Lɛtɩrɩla dãan na hãan
Eburuwira
ɩra
Lɛtɩrɩla sɩɛrɛ thaaga
Yawutuwe yɩsɩga gʋɔ kɩ bʋ kha Eburuwe. A tʋ dɛyɩra sɛwɛn lɛtɩrɩwɩɛ waʔ. Ʋ dɛyɩra sɛwɛn ma lɛtɩrɩwɩɛ na hãar ʋ na Eburuwira na liin kiretɩ̃ɛwɩra na ɓuun vɛnsɛ ɩra. Ʋ sɛwɛn ʋ wa na hãan mɩ si le thaaga hã pɩ zɩɛ Yekila khɩ̃na waʔ. Ʋ yɩɛn ma na pi ɓuun haɓɛ na nɩ́ɩrɛ́ na kɩ̃ra naɗɩɛ baa pɩ tʋʋmɛ bʋ sɩ za kha a Adɛyɛ Yesura miliinyira tãra mɩyɛ bɩɛ ɩra. Lɛtɩrɩwɩɛ ɓɔgɔ sɩ wa sɩ lʋgʋsɩra za kha Yekila tann ma u Ɓikhiira za na ɓɔgɔn u thĩ na nɩthɩ̃rɩpɛ, dɩ̃ɩna ʋ ɓa sɩɛ mɩɩnɛ dʋɔ sɩɛ za dʋ̃waʔ. Yesu nɩ́ɩrɛ́khɛla tãra Yekire yãdedɛrɩwɩra kha bʋ khɔ̃ɩra ɩra, na mɛlɛgɛwɩra, dɩ̃ɩna Moyizi na Zozuwe tɩ̃ (Daɓikpakpaɗɛ 1 na yo 3 za). Yesura nɩ́ɩrɛ́khɛla tãra khɔ̃khɔ̃ɩ kperekpiidɛwɩra, ʋ bʋ wa kperekpiidɛkhãga bãanyɛ bɩɛ kɛɩ gbaa. Baa Yesura nɩ́ɩrɛ́khɛla tãra khɔ̃khɔ̃ɩ kperekpiidɛwɩra bɩɛ, sɩɛ le wa thaaga nɩpɛ ɓu zɩ̃nthĩnthĩme mɩbɩ̃yɛliigira za dɩ̃ɩna huumira za. Baa Ɩsɩrayɛlɩwɩra kha dɛrɩ kɩ thɔgɩ̃n daɗuorowe kɩ hã Yekila, sɩ kha ɓɔgɔ wa Yesura huume mɩyɛ (Daɓikpakpaʔɛ 4 na yo 10 za). Lɛtɩrɩla phɩlakhɛla ɓɔ ɓa nɩpɛ kha pɩ pɛ̃ɩ ki yo wʋɔrɛ Yekila khɩ̃na za. Lɛtɩrɩla ɓɔgɔ wa lɔmɩra za khɔ̃ɩkhɔ̃ɩ nɩpɩra na liin nʋʋnɛ kpo na Yekila, kɩ ɓɔ ʋ karɩ̃ndɛrɩwɩra kha pɩ hã pi thĩ na Yesura zo. Sɩɛ kpɩ̃ra za, pi ki ken u na pi thuo u na pɩ gagasɩra bɩɛ, na pɩ ba vɛnsɩra na gbɩ̃rɩsɩra kɩ nɩ́ɩrɛ́ tikpo za ɓanu kha phɩlɩyanbɛna nannɩ. (Daɓikpakpaʔɛ 10 na yo 13 za).
1Yekila khɩɛn ma u Ɓikhiira na sɩɛrɛn phɩlɩyansɩɛ za
1Khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra, Yekila khɩɛn ma ʋ yãdedɛrɩwɩra bɛngɔnyɛ za, na lɔnthĩngɔmɛ za na sɩɛrɛn na a sekhãgawɩra. 2Ŋa ɩra wɩɛ ɗɩyãga phɩlɩyansɩɛ za, ʋ khɩɛn ma u Ɓikhiira na sɩɛrɛn na aa. Ʋɔ Yekila khɩɛn na liin dunuyara bɩɛ1:2 Makɩ̃n ken khaadɩɛ na Zã 1:3, ʋɔ u gbũun hãan mɩyɩra bɩɛ thadɛrɩsɩra. 3Yekila ɩɩga|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra bɩɛ yɩ̃ŋa wa Ɓikhiira za, Yekila khɩɛgɩ̃nsɩra bɩɛ bʋ wa ʋ za. Dunuyara bʋ wa ʋɔ sɩɛsɩra wɔrɩkɩra za. Ʋ tɩsɩn khonn ma nɩthɩ̃rɩpɩra mɩbɩ̃yɛliigira ki yo hɩɗann zaazaara ni wɔrɩkɔdɛyɛ Yekila leɗĩngɛŋɩra ʋ.
Yekila Ɓikhiira nɩ́ɩrɛ́khɛla tãra Yekila mɛlɛgɛwɩra bɛla
4Yekila Ɓikhiira nɩ́ɩrɛ́khɛla gbɩ̃n tãra mɛlɛgɛwɛ bɛla, harɩ na Yekila hãar ʋ yɩsɩga wɛkɛ kɩ gbɩ̃n tãra mɛlɛgɛwɩra bɛgɩra phewu. 5Ʋ̃na mɛlɛgɛ Yekila dɛrɩn deɗ yãarɩ kha:
«Mʋɔ kɩ bʋ mi Ɓikhiira,
Na gɔ kɩ fɩ̃ɩra mɩɛ kɩ bʋ mu Siira.»
Yekila dɛrɩn deɗ mɛlɛgɛ sii wɛsɩɛ yãan waʔ, kha:
«Mɩɛ kɩ ɓa le mu Siira, kɩ yɩɛ mʋɔ le mi Ɓikhiye.»
6Ŋa Yekila Ɓikhiira lʋgʋn dunuyara mɩyɩra bɩɛ za, bɛna ʋɔ ɓann dunuyara za, Yekila deɗ ɓa kha:
«Yekila mɛlɛgɛwɩra bɩɛ kãn ma na ɓa huruse na gbɩ̃nɛ ʋ.»
7Ken wɛsɩɛ Yekila deɗ na gbũu mɛlɛgɛwɩra za ɩra:
«Mɩ khɛ wa mɛlɛgɛwɩra ki liige wi mʋ gaga kha sarɩmɛ,
mi miliinɓiiwira liige wa kɩ hã mɩ mʋ gaga kha naɗewure.»
8Ŋa na gbũu Ɓikhiira mɩyɩra za, Yekila deɗ ɓa ʋ sɛwʋra za kha:
«Yekire, mʋ ɩɩgɩra ɓa hɩɗan ma bʋ kũu kɛɩ gbaa.
Mu ɗi wa mʋ ɩɩgɩra na teleme.
9Mʋ khɔrɩ wa mɩtelenyenye kɩ yãasɩ̃n mɩbɩ̃yɛ,
gɩɛ yɩɛrɩ, Yekire,
mu Yekila kenn khonn mu wa na liin mu ʋ baa
na tuun nʋʋmɛ|Na tuun nʋʋmɛ mʋ thaagɩra za na liin mu ɩya. Ʋ yɩɛn ma na mʋ bãana wuori.
Mʋɔ ʋ khɔrɩn na kenn khonn kɩ yɩɛn mʋ kamɩra.»
10U deɗ ɓa tɩ̃ kha:
«Adɛyɛ, lʋgʋsɩra za mʋɔ liin fɔlɔŋɩra,
mʋɔ lese liin zaazaara.
11Sɩɛ bɩɛ ɓa tũri wa, ŋa mʋɔ ʋɔ bʋ wa bʋ kũu.
Zaazaara na fɔlɔŋɩra ɓa khã ɓa mʋ gaga kha dayiinse,
12kɩ yɩɛ mʋ kpɩɛ kpɩɛ sɩ mʋ gaga kha gbɔgɔlɔ̃ngbʋ̃ɔŋɔ,
sɩ ɓa bɛŋɩn ma mʋ gaga kha dayiinse,
ŋa mʋɔ ʋɔ hɩɗan ma mʋ lɔmɛ za,
dɩ̃ɩna mʋ thakuogira zuo waʔ.»
13Ʋ̃na mɛlɛgɛ Yekila dɛrɩn deɗ wɛsɩɛ yãarɩ kha:
«Ɓan hɩɗan mi leɗĩngɛŋɩra,
mɩ ɓa yii wa mʋ bɩ̃ɩrawɩra mu leke za.»
14Na mɛlɛgɛwɩra bɩɛ ʋɔ, pɩ bʋ wa nime wɛpɛ ki liige kɩ hã Yekila na ʋɔ dãa wɩ pɩ kɩ dɛnfɛ nɩthɩ̃rɩpɩra kɩ ɓa ɓu zɩ̃mɩra ɩra.
2Ɩ̃ yɩɛ a yii wʋɔrɛ zɩ̃mɛ mɩyɩra za
1Gɩɛ yɩɛrɩ, sɩɛsɩra a nuuri, ɩ̃ yɩɛ a yii wʋɔrɛ sɩ za bere bʋɔtɛ a ɓa ɓilen ma Yekila khɩ̃na za. 2Sɩɛsɩra Yekila khɩɛn mɛlɛgɛwɩra na deɗi, sɩ tʋʋn ma kha sɩ bʋ wa tɩ̃ya2:2 Sɩɛ sɩɛsɩra kɩ bʋ sɩɛrɛhãansɩra hãan Ɩsɩrayɛlɩwɩra Sinayi ɓɩɛgɩra za ɩra. Na makɩ̃n na Yawutuwe sĩni mɩyɛ sɛwʋgɛ gʋɔ, Yekila na khɩɛn ma mɛlɛgɛwɛ na hãan Moyizira sɩɛrɛhãansɩra. Ken Miliinye 7:53. Wɛpɩɛ na asɩn sɩɛ sɩɛrɛhãansɩɛ kɩ kɛɩn sɩ gɔɓɩra, wɛsɩɛ kha kãn na nan mɩ, sɩɛ nann mɩ. 3Na a yiin wʋɔrɛ bɩɛ zɩ̃mɩɛ za waʔ, mʋsɛ a ɓa le ki ko? Adɛyɩra lʋgʋn deɗ ɓa bɩɛ zɩ̃mɩɛ mɩyɛ. Sɩɛ kpɩ̃ra za na u nuuredɛrɩwɩra ɓa deɗ a pɩ mɩyɛ na yɛɗɩ. 4Yekila thĩra tann ma mɩɓɔgɔyɔnyɛ|Mɩɓɔgɔyɔnɛ na tagamasi mɩyɛ, dɩ̃ɩna bamʋŋa mɩthĩngɔnyɛ dɩɛ bɛnkpuola za2:4 Makɩ̃n ken khaadɩɛ na Marɩkɩ 16:17, 18, 20; na Miliinye 5:12 na ɓɔgɔn sɩ kha pɩ sɩɛsɩra bʋ wa tɩ̃ya. Dɩ̃ɩna ʋ hãan ma nɩpɛ Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin mɩyãagɩ̃ranyɛ tɩ̃ na makɩ̃nn na ʋɔ thĩra dĩŋora.
Yesura ki yii nɩpɩra zɩ̃mɛ khɩ̃na za
5Dɩ̃ɩ mɩyɩra a bu de mɩra, Yekila hãan ɩ thadɛrɩsɩra na mɛlɛgɛwɛ waʔ. 6Ŋa si deɗ ɓa Yekila sɩɛsɩra khaarɛ dʋɔ za kha:
«Ee Yekire, nɩthɩ̃rɩga bʋ wa be
harɩ mʋ kʋɔgɩ̃n dɩ̃ɩn ʋ?
Nɩthɩ̃rɩɓiye bʋ wa be
harɩ mu ki ken ʋ mɩyɛ?
7Mʋ yɩɛn ma na mɛlɛgɛwɩra hɩɗann nɩthɩ̃rɩɓiira wʋɔrɛ ʋ
bɛndaaɗɛ dʋɔ za,
Mu yiin ma nɩthɩ̃rɩɓiira ɩɩga yɛyɛɓɛ za thĩ, kɩ yɩɛn na u ɓuun gbɩ̃nɛsɛ,
8mʋ yɩɛn ma na u ɓuun wɔrɩkɔ mɩyɛ bɩɛ za.»
Yekila hãan ma nɩthɩ̃rɩɓiiye wɔrɩkɔ mɩyɩra bɩɛ za. Ʋ yɩɛn kɛɩ sũnen mɩɩnɛ sii na hãar ʋ waʔ. Kɛna fɩ̃ɩra, a yã thon kha nɩthɩ̃rɩɓiira bʋ na wɔrɩkɔ mɩyɩra bɩɛ za waʔ. 9Ŋa a yã wa tɩ̃ kha Yekila na sũnen ma Yesura|Yesu na hãan mɛlɛgɛwɛ bɛnɛ dʋɔ za kɩrɩ ʋ. Ʋ bɩɩn ma vɛnsɩra na huun nɩpɩra bɩɛ kãmara za, Yekila fɩ̃ɩmɩra kãma za? Ɩra wɩɛ u hĩin ma na ɩɩga yɛyɛɓɛ dɩ̃ɩna gbɩ̃nɛsɛ. 10Iyo, Yekila liin dunuyara, dunuyara bʋ wa bʋ ʋɔ kãma. Ʋ kha ɓɩɛ wa kha u ɓigɔmɛ niin hɩɗan ʋɔ ɩɩga yɛyɛɓɩra za. Baa Yesura ki kuore wi, sɩ kha kãn ma Yekila yɩɛ ʋ khʋɔ vɛnsɛ na le nɩhĩyemo.
11Yesura yɛɗɛ wa nɩthɩ̃rɩɓiiwira na khon mi pɩ mɩbɩ̃yɛliigira za. Wɩɛra kɩ yɛɗɛ dɩ̃ɩna wɛpɩɛ ʋ yɛɗɛ, pɩ bɩɛ bʋ wa Siye|Siye kpo. Gɩɛ yɩɛn na sɩ bʋ nɩɩsɛ u heke na yɩ pɩ kha ʋɔ yaɓiiwe waʔ. 12Naɗɩɛ, Yesura deɗ ɓa Yekila tɩ̃ kha:
«Mɩ ɓa ɓɔgɔ wa mʋ yɩsɩgɩra
na mɩ yaɓiiwira.
