Lʋgʋ lɛtɩrɩla
Poli dãan na hãan
Korɛ̃tɩ
kiretɩ̃ɛwɩra
Lɛtɩrɩla sɩɛrɛ thaaga
Poli sɛwɛn lɛtɩrɩwɩɛ harɩ khɔ̃ɩ na hãar ʋ na Yekila nɩpɩra kha bʋ Korɛ̃tɩ. Poli na gɔɗ Yekila miliinsira ni kɩ hɩɗan ni na ɓuun ɗɩɩga kpo na gbuko. Korɛ̃tɩra gboŋira kha bʋ wa ɓudagboŋo naɗɩɛ baton nɩ́ɩrɛ́khɛyɛ ɩ̃yɔ̃ kha bʋ fɩ, wãgarɛ kha le wa bʋ. Gɔmɛ na liin ma karɩ̃nthĩgɔmɛ, pɩ kha bʋ wa na sɩɛrɛvɔnsɛ, na sɩ̃mɩsɛ. Kakarɩsɛ na mɩbɩ̃yɛ kha gɔn ma bʋ, na bɩɛ lɔmɩra ɗɩɛn Yekila nɩpɩra tɩ̃. Poli ɓa nuun ma pɩ kʋ̃ra kha kpɩkɩ̃ŋa dɩ̃ɩna mɩbɩ̃yɛ lon ma pɩ za. Na ʋ dãan lɛtɩrɩwɛ na hãan mɩ. Pɩyɔ̃ yiin Yekila sɛwʋra za, aa ɓu tʋ wɛsɩɛ a kãn le gbɩ̃rɩsɛ bɛna. Polira sarɩn ma pɩ za kha pɩ gbaa kpɩkɩ̃ŋɩra na kakarɩliigira (daɓikpakpaʔɛ 5), kha hã pi ɗi pɩ sɩɛsɛ Yekire kʋɔdɛrɩwɩra heke wa (6:1-11), kha pɩ khɛ pɩ gbɔʔɛ na liige hã Yekila (6:12-20). Polira zɩ̃ŋɩnn ma pɩ bʋ̃ɓɩra na gbũun yaŋa mɩyɛ za (daɓikpakpaʔɛ 7), na sɩ̃nkhaasɛ mɩyɛ za (8-10), na Yesura huume kʋɔgɩ̃nsɛ ɗiime mɩyɛ za (daɓikpakpaʔɛ 11), na Yekila Nina mɩyãagɩ̃ranyɛ mɩyɛ za (daɓikpakpaʔɛ 12-14) na nɩhuome arɩmɛ mɩyɛ za (daɓikpakpaʔɛ 15). Lɛtɩrɩla phɩlakhɛla za, Polira sɩɛrɛn tigiyira egilizi nɩpɩra bĩŋin dɩ̃ɩna mɩyɩra ʋɔ thĩra bʋ ɔfɔ, kɩ hãan mɩ thɩɛɗɛ (daɓikpakpaʔɛ 16).
1Thɩɛɗɛ
1Mɩɛ Poli, Yekila khɔrɩn na yɩɗ na mi liin Yesu Kirisiti dãara, mɩɛ na a yaɓiye Sɔsɩtɛnɩ1:1 Ken kɩ yɩsɩkpuogira Miliinye 18:17 za kɩ sɛwɛ lɛtɩrɩwɩɛ na dãan hã ɩ̃ ʋ. 2A thɩɛ ɩ̃ɛ Korɛ̃tɩ Yekila egilizi nɩpɩra bɩɛ ɩ̃ yɛɗ na khonn ɩ̃ mɩbɩ̃yɩra za, naɗɩɛ baa ɩ̃ khãa a Adɛyɛ Yesu Kirisitira za, na hãan ĩ thĩ u miliinsira za dɩ̃ɩna wɛpɛ bãa kɩ bʋ khaarɛ bãa kɩ yɩ Yesu Kirisitira pɩ Adɛyɩra ɩra. 3A Siye|Siye Yekila na a Adɛyɛ Yesu Kirisitira fɩ̃ɩmɩra na ʋ wɔyĩnkira hɩɗan ɩ̃ za.
Kɩ̃rɩgɩra a ɓuun Kirisitira za
4Mɩ thɩɛ wa Yekila bãanyɛ bɩɛ ɩ̃ɛ kãma naɗɩɛ baa ʋ fɩ̃ɩ ɩ̃ za Yesu Kirisitira yɩsɩgɩra za. 5Naɗɩɛ baa ĩ liin kpuola Kirisitira za, ĩ hĩin ma na Yekila mɩyãangɩ̃ranyɩra thĩnyira bɩɛ, ʋ hãar ɩ̃ wa sɩɛrɛtʋʋga na wʋɔmɛ. 6Yesura sɩɛsɩra na deɗ i, ĩ nuuren si wa na yiin si ɩ̃ gagasɩra za kɩ̃raŋɩra, 7Gɩɛ yɩɛrɩ, mɩyãangɩ̃ranyɩra thĩnyira bɩɛ Yekila hãarɩ, ɩɛ dʋɔ sii kpɩɗ ɩ̃ waʔ, ɩ̃ɛ wɛpɩɛ kɩ tɩɛ Adɛyɩra Yesu Kirisitira ɓanɗɩyãgɩra dola ɩra. 8Ʋɔ Yekila kɩ ɓa le ĩ kendaara bãanyɛ bɩɛ, si le thaaga hã nɩra sii wɔrɩ ɓu ɓilenkhɛrɛ ɩ̃ za Adɛyɩra Yesu Kirisitira ɓanɗiyãgɩra za waʔ. 9Naɗɩɛ Yekila bʋ wa nʋʋnɛ kpo nɩra; ʋɔ wɩɛra yɩɗ ɩ̃ kha ɩ̃ hɩɗan kpuore na ʋɔ ɓikhiye Yesu Kirisitira kɩ bʋ a Adɛyɩra.
Kpɩkɩ̃ŋa lonn Korɛ̃tɩ egilizi nɩpɛ za
10Ŋa mɩ yaɓiiwe, mɩ yɩ̃n ɩ̃ wa a Adɛyɛ Yesu Kirisitira Yɩsɩgɩra za. Ĩ le kpuore, hã ɩ̃ yɩɛ kpɩkɩ̃ŋa lon ɩ̃ sʋgʋmʋra za waʔ. Ɩ̃ dɩɛ na le kpoloŋo kpo na hɩɗan na gagasɛ kpo. 11Naɗɩɛ mɩ yaɓiiwe, Kulowe gbɛ̃ɩnɛ nɩpɛ bʋɔ deɗ ɓa mɩɛ kha kpɩkɩ̃ŋa lon ma ɩ̃ za. 12Wɛsɩɛ mɩ ɓɩɛ na de ĩ sɩɛ kɩ bʋ kha: Ɩ̃ɛ za, ʋɔ de ɓa kha: «Mɩɛ bʋ wa Poli baa», ʋɔ kha: «Mɩɛ bʋ wa Apolɔsɩ baa», ʋɔ kha: «Mɩɛ bʋ wa Pɩɛrɩ baa», ʋɔ kha: «Mɩɛ bʋ wa Kirisiti baa.» 13Ĩ ken ma kha Kirisitira wɔrɩ kpɩkɩ̃n ma ba? Polira huun nɩɓadaɓɔkɩra za ɩ̃ mɩbɩ̃yɩra kãmara za ba? Warɩma pi yĩɗ ĩ wa ãmɩra za na polira yɩsɩgɩra ba? 14Yekila bɛrɛ kɩ bʋ thɩɛɗa naɗɩɛ baa mɩɛ yĩɗ ɩ̃ɛ ʋɔ sii ãmɛ za na si liin Kirisipisi na Gayusi u waʔ. 15Gɩɛ yɩɛrɩ, nɩɩra sii wɔrɩ de kha ʋɔ yĩɗ ɓa ãmɛ za na mɩɛ yɩsɩga waʔ. 16Iyo, tɩ̃ya ʋ. Mi yĩɗ Sitefanasɩ gbɛ̃ɩnɛ nɩpɛ tɩ̃. Na si kuɗ bɩɛ za, mɩɛ khãa kha mɩɛ yĩɗ nɩra sii ãmɛ za dʋ̃waʔ. 17Kirisitira dãan mɩɛ kha mɩɛ yĩ nɩpɛ ãmɛ za waʔ. Ŋa ʋ dãan ma mɩɛ kha mɩɛ de sɩɛrɛnʋʋsɛ. Mɩɛ kãn na de si na nɩthɩ̃rɩga wʋɔmɛ waʔ, hã Kirisitira huumira nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za le mɩkpasɩyɛ waʔ.
Yesu Kirisitira kɩ bʋ Yekila wɔrɩkɩra na ʋ wʋɔmɩra
18Na de Yekila sɩɛsɩra kha Kirisitira huun ma nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ za, wɛpɩɛ ki dii, bɩɛ ken ma sɩɛ thaʔarɩmɩyɛ; ŋa aa wɛpɛ kɩ bʋ zɩ̃mɛ khɩ̃na za, aa heke, Yekila wɔrɩkɩra gɩɛ. 19Ken wɛsɩɛ Yekila sɛwʋra deɗ ɩra: «Mɩ ɓa asɩ wa wʋɔmɛdɛrɩwɛ wʋɔmɩra, kɩ kɛɩ mɩtʋdɛrɩwɩra mɩtʋʋyɩra.» 20Dɩɛ bɛna bɩra wʋɔntʋdɛrɩwɩra ɓa wɔrɩ de? Warɩma wɛpɩɛ karɩ̃n ɩra? Warɩma dunuya wɩɛ sɩɛrɛtʋdɛrɩwɩra? Yekila ɓɔgɔn sɩ wa kha dunuya wɩɛ wʋɔmɩra bʋ wa thaʔarɩmɩyɛ. 21Naɗɩɛ nɩthɩ̃rɩɓiiwira bɩɛ na pɩ wʋɔmɩra bɩɛ, kɛna pɩ wɔrɩn tʋʋn Yekila lɔmɩra za ʋ ɓɔgɔn ʋ wʋɔmɩra waʔ. Gɩɛ yɩɛn na Yekila sɩɛsɩra dunuyara nɩpɩra ken kha thaʔarɩmɩyɛ ɩ, Yekila khon ma gagasɛ kha ʋɔ zɩ̃n wɛpɩɛ bãa kɩ khãa sɩɛ sɩɛsɩra za ɩra. 22Yawutuwe|Yawutuwe bɩɛ, bɩɛ ɓɩɛ wa bamʋŋa mɩyɛ, na Gɩrɛkɩwɩra bɩɛ, bɩɛ ɓɩɛ wa wʋɔmɛ. 23Ŋa aa ʋɔ, Kirisitira huun nɩɓadaɓɔkɩra za, ʋɔ mɩyɩɛ aa de. Sɩɛ sɩɛsɩra liin ma zaŋa Yawutuwira heke. Wɛpɩɛ kɩ bʋ Yawutuwe waʔ, si liin ma thaʔarɩmɩyɛ bɩɛ heke; 24Ŋa wɛpɛ Yekila yɩɗɩ, Yawutu nɩra ʋ ba, ʋ bʋ Yawutu nɩra waʔ ba, Kirisitira kɩ bʋ Yekila Wɔrɩkɩra na ʋ wʋɔmɩra. 25Naɗɩɛ Yekila mɩyɩra nɩpɩra ken thaʔarɩmɩyɩra, wʋɔmɛ bʋ wa ɩɛ za na tãra nɩthɩ̃rɩɓiiwira wʋɔmɩra bɩɛ, dɩ̃ɩna Yekila mɩyɩra nɩpɩra ken kha wɔrɩkɔ bʋ ɩ za waʔ, wɔrɩkɔ bʋ wa ɩɛ za na tãra nɩthɩ̃riɓiiwira wɔrɩkɩra bɩɛ. 26Mɩ yaɓiiwe, ɩ̃ɛ wɛpɩɛ Yekila yɩɗ na hãar ɩ̃ zɩ̃mɩra, na ɩ̃ kha ĩ ken ɩ̃ɛ thĩra lɔmɩra, dunuya wɩɛ nɩpɛ kenlɔmɩra za, wʋɔntʋdɛgɔmɛ bʋ ɩ̃ za waʔ, wɔrɩkɔdɛwɛ bʋ ɩ̃ za waʔ, nɩgbʋɔmɛ bʋ ɩ̃ za waʔ. 27Ŋa mɩɩna nɩpɛ ken thaʔarɩmɩyɛ, dɩɛ Yekila khɩɛn na yiin nɩɩsɛ dunuyara wʋɔntʋdɛrɩwɩra za. Mɩɩna nɩpɛ ken kha wɔrɩkɔ bʋ tɩ za waʔ, dɩɛ Yekila khɩɛn na yiin nɩɩsɛ dunuyara wɔrɩkɔdɛwɩra za. 28Mɩɩna kɩ bʋ foi dunuyara nɩpɩra wʋɔla ʋ waʔ, mɩɩna pɩ yãasɩ̃nnɩ, kha tɩ bʋ foi waʔ, dɩɛ Yekila khɩɛn na asɩn wɛtɛ dunuya nɩpɩra ken mɩsɩwɩla. 29U liin ma sɩɛ, si le thaaga hã nɩthɩ̃rɩɓiye sii gbɩ̃nɛ u thĩ Yekila wʋɔla ʋ waʔ. 30Yekila yɩɛn na ɩ̃ bɩɛ liin kpuore Yesu Kirisitira za, ki liir u a wʋɔmɩra. Kirisitira liin thaaga na Yekila liir a nɩtelenyeme. Ʋɔ liin thaagɩra na Yekila yɛɗɛn a a mɩbɩ̃yɩra za. 31Gɩɛ yɩɛn na sɩ sɛwɛn Yekila sɛwʋra za kha: «Na wɩɛ bʋ ɓɩɛ na gbɩ̃nɛ u thĩ, ʋ gbɩ̃nɛ u thĩ na makɩ̃n na wɛsɩɛ Adɛyɩra liin hãar ʋ.»
