Lɛtɩrɩla Poli sɛwɛn na dãan hãan
Galasɩ
kiretɩ̃ɛwɩra ɩra
Lɛtɩrɩla sɩɛrɛ thaaga
Poli bʋ dãa hã wa lɛtɩrɩwɩɛ na Kiretɩ̃ɛwɩra kɩ bʋ Galasɩ sɩrɩgɩra za na ɓu yɛsɩ̃n mɩ mɩyɛ yʋɔ. Galasɩ sɩrɩga nɩpɩra bʋ Yawutuwe waʔ. Polira na deɗ pi Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra na pɩ khãan sɩ za bɛna ʋ kha min ki de Yekila Sɩɛrɛnʋʋsɩra na thĩnyira kɩ bʋ Yawutuwe waʔ ɩra, naɗɩɛ ʋ kha bʋ wa Yekire dãara (1:1).
Galasɩ sɩrɩgɩra za, Yawutuwe bʋɔ na khãan ma Kirisitira za kɩ kɩ ɓɩɛ kha nɩpɛ bɩɛ kãn ma na nɩ̀ɩrɛ̀ na Moyizi Sɩɛrɛhãansɩra bere, mʋ gaga kha huurese (Miliinye 15:1). Ŋa lɛtɩrɩwɩɛ za, Poli bʋ ɓɔgɔ sɩ wa na Galasɩwɩra kha kpɩkɩ̃nsɛ bʋ Yawutuwe na thĩnyira yʋɔra za dʋ̃waʔ, kha khãamɩra wɔrɩkɩra za nɩra ɓu zɩ̃mɩra (3:1–4:31). U deɗ pi wa tɩ̃ kha a liin ma hɔrɔmɛ Kirisitira kãmara za, kha a kãn yɩɛ wa Yekila Nina zɩɛ a wʋɔla (5:1-26).
«Naɗɩɛ, mu huuren ba, mʋ yɩɛn kɛɩ huuren ba, sɩɛ bʋ foi waʔ. Wɛsɩɛ kɩ bʋ thaagɩra, sɩɛ kɩ bʋ na vɩkɩ̃n na le nɩfɛnwɛ̃.» (6:15).
1Poli bʋ thɩɛ Galasɩwɛ
1Mɩɛ Poli kɩ sɛwɛ lɛtɩrɩwɩɛ na dãa hã Galasɩ sɩrɩga egiliziwe nɩpɛ. Mɩɛ wɩɛra liin Yesu Kirisiti dãara|Dãarawɛ , nɩthɩ̃rɩpɛ dãan mɩɛ sɩɛ miliinsira za waʔ. Nɩthɩ̃rɩɓiye u gbũun liin thaaga na mɩɛ liin Yesu Kirisitira dãara waʔ, ŋa sɩɛ kuɗ ɓa Yesu Kirisitira, dɩ̃ɩna a Siye|Siye Yekila arɩgan ʋ na kusen u huumira za ɩra. 2Mɩɛ dɩ̃ɩna yaɓiiwira kɩ bʋ Kirisitira za, aa kɩ dãa hã ɩ̃ ʋɔ lɛtɩrɩwɩɛ na thɩɛ ɩ̃. 3A Siye Yekila na Adɛyɛ Yesu Kirisitira kɩ̃ra ɩ̃, kɩ hã ɩ̃ kpolonwuoŋo. 4Kirisitira hãan ma ʋ thakuogira na ɓu kuore a na a mɩbɩ̃ɩliigira, na ɓu khon a fɩ̃ɩ khɩɛ bɩ̃ɩsɩra za, mafɩra u liin na hĩɗen a Siye Yekila dĩŋora. 5Ɩɩga yɛyɛɓɩra bʋ wa Yekila bɛgɛ kũu! Amiina|Amiina .
Sɩɛrɛnʋʋsɛ thĩne kpo kpeli kɩ bʋ
6Yekila ʋ yɩɗ ɩ̃ Yesu Kirisiti fɩ̃ɩmɩra wɔrɩkɩra za, kɛna ɩ̃ vɩɗ dãan ma ʋɔ kpɩ̃ra vivi kɩ dãan wʋɔrɛ sɩɛrɛfɛnsɛ sʋɔ gɛŋɛ, sɩɛ khonn mɩɛ bamʋŋɩra kũura. 7Si gbũu bʋ mʋ gaga kha sɩɛrɛnʋʋfɛnsɛ sʋɔ kɩ bʋ gɔgɛŋɛ waʔ; ŋa nɩpɛ bʋɔ kɩ bʋ ki firigĩn ĩ kɩ ɓɩɛ kha bɩɛ vɩ si Kirisitira sɩɛrɛnʋʋsɩra. 8Sɩɛ za na nɩra ʋɔ, harɩ na aa ʋɔ, warɩma na zaazaa mɛlɛgɛ ʋɔ, ɓa deɗ ĩ sɩɛrɛfɛnsɛ sʋɔ wɛsɩɛ kɩ bʋ si kpo na wɛsɩɛ aa deɗ ĩ, Yekire daŋa ʋ! 9A na nisĩnn deɗ ĩ wɛsɩɛ, mi gbũu ɔfɔ ki de si wa ɩra wɩɛ tɩ̃ kha na nɩra ʋɔ ɓann na ɓa deɗ ĩ sɩɛrɛfɛnsɛ sʋɔ, wɛsɩɛ kɩ bʋ si kpo na aa bɛsɩra ɩ̃ bɩɩrɩ, Yekire daŋa ʋɔ dɛyɩra! 10Bɩra ɩ̃ɛ thĩra bʋ gaga ɩra wɩɛ, mɩɛ ɓɩɛ wa kha mɩɛ mɩyɛ nʋʋ nɩthɩ̃rɩpɛ baa, warɩma Yekire? Mɩɛ ɓɩɛ wa kha mɩɛ le nɩthɩ̃rɩpɛ dĩŋo ba? Na mɩɛ ɓɩɛ wa kha mɩɛ mɩyɛ nʋʋ nɩthɩ̃rɩpɛ ʋɔ, mɩɛ kha wɔrɩ le Kirisitira miliindaa waʔ.