Mɩ ɓa tɩ̃nɛ wa mʋ yɩsɩgbɩ̃nɛtɩ̃nsɛ
nɩgboko sʋgʋmʋ za.»
13Yesura deɗ ɓa tɩ̃ kha:
«Mɩɛ ʋɔ ɓa yii wa mɩ laŋɩra bɩɛ pere Yekila za.»
U deɗ ɓa tɩ̃ kha:
«Ken a, mɩɛ na ɓiiwira Yekila hãan mɩ ɩra.»
14Bɩɛ ɓiibɩɛ bʋ wa na mɩɩnɛ dʋɔ kpuore, sɩɛ kɩ bʋ kha pɩ bɩɛ bʋ wa nɩthɩ̃rɩɓiiwe. Sutana kha bʋ wa na wɔrɩkɔ na yɩɛ pi hu. Mafɩra tɩ̃ Yesura ɓann na liin nɩthɩ̃rɩga na huun na ɓuun asɩn Sutana wɔrɩkɩra. 15Nɩpɛ kha bʋ wa mʋ gaga kha ɗome pɩ thakuogira bɩɛ za naɗɩɛ baa pɩ kha ãn huume ɩra, baa Yesura huuri na pi ɓuun ma pi thĩ. 16Tɩ̃ya ʋ, mɛlɛgɛwɛ ʋ ɓa dɛnfɛ kũu waʔ, ŋa Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ kpɩ̃raɓiiwira ʋ ɓa dɛnfɛ. 17Gɩɛ yɩɛn na ʋ kha kãn ma na khɩɛgɩ̃n na ʋ yaɓiiwira mɩyɛ bɩɛ za, si le thaaga u le Yekire kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra wɩɛ kɩ kɩ̃ra na u telenn Yekila miliinsira za, kɩ yɩɛ nɩpɛ ɓu yafamɛ pɩ mɩbɩ̃yɛliige za. 18Iyo, Yesura thĩra ɓuun ma vɛnsɛ na Sutana zɩɛn kenn ʋ za. Si liin mafɩra, ʋ wɔrɩ dɛnfɛ wa wɛpɩɛ kɩ bʋ gbɩ̃rɩsɛ za ɩra.
3Yesu kɩ tãra Moyizi
1A kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, ɩ̃ɛ wɛpɩɛ Yekila yɩɗɩ, ĩ ken Yesura|Yesu, ʋɔ wɩɛra a tʋ kha ʋ bʋ wa Yekire dãara na kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra khãamɩra za, bɩɛ wɛpɩɛ a kpaasɩ̃n kha a bʋ wɩ ɩra. 2Iyo, Yekila tiin ma Yesura na liir u kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra. Yesura liin ma nʋʋnɛ kpo nɩra Yekila wʋɔla za u millinsira bɩɛ za, mʋ gaga kha baa Moyizira|Moyizi liin nʋʋnɛ kpo nɩra u miliinsira bɩɛ za Yekila thʋʋgɩra za ɩra. 3Ŋa, Yesura ɓu wa gbɩ̃nɛsɛ na tãra Moyizira, naɗɩɛ thʋmaɗɛdaa ɓu wa gbɩ̃nɛsɛ na tãra thʋʋgɩra ʋ maɗɛ ɩra. 4Thʋʋga tʋɔ thʋʋga na kɩ maɗɛdaa, ŋa dɛyɩra ki le mɩyɩra bɩɛ, ʋɔ kɩ bʋ Yekila. 5Moyizi ʋɔ kɔnɩ liin ma nɩtelenyemo Yekila thʋʋgɩra miliinsira za. Ʋ kha bʋ wa miliinɓiye wɩɛ Yekila kha hã ʋ sɩɛsɩra kha u yo ɓɔgɔ nɩpɛ sɩ. 6Ŋa Kirisitira ʋɔ bʋ wa nɩtelenyemo, ʋɔ kɩ bʋ Yekila thʋʋgɩra thadɛrɩsɩra za. Na a bʋ na laŋa, na bãanwuoŋo na gbũu mɩɩna za a lannɩ, dɩɛ bɛna a le wa Yekila thʋʋgɩra ɓiiwe.
Yekila wɔyĩkira ɓuume mɩyɛ
7Gɩɛ yɩɛrɩ, na makɩ̃n na baa Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin de si kha:
«Fɩ̃ɩwɩɛ, na ĩ nuun Yekila nʋʋgɩra,
8hã ɩ̃ hʋgan ĩ phĩnyira waʔ,
mʋ gaga kha harɩ khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra
bɛna ɩ̃ na pãragandãn ʋ za ɩra.
Dɩɛ bɛna gbangbĩriŋira za,
ɩ̃ zɩɛn ma ʋ za na kenni.
9Na Yekila deɗ tɩ̃ kha: Gɩɛ gbangbĩriŋira za, ĩ sekhãgawɩra ɓɩɛn ma mɩɛ Yekila nʋʋga
kɩ zɩɛn mɩ za na kenni.
Kɛna pɩ na yãan ma wɛsɩɛ mɩ na liin
10ɗɩɩsɛ tigbeyɔ̃ (40) kpoloŋira za.
Gɩɛ yɩɛn na mi donn gbaangbo na bɩɛ nɩpɩɛ ki deɗ kha:
Pɩ bʋ wa ɓilense za kɛɩ gbaa.
Pɩ tʋʋn mɩ khɩ̃na waʔ.
11Gɩɛ yɩɛn na mi deɗ mɩ donbɩ̃ɩgɩra za kha:
Sɩrɩgɩra mɩ ɔfɔn sann mɩ pi ɓu wuore, pɩ ɓa lon kɩ za kũu waʔ!»
12Mi kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, ɩ̃ tʋ gɔ ĩ thĩ. Hã ɩ̃ ʋɔ sii ɓa le hɩɗan na gagabɩ̃ɩsɛ na yɩɛ kɛɩ khãa Thakuo Yekila za ki legen dɩ̃ɩn ʋ waʔ. 13Ŋa ɩ̃ kɩ hã kamɛ haɓɛ ɗɩyãga tʋɔ ɗɩyãga na makɩ̃n na bɛndɩɛ Yekila sɛwʋra yɩ kha «fɩ̃ɩwɩɛ» si le thaaga, hã ɩ̃ ʋɔ sii le numigbɩka na yɩɛ Sutana kpɛnsɛ ɩ̃ na yii ĩ mɩbɩ̃yɛliige za waʔ. 14Naɗɩɛ laŋɩra a nisĩnn gɔɗɩ, na a hɩɗann na gɩɛ laŋɩra na kɩ̃ran na yo nann diikhɛla, dɩɛ bɛna a ɓa le wa Kirisitira miliindɛkamɛ. 15Si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za kha:
«Fɩ̃ɩra, na ĩ nuun Yekila nʋʋgɩra,
hã ɩ̃ hʋgan ĩ phĩnyira waʔ,
mʋ gaga kha harɩ khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra
bɛna ɩ̃ na pãragadãnn ʋ za ɩra!»
16Bʋnɛwɛ nuun Yekila nʋʋgɩra ki liin numigbɩkɩra ʋ za? Wɛpɩɛ bɩɛ Moyizira|Moyizi kusen Eziwitira, bɩɛ ɩ. 17Yekila donn ma ɗɩɩsɛ tigbeyɔ̃ (40) kpoloŋo za. U donn ma na ãna? U donn ma na wɛpɩɛ liin mɩbɩ̃yɩra ɩra, bɩɛ kpuowira gbũun huun gbangbĩriŋira za. 18Yekila na khɩɛn ma nʋʋga na deɗ kha: «Sɩrɩgɩra mɩ ɔfɔn sann mɩ pi ɓu wuore, pɩ ɓa lon kɩ za kũu waʔ.» Be liin na ʋ khɩɛn gɩɛ nʋʋgɩra? Wɛpɩɛ liin numigbɩkɩra ʋ za bɩɛ kãmara yɩɛrɩ. 19Mafɩra, a yãan kha pɩ wɔrɩn lonn Yekila wuoresira za waʔ, naɗɩɛ baa pɩ khãan waʔ ɩra.
41Mafɩra, Yekila hãar a wa nʋʋga kha a ɓa lon ma ʋɔ wuoresira za. Gɩɛ yɩɛrɩ, ɩ̃ yɩɛ a kɔrɩsɩ̃n a thĩ, hã ɩ̃ ʋɔ sii ɓa ken kha ʋɔ ɓann ma kpɩ̃ra za waʔ. 2Naɗɩɛ a ɓuun ma Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra mʋ gaga kha a sekhãgawɩra. Ŋa sɩɛsɩra bɩɛ na nuuri, sɩ kɩ̃ran bɩɛ dʋɔ waʔ, naɗɩɛ pɩ gɔɗ sɩ na khãamɛ waʔ. 3Aa ʋɔ, aa khãan ma, a ɓa lon ma Yekila wuoresira za mʋ gaga kha baa Yekila deɗ si kha:
«Mi doŋira za, mɩ khɩɛn ma nʋʋga na deɗ kha
sɩrɩgɩra mɩ ɔfɔn sann mɩ
pi ɓu wuore,
pɩ ɓa lon kɩ za kũu waʔ!»
Kɛna Yekila na zuon ma u liigesira bɛna u liin dunuyara ɩra. 4Naɗɩɛ, sɩɛsɛ sʋɔ deɗ ɓa na gbũu khɩɛwɛ wãnɩyɔ̃ra mɩyɛ za kha: «Na Yekila zuon u miliinsira bɩɛ kɩ hɩɗan wuoren khɩɛwɛ wãnɩyɔ̃ ɗɩyãgɩra.» 5Yekila deɗ ɓa sɩ mɩyɛ tɩ̃ kha: «Sɩrɩgɩra mɩ ɔfɔn sann mɩ pi ɓu wuore, pɩ ɓa lon kɩ za kũu waʔ.» 6Wɛpɩɛ lʋgʋn nuun Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra, bɩɛ lonn sɩɛ wuoresira za waʔ, naɗɩɛ pi numigbɩkɩra kãma, kɛna bʋɔ wɔrɩ lon bʋ. 7Gɩɛ yɩɛn na Yekila khonn yawʋga gʋɔ kɩ yɩɗ kɩ kha «fɩ̃ɩra». Ʋ tann ma Davidi|Davidi za khɔ̃ɩ na sɩɛrɛn na gbũun gɩɛ ɗɩyãgɩɛ mɩyɛ za, khaala mɩyɛ deɗ na tann ɩra kha: «Fɩ̃ɩra, na ĩ nuun Yekila nʋʋgɩra, hã ɩ̃ hʋgan ĩ phĩnyira waʔ.» 8Na Zozuwe na wɔrɩn hãan ma Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ ɓiiwira wuorese, Yekila naa ɓa sɩɛrɛ na gbũu ɗɩyãga gʋɔ mɩyɛ za dʋ̃waʔ. 9Sɩɛ kɔrɔ kɩ bʋ kha wuorese bʋ wa bʋ bere kɩ tɩɛ Yekila nɩpɩra. Sɩ khɩɛgɩ̃nsɛ kɩ bʋ yawʋyĩɗe khɩɛwɛ wãnɩyɔ̃ ɗɩyãgɩra. 10Naɗɩɛ, wɩɛ ki lon Yekila wuoresira za, ʋɔ dɛyɩra wuore wa u miliinsira kpɩ̃ra za mʋ gaga kha baa Yekila wuoren ʋɔ thĩ bɛsɩra kpɩ̃rara za tɩ̃ ɩra. 11Gɩɛ yɩɛrɩ, ɩ̃ yɩɛ a pɛ̃ɩ na lon Yekila wuoresira za. Mafɩra, nɩra sii ɓa thuo numigbɩdɛrɩwɩra lɔmɩra na wa waʔ.
12Yekila sɩɛsɩra hã wa thakuogo, sɩ bʋ wa na faŋa. Si ɗu ɓa na tãra kpere wɩɛ kɩ bʋ na nʋʋnyɛ yɔ̃. Yekila sɩɛsɩra lon ma a za thĩ. Si lon ma harɩ thĩmine za, na gbuguyira za, dɩ̃ɩna sɛmɩra za. Si lukin ma nɩthɩ̃rɩga kpolongagasɛ bɩɛ na tʋ sɩ lɔmɩra. 13Mɩɩnɛ sii guoren Yekila za waʔ. Mɩyɩra bɩɛ u liiri, ɩ bɩɛ ɓɔgɔ wa i thĩ ʋ wʋɔla za. U yiwiyira bʋ wa mɩyɛ bɩɛ za, ʋɔ a bɩɛ kãn na thuo a mɩyɩra bɩɛ.
Yekila tiin Yesura na liir u kperekpiidɛkhãgawɛ thadɛyɛ
14Khãamɩra mɩyɛ a kpaasɩ̃n, ɩ̃ yɩɛ a gɔ bɩɛ na kɩ̃ra. A bʋ na kperekpiidɛkhãgawɛ thadɛyɩra, ʋɔ wɩɛra kɩ bʋ Yesura|Yesu, Yekila Ɓikhiira gann zaazaara ni na nann Yekila wʋɔla ʋ ɩra. 15A kperekpiidɛkhãgawɛ thadɛyɩra bʋ nɩra wɩɛ kɩ ba kpũn a kpũŋinsira waʔ. Naɗɩɛ u ɓuun ma gbɩ̃rɩthĩnsira bɩɛ mʋ gaga kha aa, ŋa u liin mɩbɩ̃yɛ waʔ. 16Na si liin mafɩra, ɩ̃ yɩɛ a zʋ̃ʋ nan Yekila kɩ̃rɩgɩra ɩɩkhokira na laŋa, si le thaaga ʋ yafa a za, na fɩ̃ɩ a za, kɩ kɩ dɛnfɛ a a kpũŋinsira bɛna.