2Poli bʋ sɩɛrɛ Yesu Kirisiti ɓaɓɩra mɩyɛ za
1Mɩ yaɓiiwe, baa mi thiyen ĩ heke kha mɩɛ yo ɓɔgɔ ɩ̃ Yekila mɩguurenyira, mɩ sɩɛrɛ lɔmɩra ɓɔgɔn ma kha mɩɛ kɩ tʋ sɩɛsɛ, warɩma kha mɩɛ kɩ bʋ na wʋɔmɛ na tãra bʋɔra waʔ. 2Naɗɩɛ baa mɩ kha bʋ ĩ heke ni, mi khon ma gagasɛ kha mɩɛ de i mɩɩnɛ sii na Yesu kirisitira na ʋ ɓaɓɩra nɩɓadaɓɔkɩra|Nɩɓadaɓɔkɔ mɩyɩra ɩ waʔ. 3Baa mi yo nann ĩ heke ni, faŋa kha bʋ mɩ gbɔɗa za waʔ, dɩ̃ɩna mɩɛ kha ãn ma na mɩ gban2:3 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Miliinye 18:9. 4Mɩ karɩ̃na na mi Yekire sɩɛsɩra mɩ kha de, sɩ kha ɓɔgɔ kha wʋɔmɛ dɛyɛ sɩɛsɛ ɩ waʔ, ŋa Yekila Nina|Yekire Nin wɔrɩkɩra za mɩ kha ɓɔgɔ sɩ. 5Si le thaaga hã ĩ yii ɩ̃ khãamɩra nɩthɩ̃rɩga wʋɔmɛ za waʔ, ŋa ĩ yii ɩ̃ khãamɩra Yekila wɔrɩkɩra za.
Yekila wʋɔmɩra mɩyɛ
6Sɩɛ bɩɛ za, wɛpɩɛ pɩ lɛɩn khãamɩra za na ɓuun faŋa pɩ za, aa karɩ̃na bʋ wa wʋɔmɛ bɩɛ heke. Bɩɛ wʋɔmɩra na dunuya wɩɛ wʋɔmɩra bʋ kpuore waʔ. Bɩɛ wʋɔmɩra na dunuya wɩɛ thadɛwɩra wʋɔmɩra bʋ kpuore tɩ̃ waʔ2:6 Khaadɩɛ Poli bu de ɓa thadɛkarɩwɛ mɩyɛ dɩ̃ɩna wɔrɩkɔ mɩkɛɩyãanyɩra kɩ zɩɛ pɩ wʋɔla ʋ ɩra. Dunuya wɩɛ thadɛrɩwɩra ɓa tãra wa. 7Yekila wʋɔmɛ sɩɛsɛ aa bu de; sɩɛ bʋ wa mɩgurenye. Dunuya wɩɛ nɩpɩra tʋ sɩɛ waʔ. Ŋa khaala dunuyara na kha ʋɔ le, Yekila na nisĩn liin ma sɩɛ si le thaaga a ɓu gbɩ̃nɛsɛ. 8Dunuya wɩɛ thadɛyɛ sii wɔrɩn tʋʋn bɩɛ wʋɔmɩra waʔ. Na pɩ na tʋʋn ma bɩɛ wʋɔmɩra, pɩ kha bɩ na ɓa ɩɩga yɛyɛɓɛ dɛyɛ Adɛyɩra nɩɓadaɓɔkɩra za na khʋ ʋ waʔ. 9Ŋa mʋ gaga kha baa Yekila sɛwʋra deɗ si kha: «Wɛsɩɛ nɩthɩ̃rɩga yiwure yãan waʔ, na mɩɩdɛ numire nuun yãan waʔ, mɩɩdɛ nɩthɩ̃rɩga gagan yãan waʔ, Yekila ɔfɔn ma dɩɛ mɩɩna na hãan wɛpɩɛ kɩ khɔrɩ ʋ ɩra.» 10Kɛna aa Yekila ɓɔgɔn dɩɛ migurena Ninyɛgɛmɔra wɔrɩkɩra za. Naɗɩɛ Ninyɛgɛmɔra hegelin ma mɩyɛ bɩɛ na tʋ ɩ, harɩ Yekila thĩra migurenyira bɩɛ. 11Nɩra sii wɔrɩ tʋ nɩthɩ̃rɩga gagasɩra kɩ bʋ u kpoloŋira u waʔ, fɔ ʋɔ thĩra Nina kɩ bʋ u kpoloŋira u bʋɔtɛ. Mafɩra ʋ tɩ̃, Yekila Nina|Yekire Nin kpora kɩ tʋ Yekila gagasɩra. 12Kɛna aa ʋɔ, aa ɓuun dunuya wɩɛ nina waʔ, fɔ Nina kuɗ Yekila heke, ʋɔ aa ɓuuri, na ɓu tʋ mɩkɩ̃nɩnyɩra Yekila liin hãar a ʋ fɩ̃ɩmɩra za ɩra. 13Sɩɛ Yekire sɩɛsɩra a gbũun de. Aa sɩɛrɛ na makɩ̃n na nɩthɩ̃rɩga wʋɔmɛ waʔ, wɛsɩɛ Ninyɛgɛmɔra ɓɔgɔ aa, sɩɛ a de. Kɩ karɩ̃n nɩpɛ Ninyɛgɛmɔra mɩyɛ na makɩ̃n na Ninyɛgɛmɔra kɩ bʋ pi kpoloŋira u. 14Nɩra wɩɛ bãa kɩ bʋ na Yekila Nina waʔ, ʋɔ dɛyɩra wɔrɩ gɔ wɛsɩɛ Yekila Nina de u waʔ. Yekila Nina bɛsɩra bʋ wa thaʔarɩmɩyɛ ʋɔ dɛyɩra heke, naɗɩɛ Ninyɛgɛmɔra kha wɔrɩ yɩɛ nɩra tʋ ɩ kɔla waʔ. 15Ŋa dɛyɩra za Yekila Nina bʋ, ʋɔ dɛyɩra kɩ wɔrɩ tʋ mɩyɩra bɩɛ na kpɩkɩ̃n ɩ kamɛ za. Ŋa nɩra sii wɔrɩ tʋ kpɩkɩ̃n ʋɔ bɛyɩra waʔ. 16Naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma Yekila sɛwʋra za kha: «Ãna kɩ wɔrɩ tʋ Adɛyɩra gagasɩra, na ɓa tãra de kha ʋɔ hã ʋ ɓɔgɔrɛ?» Ŋa aa ʋɔ, Kirisitira gagasɩra bʋ wa aa za.
3Yekila miliindɛwɛ mɩyɛ
1Tɩ̃yara za mɩ yaɓiiwe, na mɩɛ ʋɔ, baa mɩ kha bʋ ĩ heke, mɩ wɔrɩn sɩɛrɛn ɩ̃ mʋ gaga kha nɩpɛ bãa kɩ bʋ na Yekila Nina|Yekire Nin waʔ. Mɩ sɩɛrɛn ɩ̃ wa mʋ gaga kha dunuya wɩɛ nɩpɛ kɩ bʋ ɩ̃, warɩma ɓikɛrɩbɛ pɩ khãa Adɛyɩra za fɛnsɛ. 2Mɩ hãar ɩ wa nʋnʋ, ɗiire hʋwʋsɛ ɩ waʔ, naɗɩɛ na ɗiire hʋwʋsɛ kha bʋ sɩ, ɩ̃ naa ɓa wɔrɩ ɗi sɩ waʔ3:2 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Eburuwe 5:12-13. Harɩ na ɓa gbɩɛ ɩra za, ɩ̃ wɔrɩ ɗi si harɩ bere waʔ. 3Naɗɩɛ ĩ lelɔmɩra bʋ wa bere mʋ gaga kha dunuya wɩɛ nɩpɩra kɩ bʋ kɛɩ le na Yekila Nina ɩra; naɗɩɛ zone na kpɩkɩ̃nsɛ bʋ wa ɩ̃ za, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha ɩ̃ nɩɩrɛlɔmɩra dɩ̃ɩna dunuya wɩɛ nɩpɩra bʋ wa kpuore wa? 4Baa ĩ de kha: «Mɩɛ bʋ wa Poli baa», ɔ kpasa de kha: «Mɩɛ bʋ wa Apolɔsɩ baa3:4 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira 1:12 za», bɩɛ lelɔmɩra na dunuya nɩpɩra bɛwɩra bʋ wa kpuore wa?
5Apolɔsɩra bʋ wa ãnakpuo? Na Polira bʋ wa ãnakpuo? Yekila miliindɛwɛ kɩ bʋ a, aa Yekila sɩɛsɩra kãmara za ɩ̃ khãarɩ. Aa bɩɛ gbũu liigen ma na makɩ̃nn na mɩyãangɩ̃rana Yekila hãan a bɩɛ kpo kpora ɩra. 6Mɩɛ liin kãwɩdaara, na Apolɔsɩra liin hʋ̃ʋgɩndaara, ŋa Yekila liin thaagɩra na kɩ khãɗɩ. 7Na mafɩra ʋ, kãwɩdaara na hʋ̃ʋgɩ̃ndaara bʋ foi waʔ. Yekila kpora kɩ bʋ thaagɩra, naɗɩɛ ʋɔ kɩ wɔrɩ yɩɛ dahaɓikãwɩyana khã. 8Dahakãwɩdaara na dahahʋ̃ʋgɩdaara bɩɛ bʋ wa kpuore. Yekila kɩ ɓa taa pɩ bɩɛ na makɩ̃n na pi liigesira. 9Naɗɩɛ Yekila ɗʋkɩ̃nn ma u lekira a za na a liige kɩ hã ʋ, na ɩ̃ɛ liin Yekila hʋʋgɩra. Ɩ̃ɛ kpuowira kɩ bʋ Yekila thʋʋgɩra ʋ maɗɛ ɩra. 10Na makɩ̃n na Yekila mɩyãangɩ̃rana ʋ hãan mɩɛ, mɩɛ maɗɛn ma mʋ gaga kha thʋmaɗɛdakɩ̃ra, na tiin thʋʋgɩra taana. Ɩra wɩɛ, ɔ kpasa kɩ maɗɛ gɩ. Ŋa a bɩɛ kãn ma na kɔrɩsɩ̃n a maɗɛlɔmɩra. 11Naɗɩɛ thʋʋgɩra taana tiiri, gɩɛ kɩ bʋ Yesu Kirisitira, nɩra ʋɔ sii wɔrɩ tii gʋɔ dʋ̃waʔ. 12Kɛna Thʋʋgɩra taana tiiri, bʋɔ wɔrɩ maɗɛ wa kɩ za na sãnɩ, warɩma na warɩvɩra, warɩma na bʋrɩyɩra ɗorisira kɩ hʋga, warɩma dahakɩ̃nɩsɛ, warɩma na kpewige, warɩma na wũugo. 13Ŋa kitiɗɩyãgɩra pɩ bɩɛ kpo kpo miliinlɔmɩra ɓa tʋ. Naaga kɩ ɓa ɓɔgɔ sɩ bɩɛ, naɗɩɛ nɩpɛ liigesira ɓa yii wa naaga za na tʋ sɩ lɔmɩra. 14Na naagɩra wɔrɩn suon wɩɛ miliinlɔmɩra na yelenn mi waʔ, ʋɔ dɛyɩra ɓa ɓu taasɛ. 15Ŋa na wɩɛ bãa miliinlɔmɩra suon na yelenni, ʋɔ dɛyɩra ɓa ɓu taasɛ waʔ. Ʋ ɓa koʔ, ŋa ʋ ɓa hɩɗan ma mʋ gaga kha baa nɩra horonn na kuɗ naaga za na kuon ɩra. 16Ɩ̃ɛ thĩra tʋ kha ɩ̃ɛ kɩ bʋ Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra , dɩ̃ɩna Yekila Nina|Yekire Nin bʋ wa ɩ̃ za wa? 17Na nɩra asɩn Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra, Yekila ɓa asɩ wa ʋ dɛyɩra tɩ̃. Naɗɩɛ Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra bʋ wa kharɩyɛgɛnɛ. Ɩ̃ɛ gbũun kɩ bʋ gɩɛ Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra. 18Hã nɩra sii ɓa kpɛnsɛ u thĩ waʔ, na wɩɛ kha ken u thĩ wʋɔmɛ nɩra ɩ̃ sʋgʋmʋra dunuyara za, ʋ dɛyɩra vɩkɩ̃n na le u thĩ mʋ gaga kha thaʔarɩnɩra. Si le thaaga ʋ vɩkɩ̃n na le wʋɔmɛ nɩra kɩ̃raŋɩra. 19Naɗɩɛ dunuya wɩɛ wʋɔmɩra bʋ wa thaʔarɩmɩyɛ Yekila wʋɔla za. Yekila sɛwʋra deɗ ɓa kha: «Yekila gɔ ɓa nɩkewuyeme pi kewumira za.» 20Na gbũun deɗ tɩ̃ kha: «Adɛyɩra tʋ wa wʋɔmɛdɛrɩwɩra wʋɔmɩra; ʋ tʋ wa kha pɩ nan foi waʔ.» 21Na mafɩra ʋ, nɩra sii kãn na gbɩ̃nɛ u thĩ nɩthɩ̃rɩɓiiye kãma za waʔ. Naɗɩɛ mɩyɩra bɩɛ bʋ wa ɩ̃ bɛyɛ. 22Poli u ba, Apolɔsɩ ʋ ba, Pɩɛrɩ ʋ ba, dunuya wɩɛ ʋ ba, thakuogo i ba, huume i ba, ɩra wɩɛ mɩyɛ ɩ ba, bɛna kɩ ɓa ɓan dɩɛ mɩyɛ ɩ ba, ɩɛ bɩɛ bʋ wa ɩ̃ bɛyɛ, 23ŋa ɩ̃ bʋ wa Kirisitira bɛwɛ, na Kirisitira liin Yekila baa|Yekire baa .
