɛ mɩyɩra za, ɩ bɩɛ bʋ wa tɩ̃ya. ⁴²Na nɩgɔmɛ khãan Yesura za ni.

Lazarɩ huume mɩyɛ

¹Wɛɩ ʋɔ kha bʋ na pɩ yɩ ʋ kha Lazarɩ na ʋ ɓa waan ɓose. Ʋ kha bʋ wa Betanɩ gboŋo u, gboŋira za ʋ khɩ̃nhɛrɩpɛ Marɩyama na Marɩtɩ kha bʋ ɩra11:1 Ken Luki 10:38-39. ²Marɩyamara na gboɗ latɩkɔlɩ nunʋʋwara Adɛyɩra ɗɩɛsɩra za na dikĩn si na ʋ thayĩinsira, ʋɔ yaɓiye Lazarɩra kha ɓoʔ. ³Na bɩɛ hapɩɛ yʋ̃ra dãan nɩra kha u yo de Yesura kha: «Adɛyɛ, mʋ yɛsɛkhuora bʋ ɓo ɓa.»

⁴Baa Yesura|Yesu nuun sɩɛ na u deɗ kha: «Lazarɩra ɓosira bʋ u huɓose waʔ, sɩ bʋ wa na ɓɔgɔ Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra.»

⁵Yesura|Yesu kha khɔrɩ wa Lazarɩra na Marɩtɩra, dɩ̃ɩna Marɩyamara. ⁶Kɛna, baa u nuun kha Lazarɩra kha ɓo ɓa, na u fĩi hɩɗan ma na liin khɩɛwɛ pɩyɔ̃ khaala ʋ kha bʋ ɩra, ⁷kɩ tʋʋn deɗ ʋ karɩ̃nɓiiwira kha pɩ yɩɛ bɩɛ vɩ gbũu Zudera ni.

⁸Na ʋ karɩ̃nɓiiwira zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Karɩ̃ndaa, sɩ lɛɩn waʔ, nɩpɛ kha ɓɩɛ wa kha bɩɛ hĩŋin mu na bʋrʋsɛ na khʋ mʋ ni, kɛna mʋ ɓɩɛ kha mʋɔ vɩ gbũu ni bere?»

⁹Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Lɩɛrɩwɛ gbũne na pɩyɔ̃ kɩ bʋ khɩɛra kpora kpoloŋira za wa ba? Wɩɛ bãa kɩ nɩ́ɩrɛ̀ khɩɛga, ʋɔ dɛyɩra tʋ ʋ ɗɩɛgɩra waʔ, naɗɩɛ ʋ yã wa dunuya wɩɛ yɛyɛɓɩra. ¹⁰Ŋa wɩɛ bãa kɩ nɩ́ɩrɛ̀ dawogo, ʋɔ tʋ ɓa ʋ ɗɩɛgɩra naɗɩɛ yɛyɛɓɛ bʋ ʋ za waʔ.» ¹¹Baa Yesura deɗ sɩɛ zuori, na ʋ kha: «A yɛsɛkhuora Lazarɩra hʋ̃nn phaan ma, ŋa mɩ ɓa yo na yo arɩga ʋ.» ¹²Na ʋ karɩ̃nɓiiwira deɗ u kha: «Na ʋ hʋ̃nn ma mʋ tʋ kha ʋ ɓa bãa wa.» ¹³Yesura kha de ɓa Lazarɩra huume, ŋa ʋ karɩ̃nɓiiwira na kenn si wa mʋ gaga kha ɗʋɔnkpasɩwɛ ʋ hʋ̃n. ¹⁴Na Yesura deɗ pi sɩ na yɛsɩ̃n kha: «Lazarɩra huun ma. ¹⁵Baa si liin mɩ wʋɔla ʋ waʔ, sɩɛ nʋʋn ma mɩɛ ɩ̃ɛ karɩ̃nɓiiwira kãma, sɩɛ kɩ ɓa le thaaga ɩ̃ khãan mɩ za. Ŋa ɩ̃ arɩ a yo ni.»

¹⁶Na Tomasɩra pɩ yɩ kha phanɓiira deɗ karɩ̃nɓiiwira bʋɔra kha: «A thuo Adɛyɩra na yo hu u kpuore!»

Yesura kɩ bʋ hu arɩmɩra na thakuogira

¹⁷Baa Yesura|Yesu nann ni Lazarɩra na ɓuun ma khɩɛwɛ piyĩira bɩɛ lugudana za zuori. ¹⁸Betanɩra kha yĩmi wa na Zeruzalɛmʋra, kilowe pɩsãa siira, ¹⁹Yawutugɔmɛ na ɓann ma Marɩtɩra na Marɩyamara heke na ɓa hã wɩ wʋrɩgbɛ pɩ yaɓiira huume kãmara za.

²⁰Baa Marɩtɩra ɓa nuun kha Yesura|Yesu bʋ wa khɩ̃na kɩ ɓan, na ʋ alɩn ki thukĩn u, ŋa Marɩyamara ʋɔ na hɩɗann ma thʋʋgɩra ʋ. ²¹Baa Marɩtɩra nann Yesura khɛrɛ na u deɗ kha: «Adɛyɛ, na mʋ kha bʋ wa fara mɩra, mɩ yaɓiira naa ɓa hu waʔ. ²²Ŋa mɩ tʋʋn ma kha harɩ ɩra wɩɛ, mɩɩdɛ bãa mʋ ɓa yɩ̃n Yekila heke, na ʋ ɓa hã mʋ dɩ.» ²³Na Yesura deɗ u kha: «Mʋ yaɓiira ɓa arɩ na kure huumira za». ²⁴Na Marɩtɩra zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mɩ tʋʋn ma kha ʋ ɓa arɩ nɩhuomira arɩ ɗɩyãgara ɗɩyãgaphɩlɩyaŋɩra za.»

²⁵Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Mɩɛ kɩ bʋ hu arɩmɩra na thakuogira. Na wɩɛ bãa khãan mɩɛ za ʋ dɛyɩra ɓa ɓu thakuogo, harɩ na u huun ma. ²⁶Dɩ̃ɩna wɩɛ bãa kɩ bʋ thakuogo za kɩ khãan mɩɛ za ʋɔ dɛyɩra ɓa hu na dii huumira za kũu waʔ. Mʋ khãa sɩɛ za ba?»

²⁷Na Marɩtɩra zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Iyo Adɛyɛ, mɩ khãan sɩ za kha mʋɔ kɩ bʋ Nɩthɩ̃rɩkhoromora, na Yekila Ɓikhiira kha kãn ɓan dunuyara za fara ɩra».

Yesu fʋʋrɩ

²⁸Baa u deɗ sɩɛ zuori, na u yo yɩɗ ʋ khɩ̃nɩyɛra Marɩyamara na deɗ u numidãnsɩɛrɛ kha: «Karɩ̃ndaara ɓann ma, kha mu thiye.» ²⁹Baa Marɩyamara nuun sɩɛ, na ʋ kʋɔfɩ̃n ki yo Yesura khɛrɛ. ³⁰Yesura|Yesu na lonn gboŋira kpoloŋira za thon waʔ, khaala Marɩtɩra na thukĩn u, dɩɛ khaala za ʋ kha bʋ bere. ³¹Yawutuwira|Yawutuwe kha bʋ na Marɩyamara thʋʋgɩra za kpuore kɩ wʋrɩgbɛ ʋ, baa bɩɛ ɓa yãan na ʋ alɩn phakɩ̃n na kuɗi, na pi thuor u. Pɩ kha ken ma kha u yo wa lugudana za tɩ̃ na yo fʋʋ.

³²Na Marɩyamara yo nann khaala za Yesura|Yesu kha bʋ ɩra. Baa ʋ yãar ʋ na ʋ ɓaɗ huruse ʋ wʋɔla za ki deɗ u kha: «Adɛyɛ na mʋ kha bʋ wa fara, mɩɛ yaɓiira naa hu waʔ.»

³³Baa Yesura|Yesu yãan ʋɔ na Yawutuwira|Yawutuwe na ɓann u heke na pɩ fʋʋ, na ʋ gagasɩra yãwɩgɩ̃nn na ʋ wʋɔla kpãɗɩ. ³⁴Na ʋ bʋ̃ɗ pɩ kha: «He ɩ̃ kasɩn ʋ?» Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Adɛyɛ, ɓa ken.»

³⁵Na Yesura|Yesu fʋʋrɩ. ³⁶Na Yawutuwira|Yawutuwe deɗ kha: «Ken lɔmɩra za ʋ kha khɔrɩ ʋ ɩra!» ³⁷Ŋa na bʋɔ deɗ kha: «Ʋɔ wɩɛra bãarɛn ɗarɩgara yiwuyira, ʋ kha wɔrɩ barɩ Lazarɩra huumira waʔ11:37 Ken 9:6?»

Yesura arɩgan Lazarɩra huumira za

³⁸Baa Yesura|Yesu gagasɩra yãwɩgɩ̃nn na yo tannɩ, na ʋ alɩn na yuon lugudana ʋ. Kɛrɩkɛ za tɩ kha bʋ, tɩ nʋʋna na bakann ma na bʋrʋgbeleŋe. ³⁹Na Yesura kha: «Ĩ khon bʋrʋgɩra.» Na huora khɩ̃nhɛyɩra Marɩtɩra deɗ kha: «Adɛyɩra, ʋ khɩɛwɛ piyĩira bɩɛ lugudana za, ɩra siira ʋ kãn nuu wa.»

⁴⁰Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Mi deɗ ɓu kha: “Na mʋ khãa, mʋ ɓa yã Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra wɔrɩkɩra.”» ⁴¹Na pi khonn bʋrʋgɩra. Na Yesura arɩgan wʋɔrɛ zaazaara ni na deɗ kha: «Mɩɛ Siye|Siye , mɩɛ thɩɛ mʋ wa naɗɩɛ baa mu nuure mi ɩra. ⁴²Mɩ tʋ kha mu nuure mɩ wa bãanyɛ bɩɛ, ŋa mi de ɓa sɩɛ wɛpɩɛ vĩin mirin mi mɩra, si le thaaga pɩ khãan kha mʋɔ dãan mɩɛ.» ⁴³Baa u deɗ sɩɛ zuori, na ʋ dʋɗ na faŋa kha: «Lazarɩ, kure lugudana za!» ⁴⁴Na huora alɩn kuɗi, ʋ ɗɩɛsɩra na u lesira na ɓinn ma na lowupheʔe dɩ̃ɩna ʋ thaagɩra na ɓinn ma tɩ̃ na lowupheɗe11:44 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 20:6-7. Na Yesura deɗ nɩpɩra kha: «Ɩ̃ vɔrɩ ʋ kɩ yɩɛ ʋ u yo.»

Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra bu yii kɔ̃ndɩɛlɩ̃n Yesu za

(Matiyo 26:1-5; Marɩkɩ 14:1-2; Luki 22:1-2)

⁴⁵Yawutuwira|Yawutuwe na ɓann Marɩyamara khɛrɛ na yãan mɩyɩra Yesura na liin ɩra, na pɩ gɔmɛ khãan ʋ za. ⁴⁶Ŋa bʋɔ kha bʋ pɩ za, bɩɛ yuon ma Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ khɛrɛ na yo kpɔrɩn mɩ wɛsɩɛ Yesura|Yesu na liin ɩra. ⁴⁷Na kperekpiidɛkhãgawɩra|Kperekpiidɛwɛ na Farɩzɩ̃ɛmɩra yɩɗ bĩŋinn pi kitigboɗa na deɗ kha: «Mʋsɛ a le yo? Naɗɩɛ wɛɩ wɩɛ le wa bamʋŋa mɩgɔnyɛ! ⁴⁸Na a yɩɛr ʋ na u le si ki yo wʋɔrɛ, nɩpɩra bɩɛ ɓa khãa wa ʋ za, kɩ yɩɛ Ɔrɔmʋ|Ɔrɔmʋ nɩpɩra11:48 Yesu khɩɛra za, Yawutuwe fɔlɔŋɩra kha bʋ wa Ɔrɔmʋwɛ sɩrɩgɩra gɛnheke gʋɔ ɓa kii a Yekire gbɩ̃nɛthʋʋgɩra kɩ asɩ a thĩna bɩɛ.»

⁴⁹Bɩɛ nɩpɩɛ za, wɛɩ ʋɔ kha bʋ na pɩ yɩ ʋ kha Kayifu, ʋɔ kha bʋ wa kperekpiidɛkhãgawɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩrara gɩɛ ɗɩɩgɩra za. Na ʋɔ deɗ bʋɔra kha: «Ɩ̃ tʋ foi waʔ. ⁵⁰Ɩ̃ tʋ kha khuo ukpo hu thĩna bɩɛ kãma, sɩɛ bãa baa thĩna nɩpɩra bɩɛ ɓa dii wa?» ⁵¹Sɩɛsɩra ʋ na deɗ mɩra, sɩ na kuɗ ʋɔ thĩra za waʔ, ŋa baa ʋɔ kha bʋ kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩrara gɩɛ ɗɩɩgɩra za, na ʋ yãan deɗ ɩɛ mɩyɩra kha Yesura|Yesu kha kãn ma na hu Yawutuwira|Yawutuwe thĩna kãma. ⁵²Yawutuwe thĩna kpora kãma za waʔ, ŋa si le thaaga na bĩŋin Yekila ɓiiwira tɩwɩgɩ̃nn sɩrɩsɩra bɩɛra za na le wi thĩne kpo.

⁵³Na khɛ gɩɛ ɗɩyãgara za, Yawutuwe|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra khonn ma gagasɛ kha bɩɛ khʋ Yesura. ⁵⁴Gɩɛ yɩɛn na Yesura|Yesu gbaan mimira Yawutuwira bĩŋinkhɛyira za, ki kuɗ yuon gbangbĩriŋe gbonɓire dʋɔ za, pɩ kha yɩ kha Efɩrayimu, ninen u yo hɩɗann na ʋ karɩ̃nɓiiwira.

(Matiyo 26:6-13; Marɩkɩ 14:3-9; Luki 7:36-38)

⁵⁵Yawutuwe|Yawutuwe fɛtɩra pɩ yɩ kha Pakɩra, ʋɔ na yĩmin ma, na sɩrɩgɩra nɩgɔmɩra yuon Zeruzalɛmʋra kha bɩɛ yo yɛɗɛ pi thĩ kɩ tɩɛ fɛtɩra. ⁵⁶Pɩ kha bʋ wa kɩ mʋʋga Yesura|Yesu na pɩ bʋ̃kɩ̃n kamɛ Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za kha: «Yesura mɩyɩra bʋ wa mʋsɛ faa? Ʋ ɓa ɓan fɛtɩra za wa baa?» ⁵⁷Kperekpiidɛkhãgawɩra|Kperekpiidɛwɛ na Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ na deɗ ɓa kha na nɩra wɩɛ bãa tʋ Yesura khaarɛ, pi yo de bɩɛ, bɩɛ yo gɔ ʋ.

Marɩyama gboɗ latɩkɔlɩ nunʋwã Yesu ɗɩɛsɛ za

(Matiyo 26:6-13; Marɩkɩ 14:3-9)

¹Baa Pakɩ fɛtɩra|Pakɩ fɛtɩ ɓa yɩɛn khɩɛwɛ wãnɩkpo, na Yesura|Yesu yuon Betanɩ12:1 Ken Marɩkɩ 11:1 gboŋira za, gɩɛ za Lazarɩra kha bʋ, ʋɔ wɩɛra ʋ na arɩgan huumira za ɩra. ²Fɩ za pi liin ɗiime na hãar ʋ. Marɩtɩra kha bʋ ɗiime mɩyɩra wʋɔla ʋ, Lazarɩra kha bʋ wa na Yesura na u ɗidɛkamɩra kpuore. ³Bɛna pɩ kha bʋ ki ɗi, na Marɩyamara khɩɛn latɩkɔlɩ nunʋwã ʋɔ pɩ kha yɩ kha narɩ12:3 Narɩ bʋ wa latɩkɔlɩ kɩ̃nkɩ̃ra ʋɔ thĩne wɩɛ pi khon dathuko gʋɔ za, u ɗorisira kha hʋgan ma. Na u gboɗ u Yesura ɗɩɛsɩra za kɩ fãarɛn sɩ na ʋ thayĩnsɩra. Ʋɔ latɩkɔlɩ nunʋwãra kha nan ma litiri gbuɗe. Na thʋʋgɩra bɩɛ hĩin u nuugira doro. ⁴Na Yesura karɩ̃nɓiira pɩ kha yɩ kha Zudasɩ ɛsɩkarɩyɔtɩra, ʋɔ wɩɛra kɩ naa ɓa yii Yesura nɩbɩ̃ɩwɛ lesira za, na ʋɔ deɗ kha: ⁵«Bena a ɗoŋinn latɩkɔlɩra deniyeʔe gbalɩga na tiiwãa siira na hãan bʋɔmɛ nɩpɛ ɩ wa?» ⁶Ʋ kha de ɓa sɩɛ naɗɩɛ baa bʋɔmɛ nɩpɛ makarɩ kha bʋ ʋ za waʔ dɛ, ŋa ʋɔ thĩra kha bʋ wa zugbũro naɗɩɛ ʋɔ kha bʋ pi tigiye gɔdaara. Si liin mafɩra ʋ kha khon ma wɛʔɛ ʋ ɓɩɛ.