51Pi ken khon ma Yekire kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra, nɩpɛ sʋgʋmʋ za si le thaaga ʋ kɩ ɔfɔ nɩpɩra mɩyɛ na Yekila tɩɛ. U khon ma thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ na ʋ hã pi leke mɩhãanyɩra na Yekila pɩ mɩbɩ̃yɛliigira kãma.2Kperekpiidakhãgara thĩra bʋ wa na kpũŋinse gbaangbo. Si liin mafɩra, wɛpɩɛ kɩ tʋ foi waʔ, dɩ̃ɩna wɛpɩɛ ki le ɓilense, ʋ wɔrɩ dɛnfɛ wa bɩɛ. 3Baa ʋ bʋ wa na kpũŋinse tɩ̃, ʋ kãn ma na khon thɔgɔnsɛ nɩpɛ mɩbɩ̃yɛliige kãma, ŋa u khon si wa ʋɔ thĩra mɩbɩ̃yɛliige kãma za tɩ̃. 4Nɩra sii wɔrɩ tii u thĩ na le kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra waʔ. Yekila ki yii nɩra sɩ za mʋ gaga kha baa u yiin Aarɔ̃|Aarɔ̃ sɩ za ɩra. 5Kirisitira bɛsɩra bʋ wa mafɩra tɩ̃. Ʋɔ thĩra hãan u thĩ sɩɛ gbɩ̃nɛsɩra na liin kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra waʔ. U ɓuun si wa Yekila heke. Yekila deɗ ɓa kha:
«Mʋ bʋ wa mi Ɓikhiye,
na gɔ kɩ fɩ̃ɩra mi liin ma mu Siye|Siye .»
6Yekila deɗ ɓa tɩ̃ kha:
«Mʋ bʋ wa kperekpiidaa|Kperekpiidɛwɛ kũu kɛɩ gbaa,
mʋ gaga kha Mɛlɩkisedɛkɩ lɔmɛ.»
7Bɛna Yesura kha bʋ dunuyara za, ʋ yɩ̃nn ma Yekila zaanɩ, na arɩgan yĩndolon na kusen yĩmithĩnse kha ʋ zɩ̃n ʋɔ na huumira5:7 Ken Matiyo 26:36 na yo 46, na Marɩkɩ 14:32, na 42, na Luki 22:39 na yo 46 za. Yekila nuuren ma ʋ yɩ̃mɩra naɗɩɛ baa ʋ na sũnen u thĩ ɩra. 8Tɩ̃ya ʋ, Kirisitira bʋ wa Yekila Ɓikhiye, ŋa ʋ khʋɔn ma vɛnsɛ na mamarɩn na ki nu Yekila bɛrɛ. 9Baa Kirisitira mɩyɩra bɩɛ ɓa hĩiri, wɛpɩɛ bɩɛ ki nu ʋ bɛrɛ, ʋ yɩɛ wa bɩɛ ɓu zɩ̃nkɛɩzuome. 10Iyo, Yekila tiin ma Yesura na liir u kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra mʋ gaga kha Mɛlɩkisedɛkɩ lɔmɛ.
Yesura kɩ bʋ kperekpiidɛkhãgawɛ thadɛyɩra
11Mɩgɔnyɛ bʋ wa a heke na de na gbũu kperekpiidɛkhãgawɩra thadɛyɩwɩɛ mɩyɩra za, ŋa sɩ yɛsɩ̃mɛ hʋgan ma. Naɗɩɛ, ɩ̃ tʋ mɩyɛ kɔrɩwɛ vivi waʔ. 12Ɩra wɩɛ, bãnɩ ɩ̃ na liin ma karɩ̃ndɛwɛ zuori! Ŋa harɩ bere, ɩ̃ vɛn ma pɩ karɩ̃n ɩ̃ Yekila mɩthɔthɔʔɩra tɩ̃. Ɩ̃ bʋ na faŋa na wɔrɩ ɗi ɗimɩyɩra ki nugo dʋ̃waʔ, ɩ̃ vɛn ma nʋnʋ za. 13Nɩra wɩɛ kɩ yɔ̃ nʋnʋ doro, ʋɔ dɛyɩra bʋ wa ɓiɓone. Ʋ bʋ na tʋʋmɛ na khoŋĩn mɩkɩ̃nɛ na mɩbɩ̃ɩnɛ waʔ5:13 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Korɛ̃tɩwɛ 3:2. 14Ŋa ɗimɩyɩra ki nugo, ɩɛ bʋ wa nɩkhãgawɛ bɛyɛ. Baa pɩ bʋ na tʋʋmɛ, pɩ lɔɓidɛwɩra tʋ khoŋĩn ma mɩkɩ̃nɛ na mɩbɩ̃ɩnɛ .
61-2Mafɩra do, Kirisitira mɩthɔthɔʔɩra tʋʋmɩra, hã ɩ yɩɛ a dii ɩɛ ɓɩɛmɛ za harɩ fɩ̃ɩ waʔ, ŋa a pɛ̃ɩ na yo wʋɔrɛ. Karɩ̃n ɗuguwira ki de kha: Vɩkɩ̃n mu kpoloŋira kɩ zɩɛ mʋ mɩbɩ̃ɩliigira, gɩɛ wɛkɩɛ kɩ kɩ̃ra nɩra dʋɔ waʔ, ki yii mʋ laŋɩra Yekila za, na ãnyĩke6:1-2 Yawutuwe na thĩmaanyɩra yɛɗɛsɛ lelɔmɛ bʋɔ ɩ, warɩma mɩyɩra bɩɛ kha le kiretɩ̃ɛwɛ ãnyĩkira za ɩra. Sɩ wɔrɩ le Ãnyĩ Zã ãnyĩkira dɩ̃ɩna kiretɩ̃ɛwɩra bɛgɩra mɩyɛ, na ɗʋkɩ̃n lese6:1-2 Na ɗʋkɩ̃n lese nɩra thaaga za, sɩɛ bʋ wa na yii u Ninyɛgɛmɔ. Ken 1 Timote 4:14 nɩra za na yɩ̃n Yekire na hã ʋ, na nɩhuome arɩgamɛ mɩyɛ, dɩ̃ɩna kiti phɩlayamɔra mɩyɛ, hã a vɩ gbũu ɩɛ mɩyɩra za dʋ̃waʔ. 3Na Yekila bɩɩrɩ, a ɓa kɩ hã wa karɩ̃n wɩɛ kɩ bʋ nɩkhãgawɛ baa ɩra.
4Naɗɩɛ, nɩpɛ wɛpɛ zɩɛn khãamɩra, bɩɛ wɔrɩ vɩ pɩ gagasɩra na vɩ ɓan dʋ̃waʔ. Pɩ kha bʋ wa na Yekila yɛyɛɓɩra, na ɗɩɛn kenn zaazaa mɩyãagɩranyɩra za, dɩ̃ɩna pi niin kha bʋ wa Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin za. 5Pɩ tʋʋn ma kha Yekila sɩɛsɩra bʋ wa mɩkɩ̃nɛ, kɩ ɗɩɛn kenn dunuya ɓaramɔra wɔrɩkɔ mɩyɩra za. 6Ŋa sɩɛ bɩɛ za, na pɩ vɩɗ gbũun ma pɩ thakuoɗugugira za. Nɩra sii wɔrɩ le thaaga bɩɛ nɩpɩɛ vɩkɩ̃n pɩ lɔmɛ dʋ̃waʔ. Naɗɩɛ, pɩ bʋ wa kɩ kɩ ɓa Yekila Ɓikhiira nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za na pi yii u nɩɩsɛ nɩpɛ bɩɛ wʋɔla za.
7A khɛ sɩ khɩɛgɩ̃nsɛ hʋʋga za. Hʋʋga fɔlɔŋɩra yɔ̃ wa adaga ãmɛ bãanyɛ bɩɛ. Mafɩra, dathukɩ̃nsɛ fĩi wa kɩ za na hã kɩ sʋ̃nɛdɛwɩra. Sɩɛ ɓɔgɔ wa kha Yekila kɩ̃ra wa gɩɛ fɔlɔŋɩra. 8Ŋa na huonthuse na wũubɩ̃ɩga ki fĩi gɩɛ hʋʋgɩɛ za, sɩɛ kɩ bʋ kha kɩ kɩ̃ra mɩɩnɛ waʔ. Yekila ɓa daŋa gɩ wa, kɩ yɩɛ pi yii naaga kɩ za.
9Iyo, harɩ na a sɩɛrɛ mɩra a kiretɩ̃ɛ yaɓikhɔrɩyɔmɛ, a lann ma sɩ za kha ɩ̃ɛ nɩ̀ɩrɛ̀ wa khɩ̃nkɩ̃na za, dɩɛ wɛtɩɛ ki yo na nɩpɛ zɩ̃mɩra za ɩra. 10Yekila bʋ kɛɩtelenyemo waʔ. Ĩ milewenyira dɩ̃ɩna khɔrɩmɩra ɩ̃ ɓɔgɔn ʋ mɩyɩra za baa ɩ̃ dɛnfɛn kiretɩ̃ɛwɩra khɔ̃ɩra na baa ĩ le si harɩ fɩ̃ɩra, ʋ ɓa pha sɩ waʔ. 11Wɛsɩɛ a ɓɩɛ, sɩɛ kɩ bʋ kha ɩ̃ bɩɛ hɩɗan na nʋnʋʋmɛ na yo gbɩɛ phɩlabɛna za, mafɩra, ɩ̃ laŋɩra ɓa le thĩnthĩŋe. 12Hã ĩ le woyɩ̃mɛ waʔ, ĩ thuosĩn wɛpɩɛ kɩ khãan na pɛ̃ɩ kɩ ba na ɓu mɩɩna Yekila hãan nʋʋgɩra.
Yekila nʋhãaŋɩra vɩkɩ̃n waʔ
13Baa Yekila hãan Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ nʋʋgɩra, na Yekila karɩ̃nn ma na ʋɔ thĩra, naɗɩɛ nɩra sii bʋ na tãra ʋ wɩɛ yɩsɩga za ʋ wɔrɩ karɩ̃n waʔ. 14U deɗ ɓa kha:
«Iyo, mɩ ɓa kɩ̃ra mʋ,
kɩ gɔnɛ mʋ kpɩ̃ra nɩpɩra gbaangbo.»
15Abɩrahamʋra baɗ ɓa, ki ɓuun mɩɩna Yekila na hãan nʋʋgɩra ɩra. 16Na nɩra kha ʋ khɛ nʋʋga, ʋ karɩ̃n ma na nɩra wɩɛ nɩ́ɩrɛ́khɛla kɩ tãra ʋɔ thĩra bɛla ɩra. Nʋkhɛgɩra le wa thaaga na hã sɩɛsɩra faŋa, mafɩra, bakɩ̃nsɛ hɩɗan bʋ dʋ̃waʔ. 17Mafɩra, Yekila kha ɓɩɛ wa na ɓɔgɔ sɩ na yɛ|Yɛɗɛsɛ na wɛpɩɛ kha kãn na ɓu mɩkɩ̃rɩyɩra nʋʋgɩra na hãan mɩ ɩra, kha ʋɔ ɓa vɩ ʋɔ gagasɩra waʔ; gɩɛ yɩɛn na ʋ khɩɛn nʋʋgɩra na sɩɛn nʋhãaŋɩra za. 18Na gbũu ɩɛ mɩyɛ yɔ̃ra za, ɩ wɔrɩ vɩkɩ̃n waʔ, dɩ̃ɩna Yekila wɔrɩ tɔn ɩɛ mɩyɩra za waʔ. Ɩ hã wa aa hakpakpapɛ, mafɩra, aa wɛpɩɛ zɩɛn mɩyɩra bɩɛ, a ɓa gɔɗ ɓa laŋɩra mɩyɩra kɩ̃raŋɩra Yekila na hãar a nʋʋgɩra ɩra. 19Gɩɛ laŋɩra nugo ma, kɩ ɓakan kɩ̃ran a za mʋ gaga kha khɩ̃ɩgɩra pɩ vɔ batoŋo za na yɩɛ kɩ nɩ́ɩrɛ́ ɩra. Dɩ̃ɩna gɩɛ laŋɩra kpɛ̃ɩ wa thʋkpekĩn lowula kɩ bʋ Yekire gbɩ̃nɛthʋʋgɩra za, 20fɩra za Yesura|Yesu nisĩnn a na lonn aa kãma. U liin ma kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra kũu kɛɩ gbaa mʋ gaga kha Mɛlɩkɩsedɛkɩ .
7Mɛlɩkɩsedɛkɩ bʋ wa ɩtakhuo dɩ̃ɩna Yekila kperekpiidaa
1Mɛlɩkɩsedɛkɩ kha bʋ wa Salɛmʋ ɩtakhuo dɩ̃ɩna zaazaa Yekila kperekpiidaa|Kperekpiidɛwɛ . Bɛna Abɩramʋ|Abɩrahamʋ na yo khɛ̃ɩn ɩɩgɔmɛ na ɓuun wɔrɩkɔ pɩ za na vɩɗ kɩ ɓan, na Mɛlɩkɩsedɛkɩ thukĩnn u na kɩ̃ran ʋ. 2Daasɩra bɩɛ Abɩrahamʋra kuɗ si khɛ̃ɩgɩra ʋ na ɓann sɩ, na ʋ kpɩkɩ̃nn sɩ khaayɛ gbũne na khonn hãan Mɛlɩkɩsedɛkɩ khaala tikpora. Mɛlɩkɩsedɛkɩ yɩsɩgɩra kɔla kɩ bʋ kha «teleme ɩtakhuo». Na sɩɛ sɩɛ za tɩ̃, Mɛlɩkɩsedɛkɩra bʋ wa Salɛmʋ ɩtakhuo, sɩɛ kɔrɔ kɩ bʋ kha wɔyĩke ɩtakhuo. 3Mɛlɩkɩsedɛkɩra siye mɩyɛ deɗ waʔ, ʋ yaa mɩyɛ deɗ waʔ, u sekhãgawɛ mɩyɛ deɗ waʔ, u hũme mɩyɛ deɗ waʔ, u huume mɩyɛ deɗ tɩ̃ waʔ. Ʋ khɩɛgɩ̃nn ma na Yekila Ɓikhiira, dɩ̃ɩna ʋ bʋ wa kperekpiidaa bãanyɛ bɩɛ kɛɩ gbaa.