4Kirisiti miliinɓiiwe mɩyɛ
1Ɩ̃ kãn ma na ken aa mʋ gaga kha Kirisiti miliinɓiibɛ u yiin kha pi ken Yekila gũni mɩyɩra. 2Wɛsɩɛ pɩ ɓɩɛ miliinɓiwira ki ken Yekila gũni mɩyɩra, sɩɛ kɩ bʋ kha pi le nɩtelenyeme. 3Mɩɛ ʋɔ heke, harɩ na ɩ̃ zarɩgɩ̃nn mɩɛ, warɩma na sɩɛrɛɗidɛrɩwɛ zarɩgɩ̃nn mɩɛ, sɩɛ bʋ foi mɩɛ heke waʔ. Mɩɛ lɔɓidaara zarɩgɩ̃nn mɩɛ waʔ. 4Baa mɩɛ lɔɓidaara zarɩgɩ̃n mɩɛ mɩɩnɛ sii za waʔ, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha mɩɛ telen ma waʔ. Wɩɛra kɩ kãn na kiti mɩɛ, ʋɔ kɩ bʋ Adɛyɩra. 5Hã ĩ kiti nɩra na u kiti bɛna nan thonn waʔ. Ɩ̃ kɩ tɩɛ Adɛyɩra gbũuɓamɩra. Mɩyɩra bɩɛ i guureni dabirigira za, ʋɔ kɩ ɓa yii ɩ bɩɛ yɛyɛɓɛ za, ki kuse nɩpɛ gagaguorensira bɩɛ gbɛ̃ɩgɛ za. Dɩɛ bɛna, nɩpɛ bɩɛ kpo kpo ɓa ɓu pɩ gbɩ̃nɛsɛ Yekila heke na makɩ̃n na wɛsɩɛ kha kãn na nan mɩ. 6Ɩra wɩɛ, mɩ yaɓiiwe mɩ khɩɛn ma Apolɔsɩra na mɩɛ thĩra mɩyɛ na karɩ̃n ɩ̃, si le thaaga ɩ̃ gɔ wɛsɩɛ Yekila sɛwʋra deɗ kha: «Hã nɩra ɓa le mɩɩnɛ na tãra wɛsɩɛ Yekila sɛwʋra deɗ waʔ.» Sɩɛ le thaaga hã nɩra sii lʋɔrɛ u thĩ na yɩsɩɓɩɛgɛ kha ʋɔ ɓɩɛ wa nɩra wɩɛ kɩ kɛɩ ʋɔra waʔ. 7Naɗɩɛ bɩra za mu ken kha mʋɔ bãa wa bʋɔra za. Mɩyɩra bɩɛ kɩ bʋ mu heke, Yekila ʋ hãan mʋ ɩ wa? Na mafɩra sii u, be liin na mʋ gbɩ̃nɛ mu thĩ na mɩyɩra mʋ bʋ ɩ mʋ gaga kha mu ɓuur i wa na mʋɔ thĩ wɔrɩkɔ? 8Ŋa ɩ̃ɛ ʋɔ, mɩɩnɛ sii kpɩɗ ɩ̃ waʔ. Ĩ liin ma ɓudadɛrɩwɛ Yekila khɩ̃na za zuori. Ĩ ken ma kha ɩ̃ɛ bʋ wa ɩɩwɛ. Kɛna aa nii bʋ sɩɛ za waʔ. Mafɩra mi gbũu kha ɓɩɛ kha ĩ le ɩɩwɛ thĩnthĩnse za, sɩɛ le thaaga a ɓu ɗi ɩɩgɩra dɩ̃ɩn ɩ̃. 9Ŋa mɩ yãan sɩ mʋ gaga kha Yekila yiin ma aa dãarawɩra|Dãarawɛ hɩɗankhɛphɩlayana za. Aa bʋ wa mʋ gaga kha nɩpɛ pi yiin huume kãma. Aa liin ma mɩkerenye dunuyara bɩɛ heke: Nɩthɩ̃rɩpɩra bɩɛ na mɛlɛgɛwɩra heke. 10Aa bʋ wa nɩpɛ wʋɔrɛ za mʋ gaga kha thaʔarɩdɛrɩwɛ Kirisitira kãmara za, ŋa ɩ̃ɛ ʋɔ bʋ wa wʋɔmɛ dɛrɩwɛ Kirisitira za! Aa bʋ wa kɛɩ le faŋa, kɛna ɩ̃ɛ bʋ wa na faŋa! Ɩ̃ɛ bʋ wa gbɩ̃nɛsɛ za, ŋa aa bʋ wa nɩ́ɩsɛ́ za. 11Harɩ bere khʋ̃mʋŋa na yʋ̃ɔsɛ kɩ khʋ aa, aa bʋ wa kɛɩ le dayiinse, a gbɔʔɩra gbʋ̃ʋ wa khɩkɩ̃nsɛ kãma, aa bʋ na khaarɛ kpo hɩɗansɛ waʔ. 12Aa vɛn ma na liige kɩ tʋ ɓu ɗiime4:12 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Miliinye 18:3 za; na Miliinye 20:34 za. Na pɩ kʋsann a, aa gbɩ̃nɛ wa pɩ dɛrɩwɩra; na pɩ vɛnɛn aa, a ba ɓa sɩɛ. 13Na pi deɗ aa sɩɛrɛbɩ̃ɩsɛ, a zɩ̃ŋɩn ma na sɩɛrɛkɩ̃nsɛ. Ɩra wɩɛ pi ken ma aa mʋ gaga kha fũugo dunuyara nɩpɛ wʋɔla za, pi ken ma aa mʋ gaga kha dadãgansɛ dunuyara za.
14Mɩɛ sɛwɛ lɛtɩrɩwɩɛ na yii ĩ nɩɩsɛ waʔ, ŋa mɩ ɓɩɛ wa na ɓɔ ɩ̃ mʋ gaga kha mɩɛ thĩ ɓihũnrome kɩ bʋ ɩ̃. 15Harɩ na ɩ̃ bʋ wa na karɩ̃ndɛwɛ na pɩ nan kpɩɛwɛ gbũne Yesu Kirisitira za, ɩ̃ kãn na tʋ kha Siye|Siye ukpo kɩ bʋ ĩ heke; mɩɛ kɩ bʋ ʋɔ Siira. Naɗɩɛ mɩɛ deɗ ĩ Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra, na ĩ liin Yekila ɓiiwira, na ɓuun thakuogo Yesu Kirisitira za. 16Si liin mafɩra mɩɛ yɩ̃n ɩ̃ wa, ĩ ken mɩɛ lelɔmɩra na ki le mafɩra. 17Gɩɛ yɩɛn na mɩ dãan mi ɓikhiye khɔrɩyɔmɔ Timotera4:17 Ken kɩ yɩsɩkpuogira Miliinye 16:1 za, na hãar ɩ̃ ʋ. Ʋ bʋ wa sʋɔwɛ nɩra Adɛyɩra khɩ̃na nɩɩrɛsɩra za. Ʋɔ kɩ ɓa kʋɔgɩ̃n ɩ̃ na mɩɛ nɩɩrɛlɔmɩra Yesura khɩ̃na za. Sɩɛ mi gbũu min kɩ karɩ̃n egiliziwira bɩɛ za. 18Ɩ̃ɛ za bʋɔ kha ken ma kha mɩ ɓa vɩ gbũu ĩ heke dʋ̃waʔ, gɩɛ yɩɛn na pɩ gɔɗ kɩ kɩ lʋɔrɛ pi thĩ na yɩsɩɓɩɛgɛ. 19Ŋa na Yekila bɩɩrɩ, khaadɩɛ na kɩrɩ ʋ, mɩ ɓa yo ĩ heke. Dɩɛ bɛna, bɩɛ thĩ yɩsɩɓɩɛgɛ dola mɩ ɓanu dʋ̃waʔ, ŋa mɩ ɓa yã mɩɩna bɩɛ thĩra wɔrɩ le ɩra! 20Naɗɩɛ Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga dii sɩɛrɛgbʋ̃ɔdeke doro za waʔ, ŋa nɩpɛ kãn ma na yã Yekila wɔrɩkɩra a nɩɩrɛlɔmɩra za. 21Ɩra wɩɛ bɩra ɩ̃ khɔrɩ? Ɩ̃ ɓɩɛ kha na mɩ kha mi thiye ĩ heke mi thiye na dazʋwʋrɛ na ɓa khɩ ɩ̃ baa? Warɩma ɩ̃ ɓɩɛ wa kha mi thiye na khɔrɩmɛ na wɔyĩke ĩ heke?
5Lelɔnbɩ̃ɩmɩra kɩ bʋ egilizira za ɩra
1A nu wa na pi de si khaayɛ bɩɛ za kha ʋɔ liin thalamɩyɛ ɩ̃ sʋgʋmʋra za, thalamɩyɩra thĩna thĩra kɛɩkhãadɛwɛ bɩ le waʔ ɩra. A nuun ma kha ɩ̃ɛ za, ʋɔ bʋ wa na u siye hara! 2Sɩɛ bɩɛ za bere, kɛna ɩ̃ lʋɔrɛ wa ĩ thĩ na yɩsɩɓɩɛgɛ! Sɩ kha kãn le wa wɔkpãka ɩ̃ za, kɩ yɩɛ ɩ̃ ɗɛ kuse si ledaara ɩ̃ sʋgʋmʋra za. 3-4Mɩɛ ʋɔ, harɩ na mɩɛ bʋ ɩ̃ lɔkɔ za waʔ, mɩ gagasɛ bʋ ɩ̃ za; dɛyɩra liin sɩɛ, Adɛyɩra Yesu yɩsɩgɩra za, mɩɛ zarɩgɩ̃nn ʋ wa zʋori, mʋ gaga kha mɩɛ bʋ wa ĩ heke ni zuori. Na ɩ̃ ɓa bĩŋinn si ɗiimira za, mɩ gagasɩra ɓa hɩɗan dɩ̃ɩn ɩ̃, kɩ yɩɛ Adɛyɩra wɔrɩkɩra hɩɗan bʋ tɩ̃; 5Dɛyɩra liin sɩɛ, ĩ yii u Sutana|Sutana leke za5:5 Poli bʋ ɓɩɛ wa na de kha pɩ ɗɛ kuse u pɩ sʋgʋmʋra za, si le thaaga ʋ gbɔkhaasɩra asɩ kɩ yɩɛ u nina ko Adɛyɩra Yesura ɓanɗɩyãgara za. 6Ɩ̃ kha kãn na gbɩ̃nɛ ĩ thĩ mɩyɩɛ thĩna za waʔ. Ɩ̃ɛ thĩra tʋ sɩɛ kha: «Na nɩra yiin thãhɩ̃rɩwɛ̃ kɩrɩ ʋ ɓʋɔgɔ za pɩ lʋɔrɛ wa ɓʋɔgɩra bɩɛ5:6 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Galasɩwɛ 5:9.» 7Ɩ̃ yɛɗɛ ĩ thĩ! Na khon ban thãhɩ̃rɩkhãgara kɩ bʋ ɩ̃ za, si le thaaga ɩ̃ khɩɛgɩ̃n na ɓɔfɛŋɩra kɩ bʋ kɛɩ le thãhɩ̃rɩwɛ̃ ɩra. Ɩ̃ɛ thĩra bʋ wa nɩfɛmɛ zuori kɛɩ le thãhɩ̃rɩwɛ̃, naɗɩɛ zãraɓiira pi khonn thɔgɔnsɩra a zɩ̃mɩra kãma, ʋɔ liin Kirisitira. 8Gɩɛ yɩɛrɩ, a ɗi fɛtɩra kɛɩ le mɩbɩ̃yɛ thãhɩ̃rɩkhãgara dɩ̃ɩna thalamɩyɩra. Ŋa a ɗi fɛtɩra dɩ̃ɩna buru kɛɩ le thãhɩ̃rɩkhãgara, sɩɛ kɔla kɩ bʋ gagayɛgɛnsɛ na tɩ̃yara. 9Mɩ lɛtɩrɩra mɩ na nisĩnn sɛwɛn, mɩ na deɗ ĩ wa kha hã ɩ̃ ɓa dɩɛ na wɛpɛ ki le thalamɩyɛ waʔ. 10Dunuya wɩɛ kɛɩkhãadɛwɩra ki le thalamɩyɩra, bɩɛ mi deɗ kha hã ɩ̃ dɩɛ na bɩɛ waʔ dɛʔ, warɩma nɩra wɩɛ ki hĩin mɩɩnɛ za waʔ, warɩma zugbũro waʔ, warɩma sɩ̃nthɔgɩ̃ndaa waʔ, bʋɔtɛ na si liin mafɩra, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha ɩ̃ɛ thĩra kãn hɩɗan dunuyara za waʔ! 11Mɩ kha ɓɩɛ wa na de kha hã ɩ̃ dɩɛ na nɩra wɛ bãa ki de kha ʋɔ bʋ kiretɩ̃ɛ kɛna u le thalamɩyɛ, warɩma nɩra wɛ ki hĩin mɩɩnɛ za waʔ, warɩma sɩ̃nthɔgɩ̃ndaa, warɩma tɔndaa, warɩma thãyɔdaa, warɩma zugbũro waʔ. Ʋɔ dɛrɩyɩra siira, ɩ̃ɛ thĩra kãn na ɗi dɩ̃ɩn ʋ thĩra waʔ. 12-13Khɩ̃nɛ bʋ mɩɛ heke na kiti kɛɩkhãadɛwɛ waʔ. Yekila kɩ ɓa kiti bɩɛ. Ŋa khãarawɩra ki bĩŋin khaala tikpora ʋ, ɩ̃ɛ kɩ kãn na kiti pɩ mɩyɩra waʔ? Sɩ sɛwɛn ma kha: «Ɩ̃ ɗɛ kuse mɩbɩ̃yɛledaara ɩ̃ sʋgʋmʋra za.»