⁷Ŋa na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Yɩɛ hala wʋɔla yĩ, naɗɩɛ u liin ma sɩɛ na nisĩn mɩɛ kasɩ ɗɩyãgara. ⁸Bʋɔmɛ nɩpɛ bʋ wa ĩ heke bãnyɛ bɩɛ, ŋa mɩɛ ʋɔ bʋ ĩ heke bãanyɛ bɩɛ waʔ.»

Yawutuwe yiin kɔ̃ndɩɛlɩ̃n Lazarɩ za kha bɩɛ khʋ ʋ

⁹Na Yawutuwe|Yawutuwe nɩgboko nuun kha Yesura|Yesu bʋ wa gboŋira pɩ yɩ kha Betanɩra ɩra. Na pi yuon ni, Yesura kpora kãma za waʔ, ŋa na ɓu yã Lazarɩra ʋ na arɩgan huumira za ɩra. ¹⁰Na kperekpiidɛkhãgawɩra|Kperekpiidɛwɛ khonn gagasɛ tɩ̃ kha bɩɛ khʋ wa Lazarɩra, ¹¹naɗɩɛ ʋɔ kãmara za Yawutuwe nɩgɔmɛ kha kɛɩ pɩ kɩ kãa Yesura za.

Yesu bu lon Zeruzalɛmʋ ɩɩlome

(Matiyo 21:1-11; Marɩkɩ 11:1-11; Luki 19:28-40)

¹²Kɩ gɔɗɩɛkɩ̃na, nɩgbokɩra na ɓann fɛtɩra Zeruzalɛmʋra ʋ, baa bɩɛ nuun kha Yesura|Yesu bʋ khɩ̃na kɩ ɓan, ¹³na pɩ bɩɛ kpiin maanhaɗese, na kuɗ gboŋira ʋ na yuon u thukĩnkhɛrɛ na pɩ sɔŋɔ kɩ kʋ̃n kha: «Gbɩ̃nɛsɛ bʋ wa Yekire bɛgɛ, Yekila kɩ̃ra wɩɛra kɩ ɓan Adɛyɩra yɩsɩgɩra za mɩra! Yekire kɩ̃ra Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ ɩtakhuora.» ¹⁴Na Yesura ɓuun kãŋunɓige gʋɔ na gann hɩɗann kɩ za, mʋ gaga kha baa sɩ sɛwɛn Yekila sɛwʋra za ɩra kha: ¹⁵«Hã ɩ̃ ãn waʔ, Zeruzalɛmʋ nɩpɛ, ĩ ken ɩ̃ ɩthakhuora na ʋ ɓan, ʋ gann hɩɗann ma kãŋunɓige za.» ¹⁶Dɩɛ bɛna, Yesura karɩ̃nɓiiwira tʋʋn ɩɛ mɩyɩra kɔla waʔ, ŋa bɛna Yesura ɓa huun alɩnɩ na lonn ʋ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra za, dɩɛ bɛna pɩ kʋɔgɩ̃n kha mɩyɩra Yekila yãdedɛrɩwɩra na sɛwɛn ʋ mɩyɩra za, ɩɛ nɩpɩra liin hãar ʋ. ¹⁷Nɩpɩra kha bʋ bɛna Yesura na yɩɗ Lazarɩra lugudana ʋ na arɩgan ʋ huumira za, bɩɛ bɩɛ kha kpɔrɩ wa ki de nɩpɛ mɩyɩra pɩ yãan ɩra. ¹⁸Nɩgbokɩra na kuɗ ɓa Yesura thukĩn khɛrɛ naɗɩɛ pɩ na nuun ma bamʋŋa mɩɩna ʋ na liin ɩra. ¹⁹Si liin mafɩra na Farɩzɩ̃ɛmɛ|Farɩzɩ̃ɛmɛ ki de kamɛ kha: «Ɩ̃ yã kɛ, ɩ̃ wɔrɩ le foi waʔ. Nɩpɛ bɩɛ bʋ wa ki thuo u.»

Gɩrɛkɩwɛ bʋ mʋʋn Yesu

²⁰Nɩpɩra na ɓann Zeruzalɛmʋra Yekire gbɩ̃nɛ khɛla fɛtɩra bɛna, bɩɛ sʋgʋmʋra za Gɩrɛkɩwɛ bʋɔ kha bʋ. ²¹Na pɩ zʋ̃ʋn nann Filipura kuɗ Bɛtɩsayɩdara, Galile sɩrɩgɩra ʋ ɩra, na deɗ u kha: «Thadɛyɛ, aa ɓɩɛ wa na yã Yesura|Yesu.»

²²Na Filipura yo deɗ Ãdere sɩ na bɩɛ yɔ̃ra bɩɛ yuon Yesura|Yesu heke na ɓɔgɔn ʋ sɩ. ²³Na Yesura zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Bɛna Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira ɓa lon ʋ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra za, dɩɛ bɛna nann ma ɩra. ²⁴Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha na pɩ tʋɔn ɗiiɓire fɔlɔŋɩra ʋ na fĩigira kuɗ na ɗiiɓila dãɗ kũu waʔ, tɩ hɩɗan ma tikpo. Ŋa na fĩigira kuɗ na ɗiiɓila huuri tɩ tʋ khã na hã ɓigɔnyɛ. ²⁵Nɩra wɩɛ kɩ khɔrɩ ʋ thakuogo dunuya wɩɛ za, ʋɔ ɓa la kɩ wa zaazaara. Ŋa wɩɛ kɩ kɛɩn dunuyara thakuogira, ʋɔ kɩ ɓa ɓu thakuokɛɩzuoŋira12:25 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 10:39; na 16:25; na Marɩkɩ 8:35; na Luki 9:24. ²⁶Wɩɛ kɩ ɓɩɛ na le mɩɛ liigese, ʋ dɛyɩra kãn ma na thuo mɩɛ. Khaarɛ tʋɔ khaarɛ mɩɛ bʋ, mi miliinɓiira ɓu wa fɩ. Mɩɛ Siira ɓa gbɩ̃nɛ wa wɩɛ ki liige kɩ hã mɩɛ.»

Yesu bʋ sɩɛrɛ u huume mɩyɛ za

²⁷«Ɩra wɩɛ mɩ gagasɛ nʋʋ waʔ, na bɩra mɩ kãn na de? Mi de ɓa kha: “Mi Siira zɩ̃n mɩ na bɛndɩɛ vɛnsɩra baa?” Ɩya vɛnsɩɛ bɛna kãmara za mɩ ɓannɩ. ²⁸Siye|Siye , ɓɔgɔ mɩ mʋ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra.» Dɩɛ bɛna na kʋ̃mɛ bʋɔ kuɗ zaara ni kha: «Mɩ ɓɔgɔn ma mɩ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra zuori, dɩ̃ɩna mɩ ɓa ɔfɔ ɓɔgɔ kɩ tɩ̃.»

²⁹Nɩgbokira kha bʋ fɩ na nuun sɩɛ pɩ kha de ɓa kha: «Adaga lʋrʋgɩ̃nsɛ ɩ.» Bʋɔ kha de ɓa kha: «Mɛlɛgɛ ʋɔ sɩɛrɛn u heke.» ³⁰Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Sɩɛ sɩɛsɩra deɗ hãan mɩɛ waʔ, si deɗ hãan ma ɩ̃ɛ. ³¹Ɩra pɩ ɓa kiti dunuyara nɩpɩra, dɩ̃ɩna ɩra pɩ ɓa ɗɛ dunuyara wɔrɩkɔ dɛyɩra. ³²Na pɩ ɓa arɩgan mɩɛ fɔlɔ̃ŋɩra za na yiin mi zaa, mɩ ɓa yan nɩthɩ̃rɩpɛ bɩɛ ɓan mɩ mi thĩ za.» ³³U hulɔmɩra ʋ kha ɓɔgɔ nɩpɩra na sɩɛ sɩɛsɩra.

³⁴Na nɩgbokira deɗ u kha: «Sɩɛrɛhãansɩra za, si deɗ ɓa kha: Nɩthɩ̃rɩkhoromora ɓa dii wa thakuogira za kũu. Na mʋsɛ mʋ wɔrɩ le ki de kha nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira kãn ma na arɩga fɔlɔ̃ŋɩra za na yii u zaa. Na ãna kpuo thɩ̃ra kɩ bʋ Nɩthɩ̃rɩɓikhiira?»

³⁵Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Yɛyɛɓɛ bʋ wa ɩ̃ tɩɛ bere, ŋa bɛndaaɗɛ dʋɔ za. Bɛna Yekila yɛyɛɓɩra bʋ ɩ̃ tɩɛ, ɩ̃ nɩ́ɩrɛ̀ pɩ za dɩɛ bɛna, hã dabirige ɓa lon ĩ za waʔ. Naɗɩɛ nɩra wɩɛ kɩ nɩ́ɩrɛ̀ dabirige za, ʋɔ tʋ gɛŋira u yo waʔ. ³⁶Bɛna ɩ̃ bʋ na yɛyɛɓɩra bere, ɩ̃ khãa pɩ za si le thaaga ĩ le yɛyɛɓɛ ɓiiwe.»

Yawutuwe kɛɩn kha bɩɛ khãa Yesura za waʔ

Baa Yesura|Yesu deɗ sɩɛ zuori, na ʋ tann yuon legelege na guoreni pɩ za. ³⁷Na ken bamʋŋa mɩyɩra ʋ na liin pɩ sʋgʋmʋra ʋ, kɛna pɩ kha khãa ʋ za waʔ. ³⁸Mafɩra sɩɛsɩra Yekire yãdedaa|Yekire yãdedaa Ezayira na deɗi, sɩɛ ɓu hĩi kha:

«Adɛyɛ, ãna khãan wɛsɩɛ za a deɗi?

Dɩ̃ɩna Adɛyɛ, ãna kpuo mʋ ɓɔgɔn mʋ wɔrɩkɩra?» ³⁹Pɩ kha wɔrɩ khãan waʔ, naɗɩɛ Ezayira na deɗ ɓa tɩ̃ kha: ⁴⁰«Yekila bakan ma pi yiwuyira kɩ hʋgann pi thĩwiyira, hã pɩ wɔrɩ yã waʔ, hã pɩ wɔrɩ tʋ dʋɔ waʔ, hã pɩ vɩ ɓan mɩɛ za kɩ yɩɛ mɩ bãarɛ wɩ waʔ.» ⁴¹Sɩɛ Ezayira na deɗi, naɗɩɛ ʋ na yãan ma Yesura ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra ki de ʋ mɩyɛ.

⁴²Sɩɛ bɩɛ za, na Yawutuwe|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩgɔmɛ thĩra khãan ʋ za. Ŋa Farɩzɩ̃ɛmɩra|Farɩzɩ̃ɛmɛ kãmara za pɩ kha ɓɔgɔ pi thĩ waʔ, hã sɩ ɓa le thaaga pɩ ɗɛ bɩɛ Yekila yɩ̃nthʋʋgɩra za waʔ12:42 Ken 9:22. ⁴³Naɗɩɛ pɩ kha khɔrɩ wa nɩthɩ̃rɩpɛ gbɩ̃nɛsɛ kɩ tãra Yekila bɛsɩra.

Yesura sɩɛsɩra kɩ ɓa kiti nɩpɩra

⁴⁴Na Yesura|Yesu kpaasɩ̃nn na deɗ kha: «Wɩɛ bãa khãan mɩɛ za, ʋɔ khãan mɩɛ kpo za waʔ, ŋa ʋɔ khãan ma mɩɛ dãadaara za tɩ̃. ⁴⁵Wɩɛ yãan mɩɛ, ʋ yãan ma wɩɛra dãan mɩɛ ɩra. ⁴⁶Mɩɛ ɓann ma dunuyara ʋ mʋ gaga kha yɛyɛɓɛ si le thaaga na wɩɛ bãa khãan mɩɛ za, hã ʋ hɩɗan dabirige za waʔ. ⁴⁷Na nɩra wɩɛ nuun mɩɛ sɩɛsɛ kɛna ʋ gɔɗ sɩ waʔ, mɩɛ kɩ ɓa kiti ʋ dɛyɩra waʔ, naɗɩɛ mɩɛ ɓann dunuyara za kha mɩɛ kiti nɩpɛ waʔ, ŋa mɩɛ ɓann ma nɩpɛ kuore khɛrɛ. ⁴⁸Nɩra wɩɛ kɛɩn mɩɛ na mɩ sɩɛsɩra, ʋɔ dɛyɩra bʋ wa na u kitidaa zuori, sɩɛsɩra mi deɗi, sɩɛ sɩɛrɛkpuosira kɩ ɓa kiti ʋ dɛyɩra ɗɩyãgaphɩlɩyaŋɩra ʋ. ⁴⁹Naɗɩɛ mɩɛ sɩɛrɛ mɩɛ thĩ za waʔ, ŋa Siira dãan mɩɛ, ʋɔ ɓɔgɔn mɩɛ sɩɛsɩra thĩnyira bɩɛ mɩɛ kãn na de ɩra. ⁵⁰Mɩɛ tʋʋn ma sɩɛ kha ʋ sɩɛrɛdewensira kɩ hã nɩpɛ thakuokɛɩzuoŋira. Lɔmɩra za Siye|Siye Yekila ɓɔgɔn mɩɛ sɩ, mafɩra mi de si.»

Yesu bʋ tɩsɩ ʋ karɩ̃nɓiiwe ɗɩɛsɛ

¹Pakɩ fɛtɩra|Pakɩ fɛtɩ na yɩɛn ma khɩɛ ukpo ʋ nan. Yesura|Yesu na tʋʋn ma kha ʋɔ kurebɛna na nann ma dunuyara za na yo ʋɔ Siira heke. Wɛpɩɛ kha bʋ u heke dunuyara za ʋ na khɔrɩn mɩ wa na khɔrɩmɛ thĩnyira bɩɛ.

²Yesura na ʋ karɩ̃nɓiiwira kha bʋ wa ki ɗi zʋ̃ranɗiime. Sɩɛ na ɓuun ma na Sutana na yiin ma Yesura Simɔ̃ Ɛsɩkarɩyɔtɩ ɓikhiye Zudasɩra gagasɩra za zuori kha u yii Yesura nɩbɩ̃ɩwɛ lese u. ³Yesura ʋɔ na tʋʋn ma kha ʋɔ kuɗ ɓa Yekila heke, kɩ vɩ ki gbũun Yekila heke, ʋ na tʋʋn ma kha Yekila na yiin ma mɩyɩra bɩɛ ʋɔ leke za. ⁴Na ʋ alɩn ɗikhɛla za, na khonn ʋ gbɔgɔlɔ̃ngbʋ̃ɔŋɩra na zɩɛn ŋɩ, kɩ khɩɛn lowupheɗa na vɔɗ ʋ hagayɩra za. ⁵Na thaan ãmɛ na yiin daaga gʋɔ za, na gɔɗ kɩ kɩ tɩsɩ ʋ karɩ̃nɓiiwira ɗɩɛsɩra, ki dikĩn si na lowupheɗa ʋ na vɔɗ ʋ hagayɩra za ɩra. ⁶Mafɩra u liin na yo nann Simɔ̃ Pɩɛrɩ, na ʋɔ deɗ u kha: «Adɛyɛ, mʋɔ kɩ kãn tɩsɩ mɩɛ ɗɩɛsɩra ba?»

⁷Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Wɛsɩɛ mi le mʋ wɔrɩ tʋ sɩ kɔla ɩra waʔ, ŋa kpɩ̃ra za mʋ ɓa tʋ sɩ kɔla.»