Yekila yɩɗ Poli kha u le ʋɔ dãara
11Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, mɩ ɓɩɛ wa kha ɩ̃ tʋ kha Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra mi yo deɗ ĩ, si kuɗ nɩthɩ̃rɩpɛ za waʔ. 12Naɗɩɛ mɩɛ ɓuun si nɩra heke waʔ, nɩra sii gbũun karɩ̃nn mɩɛ sɩ waʔ; ŋa Yesu Kirisitira thĩra karɩ̃nn mɩɛ sɩ. 13Bɛna mɩɛ kha bʋ Yawutuwe|Yawutuwe khɩ̃na za, ĩ nuun lɔmɩra za mɩɛ kha bʋ ki yo ɩra. Ɩ̃ tʋʋn lɔmɩra za mɩɛ kha gbɩ̃ɩ Yekila egilizi nɩpɩra kɛɩ gbaa, kɩ ɓɩɛ kha mɩɛ khʋ khon mi fɩ pere. 14Dɩɛ bɛna, mɩɛ kha pɛ̃ɩ wa Yawutuwe sɛrɩ khɩ̃na nɩɩrɛsɩra za kɩ tãra mɩɛ sɛtɛwɩra thĩra pi liin Yawutuwira ɩra. Mɩɛ kha gɔ ɓa a sekhãgawɩra sini mɩyɩra na kpoloŋo kpo kɩ tãra Yawutuwira bʋɔra1:14 Ken Miliinye 8:3 za; na Miliinye 22:3-5 za; na Miliinye 22:5 za na Miliinye 26:9-11 za. 15Ŋa Yekila na nisĩnn khonn ma mɩɛ na mɩɛ bʋ wa mɩ yaara kpoloŋira za, kɩ tʋʋn ɓa yɩɗ ɓɩɛ na yiin mi u miliinsira za ʋ fɩ̃ɩmɩra kãmara za. 16Dɩ̃ɩna tɩ̃, baa sɩ ɓa nʋʋr ʋ na ʋ ɓɔgɔn mɩ u Ɓikhiira mi ɓu yo de ʋ mɩyɛ na thĩmaanyɛ, mɩɛ ɓɩɛn ɓɔgɔrɛ nɩra sii heke waʔ. 17Mɩɛ thĩra ɓɩɛn kha mɩɛ yo Zeruzalɛmʋra zo na yo yã wɛpɩɛ pi nisĩnn liin Kirisiti dãarawɩra|Dãarawɛ mɩɛ wʋɔla ʋ zo waʔ, ŋa na mɩɛ ɗɛ telenn ma na yuon Arabu sɩrɩga za zuori. Baa mi kuɗ ni na mɩ vɩɗ gbũun gboŋɩra ʋ pɩ kha yɩ kha Damasɩ. 18Ɗɩɩsɛ sɩ sãa tãrawɛ kpɩ̃ra za mɩ tʋʋn yuon Zeruzalɛmʋra kha mɩɛ tʋ Pɩɛrɩ, mɩ hɩɗann ma ʋɔ heke na liin khɩɛwɛ gbũne na pɩwãa. 19Mɩɛ yiwire khɩɗ Yekire dãara ʋɔ sii za dʋ̃waʔ fɔ Adɛyɩra khɩ̃rɩyɛ Zakɩ. 20Yekila bʋ mɩɛ sɩɛrɛ na tʋ kha wɛsɩɛ mɩɛ bʋ sɛwɛ ki de ĩ mɩra, mɩ tɔn waʔ.
21Sɩɛ kpɩ̃ra za na mi yuon Siri na Silisi sɩrɩsɩra ʋ. 22Ŋa Zude sɩrɩgɩra egiliziwe kiretɩ̃ɛwɩra kha tʋ mɩɛ waʔ. 23Pi na nuun ma na pi de mɩɛ mɩyɛ doro kha: «Wɛɩ wɩɛ kha gbɩ̃ɩ a khɔ̃ɩra, ʋɔ ki de Yekila sɩɛsɩra kɩ hã zɩ̃mɩra, sɩɛ wɛsɩɛ ʋ kha ɓɩɛ kha ʋɔ asɩ ɩra.» 24Na pɩ kɩ gbɩ̃nɛ Yekila na gbũu mɩɛ mɩyɩra za.
2Poli dɩ̃ɩna Yekire dãarawɩra bʋɔra mɩyɛ
1Ɗɩɩsɛ gbũne na siyĩi tãrawɛ kpɩ̃ra za, na mɩɛ na Barɩnabasɩ vɩɗ yuon Zeruzalɛmʋra. Mɩ na khɩɛn ma Titi na sɩɛn mɩ thĩ za2:1 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Miliinye 11:30; na 15:2. 2Mi yuon ma ni naɗɩɛ, Yekila thĩra na deɗ kha mi yo. Baa mɩ nann ni, sɩɛrɛnʋʋsɩra mɩɛ le de thĩmaanyɩra, na mɩ yɩɗ ɓa kiretɩ̃ɛwɩra wʋɔrɛ nɩpɩra na bĩŋinn mi pi doro na ɓɔgɔn mɩ sɩ. Naɗɩɛ mɩɛ kha ɓɩɛ kha miliinsira mɩɛ na liiri, na wɛsɩɛ mi le ɩra wɩɛ, hã sɩɛ ɓa le miliinkpasɩsɛ waʔ. 3Kɛna Titira mɩɛ na khɩɛn na sɩɛn mi thĩra za, ʋɔ kha bʋ wa Gɩrɛkɩ. Ŋa pɩ hʋgann sɩ ʋ za kha ʋ kãn ma na huure faŋa za waʔ. 4Sɩɛ bɩɛ za, nɩpɛ bʋɔ na liin ma pi thĩ kiretɩ̃ɛwɛ na ɓa sɩɛn a za, pɩ kha ɓɩɛ wa kha u huure2:4 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira 1:7 za. Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1:6 za dɩ̃ɩna tɩ khaala yɛsɩ̃mɛ sɩɛsɩra. Pɩ ɓa sɩɛn ma a za na ɓu hegelin a na tʋ lɔmɩra za Yesu Kirisitira zɩ̃nn a na liir a hɔrɔmɛ ɩra. Bɩɛ nɩpɩɛ kha ɓɩɛ wa kha a vɩ gbũu sɩɛrɛhãansɩra za na le si ɗome. 5Ŋa aa bɩɩn na sũnen a thĩ na nuuren mi harɩ kɩrɩ ʋ thĩra waʔ, si le thaaga sɩɛrɛnʋʋsɩra tɩ̃yara hɩɗan ĩ heke.
6Harɩ wɛpɩɛ pɩ kha ken kha bɩɛ kɩ bʋ wʋɔrɛ nɩpɩra, (bɩɛ na pɩ wʋɔrɛ nɩsɩra bɩɛ, sɩ sʋɔ ken mɩɛ waʔ, naɗɩɛ Yekila khon nɩra nɩra za waʔ), baa mɩɛ de Yekila sɩɛsɩra, bɩɛ wʋɔrɛ nɩpɩɛ ɓuun dʋɔ na sɩɛn sɩ za waʔ. 7Ŋa bɩɛ thĩra yãan ma kha Yekila yiin ma mɩɛ kha mɩɛ de thĩmaanyɛ ʋ sɩɛrɛnʋʋsɩra, mʋ gaga kha baa u yiin Pɩɛrɩra kha u de Yawutuwira|Yawutuwe na ʋɔ sɩɛrɛnʋʋsɩra ɩra. 8Naɗɩɛ lɔmɩra za Yekila khɩɛn Pɩɛrɩra na liir u dãara na hãan Yawutuwira, mafɩra ʋ khɩɛn mɩɛ na liin mi dãara tɩ̃ na hãan thĩmaanyɩra. 9Zakɩ na Pɩɛrɩ na Zãna kha bʋ egilizira wʋɔrɛ nɩpɩra, baa bɩɛ yãan na tʋʋn kha Yekila fɩ̃ɩmɩra za ʋ hãan mɩɛ sɩɛ miliinsira, na bɩɛ yiin lese mɩɛ na Barɩnabasɩra lesira za na thɩɛr a, na ɓu ɓɔgɔ kha a bɩɛ bʋ wa miliindɛkamɛ; na a bɩɛ bɛnn sɩ za kha aa yo liige thĩmaanyɩra heke, bɩɛ yo liige Yawutuwira heke. 10Wɛsɩɛ dola pi deɗ a, sɩɛ kɩ bʋ kha a kɩ kʋɔgɩ̃n na kiretɩ̃ɛwɩra kɩ bʋ bʋɔmɩra za Zeruzalɛmʋ egilizira za ɩra, sɩɛ gbũun mɩɛ pɛ̃ɩn na liiri2:10 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Miliinye 11:29-30.