6Sɩɛrɛ ɗiige kiretɩ̃ɛwɛ doro tɩɛ za
1Be kɩ ɓan na khɛ̃ɩgɛ lonn ɩ̃ɛ kiretɩ̃ɛwɛ tɩɛ za, khaala ɩ̃ kha ɩ̃ɛ yo na sɩ sɩɛsɩra ĩ kiretɩ̃ɛkamɛ khɛrɛ na yo ɔfɔ sɩ, ɩ̃ haʔ na yo si sɩɛrɛɗidɛwɛ kɩ khãa Yekila za waʔ, kha pɩ ɔfɔ sɩ na hã ɩ̃ɛ sɩ? 2Ɩ̃ tʋ kha Yekila khãadɛwɩra kɩ ɓa kiti dunuyara nɩpɩra wa? Na ɩ̃ɛ kɩ kãn na kiti dunuyara nɩpɩra, mʋsɛ si liin kɛna ɩ̃ɛ thĩra wɔrɩ ɗi kamɛ sɩɛsɛ kɩ nan foira waʔ? 3Ɩ̃ tʋ kha aa kɩ ɓa kiti mɛlɛgɛwɩra wa? Ɓa tãra de kha dunuya wɩɛ mɩyɛ. 4Na ɩɛ dunuya wɩɛ mɩyɛ yʋɔ yãwɩgɩ̃n ɩ̃ɛ dola sʋgʋmʋra za, be kɩ ɓa yɩɛ ĩ yo khɛ nɩpɩra kɩ bʋ egilizira za waʔ, kha pi yo ɔfɔ ɩ̃ɛ mɩyɩra? 5Mi de si wa ɩ̃ɛ thĩra yã sɩ na tʋ kha sɩ bʋ wa nɩɩsɛ. Ɩ̃ɛ bɩɛ za, nɩɩra ukpo bʋ kũu na wʋɔmɛ, wɩɛ kɩ wɔrɩ ɔfɔ mɩyɛ na yãwɩgɩ̃nsɛ lonn ɩ̃ɛ kiretɩ̃ɛwɛ dola sʋgʋmʋra za waʔ? 6Fɔ ɩ̃ yan kamɛ sɩɛrɛɗidɛwɛ heke, bɩɛ wɛpɩɛ bere kɩ tʋ Yekila waʔ ɩra? 7Baa ɩ̃ɛ dola sɩɛsɩra la kamɛ, ɩ̃ yan kamɛ sɩɛrɛɗidɛwɛ heke, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha ɩ̃ɛ thĩra zarɩgɩ̃nn ma. Be liin na mɩbɩ̃yɛ kũn ɩ̃ za waʔ? Be liin na ɩ̃ khɔrɩ kha nɩra waʔ ɩ̃ɛ za waʔ? 8Kɛna ɩ̃ɛ thĩra ki le mɩbɩ̃yɛ na ɩ̃ waʔ nɩpɛ za. Ɩ̃ɛ gbũu ki le sɩɛ ɩ̃ yaɓiiwira za. 9Ɩ̃ɛ thĩra tʋ sɩ kha hɩɗankhɛrɛ bʋ nɩwagamɛ heke Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga za waʔ. Hã ɩ̃ ɓa kpɛnsɛ ĩ thĩ waʔ, thalamɩyɛ ledɛwɛ na sɩ̃nthɔgɩ̃ndɛwɛ, na zɛrɩgɛledɛwɛ, na khuobɛ warɩma hapɛ kɩ ɓɩɛ kamɛ hara na khuo ɓɩɛlɔmɩra za ɩra, 10na zugbũruwe, na nɩra wɩɛ ki hĩin mɩɩnɛ za waʔ, na thayɔ̃dɛbɩ̃ɩwɛ, na tɔndɛrɩwɛ, na wɛpɩɛ kɩ waʔ nɩpɛ za ɩra, bɩɛ nɩpɩɛ sii wɔrɩ ɓu hɩɗankhɛrɛ Yekila ɩɩgɩra za waʔ. 11Mafɩra ɩ̃ bʋɔra kha bʋ khɔ̃ɩra. Ŋa ɩ̃ yɛɗɛn ma na khon sɩɛ za na hɩɗann Yekila hɩɗansɛ za ɩra, ĩ telen ma Yekila wʋɔla za ɩra, na Adɛyɛ Yesu Kirisitira yɩsɩgɩra za, na a Yekila Nina|Yekire Nin za.
Ɩ̃ gbɩ̃nɛ Yekila na ɩ̃ gbɔʔɩra
12Ɩ̃ bʋɔra de ɓa kha: «Mɩɛ wɔrɩ le wa mɩyɩra bɩɛ.» Iyo, mi de ĩ wa sɩ kha tɔ̃nɩ bʋ mɩyɩra bɩɛ za waʔ. Mɩ wɔrɩ de kha: «Mɩɛ wɔrɩ le wa mɩyɛ bɩɛ», ŋa mɩ ɓa bɩ na yii mi thĩ mɩbɩ̃yɛ sii za na le i ɗonron waʔ. 13Ĩ le de ɓa tɩ̃ kha ɗiise bʋ wa kpoloŋo bɛsɛ dɩ̃ɩna kpoloŋo zɩɛn ma ɗiise kãma za. Iyo tɩ̃ya ʋ, kɛna Yekila ɓa asɩ wa sɩɛ bɩɛ. Ŋa gbɔɗa dɩɛ, dɩɛ liin kakarɩliige kãma za waʔ. Gbɔɗa bʋ wa Adɛyɛ bɛrɛ, na Adɛyɩra liin gbɔɗa baa. 14Baa Yekila arɩgan Adɛyɩra huumira za na ɓann ʋ thakuogira za, mafɩra u ɓa khon a huumira za na ɓan a thakuogira za ʋ wɔrɩkɩra kãmara za. 15Ɩ̃ kãn tʋ wa kha ɩ̃ gbɔʔɩra bʋ wa kirisitira gbɔɗɛ khaarɛ dʋɔ. Na sɩ mafɩra, mɩ kãn khɛ wa kirisitira gbɔɗɛ khaarɛ dʋɔ na yiir i zɛrɩgɛ za ba? Sɩɛ kãn le waʔ! 16Warɩma ɩ̃ tʋʋn kha khuo wɩɛ bãa ki le zɛrɩgɛ na hara, ʋɔ dɛyɩra gbɔɗa na zɛrɩhala bɛla dɩɛ wa na le gbɔɗɛ kpo wa ba? Naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma na deɗ kha: «Pɩyɔ̃ra bɩɛ gbɔʔɩra liin ma tikpo.» 17Ŋa dɛyɩra kɩ dɩɛ na Adɛyɩra, ʋɔ dɛyɩra na Adɛyɩra bʋ wa nɩra kpo Nina za. 18Ĩ horo hã zɛrɩgɩra liimira! Na nɩra liin mɩbɩ̃yɛ yʋɔ, ɩɛ mɩbɩ̃yɩra dii ʋ gbɔɗa za waʔ. Ŋa wɩɛ bãa ki le zɛrɩgɛ, ʋɔ dɛyɩra le wa mɩbɩ̃yɛ ʋɔ thĩ gbɔɗa za. 19Ɩ̃ tʋ kha Ninyɛgɛmɔra|Yekire Nin Yekila yiin ɩ̃ za, ʋɔ gbɩ̃nɛkhɛrɛ kɩ bʋ ɩ̃ɛ gbɔʔɩra waʔ? Nina kɩ bʋ ɩ̃ za mɩra, Yekila yiir u ɩ̃ za. Ɩra wɩɛ, ɩ̃ bʋ ĩ thĩ za dʋ̃waʔ6:19 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 3:16. 20Yekila ɗonn ĩ wa ɗonron hʋwʋsɛ. Gɩɛ yɩɛrɩ ɩ̃ gbɩ̃nɛ Yekila na ɩ̃ gbɔʔɩra.