4Ken, Mɛlɩkɩsedɛkɩra bʋ wa nɩkpakpawa. Harɩ Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ kɩ bʋ a sekhãgara thĩra, mɩyɩra ʋɔ ɓuun khɛ̃ɩkhɛ̃ɩkhɛla za7:4 Ken Miliinye 2:29, ʋ hãan ma Mɛlɩkɩsedɛkɩra daasɩra gbũnera bɩɛ za tikpora. 5Tɩ̃ya ʋ, sɩɛrɛhãansɩra hãan ma khɩ̃nɛ na Levi|Levi kpɩ̃raɓiiwira liin kperekpiidɛwɩra|Kperekpiidɛwɛ kha pɩ kɩ zɩ̃n Ɩsɩrayɛlɩwɩra heke daasɩra gbũnera bɩɛ za tikpo, bɩɛ wɛpɩɛ kɩ bʋ pi seɓiiwira ɩra. Kɛna pɩ bɩɛ bʋ wa Abɩrahamʋ kpɩ̃raɓiiwe. 6Mɛlɩkɩsedɛkɩra bʋ Levi kpɩ̃raɓiye waʔ, kɛna mɩyɩra Abɩrahamʋra na ɓuuri, u khonn ma daasɩra gbũnera bɩɛ za tikpo na hãar ʋ. Na Mɛlɩkɩsedɛkɩra kɩ̃ran Abɩrahamʋra, ʋɔ wɩɛra Yekila na hãan nʋʋgɩra ɩra. 7Sigesige bʋ sɩ za waʔ, nɩra wɩɛ kɩ kɩ̃ra ʋ kãnʋʋna, ʋɔ nɩ́ɩrɛ́khɛla tãra wɩɛra ʋ kɩ̃ra ɩra. 8Levi kpɩ̃raɓiiwira kɩ zɩ̃n daasɩra gbũnera bɩɛ za tikpora, bɩɛ bʋ wa nɩpɛ ki hu. Ŋa na gbũu Mɛlɩkɩsedɛkɩra gɛŋɩra, Yekila sɛwʋra deɗ ɓa kha ʋ bʋ wa thakuogo za. 9A wɔrɩ de ɓa kha bɛna Abɩrahamʋra khonn daasɩra gbũnera bɩɛ za tikpora, Levira khonn ma si sira tɩ̃. Ʋɔ wɩɛra kpɩ̃raɓiiwira kɩ zɩ̃n nɩpɛ daasɩra gbũnera bɩɛ za tikpora ɩra. 10Naɗɩɛ Abɩrahamʋra kɩ bʋ Levi sekhãgara. Sɩ lɔmɩra za, Levi kha bʋ wa Abɩrahamʋra gbɔɗa za bɛna Abɩrahamʋra gbɩ̃ŋɩn na Mɛlɩkɩsedɛkɩra.
11Ɩsɩrayɛlɩwɩra sɩɛrɛhãansɩra za, Levi|Levi gbɛ̃ɩna nɩpɛ kɩ kãn ken khon na le kperekpiidɛwɩra|Kperekpiidɛwɛ . Pɩ bʋ wa kperekpiidɛwɛ mʋ gaga kha Aarɔ̃|Aarɔ̃ , ŋa pi kperekpiidɛliigesira na hĩin waʔ, bʋɔtɛ tɔ̃nɩ kha bʋ sɩ za kperekpiidaa ʋɔ hɩɗan bʋ Mɛlɩkɩsedɛkɩ lɔmɛ za waʔ. 12Mafɩra, baa vɩkɩ̃nsɛ liin ma kperekpiidɛwɛ miliinsira za, vɩkɩ̃nsɛ kãn ma na ɓu tɩ̃ sɩɛrɛhãansɩra za. 13Sɩɛsɩɛ deɗ ɓa na gbũu a Adɛyɛ mɩyɛ za. Ʋ bʋ wa gbɛ̃ɩnɛ dʋɔ nɩra, dɩɛ gbɛ̃ɩna nɩpɩra liin kperekpiidɛliigese yãan waʔ. 14Nɩpɛ bɩɛ tʋʋmɛ bʋ sɩ za, a Adɛyɩra hũnn ma na kuɗ Zuda|Zuda gbɛ̃ɩna za7:14 Ken Matiyo 1:1 na 2; na Luki 3:33. Moyizi|Moyizi sɛwʋwɩra sii ɓɔgɔ sɩ kha dɩɛ gbɛ̃ɩndɩɛ nɩra ʋɔ niin hɩɗann kperekpiidɛliigesira za yãan waʔ.
15Gɩɛ yɩɛn na mɩyɩra yɛɗ ɓa, baa si deɗ kha kperekpiida ʋɔ ɓann ma wɩɛ khɩɛgɩ̃nn na Mɛlɩkɩsedɛkɩra. 16U liin kperekpiidaa na makɩ̃nn na nɩthɩ̃rɩɓiiwe sɩɛrɛvɔnsɛ na pɩ sɩɛrɛdewensira waʔ. Ʋ thakuogira ki zuo waʔ, gɩɛ wɔrɩkɩra za u liin kperekpiidaara|Kperekpiidɛwɛ . 17Tɩ̃ya ʋ, si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za, na gbũu ʋ mɩyɩra za kha:
«Mʋ bʋ wa kperekpiidaa|Kperekpiidɛwɛ kũu kɛɩ gbaa
mʋ gaga kha Mɛlɩkɩsedɛkɩ lɔmɛ.»
18Sɩɛrɛvɔnsɩra kha bʋ khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra, sɩɛ khʋʋn ma, naɗɩɛ sɩ na hĩin waʔ, dɩ̃ɩna sɩ kha kɩ̃ra mɩɩnɛ waʔ. 19Moyizi|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra wɔrɩn liin thaaga na a liin nɩhĩyeme waʔ. Ŋa lankɩ̃kɩ̃rɩga hãar a, gɩɛ le wa thaaga a zʋ̃ʋ nan Yekila.
20Na sɩɛ sɩɛ za tɩ̃, Yekila khɩɛn ma nʋʋga. Ŋa bʋɔra bɩɛ liin ma kperekpiidɛwɛ|Kperekpiidɛwɛ kɛɩ khɛ nʋʋga. 21Ŋa Yesu bɛsɩra za, Yekila khɩɛn ma nʋʋga bɛna u deɗ kha:
«Mɩɛ Adɛyɩra, mɩɛ khɩɛn gɩɛ nʋʋgɩra,
mi gbũu ɓa vɩ mɩ sɩɛsɩra za waʔ,
mʋ bʋ wa kperekpiida bɛnyɛ bɩɛ kɛɩ gbaa.»
22Gɩɛ yɩɛrɩ, nʋhãaŋɩra Yesura|Yesu tiin aa na Yekila tɩɛ, gɩɛ bʋ fɩ khɔ̃ɩ bɛgɩra za.
23Kpɩkɩ̃nsɛ sʋɔ bʋ tɩ̃. Kperekpiidɛgɔmɛ tannɩ, naɗɩɛ baa pɩ kha hu ɩra. 24Ŋa Yesura ʋɔ bʋ wa thakuogo za kũu kɛɩ gbaa dɩ̃ɩna u kperekpiidɛliigesira zuo kũu waʔ. 25Gɩɛ yɩɛn na ʋ wɔrɩ kuore wɛpɩɛ kɩ tãra ʋɔ za na zʋ̃ʋ nan Yekila ɩra. Naɗɩɛ ʋ bʋ wa thakuogo za kũu kɛɩ gbaa na kɩ yɩ̃n Yekila kɩ hã wɩ.
26Yesura kɩ bʋ kperekpiidɛkhãgara. Ʋɔ kɩ makɩ̃n a. Ʋ yɛɗ ɓa na hɩɗan kɛɩ le ɓilenkhɛrɛ, u le mɩbɩ̃yɛ waʔ. Ʋ lɔmɩra na khonn ma pi kpo na mɩbɩ̃yɛledɛrɩwɩra, kɩ yɩɛn na Yekila khɩɛn ganɛn ʋ harɩ zaazaara ni. 27Ʋ bʋ mʋ gaga kha kperekpiidɛkhãwɛ wʋɔrɛ nɩpɩra bʋɔra waʔ. Thɔgɔnsɩra ki khon khɩɛ tʋɔ khɩɛra, ʋɔ nʋʋga bʋ na lʋgʋn khon si ʋɔ thĩ mɩbɩ̃yɛliige kãma za zo kɩ tʋ khon si nɩpɩra mɩbɩ̃yɛliigira kãma za waʔ7:27 Makɩ̃n khaadɩɛ ken na Eburuwe 5:3. U khonn ma thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ bãnɩkpo nɩpɛ kãma, sɩɛ kɩ bʋ baa ʋ hãan u thĩ ɩra. 28Moyizi|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra tii wa nɩpɛ wɛpɛ kɩ bʋ na ɓilense na le wi kperekpiidɛkhãgawɛ. Ŋa nʋʋgɩra Yekila khɩɛn sɩɛrɛhãansɩra kpɩ̃rara za, gɩɛ tiin ma Ɓikhiira kɩ bʋ nɩhĩyemora kũu kɛɩ gbaa ɩra, na liir u kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩ ra.
8Yesu kɩ bʋ a kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩrara
1Iyo, wɛsɩɛ bɩɛ a deɗ na tann mɩra, sɩ bɩɛ kharɩkpakpaɗa kɩ bʋ kha a bʋ wa na ʋɔ kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩrawɩɛ thĩna. Ʋ bʋ wa na hɩɗann wɔrɩkɔdɛyɛ Yekire leɗĩngɛŋɩra ʋ zaazaara ni. 2U le wa u kperekpiidɛliigesira kharɩyɛyɛgɛna za, sɩɛ kɩ bʋ kha ɗɔthʋthĩnthĩŋira Adɛyɩra liin ɩra, nɩthɩ̃rɩpɛ liin gɩɛ waʔ. 3Kperekpiidakhãga tʋɔ kperekpiidɛkhãga tiin ma si le thaaga u ki khon thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ dɩ̃ɩna ʋ hã leke mɩyɩra Yekila nɩpɩra ɓan ɩ ɩra. Mafɩra tɩ̃, sɩ kãn ma Yesura ɓu leke mɩhãanɛ na hã Yekila. 4Na Kirisitira kha bʋ wa dunuyara za, ʋ naa wɔrɩ le kperekpiidaa thĩra waʔ. Naɗɩɛ kperekpiidɛwɛ|Kperekpiidɛwɛ bʋ wa bʋ zuori kɩ kɩ hã leke mɩhãanyɛ mʋ gaga kha baa Moyizi|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra ɓɩɛ sɩ ɩra. 5Bɩɛ kperekpiidɛbɩɛ liige wa Yekire gbɩ̃nɛthʋʋgɩra za. Miliinsira pi le, sɩɛ bʋ wa zaazaara bɛsɩra khɩɛgɩ̃nsɛ na si donduon. Naɗɩɛ, baa Moyizira kha gɔ ɗɔthʋʋgɩra|Ɗɔthʋʋga liimira, na Yekila deɗ u wa kha: «Ken, mʋ ɓa le gi wa mʋ gaga kha baa mɩ ɓɔgɔn mʋ kɩ khɩɛgɩ̃nsɩra ɓɩɛgɩra za ɩra.» 6Ŋa ɩra wɩɛ, miliinsira hãan Yesura, sɩɛ gbɩ̃n ma thĩ na tãra kperekpiidɛwɩra bʋɔra bɛsɩra. Naɗɩɛ ʋɔ kɩ bʋ soronadaara Yekila na nɩthɩ̃rɩɓiiwira tɩɛ gɩɛ nʋhãaŋɩra za, gɩɛ wɛkɩɛ kɩ tãra khɔ̃ɩ bɛgɩra. 7Lʋgʋ nʋhãaŋɩra kha bʋ Yekila na ʋ nɩpɩra tɩɛ, na gɩɛ na hĩin ma, Yekila naa ɓa ɔfɔ tii nʋhãaŋa gʋɔ khɔ̃ɩ bɛgɩra boɗa za dʋ̃waʔ. 8Ŋa Yekila na zarɩgɩ̃nn ma ʋ nɩpɩra na deɗ kha:
«Gʋɔ dɩyãga gʋɔ ɓa ɓan, mɩɛ Adɛyɛ ki de si,
mɩ ɓa tii wa nʋhãanfɛŋɛ
na Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ sɩrɩga nɩpɩra dɩ̃ɩna Zude sɩrɩga nɩpɩra.
9Gɩɛ nʋhãanfɛtiyengɩɛ ɓa le kpuore na ɗuugira waʔ,
gɩɛ wɛkɩɛ mi tiin mɩɛ na pi sekhãgawɩra tɩɛ
ɗɩyãgɩra mɩ gɔɗ kusen mi Eziwiti sɩrɩgɩra za ɩra.
Ŋa baa pi liin nɩtelenyeme mɩ nʋhãaŋɩra za waʔ,
si liin mafɩra, mɩɛ Adɛyɩra thĩra ki de si, kha mɩ ɓa zɩɛ wɩ wa.
10Ɩra wɩɛ ken nʋhãaŋɩra thĩna mɩ ɓa tii mɩɛ na
Ɩsɩrayɛlɩwɩra tɩɛ bɩɛ khɩɛwɩra kpɩ̃ra za ɩra, mɩɛ Adɛyɛ ki de si.
Mɩ ɓa hã wɩ wa wʋɔmɛ
pɩ tʋ mɩ sɩɛrɛhãansɩra,
mɩ ɓa sɛwɛ sɩ wa pɩ thĩmiyĩra za.
Mɩɛ kɩ ɓa le pi Yekila kɩ yɩɛ pi le mɩ nɩpɛ.
11Nɩra sii ɓa karɩ̃n
ʋ sɩrɩga nɩra warɩma ʋ yaɓiye kha ʋ tʋ mɩɛ dʋ̃waʔ.
Naɗɩɛ pɩ bɩɛ ɓa tʋ mɩ wa,
na gɔ nɩtɩtɩɩpɩra za na yo gbɩɛ nɩkpakpapɩra za.
12Iyo mɩ ɓa yafa wa pi ɓilensira za,
mɩ ɓa kʋɔgɩ̃n na pɩ mɩbɩ̃yɛliigira dʋ̃waʔ.»
13Na Yekila bʋ sɩɛrɛ na gbũu nʋhãanfɛntiiŋe mɩyɛ za, ʋ yɩɛn ma na lʋgʋ bɛgɩra ɗugoni; kɛna mɩɩndɛ bãa kɩ bʋ ɗugure na tɩ khãɗɩ, dɩɛ tũrime bɛna nan n ma.