Poli bʋ kpaŋɩ̃n Pɩɛrɩ baa u liin ɓilense
11Sɩɛ kpɩ̃ra za na Pɩɛrɩra ɓa ɓann Ãtɩɔsɩra na mɩɛ kpaŋɩ̃nn ʋ nɩpɩra bɩɛ wʋɔla ʋ, baa u liin ɓilensira. 12Naɗɩɛ khaala Zakɩra dãarawɩra kha bɩɛ kure u heke na ɓan, Pɩɛrɩra kha ɗi wa na thĩmaanyɛ. Ŋa baa pɩ wɔrɩn ɓann zuori, na ʋ kɛɩn ɗiime dɩ̃ɩn mɩ kɩ kpɩsɩn khon pɩ za, naɗɩɛ ʋ na ãnn ma Yawutuwira. 13Na si liin thaaga na Yawutu kiretɩ̃ɛwɩra bʋɔra tuosin u, harɩ na yann luuren Barɩnabasɩra pɩ yɩsɩɓɩɛgɩra za. 14Baa mɩɛ yãan kha pɩ kha nɩ́ɩrɛ̀ na sɩɛrɛnʋʋsɩra tɩ̃yara waʔ, na mɩɛ deɗ Pɩɛrɩra nɩpɩra bɩɛ wʋɔla za kha: «Mʋɔ wɩɛra kɩ bʋ Yawutura na mʋɔ bɩ kɩ khɛ thĩmaanyɛ nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɩra kɩ zɩɛ Yawutuwira|Yawutuwe bɛwɩra, mʋsɛ sii mʋ ɓa le kɩ wɔrɩ karɩwa wɩ pɩ vɩkɩ̃n na khɛ Yawutuwira nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɩra?»
Yawutuwe na thĩmaanyɛ bɩɛ ɓuun ma zɩ̃mɛ khãamɛ wɔrɩkɩra za
15Aa bʋ wa Yawututhĩnthĩme, a bʋ thĩmaanyɩra kɩ kʋɔ Moyizira|Moyizi sɩɛrɛhãansɩra waʔ. 16Sɩɛ bɩɛ za, a tʋʋn ma kha nɩra sii wɔrɩ ɓu tɩ̃ya Yekila wʋɔla za naɗɩɛ baa ʋ nɩ́ɩrɛ̀ na Moyizira sɩɛrɛhãansɩra na kɩ̃ra waʔ, fɔ na ʋ khãa Yesu Kirisitira za bʋɔtɛ. Gɩɛ yɩɛn na aa ʋɔ khãa tɩ̃ Yesu Kirisitira za si le thaaga aa wɔrɩ ɓu tɩ̃ya Yekila heke Kirisitira khãamɩra za, hã sɩɛ le sɩɛrɛhãansɩra gɔɓɩra wɔrɩkɔ za waʔ, naɗɩɛ nɩra sii wɔrɩ ɓu tɩ̃ya Moyizira sɩɛrɛhãansɩra nɩ̀ɩrɛ̀sɩra za waʔ. 17Ŋa, aa Yawutuwe|Yawutuwe ɓɩɛ wa kha Yekila ken a nɩtelenyeme naɗɩɛ baa aa khãa Kirisitira za, na yɩɛ a sɩɛ liimira za, na nɩpɛ ken a wa mɩbɩ̃yɛledɛwɛ tɩ̃, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha Kirisitira thĩra ki yii a mɩbɩ̃yɛliigira za ba? Kũu waʔ. 18Naɗɩɛ na mɩ vɩɗ gbũun sɩɛrɛhãansɩra za, sɩɛ wɛsɩɛ mɩ na kɛɩrɩ, mi miliinyira kɩ̃ra waʔ. 19Na sɩɛrɛhãansɛ gɛŋɩra ɩ gɩɛ ʋɔ, mɩɛ huun ma. Sɩɛ sɩɛrɛhãansɩra gbũun liin thaagɩra na mɩɛ huuri na ɓu hɩɗan thakuogo za na Yekila2:19 Khɔ̃ɩkhɔ̃ɩra, baa Poli kha ɓɩɛ ʋɔ mɩyɛ nʋʋ Yekila ki le nɩtelenyemo, ʋ kha le wa ʋ mɩyɛ bɩɛ na makɩ̃n na Moyizi sɩɛrɛhãansɩra bɩɛ. Si liin ma mʋ gaga kha mɩɛ na Kirisitira huun ma kpuore nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za, 20mɩɛ thĩra kɩ bʋ thakuogira za dʋ̃waʔ, ŋa Kirisitira thakuogira kɩ bʋ mɩɛ za ɩra. Thakuogira mɩ bʋ gɩ dunuyara za ɩra wɩɛ, mi ɓuun ma gɩɛ thakuogira naɗɩɛ baa mɩ khãa Yekila Ɓikhiira Kirisitira za. Ʋɔ wɩɛra khɔrɩn mɩɛ na hãan mɩ u thĩ thakuogira. 21Fɩ̃ɩmɩra Yekila fɩ̃ɩn mɩɛ za, mɩɛ kɛɩ bɩɛ waʔ; naɗɩɛ, na sɩɛrɛhãansɩra le wa thaaga a telen, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha Kirisitira huumira liin ma kpasa.
3Khãamɩra kɩ yɩɛ Yekila ken a nɩtelenyeme
1Ee! Ɩ̃ɛ Galasɩ wʋɔnlaɗɩpɩɛ, ãna wɔrɩn liin taliwirise na bakan ĩ yiwiyira mafɩra? Kɛna Yesu Kirisitira ɓalɔmɩra nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za ɓɔgɔn ɩ̃ wa na yɛsɩ̃nɩ. 2Mɩɩnɛ tikpo mɩɛ ɓɩɛ ĩ heke kha ɩ̃ yɛsɩ̃n mɩ tɩ za. Ĩ ɓuun ma Ninyɛgɛmɔra naɗɩɛ baa ɩ̃ gɔɗ sɩɛrɛhãansɩra na kɩ̃ran baa, warɩma baa ĩ nuuren sɩɛrɛnʋʋsɩra na khãan sɩ za ɩra? 3Na mʋsɛ sii si ɓuun yuon na ɩ̃ laɗ wʋɔmɛ mɩra? Ɩ̃ na nisĩnn gɔɗ ɓa kɩ nɩ́rɛ̀ Ninyɛgɛmɔ wɔrɩkɩra za, ɩra wɩɛ ɩ̃ ɓɩɛ wa na phɩla sɩ na ɩ̃ɛ thĩ wɔrɩkɔ ba? 4Vɛnkpakpasɩɛ bɩɛ ĩ ɓuun mɩra, sɩɛ bɩɛ liin ma kpasa ba? Ɩya sɩɛ wɔrɩ le kpasa kũu waʔ. 5Baa Yekila hãar ɩ̃ u Nina ki liin bamʋŋa mɩyɛ ɩ̃ sʋgʋmʋra za, u liin ma sɩɛ bɩɛ naɗɩɛ baa ɩ̃ gɔɗ sɩɛrɛhãansɩra na kɩ̃ran baa, warɩma u liin ma sɩɛ naɗɩɛ baa ĩ nuun sɩɛrɛnʋʋsɩra na khãan sɩ za ɩra?