7Zɩ̃ŋɩnsɩra hãan na gbũun yaŋɩra gɛŋɩra ɩra
1Sɛwʋra ɩ̃ sɛwɛn na dãa hãan mɩ, ʋɔ zɩ̃ŋɩnsɛ mɩ hã ɩ̃. Na khuo yiin hara waʔ, sɩɛ kɩ kɩ̃ra. 2Ŋa baa kakarɩliigira gbɩ̃nn na yo tannɩ, sɩ makɩ̃n khuo tʋɔ khuo yii hara, hara tʋɔ hara yii khuo. 3Wɛsɩɛ khuora kãn na le hã ʋ hala dahʋ̃raŋɩra gɛŋɩra, hã ʋ yɩɛ sɩɛ kpɩ ʋ waʔ, dɩ̃ɩna wɛsɩɛ hala kãn na le hã u khuora dahʋ̃raŋɩra gɛŋɩra, hã ʋɔ gbũu yɩɛ sɩɛ kpɩ ʋɔ tɩ̃ waʔ. 4Hara kãn na khɛ ʋ gbɔɗa na le ri wɛsɛ bãa nʋʋr ʋ waʔ, naɗɩɛ ʋ gbɔɗa bʋ wa u khuora bɛrɛ; mafɩra ʋ tɩ̃ khuora kãn na khɛ ʋ gbɔɗa na le ri na mɩɩdɛ bãa nʋʋr ʋ waʔ, naɗɩɛ ʋ gbɔɗa bʋ wa ʋ hala bɛrɛ. 5Khuo na hara kãn na khʋ̃n kamɛ dahʋ̃raŋa waʔ, fɔ na pɩ bɛnn ma sɩ za na zɩɛn bɛnɛ dʋɔ kɩrɩ kha bɩɛ yii pi thĩ Yekila yɩ̃mɛ za bʋɔtɛ; na dɩɛ bɛna gbũ tannɩ, pi gbũu khɛ kamɛ bʋɔtɛ pɩ ɓa wɔrɩ gɔ pi thĩ waʔ, hã Sutana|Sutana ɓa kpɛnsɛ wɩ na yii wi zɛrɩgɛ za waʔ. 6Wɛsɩɛ mi de ĩ mɩra, sɩɛ bʋ kha faŋa ʋ waʔ, ŋa ɓɔɓɛ mɩ hã ɩ̃. 7Tɩ̃yara za ʋɔ, mɩ kha khɔrɩ wa kha nɩpɛ bɩɛ le mʋ gaga kha baa mɩɛ bʋ khogbãransɩra za ɩra. Ŋa Yekila hãan ma a bɩɛ kpo kpora mɩyãangɩ̃ranɛ, kha ʋɔra yii hara warɩma khuo, ʋɔra hɩɗan kɛgbãransɛ warɩma hagbãransɛ za. 8Wɛsɩɛ mi de khogbãramɩra dɩ̃ɩna thɩ̃ɩsɩ̃nhapɩra: Sɩ makɩ̃n ma ɩ̃ hɩɗan khogbãransɩra ʋ mʋ gaga kha mɩɛ. 9Ŋa na pɩ tʋ kha pɩ wɔrɩ gɔ pi thĩ waʔ, pi yii: Na wɩɛ tʋʋn kha ʋɔ wɔrɩ ba u yeke waʔ, u yii. 10Wɛpɩɛ yiin zuori, bɩɛ mi de hã wɛsɩɛ. (Sɩɛ kuɗ mɩɛ thĩra za waʔ, sɩɛ kuɗ ɓa Adɛyɩra heke): Hara kãn na kpɩkɩ̃n na u khuora waʔ. 11Na si gbũun ɓa nann ma kha fɔ ʋ kpɩkɩ̃n na u khuora, hã ʋɔ hala gbũu yii khokpasa ʋɔ dʋ̃waʔ, warɩma ʋ yɩ̃n u khoɗugora na vɩ gbũu u heke. Ŋa Khuora ʋɔ, ʋɔ kãn na zɩɛ ʋ hara waʔ7:11 Ken Matiyo 5:32 za; na Marɩkɩ 10:11-12 za; na Luki 16:18. 12Wɛsɩɛ mi de bʋɔra ɩra (sɩɛ kuɗ Adɛyɩra heke waʔ, mɩɛ thĩra ki de sɩɛ): Na kiretɩ̃ɛ khuo bʋ na hara wɩɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛ waʔ, kɛna ʋɔ hara wɩɛ ɓɩɛ wa na hɩɗan na kiretɩ̃ɛ khuora, ʋ kãn na zɩɛ ʋ waʔ. 13Mafɩra ʋ tɩ̃, na kiretɩ̃ɛ hara bʋ na khuo wɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛ waʔ, na ʋɔ khuora bɩɩn kha ʋɔ hɩɗan ma na kiretɩ̃ɛ hala, ʋ kãn na zɩɛ ʋɔ khuowɩɛ waʔ. 14Naɗɩɛ khuora kɩ bʋ kiretɩ̃ɛra waʔ, ʋ khaarɛ yĩmi wa na Yekila naɗɩɛ baa ʋɔ na hala bʋ na kamɩra ɩra. Mafɩra sɩ bʋ na hala kɩ bʋ kiretɩ̃ɛra waʔ, ʋɔ yĩmin wa na Yekila tɩ̃. Naɗɩɛ baa ʋɔ na ʋ ɓala kɩ bʋ kiretɩ̃ɛra dɩɛn na liin nɩra kpora ɩra. Bʋɔtɛ na pɩ kpɩkɩ̃nnɩ, pi ɓiiwira ɓa le wa mʋ gaga kha pɩ kpɩkɩ̃n ma na Yekila, kɛna pɩ khaarɛ yĩmin ma na Yekila. 15Ŋa na hara warɩma khuo wɩɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛ waʔ, na bɩɛ ʋɔ khon gagasɛ kha bɩɛ kpɩkɩ̃n ma na ʋɔ kiretɩ̃ɛ khuora, warɩma na ʋ kiretɩ̃ɛ hala, pɩ yɩɛ ʋ kpɩkɩ̃n. Dɩɛ bɛna, sɩ bʋ faŋa mɩyɛ kha ʋ hɩɗan na khãara waʔ. Yekila yɩɗ ɩ̃ wa kha ɩ̃ bɩɛ hɩɗan wɔyĩke za. 16Naɗɩɛ mʋɔ hara, bãanɩ mʋ wɔrɩ yɩɛ mu khuora ɓu zɩ̃mɛ, ŋa mʋsɛ mu le kɩ wɔrɩ tʋ sɩɛ? Mafɩra ʋ tɩ̃, mʋɔ khuora, bãanɩ mʋ wɔrɩ yɩɛ mʋ hala ɓu zɩ̃mɛ, ŋa mʋsɛ mu le kɩ wɔrɩ tʋ sɩɛ?
17Na kuɗ sɩɛ za, wɛsɩɛ Adɛyɩra liin hãa ɩ̃ bɩɛ kpo kpora, na lɔmɩra za ɩ̃ bɩɛ kpo kpora kha bʋ na ʋ yɩɗ ɩ̃ bɩɛ ɓann ɩ̃ ʋ za na yuori, mafɩra ɩ̃ kãn na hɩɗan. Sɩɛ mɩ ɓɩɛ egiliziwira bɩɛ heke. 18Na Yekila yɩɗ wɩɛ bãa kɛna ʋɔ dɛyɩra na huuren ma zuori, hã ʋ dɛyɩra guure u huuresira waʔ. Na Yekila yɩɗ wɩɛ bãa, kɛna ʋɔ huuren waʔ, hã ʋ dɛyɩra ɓɩɛ kha ʋɔ huure dʋ̃waʔ. 19Huurese dɩ̃ɩna kɛɩhuurese bʋ foi waʔ. Wɛsɩɛ kɩ bʋ thaagɩra, sɩɛ kɩ bʋ na le wɛsɩɛ Yekila deɗ ʋ sɩɛrɛhãansɩra za ɩra. 20Sɩ makɩ̃n ma ɩ̃ bɩɛ hɩɗan mʋ gaga kha lɔmɩra za ɩ̃ kha bʋ na Yekila yɩɗ ɩ̃ ɩra. 21Na wɩɛ kha bʋ ɗonron na Yekila ɓa yɩɗ ʋ, hã si le kpolongbʋ̃ʋmɩyɛ ʋ dɛyɩra heke waʔ. Ŋa na ʋ dɛyɩra ɓa ɓuun ma lɔmɛ bʋɔ wɛpɛ kɩ wɔrɩ khon u ɗonsira za, ʋ dɛyɩra wɔrɩ khɛ bɩɛ lɔmɩra. 22Naɗɩɛ na Adɛyɩra yɩɗ ɗonron, ʋɔ ɗonrona liin ma hɔɔrɔmɔ, ʋɔ dɛyɩra bʋ wa Adɛyɩra baa. Mafɩra ʋ tɩ̃, wɩɛ kha bʋ ɗonron waʔ, na Kirisitira ɓa yɩɗ ʋ, ʋɔ dɛyɩra liin ma Kirisitira ɗonron. 23Yekila ɗonn ĩ wa ɗorohʋwʋsɛ; hã ĩ gbũu le nɩthɩ̃rɩpɛ ɗome dʋ̃waʔ. 24Iyo, mɩ yaɓiiwe, ɩ̃ bɩɛ kpo kpora kãn ma na hɩɗan mʋ gaga kha lɔmɩra za ʋ dɛyɩra kha bʋ na Yekila yɩɗ ʋ ɩra.
Kɛɩyiime na thɩ̃ɩsɩ̃nhapɛ mɩyɛ
25Wɛpɛ pi yiin thon waʔ, Adɛyɛ nʋʋga sɩɛsɛ mɩ bu de waʔ, ŋa mɩɛ thĩra gagasɛ sɩɛ, Adɛyɛ fɩ̃ɩmɩra na ʋ kɩ̃rɩgɩra wɔrɩkɩra kɩ bʋ mɩ za, ɩ̃ wɔrɩ khãa mɩ sɩɛsɩra za. 26Ɩra wɩɛ baa bɛna hʋgannɩ, wɛsɩɛ mɩɛ yãan na sɩ bãa, sɩɛ kɩ bʋ kha nɩpɛ bɩɛ hɩɗan pɩ lɔmɩra za. 27Na wɩɛ bãa bʋ na hara, hã ʋ ɓɩɛ kha ʋɔ zɩɛ ʋ waʔ, wɩɛ yiin thon waʔ, hã ʋ ɓɩɛ hara kha ʋɔ yii waʔ. 28Sɩɛ bɩɛ za na wɩɛ bãa yiiri, ʋ dɛyɩra liin mɩbɩ̃yɛ waʔ. Na ɓihɛyɛ yiin khuo tɩ̃, mɩbɩ̃yɛ u liin waʔ. Ŋa vɛnsɩra kɩ ɓa nan mɩ yaŋɩra kpoloŋira za, sɩɛ vɛnsɩra mɩ ɓɩɛ kha sɩ nan ɩ̃ waʔ.
29Ĩ ken wɛsɛ mɩ ɓɩɛ na de ɩra mɩ yaɓiiwe: A bʋ dalɛɩmɛ fɔlɔŋɩra za fara waʔ. Ɩra wɩɛ, khuobɛ bãa pi yiin hapɛ, pɩ kãn ma na le mʋ gaga kha pi yiin yãan waʔ, 30wɛpɩɛ kɩ fʋʋ, bɩɛ le mʋ gaga kha pɩ fʋʋ waʔ. Wɛpɩɛ kɩ yãgayãga, pi le pi thĩ mʋ gaga kha pɩ yãgayãga waʔ. Wɛpɛ ki ɗon daasɛ, bɩɛ le pi thĩ mʋ gaga kha pi ɗonn foi waʔ, 31wɛpɩɛ ki ɗi dunuya wɩɛ ɓudagara, bɩɛ le pi thĩ mʋ gaga kha pi ɗi foi waʔ. Naɗɩɛ lɔmɩra za dunuyara bʋ mɩra, lɛɩmɔ ʋ dʋ̃waʔ. 32Mɩ kha khɔrɩ wa ɩ̃ hɩɗan lafori za kɛɩ le wukĩnse. Wɩɛ bãa u yiin thon waʔ, ʋ dɛyɩra pɛ̃ɩ wa Adɛyɩra miliinsira za, na yɩɛ ʋ mɩyɛ nʋʋ Adɛyɩra. 33Ŋa wɩɛ bãa u yiin zuori, ʋɔ pɛ̃ɩ wa na dunuya wɩɛ mɩyɩra, wɛsɩɛ ʋɔ wɔrɩ le na wuore ʋ hala bãana, sɩɛ u le, 34sɩ khɩɛn ma mʋ gaga kha ʋ dɛyɩra kpɩkɩ̃nn ma khaayɛ ɩ̃yɔ̃ za. Mafɩra sɩ bʋ tɩ̃ na hara wɩɛ kɩ bʋ na khuo waʔ. Warɩma ɓihɛyɛ wɩɛ u yiin yãan waʔ, bɩɛ pɛ̃ɩ wa Adɛyɩra miliinse za, naɗɩɛ pɩ gbɔʔɩra dɩ̃ɩna pɩ gagasɩra bɩɛ bʋ wa Adɛyɩra za pi miliinyira bɩɛ za. Ŋa hara wɩɛ u yiiri, ʋɔ pɛ̃ɩ wa kɩ ɓɩɛ dunuya wɩɛ mɩyɛ na wɔrɩ wuore u khuora bãana. 35Wɛsɩɛ mi de mɩra, mi de ĩ wa sɩɛ ɩ̃ kɩ̃rawɛ kãma. Mi de si ɩ̃ bɩ̃ɩsɛ za waʔ; mɩ ɓɩɛ wa kha ĩ le wɛsɩɛ kɩ ɓa dɛnfɛn ɩ, ɩ̃ pɛ̃ɩ Adɛyɩra miliinsira za. 36Ɩra wɩɛ na ɓikhoyo wɩɛ yãan kha ʋɔ wɔrɩ gɔ u thĩ na ʋ hãnɩɓiye waʔ, ʋ dɛyɩra le wɛsɩɛ ʋ khɔrɩ. Ʋ gagasɩra bʋ mɩbɩ̃yɛ waʔ, u yiin u. 37Ŋa na ɓikhoyo wɩɛ khɔrɩn na khon gagasɛ na tʋ kha ʋɔ wɔrɩ gɔ ʋɔ thĩ, kha ʋɔ yii hara waʔ; nɩra sii gbũun yiin si ʋ za waʔ; sɩɛ bʋ wa mɩkɩ̃nɛ. 38Si kpuosira i tɩ̃, wɩɛ bãa yiin u hãnɩɓiye, sɩ bʋ wa mɩkɩ̃nɛ. Ŋa wɩɛ bãa lɛɩgɩ̃nn u yiimira za, ʋɔ dɛyɩra gagasɩra kɩ̃ran tɩ̃ gbaangbo. 39Na yɩɛ hara khuo thakhuogo za, hala kãn hɩɗan ma khuora heke. Ŋa na khuora ɓa huun kɩ zɩɛr ʋ; ʋ wɔrɩ yii u khokɔrɩyɔmɔ wɩɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛ. 40Na makɩ̃n na mɩɛ gagasɩra, na ʋ hɩɗan ma kɛɩ yii khuo, sɩɛ kha bãa ʋ za. Mɩ gaga wa kha wɛsɩɛ mi de, Yekila Nina|Yekire Nin kɩ ɓɔgɔ mɩ sɩ.