9Yesu Kirisitira kpora kɩ bʋ thɔgɔnkɩ̃kɩ̃rɩsɩra
1Lʋgʋ nʋhãaŋɩra kha bʋ wa na kɩ sɩɛrɛvɔnsɛ na gbũu Yekire gbɩ̃nɛ lɔmɩra za, dɩ̃ɩna khaarɩyɛgɛnɛ dʋɔ na zɩɛn hãan ma Yekila fɔlɔŋɩra za. 2Sɩɛ za, ɗɔthʋʋga|Ɗɔthʋʋga na ɓaɗ ɓa. Kɩ na kpekĩnn ma, lʋgʋ khaala kha bʋ «kharɩyɛgɛna». Fɩra za fɩtanɩ tiikhɛla kha bʋ, na tapalɩra dɩ̃ɩna burusira zɩɛn hãan Yekila ɩra. 3Thʋkpekĩn lowuyʋɔ̃fɩ̃rana kpɩ̃rara kha bʋ ɗɔthʋʋgɩra gɛnɛ dʋɔra. Dɩɛ khaala pɩ kha yɩ kha «kharɩyɛyɛgɛnɛ». 4Fɩra za nʋhãaŋɩra kɛsura kha bʋ, ʋ ɓʋrʋn fɩ̃ɗ ɓa pere na sãnɩ. Ʋɔ kɛsuwɩɛ kpoloŋira ʋ, sãnɩ dagoɗe kha bʋ, tɩ na hĩɗen ma na manɩ|Manɩ , na Aarɔ̃|Aarɔ̃ daɓɔɗa na murin ɩra, na bʋrʋseɗerenye za sɩɛrɛhãansɩra na sɛwɛn ɩra. Sãnɩ wusuna sokhɛla kha bʋ wa nʋhãaŋɩra kɛsura wʋɔla ʋ. 5Sãnɩ mɛlɛgɛwɛ kha bʋ nʋhãaŋɩra kɛsura thaagɩra za na ɓɔgɔ kha Yekila bʋ wa fɩ. Mɛlɛgɛwɩra mɩsɩra donduowira kha baka wa kɛsura phiigira kɩ bʋ mɩbɩ̃yɛ yafamɛ khaala. Ŋa, sɩɛsɩɛ kpɔrɩ bɛna dɩɛ waʔ.
6Iyo, sɩɛ daasɩɛ bɩɛ makɩ̃mɛ kpɩ̃ra za mafɩra, khɩɛ tʋɔ khɩɛ kperekpiidɛwɩra|Kperekpiidɛwɛ kha lon ma ɗɔthʋʋgɩra|Ɗɔthʋʋga kharɩyɛgɛna za na le pi liigesira. 7Ŋa, kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩrara kpora ki lon ɗɔthʋʋgɩra kharɩyɛyɛgɛna za, bãnɩkpo ɗɩɩgɩra za. Fɩra za, u yo wa na daɗuorowe tarɩmɛ na hã Yekila bɩ ʋɔ thĩra ɓilense dɩ̃ɩna nɩpɩra ɓilensira yafamɛ kãma za. 8Mafɩra, Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin ɓɔgɔ wa kha na ɗɔthʋʋgɩra kharɩyɛyɛgɛna bʋ, khɩ̃nɛ phiin zɩɛn hãan nɩra na yo dɩɛ khaala za waʔ. 9Sɩɛ bʋ wa fɩ̃ɩ mɩyɛ khɩɛgɩ̃nsɛ. Sɩ kɔla kɩ bʋ kha leke mɩyɩra na thɔgɔnsɩra ki khon kɩ hã Yekila, dɛyɩra kɩ gbɩ̃nɛ Yekila mafɩra, sɩɛ wɔrɩ yɩɛ u kpoloŋira yɛ|Yɛɗɛsɛ waʔ. 10Ɗiime, na yʋ̃ɔmɛ mɩyɩra, na ãwʋrɩkɩra thĩnyira bɩɛ ki le na yɛɗɛ mʋ, sɩɛ bɩɛ bʋ wa nɩthɩ̃rɩpɛ sɩɛrɛvɔnsɛ doro. Sɩɛ sɩɛrɛvɔnsɩɛ kha bʋ wa na thaaga na yo gbɩɛn bɛna Yekila naa ɓa vɩkɩ̃n mɩyɩra ɩra.
11Ŋa Kirisitira ʋɔ ɓann ma na liin kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra na ɓu hã a ɓudaga wɛkɛ kha bʋ bʋ zuori. Ɗɔthʋʋgɩra|Ɗɔthʋʋga za ʋ tannɩ, gɩɛ gbɩ̃n tãra gʋɔra, dɩ̃ɩna kɩ kɩ̃ra tãra gʋɔra phewu. Nɩthɩ̃rɩpɛ lese liin ŋi waʔ, sɩɛ kɔla kɩ bʋ kha a dunuyawɩɛ bɛgɛ ɩ waʔ. 12Kirisitira lonn kharɩyɛyɛgɛna za na hãan Yekila kpɛkhuo warɩma naɓige tarɩmɛ waʔ. Ŋa ʋɔ thĩra tarɩmɛ ʋ hãan Yekila bãnɩkpo kpeli na zɩ̃nn zɩɛr a na a mɩbɩ̃yɛliigira pere. 13Na makɩ̃n na sinira, kpɛkhuowe, na nakhuowe dɩ̃ɩna nayasuomo mɩrɩwɛ kɩ khɛ na yɛɗɛ wɛpɩɛ teɗ ɩra. Kɩ yɩɛ pɩ yɛ|Yɛɗɛsɛ . 14Baa sɩ bʋ mafɩra, Kirisitira tarɩmɩra bʋ wa na wɔrɩkɔ gbaangbo. Ninkɛɩhuomora wɔrɩkɩra za, ʋ hãan ma u thĩ na Yekila mʋ gaga kha thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ wɛsɛ kɩ bʋ kɛɩ le dɩ̃ŋakhɛrɛ. Ʋ ɓa yɛɗɛ wa a lɔɓɩdɛwɩra na khon a mɩkarɩyɩra ki yo na nɩpɛ huume za ɩra, si le thaaga a liige kɩ hã Thakuo Yekila. 15Gɩɛ yɩɛn na Kirisitira liin nʋhãanfɛŋɛ soronadaara. U huun ma na ɓuun khonn nɩpɛ pi ɓilensira pɩ kha le bɛna pɩ kha thuo nʋhãanɗuugira ɩra. Mafɩra, wɛpɩɛ Yekila yɩɗɩ, bɩɛ wɔrɩ ɓu mɩkɩ̃nkɛɩzuonyira ʋ hãan nʋʋgɩra ɩra. 16Na ʋ̃nɩkhɛsɛwɛ bʋ bʋ, sɩ kãn ma na yɛ zo kha ʋ sɛwɛdaara huun ma, 17naɗɩɛ ʋɔ ʋ̃nɩkhɛsɛwʋwɩɛ ɓu wa thaaga ʋ sɛwɛdaara huume kpɩ̃ra za. Na ʋ̃nɩkhɛsɛwʋra sɛwɛdaa bʋ thakuogo za, ʋ̃nɩkhɛsɛwʋra bʋ na thaaga waʔ. 18Gɩɛ yɩɛrɩ, harɩ lʋgʋ nʋhãaŋɩra thĩra, tarɩmɛ gboɗi kɩ tʋʋn yɩɛn na ki tiiri. 19Moyizira lʋgʋn karɩ̃nn ma sɩɛrɛdewensira nɩpɩra bɩɛ wʋɔla ʋ mʋ gaga kha baa si deɗ sɩɛrɛhãansɩra za ɩra. Sɩɛ kpɩ̃ra za, na ʋ khɩɛn nakhoɓorise na kpɛkuowe tarɩmɛ, dɩ̃ɩna ãmɛ, kɩ tʋʋn khɩɛn zãra ɗuomamʋsɛ na vɔɗ sɩ ɩsɔpʋ9:19 Ɩsɔpʋra bʋ wa dahathuko wɛkɛ nuugo kɩ nʋʋ. Na pɩ kha pi le yɛɗɛsɛ, pi liige gi wa ɗeke za na yĩɗ|Yĩ kɩ tarɩmɛ za na gboɗ gboɗ sɩɛrɛhãansɩra sɛwʋra za dɩ̃ɩna nɩpɩra bɩɛ za. 20Na Moyizira|Moyizi deɗ kha: «Nʋhãantiiŋira tarɩmɛ bɩra, gɩɛ wɛkɩɛ Yekila ɓɩɛ kha ɩ̃ kɩ gbɩ̃nɛ ɩra» 21Bɩɛ lɔmɩra za tɩ̃, na ʋ tɩɩn tarɩmɛ bʋɔ ɗɔthʋʋgɩra za dɩ̃ɩna dagosira bɩɛ kha khɛ ki le Yekila miliinsira ɩra. 22Na makɩ̃n na sɩɛrɛhãansɩra, tarɩmɛ ki le thaaga mɩgɔnyɛ bɩɛ yɛ. Ŋa na tarɩmɛ gboɗ waʔ, mɩbɩ̃yɛliige wɔrɩ yafa waʔ.
Kirisitira hãan u thĩ a mɩbɩ̃yɛliigira kãma
23Na zaazaa mɩyɩra khɩɛgɩ̃nsɩra kãn ma na kɩ yɛɗɛ bɩɛ lɔmɩra za, mafɩra wɛʔɩɛ kɩ bʋ zaazaara ni, ɩɛ kãn ma na thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ , wɛsɛ kɩ bãa khɔ̃ɩ bɛsɩra za. 24Iyo, Yekire gbɩ̃nɛthʋʋga wɛkɛ nɩthɩ̃rɩpɛ lese liin na kɩ khɩɛgɩ̃nn na zaazaa bɛgɩra, gɩɛ za Kirisitira lonn waʔ dɛ! Ʋ gann ma zaazaara ni na nɩ́ɩrɛ́n Yekila wʋɔla ʋ aa kɩ̃ramɛ kãma. 25Ɗɩɩga tʋɔ ɗɩɩga, Yawutuwe|Yawutuwe kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩrara lon ma bãnɩkpo kharɩyɛyɛgɛna za na daawɛ tarɩmɛ. Ŋa Kirisitira ʋɔ, ʋɔ gann ma zaazaara ni na hãan u thĩ na pi khonn u thɔgɔnsɛ bɛngɔnyɛ za waʔ, 26bʋɔtɛ, bãnɩ ʋ naa vɛn ma bɛngɔnyɛ na gɔ bɛna dunuyara liin ɩra. Iyo, ɩra wɩɛ bɛnphɩlɩyandɩɛ za, Kirisitira ɓɔgɔn ma u thĩ bãnɩkpo kpeli, si gbũun zuon ma. Mafɩra ʋ asɩn mɩbɩ̃yɛliigira baa ʋ hãan u thĩ na liin thɔgɔnsɛ ɩra. 27Sɩ hãan ma nɩthɩ̃rɩɓiye kha u hu bãnɩkpo, sɩɛ kpɩ̃ra za Yekila kiti u. 28Mafɩra tɩ̃, Kirisitira hãan ma u thĩ na liin thɔgɔnsɛ bãnɩkpo kpeli, na khonn nɩgɔmɛ mɩbɩ̃yɛliige. Sɩ bãnɩyɔ̃ra za, ʋ ɓa ɓɔgɔ wa u thĩ, sɩ ɓa le mɩbɩ̃yɛliige khome dʋ̃waʔ, ŋa na kuore wɛpɩɛ kɩ bʋ kɩ tɩɛ ʋ ɩra.
101Moyizi|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra kha ɓɔgɔ wa ɓudaɓaraŋa mɩyɛ, ŋa sɩ ɓɔgɔ ɓudaɓaraŋɩra lɔmɩra na kɩ̃ra waʔ. Sɩɛrɛhãansɩra ɓɩɛ sɩ wa kha sɩɛ thɔgɔnkpuosira kãn ma na ki khon ɗɩɩga tʋɔ ɗɩɩga kɛɩ gbaa. Gɩɛ yɩɛrɩ, wɛpɩɛ kɩ tãra sɩɛ za na zʋ̃ʋ nan Yekila, sɩɛ wɔrɩ le thaaga pi le nɩthɩ̃rɩhĩyeme waʔ. 2Bʋɔtɛ wɛpɩɛ kɩ gbɩ̃nɛ Yekila mafɩra, bãnɩ bɩɛ na tɩsɩn khonn ma pɩ mɩbɩ̃yɛliigira za bãnɩkpo kɩ yɩɛ si zuo. Pɩ naa ken pi thĩ kha bɩɛ bʋ wa na ɓilense dʋ̃waʔ, thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ naa ki khon dʋ̃waʔ. 3Ŋa sɩɛ thɔgɔnsɩɛ thĩra le wa thaaga na kɩ kʋɔgɩ̃n nɩpɛ pɩ mɩbɩ̃yɛliigira ɗɩɩga tʋɔ ɗɩɩga, 4naɗɩɛ nakhuowe na kpɛkhuowe tarɩmɩra wɔrɩ khon mɩbɩ̃yɛliigira waʔ. 5Gɩɛ yɩɛn na Kirisitira sɩɛrɛn ʋ ɓanbɛna dunuyara za na deɗ Yekila kha:
«Mʋ khɔrɩn thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ na leke mɩhãanyɛ waʔ,
ŋa mʋ hãan ma mɩɛ gbɔɗɛ.
6Na khʋ daɗuorowe na so pi thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ sokhɛrɛ za,
warɩma mɩbɩ̃yɛliige yafamɛ thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ ,
sɩɛ sʋɔ sii hĩɗen mʋ wʋɔrɛ waʔ.
7Mafɩra na mi deɗ ɓu kha:
“Mɩ wɛ Yekire, mɩ ɓa le wa wɛsɩɛ mʋ ɓɩɛ ɩra.
Sɩɛ sɛwɛn mɩ mɩyɩra za
sɛwʋyɛgɛmɔra za.”»
8Kirisitira lʋgʋn deɗ ɓa kha: «Mʋ khɔrɩn thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ waʔ, warɩma leke mɩhãanyɛ waʔ, warɩma daɗuorowe pi so thɔgɔnsɛ sokhɛla za, warɩma thɔgɔnsɩra ki khon mɩbɩ̃yɛliigira waʔ. Sɩ sʋɔ sii nʋʋ mʋ waʔ.» Kɛna sɩɛrɛhãansɩra ɓɩɛ wa kha nɩpɛ ki khon sɩɛ thɔgɔnsɩɛ. 9Kirisitira deɗ ɓa tɩ̃ kha: «Mɩ wɛ, mɩ ɓa le wa wɛsɩɛ mʋ ɓɩɛ.» Kirisitira khʋʋn ma khɔ̃ɩ thɔgɔnsɩra, kɩ hãan u thĩ si boɗa za. 10Yesu Kirisitira liin ma wɛsɩɛ Yekila kha ɓɩɛ kha u le ɩra. Ʋ hãan ma ʋ gbɔɗa bãnɩkpo kpeli. A ɓu wa yɛɗɛsɛ|Yɛɗɛsɛ ʋɔ kãmara za.