6Mafɩra sɩ sɛwɛnɩ Yekila sɛwɛra za na deɗ Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ mɩyɩra za kha: «Ʋ khãan ma Yekila za, na bɩɛ khãamɩra liin thaaga na Yekila kenn u nɩtelenyemo.» 7Gɩɛ yɩɛrɩ, ɩ̃ kãn ma na tʋ kha wɛpɩɛ kɩ khãa Yekila za, bɩɛ kɩ bʋ Abɩrahamʋra kpɩ̃raɓiiwira. 8Dɩ̃ɩna Yekila sɛwʋra na nisĩnn deɗ ɓa kha Yekila ɓa ken ma thĩmaanyɩra nɩtelenyeme khãamɩra wɔrɩkɩra za. Gɩɛ yɩɛn na u nisĩnn deɗ Abɩrahamʋra sɩɛrɛnʋʋsɩɛ kha: «Mʋɔ za mɩ ɓa tãra na kɩ̃ra thĩnyira bɩɛ nɩpɩra3:8 Daɓitɩtɩɩʔɛ 6-8: Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Ɔrɔmʋwɛ 4:3 za; na 4:16 za.» 9Gɩɛ yɩɛrɩ, wɛpɩɛ bɩɛ kɩ khãa Kirisitira za, bɩɛ ɓu wa kɩ̃rɩga mʋ gaga kha baa Abɩrahamʋra ɓuun kɩ̃rɩgɩra ʋ khãamɩra za ɩra.
10Ŋa wɛpɩɛ bɩɛ kɩ nɩ́ɩrɛ̀ na sɩɛrɛhãansɩra, daŋa ɓa gɔ ɓa bɩɛ, naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma Yekila sɛwʋra za na deɗ kha: «Wɩɛ bãa kɩ nɩ́ɩrɛ̀ na makɩ̃n na wɛsɩɛ bɩɛ sɛwɛn sɩɛrɛhãansɩra sɛwʋra za waʔ, Yekila daŋa ʋɔ dɛyɩra.» 11Sɩɛ thĩra yɛsɩ̃nn ma kha Yekila ken nɩra nɩtelenyemo sɩɛrɛhãansɩra gɔɓɩra kãmara za waʔ, naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma na deɗ kha: «Nɩtelenyemo ɓa ɓu wa thakuogo khãamɩra wɔrɩkɩra za.» 12Kɛna sɩɛrɛhãansɩra bʋ khãamɛ mɩyɛ waʔ, naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma na deɗ tɩ̃ kha: «Wɩɛ bãa kɩ gɔ sɩɛrɛhãansɩra sɩɛsɩra na nɩ̀ɩrɛ̀ sɩ, ʋɔ dɛyɩra ɓa ɓu wa thakuogo sɩɛ za.» 13Yesu Kirisitira zɩ̃nn a wa na daŋara sɩɛrɛhãansɩra kha ɗʋ a za, ki gbonn ʋɔ daŋa wɩɛ aa boɗa za. Naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma Yekila sɛwʋra za na deɗ kha: «Nɩra wɩɛ bãa pi tũn daɓɔkɔ za, ʋɔ daŋann ma.» 14Sɩɛ bɩɛ liin ma mafɩra, si le thaaga Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ kɩ̃rɩgɩra nʋhãagɩra nan thĩmaanyɩra bɩɛ Yesu Kirisitira wɔrɩkɩra za, kɩ yɩɛ si le thaaga tɩ̃, nʋʋgɩra na hãan na gbũun Ninyɛgɛmɔra mɩyɩra za, a wɔrɩ ɓu Ninyɛgɛmɔra khãamɩra wɔrɩkɩra za.
Sɩɛrɛhãansɛ na nʋhãaŋa mɩyɛ
15Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, ɩra wɩɛ mɩ sɩɛrɛ ɩ̃ wa na makɩ̃n na nɩthɩ̃rɩɓiiwira lɔmɩra. Na nɩra ʋɔ deɗ sɩɛsɛ na yɩɛn na pɩ sɛwɛn sɩ na kanɛn sɩ, nɩkpasa ʋɔ wɔrɩ asɩ sɩ waʔ, warɩma na sɩɛ sʋɔ sɩɛ sɩɛsɩra za kũu dʋ̃waʔ. 16Yekila na hãan ma nʋʋga na Abɩrahamʋra|Abɩrahamʋ na ʋ kpɩ̃raɓiira. Ʋɔ kpɩ̃raɓiiwɩɛ kɩ bʋ Kirisitira. Sɩɛ za, sɩ na deɗ ɓa kha: «Mʋɔ na mʋ kpɩ̃raɓiira.» Sɩ na deɗ kha Abɩrahamʋra na ʋ kpɩ̃raɓiiwe waʔ, mʋ gaga kha ʋ kpɩ̃raɓiiwira kha gɔn ma. 17Ken, wɛsɩɛ mɩɛ ɓɩɛ na de, sɩɛ kɩ bʋ kha Yekila na deɗ ɓa sɩɛsɛ na zɩɛrɩ mʋ gaga kha baa sɩ kãn. Ɗɩɩsɛ gbaasɩyɔ̃ na tigbiire na gbũne (430) kpɩ̃ra za sɩɛrɛhãansɩra tiiri, sɩɛ sɩɛrɛhãansɩra gbũu wɔrɩ vɩkɩ̃n sɩɛ sɩɛsɩra na le si sɩɛrɛkpasɩsɛ waʔ. 18Naɗɩɛ, na Yekila nʋhãaŋɩra ɓu wa sɩɛrɛhãansɩra gɔɓɩra za, dɩɛ bɛna nʋhãaŋa gɩɛ dʋ̃waʔ. Kɛna nʋhãaŋɩra liin thaagɩra na Yekila fɩ̃ɩn Abɩrahamʋra za.