⁸Na Pɩɛrɩra deɗ u kha: «Ɩya mʋ ɓa tɩsɩ mɩɛ ʋɔ ɗɩɛsɩra kuu waʔ!»

Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Na mɩɛ tɩsɩn sɩ wa mu niin ɓa hɩɗan mɩɛ mɩyɩra sii za waʔ.»

⁹Na Simɔ̃ Pɩɛrɩra deɗ u kha: «Na si liin mafɩra, hã mʋ tɩsɩ mɩɛ ɗɩɛsɩra dola dʋ̃waʔ, ŋa tɩsɩ mi lesira na mɩ thaagɩra bɩɛ!»

¹⁰Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Na wɩɛ bãa wʋrɩn zuori, ʋɔ dɛyɩra ɓɩɛ kha ʋɔ ɔfɔ wʋrɩ bãnɩyɔ̃ dɩɛ kpogbʋ̃ʋna za dʋ̃waʔ, ʋ dɛyɩra wɔrɩ tɩsɩ ʋ ɗɩɛsɩra dola, bʋɔtɛ ʋɔ thĩra fʋ̃nn ma. Ɩ̃ɛ ʋɔ yɛɗɩ, ŋa ɩ̃ bɩɛ ɩ waʔ.» ¹¹Yesura kha tʋ wa dɛyɩra kɩ naa ɓa yii ʋɔ nɩbɩ̃ɩwɛ lesira za ɩra. Gɩɛ yɩɛn na ʋ na deɗ kha: «Ɩ̃ bɩɛ yɛɗ waʔ.»

¹²Baa Yesura zuon pɩ ɗɩɛsɩra tɩsɩmɩra za zuori, na ʋ gbũun khɩɛn ʋ gbɔgɔlɔ̃ngbʋ̃ɔŋira na gbũu hɩɗan ɗikhɛla za na deɗ pi kha: «Wɛsɩɛ mɩɛ liin ĩ mɩra, ɩ̃ tʋʋn sɩ kɔla ba?» ¹³«Ɩ̃ yɩ ɓa mɩɛ kha Karɩ̃ndaa, na Adɛyɛ, tɩ̃ya bʋ ĩ heke, naɗɩɛ mɩɛ liin thadɛyɩra na Adɛyɩra. ¹⁴Na mɩɛ wɩɛra liin Adɛyɩra, dɩ̃ɩna Karɩ̃ndaara, na mɩɛ tɩsɩn ɩ̃ ɗɩɛsɩra, ɩ̃ɛ kãn ma na tɩsɩ kamɛ ɗɩɛsɛ tɩ̃. ¹⁵Mɩɓɔgɔyɔnɛ|Mɩɓɔgɔyɔnɛ mɩ hãan ɩ̃, si le thaaga ĩ le si siira mʋ gaga kha baa mɩɛ liin si ɩra. ¹⁶Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha: Miliinɓiye gbɩ̃n tãra ʋ thadɛyɛ waʔ, dãara|Dãarawɛ gbũu gbɩ̃n tãra ʋ dãadaara waʔ13:16 Makɩ̃n daɓitɩtɩɩʔɛ 12-16 na Luki 22:24-27.¹⁷Baa ɩ̃ tʋʋn sɩɛ ɩra, na ĩ le sɩɛ ɩ̃ ɓa ɓu bãanwuoŋo.

¹⁸Mɩɛ bu de ɩ̃ bɩɛ waʔ, wɛpɩɛ mi kenn khonn mɩ tʋ wa bɩɛ. Ŋa fɔ Yekila sɛwʋra sɩɛsɩra deɗ sɩɛ ɓu hĩi, sɩ na deɗ ɓa kha: “Wɩɛra mɩɛ na ʋɔ kha ɗi kamɩra za, ʋɔ vɩɗ mɩɛ za na liin mɩɛ bɩ̃ɩrara.” ¹⁹Mi de ĩ wa sɩ ɩra, na ɩɛ mɩyɩra nann thonn waʔ, si le thaaga na ɩɛ mɩyɩra ɓa nann ɩ̃ tʋ kha “mɩɛ kɩ bʋ wɩɛra kɩ bʋ.” ²⁰Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha wɩɛ bãa bɩɩn na gɔɗ na kɩ̃ran wɩɛra mɩɛ dãarɩ, ʋɔ dɛyɩra gɔɗ ɓa mɩɛ na kɩ̃ranɩ. Dɩ̃ɩna wɩɛ bãa gɔɗ mɩɛ na kɩ̃ranɩ, ʋɔ dɛyɩra gɔɗ ɓa kɩ̃raŋɩra wɩɛra dãan mɩɛ ɩra.»

Yesu deɗ kha Zudasɩ ɓa yãasɩ̃n ʋɔ

(Matiyo 26:20-25; Marɩkɩ 14:17-21; Luki 22:21-23)

²¹Baa Yesura|Yesu deɗ sɩɛ zuori na ʋ gagasɛ yãwɩgɩ̃n gbaangbo na u deɗ si na yɛɗɛn sɩ kha: «Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ sɩ kha ɩ̃ɛ karɩ̃nɓiiwira za, ɩ̃ ʋɔ ɓa yii mi nɩbɩ̃ɩwɛ lese za.»

²²Na karɩ̃nɓiiwira ki ki ken kamɛ, pɩ kha tʋ dɛyɩra kpuola ʋ kha de waʔ. ²³Karɩ̃nɓiira Yesura|Yesu kha khɔrɩ, ʋɔ na hɩɗann ma Yesura lɔkɩra ʋ. ²⁴Na Simɔ̃ Pɩɛrɩra phiir u yiwuye kha ʋ bʋ̃ Yesura kha ãna kpuo u bu de. ²⁵Na ʋɔ karɩ̃nɓiira ɓaɗɛn Yesura lɔkɩra ʋ na bʋ̃ɗ ʋ kha: «Adɛyɛ, ãna kpuo mu de?»

²⁶Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Mɩ ɓa kpii buru na yo togo u, dɛyɩra mɩ ɓa hã ʋ, ʋɔ ʋ.» Na Yesura khɩɛn buru gbuɗe na togon ni na hãan Simɔ̃ Ɛsɩkarɩyɔtɩra ɓikhiye Zudasɩra dɩ. ²⁷Baa Zudasɩra wɔrɩn zɩ̃nn buru gbuɗa zuori, na Sutana|Sutana lonn u za. Na Yesura deɗ u kha: «Wɛsɩɛ kɩ bʋ mu heke na le, le si vivi.» ²⁸Wɛpɩɛ bɩɛ na hɩɗann ɗikhɛla za, pɩ ʋɔ sii tʋʋn mɩɩna yɩɛn na u deɗ u sɩɛ waʔ. ²⁹Baa Zudasɩra kha bʋ tigiye gɔdaara, na gɔmɛ kenn ma kha Yesura deɗ u wa kha u yo ɗon fɛtɩra daasɩra, warɩma u yo hã bʋɔmɛ nɩpɛ mɩɩnɛ dʋɔ.

³⁰Na Zudasɩra zɩ̃nn buru gbuɗa kɩ ɗɛ alɩn na kuɗi. Khaala na teɗ ɓa zuori.

Yesu ɓɔgɔn sɩɛrɛ fɛnsɛ na ʋ karɩ̃nɓiiwira

³¹Baa Zudasɩra kuɗ zuori, na Yesura|Yesu deɗ ʋ karɩ̃nɓiiwira kha: «Ɩra nɩpɛ bɩɛ ɓa yã Nɩthɩ̃rɩɓikhiira|Nɩthɩ̃rɩɓikhiira ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra. Ʋɔ kɩ ɓa yɩɛ tɩ̃ nɩpɛ bɩɛ tʋ Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra. ³²Na Nɩthɩ̃rɩɓikhiira yɩɛn na nɩpɛ tʋʋn Yekila ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra, ʋɔ wɩɛra kɩ bʋ Nɩthɩ̃rɩɓikhiira, sɩ ɓa lɛɩ tɩ̃ waʔ, Yekila ɓa yɩɛ nɩpɛ yã ʋ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra. ³³Na u deɗ pi kha: Mi ɓiiwe, mɩɛ ɓa lɛɩ ĩ heke dʋ̃waʔ, ɩ̃ ɓa mʋʋ mɩ, ŋa wɛsɩɛ mɩ na deɗ Yawutuwira|Yawutuwe kha pɩ wɔrɩ yo khaala mi bu yo waʔ, sɩɛ mi de ĩ ɩra13:33 Ken 7:34. ³⁴Mɩ hã ɩ̃ wa sɩɛrɛfɛnsɛ ɩ̃ gɔ sɩ: Ɩ̃ kɩ khɔrɩ kamɛ. Ɩ̃ kãn ma na khɔrɩ kamɛ mʋ gaga kha baa mɩɛ khɔrɩn ɩ̃ ɩra. ³⁵Na ɩ̃ khɔrɩ kamɛ, sɩɛ kɩ ɓa yɩɛ nɩpɛ bɩɛ tʋ kha ɩ̃ bʋ wa mɩɛ karɩ̃nɓiiwe.»

Yesu bu de kha Pɩɛrɩ ɓa bakɩ̃n kha ʋɔ tʋ ʋɔ waʔ

(Matiyo 26:31-35; Marɩkɩ 14:27-31; Luki 22:31-34)

³⁶Na Simɔ̃ Pɩɛrɩra bʋ̃ɗ ʋ kha: «Adɛyɛ, he mu yo?»

Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Khaala mi bu yo, mʋɔ wɔrɩ thuo mi ni ɩra waʔ, ŋa kpɩ̃ra za mʋ ɓa wɔrɩ thuo mi.»

³⁷Na Pɩɛrɩra deɗ u kha: «Be liin na mɩɛ wɔrɩ thuo mu ɩra waʔ, mɩɛ ɓa hã mɩ thakuogira mʋ kãma.»

³⁸Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mʋ hã wa mʋ thakuogira bɩɛ na mɩɛ tɩ̃ya kɛ? Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ɓu wa sɩ kha khaala zɩ̃nkhuo kha ʋɔ fʋʋ na mʋ bakɩ̃n bãnɩsãa zuori, kha mʋɔ tʋ mɩɛ waʔ.»

Yesura kɩ bʋ khɩ̃na kɩ wɔrɩ yɩɛ nɩra yo Siye Yekila heke

¹Sɩɛ kpɩ̃ra za na Yesura deɗ pi kha: «Hã ɩ̃ asɩ ɩ̃ gagasɩra waʔ. Ɩ̃ khãan Yekila za, na gbũun khãan mɩɛ za tɩ̃. ²Hɩɗankhɛyɛ bʋ mɩɛ Siira heke gbaangbo, na sɩɛ kha bʋ tɩ̃ya waʔ, mɩ naa de ĩ kha mɩɛ yo ɔfɔ wa hɩɗankhɛrɛ na san ɩ̃ waʔ. ³Na mɩɛ ɓa yuon na yo ɔfɔn ɩ̃ hɩɗankhɛyɩra zuori, mɩ ɓa gbũu ɓan na ɓa khɛ ɩ̃ a yo hɩɗan kpuore ni, si le thaaga khaala mɩɛ bʋ, ɩ̃ɛ hɩɗan fɩ tɩ̃. ⁴Na u deɗ pi kha: “Ɩ̃ tʋ khɩ̃na ki yo khaala mɩɛ bu yo ɩra.”»

⁵Na Tomasɩ deɗ u kha: «Adɛyɛ, aa tʋ khaala mu yo waʔ, na mʋsɛ a le kɩ wɔrɩ tʋ khɩ̃na?»

⁶Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Mɩɛ kɩ bʋ khɩ̃na, na tɩ̃yara, na thakuogira. Nɩra sii wɔrɩ yo Siira heke kɛna ʋ tann mɩɛ heke waʔ. ⁷Na ɩ̃ tʋ mɩɛ, ɩ̃ kãn ma na tʋ mɩɛ Siira tɩ̃. Na khɛ ɩra wɩɛ ɩ̃ tʋ wa mɩɛ Siira, ĩ gbũun yãar ʋ.»

⁸Na Filipu deɗ u kha: «Adɛyɛ, ɓɔgɔ aa Siira, sɩɛ nan a.»

⁹Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mɩɛ hɩɗann ma dɩ̃ɩna ɩ̃ɛ na lɛɩrɩ, kɛna mʋɔ bere tʋʋn mɩɛ waʔ Filipu? Wɩɛ yãan mɩɛ ʋɔ dɛyɩra yãan ma Siira. Na bena mu de ɓi kha mɩ ɓɔgɔ ɩ̃ɛ na mi Siira? ¹⁰Mʋ khãan sɩ za kha mɩ bʋ wa na mi Siira na mi Siira bʋ na mɩ waʔ ba? Sɩɛsɩra bɩɛ mi le de ĩ, si kuɗ mɩɛ za waʔ Siira kɩ bʋ mɩɛ za, ʋɔ kɩ bʋ ɩɛ mɩyɩra ledaara. ¹¹Baa mi de ĩ kha mi Siira bʋ wa na mɩɛ, na mɩɛ bʋ na mi Siira, ɩ̃ khãa sɩɛ za. Na ɩ̃ khãan mɩɛ za waʔ, ɩ̃ khãan mɩɛ miliinyira kãmara za. ¹²Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha wɩɛ bãa khãan mɩɛ za, ʋɔ dɛyɩra ɓa le wa miliinyira thĩna mi le mɩra tɩ̃ ɩra. Ʋ dɛyɩra ɓa le mɩkpakpaʔɛ ɩ tãra mɩɛ bɛyɩra thĩra, naɗɩɛ mi bu yo wa mi Siira lɔkɩra ʋ. ¹³Mɩɩdɛ bãa ɩ̃ ɓa yɩ̃n mɩɛ yɩsɩga za, mɩ ɓa le wa ɩɛ mɩyɩra bɩɛ, si le thaaga ɓikhiira ɓɔgɔ u Siira ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra. ¹⁴Na ɩ̃ yɩ̃nn mɩɩdɛ bãa mɩɛ yɩsɩga za, mɩ ɓa le ri.»

Yekila Nina ɓamɛ nʋʋga hãarɩ

¹⁵«Na ɩ̃ khɔrɩ mɩɛ ɩ̃ ɓa gɔ sɩɛrɛdewensɩra mɩ hãar ɩ̃ ɩra. ¹⁶Mɩɛ ɓa yɩ̃n mi Siira ʋ hã ɩ̃ dɛnfɛdaa, ʋ hɩɗan ɩ̃ bãnyɛ bɩɛ kũu. ¹⁷Ʋɔ dɛnfɛdaara kɩ bʋ Yekila Nina|Yekire Nin kɩ ɓɔgɔ nɩpɛ tɩ̃yara. Dunuyara nɩpɛ wɔrɩ ɓu ʋɔ waʔ, naɗɩɛ pɩ wɔrɩ yã ʋ waʔ, pi gbũu tʋ ʋ waʔ. Ŋa ɩ̃ɛ ʋɔ tʋ ʋ, naɗɩɛ ʋ bʋ wa na ɩ̃ɛ, u gbũu ɓa hɩɗan ma ɩ̃ɛ za bãanyɛ bɩɛ.»

¹⁸Mɩ ɓa zɩɛ ɩ̃ ĩkpo mʋ gaga kha marɩɓiiwe waʔ, mɩ ɓa gbuu ɓan ĩ heke. ¹⁹Kɩ yɩɛn ma kɩrɩ, dunuyara ɓa yã mɩ dʋ̃waʔ, ŋa ɩ̃ɛ ʋɔ, ɩ̃ ɓa yã mɩ, naɗɩɛ mɩ bʋ wa thakhuogo za, gɩɛ yɩɛn na ɩ̃ɛ ɓa hɩɗan ma thakuogo za tɩ̃. ²⁰Gɩɛ ɗɩyãgɩra ɩ̃ ɓa tʋ kha mɩɛ bʋ wa na mi Siira na ɩ̃ɛ bʋ wa na mɩɛ, dɩ̃ɩna mɩɛ bʋ wa na ɩ̃ɛ tɩ̃.

²¹Wɩɛ bãa ki nuure mɩɛ sɩɛrɛdewensira kɩ gɔ sɩ, ʋɔ dɛyɩra kɩ khɔrɩ mɩɛ. Mi Siira ɓa khɔrɩ wa wɩɛ kɩ khɔrɩ mɩɛ, mɩ ɓa khɔrɩ wa ʋ dɛyɩra tɩ̃ kɩ ɓɔgɔ mi thĩ na ʋ dɛyɩra.