11Kperekpiidaa tʋɔ kperekpiidaa nɩ́ɩrɛ́ wa ɗɩyãga tʋɔ ɗɩyãga na ki le Yekila miliinsira. Bɛngɔnyɛ za, u khon ma thɔgɔnkpuose. Sɩɛ thɔgɔnsɩɛ wɔrɩ khon nɩra mɩbɩ̃yɛliige kũu waʔ.12Ŋa Kirisitira khonn ma thɔgɔnsɛ kpo kpeli mɩbɩ̃yɛliigira kãma, ki yo hɩɗann Yekila leɗĩngɛŋɩra ʋ kũu. 13Ɩra wɩɛ, ʋ bʋ wa kɩ tɩɛ kha Yekila yii ʋ bɩ̃ɩrawɩra u lekira za. 14U khonn ma leke mɩhãanɛ kpo; wɛpɩɛ yɛɗ na khonn mɩbɩ̃yɛliigira za, dɩɛ leke mɩhãandɩɛ yɩɛn ma na bɩɛ liin nɩhĩyeme bãanyɛ bɩɛ kɛɩ gbaa. 15Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin yɛsɩ̃n a wa sɩ tɩ̃. Naɗɩɛ u de ɓa zo kha:
16«Mɩɛ Adɛyɛ ki de kha ĩ ken nʋhãaŋɩra mi tii dɩ̃ɩn mɩ
bɩɛ khɩɛbɩɛ kpɩ̃ra za ɩra.
Mɩ ɓa yii wa mɩ sɩɛrɛhãansɩra pi kpolonsira za,
kɩ sɛwɛ sɩ pɩ gagasɩra za.» 17U deɗ ɓa tɩ̃ na sɩɛrɩ kha:
«Mɩ ɓa kʋɔgɩ̃n na pɩ mɩbɩ̃yɛliigira na pi ɓilensira dʋ̃waʔ.»
18Na mɩbɩ̃yɛliigira yafan zuori, a vɛn kha aa khon leke mɩhãanyɛ na ɓu khon mɩbɩ̃yɛliige dʋ̃waʔ.
Kirisitira phiin zɩɛn ma khɩ̃nfɛnɛ
19Kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, a bʋ wa na khɩ̃nɛ na lon kharɩyɛyɛgɛna za, naɗɩɛ Yesura|Yesu gboɗ ɓa u thĩ tarɩmɩra. 20U hãar a wa thakuokhɩ̃nfɛnɛ baa u phiin zɩɛn Yekire gbɩ̃nɛthʋʋgɩra thʋkpekĩn lowula. Dɩɛ thʋkpekĩn lowula kɩ bʋ ʋɔ thĩra gbɔɗa. 21A bʋ wa na kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩra wɩɛ kɩ bʋ Yekila thʋʋgɩra thaagɩra za. 22A kpolonsira yɛɗɛn ma na mɩyɩra bɩɛ kha yii a lɔɓidaara ɓilensira za, a gbɔʔɩra wʋrɩn ma na ãnkɩ̃rɩwɛ. Mafɩra, ɩ̃ yɩɛ a zʋ̃ʋ nan Yekila na gagayɛgɛnsɛ dɩ̃ɩna khãakɩ̃rɩwɛ. 23Laŋɩra a kpaasɩ̃n kha aa bʋ gɩ, a gɔ kɩ na kɩ̃ra, naɗɩɛ Yekila bʋ wa nʋʋnɛ kpo Yekire ʋ nʋhãaŋɩra za. 24A kɩ gɔ kamɛ kɩ kɩ̃ra, na kɩ dɛnfɛ kamɛ na ɓɔgɔ kamɛ khɔrɩmɛ dɩ̃ɩna na ki le kamɛ mɩkɩ̃nɩnyɛ. 25Hã ɩ̃ yɩɛ a zɩɛ a bĩŋingboʔira mʋ gaga kha baa bʋɔ dɛrɩ ki le si waʔ. Ŋa a yo wʋɔrɛ na kɩ hã kamɛ haɓɛ, naɗɩɛ ɩ̃ tʋʋmɛ bʋ sɩ za kha Adɛyɩra ɗɩyãgara yĩmin ma. 26Naɗɩɛ na a yo wa wʋɔrɛ kɩ kɩɛnsɩ̃n ki le mɩbɩ̃yɛ tɩ̃yara tʋʋmɛ kpɩ̃rara za, thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ sʋɔ bʋ wɛsɛ kɩ wɔrɩ khon a mɩbɩ̃yɛliigira dʋ̃waʔ. 27Dɩɛ bɛna foi bʋ na le waʔ, fɔ na hɩɗan phĩnkhonkpakpaka za kɩ kɩ tɩɛ Yekila kitira dɩ̃ɩna ʋ nakpakpakɩra kɩ ɓa so zuo ʋ bɩ̃ɩrawɩra. 28Nɩra tʋɔ nɩra ki le numigbɩka Moyizi|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra za, na nɩpɛ pɩyɔ̃ warɩma pɩsãa hãan sɩɛrɛwɛ kha u ɓilenn ma, pɩ khʋ wa ʋɔ dɛyɩra kɛɩ makarɩ ʋ za. 29Nɩra wɩɛ ki zene Yekila Ɓikhiira, ki ken Yekila nʋhãaŋɩra tarɩmɩra mɩkpasɩrɛ, bɩɛ wɛpɩɛ za ʋ na ɓuun yɛɗɛsɩra|Yɛɗɛsɛ , kɩ lʋgʋtɩ̃nn Yekila fɩ̃ɩmɛ Nina, ɩ̃ɛ gagasɩra za, ʋɔ dɛyɩra kãn na vɛnkpakpasɛ na tãra bʋɔra bɛsɩra waʔ ba? 30Iyo, a tʋ wa dɛyɩra deɗ wɛsɩɛ kha: «Donkhoŋira bʋ wa mɩɛ bɛgɛ. Mɩ ɓa taa wa nɩpɛ bɩɛ na makɩ̃n na wɛsɩɛ kɩ kãn mɩ!» U deɗ ɓa tɩ̃ kha: «Adɛyɩra ɓa kiti wa ʋ nɩpɩra.» 31Sɩ bʋ wa phĩnkhonmɩyɛ na wa Thakuo Yekila lekira za!
32Ɩ̃ kʋɔgɩ̃n na lɔmɩra za sɩ kha bʋ ĩ heke harɩ khɔ̃ɩra baa ĩ ɓuun Yekila yɛyɛɓɩra ɩra. Sɩɛ kpɩ̃ra za fɩ na ĩ ɓuun ma vɛnkpakpasɛ kɩ nɩ́ɩrɛ́n tikpo za na khɛ̃ɩgɩ̃n thĩ. 33Pɩ kha kʋsa wa ɩ̃ bʋɔ, kɩ kɩ gbɩ̃ɩ wɩ nɩpɛ wʋɔrɛ za, warɩma tɩ̃, ɩ̃ kha dɛnfɛ wa wɛpɩɛ pɩ kha le mafɩra ɩra. 34Iyo, ɩ̃ vɛnn ma kpuore na wɛpɩɛ kha bʋ kaso za ɩra. Ĩ leke mɩyɩra zɩ̃nn ma na ɩ̃ bɩɩn sɩ na bãanwuoŋo, naɗɩɛ ɩ̃ tʋʋn ma kha ɩ̃ bʋ wa na ɓudakɩ̃rɩga wɛkɛ ki zuo kũu waʔ ɩra. 35Hã ɩ̃ zɩɛ ɩ̃ laŋɩra waʔ, naɗɩɛ kɩ ɓa yɩɛ wa ĩ ɓu taakpakpasɛ. 36Sɩɛ za, ɩ̃ kãn ma na kɩ sɔmɩra ki ki le Yekila dĩŋora na ɓu mɩyɩra ʋ hãan nʋʋgɩra ɩra. 37Naɗɩɛ si deɗ ɓa Yekila sɛwʋra za kha:
«Bɛndaaɗɛ dʋɔ kɩrɩ, bɛndaaɗɛ thĩ,
wɩɛra kɩ kãn ɓan, ʋɔ ɓa ɓan,
ʋ ɓa lɛɩ kɛɩ ɓan waʔ.» 38Yekila deɗ ɓa kha:
«Nɩra wɩɛ bãa kɩ bʋ nɩtelenyemo mɩɛ wʋɔla za, ʋɔ ɓa ɓu wa thakuogo khãamɩra wɔrɩkɩra za, ŋa na u gbũun kpɩ̃ra, mɩ bãanɛ wuo dɩ̃ɩn ʋ waʔ.»
39Aa ʋɔ, wɛpɩɛ ki gbũu kpɩ̃ra na ɓilen, aa bʋ bɩɛ bʋɔ waʔ. Wɛpɩɛ kɩ hɩɗan na khãamɛ na ɓu zɩ̃mɩra, aa bʋ wa bɩ ɛ bʋɔ.
11Khãamɛ mɩyɛ
1Na khãa, sɩɛ kɔrɔ kɩ bʋ na lan mɩɩnɛ dʋɔ za, kɩ khãa tɩ za kɛna mʋ yãan nɩ na yiwire yãan waʔ. 2Khɔ̃ɩkhɔ̃ɩ nɩpɩra ɓuun ma yɩsɩnʋʋga Yekila heke pɩ khãamɩra kãmara za.
3Baa a khãa Yekila za, sɩɛ yɩɛn na a tʋ kha Yekila liin ma dunuyara na ʋɔ thĩ nʋʋga sɩɛsɛ. Mafɩra, mɩyɩra a yã na yiwiye, a tʋ wa kha ɩɛ kuɗ ɓa mɩkɛɩyãanyɛ za.
4Baa Abɛlɩ|Abɛlɩ na khãan Yekila za na u khonn ma thɔgɔnkɩ̃kɩ̃rɩsɛ na hãan Yekila. Ʋ thɔgɔnsɩra nʋʋn ma Yekila na tann Kayɛ̃ bɛsɩra. Baa ʋ khãan Yekila za, na Yekila kenn u wa nɩtelenyemo kɩ bɩɩn u leke mɩhãanyɩra. Abɛlɩ khãamɩra kãmara za, ʋ mɩyɛ de ɓa harɩ fɩ̃ɩ kɛna u huun ma.
5Baa Enɔkɩ na khãan Yekila za, na ʋ khɩɛn gann ma zaazaara kɛɩ hu. Nɩra sii wɔrɩn yãar ʋ dʋ̃waʔ, naɗɩɛ Yekila na khɩɛn yuor u wa ʋɔ thĩra heke ni. Yekila sɛwʋwɩra ɓɔgɔ sɩ wa kha Enɔkɩra mɩyɛ nʋʋn ma Yekila, kɩ tʋʋn yɩɛn na Yekila khɩɛn gann ʋ. 6Nɩra sii mɩyɛ wɔrɩ nʋʋ Yekila, kɛna ʋ dɛyɩra khãan Yekila za waʔ. Nɩra wɩɛ kɩ zʋ̃ʋ nan Yekila, ʋ dɛyɩra kãn ma na khãa sɩ za kha Yekila bʋ wa bʋ, dɩ̃ɩna kha Yekila taa wa wɛpɩɛ kɩ ɓɩɛ ʋɔ ɩra. 7Nowe khãan ma Yekila za na Yekila ɓɔgɔn ʋ mɩyɛ wɛʔɛ nɩpɛ kha yã thonn waʔ. Nowe gɔɗ ɓa Yekila sɩɛsɩra sʋɔwɛsɛ za, na liin batoŋo na ɓuun kuoren ʋ gbɛ̃ɩnɛ nɩpɩra. Baa u liin sɩɛ na dunuya nɩpɩra diin ma kɩ yɩɛn na Yekila kenn u nɩtelenyemo ʋ khãamɩra kãmara za. 8Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ khãan ma Yekila za, na thũnn ʋ yɩɗa ki nuuren u. U yuon ma sɩrɩga gʋɔ za wɛkɛ Yekila naa ɓa hã ʋ. U yuon ma kɛɩ tʋ khaala ʋ kha yo. 9Abɩrahamʋra khãan ma Yekila za, mafɩra na u yo hɩɗann ma khɩ̃rɩsɛ za sɩrɩga gʋɔ za wɛkɛ mɩyɛ za Yekila na hãar ʋ nʋʋgɩra. Ɗɔthʋʋsɛ|Ɗɔthʋʋga za ʋ kha bʋ na Ɩzakɩ na Zakɔbʋ, bɩɛ wɛpɩɛ niin kha bʋ gɩɛ nʋhãaŋɩra za tɩ̃ ɩra. Nʋʋgɩra na hãan ma bɩɛ tɩ̃ mʋ gaga kha Abɩrahamʋra. 10Naɗɩɛ Abɩrahamʋra kha tɩɛ wa gbonkpakpkaka wɛkɛ maɗɛn kɩ̃ranɩ. Yekila makɩ̃nn gɩɛ gboŋɩɛ maɗɛlɔmɩra, dɩ̃ɩna ʋɔ thĩra maɗ kɩ. 11Sara khãan ma Yekila za, na Yekila yɩɛn na ʋ wɔrɩn ɓuun ɓiye. Kɛna Sarara na khãɗ ɓa thĩ, ŋa sɩ na yɛɗ ɓa u heke kha Yekila bʋ wa nʋʋnɛ kpo ʋ nʋhãaŋɩra za. 12Gɩɛ yɩɛrɩ, a sekhãga Abɩrahamʋra na yĩmin ma huume thĩ, kɛna nɩgboko kuɗ ɓa ʋ za. Pɩ gɔn ma mʋ gaga kha khʋsaɓiye warɩma mʋ gaga kha lagagborogeŋe sɩ̃rɩkpɩka, pɩ nʋʋnɛ tʋ waʔ.