19Na mafɩra ʋ, sɩɛrɛhãansɩra tii thaagɩra kɩ gʋ̃na? Sɩɛrɛhãansɩra tiin ma si le thaaga mɩbɩ̃yɛ ɓu yã tʋ ɓanu kha Abɩrahamʋra kpɩ̃raɓiira tʋ ɓan. Mɛlɛgɛwɛ tann ma soronadaa za na hãar ʋ sɩɛrɛhãansɩra. 20Khaarɛ bãa soronadaa mɩyɛ de, sɩɛ bʋ nɩra kpo mɩyɛ dʋ̃waʔ, kɛna Yekila bʋ wa ukpo. 21Warɩma sɩɛrɛhãansɩra bakɩ̃n ma Yekila nʋhãaŋɩra ba? Ɩya sɩɛ ɩ waʔ. Na Sɩɛrɛhãansɛ kha wɔrɩ yɩɛ wa nɩra ɓu thakuogo, dɩɛ bɛna, nɩpɛ naa le wa nɩtelenyeme sɩɛrɛhãansɩra wɔrɩkɩra za. 22Ŋa Yekila sɛwʋra deɗ ɓa kha nɩthɩ̃rɩɓiiwira bɩɛ bʋ wa mɩbɩ̃yɛ wɔrɩkɔ za, si le thaaga wɩɛ bãa khãan Yesu Kirisitira za, ʋɔ dɛyɩra ɓu fɩ̃ɩmɩra Yekila na hãan nʋʋgɩra ɩra. 23Khaala Yesu Kirisitira kha ʋɔ ɓan, a kha bʋ wa mʋ gaga kha kasoɓiiwe sɩɛrɛhãansɩra nɩ́ɩrɛ̀sɩra za kɩ kɩ tɩɛ kha khãamɩra ɓɔgɔ pi thĩ. 24Mafɩra sɩɛrɛhãansɩra na liin a koridaara ɓanu kha Kirisitira ɓannɩ, si le thaaga a le nɩtelenyeme khãamɩra wɔrɩkɩra za. 25Ŋa baa Kirisitira ɓann zuori, a ɓɩɛ kha sɩɛrɛhãansɛ kori a dʋ̃waʔ. 26Naɗɩɛ, ɩ̃ɛ wɛpɩɛ bɩɛ khãan Yesu Kirisitira za, ɩ̃ bɩɛ liin ma Yekila ɓiiwe khãamɩra wɔrɩkɩra za. 27Ɩ̃ɛ wɛpɩɛ bɩɛ yĩɗ|Yĩ ãmɩra ʋ ĩ liin ma kpuore Kirisitira za, ɩ̃ khɩɛn ma Kirisitira lɔmɩra na yiin mi ɩ̃ za mʋ gaga kha gbɔgɔlɔ̃ŋɔ. 28Gɩɛ yɩɛrɩ, kpɩkɩ̃nsɛ bʋ Yawutuwe|Yawutuwe dɩ̃ɩna thĩmaanyɩra za dʋ̃waʔ; kpɩkɩ̃nsɛ bʋ ɗonron na hɔrɔn za dʋ̃waʔ; kpɩkɩ̃nsɛ bʋ khuo na hara za dʋ̃waʔ; naɗɩɛ ɩ̃ bɩɛ dɩkɩ̃nn ma na liin nɩra kpo Yesu Kirisitira za. 29Na ɩ̃ bʋ wa Kirisitira bɛwɛ, ɩ̃ bʋ wa Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ kpɩ̃raɓiiwe, dɩ̃ɩna ĩ nii ɓa hɩɗan ma Yekila nʋhãaŋɩra za3:29 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Ɔrɔmʋwɛ 4:13.
4Kiretɩ̃ɛwɛ bʋ ɗome dʋ̃waʔ, ŋa pi liin ma Yekila ɓiiwe
1Ken wɛsɩɛ mɩɛ gaga ɩra. Ɓiye wɩɛ bãa kãn khɛ u siira ʋ̃nɩŋɩra, na yɩɛ ʋɔ ɓiira ɓikɛrɩsɩra za, ʋɔ na ɗonron bɩɛ bʋ wa kpuore, kɛna mɩyɩra bɩɛ bʋ wa ʋɔ bɛyɛ. 2Na yɩɛ ʋ ɓikɛrɩsɩra za, bʋɔ ki ken u, dɩ̃ɩna bʋɔ kɩ kɔrɩsɩ̃n ʋ mɩyɩra bɩɛ ɓanu kha u siira bɛnɓɔgɔyɔna yo nannɩ ʋ khɛ ʋ̃nɩŋɩra. 3Si kpuosira ɩ tɩ̃ na aa. Bɛna aa kha bʋ mʋ gaga kha ɓikɛrɩwɛ, a kha thuo wa dunuyara mɩyɩra, na liin i ɗome. 4Ŋa baa Yekila bɛnɓɔgɔyɔna ɓa nannɩ, na ʋ dãan u ɓikhiira na ʋ ɓannɩ. Hara hũnn u, ʋ nɩ́ɩrɛ̀n ma na sɩɛrɛhãansɩra, 5si le thaaga u ɓu kuore sɩɛrɛhãansɩra nɩ́ɩrɛ̀dɛwɩra, ki le a Yekila ɓiiwe.
6Baa ĩ liin Yekila ɓiiwira thĩnthĩnse za, gɩɛ yɩɛn na ʋ dãan u ɓikhiira Nina na yiir u a za, ʋɔ Nina kɩ yɩɛ na a kʋ̃n kha: «Abba» gɩɛ kɔla kɩ bʋ kha bʋba. 7Gɩɛ yɩɛrɩ, mʋ bʋ ɗonron dʋ̃waʔ, ŋa mu liin ma Yekila ɓiye ɩra. Baa mu liin ma Yekila ɓiira, mu niin ɓa hɩɗan ma Yekila ɓudagɩra za mʋ gaga kha u ɓiiwira bʋɔra.
Poli bu wukĩn Galasɩwɛ khãamɛ mɩyɛ za
8Khɔ̃ɩra, ɩ̃ kha tʋ Yekila waʔ, sɩ̃mɛ ɗonse za ɩ̃ kha bʋ, bɩɛ gbũu kha bʋ Yekila thĩnthĩse za waʔ4:8 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Korɛ̃tɩwɛ 8:4-6. 9Ŋa ɩra wɩɛ baa ɩ̃ tʋʋn Yekila, warɩma baa ʋɔ tʋʋn ɩ̃ɛ, mʋsɛ sii si ɓuun yuon kɛna ɩ̃ vɩ ki gbũu ɩɛ mɩkpasɩyɩra kɩ bʋ kɛɩ le wɔrɩkɩra tɩ̃? Ɩ̃ ɓɩɛ wa na vɩ lon i ɗonsira za tɩ̃ ba? 10Tɩ̃, ĩ kenn khonn ma ɗɩyãsɛ, na Ferese, na ɗɩɩga miliinbɛnyɛ, dɩ̃ɩna ɗɩɩsɛ; kɩ kɩ gbɩ̃nɛ sɩ. 11Ĩ kpolongbʋ̃ʋga bʋ wa mɩɛ za gbaangbo kha miliinsɩra bɩɛ mɩɛ vɛnɛn mɩɛ thĩ na liin hãar ɩ̃ hã sɩ ɓa le kpasa waʔ.
12Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, mɩ yɩ̃n ɩ̃ wa zaanɩ thĩ, ɩ̃ khɛ mɩɛ lelɔmɩra, naɗɩɛ mɩɛ bʋ wa mʋ gaga kha ɩ̃ɛ. Na mɩ sɩɛrɛ mafɩra sɩ bʋ mʋ gaga kha ĩ liin mi wa mɩbɩ̃ɩnɛ waʔ. 13Ɩ̃ɛ thĩra tʋ kha mi ɓosira liin thaagɩra na mi ɓuun deɗ ĩ Yekila sɩɛsɩra lʋgʋsɩra za. 14Ɩ̃ɛ thĩra na ɓuun ma gbɩ̃rɩsɛ mɩɛ ɓosira kãmara za, sɩɛ bɩɛ za ĩ zenen mɩɛ yãan waʔ, warɩma na yɔ̃gɔn mɩɛ za mi ɓosira kãmara za waʔ, ŋa ɩ̃ gɔɗ ɓa mɩɛ mʋ gaga kha Yekila mɛlɛgɛ kha bʋ mɩ, warɩma mʋ gaga kha Yesu Kirisitira thĩra. 15Ɩ̃ bãanyɩra na wuon ma na mɩɛ gbaangbo, ŋa he gɩɛ bãanwuoŋira yuon ɩra? Mɩɛ bɩ na le ɩ̃ sɩɛrɛ kha na sɩ kha wɔrɩ le wa, bãa ɩ̃ naa kʋgʋlɩ̃n khon ĩ yiwiyira na hã mɩɛ ɩ! 16Baa mɩɛ deɗ ĩ tɩ̃yara sɩɛ liin thaagɩra na mɩɛ liin ɩ̃ bɩ̃rara ɩra ba?
17Wɛpɩɛ bɩɛ maan ɩ̃ za ki le ĩ mʋ gaga kha pɩ khɔrɩ ɩ̃ wa, pɩ gagasɩra kɩ̃ra waʔ. Pɩ ɓɩɛ wa na kpɛnsɛ khon ĩ mɩɛ za ĩ ɓu le bɩɛ bɛwɛ. 18Na ɩ̃ pɛ̃ɩ ki le mɩkɩ̃nɩnyɛ bãanyɛ bɩɛ, sɩɛ kɩ kɩ̃ra, hã si le mʋ gaga kha mɩɛ wʋɔrɛ doro za ĩ le i waʔ. 19Mi ɓikhɔrɩyɔmɛ, mɩ vɛn ma ɩ̃ɛ mɩyɛ za tɩ̃ mʋ gaga kha baa hara vɛn ʋ lɔwʋrɛ hũme za ɩra, ɓanu kha Kirisitira ɓuun hɩɗankhɛrɛ ɩ̃ gagasɩra za. 20Ɗyii! Mɩ kha khɔrɩ sɩ wa kha mɩɛ thĩra ɓu ɩ̃ sʋgʋmʋra ni bɛndɩɛ za na ɓu vɩkɩ̃n mɩɛ sɩɛrɛlɔmɩra, naɗɩɛ ĩ kpolongbʋ̃ʋga bʋ wa mɩ za gbaangbo.
Agarɩ na Sara mɩyɛ ɓɔgɔ wa nʋhãansɛ yɔ̃
21Ɩ̃ɛ wɛpɩɛ kɩ ɓɩɛ na nɩ̀ɩrɛ̀ na sɩɛrɛhãansɩra, ɩ̃ zɩ̃ŋɩn mɩ wɛsɩɛ na yɛsɩ̃n. Ĩ nuuren wɛsɩɛ sɩɛrɛhãansɩra deɗ waʔ? 22Sɩ sɛwɛn ma Yekila sɛwʋra ʋ na deɗ kha: «Ɓikhiiwe pɩyɔ̃ kha bʋ Abɩrahamʋ|Abɩrahamʋ heke, ʋ na hũnn ma ukpora u ɗonhara Agarɩ za, ki hũnn ʋɔra ʋ hahɔrɔmɔra Sara za.» 23Ŋa ɗonhala baara hũnn ma na makɩ̃nn na nɩthɩ̃rɩga dĩŋo. Kɛna hahɔrɔmɔra baara ʋɔ hũn ma na makɩ̃nn na Yekila nʋhãaŋɩra. 24Ɩɛ mɩyɩɛ yɔ̃ra kɔrɩwɩra nugon ma, naɗɩɛ bɩɛ hapɩɛ pɩyɔ̃ra ɓɔgɔ wa nʋhãansɛ yɔ̃ mɩyɛ. Wɩɛra kɩ bʋ Agarɩra, ʋɔ mɩyɛ ɓɔgɔ wa nʋhãaŋɩra ɓuun Sinayi ɓɩɛgɩra za. Gɩɛ nʋhãaŋɩra ɓɔgɔ wa Agarɩ na ɓiiwira u hũun ɗonsira za. 25Agarɩra ʋɔ ɓɔgɔ wa Sinayi ɓɩɛgɩra kɩ bʋ Arabu sɩrɩga za. Agarɩra ɓɔgɔ wa tɩ̃ Zeruzalɛmʋ gboŋira kɩ bʋ fɩ̃ɩra mɩra ɩra, naɗɩɛ gɩɛ gboŋɩɛ na kɩ nɩpɩra bʋ wa sɩɛrɛhãansɩra ɗome4:25 Khaadɩɛ, Zeruzalɛmʋ ɓɔgɔ wa Yawutuwe sɛrɩ. 26Ŋa Zeruzalɛmʋra kɩ bʋ zaazara ni, ʋɔ bʋ wa hɔrɔmɔ. Gɩɛ kɩ bʋ a yaara. 27Naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma Yekila sɛwʋra za na deɗ kha:
«Mʋɔ Hakɛɩhũromo, hɩɗan bãanwuoŋo za.
Mʋɔ wɩɛra tʋʋn ɓihũŋo nʋnʋmɩra yãan waʔ ɩra, yãgayãga na kɩ̃ra;
naɗɩɛ, hala khuora khʋ̃n dahʋ̃raŋɩra, ʋɔ ɓiiwira kɩ ɓa gɔn
na tãra hala khuora ken ɩra.»
28Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, ɩ̃ɛ ʋɔ bʋ wa nʋhãaŋɩra ɓiiwe mʋ gaga kha Ɩzakɩra. 29Ŋa khɔ̃ɩra, wɩɛra na hũnn na makɩ̃n na nɩthɩ̃rɩga dĩŋora, ʋɔ kha vɛnɛ wa wɩɛra na hũnn Yekila Nina|Yekire Nin wɔrɩkɩra za, mafɩra sɩ bʋ fɩ̃ɩra bere. 30Ŋa bɩra Yekila sɛwʋra deɗi? U deɗ ɓa kha: «Ɗɛ ɗonhala na u ɓikhiira, naɗɩɛ ɗonhala ɓikhiira na hahɔrɔmɔra ɓikhiira kãn na khɛ ʋ̃nɩŋɩra kpuore waʔ.» 31A yaɓiiwe Kirisitira za, mafɩra sɩ bʋ, a bʋ ɗonhala ɓiiwe waʔ, ŋa a liin ma hahɔrɔmɔra ɓiiwe.