²²Yesura karɩ̃nɓiye ʋɔ kha bʋ na pɩ yɩ ʋ kha Zudɩ ʋɔ na Zudasɩ Ɛsɩkarɩyɔtɩ bʋ kpuore waʔ, na ʋɔ bʋ̃ɗ Yesura mɩɩna liin na ʋ ɓa ɓɔgɔ u thĩ na bɩɛ kɛna ʋ ɓa ɓɔgɔ u thĩ na dunuya nɩpɩra waʔ? ²³Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Wɩɛ kɩ khɔrɩ mɩɛ, ʋ dɛyɩra bɩ wa na gɔ mɩ sɩɛrɛdewensira. Mi siira khɔrɩ wa ʋɔ dɛyɩra, mɩɛ na mi Siira ɓa ɓan ma ʋɔ dɛyɩra heke, na hɩɗan u heke. ²⁴Wɩɛ bãa kɩ khɔrɩ mɩɛ waʔ, ʋɔ dɛyɩra bɩ na gɔ mɩɛ sɩɛrɛdewensira waʔ. Wɛsɩɛ ĩ nu na mi bu de mɩra, si kuɗ mɩɛ za waʔ, ŋa Siira dãan mɩ, ʋɔ heke si kuɗi.

²⁵Mi bu de ĩ wa wɛsɩɛ bɩɛ bɛna mɩ bʋ ĩ heke harɩ fɩ̃ɩ. ²⁶Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin Yekila ɓa dãan hã ɩ̃ u le ɩ̃ dɛnfɛdaara mɩɛ yɩsɩgɩra za, ʋɔ kɩ ɓa karɩ̃n ɩ̃ mɩyɩra bɩɛ na kʋɔgɩ̃n ɩ̃ na mɩyɩra bɩɛ mɩ na deɗ ĩ ɩra.»

²⁷«Mɩ hã ɩ̃ wa kpolonwuoŋo, kpolonwuoŋira kɩ bʋ mɩɛ za, gɩɛ mɩ bʋ hã ɩ̃. Mɩ hã ɩ̃ gɩ mʋ gaga kha baa dunuya nɩpɩra hã ɩ̃ gɩ waʔ. Hã ɩ̃ asɩ ɩ̃ gagasɩra na yɩɛ ãnabirise gɔ ɩ̃ waʔ. ²⁸Ĩ nuun na mi deɗ kha: “Mi yo wa, ŋa mɩ ɓa vɩ na gbũu ɓan ɩ̃ khɛrɛ tɩ̃.” Na ɩ̃ khɔrɩ mɩ, ɩ̃ ɓa yãgayãga naɗɩɛ baa ɩ̃ tʋʋn kha mi yo wa mi Siira lɔkɩra za ɩra, naɗɩɛ mi Siira gbɩ̃n tãra mɩɛ. ²⁹Mi nisĩn deɗ ĩ wa sɩ na si lebɛna nan thonn waʔ, sɩɛ le thaaga, na si lebɛna ɓa nannɩ, ɩ̃ khãan mɩ sɩɛsɩra za. ³⁰Mɩ ɓa sɩɛrɛ gbaangbo dɩ̃ɩn ɩ̃ dʋ̃waʔ, naɗɩɛ dunaya wɩɛ wɔrɩkɔ dɛyɩra bʋ ɓan ma. Ʋ bʋ na wɔrɩkɔ mɩɛ za waʔ, ³¹ŋa fɔ dunuyara tʋ kha mɩ khɔrɩ wa mi Siira dɩ̃ɩna wɛsɩɛ mi le, mi le si wa mʋ gaga kha baa mi Siira deɗ ɓi sɩ ɩra.» Baa u deɗ sɩɛ zuori, na ʋ kha: «Ɩ̃ arɩ a tãra khaadɩɛ za.»

Yesu kɩ bʋ duvɛ̃nhathĩnthĩŋira

¹Na Yesura deɗ kha: «Mɩɛ kɩ bʋ duvɛ̃nhathĩnthĩŋira|Duvɛ̃nhaga na mi Siira bʋ kɩ dɛyɩra. ²U kpii khon ma daɗesira maan mɩ za kɛna si sen ɓise waʔ ɩra, ŋa ɗese bãa kɩ bʋ mɩɛ za na si sen, ʋ phɔrɩsɩ̃n ma sɩɛ si le thaaga si ɓu sen na kɩ̃ra na tãra khɔ̃ɩra. ³Mafɩra tɩ̃ sɩɛsɩra mi deɗ ĩ mɩra, sɩɛ liir ĩ wa Nɩyɛgɛmɛ zuori mʋ gaga kha ɗesira phɔrɩsɩ̃nnɩ. ⁴Ɩ̃ hɩɗan na mɩɛ mʋ gaga kha baa mɩɛ bʋ dɩ̃ɩn ɩ̃ ɩra. Dahaɗeke wɔrɩ sen ki thĩ za kɛna kɩ maan dahagɩra thĩra za waʔ. Si kpuosira ɩ̃ tɩ̃, na ɩ̃ hɩɗann na mɩɛ waʔ, ɩ̃ wɔrɩ le mɩkɩ̃nɩnyɛ waʔ.»

⁵«Mɩɛ kɩ bʋ duvɛ̃nhathĩnthĩŋira|Duvɛ̃nhaga na ɩ̃ɛ bʋ ki ɗesira, na wɩɛ bʋ na mɩɛ, dɩ̃ɩna na mɩɛ bʋ na ʋ dɛyɩra, ʋɔ dɛyɩra ɓa le wa mɩkɩ̃ngɔnyɛ mʋ gaga kha dahaga bãa ki sen ɓigɔnsɛ; naɗɩɛ na mɩɛ bʋ waʔ, ɩ̃ wɔrɩ le foi waʔ. ⁶Na wɩɛ bʋ na mɩɛ waʔ, ʋɔ dɛyɩra ɓa ban ma kʋwʋga ʋ mʋ gaga kha daɗesira kpiin ɩra, sɩ hʋʋ. Sɩɛ daɗehʋwʋsɩra hĩn ma naaga za si soʔ. ⁷Na ɩ̃ bʋ na mɩɛ na mɩ sɩɛsɩra bʋ ɩ̃ gagasɩra za, na ɩ̃ yɩ̃nn mɩɩdɛ bãa za ɩ̃ vɛn, ɩ̃ ɓa ɓuri. ⁸Na ĩ le mɩkɩ̃ngɔnyɛ kɩ ɓɔgɔ kha ɩ̃ɛ bʋ wa mɩɛ karɩ̃nɓiiwe tɩ̃yara za, sɩɛ ɓa yɩɛ nɩpɛ bɩɛ ɓa yã mi Siira ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra.⁹Mɩ khɔrɩ ɩ̃ wa mʋ gaga kha baa Siira khɔrɩ mɩ ɩra. Ɩ̃ hɩɗan na mɩ khɔrɩmɩra. ¹⁰Na ɩ̃ gɔɗ mɩ sɩɛrɛdewensira ɩ̃ ɓa hɩɗan na mɩ khɔrɩmɩra mʋ gaga kha baa mɩɛ gɔɗ mɩɛ Siira sɩɛrɛdewensira na hɩɗann na ʋ kɔrɩmɩra ɩra.

¹¹Mi deɗ ĩ wa sɩɛ si le thaaga mɩ bãanwuoŋira hɩɗan ɩ̃ za kɩ yɩɛ ĩ ɓu bãanwuokpakpaka. ¹²Mɩ sɩɛrɛdewensira sɩɛ mɩra: Ɩ̃ khɔrɩ kamɛ mʋ gaga kha baa mɩ khɔrɩ ɩ̃ ɩra. ¹³Khɔrɩkpakpapɩra nɩra wɔrɩ ɓɔgɔ, bɩɛ kɩ bʋ ʋ hã ʋ thakuogo ʋ yɛsɛwɛ kãma. ¹⁴Na ĩ liin wɛsɩɛ mi deɗ ĩ, ĩ le wa mɩ yɛsɛwɛ. ¹⁵Mɩ ɓa yɩ ɩ̃ miliinɓiiwe dʋ̃waʔ, naɗɩɛ miliinɓiye tʋ mɩɩna ʋ thadɛyɩra le waʔ. Mɩ yɩ ɩ̃ wa yɛsɛwɛ naɗɩɛ mɩ ɓɔgɔn ɩ̃ wa mɩyɩra bɩɛ mɩ tʋʋn mi Siira heke ɩra. ¹⁶Ɩ̃ɛ kenn khonn mɩɛ waʔ, ŋa mɩɛ kenn khonn ɩ̃ɛ, mɩ dãa ɩ̃ wa kha ĩ yo le mɩkɩ̃nɩnyɛ wɛʔɛ kɩ lɛɩ. Dɩɛ bɛna Siira ɓa hã ɩ̃ mɩyɩra bɩɛ ɩ̃ ɓa yɩ̃n mɩ yɩsɩgɩra za ɩra. ¹⁷Wɛsɩɛ mi de ĩ kha ĩ le, sɩɛ kɩ bʋ kha ɩ̃ khɔrɩ kamɛ.»

Dunuyara yãasɩ̃nn Yesura na ʋ karɩ̃nɓiiwira

¹⁸Na dunuyara nɩpɩra yãasɩ̃nn ɩ̃, ɩ̃ kãn ma na tʋ kha ʋ na nisĩnn yãasɩ̃nn ma mɩɛ. ¹⁹Na ɩ̃ kha bʋ wa mʋ gaga kha dunuyara nɩpɩra, dunuyara naa ɓa khɔrɩ ɩ̃ naɗɩɛ ɩ̃ bʋ wa ʋ bɛwɛ. Ŋa mi kenn khonn ĩ wa na kusen ĩ dunuyara za, mafɩra ɩ̃ bʋ dunuyara bɛwɛ waʔ. Sɩɛ yɩɛn na dunuyara yãasɩ̃n ɩ̃. ²⁰Ɩ̃ gaga ken wɛsɩɛ mi deɗ ĩ: «Miliinɓiye gbɩ̃n ʋ thadɛyɛ za waʔ15:20 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 10:24; na Luki 6:40; na Zã 13:16.» Na nɩpɛ gbɩ̃ɩn mɩɛ, pɩ ɓa gbɩ̃ɩ wa ɩ̃ɛ tɩ̃. Na pɩ na gɔɗ ɓa mɩɛ sɩɛsɩra, pɩ ɓa gɔ ɩ̃ɛ sɩɛsɩra tɩ̃. ²¹Ŋa pɩ ɓa le ĩ wa sɩɛ bɩɛ mɩɛ kãmara za, naɗɩɛ pɩ tʋ wɩɛra dãan mɩ waʔ. ²²Na mɩ na ɓann na sɩɛrɛn pi heke waʔ, mɩbɩ̃yɛ naa ɓa hɩɗan pɩ za waʔ. Ŋa ɩra wɩɛ pɩ wɔrɩ de kha bɩɛ bʋ wa na tɩ̃ya waʔ. ²³Na wɩɛ yãasɩ̃nn mɩɛ, ʋ dɛyɩra yãasɩ̃nn ma mi Siira tɩ̃. ²⁴Bamʋŋa mɩyɩra nɩpɩra kpũnn liimira, na mɩ na liin ɩɛ na ɓɔgɔn mɩ waʔ, mɩbɩ̃yɛ naa ɓa hɩɗan pɩ za waʔ. Ŋa pɩ yãan ma ɩɛ bamʋŋa mɩyɩra bɩɛ, kɛna pɩ bʋ wa kɩ yãasɩ̃n mɩɛ na mi Siira bere. ²⁵Mafɩra, sɩɛsɩra sɛwɛn pɩ sɩɛrɛhãansɩra ʋ ki de kha: «Pɩ yãasɩ̃nn ma mɩɛ kɛɩ le thaaga, fɔ sɩɛ naa le.»

²⁶«Ɩ̃ dɛnfɛdaara mɩ ɓa dãan hã ɩ̃ na kure mi Siira heke, ʋɔ kɩ bʋ Yekila Nina|Yekire Nin , ʋɔ kɩ ɓa ɓɔgɔ nɩpɛ tɩ̃yara. Na ʋɔ ɓa ɓannɩ, ʋɔ kɩ ɓa le mɩɛ sɩɛrɛra. ²⁷Ɩ̃ɛ kɩ ɓa le mɩɛ sɩɛrɛra ki de mɩ mɩyɛ na nɩpɛ, naɗɩɛ ɩ̃ɛ na mɩɛ kha bʋ na khɛ bɛna mɩ gɔɗ mɩ mɩyɩra ɩra.

¹Mi deɗ ĩ wa sɩɛ, hã mɩɩnɛ sii ɓa le thaaga ɩ̃ zɩɛ khãamɩra waʔ. ²Pɩ ɓa ɗɛ kuse ĩ wa Yekila yɩ̃nthʋʋsɩra za. Bɛnɛ dʋɔ ɓa ɓan thĩra, ɩ̃ khʋdɛrɩwɩra ɓa ken ma kha Yekila miliinsira bɩɛ le mafɩra. ³Baa pɩ tʋʋn Siira waʔ, pi gbũun tʋʋn mɩɛ waʔ, sɩɛ kɩ ɓa yii wi ɩɛ miliinyira za. ⁴Ŋa mi de ĩ wa sɩ, si le thaaga na si lebɛna ɓa nann ɩ̃ kʋɔgɩ̃n sɩ kha mɩ na nisĩnn deɗ ĩ si zuori.»

Yekila Nina miliinye

«Baa mɩ kha bʋ ɩ̃ kpuola, gɩɛ yɩɛn na mi nisĩnn deɗ ĩ sɩ harɩ lʋgʋsɩra za ni waʔ. ⁵Ŋa ɩra wɩɛ, mɩ vɩ gbũu wa mɩ dãadaara heke, ɩ̃ ʋɔ sii gbũu bʋ bʋ̃ ɓɩ kha he mi yo waʔ? ⁶Ŋa baa mi deɗ ĩ sɩɛ na ɩ̃ wʋɔyɩra kpãɗɩ. ⁷Mi gbũu bu de ĩ wa tɩ̃ya: Mi yuomira kɩ bãa ĩ heke, naɗɩɛ na mi yuon waʔ, dɛnfɛdaara kɩ kãn ɓan ĩ heke, ʋɔ ɓa ɓan dʋ̃waʔ. Ŋa na mi yuori, mɩ ɓa dãan hã ɩ̃ ʋ. ⁸Na ʋ ɓa ɓannɩ, ʋ ɓa ɓɔgɔ wa dunuyara nɩpɩra kha pi ɓilenn ma pɩ mɩbɩ̃ɩliigira, na Yekila mɩtelenyenyɩra, na u kitira za16:8 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Miliinye 24:25. ⁹Pi ɓilenn ma mɩbɩ̃ɩliigira za naɗɩɛ pɩ khãan mɩɛ za waʔ16:9 Ken 8:21-24; na 9:41; na 15:22-24. ¹⁰Pi ɓilenn ma Yekila mɩtelenyenyira za, naɗɩɛ mi yo wa mi Siira lɔkɩra ʋ, ɩ̃ ɓa yã mɩ dʋ̃waʔ. ¹¹Pi ɓilenn ma Yekila kitira za, naɗɩɛ kiti waan ma dunuya wɩɛ wɔrɩkɔ dɛyɩra za zuori.

¹²Mɩgɔnyɛ bʋ mi heke na de ĩ, ŋa ɩ̃ wɔrɩ ɩ ɩra waʔ. ¹³Nina kɩ ɓɔgɔ nɩpɛ tɩ̃yara na ʋɔ ɓa ɓannɩ, ʋɔ ɓa zɩɛ ɩ̃ wʋɔla na ɓɔgɔ ɩ̃ tɩ̃yara bɩɛ. Ʋ ɓa sɩɛrɛ ʋɔ thĩ yɩsɩga za waʔ, ŋa wɛsɩɛ bɩɛ u nuuri, ʋ ɓa de ĩ sɩ bɩɛ, kɩ ɓɔgɔ ɩ̃ mɩyɩra kɩ ɓa ɓan ɩra. ¹⁴Ʋɔ kɩ ɓa ɓɔgɔ mɩɛ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra, naɗɩɛ wɛsɩɛ kɩ bʋ mɩɛ bɛsɛ ʋ ɓa ɓɔgɔ ɩ̃ sɩ. ¹⁵Wɛsɩɛ bɩɛ kɩ bʋ mi Siira bɛsɛ, mɩɛ bɛsɛ ɩ tɩ̃. Gɩɛ yɩɛn na mi deɗ kha wɛsɩɛ kɩ bʋ mɩɛ bɛsɛ, ʋ ɓa ɓɔgɔ ɩ̃ sɩ.»