8Sɩ̃nkhaasɛ mɩyɛ
1Mɩ ɓɩɛ wa na zɩ̃ŋɩn ɩ̃ ɩra na gbũu bʋ̃ɓɩra ɩ̃ bʋ̃ɗ ɓɩ sɩ̃nkhaasɩra mɩyɩra za ɩra8:1 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Miliinye 15:20, 29: Tɩ̃ya ʋ, «a bɩɛ bʋ wa na tʋʋmɛ», ŋa tʋʋmɛ lɛɩ yii nɩra yɩsɩɓɩɛgɛ za waʔ, kɛna khɔrɩmɛ yɩɛ wa nɩra yo wʋɔrɛ khãamɩra za. 2Wɩɛ ki ken u thĩ kha ʋɔ tʋ wa mɩɩnɛ, ʋɔ dɛyɩra tʋ mʋ gaga kha baa ʋ kha kãn tʋ waʔ. 3Ŋa wɩɛ kɩ khɔrɩ Yekila, Yekila tʋ wa ʋɔ dɛyɩra. 4Ɩ̃ bʋ̃ɓɩra kɩ bʋ wɛpɩɛ: Kha ɩ̃ɛ wɔrɩ khʋɔ sɩ̃nthɔgɩ̃nkhaasɛ ba? A bɩɛ tʋʋn ma kha sʋ̃wa bʋ tɩ̃ya mɩɩnɛ dunuyara za waʔ, Yekire kpo kɩ bʋ. 5Halɩ na mɩgɔnyɛ bʋ zaara na fɔlɔŋɩra ʋ, wɛʔɛ nɩpɛ khɩɛn liin mʋ gaga kha pɩ sɩ̃mɩra na pɩ dɛwɩra kɩ bʋ ɩɛ, 6ŋa aa ʋɔ tʋʋn ma kha Yekire ukpo kɩ bʋ. Ʋɔ kɩ bʋ Siira, ʋɔ heke mɩyɩra bɩɛ kure, ʋɔ za a ɓu thakuogira. Adɛyɛ ukpo kɩ bʋ, ʋɔ kɩ bʋ Yesu Kirisitira, mɩyɩra bɩɛ liin ma ʋɔ wɔrɩkɩra za; a ɓu wa thakuogira ʋɔ za.
7Ŋa nɩpɛ bɩɛ tʋ ʋɔ tɩ̃yara waʔ. Bʋɔ bʋ, baa pɩ dɛrɩn sɩ̃nkhakhʋɔgɩra za na tannɩ, harɩ ɩra wɩɛ na pɩ kha pɩ khʋɔ khaasɛ, pɩ khʋɔ sɩ wa mʋ gaga kha sɩ̃nkhaasɩra pɩ khʋɔ bere. Baa pi lɔɓidaara thɔɗɩ, pi ken ma pi thĩ kha bɩɛ teɗ ɓa zuori, gɩɛ khakhʋɔgɩra kãmara za. 8Ɗimɩɩnɛ wɔrɩ zʋ̃ʋ nan na aa Yekila wʋɔla za waʔ. Na kɛɩ ɗiime, sɩɛ wɔrɩ khon mɩɩnɛ a za waʔ, na ɗi si tɩ̃, sɩɛ wɔrɩ yɩɛ mɩɩnɛ dʋɔ sɩɛ a za waʔ8:8 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Ɔrɔmʋwɛ 14:17. 9Ŋa sɩɛ bɩɛ za, ɩ̃ kɔrɩsɩ̃n ĩ thĩ. Ɩ̃ wɔrɩ ɗi mɩyɛ thĩnye bɩɛ mʋ gaga kha baa ɩ̃ khɔrɩ ɩra, ŋa hã ɩ̃ mɩɗiwenyira ɓa le thaaga na yiin wɛpɩɛ khãamɩra ki zen mɩbɩ̃ɩliige za waʔ. 10Naɗɩɛ wɩɛ khãamɛ ki zen, na ʋɔ yãan mʋɔ wɩɛra khãamɩra kɩ gbɩ̃n na mʋ bʋ ki ɗiire sɩ̃nthʋʋga za, sɩ khɩɛn ma mʋ gaga kha mʋ hãan ma khɩ̃nɛ wɩɛra khãamɩra ki zen kha u yo wʋɔrɛ sɩ̃nkhakhʋɔgɩra za wa? 11Na si liin mafɩra, wɩɛra khãamɩra ki zen, kɛna Kirisitira huun ma ʋɔ kãmara za tɩ̃, mʋɔ wɩɛra khãamɩra kɩ gbɩ̃n, mʋ tʋʋmɩra ɓa yii wa mʋ yaɓiira wɩɛra khãmɩra ki zen ɓilense za. 12Na ĩ liin ɩɛ mɩbɩ̃yɩra siira ɩ̃ yaɓiiwira za, ɩ̃ nʋga wa pɩ lɔɓidaara; sɩ bʋ wa mʋ gaga kha Kirisitira thĩra ĩ liin ɩɛ mɩbɩ̃yɩra. 13Gɩɛ yɩɛrɩ, na ɗimɩɩnɛ wɔrɩ yɩɛ wa mi yii mɩ yaɓiye ɓilense za, mɩɛ kɛɩ khakhʋɔgɩra pere, si le thaaga hã mɩ ɓa le yɩɛ mɩ yaɓiye ɓilen waʔ.
9Wɛsɩɛ Yesu dãara kãn na le ɩra
1Mɩɛ bʋ hɔrɔmɔ waʔ? Mɩɛ bʋ Yesu dãara|Dãarawɛ waʔ? Mɩɛ yãan Yesura|Yesu kɩ bʋ a Adɛyɩra waʔ?9:1 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Miliinye 22:17-18; na 26:16 Miliinsira mi liin hãan Adɛyɩra, ɩ̃ɛ kɩ ɓɔgɔ sɩɛ miliinsira tɔ̃nɩra waʔ? 2Harɩ na bʋɔ kɛɩ kha mɩɛ bʋ Yesura dãara waʔ, ɩ̃ɛ ʋɔ, ɩ̃ɛ thĩra tʋ wa sɩɛ kha mɩɛ bʋ wa Yesura dãara. Baa ɩ̃ɛ ĩ liin nʋkpuola khãamɩra ʋ Adɛyɩra za, dɩɛ nʋkpuola kɩ ɓɔgɔ kha mɩɛ bʋ wa Yesura dãara. 3Wɛpɩɛ ki de mɩɛ mɩyɩra, ken wɛsɩɛ mi de pi na ɓu zɩ̃n mi thĩ: 4Miliinsira aa le mɩra, aa kãn ɓu a ɗiime na a yʋ̃ɔsɛ taasɛ sɩ za wa ba? 5Khɩ̃nɛ bʋ mɩɛ heke na yii hara ki min u mʋ gaga kha baa mɩɛ dãarawɛ kamɩra bʋɔra kɩ bʋ, Adɛyɛ khɩ̃rɩwɩra na Pɩɛrɩra bʋ wa ba9:5 Poli bu de ɓa dãarawɩra hapɩra? 6Warɩma ĩ ken ma kha mɩɛ na Barɩnabasɩra kpora ki kãn liige na ɓɩɛ a thakuogira ba9:6 Ken Miliinye 9:27 na 11:22-25, 30? 7Ɩ̃ dɛrɩn nuun yãan kha sʋrasikhuo le wa u sʋrasisira na ʋɔ thĩ tigiye ba? Warɩma khuo wɩɛ ʋ tʋɔn u duvɛ̃n haga, ʋ na khɩ̃nɛ na kpɩɛ duvɛ̃nɓise sʋɔ na ɗi wa ba? Warɩma daɗuoro kaadaa ha phisi ʋ daɗuorowira yɩ̃rɩwɛ na yɔ̃ wa ba? 8Sɩɛ nɩthɩ̃rɩɓiiwira dedi, ŋa Moyizi|Moyizi Sɩɛrɛhãansɩra deɗ ɓa si kpuosira waʔ? 9Si gbũu sɛwɛn ma sɩɛ sɩɛrɛhãankpuosira za kha: «Na mu liige na naa mʋ hʋʋgɩra ʋ, hã mʋ vʋ ʋ nʋʋgɩra waʔ9:9 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Timote 5:18.» Ĩ ken ma kha Yekila deɗ ɓa sɩɛ naawɛ kpo kãma za ba?10Tɩ̃yara za, Moyizira deɗ ɓa sɩɛ aa kpora kãmara za waʔ? Iyo, sɩɛ sɩɛsɩra sɛwɛn ma aa kãma za. Naɗɩɛ wɩɛra kɩ sʋ̃nɛ na wɩɛra kɩ phũu ɗiisira, pɩ bɩɛ kãn ma na khãa kha bɩɛ ɓa ɓu pi niin sɩɛ liigesira za. 11A deɗ ĩ wa Yekila sɩɛsɩra mʋ gaga kha baa nɩra tʋɔgɔ ɗiise hʋʋga za: Na a kha a ɓɩɛ ĩ leke mɩyɛ yʋɔ, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha a liin tannɩ ba9:11 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Ɔrɔmʋwɛ 15:27? 12Na nɩpɛ bʋɔ bʋ na khɩ̃nɛ na ɓu ĩ leke mɩyɛ yʋɔ na ɗi i, aa bʋ na khɩ̃nɛ na tãra bɩɛ nɩpɩɛ wa ba? Ŋa aa ɓɩɛn sɩɛ ɩ̃ɛ za waʔ. Aa bɩɩn ma sɩɛ bɩɛ si le thaaga hã a ɓa barɩ Yesu Kirisitira sɩɛrɛnʋʋsɩra waʔ. 13Kɛna ɩ̃ɛ thĩra tʋ sɩ wa kha wɛpɩɛ ki le Yekila miliinsira Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra|Yekila gbɩ̃nɛthʋʋgɩra za, fɩ pi ɗiimira kure. Wɛpɩɛ kɩ thɔgɩ̃n dakhoronse sokhɛla|Dakhoronse sokhɛla za, bɩɛ ɓu wa pi niin na kure pɩ thɔgɩ̃nsɩra za. 14Si kpuosira ɩ tɩ̃ na wɛpɩɛ ki de Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra, Adɛyɩra hãan ma sɩɛsɛ na deɗ kha: Wɛpɩɛ ki de sɩɛrɛnʋʋsɩra, pɩ kãn ma na ɓu pi ɗinʋʋna sɩɛ za tɩ̃9:14 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Matiyo 10:10 za; na Luki 10:7. 15Ŋa mɩɛ, mɩɛ ɓuun foi na kuɗ ɩ̃ɛ heke waʔ, mɩɛ gbũu sɛwɛ ɩ̃ na yɩ̃n ɩ̃ sɩɛ sʋɔ waʔ. Mɩɛ hu, sɩɛ bãa mɩɛ za. Nɩra sii ɓa wɔrɩ zɩ̃n gɩɛ bãanwuoŋira kɩ bʋ mɩɛ heke waʔ. 16Na de sɩɛrɛnʋʋsɩra, sɩɛ bʋ yɩsɩɓɩɛgɛ mɩɛ heke waʔ, mi lonn ma sɩ za faŋa za, ŋa na mi gbũu kɛɩn sɩɛrɛnʋʋsɩra deɓira, wʋɔgbʋ̃ʋga ɓu wa mɩɛ. 17Na mɩɛ thĩra na ken khon sɩɛ miliinsira, mɩ kha kãn ma na taasɛ sɩ za; ŋa baa faŋa yiin mɩɛ sɩ za, gɩɛ yɩɛn na mɩ hʋgan na wɛsɩɛ hãan mɩ kha mi le ɩra. 18Mɩɛ taasɩra kɩ bʋ sʋ̃nɛ kpuose? Sɩɛ kɩ bʋ na de nɩpɛ Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra kpasa na bãanwuoŋo, kɛɩ zɩ̃n mɩɩna mɩ kha kãn na zɩ̃n sɩɛrɛnʋʋsɩra deɓira za. 19Mɩɛ bʋ wa mi thĩ za, ŋa mi liin ma mi thĩ nɩpɛ bɩɛ ɗonron si le thaaga mi ɓu ɓu nɩpɛ gbaangbo na hã Kirisitira. 20Na mɩ nann Yawutuwe|Yawutuwe khɛrɛ, mi le mi thĩ Yawutu nɩra, si le thaaga mɩ wɔrɩ ɓu wi; wɛpɛ pi sũnen pi thĩ Moyizi Sɩɛrɛhãansɩra za, na mɩ nann bɩɛ heke mi le wa mʋ gaga kha bɩɛ, si le thaaga mɩ wɔrɩ ɓu wi; kɛna mɩɛ nɩ̀ɩrɛ̀ na Moyizi Sɩɛrɛhãansɩra waʔ. 21Mafɩra tɩ̃, na mɩ nann wɛpɩɛ kɩ tʋ Moyizira Sɩɛrɛhãansɩra waʔ, mi le mi thĩ mʋ gaga kha bɩɛ, si le thaaga mɩ wɔrɩ ɓu wi. Sɩɛ gbũu ɓɔgɔ kha mɩɛ khon ma mɩɛ kpo na Yekila Sɩɛrɛhãansɩra waʔ, naɗɩɛ mi sũnen ma mi thĩ na makɩ̃n na Kirisitira Sɩɛrɛhãansɩra. 22Wɛpɩɛ kɩ bʋ na faŋa khãamɩra za waʔ, na mɩ nann bɩɛ heke mi le wa mi thĩ mʋ gaga kha mɩɛ bʋ na faŋa waʔ; si le thaaga mi ɓu wi. Mafɩra mi bʋ nɩthĩmira bɩɛ heke si le thaaga mɩ wɔrɩ ɓu bʋɔ pɩ za. 23Mi le wa sɩ bɩɛ Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra kãma, si le thaaga mɩ wɔrɩ ɓu sɩɛrɛnʋʋsɩra kɩ̃rɩgɩra. 24Ɩ̃ɛ thĩra tʋ sɩ kha na pi yiin nɩpɛ kha pi horo, bɩɛ nɩpɩɛ za ukpo ki yo le wʋɔrɛ nɩrara na khɛ taasɩra. Laɗa ɩ̃ wɔrɩ horo na ɓu sɩɛ taasɩra, ĩ horo dɩɛ laɗa. 25Lahorodɛrɩwɩra bɩɛ pɛ̃ɩ wa na khɛ vɛnsɩra thĩnyira bɩɛ na yiin pi thĩ za. Ŋa taasɩra pɩ ɓa ɓu sɩɛ za, sɩɛ bʋ wa zuonse, ŋa aa horo wa na ɓu taakɛɩzuonse. 26Gɩɛ yɩɛn na mɩɛ horo, mi horo ɗarɩsɛ za waʔ, na mi biɗ lekpuru kha mɩɛ khɩ, mɩ khɩ sarɩmɛ doro waʔ. 27Mɩɛ vɛnɛ wa mɩɛ gbɔɗa, wɛsɩɛ kɩ nʋʋ mɩɛ gbɔɗa sɩɛ doro mɩɛ le waʔ, si le thaaga hã pɩ ɓa le khon zɩɛ mɩɛ kpasa, kɛna mɩɛ deɗ Yekila sɩɛrɛnʋʋsɩra na bʋɔra.