5Kirisitira ki le a hɔrɔmɛ
1Kirisitira kuoren a wa na sɩɛrɛhãansɩra ɗonsira, a ɓu le hɔrɔmɛ thĩnthĩse za. Na si liin mafɩra, ɩ̃ gɔ ĩ thĩ na kɩ̃ra hã ɩ̃ yɩɛ pi gbũu ɗʋ ɗonsira dagbolonsira ɩ̃ za dʋ̃waʔ. 2Mɩɛ Poli ki de ĩ wɛsɩɛ kha na ɩ̃ yɩɛn na pi huuren ĩ sɩɛrɛhãansɩra kãmara za, Kirisitira bʋ foi ĩ heke dʋ̃waʔ. 3Mi gbũu de ĩ wa tɩ̃ kha na wɩɛ bãa yɩɛn na pi huuren u, sɩɛrɛhãansɩra daɓiyira bɩɛ gɔɓɩra bʋ wa faŋa ʋɔ dɛyɩra za. 4Ɩ̃ɛ wɛpɩɛ kɩ ɓɩɛ kha Yekila ken ɩ̃ɛ nɩtelenyeme sɩɛrɛhãansɩra gɔɓɩra kãmara za, ɩ̃ kpɩkɩ̃nn ma na Kirisitira; kɩ laɗ Yekila fɩ̃ɩmɩra. 5Na aa ʋɔ lan ma sɩ za Ninyɛgɛmɔra wɔrɩkɩra za, kha Yekila ɓa yo ken ma aa nɩtelenyeme. Sɩɛ aa bʋ tɩɛ. 6Naɗɩɛ wɛpɩɛ bɩɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛsɩra za, pi huuren ma ba, pi huuren waʔ ba, sɩɛ sʋɔ sii bʋ thaaga waʔ, wɛsɩɛ kɩ bʋ thaagɩra sɩɛ kɩ bʋ khãamɛ, bɩɛ yã tʋ wa kamɛ khɔrɩmɛ za. 7Khɔ̃ɩra ɩ̃ nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɩra kha kɩ̃ra. Na ãna ɓa wãɗ khonn ĩ tɩ̃ya khɩ̃na za? 8Mɩɩna pi deɗ ĩ na wãɗ khonn ĩ tɩ̃ya khɩ̃na za, sɩɛ kuɗ Yekila ɩ̃ yɩdaara heke waʔ. 9Si deɗ ɓa kha: «Na mu yiin thãhɩ̃rɩwɛ̃|Thãhɩ̃rɩwɛ̃ ɓʋɔgɔ za kɩrɩ, pɩ lʋɔrɛ wa ɓʋɔgɩra bɩɛ5:9 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Korɛ̃tɩwɛ 5:6.» 10Na mɩɛ ʋɔ, mɩɛ lan ma Adɛyɩra za na gbũu ɩ̃ mɩyɩra za kha harɩ si le mʋsɛ, ɩ̃ ɓa khɛ gagasɛ sʋɔ wɛsɛ kɩ bʋ si kpo na mɩɛ bɛsɩra waʔ. Ŋa wɩɛ tʋɔ wɩɛ ki firigĩn ɩ̃ gagasɩra, ʋɔ dɛyɩra ɓa ɓu vɛnsɛ gbaangbo. 11Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, na mɩɛ za ʋ ʋɔ, na mɩɛ kha bʋ wa ki de nɩpɛ kha pi huuresira bʋ wa mɩkɩ̃nɛ, na bena nɩpɛ bʋ kɩ vɛnɛ mɩɛ harɩ fɩ̃ɩ? Yekila sɩɛsɩra mɩɛ bu de kha Kirisitira ɓaɗ ɓa nɩɓadaɓɔkɔ|Nɩɓadaɓɔkɔ za, sɩɛ kha wɔrɩ le bɩ̃ɩsɛ nɩra sii heke waʔ. 12Wɛpɩɛ ki firigĩn ɩ̃ gagasɩra, hã pi dii huuresira dola za waʔ, pi kpii khon pi khuosira thĩra pere.
13Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, ɩ̃ɛ yɩɗ ɓa na liin hɔrɔmɛ, ŋa hã ɩ̃ fɛ sɩɛ hɔrɔnsɩra za ki ki le wɛsɩɛ bɩɛ nʋʋr ɩ̃ waʔ. Ŋa ɩ̃ kãn ma na khɔrɩ kamɛ kɩ dɛnfɛ kamɛ. 14Naɗɩɛ sɩɛrɛhãansɩra bɩɛ ɓu wa sɩɛrɛdaɓirɩɛ kpora za kha: «Mʋ kãn ma na khɔrɩ mʋ kãnʋɔna mʋ gaga kha mʋɔ thĩra.» 15Ŋa na ɩ̃ɛ yɩɛn ma ɩ̃ɛ bɛsɩra bɩɛ kɩ kɩ nʋn kɩ vaga kamɛ na ɩ̃ khʋɔ kamɛ, ɩ̃ kɩ kɔrɩsɩ̃n kha ɩ̃ ɓa zuo kamɛ.
Ɩ̃ yɩɛ Ninyɛgɛmɔra zɩɛ ɩ̃ wʋɔla ʋ
16Ĩ nuure mi kɩ̃raŋɩra. Ɩ̃ yɩɛ Ninyɛgɛmɔra zɩɛ ɩ̃ wʋɔla ʋ, na sɩɛ liiri, ɩ̃ ɓa le gbɔɗɛ dĩŋo dʋ̃waʔ. 17Naɗɩɛ wɛsɩɛ kɩ nʋʋ Ninyɛgɛmɔra waʔ, sɩɛ kɩ nʋʋ gbɔɗa; wɛsɩɛ kɩ nʋʋ gbɔɗa tɩ̃, sɩɛ nʋʋ Ninyɛgɛmɔra kũu waʔ. Pɩ bʋ wa khɛɩ̃gɛ za, si le thaaga hã ĩ ɓu le ɩ̃ɛ thĩ dĩŋo waʔ5:17 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Ɔrɔmʋwɛ 7:14-23. 18Ŋa na ɩ̃ yɩɛn na Ninyɛgɛmɔra zɩɛn ɩ̃ wʋɔla ʋ, ɩ̃ ɓa nɩ́ɩrɛ̀ na sɩɛrɛhãansɩra dʋ̃waʔ.
19Ken gbɔɗɛ yekemɩyɩra: Zɛrɩgɛ, dɔrɔkpɔrɩsɛ, kakarɩliige, 20sɩ̃mɩyɛ, taliwirise, yãasɩ̃nsɛ, khɛɩ̃gɛ na zone, doŋo na bakɩ̃nsɛ, kpɩkɩ̃nsɛ, dɩ̃ɩna na kpɩkɩ̃n kamɛ gboʔegboʔe, 21na wɩɛ ki hĩin mɩɩnɛ za waʔ, na thãyʋ̃ɔgɔ, na lɔwʋgɔ, na ɩɛ mɩyɩra thĩna bɩɛ. Mɩɛ ʋɔ bu nisĩn de ĩ wa sɩ mʋ gaga kha baa mɩ na deɗ ĩ sɩ kha wɩɛ bãa kɩ bʋ ɩɛ mɩyɩra thĩna ledaa, ʋɔ wɔrɩ lon Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga za kũu waʔ.