13Bɩɛ nɩpɩɛ bɩɛ kha khãa wa Yekila za ki huuri. Pi ɓuun mɩyɩra Yekila na hãan nʋʋgɩra waʔ, ŋa pɩ yãar ɩ wa legelege kɩ yãgayãgan ɩ mɩyɛ za. Pɩ na ɓɔgɔn sɩ wa kha bɩɛ bʋ wa khɩ̃rɩwɛ na tãradɛwɛ dunuyara za. 14Sɩɛ deɓira za, pɩ ɓɔgɔn sɩ wa na yɛsɩ̃nn kha bɩɛ ɓɩɛ wa segboŋo. 15Pɩ gagasɛ kha bʋ sɩrɩgɩra za pɩ kha kure waʔ, bʋɔtɛ pɩ kha bʋ wa na lɔmɛ na vɩ gbũu. 16Naɗɩɛ, segbonkɩ̃rɩga pɩ kha ɓɩɛ, gɩɛ kɩ bʋ zaazaa segboŋira. Gɩɛ yɩɛn na sɩ bʋ nɩɩsɛ Yekila heke pɩ yɩ ʋ kha pi Yekire waʔ. Naɗɩɛ, ʋ ɔfɔn ma gbonkpakpaka na sann mɩ.
17Abɩrahamʋ khãan ma Yekila za. Yekila zɩɛn kenn ma ʋ za na deɗ u kha u khon u ɓikhiye Ɩzakɩ thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ na hã ʋɔ. Mafɩra na Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ khɩɛn ma u ɓikhiira kpo kpelira kha ʋɔ hã ʋ, kɛna Yekila na hãar ʋ wa nʋʋga zuori. 18Naɗɩɛ Yekila na deɗ u wa kha: «Ɩzakɩra za mʋ ɓa ɓu kpɩ̃raɓiiwira mɩ hãan mʋ nʋʋgɩra ɩra.» 19Ŋa Abɩrahamʋra na yiin si wa ʋ gagasɩra za kha Yekila bʋ wa na wɔrɩkɔ na arɩga nɩra na kuse u huume za. Gɩɛ yɩɛn na Yekila vɩɗ hãar ʋ u ɓikhiira mʋ gaga kha ʋ alɩn ma na kuɗ huume za.
20Ɩzakɩ khãan ma Yekila za, mafɩra na ʋ kɩ̃ran Zakɔbʋ na Ezayu na gbũu mɩɓaranyɛ yʋɔ za. 21Zakɔbʋ khãan ma Yekila za, mafɩra, bɛna ʋ na yĩmin huume na ʋ kɩ̃ran Zozɛfʋra ɓiiwira kpo kpo kpo. Ʋ ɓakan ma u kone za na gbɩ̃nɛn Yekila. 22Zozɛfʋ khãan ma Yekila za. Bɛna ʋ na yĩmin huume, na ʋ sɩɛrɛn ma na gbũu Ɩsɩrayɛlɩwɩra kureme mɩyɛ za Eziwiti sɩrɩgɩra za, kɩ ɓɔgɔn lɔmɩra za ʋɔ huwusira naa ɓa le yo ɩra. 23Moyizi hũndɛrɩwɩra khãan ma Yekila za. Mafɩra, baa Moyizira|Moyizi hũnni, na pɩ yãan kha ʋ kha kɩ̃ra wa, na pi guoren u ferewe sãa. Pɩ ãnn ɩtakhuora sɩɛrɛdewensira waʔ. 24Moyizira khãan ma Yekila za. Mafɩra, baa ʋ khãɗɩ, ʋ bɩɩn kha nɩpɛ ki de wɛsɩɛ waʔ, kha: «Moyizi bʋ wa Eziwiti ɩtakhuora ɓihɛyɛ ɓiye.» 25Ʋ khɔrɩn ma na ɓu vɛnsɛ na Yekila nɩpɩra kpuore kɛna ʋ kha wɔrɩ ɗi wa ʋ bɛgɛ bɛnɛ dʋɔ kɩrɩ ʋ dunuya mɩyɩra za. 26Moyizira yãan ma kha na pi zenen ʋɔ mʋ gaga kha Kirisitira, sɩɛ kha bʋ na thaaga na tãra Eziwiti ɓudagɩra, naɗɩɛ ʋ na ɓaɗ ɓa u yiwiyira taasɛ za wɛsɛ kɩ ɓan. 27Moyizi khãan ma Yekila za, mafɩra u kuɗ Eziwitira kɛɩ ãn kha ɩtakhuora ɓa don. Ʋ nɩ́ɩrɛ́n ma tikpo za mʋ gaga kha u yiwiyira kha bʋ wa Yekire kɛɩyãamɔra za. 28Moyizira khãan ma Yekila za, u tiin ma Pakɩra kɩ yɩɛn na nɩpɛ ɓʋkɩ̃nn tarɩmɛ tʋ̃ntʋ̃nyɩra za si le thaaga hã ninkhonmɛlɛgɛra ɓa khʋ bɩɛ Ɩsɩrayɛlɩwɩra lʋgʋ ɓikhoyipira waʔ.
29Ɩsɩrayɛlɩwɩra khãan ma Yekila za, mafɩra pɩ sagan lagagborogbʋ̃ɔnmamʋŋɩra mʋ gaga kha fɔlɔnhʋwʋga ɩ. Ŋa baa Eziwitiwira lonn kha bɩɛ saga, na ãmɩra ɗiin mi.
30Ɩsɩrayɛlɩwɩra khãan ma Yekila za. Mafɩra, baa pɩ nɩ́ɩrɛ̀n na vĩin mirin Zeriko gbemira khɩɛwɛ wãnɩyɔ̃, na u gbemira waarɩ. 31Zɛrɩhara Arahabʋ khãan ma Yekila za. Mafɩra, baa Ɩsɩrayɛlɩwɩra kha khʋ Yekila bɩ̃ɩrawɩra, na pɩ yɩɛn ma ʋɔ, naɗɩɛ baa ʋ na guoren Ɩsɩrayɛlɩwɩra hegelindɛrɩwɩra ɩra.
32Bɩra mi de tɩ̃? Bɛnɛ bʋ mɩ sɩɛrɛ na gbũu Zedeyɔ̃, na Barakɩ, na Samʋsɔ̃, na Zefute, na Davidi|Davidi , na Samɩɛlɩ dɩ̃ɩna yãdedɛrɩwɩra mɩyɛ za waʔ. 33Naɗɩɛ baa bɩɛ nɩpɩɛ khãan Yekila za, na pi ɓuun ma wɔrɩkɔ ɩɩwɛ bʋɔ za na zɩ̃n pɩ sɩrɩsɛ, na liin mɩtelenyenye, na ɓuun mɩɩna Yekila na hãan nʋʋgɩra ɩra, kɩ bakan zarawɛ nʋʋsɛ. 34Pi bĩin ma nakpakpasɛ, ki kuon kpere huume. Pɩ kha bʋ wa kpũndɛwɛ ŋa pi ɓuun ma faŋa. Pɩ hɩɗann ma na haɓɛ khɛ̃ɩsɛ bɛnyɩra za, kɩ ɗɛɗ pɩ bɩ̃ɩrawɩra. 35Hapɛ bʋɔ khãan ma Yekila za. Mafɩra, pɩ nɩhuomira arɩgan ma na hãan mɩ.
Pɩ gbɩ̃ɩn ma khuowe bʋɔ kɩ ɓɩɛ pɩ khʋʋmɛ, ŋa bɩɛ ɓɩɛn kha bɩɛ zɩ̃n zɩɛ pi thĩ waʔ. Naɗɩɛ pɩ kha ɓɩɛ wa na ɓa vɩ arɩ na kure huumira za na ɓu thakuokɩ̃kɩ̃rɩga. 36Bʋɔ ɓuun ma kʋsaʔɛ na gbʋ̃ʋsɛ, bʋɔ gɔɗ vɔɗ ɓa na zɔrɔgɔsɛ ki yiin kaso za. 37Bʋɔ hĩŋinn ma na bʋrʋsɛ na khʋʋrɩ, bʋɔ kpekĩnn ma gbũnye yɔ̃yɔ̃ warɩma na khʋʋn na kpere. Bʋɔ kha min ma khaayɛ khaayɛ, na yiin zãraɗʋɔsɛ warɩma kpɛɗʋɔsɛ dayiinse. Pɩ kha bʋ wa bʋɔmɛ za dɩ̃ɩna nɩpɛ kha gɔ pɩ wa lɔnbɩ̃ɩwɛ za kɩ kɩ gbɩ̃ɩ wɩ. 38Kɛna dunuyara kha kãn na bɩɛ nɩpɩɛ waʔ. Pɩ kha min ma khaayɛ khaayɛ, gbangbĩrinse za, na ɓɩɛsɛ za, na kɛrɩlose za, dɩ̃ɩna fɔlɔndansɛ za.
39Bɩɛ nɩpɩɛ bɩɛ khãan ma Yekila za, gɩɛ yɩɛn na pɩ yɩsɩnʋʋgɩra yɩɗɩ. Ŋa pi ɓuun mɩɩna Yekila na hãan nʋʋgɩra waʔ. 40Naɗɩɛ, Yekila na ɔfɔn ma mɩkɩ̃nkpakpaɗɛ dʋɔ na kɩ san aa, gɩɛ yɩɛn na ʋ yɩɛn na pɩ mɩyɛ liin hĩin aa kpɩ̃ ra za waʔ.
12A ba kɩ ɓa yiwiyira Yesura za
1Na aa tɩ̃, sɩɛrɛgɔmɛ zann mirin a wa. Ɩ̃ yɩɛ a kɛɩ mɩyɩra ki le thaaga na barɩ a wʋɔrɛ yuomira. Ɩ̃ yɩɛ a kɛɩ mɩbɩ̃yɛliigira, gɩɛ wɛkɩɛ za a lɛɩ wa waʔ ɩra. Laɗa za Yekila yiir a, ɩ̃ yɩɛ a horo dɩɛ na yo nan ti diikhɛla. 2A ɓa yiwiyira Yesura|Yesu za kũu, khãamɩra gɔ ɓa ʋɔ za na phɩla ʋɔ za. Ʋ bɩɩn ma na huun nɩɓadaɓɔkɔ|Nɩɓadaɓɔkɔ za, u kenn sɩ nɩɩsɩra dʋɔ waʔ, naɗɩɛ ʋ gagasɩra kha bʋ wa bãanwuoŋira na zɩɛn sann ʋ ɩra. Ɩra wɩɛ ʋ bʋ wa na hɩɗann Yekila leɗĩngɛŋɩra ʋ. 3Iyo, ĩ yii ɩ̃ gagasɩra Yesura za. Mɩbɩ̃yɛledɛwɛ kha khɛ̃ɩ ʋ wa, ŋa ʋ baɗ ɓa sɩɛ bɩɛ. Mafɩra, hã ɩ̃ ɓa kpũŋin na yɩɛ ɩ̃ gbɔʔɛ hu ĩ waʔ. 4Iyo, baa ĩ leɗe kɩ khɛ̃ɩ mɩbɩ̃yɛliigira, ĩ leɗen na nann huume thon waʔ. 5Yekila ɓɔɗ ɩ̃ mʋ gaga kha u ɓiiwe, ɩ̃ phaan ma ʋ ɓɔgɔla ba? U deɗ ɓa kha:
«Mi ɓiye, hã mʋ kɛɩ Adɛyɩra korimira waʔ,
na ʋ kpaŋɩ̃nn mʋ, hã mʋ yɩɛ mʋ gbɔɗɛ hu mu waʔ.
6Naɗɩɛ, Adɛyɩra kori wa nɩra wɩɛ ʋ khɔrɩ,
ʋ khɩ ɓa nɩra wɩɛ ʋ bɩɩn kha ʋɔ ɓiye u ɩra.»
7Ɩ̃ ba gbɩ̃rɩsɩra, sɩ thaagɩra kɩ bʋ na kori ĩ. Yekila gɔ ɩ̃ wa mʋ gaga kha u ɓiiwe. Ɓiye ʋ̃na kɩ bʋ na u siye kori u waʔ? 8Yekila kori wa u ɓiiwira bɩɛ. Na u kori ɩ̃ɛ waʔ, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha ɩ̃ bʋ u ɓithĩnthĩme waʔ, ŋa ɩ̃ bʋ wa mʋ gaga kha zɛrɩɓiiwe. 9A siiwe kha kori a wa na a nu pɩ bɛrɛ. A kãn ma thĩ na nu a zaazaa Siye|Siye bɛrɛ na ɓu ɓu thakuogira. 10A siiwe kha kori a wa bɛndaaɗɛ dʋɔ kãma za na makɩ̃n na wɛsɩɛ pɩ gagasɛ hãan mɩ ɩra. Ŋa Yekila kori a wa a kɩ̃ramɛ kãma za, ʋ ɓɩɛ wa a le nɩyɛgɛmɛ mʋ gaga kha ʋɔ. 11Na pi kori a, khaala za fɩ sɩ bʋ wa wɔkpãmɩyɛ, sɩ nʋʋ a waʔ. Ŋa korimira kpɩ̃ra za, ʋ dɛyɩra ɓu wa wɔyĩke na teleme.
Ɓɔgɔyɛ yʋɔ dɩ̃ɩna sarɩmɛ
12Gɩɛ yɩɛrɩ, ɩ̃ arɩga lese, hã ɩ̃ yɩɛ ɩ̃ kɔʔɩra hu ĩ waʔ, hã ɩ̃ yɩɛ ɩ̃ gbɔʔɛ hu ĩ waʔ. 13Ĩ yii ɩ̃ ɗɩɛsɩra khɩ̃nkɩ̃rɩyɛ za, si le thaaga wɩɛ kɩ kɛkɛtɩ, hã ʋ dʋga waʔ, ŋa ʋ bãa. 14Ɩ̃ pɛ̃ɩ na ɓɩɛ wɔyĩke na nɩpɛ bɩɛ, na le nɩyɛgɛmɛ ɩ̃ thakuogira za; naɗɩɛ na sɩɛ bʋ kũu waʔ, ɩ̃ ʋɔ sii ɓa wɔrɩ yã Adɛyɩra waʔ. 15Ɩ̃ tʋ gɔ ĩ thĩ, hã nɩra sii ɓa kpɛrɩ zɩɛ Yekila khɩ̃na kɩ̃rɩgɩra waʔ. Hã nɩra sii ɓa le mʋ gaga kha dathubɩ̃ɩga wɛkɛ fĩin na kɩ bʋ na waŋa kɩ kɩ pɔsɔ̃nɩ nɩgɔmɛ waʔ. 16Hã ɩ̃ ʋɔ sii le kakarɩledaa waʔ, ha ĩ le nɩpɛ ki zene Yekire mɩyɛ mʋ gaga kha Ezawu waʔ, ʋɔ bɛŋɩnn ma ʋ nɩkhãgasɛ tɔ̃nɩra ɗiime kãma. 17Ɩ̃ tʋʋmɛ bʋ sɩ za kha sɩ kpɩ̃ra za, ʋ ɓɩɛ ma kha u siira kɩ̃ra ʋɔ mʋ gaga kha ʋ lʋgʋ ɓiye, ŋa na siira kɛɩrɩ. Ʋ ɓɩɛn sɩ wa na yĩthĩnse ŋa sɩ kɩ̃ran yãan waʔ.