Wɔkpãka na bãanwuoŋo mɩyɛ

¹⁶«Khaadɩɛ na kɩrɩ ʋ, ɩ̃ ɓa yã mɩ dʋ̃waʔ, dɩ̃ɩna bɛnɛ dʋɔ kɩrɩ tɩ̃, ɩ̃ ɓa gbũu yã mɩ.»

¹⁷Na ʋ karɩ̃nɓiiwe bʋɔ hɩɗan kɩ bʋ̃ kamɛ kha: «Na be sɩɛthĩnse u de mɩra kha: “Khaadɩɛ na kɩrɩ ʋ ɩ̃ ɓa yã mɩ dʋ̃waʔ, dɩ̃ɩna bɛnɛ dʋɔ kɩrɩ tɩ̃, ɩ̃ ɓa gbũu yã mɩ”. Ki deɗ a tɩ̃ kha: “Mi yo wa mi Siira lɔkɩra ʋ.” ¹⁸Pɩ kha de ɓa kha “Ʋɔ kɩrɩra” u de mɩra, ɓɔgɔ wa be? Aa tʋ mɩɩna ʋ ɓɩɛ na de waʔ.»

¹⁹Na Yesura|Yesu tʋʋn kha karɩ̃nɓiiwira kha ɓɩɛ wa na bʋ̃ ʋɔ. Na u deɗ pi kha: «Baa mi deɗ ĩ kha: “Khaadɩɛ na kɩrɩ ʋ ɩ̃ ɓa yã mɩ dʋ̃waʔ, dɩ̃ɩna bɛnɛ dʋɔ kɩrɩ tɩ̃, ɩ̃ ɓa gbũu yã mɩ tɩ̃”, sɩɛ za ɩ̃ bʋ̃kɩ̃n kamɩra ba? ²⁰Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha: Ɩ̃ ɓa fʋʋ kɩ kɩ vɩlɩ kɛna dunuya nɩpɩra bɩɛ bʋ bãanwuoŋo za, ɩ̃ ɓa hɩɗan wɔkpãkɩra za, ŋa gɩɛ wɔkpãkɩra ɓa vɩkɩ̃n na le bãanwuoŋo.» ²¹Sɩ bʋ wa mʋ gaga kha na halɔwʋrɔ hũnbɛnɛ ɓɩɛ nan, ʋ wʋɔla kpã ɓa naɗɩɛ baa ʋ vɛnsɛ bɛna nan ɩra. Ŋa na ʋ wɔrɩn hũnn ɓiira zuori, ʋ pha ʋ vɛnsɩra, naɗɩɛ baa ʋ bãana wuori, ɓiira ɓuumira kãmara za ɩra. ²²Mafɩra ɩ̃ bʋ gɩɛ wɔkpãkɩra thĩna za ɩra. Ŋa mɩ ɓa gbũu ɓan ĩ heke tɩ̃, dɩɛ bɛna ɩ̃ ɓa yãgayãga, nɩra sii gbũu ɓa wɔrɩ zɩ̃n ɩ̃ bãanwuoŋira ĩ heke waʔ.

²³«Na gɩɛ ɗɩyãgara ɓa nannɩ, ɩ̃ ɓa bʋ̃ ɓɩ mɩɩnɛ sii za dʋ̃waʔ. Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ĩ wa sɩ kha: Mɩɩdɛ bãa ɩ̃ ɓa yɩ̃n na mɩɛ yɩsɩgɩra, mi Siira ɓa hã ɩ̃ dɩ. ²⁴Harɩ fɩ̃ɩ, ɩ̃ yɩ̃nn mɩɩnɛ sii mɩɛ yɩsɩgɩra za thonn waʔ. Ɩ̃ yɩ̃n, ɩ̃ ɓa ɓu, sɩɛ kɩ ɓa yɩɛ ĩ ɓu bãanwuokpakpaka.»

Yesura ɓuun wɔrɩkɔ dunuyara za

²⁵«Wɛsɩɛ mi deɗ ĩ, mi deɗ ĩ wa sɩ sɔsɛ za. Bɛnɛ dʋɔ ɓa ɓan mɩ ɓa sɩɛrɛ ɩ̃ sɔsɛ za dʋ̃waʔ. Mɩ ɓa de ĩ wa Siye|Siye Yekila mɩyɛ na yɛsɩ̃n. ²⁶Gɩɛ ɗɩyãgara ɩ̃ ɓa yɩ̃n ma Siira mɩyɩra ɩ̃ ɓɩɛ na mɩ yɩsɩga. Mi de ĩ kha mɩɛ kɩ ɓa yɩ̃n Yekila na hã ɩ̃ waʔ, ²⁷naɗɩɛ Siira thĩra khɔrɩ ɩ̃ wa. Ʋ khɔrɩ ɩ̃ wa naɗɩɛ baa ɩ̃ khɔrɩn mɩɛ kɩ khãan sɩ za kha mi kuɗ ɓa Yekila heke ɩra. ²⁸Mɩɛ kuɗ ɓa Siira heke na ɓann dunuyara za. Ɩra wɩɛ mi ɓa kure wa dunuyara za na vɩ gbũu mi Siira lɔkɩra ʋ.»

²⁹Na ʋ karɩ̃nɓiiwira deɗ u kha: «Ɩra mʋ yɛsɩ̃n a mɩyɩra kɛɩ le sɔsɛ. ³⁰Ɩra a tʋʋn kha mʋ tʋ mɩyɩra bɩɛ, harɩ na pɩ bʋ̃ɗ ɓʋ waʔ. Gɩɛ yɩɛn na a khãan sɩ za kha mu kuɗ ɓa Yekila heke.»

³¹Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Ɩra ɩ̃ khãan sɩ za ba? ³²Bɛnɛ dʋɔ bʋ ɓan, ti gbũun nann ma zuori, ɩ̃ bɩɛ ɓa tɩwɩgɩ̃n kpo kpo na yo ɩ̃ khaayɛ kɩ zɩɛ mɩ mi kpo. Ŋa mɩ ɓa hɩɗan mi kpo waʔ, naɗɩɛ mi Siira ɓa hɩɗan dɩ̃ɩna mɩɛ. ³³Mi deɗ ĩ wa sɩɛ ĩ ɓu hɩɗan na kpolonwuoŋo mɩɛ kãmara za. Ɩ̃ ɓa vɛn dunuyara za. Ŋa ɩ̃ hɩɗan na haɓɛ, mɩɛ ɓuun ma wɔrɩkɔ dunuyara za!»

Yesu bʋ yɩ̃n Yekire kɩ hã ʋ karɩ̃nɓiiwe

¹Baa Yesura|Yesu deɗ sɩɛ zuori, na ʋ arɩgan wʋɔrɛ zaara ni na deɗ kha: «Siye|Siye , bɛna nann ma ɩra. Ɓɔgɔ mu ɓikhiira ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra, mu ɓikhiira ɓu ɓɔgɔ u Siira bɛgɩra tɩ̃. ²Mʋ hãan ma mɩɛ wɔrɩkɩra nɩthɩ̃rɩɓiiwira bɩɛ za, si le thaaga mɩɛ hã thakuokɛɩzuoŋo na wɛpɩɛ mʋ hãan mɩɛ ɩra. ³Thakuokɛɩzuoŋira kɩ bʋ pɩ tʋ mʋɔ Yekire thĩnthĩnwera kpora, na Yesu Kirisitira mʋ dãan ɩra. ⁴Mɩ ɓɔgɔn ma mʋ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra fara fɔlɔŋɩra za, miliinsira mʋ na hãan mɩ kha mi le, mi zuon si wa. ⁵Ɩra wɩɛ Siye, ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra mɩ kha bʋ gɩ mʋ lɔkɩra ʋ na dunuyara thĩra tiin thonn waʔ, hã mɩ gɩ ɩra mʋ lɔkɩra ʋ17:5 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1:1-2. ⁶Wɛpɩɛ mʋ khɩɛn dunuyara za na hãan mɩ, mɩ yɩɛn ma na pɩ tʋʋn mʋ. Pɩ bʋ wa mʋ bɛwɛ, mʋɔ hãan mɩ bɩ, pi gbũun gɔɗ ɓa mʋ sɩɛsɩra. ⁷Pɩ tʋʋn ma ɩra kha wɛsɩɛ bɩɛ mʋ hãan mɩ, sɩ kuɗ ɓa mʋɔ Yekila heke, ⁸naɗɩɛ sɩɛsɩra mʋ hãan mɩ, mɩ hãan mɩ wa sɩ na pɩ gbũun gɔɗ sɩ wa. Pɩ khãan ma sɩ za kha mi kuɗ ɓa mu heke, dɩ̃ɩna mʋɔ dãan mɩ tɩ̃ya.»

⁹«Mɩ bʋ yɩ̃n mʋ wa na hã bɩɛ. Mɩ yɩ̃n mʋ na hã dunuyara nɩpɩra waʔ, ŋa wɛpɩɛ mʋ hãan mɩ, bɩɛ mɩ bʋ yɩ̃n kɩ hã, naɗɩɛ pɩ bʋ wa mʋɔ bɛwɛ. ¹⁰Mɩyɩra bɩɛ kɩ bʋ mi heke, mʋɔ bɛyɛ ɩ, dɩ̃ɩna mɩyɩra bɩɛ kɩ bʋ mu heke, mɩɛ bɛyɛ ɩ. Ɩɛ kɩ ɓɔgɔ mɩ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra. ¹¹Mɩ bʋ dunuyara za fara dʋ̃waʔ, ŋa bɩɛ bʋ wa dunuyara za. Mi bu yo wa mu heke. Mi Siyeyɛgɛmɔ, ki ken mi mʋ yɩsɩgɩra wɔrɩkɩra za, gɩɛ wɛkɩɛ mʋ hãan mɩ, si le thaaga pi le kpuore mʋ gaga kha baa mɩɛ na mʋɔ liin kpuola ɩra. ¹²Bɛna mɩɛ na bɩɛ kha bʋ kamɩra ʋ, mɩ kha tɩɛgɛ wɩ wa na yɩsɩgɩra mʋ hãan mɩ gɩɛ wɔrɩkpakpakɩra za. Mɩ tɩɛgɛn mɩ wa, pɩ ʋɔ sii gbũun ɓilen yãan waʔ, fɔ wɩɛra kpora kha kãn na ɓilen na makɩ̃n na wɛsɩɛ mʋ sɛwʋra na deɗ ɩra. ¹³Ɩra wɩɛ mi yo wa mu heke. Baa mɩ bʋ dunuyara za bere, gɩɛ yɩɛn na mɩ sɩɛrɛ mafɩra, si le thaaga mɩ bãanwuoŋira hɩɗan pɩ za, na le bãanwuokpakpaka. ¹⁴Mɩ hãan mɩ wa mʋ sɩɛsɩra, na dunuyara nɩpɩra yãasɩ̃nn mɩ naɗɩɛ baa bɩɛ bʋ dunuyara bɛwɛ waʔ mʋ gaga kha baa mɩɛ bʋ dunuyara baa waʔ. ¹⁵Mɩ yɩ̃n mʋ kha mu khon mi dunuyara za waʔ, ŋa mɩ yɩ̃n mʋ wa kha mʋ zɩ̃n mɩ na Sutana17:15 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 6:13. ¹⁶Pɩ bʋ dunuyara nɩpɩra bɛwɛ waʔ, mʋ gaga kha baa mɩɛ bʋ dunuyara baa waʔ ɩra. ¹⁷Khɛ wɩ na yii wi mʋ hɩɗansɛ za mʋ tɩ̃yara wɔrɩkɩra za. Mʋɔ sɩɛsɩra kɩ bʋ tɩ̃yara. ¹⁸Mɩ dãan mɩ wa dunuyara za, mʋ gaga kha baa mʋ dãan mɩɛ dunuyara za tɩ̃ ɩra. ¹⁹Mi hãan ma mi thĩ mʋ hɩɗansɛ za bɩɛ kãmara za si le thaaga bɩɛ ɓu hɩɗan mʋ hɩɗansɛ za mʋ tɩ̃yara wɔrɩkɩra za.»

²⁰«Mɩ yɩ̃n kɩ hã bɩɛ dola waʔ, ŋa wɛpɩɛ kɩ ɓa khãa mɩ za pɩ sɩɛsɩra kãmara za tɩ̃ ɩra. ²¹Siye|Siye Yekire, mɩ yɩ̃n mʋ wa kha pɩ bɩɛ le kpuore. Mʋ gaga kha baa mʋɔ bʋ na mɩɛ, na mɩɛ bʋ na mʋɔ ɩra, yɩɛ pi le kpuore na aa, si le thaaga dunuyara nɩpɩra khãan sɩ za kha mʋɔ dãan mɩɛ.»

²²«Ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra mʋ hãan mɩ, mɩ hãan mɩ wa gɩ, si le thaaga pi le kpuore mʋ gaga kha baa mɩɛ na mʋɔ bʋ kpuola ɩra. ²³Mɩɛ bʋ wa na bɩɛ, na mʋɔ bʋ na mɩɛ. Mafɩra pɩ ɓa wɔrɩ le kpuola kɩ̃raŋɩra, si le thaaga dunuyara nɩpɩra tʋ kha mʋɔ dãan mɩɛ, kɩ tʋ tɩ̃ kha mʋ khɔrɩ pɩ wa mʋ gaga kha baa mʋ khɔrɩn mɩɛ ɩra.»

²⁴«Siye|Siye , wɛpɩɛ mʋ hãan mɩɛ, mɩ khɔrɩ wa kha pɩ hɩɗan kpuore na mɩɛ, khaala za mɩ bʋ ɩra, si le thaaga pɩ wɔrɩ kɩ yã mɩ ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra, ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra mʋ hãan mɩɛ ɩra, naɗɩɛ mʋ khɔrɩn ma mɩɛ na dunuyara thĩra liin thonn waʔ. ²⁵Siye telenyemo, dunuyara nɩpɩra tʋʋn mʋ waʔ, ŋa mɩɛ ʋɔ tʋʋn mʋ, na wɛpɩɛ gbũun tʋʋn sɩ kha mʋɔ dãan mɩɛ. ²⁶Mɩ yɩɛn ma na pɩ tʋʋn mʋ. Mi gbũu ɓa yɩɛ pi gbũu tʋ mʋ tɩ̃, si le thaaga khɔrɩmɩra mʋ khɔrɩn mɩɛ, bɩɛ hɩɗan pɩ za, kɩ yɩɛ mɩɛ thĩra gbũu hɩɗan dɩ̃ɩn mɩ tɩ̃.»

Sʋrasiwe gɔɗ Yesura

(Matiyo 26:47-56; Marɩkɩ 14:43-50; Luki 22:47-53)

¹Baa Yesura|Yesu deɗ sɩɛ zuori18:1 Ken Marɩkɩ 11:1, na ʋ alɩn na ʋ karɩ̃nɓiiwira na pɩ sagan Sedorɔn gowugira na yo lon dahahʋʋgɩra kha bʋ fɩ. ²Zudasɩra kɩ naa ɓa yii Yesura pi lesira za, ʋ kha tʋ wa tɩ khaala, naɗɩɛ Yesura kha yo wa na ʋ karɩ̃nɓiiwira kpuore gʋɔ za ni18:2 Ken Luki 21:37; na 22:39. ³Na Zudasɩra zɩɛn sʋrasigboko, dɩ̃ɩna miliinɓiiwira kperekpiidɛwɛ|Kperekpiidɛwɛ dɩ̃ɩna Farɩzɩ̃ɛmɛ|Farɩzɩ̃ɛmɛ na dãar ɩ, bɩɛ wʋɔla ʋ na pi yuon ni. Pɩ bɩɛ kha bʋ wa na khodaasɛ na fɩtanɩmɛ dɩ̃ɩna hɛrɩɓenye. ⁴Baa Yesura kha tʋ mɩyɩra bɩɛ kɩ ɓa nan ʋɔ zuori, na ʋ zʋʋn nann mɩ na bʋ̃ɗ pɩ kha: «Ãna ɩ̃ ɓɩɛ?»

⁵Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Nazarɛtɩ Yesu a bʋ ɓɩɛ.»

Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Mɩɛ kɩ bʋ ʋɔ.»