22Ŋa mɩyɩra Ninyɛgɛmɔra hã, ken ɩɛ: Kɔrɩmɛ, bãanwuoŋo, kpolonwuoŋo, sɔmɩra, kɩ̃rɩga, laŋa, teleme. 23Na bɩ na sũne mu thĩ, dɩ̃ɩna na tʋ gɔ mu thĩ. Sɩɛrɛhãansɩra khɛ̃ɩ sɩɛ sʋɔ sii waʔ. 24Wɛpɩɛ bɩɛ kɩ bʋ Yesu Kirisitira za, bɩɛ ɓaɗ ɓa gbɔɗa na ti yekemɩyɩra bɩɛ nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za na khʋʋn ɩ bɩɛ. 25Baa a ɓuun ma thakuogira Ninyɛgɛmɔra wɔrɩkɩra za, a kãn ma na nɩ̀ɩrɛ̀ na makɩ̃n na Ninyɛgɛmɔra dĩŋora. 26Hã a gbɩ̃nɛ a thĩ waʔ. Hã a lon kamɛ ɓɛmɛ za waʔ. Hã a khɛ zone na kamɛ waʔ.
6Ĩ gbon kamɛ dagbolonse
1Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, na nɩra ʋɔ liin ɓilense na pɩ gɔɗ ʋ, ɩ̃ɛ wɛpɩɛ kɩ bʋ na Yekila Nina|Yekire Nin , ĩ sũne ĩ thĩ na pɛ̃ɩ na dɛnfɛ ʋ dɛyɩra ʋ vɩ ɓan khɩ̃ntelenyena za. Kɩ yɩɛ ɩ̃ɛ thĩra kɔrɩsɩ̃n ĩ thĩ hã ɩ̃ yɩɛ mɩɩnɛ sii kpɛnsɛ ɩ̃ na yɩ̃ ɩ̃ tɩ̃ waʔ. 2Ɩ̃ dɛnfɛ kamɛ na gbon kamɛ dagbolonse, ĩ le sɩɛ na hĩɗe sɩɛsɩra Kirisitira hãan ɩra. 3Naɗɩɛ, na wɩɛ ken u thĩ kha ʋɔ bãa wa bʋɔra za, kɛna ʋ bʋ foi waʔ, ʋɔ dɛyɩra bʋ kpɛnsɛ wa u thĩ. 4Ŋa, nɩra tʋɔ nɩra kãn ma na kɔrɩsɩ̃n u thĩ nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɩra. Na ʋ yãan kha ʋɔ nɩ̀ɩrɛ̀lɔmɩra kɩ̃ra, ʋ wɔrɩ yãgayãga na bɩɛ nɩ̀ɩrɛ̀lɔnkɩ̃rɩwɩra, ŋa hã ʋ yãgayãga naɗɩɛ baa ʋɔ tãra ʋɔ waʔ. 5Naɗɩɛ nɩra tʋɔ nɩra ɓa gbon ma u thĩ dagbolonse.
6Nɩra wɩɛ bãa ki ɓu karɩ̃n Yekila sɩɛsɩra za na kure nɩra ʋɔ heke, ʋɔ dɛyɩra kãn ma na khon dʋɔ u leke mɩyɩra bɩɛ za na hã dɛyɩra kɩ karɩ̃n ʋ ɩra. 7Hã ɩ̃ ɓa kpɛnsɛ ĩ thĩ waʔ, nɩra lʋgʋtɩ̃n Yekire waʔ, naɗɩɛ mɩɩdɛ bãa nɩra tʋɔgɔ, dɩɛ ʋ ɓa kpɛwʋ. 8Wɩɛ bãa kɩ tʋɔgɔ na hã ʋ gbɔɗa doro, huume doro ʋɔ dɛyɩra ɓa kpɛwʋ. Wɩɛ kɩ tʋɔgɔ na hã Ninyɛgɛmɔra, thakuokɛɩzuoŋira Ninyɛgɛmɔra hã, gɩɛ ʋɔ dɛyɩra ɓa kpɛwʋ. 9Hã a gbaa mɩkɩ̃nliige waʔ. Naɗɩɛ na a gbaan mɩkɩ̃nliigira waʔ, a ɓa kpɛwʋ ɗiise sɩ kpɛwʋbɛna za. 10Gɩɛ yɩɛrɩ, na lɔmɛ bʋ a heke a le mɩkɩ̃nɩnyɛ, a le i na hã nɩpɛ bɩɛ, ɓa tãra de kha a yaɓiiwira thĩra kɩ bʋ khãamɩra za dʋ̃waʔ.
Poli ɓɔphɩlɩyamɛ dɩ̃ɩna ʋ thɩɛɗɛ
11Ĩ ken sɛwʋɓiyɩɛ gbɩ̃nlɔmɩra: Mɩɛ thĩra leke sɛwɛn ɩɛ kɩ hã ɩ̃ ɩ. 12Wɛpɩɛ kɩ ɓɩɛ na yɩɛ pɩ mɩyɩra nʋʋn nɩpɛ gbɔkhaasɛ za, bɩɛ kɩ ɓɩɛ kha ĩ huure faŋɩra za. Wɛsɩɛ pɩ ɓɩɛ, hã pɩ ɓa gbɩ̃ɩ bɩɛ Yesu Kirisitira huumira nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ ʋ kãmara za waʔ. 13Naɗɩɛ wɛpɩɛ thĩra huureni, pɩ nɩ̀ɩrɛ̀ na sɩɛrɛhãansɩra waʔ; ŋa pɩ ɓɩɛ wa kha ɩ̃ɛ huure, si le thaaga bɩɛ fɛ sɩɛ za na ɓu yɩsɩgbɩ̃nɛgɛ. 14Mɩɛ ʋɔ ɓa bɩ na gbɩ̃nɛ mɩɛ thĩ mɩɩnɛ sii za na a Adɛyɛ Yesu Kirisitira nɩɓadaɓɔkɩra ɩ waʔ. Dunuyara nɩpɩra bʋ wa mɩɛ heke mʋ gaga pi huun ma nɩɓadaɓɔkɩra za, mafɩra ʋ tɩ̃ mɩɛ bʋ wa mʋ gaga kha nɩhuomo nɩɓadaɓɔkɩra za dunuyara nɩpɛ heke. 15Naɗɩɛ, mu huuren ba, mʋ yɩɛn kɛɩ huuren ba, sɩɛ bʋ foi waʔ. Wɛsɩɛ kɩ bʋ thaagɩra, sɩɛ kɩ bʋ na vɩkɩ̃n na le nɩfɛnwɛ̃. 16Wɛpɩɛ bɩɛ kɩ nɩ́ɩrɛ̀ kɩ makɩ̃n na karɩ̃n wɩɛ, Yekila kɩ̃ra pɩ na makarɩ pɩ za dɩ̃ɩna ʋ nɩpɩra bɩɛ.
17Na khɛ ɩra wɩɛ, hã nɩra sii vɛnɛ mɩɛ dʋ̃waʔ, naɗɩɛ bãdiʔira kɩ bʋ mɩɛ gbɔɗa za, ɩɛ ɓɔgɔ wa kha mɩɛ bʋ wa Yesura|Yesu miliinɓiye. 18Mɩ yaɓiiwe Kirisitira za, a Adɛyɛ Yesu Kirisitira kɩ̃ra ɩ̃. Amiina|Amiina .