10Ɩ̃ kɔrɩsɩ̃n ĩ thĩ na sɩ̃mɩyɩra
1Mɩ yaɓiiwe, mɩ ɓɩɛ kha ɩ̃ kʋɔgɩ̃n na wɛsɩɛ sɩ na nann a sekhãgawɩra Moyizira|Moyizi khɩɛra bɛna ɩra. Dadʋ̃raŋa na zɩɛn pɩ bɩɛ wʋɔla ʋ na pɩ bɩɛ sagan lagagborogbʋ̃ɔmamʋŋɩra. 2Si liin ma mʋ gaga kha pɩ bɩɛ na yĩɗ ɓa gɩɛ dadʋ̃raŋɩra na lagagborola za, na hɩɗann nʋʋnɛ kpo na Moyizira. 3Pɩ bɩɛ na ɗiin ma dɩɛ ɗimɩɩkpuola Yekila na hãan mɩ ɩra. 4Pɩ bɩɛ na yʋ̃ɔn ma bɩɛ ãkpuowira Yekila na hãan mɩ ɩra. Bɩɛ ãmɩra kha kure wa bʋrʋgɩra kha thuo wi, Yekila wɔrɩkɩra kãmara za. Gɩɛ bʋrʋgɩra kha bʋ Kirisitira. 5Kɛna gɔmɛ mɩyɛ kha nʋʋ Yekila waʔ, gɩɛ yɩɛn na pɩ waan na huun gbãngbĩriŋira za.
6Ɩɛ mɩyɩra liin ma na hã a ɓɔɓɛ, si le thaaga hã a hɩɗan na gagabɩ̃ɩsɛ mʋ gaga kha pɩ bɛsɩra waʔ. 7Hã ɩ̃ vɩgbũu kɩ gbɩ̃nɛ sɩ̃mɛ mʋ gaga kha baa a sekhãgawɩra bʋɔra liin waʔ. Sɩɛ Yekila sɛwʋra deɗ kha: «Nɩpɩra hɩɗann ma na ɗiin na yʋ̃ɔrɩ, kɩ arɩn na yãgayãganɩ» 8Hã a yii a thĩ kakarɩliige za mʋ gaga kha baa pɩ bʋɔ liin si, na nɩpɛ kpɩɛwɛ tigbiire na pɩsãa waan na huun ɗɩyãga kpora za waʔ. 9Hã a zɩɛ ken Kirisitira za waʔ, mʋ gaga kha baa pɩ bʋɔ na liin si na sʋwʋsɛ ɗukĩn mi na khʋʋn mɩ waʔ. 10Hã ĩ ki wũugĩn mʋ gaga kha baa pɩ bʋɔ na liin si na Yekila yɩɛn na ʋ nɩkhʋmɛlɛgɛra ɓa khʋʋn mɩ waʔ. 11Sɩɛ wʋɔgbʋ̃ʋsɩɛ bɩɛ nann mɩ wa na le ɓɔɓɛ a heke; pɩ sɛwɛn ma sɩɛ wɛsɩɛ bɩɛ na ɓu sarɩ a za, naɗɩɛ a yĩmin ma na dunuya zuobɛna. 12Gɩɛ yɩɛrɩ, na wɩɛ tʋʋn kha ʋɔ ɓakalɔmɩra kɩ̃ran ma, ʋ dɛyɩra kɔrɩsɩ̃n u thĩ hã ʋ ɓa le khon wa waʔ. 13Zɩɛkemira ĩ ɓuuri, bɩɛ zɩɛkemira thĩna le nan ma nɩthɩ̃rɩpɩra bɩɛ. Yekila bʋ wa nʋʋnɛ kpo nɩra ʋ sɩɛsɩra bɩɛ za. Ʋ ɓa bɩ yɩɛ zɩɛkemira ɓu ĩ na tãra ɩ̃ faŋɩra waʔ; ŋa na zɩɛkemira ɓanbɛna nannɩ, ʋ ɓa hã ɩ̃ faŋa zɩɛkemira wɔrɩ kũn ɩ̃ za, dɩ̃ɩna lɔmɩra za ɩ̃ ɓa wɔrɩ kure pɩ za ɩra.
14Gɩɛ yɩɛrɩ, mɩ yɛsɛwɛ, ɩ̃ gɔ ĩ thĩ hã ĩ lon sɩ̃nthɔgɔŋɔ za waʔ. 15Mɩ sɩɛrɛ wa ĩ heke mʋ gaga kha nɩpɛ bãa kɩ tʋ mɩyɛ kɔrɔ; wɛsɩɛ mi de mɩra, ɩ̃ khɛ sɩ na makɩ̃n sɩ na ĩ thĩ. 16Na a kha a yɔ̃ Adɛyɩra mɩyʋ̃ɔna, na thɩɛ Yekila, dɩɛ mɩyʋɔna kɩ ɓɔgɔ kha aa na Kirisitira bʋ wa nʋʋnɛ kpo ʋ tarɩmɩra za waʔ? Bula a kpɩkɩ̃n mɩra, ʋɔ kɩ ɓɔgɔ kha aa na Kirisitira bʋ wa nʋʋnɛ kpo ʋ gbɔkhaasɛ za wa? 17Buru ukpo kɩ bʋ; aa na a gɔnlɔmɩra bɩɛ kɛna a bʋ wa gbɔkhaasɛ kpo, naɗɩɛ a bɩɛ bĩnn ma buru ukpo za. 18Ĩ ken Ɩsɩrayɛlɩ|Ɩsɩrayɛlɩ ɓiiwira lɔmɩra: Wɛpɩɛ kɩ khʋɔ daɗuorowe daɗuorothɔgɔyɔmɛ sokhɛla za, bɩɛ kɩ bʋ nʋʋnɛ kpo na Yekila waʔ? Ʋɔ wɩra bɛrɛ kɩ bʋ daɗuorothɔgɔyɔmɛ sokhɛla. 19Wɛsɩɛ mi deɗ mɩra, sɩɛ ɓɔgɔ kha sɩ̃khaasɛ warɩma sɩ̃mɩra thĩra bʋ wa mɩkɩ̃nɛ ba? 20Ɩya, ŋa sɩɛsɩɛ mɩ bʋ ɓɔgɔ mɩra, sɩɛ kɩ bʋ kha wɛpɛ kɩ kiretɩ̃ɛwɛ waʔ, pɩ mɩthɔgɔnyɩra hã Yekila heke waʔ, ŋa gĩrime khɛrɛ pɩ hã ɩ. Mi gbũu kha khɔrɩ kha ɩ̃ hɩɗan na nʋʋkpuore na gĩrimira waʔ. 21Ɩ̃ wɔrɩ yɔ̃ Adɛyɩra (duvɛ̃na) za ki gbũu yɔ̃ gĩrime (duvɛ̃na) za waʔ, ĩ gbũu wɔrɩ ɗi na Adɛyɩra ki gbũu ɗi na gĩrime tɩ̃ waʔ. 22Warɩma a ɓɩɛ wa na arɩga Adɛyɩra zone ba? Ĩ ken ma kha aa wɔrɩkɩra kɩ tãra ʋ bɛgɩra ba? 23Ĩ de ɓa kha: «Mɩɩdɛ bãa nʋʋn wɩɛ ʋ wɔrɩ le ri10:23 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Korɛ̃tɩwɛ 6:12.» Tɩ̃ya ʋ, ŋa miliinyira bɩɛ bʋ na tɔ̃nɩ waʔ. «Mɩɩdɛ bãa nʋʋn wɩɛ ʋ wɔrɩ le ri», ŋa mɩyɩra bɩɛ wɔrɩ yɩɛ ĩ yo wʋɔrɛ khãamɩra za waʔ. 24Hã nɩra sii ɓɩɛ ʋɔ thĩ tɔ̃nɩ waʔ, ŋa ʋ ɓɩɛ ʋ kãnʋʋnawɛ tɔ̃nɩ. 25Khɩ̃nɛ bʋ ĩ heke na ɗon khaasɛ thĩnyira bɩɛ ki ɗoŋi yawʋgɩra na khʋɔ; hã ɩ̃ bʋ̃ si kurekhɛla waʔ hã sɩ ɓa nʋga ɩ̃ lɔɓidaara waʔ. 26Naɗɩɛ sɩ sɛwɛn ma kha: «Fɔlɔŋɩra na mɩyɩra bɩɛ kɩ bʋ ki kpoloŋira za, ɩ bɩɛ bʋ wa Adɛyɩra bɛyɛ.» 27Na nɩra yɩɗ ɩ̃ ɗikhɛrɛ za, kɛna ʋ dɛyɩra bʋ khãadaa waʔ, na ɩ̃ bɩɩn ʋ yɩɗa, ɗimɩɩnɛ bãa u yo hãan ɩ̃, ĩ ɗɩ ri kɛɩ bʋ̃ ti kurekhɛla, hã sɩ ɓa nʋga ɩ̃ lɔɓidaara waʔ. 28Ŋa na nɩra deɗ ĩ kha: «Khaasɩɛ bʋ wa sɩ̃nkhaasɛ», dɩɛ bɛna hã ɩ̃ khʋɔ sɩ waʔ, naɗɩɛ na ɩ̃ khʋɔn sɩ ɩ̃ ɓa asɩ wa ʋ dɛyɩra gagasɩra. 29Mi de si ɩ̃ lɔɓidaara kãma waʔ dɛ, ŋa wɩɛra deɗ si, ʋɔ lɔɓidaara kãma za. «Ŋa bena nɩkpasa kɩ ɓa zarɩgɩ̃n mɩɛ mi ɗimɩɩna za kɛna wɛsɛ bãa nʋʋn mɩɛ, mɩ wɔrɩ le si wa? 30Mɩɩdɛ za mɩ thɩɛ Yekire, bena nɩra zarɩgɩ̃n mɩ dɩɛ ɗimɩɩna kãmara za mɩ thɩɛ Yekila ki ɗi ri?» 31Mi de ĩ wa sɩ, na ĩ ɗi wa mɩɩnɛ ba, warɩma na yɔ̃ ba, warɩma mɩɩdɛ bãa ĩ le, ĩ le si Yekila gbɩ̃nɛsɛ kãma. 32Yawutuwe|Yawutuwe ɩ ba, Gɩrɛkɩwɛ ɩ ba, warɩma kiretɩ̃ɛwɛ ɩ ba, hã ĩ le na lon nɩra sii za waʔ. 33Ĩ ken mɩɛ lelɔmɩra na thuo bɩɛ, mɩ pɛ̃ɩn ma ki le mɩ mɩyɛ nʋʋ nɩpɛ bɩɛ mɩyɩra bɩɛ za; mɩ ɓɩɛ mi thĩ kɩ̃rɩga waʔ, ŋa nɩgɔmɛ dagamu mɩ ɓɩɛ, si le thaaga pi ɓu zɩ̃mɛ.
111Ĩ thuo mɩɛ lelɔmɩra mʋ gaga baa mi thuon Kirisitira lelɔmɩra ɩra.