Na Zudasɩra, ʋɔ wɩɛra kha yii u pi lesira ʋ, ʋɔ kha bʋ wa na nɩpɩra kpuore. ⁶Baa Yesura deɗ pi kha: «Mɩɛ kɩ bʋ ʋɔ», na pɩ bɩɛ gbũun na kpɩ̃ra na khonn waarɩ fɔlɔŋɩra za. ⁷Na Yesura|Yesu gbũu ɔfɔn bʋ̃ɗ pɩ tɩ̃ kha: «Ãna ɩ̃ ɓɩɛ?» Na pi deɗ kha: «Nazarɛtɩ Yesu a ɓɩɛ.»

⁸Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Mi deɗ ĩ si zuori kha mɩɛ kɩ bʋ ʋɔ. Na mɩɛ ɩ̃ bʋ ɓɩɛ, ɩ̃ yɩɛ mɩ karɩ̃nɓiiwira pi yo.» ⁹Mafɩra, sɩɛsɩra ʋ na deɗ kha: «Wɛpɩɛ Siira na hãan mɩ, harɩ ukpo, ʋɔ ɓilen pɩ za waʔ», fɩ za sɩɛ hĩiri18:9 Ken 6:39; na 17:12.

¹⁰Simɔ̃ Pɩɛrɩ kha bʋ wa na sɔrɔna, na ʋ yann khonn u na kpiin kpaɗ kperekpiidɛkhãgawɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩrara miliinɓiye leɗĩnumila. Pɩ kha yɩ ɓa ʋɔ miliinɓiye wɩɛ kha Malɩkusi. ¹¹Ŋa na Yesura|Yesu deɗ Pɩɛrɩra kha: «Yii mʋ sɔrɔna u theɗa za. Mu ken ma kha mɩ kãn na bɩ vɛnsɩra mi Siira hãan mɩ wa ba18:11 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 26:39; na Marɩkɩ 14:36; na Luki 22:42?»

¹²Na sʋrasiwira na pɩ wʋɔrɛ nɩrara, dɩ̃ɩna Yawutuwira|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra milinɓiiwira, gɔɗ Yesura|Yesu na vɔɗ ʋ. ¹³Na pɩ khɩɛr ʋ na nisĩnn yuor u Hanɩ18:13 Hanɩ kha bʋ wa kperekpiidaa na gɔ ɗɩɩsɛ 6 na yuon 15 za Yesu hume kpɩ̃ra za. Kperekpiida yɩsɩgɩra diin ma ʋ za dɩ̃ɩna nɩpɛ kha gbɩ̃nɛ ʋ wa gbaangbo kitidɛgboɗa za. khɛrɛ. Kayifu kha bʋ kperekpiidɛkhãgawɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩrara gɩɛ ɗɩɩgɩra za, ʋɔ ɗaafɩ̃nkhuo kha bʋ Hanɩra. ¹⁴Ʋɔ Kayifura na ɓɔɗ Yawutuwira kha: «Khuo kpo hu thĩna nɩpɩra bɩɛ kãma za, sɩɛ bãa thĩna nɩpɩra bɩɛ dii.18:14 Ken 11:49-50»

Pɩɛrɩ bakɩ̃nn kha ʋɔ tʋ Yesura waʔ

(Matiyo 26:69-70; Marɩkɩ 14:66-68; Luki 22:55-57)

¹⁵Simɔ̃ Pɩɛrɩra na karɩ̃nɓiye ʋɔ kha bʋ wa kɩ fɛkɩ̃n ki thuo Yesura|Yesu. Kperekpiidɛkhãgawɛ thadɛyɩra kha tʋ wa ʋɔ karɩ̃nɓiira. Bɛna pɩ kha lon na Yesura kperekpiidɛkhãgawɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩrara gbɛ̃ɩna za na u lonn thuor u. ¹⁶Ŋa Pɩɛrɩra ʋɔ na hɩɗann ma kʋwʋgɩra ʋ ni tʋ̃ntʋ̃na lɔkɩra ʋ fɩ. Na karɩ̃nɓiira ʋɔra, wɩɛra kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩrara kha tʋ, na ʋɔ kuɗ na sɩɛrɛn na hala kha tɩɛgɛ tʋ̃ntʋ̃na, na ʋ yɩɛn na Pɩɛrɩra lonni. ¹⁷Miliinɓihɛyɩra kha tɩɛgɛ tʋ̃ntʋ̃na, na ʋɔ bɔ̃ɗ Pɩɛrɩra kha: «Mɩ gaga kha mʋɔ bʋ wa wɛɩ wɩɛ karɩ̃nɓiye ʋɔ tɩ̃?»

Na Pɩɛrɩra zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Ɩya mɩɛ bʋ ʋ ʋɔ waʔ.»

¹⁸Wese bɛnɛ kha bʋ rɩ, gɩɛ yɩɛn na miliinɓiiwira dɩ̃ɩna Yawutuwira|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra milinɓiiwira na ɗaan naaga ki ki weɗe. Pɩɛrɩra kha bʋ wa naɗaagboɗa za ki weɗe dɩ̃ɩn mɩ kpuore.

Kperekpiidakhãgawɛ thadɛyɩra bʋ bʋ̃ Yesura

(Matiyo 26:59-66; Marɩkɩ 14:55-64; Luki 22:66-71)

¹⁹Na kperekpiidɛkhãgawɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩrara bʋ̃ɗ Yesura|Yesu na gbũun u karɩ̃nɓiiwira na ʋ karɩ̃na ʋ kha hã ɩra. ²⁰Na Yesura zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mɩ sɩɛrɛn ma nɩpɛ bɩɛ wʋɔla za mi guuren waʔ. Mi gbũu kha karɩ̃n ma nɩpɛ bãanyɛ bɩɛ Yekila yɩ̃nthʋʋsɩra na Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra gbɛ̃ɩgɩra za, khaala Yawutuwira|Yawutuwe bɩɛ le bĩŋin ɩra. Mi deɗ mɩɩnɛ sii gũni za waʔ. ²¹Na be liin na mʋ bʋ̃ ɓɩ, bʋ̃ wɛpɩɛ kha nuure mi, pɩ tʋ kɩ̃raŋɩra mɩɩna mɩ kha de pi ɩra.»

²²Baa u deɗ sɩɛ, miliinɓiye ʋɔ na nɩ́ɩrɛ́n fɩ, na ʋɔ fatan Yesura|Yesu ki deɗ u kha: «Mafɩra mʋ zɩ̃ŋɩn kperekpiidɛkhãgawɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩrara ba?»

²³Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Na mi deɗ ɓa bɩ̃ɩnɛ, ɓɔgɔ mɩ dɩ, ŋa wɛsɩɛ mi deɗi, na tɩ̃ya ʋ be liin na mʋ khɩɗ ɓɩ.»

²⁴Na Hanɩra yɩɛn Yesura vɔgɔmɔ, kɩ dãan hãar ʋ kperekpiidɛkhãgawɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩrara Kayifura ʋ.

Pɩɛrɩ bakɩ̃nn bãnɩyɔ̃ kha ʋɔ tʋ Yesura waʔ

(Matiyo 26:71-75; Marɩkɩ 14:69-72; Luki 22:58-62)

²⁵Dɩɛ bɛna na Simɔ̃ Pɩɛrɩra bʋ wa ki weɗe naagɩra. Na pɩ bʋ̃ɗ ʋ kha: «Mi ken kha mʋɔ bʋ wa wɛɩ wɩɛ karɩ̃nɓiye ʋɔ tɩ̃?» Ŋa na Pɩɛrɩra bakɩ̃n na deɗ kha: «Mɩɛ bʋ ʋ ʋɔ waʔ dɛ.»

²⁶Wɛɩra numila Pɩɛrɩra na kpiin kpaɗɩ, ʋɔ nɩra kha bʋ kperekpiidɛkhãgawɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩrara miliinɓiira ʋɔra, na ʋɔ deɗ Pɩɛrɩra kha: «Mɩ gaga kha mɩ yãan mʋ na wɛɩra dahahʋʋgɩra ʋ ni kpuore?»

²⁷Ŋa na Pɩɛrɩra ɔfɔn bakɩ̃nn tɩ̃. Dɩɛ bɛna za na zĩnkhuo ʋɔ fʋʋrɩ.

Pi yuon na Yesura gʋvɛrɩnɛrɩ Pɩlatɩ khɛrɛ

(Matiyo 27:1-2, 11-14; Marɩkɩ 15:1-5; Luki 23:1-5)

²⁸Na pi kuɗ na Yesura|Yesu Kayifura khɛrɛ na yuor u gʋvɛrɩnɛrɩ gbɛ̃ɩna ʋ. Bulonkhɔ̃ɩgɔ kha bʋ gɩ. Ŋa Yawutuwira|Yawutuwe bɩɩn lonn gbɛ̃ɩna ʋ waʔ, hã bɩɛ ɓa le te sɩ barɩ pɩ Pakɩ fɛtɩ|Pakɩ fɛtɩ ɗiimira waʔ. ²⁹Gɩɛ yɩɛn na Pɩlatɩ ɓann pi heke kʋwʋgɩra ʋ. Na ʋ bʋ̃ɗ pɩ kha: «Ɩ̃ zarɩgɩ̃n ma wɛɩ wɩɛ bɩra za?»

³⁰Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Na wɛɩ wɩɛ kha bʋ mɩbɩ̃yɛledaa waʔ, aa naa ɓan hã mʋ ʋ waʔ.»

³¹Na Pilatɩra deɗ pi kha: «Ɩ̃ɛ thĩra khɛ ʋ na kiti u na makɩ̃n na ɩ̃ɛ thĩra sɩɛrɛhãansɩra.» Na Yawutuwira|Yawutuwe zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Khɩ̃nɛ bʋ a heke na kiti nɩra na khʋ ʋ waʔ.»

³²Sɩɛsɩra Yesura|Yesu na deɗ na ɓɔgɔn u huumira thĩna ʋ kha kãn na hu, sɩɛ hĩin mɩra18:32 Ken 3:14; na 12:32.

³³Na Pɩlatɩra vɩɗ lonn na yɩɗ Yesura|Yesu na bʋ̃ɗ ʋ kha: «Mʋɔ kɩ bʋ Yawutuwe|Yawutuwe ɩyara ba?»

³⁴Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mu de ɓa sɩɛ, naɗɩɛ sɩɛ kɩ bʋ mʋ gagasɩra za baa, warɩma bʋɔ deɗ ɓu mɩɛ mɩyɛ?»

³⁵Na Pɩlatɩra zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mɩɛ bʋ wa Yawutu nɩra ʋɔ ba? Mu thĩnɩpɩra dɩ̃ɩna pi kperekpiidɛkhãgawɩra|Kperekpiidɛwɛ ɓann ɓa yii mu mi leke za, bɩra mu liiri?»

³⁶Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mɩ ɩɩgɩra bʋ dunuya wɩɛ bɛgɛ waʔ. Na mɩ ɩɩgɩra kha bʋ wa dunuya wɩɛ bɛgɛ, mi miliinɓiiwira naa ɓa khɛ̃ɩ na hã mɩ, hã mi ɓu lon Yawutuwe|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɛ lese za waʔ. Ŋa, ɩya mɩ ɩɩgɩra bʋ fɔlɔŋɩra za waʔ.»

³⁷Na Pilatɩra deɗ u kha: «Na mʋ bʋ wa ɩya ba?»

Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Baa mu deɗ si kha: Mɩ bʋ wa ɩya. Mɩ ɓa hũnn ma dunuyara za fara na ɓu ɓɔgɔ dunuyara nɩpɩra tɩ̃ya. Wɩɛ bãa bʋ tɩ̃ya nɩra, ʋɔ dɛyɩra nuure wa wɛsɩɛ mi de ɩra.» ³⁸Na Pɩlatɩra bʋ̃ɗ ʋ kha: «Tɩ̃yara kɩ bʋ bɩra?»

Pɩ bɛnn sɩ za kha Yesura kãn ma na hu

(Matiyo 27:15-31; Marɩkɩ 15:6-20; Luki 23:13-25)

Baa sɩɛ deɗ zuori, na Pɩlatɩra gbũun yuon Yawutuwira|Yawutuwe heke kʋwʋgɩra ʋ ni na deɗ pi kha: «Mɩɛ ʋɔ yãan zarɩgɩ̃nkhɛrɛ sii wɛɩ wɩɛ za waʔ. ³⁹Ŋa na makɩ̃n na ɩ̃ mamɩra, Pakɩ fɛtɩ|Pakɩ fɛtɩ tʋɔ Pakɩ fɛtɩ, mɩɛ le zɩɛ hã ɩ̃ wa kasoɓiye ukpo. Ɩ̃ ɓɩɛ wa kha mɩ zɩɛ ɩ̃ Yawutuwe ɩyara ba?» ⁴⁰Na pɩ zɩ̃ŋɩnn na faŋa kha: «Ɩya, wɛɩ wɩɛ kãn zɩɛ waʔ! Barabasɩ aa ɓɩɛ kha mʋ zɩɛ!» Kɛna ʋɔ Barabasɩra kha bʋ wa nɩkhʋdaa18:40 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Miliinye 3:14.

¹Sɩɛ kpɩ̃ra za na Pɩlatɩra yɩɛn na pɩ khɩɗ Yesura|Yesu na dazʋwʋrɛ. ²Na sʋrasiwira kpiin huonse dalɩgɩsɛ na lʋɗɛn sɩ mʋ gaga ɩɩgbanfɩla na siɗ si Yesura thaagɩra za, kɩ khɩɛn gbɔgɔlɔ̃ngbʋ̃ɔmamʋŋa na yiir u mʋ gaga ɩɩgbɔgɔlɔ̃ngbʋ̃ɔŋɔ. ³Na pɩ zʋ̃ʋn nann ʋ ki de u kha: «Yawutuwe|Yawutuwe ɩya, a thɩɛ mʋ!» Na pɩ fata fata ʋ.

⁴Na Pɩlatɩra gbũun kuɗ tɩ̃ na deɗ nɩgbokira kha: «Mɩ ɓa yɩɛ pi kure u kʋwʋgɩra ʋ ɩ̃ tʋ kha mɩ yãan zarɩgɩ̃nkhɛrɛ sii ʋ za waʔ.» ⁵Na pi kuɗ na Yesura|Yesu huonse gbanfɩlara kha bʋ wa ʋ thaagɩra za dɩ̃ɩna gbɔgɔlɔ̃ngbʋ̃ɔmamʋŋɩra. Na Pɩlatɩra deɗ kha: «Ĩ ken, wɛɩra wɛʔ.»

⁶Baa kperekpiidɛwɛ|Kperekpiidɛwɛ wʋɔrɛ nɩpɩra dɩ̃ɩna miliinɓiiwira yãar ʋ na pɩ kɩ dʋ ki de kha: «Ɓa ʋ nɩɓadaɓɔkɔ|Nɩɓadaɓɔkɔ za, ɓa ʋ nɩɓadaɓɔkɔ za na khʋ ʋ!»

Na Pɩlatɩra deɗ kha: «Ɩ̃ɛ thĩra khɛ ʋ na ɓa ʋ nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za, naɗɩɛ mɩɛ ʋɔ yãan ʋ khʋ daɓila waʔ.»

⁷Na Yawutuwe|Yawutuwe zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Aa sɩɛrɛhãansɩra za, ʋ kãn ma na hu, naɗɩɛ u le wa u thĩ Yekire Ɓikhiye.»

⁸Baa Pɩlatɩra nuun sɩɛ na ãnabirise ɔfɔn gɔɗ ʋ tɩ̃ na sɩɛrɩ. ⁹Na ʋ vɩɗ lonn gbɛ̃ɩna za tɩ̃ na bʋ̃ɗ Yesura|Yesu kha: «He mu kuɗi?»

Ŋa Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ waʔ. ¹⁰Na Pilatɩra deɗ u kha: «Mʋ ɓɩɛ na zɩ̃ŋɩn mɩ waʔ. Mʋ tʋ kha mɩ bʋ wa na wɔrɩkɔ na wɔrɩ yɩɛ mu ko warɩma na yɩɛ pɩ ɓa ɓʋ nɩɓadaɓɔkɔ|Nɩɓadaɓɔkɔ za waʔ ba?»

¹¹Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Wɔrɩkɔ sii bʋ mu heke mɩ za waʔ, fɔ wɛkɩɛ Yekila hãan mʋ bʋɔtɛ. Gɩɛ yɩɛrɩ, wɩɛra yiin mi mu lekira za ʋɔ bɛsɛ ɓa bɩ̃ɩ na tãra mʋɔ».