18Lɔmɩra za Ɩsɩrayɛlɩwɩra zʋ̃ʋn nann Yekila ɓɩɛgɩra khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra, gɩɛ wɛkɩɛ za nɩpɛ kha wɔrɩ pho, ɩ̃ɛ zʋ̃ʋn nann Yekila mafɩra waʔ. Pɩ yãan ma naagɩra kha so ɓɩɛgɩra thaagɩra za ɩra. Pɩ yãan ma dabirigira, pɩ yãan ma saraŋɩra kha vu na faŋɩra ɩra. 19Pi nuun ma tũune kʋ̃mɛ, pi nuun ma sɩɛsɛ na sɩ kʋ̃n. Baa pi nuun sɩɛ, na pi deɗ kha hã Yekila sɩɛrɛ na bɩɛ dʋ̃waʔ. 20Naɗɩɛ pɩ kha wɔrɩ ba sɩɛrɛdewensɩɛ waʔ, kha: «Nindaa tʋɔ nindaa kɩ ɓa pho ɓɩɛgɩra za, harɩ na daɗuoro u, ʋ kãn ma na hĩŋin khʋ na bʋrʋsɛ.» 21Mɩyɩra kha bʋ wa na ãnabirise harɩ na Moyizi|Moyizi deɗ kha: «Mɩ gban ma naɗɩɛ baa mɩ ãnn na tann ɩra!»
22Ŋa ɩ̃ zʋ̃ʋn nann ma Siyɔ̃ ɓɩɛgɩra dɩ̃ɩna Thakuo Yekila gbonkpakpakɩra, gɩɛ kɩ bʋ zaazaa Zeruzalɛmʋra, fɩra mɛlɛgɛgɔngɔmɩra bʋ kɩ yãgayãga. 23Wɛpɩɛ lʋgʋn liin Yekila ɓiiwira na pɩ yɩsɩsɛ sɛwɛn arɩgɩnara ʋ ni, ɩ̃ zʋ̃ʋn nann ma bɩɛ12:23 «Lʋgʋ ɓiiwira» ɓɔgɔ wa Kirisitira karɩ̃nɓiiwira, khuowe na hapɛ kɩ bʋ na Yekila ɩra. Ɩ̃ zʋ̃ʋn nann ma Yekila thĩra, ʋɔ wɩɛra kɩ ɓa kiti nɩthɩ̃rɩpɩra bɩɛ ɩra. Nɩtelenyemira hĩɗen pi liigesira, ɩ̃ zʋ̃ʋn nann ma bɩɛ. 24Yesura|Yesu kɩ bʋ nʋhãanfɛntiiŋira soronadaara, ɩ̃ zʋ̃ʋn nann ma ʋɔ, ʋ tarɩmɩra gboɗi, ɩ̃ zʋ̃ʋn nann ma bɩɛ. Bɩɛ tarɩmɩra hã a wa mɩkɩ̃nɛ na tãra Abɛlɩ|Abɛlɩ bɛwɩra ɩra.
25Ɩ̃ tʋ gɔ ĩ thĩ, wɩɛra kɩ sɩɛrɛ ĩ heke, hã ɩ̃ kɛɩ u nuureme waʔ. Fɔlɔŋɩɛ za, pɩ na ɓɔɗ ɓa Ɩsɩrayɛlɩwɩra, ŋa bɩɛ kɛɩn ma u nuurese, pi gbũun kuon wɔgbʋ̃ʋgɩra waʔ. Aa ʋɔ, Yekila bʋ wa zaazaara ni kɩ sɩɛrɛ a heke, na a kɛɩn u nuureme, a wɔgbʋ̃ʋgɩra ɓa tãra khɔ̃ɩ nɩpɩra bɛgɩra waʔ? 26Harɩ khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra ni, ʋ nʋʋgɩra yɩɛn ma na fɔlɔŋɩra gbannɩ. Ŋa ɩra wɩɛ ʋ hã a wa nʋʋga kha: «Mɩ ɓa yɩɛ wa fɔlɔŋɩra gban bãnɩkpo tɩ̃, fɔlɔŋɩra kpora i waʔ, ŋa gɩɛ na zaazaara.» 27Daɓiyɩɛ ki de kha «bãnɩkpo tɩ̃», ɩ kɔla kɩ bʋ kha mɩyɩra Yekila liiri, ɩ ɓa gban ma ki tũri si le thaaga kɛɩgbaranyɩra dola hɩɗan bʋ.
28Aa ɓuun ma ɩɩga wɛkɛ kɩ gban waʔ, ki gbũu arɩ ki boɗa za waʔ. Mafɩra, ɩ̃ yɩɛ a thɩɛ Yekila na a liige kɩ hã ʋ na makɩ̃n na lɔmɩra kɩ nʋʋ ʋ. Ɩ̃ yɩɛ a le si na laŋa na gbɩ̃nɛsɛ. 29Iyo, a Yekila bʋ wa mʋ gaga kha naaga wɛkɛ ki le asɩga ɩra.
13Lɔmɩra za nɩra mɩyɛ wɔrɩ nʋʋ Yekila na yo ɩra
1Ĩ yo wʋɔrɛ kɩ kɩ khɔrɩ kamɛ kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe. 2Hã ɩ̃ pha khɩ̃rɩgɔkɩra waʔ. Naɗɩɛ nɩpɛ bʋɔ gɔɗ ɓa mɛlɛgɛwɛ khɩ̃rɩsɛ pɩ khɩ̃rɩgɔkɩra za kɛɩ tʋ sɩ. 3Ɩ̃ kɩ kʋɔgɩ̃n na nɩpɛ wɛpɛ kɩ bʋ kaso za mʋ gaga kha ɩ̃ bʋ wa kasoɓiiwe bʋɔ dɩ̃ɩn mɩ kpuore. Ɩ̃ kɩ kʋɔgɩ̃n na wɛpɩɛ pɩ gbɩ̃ɩ, mʋ gaga kha ɩ̃ɛ thĩra pɩ gbɩ̃ɩ.
4Nɩpɛ bɩɛ kãn ma na gbɩ̃nɛ yaŋɩra. Khuo na hara kãn ma na telen kamɛ kɛɩ le zɛrɩgɛ. Yekila ɓa kiti wa kakarɩledɛrɩwɩra dɩ̃ɩna zɛrɩgɛ ledɛrɩwɩra.
5Hã ɩ̃ yɩɛ tigikhɔrɩbɩ̃ɩga ɓu thaaga ɩ̃ nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɛ za waʔ. Ɩ̃ yɩɛ ɩ̃ wʋɔyɩra hĩi na mɩyɩra ɩ̃ bʋ ɩ ɩra, naɗɩɛ Yekila thĩra deɗ ɓa kha: «Mɩ ɓa zɩɛ mʋ waʔ, mɩ ɓa khon leke mʋ za kũu na yã waʔ.» 6Gɩɛ yɩɛn na a wɔrɩ de ɓa wɛsɩɛ na laŋa kha:
«Adɛyɩra kɩ bʋ mɩ dɛnfɛdaara,
mɩ ɓa ãn mɩɩnɛ sii waʔ.
Nɩthɩ̃rɩɓiye sii wɔrɩ le mi mɩbɩ̃ɩnɛ waʔ.»
7Ɩ̃ kʋɔgɩ̃n na ɩ̃ khɔ̃ɩ wʋɔrɛ nɩpɩra deɗ ĩ Yekire sɩɛsɩra. Ɩ̃ gaga ken lɔmɩra za pɩ kha nɩ́ɩrɛ̀ dɩ̃ɩna lɔmɩra za pi huun yuon ɩra, ɩ̃ khɛ pɩ khãamɩra lɔmɩra. 8Yesu Kirisitira bʋ wa ʋɔ nɩkpuola, dɩ̃ɩra, fɩ̃ɩra dɩ̃ɩna bãanyɛ bɩɛ kũu kɛɩ gbaa. 9Hã ɩ̃ yɩɛ pɩ kpɛnsɛ ɩ̃ na karɩ̃nfɛnkpasɩwɛ waʔ. Sɩ kɩ̃ra na ɓu haɓɛ na kure Yekila kɩ̃rɩgɩra za, ŋa ɗiime mɩyɛ sɩɛrɛvɔnsɩra kɩ̃ran dʋɔ na hãan wɛpɩɛ ki thuo si waʔ. 10A bʋ wa na thɔgɔnsɛ|Thɔgɔnsɛ sokhɛrɛ13:10 Zaazaa kharɩyɛyɛgɛna za Kirisitira lonni, dɩɛ mɩyɛ ki de. Ken Eburuwe 9:11-14 tɩ̃. Yawutu kperekpiidɛwɩra|Kperekpiidɛwɛ bʋ na khɩ̃nɛ na ɗi dɩɛ thɔgɔnsɛ sokhɛrɩɛ ɗimɩyɩra waʔ. Naɗɩɛ bɩɛ liige wa Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra za. 11Fɩra za Yawutuwe|Yawutuwe kperekpiidɛkhãgawɛ wʋɔrɛ nɩrara yo na daɗuorowe tarɩmɛ kharɩyɛyɛgɛna za nɩpɛ mɩbɩ̃yɛliigira yafamɛ kãma, kɩ yɩɛ pi yo na daɗuorowira kpɩ̃ɩsɩra hɩɗankhɛla kpɩ̃rara ʋ na so si. 12Gɩɛ yɩɛn na Yesura huun gboŋo kpɩ̃rara ʋ 13:12 Ken Zã 19:17-20 si le thaaga ʋ yɛɗɛ nɩpɩra na ʋɔ thĩ tarɩmɩra. 13Mafɩra, ɩ̃ yɩɛ a yo u heke gboŋo kpɩ̃rara ʋ, kɩ bɩ kʋsaʔɛ mʋ gaga kha ʋɔ. 14Naɗɩɛ a bʋ na segboŋokɛɩkiyeŋe fara waʔ, ŋa a bʋ wa kɩ ɓɩɛ gboŋo wɛkɛ kɩ ɓa tii kpɩ̃ra za13:14 Makɩ̃n ken Eburuwe 11:10-16. 15Yesura wɔrɩkɩra za, ɩ̃ yɩɛ a hã Yekila gbɩ̃nɛsɛ bãanyɛ bɩɛ, sɩɛ wɛsɩɛ kɩ bʋ a thɔgɔnsɩra. Sɩɛ kɔrɔ kɩ bʋ kha a gbɩ̃nɛ ʋ na a nʋʋsɩra. 16Hã ɩ̃ pha mɩkɩ̃rɩliigira dɩ̃ɩna kamɛ dɛnfɛsɩra waʔ, naɗɩɛ sɩɛ thɔgɔnsɩɛ siira kɩ nʋʋ Yekila.
17Ĩ sũne ĩ thĩ na hã ɩ̃ wʋɔrɛ nɩpɩra, ki ki nu pɩ bɛrɛ. Iyo, bɩɛ kɩ kɔrɩsɩ̃n ɩ̃ Yekila khɩ̃na nɩ́ɩrɛ̀sɩra za, naɗɩɛ miliinsira pi liiri, bɩɛ kɩ ɓa thuo Yekila sɩ. Mafɩra, na ĩ nu ɩ̃ wʋɔrɛ nɩpɩra bɛrɛ, Sɩɛ ɓa yɩɛ pi le pi liigesira na bãanwuoŋo. Bʋɔtɛ, pɩ ɓa ki le si wa na pi wũugĩn, ĩ gbũu ɓuume bʋ sɩ za waʔ.
18Ɩ̃ yɩ̃n Yekire na hã aa. A lann ma sɩ za kha a bʋ wa na lɔɓidakɩ̃ra, naɗɩɛ a ɓɩɛ wa a nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɩra kɩ̃ra mɩyɛ bɩɛ za. 19Mɩ yɩ̃n ɩ̃ wa thĩ kha ɩ̃ yɩ̃n Yekila si le thaaga mɩ wɔrɩ khʋ̃ɔfɩ̃n thiye ĩ heke.
Kɩ̃rɩga dɩ̃ɩna phɩlɩyanthɩɛɗɛ
20Yekila kɩ hã kpolonwuoŋira, ʋɔ arɩgan a Adɛyɛ Yesura|Yesu kɩ bʋ Zãrakaada kpakpawara na kusen u huumira za. Ʋ khɩɛn ma Yesura tarɩmɩra na tiin ʋ nʋhãankɛɩzuoŋira. 21Yekila hã ɩ̃ faŋa ɩ̃ wɔrɩ le mɩyɩra bɩɛ kɩ kɩ̃ra na ki le u dĩŋora. Mɩyɩra kɩ nʋʋ ʋɔ thĩra, u le hã a sɩɛ Yesu Kirisitira wɔrɩkɩra za. Gbɩ̃nɛsɛ bʋ wa ʋ bɛsɛ bãanyɛ bɩɛ. Amiina|Amiina . 22A kiretɩ̃ɛ yaɓiiwe, mɩ yɩ̃n ɩ̃ wa kha ĩ nuure haɓɛ sɩɛsɩɛ na baɓɛ. Naɗɩɛ, mɩ letɩrɩla mɩ dãan hãar ɩ̃, ʋ sʋ̃ran tann waʔ. 23Mɩ ɓɩɛ wa thĩ na de ĩ kha a yaɓiye Timote kuɗ ɓa kasora za. Na ʋ khʋ̃ɔfɩ̃n ɓannɩ, mɩɛ na ʋɔ ɓa yo ken ĩ13:23 Ken Miliinye 16:1.
24Ɩ̃ thɩɛ ɩ̃ wʋɔrɛ nɩpɩra bɩɛ, dɩ̃ɩna wɛpɩɛ bɩɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛwɛ. Itali kiretɩ̃ɛwɩra bʋ thɩɛ ɩ̃.
25Yekire kɩ̃ra ɩ̃ bɩɛ!