¹²Na khɛ dɩɛ bɛna, Pɩlatɩra kha ɓɩɛ wa khɩ̃nɛ kha ʋɔ zɩɛ Yesura. Ŋa Yawutuwira|Yawutuwe kha bʋ wa kɩ dʋ na faŋa kha: «Na mʋ bɩɩn zɩɛn wɛɩ wɩɛ mʋ bʋ Ɔrɔmɔ ɩtakhuogbʋ̃ɔŋɩra yɛsɛkhuo waʔ! Na wɩɛ bãa gbũun deɗ kha ʋɔ bʋ wa ɩya, ʋɔ dɛyɩra bʋ wa ɩtakhuogbʋ̃ɔŋɩra bɩ̃ɩra!»

¹³Baa Pilatɩra nuun sɩɛ sɩɛsɩra, na ʋ yɩɛn na pi kuɗ na Yesura|Yesu gbɛ̃ɩgɩra ʋ. Na ʋɔ thĩra hɩɗann sɩɛrɛɗikhɛla khokira za khaala pɩ yɩ kha kɛrɩkɛ, kɩ yɩ tɩ Eburusira za kha Gabata. ¹⁴Ɗɩyãga kpo na yɩɛn Pakɩ fɛtɩra|Pakɩ fɛtɩ nan, lɩɛrɛ wãanikpora bɛna. Na Pɩlatɩra deɗ Yawutuwira|Yawutuwe kha: «Ĩ ken ɩ̃ ɩyara!»

¹⁵Na pɩ hɩɗan kɩ dʋ kha: «Khʋ ʋ! Khʋ ʋ! Ɓa ʋ nɩɓadaɓɔkɔ|Nɩɓadaɓɔkɔ za!»

Na Pɩlatɩra deɗ pi kha: «Ɩ̃ ɓɩɛ wa kha mɩ ɓa ɩ̃ ɩyara nɩɓadaɓɔkɔ|Nɩɓadaɓɔkɔ za ba?»

Na kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩpɩra zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Ɩya kpasa ʋɔ bʋ a heke na Ɔrɔmʋ|Ɔrɔmʋ ɩtakhuogbʋ̃ɔŋɩra ɩ waʔ.»

¹⁶Dɩɛ bɛna na Pɩlatɩra yiin Yesura|Yesu pi lese za, sʋrasiwira yo ɓa ʋ nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za.

Pɩ ɓaɗ Yesura nɩɓadaɓɔkɩra za

(Matiyo 27:31-44; Marɩkɩ 15:21-32; Luki 23:26-43)

Na sʋrasiwira khɩɛn Yesura|Yesu na tann ʋ. ¹⁷Na pɩ khɩɛn nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ na gbonn ʋɔ thĩra dɩ̃ɩn ŋɩ na kuɗ gboŋira za na yuon khaala pɩ yɩ kha thahuwugira ɩra, kɩ yɩ tɩ khaala Eburuse za kha Gɔlɩgɔta. ¹⁸Dɩɛ khaala za sʋrasiwira ɓaɗ Yesura nɩɓadaɓɔkɩra za, kɩ ɓaɗ khuowe pɩyɔ̃ nɩɓadaɓɔsɩra sʋɔ za tɩ̃, ukpora u leɗĩŋira ʋ, na ukpora u lemɩŋɩra ʋ, Yesura kha bʋ sʋgʋmʋɗa ʋ. ¹⁹Na Pɩlatɩra deɗ kha pɩ sɛwɛ daphoɗe dʋɔ za na ɓa tɩ Yesura daɓɔkɩra zaara za kha: «Nazarɛtɩ Yesu u, Yawutuwe|Yawutuwe ɩya.» ²⁰Yawutugɔmɛ kha karɩ̃n ma sɩɛ sɛwʋsɩra, naɗɩɛ khaala pɩ na ɓaɗ Yesura nɩɓadaɓɔkɩra za, tɩ khaala kha yĩmin wa na gboŋira. Pɩ na sɛwɛn ma sɛwʋsɩra Eburuse, na Latɛ̃sɛ, na Gɩrɛkɩsɛ za. ²¹Na Yawutuwe kperekpiidɛkhãgawɩra wʋɔrɛ nɩpɩra deɗ Pilatɩra kha: «Mʋ kãn na yɩɛ sɛwʋsɩra mɩra kha Yawutuwe ɩya waʔ, ŋa sɩ kãn sɛwʋ de ɓa kha: “Wɛɩ wɩɛ deɗ ɓa kha ʋɔ kɩ bʋ Yawutuwira ɩyara.”»

²²Na Pɩlatɩra zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Wɛsɩɛ mɩ sɛwɛn zuori, sɩɛ kãn ma na dii mafɩra.»

²³Baa sʋrasiwira ɓaɗ Yesura|Yesunɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za zuori, na pɩ khɩɛn ʋ dayiinsira na kpɩkɩ̃nn sɩ khaayɛ iyĩi pɩ bɩɛ ɓu khaayɛ kpo kpo. Na pɩ khɩɛn ʋ gbɔgɔlɔ̃ngbʋ̃ɔŋira, gbɛkhɛrɛ kha bʋ gɩɛ za waʔ, na khɛ gɩ zaara na sũn ŋi. Lowubɩlãnbine kha bʋ rɩ. ²⁴Na sʋrasiwira deɗ kamɛ kha: «Hã a hɛɩgɩ̃n gɩɛ waʔ, ŋa ɩ̃ yɩɛ a yii tɩ̃ɩtɩ̃ɩ na tʋ dɛyɩra kɩ kãn khɛ gɩ ɩra.» Wɛsɩɛ Yekila sɛwʋra na deɗ kha:

«Pɩ khɩɛn mɩ dayiinse na kpɩkɩ̃nn sɩ,

ki yiin tɩ̃ɩtɩ̃ɩ mɩ gbɔgɔlɔ̃ngbʋ̃ɔŋɩra kãma.»

Sɩɛ liin na hĩin mɩra.

²⁵Yesura|Yesunɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ lɔkɩra ʋ, hapɛ piyĩi kha bʋ fɩ: Yesura yaara na ʋ yaara khɩ̃nɩyɛ, na Kulopasɩ hara Marɩyama, na Marɩyamara kuɗ Magɩdala sɩrɩgɩra ʋ. ²⁶Na Yesura yãan ʋ yaara, na karɩ̃nɓiira ʋ kha khɔrɩ ɩra, ʋɔ kha bʋ tɩ̃ ʋ yaara lɔkɩra ʋ. Na u deɗ ʋ yaara kha: «Yaa ken mu ɓikhiira.» ²⁷Ki deɗ ʋ karɩ̃nɓiira kha: «Ken mʋ yaara.» Na khɛ dɩɛ bɛna, ʋɔ karɩ̃nɓiira khɩɛn Yesura yaara na yo liir u ʋ gbɛ̃ɩnɛ nɩra ʋɔ ki ki ken u.

Yesu huume mɩyɛ

(Matiyo 27:45-56; Marɩkɩ 15:33-41; Luki 23:44-49)

²⁸Baa sɩɛ tann zuori, Yesura|Yesu na tʋʋn ma kha ɩra ʋɔ, mɩyɩra bɩɛ na liin ma na hĩin zuori, na u deɗ daɓidɩɛ na ɓu hĩɗe Yekila sɛwʋra sɩɛsɩra kha: «Yʋ̃ɔsɛ kɩ khʋ mɩ.» ²⁹Ɓeŋe gʋɔ kha bʋ fɩ, dayʋ̃ɔwã ãmɛ kha bʋ kɩ za. Na sʋrasiwira khɩɛn dakpɛkɛ gʋɔ na yĩɗ ki bʋ ki ɓin ŋi Izɔpʋ19:29 Izɔpʋ bʋ wa dathuɗe wɛtɛ nuugo kɩ nʋʋ. Pɩ khɛ rɩ wa na le yɛɗɛsɛ. daɓɔɗɛ dʋɔ za na yuon ŋi Yesura nʋʋgɩra za. ³⁰Na Yesura yʋ̃ɔn duvɛ̃nyʋ̃wamʋra ki deɗ kha: «Mɩyɩra bɩɛ liin ma na hĩin ɩra!» Baa u deɗ sɩɛ zuori, na ʋ ɓaɗɛn thaaga ki huuri.

Sʋrasikhuo ʋɔ gbʋ̃ʋn kpɛ̃ɩn Yesura hɩ̃ngbɩ̃nɩyɛ̃

³¹Zʋ̃wa ɗiyãga kha bʋ gɩ, kɩ gɔɗɩɛkɩ̃na naa le Yawutuwe gbaarɩyawʋga|Yawutuwe gbaarɩyawʋga . Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra kha ɓɩɛ kha kpɩ̃ɩsɩra hɩɗan nɩɓadaɓɔsɩra za gbaarɩyawʋgɩra ɗɩyãgara waʔ. Gɩɛ gbaarɩyawʋgɩɛ gbũun na makɩ̃n ma na ɗɩyãga gbʋ̃ɔŋɔ. Na pi yo yɩ̃nn Pɩlatɩra kha ʋ yɩɛ sʋrasiwira yo kpɛwʋgɩ̃n nɩɓagamɩra kɛsɩra ki sũne pɩ kpɩ̃ɩsɩra. ³²Na sʋrasiwira nisĩn yo kpɛwʋgɩ̃nn nɩɓagamɩra pɩyɔ̃ra bʋɔra kɛsɩra. ³³Baa pi yo nann Yesura|Yesu na pɩ yãan ma kha u huun ma zuori, gɩɛ yɩɛn na pɩ kpɛwʋgɩ̃n ʋɔ kɛsɩra waʔ. ³⁴Ŋa na sʋrasi ʋɔ khɩɛn ʋ tama na gbʋ̃ʋr ʋ na kpɛ̃ɩn ʋ hɩ̃ngbɩ̃nɩyɩ̃ra, na tarɩmɛ na ãmɛ ɗɛ kuɗi khaala za fɩ. ³⁵Dɛyɩra yãan ɩɛ mɩyɩra kɩ kpɔrɩ ɩ, u liin ma ɩ sɩɛrɛ. Ʋ tʋʋn ma kha tɩ̃ya mɩyɛ ʋɔ bu de, si le thaaga ɩ̃ɛ khãa sɩ za tɩ̃. ³⁶Ɩɛ mɩyɩra liin ma si le thaaga wɛsɩɛ Yekila sɛwʋra na deɗ sɩɛ hĩin kha: «Ʋ dahuwure sii ɓa kpɩɛ waʔ», ³⁷Yekila sɛwʋra sɩɛsɩra deɗ khaarɛ dʋɔ tɩ̃ kha: «Nɩpɛ ɓa vɩ pɩ wʋɔyɛ ki ken dɛyɩra pɩ kpɛ̃ɩn ɩra.»

Pɩ kasɩn Yesura lugudanɛ dʋɔ za

(Matiyo 27:57-61; Marɩkɩ 15:42-47; Luki 23:50-56)

³⁸Baa sɩɛ tann zuori, wɛɩ ʋɔ na kuɗ Arimate gboŋo za na pɩ yɩ ʋ kha Zozɛfʋ, ʋ kha bʋ wa Yesura|Yesu karɩ̃nɓiye, ŋa ʋ na guuren si wa, naɗɩɛ ʋ kha ãn ma Yawutuwira|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra. Na ʋɔ yo yɩ̃nn Pɩlatɩra kha ʋ hã khɩ̃nɛ ʋɔ yo sũne Yesura kpɩ̃ɩgɩra. Na Pɩlatɩra hãar ʋ khɩ̃na, na u yuon Yesura kpɩ̃ɩgɩra sũne khɛrɛ. ³⁹Nikodɛmʋra na yuon Yesura khɛrɛ dawogira, na ʋɔ yo dãan Zozɛfʋra. Ʋ kha bʋ wa na latɩkɔlɩ thĩnyãgamɩ̃nyɛ ɩ̃yɔ̃ pɩ yɩ kha miiri, na alowe. Ʋɔ latɩkɔlɩ wɩɛ kha nan ma kilowe tigbiire na gbũne siira. ⁴⁰Na bɩɛ nɩpɩra yɔ̃ra khɩɛn Yesura kpɩ̃ɩgɩra na ɓin ŋi na lowupheʔe na yiin latɩkɔlɩla kɩ za mʋ gaga kha baa Yawutuwira le dɛrɩ ki le pɩ kpɩ̃ɩsɩra ɩra. ⁴¹Khaala pɩ na ɓaɗ Yesura, dahahʋʋga gʋɔ kha bʋ fɩ, gɩɛ dahahʋʋgɩɛ za, pɩ na wɔɗ ɓa lugudãnfɛnɛ dʋɔ gɩɛ kɛrɩkɛ za, kpɩ̃ɩga na yiin dɩɛ lugudana za yãan waʔ. ⁴²Baa kɩ gɔɗɩɛkɩ̃na kha bʋ wa Yawutuwe gbaarɩyawʋga|Yawutuwe gbaarɩyawʋga , na pi yiin ma Yesura dɩɛ lugudana za, naɗɩɛ dɩɛ kha yĩmi.

Yesura alɩn kuɗ huumira za

(Matiyo 28:1-10; Marɩkɩ 16:1-8; Luki 24:1-12)

¹Lɩɛti ɗɩyãga bulonkhɔ̃ɩgɔ, Marɩyamara na kuɗ Magɩdala gboŋira u, na ʋɔ yuon dɩɛ lugudana ʋ. Na u kenn yãan kha bʋrʋgɩra na bakan lugudana, kɩ na khonn ma. ²Na ʋ vɩɗ na horon yo deɗ Simɔ̃ Pɩɛrɩ na karɩ̃nɓiira Yesura|Yesu kha khɔrɩ ɩra kha: «Pi khonn ma Adɛyɩra kpɩ̃ɩgɩra lugudana za, aa gbũu tʋ gɛŋɩra pi yiir u waʔ.» ³Na Pɩɛrɩra na karɩ̃nɓiira ʋɔra alɩn na horon na yuon lugudana ʋ. ⁴Piyɔ̃ra bɩɛ kha bʋ wa ki horo ki yo, ŋa na karɩ̃nɓiira ʋɔra horon tann Pɩɛrɩra na nisĩnn u lugudana ʋ. ⁵Baa ʋ ɓaɗɛn kha ʋɔ ken na u kenn yãan lowupheʔira pɩ na ɓinn na Yesura kpɩ̃ɩgɩra, na ɩɛ zɩɛn ʋ hʋ̃nkhɛla za fɩ. Ŋa ʋɔ lonn lugudana kpoloŋira ʋ waʔ. ⁶Baa Simɔ̃ Pɩɛrɩra ʋɔ nannɩ, na ʋ tann lonn ma lugudana kpoloŋira ʋ na yãan lowupheʔira na ɩ zɩɛn fɩ ⁷dɩ̃ɩna lowupheɗa na bakan Yesura thaagɩra ɩra. Dɩɛ lowupheɗa na ɓĩnn ma na zɩɛn ti kpo khaarɛ dʋɔ za. ⁸Karɩ̃nɓiira na nisĩnn nann lugudana ʋ, na ʋɔ tʋʋn lonn dɩɛ bɛna. Na ʋɔ yãan sɩ na khãan sɩ za. ⁹(Karɩ̃nɓiiwira na tʋʋn Yekila sɛwʋra sɩɛsɩra kɔla kha de kha Yesura kãn ma na arɩ na kure humira za waʔ.) ¹⁰Sɩɛ kpɩ̃ra za na karɩ̃nɓiiwira vɩɗ khũnn pɩ khaala ʋ.

Yesura ɓɔgɔn u thĩ na Marɩyama na Madelɛnɩ

(Matiyo 28:9-10; Marɩkɩ 16:9-11)

¹¹Marɩyamara na kuɗ Magɩdala gboŋira ʋ, ʋɔ kha bʋ wa lugudana lɔkɩra ʋ kʋwʋgɩra ʋ kɩ fʋʋ. Baa ʋ kha bʋ fʋʋla za, na ʋ ɓaɗɛn kha ʋɔ ken lugudana kpoloŋira ʋ ¹²na ʋ yãan mɛlɛgɛwɛ pɩyɔ̃ na pi yiin davɩrɩsɛ na ʋɔra hɩɗann gɛŋɩra Yesura|Yesu thaagɩra na yiiri, na ʋɔra hɩɗan gɛŋɩra ʋ ɗɩɛsɩra kha bʋ ɩra. ¹³Na mɛlɛgɛwɩra bʋ̃ɗ ʋ kha: «Hara, be liin na mʋ fʋʋ?»

Na ʋ zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Pi khonn ma Adɛyɩra, mɩɛ gbũu tʋ khaala pi yiir u waʔ.»

¹⁴Baa u deɗ sɩɛ kha ʋɔ wã na ken, na ʋ yãan Yesura|Yesu na ʋ nɩ́ɩrɛ́nɩ́, ŋa ʋ wɔrɩn tʋʋn kha Yesura kha bʋ ʋ waʔ. ¹⁵Na Yesura bʋ̃ɗ ʋ kha: «Hara, be liin na mʋ fʋʋ? Ãna mʋ ɓɩɛ?»

Hala kha ken ma kha dahahʋʋgɩra kendaara ʋ, gɩɛ yɩɛn na u deɗ u kha: «Thadɛyɛ, na mʋɔ khɩɛr ʋ, mʋ ɓɔgɔ mɩ khaala mu yiir u mi yo khɛ ʋ.»

¹⁶Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Marɩyama!»

Na ʋ vɩɗ dãar ʋ wʋɔrɛ na deɗ u Eburuse za kha: «Arabuni!» Sɩɛ kɔla kɩ bʋ kha «Karɩ̃ndaa.»

¹⁷Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Hã mʋ gɔ ɓɩ waʔ, naɗɩɛ mɩ gann mi Siira heke thonn waʔ. Ŋa yo de mɩ yaɓiiwira kha mɩ gan ma mi Siira kɩ bʋ ĩ Siira na mi Yekila kɩ bʋ ĩ Yekila heke.» ¹⁸Dɩɛ bɛna na Marɩyamara yuon karɩ̃nɓiiwira khɛrɛ na yo deɗ pi sɩ kha: «Mɩ yãan Adɛyɩra!» Kɩ khɩɛn mɩyɩra ʋ na deɗ u na kpɔrɩn mɩ ɩ.

Yesu ɓɔgɔn u thĩ na ʋ karɩ̃nɓiiwira

(Matiyo 28:16-20; Marɩkɩ 16:14-18; Luki 24:36-49)

¹⁹Gɩɛ lɩɛti ɗɩyãga zʋ̃raŋɩra, karɩ̃nɓiiwira kha bʋ wa na bĩŋinn thʋʋga gʋɔ za. Pɩ na sɔɗ ɓa thʋʋgɩra naɗɩɛ pɩ kha ãn ma Yawutuwira|Yawutuwe wʋɔrɛ nɩpɩra. Na Yesura|Yesu ɓann na ɓa lonn na nɩ́ɩrɛ́n pɩ sʋgʋmʋɗa za, na deɗ pi kha: «Yekire hã ɩ̃ kpolonwuoŋo!» ²⁰Baa u deɗ sɩɛ zuori na ʋ ɓɔgɔn mɩ u lesira na ʋ hɩ̃ngbɩ̃nɩyɩ̃ra. Na bãanwuoŋo gɔɗ karɩ̃nɓiiwira baa pɩ yãan Adɛyɩra ɩra. ²¹Na Yesura deɗ pi tɩ̃ kha: «Yekire hã ɩ̃ kpolonwuoŋo! Baa mi Siira dãan mɩ, mafɩra mɩ bʋ dãan ɩ̃ tɩ̃.» ²²Baa u deɗ sɩɛ zuori, na u yĩfine tuun mi sarɩmɛ ki deɗ kha: «Ɩ̃ zɩ̃n Yekila Nina|Yekire Nin ! ²³Na ɩ̃ yafan wɩɛ bãa mɩbɩ̃yɛ za ʋɔ dɛyɩra mɩbɩ̃yɛ ɓa yafa ʋ za. Na ĩ gbũun kɛɩn wɩɛ bãa mɩbɩ̃yɛ yafamɛ, Yekila ɓa kɛɩ wa ʋɔ dɛyɩra mɩbɩ̃yɛ yafamɩra tɩ̃20:23 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 16:19; na 18:18.»

Yesu na Tomasɩ mɩyɛ

²⁴Karɩ̃nɓiiwira gbũne na pɩyɔ̃ra za, wɩɛra pɩ kha yɩ kha Tomasɩra warɩma phanɓiye, ʋɔ kha bʋ na bʋɔra bɛna Yesura|Yesu ɓann pi heke waʔ, ²⁵na karɩ̃nɓiiwira bʋɔra deɗ u kha: «Aa yãan Adɛyɩra.» Ŋa na Tomasɩra zɩ̃ŋɩnn mɩ kha: «Na mɩ yãan ɓakakhɛyɛ u lesira za waʔ, na mi gbũun phoɗ ɩ khaayɩra za na mi legemire waʔ, na phoɗ ʋ hɩ̃ngbɩ̃na za waʔ, mɩ ɓa khãa sɩ za waʔ20:25 Ken 20:20.»

²⁶Khɩɛwɛ wãnɩyɔ̃ kpɩ̃ra za, na karɩ̃nɓiiwira gbũun bĩŋinn thʋʋgɩra za tɩ̃, Tomasɩ kha bʋ wɩ dɩɛ bɛna. Tʋ̃ntʋ̃nyɩra bɩɛ na sɔɗ ɓa, ŋa na Yesura|Yesu ɓann na ɓa lonn na nɩ́ɩrɛ́n pɩ sʋgʋmʋra za na deɗ pi kha: «Yekire hã ɩ̃ kpolonwuoŋo!» ²⁷Na u deɗ Tomasɩra kha: «Yii mu legemila khaadɩɛ, ki ken mi lesira. Ɓan na mu lekira na pho mɩ hɩ̃ngbɩ̃na za. Gbaa wukĩnsira kɩ khãa!»

²⁸Na Tomasɩra zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Mɩ Adɛyɛ na mi Yekire!»

²⁹Na Yesura|Yesu deɗ u kha: «Baa mʋ yãan mɩɛ, gɩɛ yɩɛn na mʋ khãarɩ? Wɛpɛ kɩ khãa mɩɛ za kɛɩ yã mɩ, kɩ̃rɩgɩra bʋ wa bɩɛ bɛgɛ20:29 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Pɩɛrɩ 1:8.!»

Mɩyɩra liin thaagɩra na Zãna sɛwɛn sɛwʋgɩɛ ɩra

³⁰Yesura|Yesu liin ma bamʋŋa mɩgɔnyɛ yʋɔ ʋ karɩ̃nɓiiwira wʋɔla ʋ, ɩɛ deɗ sɛwʋwɩɛ za waʔ. ³¹Ŋa wɛsɩɛ sɛwɛnɩ, sɩɛ sɛwɛn ma si le thaaga ɩ̃ɛ khãan kha Yesura kɩ bʋ nɩthɩ̃rɩkhoromora, Yekila Ɓikhiira. Na ɩ̃ khãa ʋ za, ɩ̃ ɓa ɓu thakuogo ʋ kãmara za.

Yesu ɓɔgɔn u thĩ na karɩ̃nɓiiwe wãnɩyɔ̃

¹Sɩɛ tãrɩmɛ kpɩ̃ra za, na Yesura|Yesu gbũun ɓa ɓɔgɔn u thĩ na karɩ̃nɓiiwira tɩ̃, Tiberiyadɩ pheligbʋ̃ɔŋira gena za. Ken lɔmɩra za ʋ ɓɔgɔn u thĩ na yuon ɩra. ²Simɔ̃ Pɩɛrɩ, na Tomasɩra pɩ yɩ kha Phanɓiira, na Natanayɛlɩra na kuɗ Kana, Galile sɩrɩgɩra ʋ, na Zebede ɓikhiiwe, dɩ̃ɩna Yesura karɩ̃nɓiiwe pɩyɔ̃ bʋɔ kha bʋ dɩ̃ɩn mɩ. ³Na Simɔ̃ Pɩɛrɩra deɗ pi kha: «Mɩɛ bu yo wa ɓurugɔkɔ.»

Na bʋɔra deɗ u kha: «Aa thuo mu wa a yo kpuore.» Na pi yuon na yo gann gbuogira za kɩ ɓɩɛ ɓuruwira. Ŋa pi ɓuun harɩ ukpo thĩra gɩɛ dawogira za waʔ. ⁴Baa ɗɩɩgɩra ɓa kɩ yɛkɩ̃n, na Yesura|Yesu ɓa nɩ́ɩrɛ́n pheligbʋ̃ɔŋira dena za, ŋa karɩ̃nɓiiwira na tʋʋn kha ʋɔ ʋ waʔ. ⁵Na Yesura deɗ pi dɩɛ bɛna kha: «Mi ɓiiwe, ĩ ɓuun ɓuruwe?»

Na pɩ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Ɩya.»

⁶Na u deɗ pi kha: «Ĩ hĩn ɩ̃ zʋɔra gbuogira leɗĩngɛŋɩra ʋ, ɩ̃ ɓa ɓu.» Na pi hĩn zʋɔra na gɔɗ ɓuruwe gbaangbo harɩ pɩ kha wɔrɩ yan kuse wi waʔ21:6 Makɩ̃n daɓitɩtɩɩʔɛ 3 na 6 ken i na Luki 5:4-7.

⁷Karɩ̃nɓiira Yesura|Yesu kha khɔrɩ, na ʋɔ deɗ Pɩɛrɩra kha: «Adɛyɩra wɩɛ mɩra!» Baa Simɔ̃ Pɩɛrɩra nuun ɩɛ daɓiyira kha: «Adɛyɩra wɩɛ mɩra», na ʋ khɩɛn ʋ gbɔgɔlɔ̃ŋɩra na yiin ŋi, naɗɩɛ ʋ na khon ŋi wa na wɔrɩ ɓu hĩn ʋ zʋɔra, kɩ kpaɗ sũnn ãmɩra za. ⁸Na karɩ̃nɓiiwira bʋɔra khɩɛn gbuogira na yan ɓuruwira na ɓan mɩ. Pɩ khaala kha legen na pheligbʋ̃ɔŋɩra dena waʔ, khaala kha bʋ wa mɛtɩrɩwɛ tiiwãa siira. ⁹Baa pɩ ɓa sũnn fɔlɔŋɩra ʋ, na pɩ yãan naaga ki yãan ɓuruwe bʋ na pɩ gba pɩ dɩ̃ɩna buru. ¹⁰Na Yesura deɗ pi kha: «Ɓuruwira ɩ̃ gɔɗ mɩra ĩ khon bʋɔ na ɓa hã mɩ».

¹¹Na Simɔ̃ Pɩɛrɩra yann kuseni ɓuruwira ãmɩra za. Zʋɔra na hĩin ma na ɓurukpakpasɛ doro, pɩ bɩɛ kha bʋ wa ɓuruwe tiiwãnɩyɔ̃ na gbũne na pɩsãa. Ɓuruwira na pɩ gɔmɩra bɩɛ za, kɛna zʋɔra na kpakɩ̃n waʔ. ¹²Na Yesura|Yesu deɗ pi kha: «Ɩ̃ ɓan khʋɔ.» Karɩ̃nɓiye ukpo thĩra haɗ bʋ̃ɗ ʋ dɛyɩra kha bʋ ʋ waʔ, naɗɩɛ pɩ na tʋʋn ma kha Adɛyɩra kha bʋ ʋ. ¹³Na Yesura zʋ̃nn nann mɩ, na khɩɛn burula na kpekĩnn hãan mɩ ʋ. Kɩ hãan mɩ ɓuruwe tɩ̃.

¹⁴Baa Yesura|Yesu kha ɓɔgɔ u thĩ na ʋ karɩ̃nɓiiwira, sɩ bãnɩsãara kha bʋ sɩɛ mɩra, na khɛ bɛna ʋ alɩn huumira za ɩra21:14 Ken 20:19, 26.

Yesu na Pɩɛrɩ mɩyɛ

¹⁵Baa pi ɗiin zuori, na Yesura|Yesu bʋ̃ɗ Simɔ̃ Pɩɛrɩra kha: «Zã ɓikhiye Simɔ̃, mʋ khɔrɩ mɩ na tãra wɛpɩɛ baa?» Na ʋ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Iyo Adɛyɛ, mʋɔ thĩra tʋ kha mɩ khɔrɩ mʋ.» Na Yesura deɗ u kha: «Ki ken mɩ Zãraɓiiwe.» ¹⁶Na u gbũun bʋ̃ɗ ʋ bãnɩyɔ̃ra za tɩ̃ kha: «Zã ɓikhiye Simɔ̃, mʋ khɔrɩ mɩ ba?»

Na ʋ zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Iyo, Adɛyɛ mʋɔ thĩra tʋʋn kha mɩɛ khɔrɩ mʋ.» Na Yesura deɗ u kha: «Ki ken mɩ Zãrawɛ.» ¹⁷Na Yesura|Yesu gbũun bʋ̃ɗ ʋ bãnɩsãara za tɩ̃ kha: «Zã ɓikhiye Simɔ̃, mʋ khɔrɩ mɩ ba?» Na Pɩɛrɩra wʋɔla kpãɗɩ, naɗɩɛ baa Yesura na bʋ̃ɗ ʋ bãnɩsãa bɩɛ na ʋ khɔrɩ ʋɔ. Na u zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Adɛyɛ, mʋ tʋ mɩyɩra bɩɛ. Mʋ tʋ kha mɩ khɔrɩ mʋ21:17 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Miliinye 20:28; na 1 Pɩɛrɩ 5:2!» Na Yesura deɗ u kha: «Ki ken mɩ Zãrawɛ. ¹⁸Tɩ̃yara za ʋɔ, mi de ɓu wa sɩ kha mʋ nakɔrɩɓonbɛna mʋɔ thĩ kha vɔ mʋ kagarara na yo khaarɛ bãa tɩ nʋʋn mʋ. Na nɩkhãgasɛ ɓa kɩ nan mʋ, mʋ ɓa arɩga wa lese, nɩkpasa ʋɔ kɩ ɓa vɔ ɓɔ na mʋ kagarara na yo mu khaarɛ bãa mʋ kha khɔrɩ na yo waʔ ɩra.» ¹⁹(Yesura kha de ɓa sɩɛ na ɓɔgɔ lɔmɩra za Pɩɛrɩra ɓa hu yo na ɓɔgɔ Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra ɩra.) Sɩɛ kpɩ̃ra za na Yesura deɗ u kha: «Thuo mi!»

Karɩ̃nɓiira sɛwɛn sɛwʋgɩɛ, ʋɔ mɩyɛ

²⁰Na Pɩɛrɩra wãɗ kenn ʋ kpɩ̃ra gɛŋɩra na yãan karɩ̃nɓiira Yesura|Yesu kha khɔrɩ ɩra, wɩɛra na ɓaɗɛn Yesura gɛŋɩra bɛna pɩ kha ɗi na deɗ u kha: «Adɛyɛ ãnakpuo kɩ ɓa yii mu nɩbɩ̃ɩwɛ lesira za21:20 Ken 13:25?» ²¹Baa Pɩɛrɩra yãan ʋɔ karɩ̃nɓiiwɩɛ na u deɗ Yesura kha: «Adɛyɛ, wɩɛra ʋɔ do, bɩra kɩ ɓa nan ʋɔ?»

²²Na Yesura|Yesu zɩ̃ŋɩnn ʋ kha: «Na mɩ ɓɩɛ wa kha ʋ hɩɗan thakuogo za ɓanu kha mi gbũun ɓannɩ, si ken mu wa he? Wɛsɩɛ mi deɗ ɓu, thuo mɩɛ.»

²³Na sɩɛ sɩɛsɩra tɩɩn khãarawɩra heke kha ʋɔ karɩ̃nɓiira ɓa hu dʋ̃waʔ. Kɛna Yesura|Yesu na deɗ sɩɛ waʔ, ʋ na deɗ ɓa kha: «Na mɩ ɓɩɛ kha ʋ hɩɗan thakuogo za ɓanu kha mɩ gbũun ɓannɩ, si ken mu wa he?»

²⁴Ʋɔ karɩ̃nɓikpuora kɩ bʋ ɩɛ mɩyɩra sɩɛrɛ kɩ sɛwɛn ɩ̃, a gbũun tʋʋn ma kha ʋ mɩdegenyira bɩɛ bʋ wa tɩ̃ya21:24 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 19:35.

Sɛwʋgɩɛ phɩlɩyansɩɛsɛ

²⁵Yesura|Yesu liin ma mɩgɔnyɛ yʋɔ. Na sɩ bɩɛ na kha sɩɛ de ɓa sɛwʋra za kpo kpo kpo, mɩ gaga kha sɩɛ sɛwʋsɩra bɩɛ naa wɔrɩ lon dunuyara za waʔ21:25 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 20:30.