Thabakaga Yekire gbɩ̃nɛgɛ bɛnɛ
2Mɩ thɩɛ ɩ̃ naɗɩɛ baa ɩ̃ kʋɔgɩ̃n na mɩɛ bãanyɛ bɩɛ, dɩ̃ɩna mɩyɩra bɩɛ mɩ karɩ̃n ɩ̃, ɩ̃ nɩ́ɩrɛ̀n ma na ɩ bɩɛ mʋ gaga kha baa mɩ ɓɔgɔn ɩ ɩra. 3Ŋa mɩɩnɛ tikpo bʋ mɩ ɓɩɛ kha ɩ̃ tʋ dɩɛ, sɩɛ kɩ bʋ kha khuowe bɩɛ thadɛyɩra kɩ bʋ Kirisitira, hara thadɛyɩra kɩ bʋ u khuora, na Kirisitira thadɛyɩra liin Yekila. 4Gɩɛ yɩɛrɩ, na khuo wɩɛ bãa kɩ yɩ̃n Yekila, warɩma na Yekila yiin sɩɛsɛ wɩɛ bãa nʋʋga za kha u de nɩpɛ sɩ, na u le si kɛna gbãfɩla bʋ ʋ thaagɩra za, ʋɔ dɛyɩra gbɩ̃nɛn ʋ thadɛyɩra waʔ. 5Ŋa na hara zɩɛn ʋ thaaga kɛɩ baka bɛna ʋ yɩ̃n Yekila, warɩma na Yekila yiin sɩɛsɛ ʋ nʋʋga za kha u de nɩpɛ sɩ, u gbɩ̃nɛn u khuora kɩ bʋ ʋ thadɛyɩra waʔ; ʋɔ hala khɩɛgɩ̃n ma na hara wɩɛ u nunn ʋ thaagɩra ɩra. 6Na hara wɩɛ bãa baka ʋ thaagɩra waʔ, ʋ kãn ma na khuu u thayĩnsira! Ŋa baa na hara khuun u thayĩnse warɩma na u nunn ʋ thaaga, sɩ bʋ wa nɩɩsɛ, gɩɛ yɩɛrɩ, ʋ kãn ma kɩ baka ʋ thaagɩra. 7Khuo ʋɔ, ʋ kãn na baka ʋ thaagɩra bɛna ʋ yɩ̃n Yekila waʔ, naɗɩɛ Yekila liir u wa na ʋ khɩɛgɩ̃n na ʋɔ thĩra, ʋɔ kɩ ɓɔgɔ Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga yɛyɛɓɩra. Ŋa hala ʋɔ, ʋɔ ɓɔgɔ wa khuora ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra. 8Naɗɩɛ baa Yekila kha le khuo na hara, khuora kuɗ hala za waʔ, ŋa hala kuɗ khuora za. 9Khuo liin hara kãma waʔ, ŋa hara liin khuo kãma. 10Gɩɛ yɩɛrɩ, mɛlɛgɛwɛ kãma hara kãn ma na kɩ baka ʋ thaagɩra na ɓɔgɔ u khuora thadɛrɩsɩra. 11Kɛna sɩɛ bɩɛ za, aa wɛpɩɛ kɩ bʋ nʋkpuola Adɛyɩra za, a kãn ma na tʋ kha na khuo bʋ waʔ, hara wɔrɩ le foi waʔ, khuo wɔrɩ le foi tɩ̃ na hara bʋ waʔ. 12Naɗɩɛ khuora na hala lebɛna, hara kuɗ ɓa khuo za; ɩra wɩɛ, khuora kuɗ ɓa hara za. Yekila u liin sɩɛ bɩɛ. 13Ɩ̃ɛ thĩra ken si, sɩ makɩ̃n hara zɩɛ ʋ thaaga kɛɩ baka bɛna ʋ yɩ̃n Yekila egilizira za ba? 14Na makɩ̃n na lɔmɩra za khuora liiri, sɩɛ kɩ ɓɔgɔ kha na khuo zɩɛn ʋ thayĩnsira na sɩ sʋ̃ranɩ, sɩ bʋ wa nɩ́ɩsɛ́ ʋ za. 15Kɛna hara heke, sɩɛ bʋ wa wɔzagarɛ. Yekila hãan ma hara thayĩnsʋ̃rʋsɛ, sɩɛ le ʋ thasikira. 16Ŋa na wɩɛ bʋ ɓɩɛ na bakɩ̃n ɩɛ mɩyɩra, ʋ kãn na tʋ kha nɩɩrɛlɔmɛ bʋɔ bʋ aa na egilizi ɓiiwe sʋgʋmʋra za na tãra wɛsɩɛ bɩɛ ɓɔgɔn mɩra dʋ̃waʔ.
Ɗiimira kɩ yɩɛ mʋ kʋɔgɩ̃n na Adɛyɩra
(Matiyo 26:26-30; Marɩkɩ 14:22-26; Luki 22:14-20)
17Ɩra wɩɛ, wɛsɩɛ mɩ ɓɩɛ na de ĩ ɩra, sɩɛ bʋ ɩ̃ yɩsɩnʋʋmɩyɛ dʋ̃waʔ. Sɩɛ kɩ bʋ kha na ĩ bĩŋinn kamɛ, ɩ̃ ɓɩɛ wɔyuogo waʔ, fɔ na gbũu kpɩ̃ra. 18Lʋgʋ bɛsɩra kɩ bʋ kha mi nuun ma kha na ĩ bĩŋinn kamɛ, ɩ̃ bɛn tikpo za waʔ, fɔ ɩ̃ kpɩkɩ̃n ma, mɩɛ gbũu khãa ma sɩɛ sɩɛsɩra za kha sɩ wɔrɩ le wa tɩ̃ya. 19Fɔ kpɩkɩ̃ŋa naa lon ɩ̃ sʋgʋmʋra za sɩɛ le thaaga wɛpɩɛ kɩ bʋ khãadɛkɩ̃rɩwɩra bɩɛ tʋ na khoŋĩn na bʋɔra. 20Na ĩ bĩŋinn kamɛ, Adɛyɩra kʋɔgɩ̃mɛ ɗiimira11:20 Ken daɓitɩtɩɩʔɛ 23 na yo 26 za, dɩ̃ɩna 1 Korɛ̃tɩwɛ 10:16 ĩ ɗi waʔ. 21Naɗɩɛ na ĩ bĩŋinn kamɛ zuori kha ĩ ɗi, ɩ̃ bɩɛ kɩ phaŋĩn ma ki ɗi ĩ thĩ ɗiise, bʋɔra hɩɗan khʋ̃mʋŋa kɛna bʋɔra yʋ̃ɔn ma na hĩiri. 22Ɩ̃ gbɛ̃ɩnyɩra bʋ ĩ heke, ɩ̃ wɔrɩ ɗi na yɔ̃ ni wa ba? Warɩma ɩ̃ ɓɩɛ wa na zene Yekila egilizira ba? Warɩma na zene wɛpɩɛ kɩ bʋ na foira wa ba? Bɩra ɩ̃ tɩɛ kha mɩɛ ɓa de ĩ? Ɩ̃ ɓɩɛ wa kha mɩ yɩ ɩ̃ yɩsɩnʋʋga ba? Ɩya, mɩɛ ʋɔ wɔrɩ yɩ ɩ̃ yɩsɩnʋʋga kũu waʔ! 23Ɩra wɩɛ karɩ̃na mi ɓuun Adɛyɩra heke, na hãr ɩ̃, ʋɔ wɩra: Ɗɩyãga dawogira pi yiin Adɛyɛ Yesu ʋ bɩ̃ɩrawɩra lesira za, na ʋ khɩɛn buru 24Baa ʋ thɩɛn Yekila zuori, na u kpekĩn u ki deɗ kha: «Mɩɛ gbɔɗɛ dɩɛ, tɩ hãan ma ɩ̃ɛ. Ĩ le sɩɛ na kɩ kʋɔgɩ̃n na mɩɛ.» 25Mafɩra ʋ khɩɛn mɩyʋ̃ɔnɛ duvɛ̃na ɗiime kpɩ̃rara za na deɗ kha: «Mɩyʋ̃ɔdɛ kɩ bʋ nʋhãafɛŋɩra|Nʋhãaŋɩra Yekila bʋ khɛ na nɩpɩra mɩ tarɩmɩra wɔrɩkɩra za. Na ɩ̃ kha ɩ̃ yɔ̃ dɩɛ mɩyʋ̃ɔna bɛndɛ bãa, ĩ le sɩɛ na kʋɔgɩ̃n dɩ̃ɩna mɩɛ.» 26Naɗɩɛ bãanɛ tʋɔ bãanɛ na ɩ̃ khʋɔn ʋɔ buru wɩɛ na yʋ̃ɔ dɩɛ mɩyʋ̃ɔndɩɛ za, ĩ ki de ɓa Adɛyɩra huumira ɓanu kha u gbũun ɓannɩ. 27Gɩɛ yɩɛn na wɩɛ bãa khʋɔn buru wɩɛ, na yʋ̃ɔn ʋ mɩyʋ̃ɔna za kɛna ʋ kha kãn sɩ waʔ, ʋɔ dɛyɩra liin ma Adɛyɩra gbɔɗa na ʋ tarɩmɩra sɩ̃mɩsɛ. 28Gɩɛ yɩɛrɩ, ɩ̃ bɩɛ kãn ma na bʋ̃ ĩ thĩ zo, kɩ tʋ khʋɔ ʋɔ bula kɩ tʋ yɔ̃ ʋɔ duvɛ̃na za. 29Bʋɔtɛ na wɩɛ bãa khʋɔn ʋɔ burula kɩ yʋ̃ɔn mɩyʋ̃ɔna kɛɩ kʋɔgɩ̃n na Adɛyɩra, ʋ dɛyɩra bʋ yan ma kiti na yiin u thĩ za. 30Gɩɛ yɩɛn na gɔmɛ liin ɓoɗipe na bʋɔra liin nɩdɩ̃ŋaramɛ, na gɔmɛ huugini. 31Na a nisĩnn bʋ̃ɗ a thĩ, Yekila kitira waʔ a za dʋ̃waʔ. 32Ŋa Adɛyɩra kiti a wa na kori a si le thaaga hã a lon kitira za na dunuya nɩpɩra kpuore dʋ̃waʔ. 33Na si liin mafɩra mɩ yaɓiiwe, na ɩ̃ ɓa bĩŋinn kha ɩ̃ɛ ɗi Adɛyɩra ɗiimira, ɩ̃ tɩɛ kamɛ. 34Na khʋ̃mʋŋa khʋ wɩɛ bãa u nisĩn ɗi ʋ gbɛ̃ɩna ni zo, si le thaaga na ĩ bĩŋeni, hã ɩ̃ ɓa yan Yekila kitira na yii u ĩ thĩ za waʔ. Ɩ̃ bʋ̃kɩ̃nsɩra sʋɔra, na mɩ ɓa nann ɩ̃ khɛrɛ ni mɩ ɓa ɔfɔ si gbusira.
12Ninyɛgɛmɔ mɩyãangɩ̃ranyɛ
1Mɩ yaɓiiwe, mɩyãangɩ̃ranyɩra Ninyɛgɛmɔra hã nɩpɩra pi le Yekila miliinsira, mɩ ɓɩɛ wa kha ɩ̃ tʋ ɩɛ mɩyɩra na yɛsɩ̃n ɩ za. 2Ɩ̃ɛ thĩra tʋ kha bɛna ɩ̃ kha bʋ kiretɩ̃ɛwɛ waʔ, sɩ̃mɩyɛ kha yan yan ɩ̃, kɛna sɩ̃mɩra wɔrɩ sɩɛrɛ thĩra waʔ. 3Gɩɛ yɩɛn na mi de ĩ si kha: Na nɩra bʋ na Yekila Nina|Yekire Nin , ʋ bɩ de kha: «Yesura|Yesu daŋan ma waʔ», dɩ̃ɩna nɩra sii wɔrɩ de tɩ̃ kha: «Yesura kɩ bʋ Adɛyɩra», kɛna Ninyɛgɛmɔra bʋ ʋ za waʔ. 4Mɩyãangɩ̃ranyɩra Ninyɛgɛmɔra hã nɩthɩ̃rɩgara ʋ wɔrɩ le Yekila miliinsira, ɩɛ mɩyãangɩ̃ranyɩra thĩnyira gɔn ma, ŋa i kure wa Ninyɛgɛmɔra kpuola heke. 5Miliinsira ʋ hã, si thĩnyira gɔn ma, ŋa si liigesira bɩɛ le wa na hã ʋɔ Adɛyɛ kpuola. 6Miliinlɔmɩra thĩnyira gɔn, ŋa Yekila kpuola kɩ hã ɩ mɩyãangɩ̃ranyɩra na nɩpɩra bɩɛ. 7Ninyɛgɛmɔra hã wa mɩyãangɩ̃ranyɩra yʋɔ na kiretɩ̃ɛmɛ kpo kpora bɩɛ, si le thaaga sɩ dɛnfɛ kiretɩ̃ɛmɩra bʋɔra bɩɛ. 8Ninyɛgɛmɔra hã ʋɔ wʋɔmɛ sɩɛsɛ, kɩ hã ʋɔra tʋʋmɛ sɩɛsɛ. Ʋɔ Ninyɛgɛmɔra kpuola kɩ hã sɩɛ bɩɛ. 9Ʋɔ Ninyɛgɛmɔra kpuola hã ʋɔ khãamɛ pɩ gbɩ̃, kɩ hã ʋɔ mɩyãangɩ̃ranɛ ʋɔ wɔrɩ kɩ bãarɛ ɓoɗipe. 10Ʋɔ Ninyɛgɛmɔra kpuola hã ʋɔ mɩyãangɩ̃ranɛ ʋɔ wɔrɩ ki le bamʋŋa mɩyɛ, kɩ hã ʋɔra mɩyãangɩ̃ranɛ ʋɔ wɔrɩ ki de nɩpɛ sɩɛsɩra Yekila yiin ʋ nʋʋgɩra za kha u de si, kɩ hã ʋɔ mɩyãangɩ̃ranɛ ʋɔ wɔrɩ kɩ tʋ kɩ kpɩkɩ̃n Ninkɩ̃rɩwɛ na Ninbɩ̃ɩwɛ. Kɩ hã ʋɔ mɩyãangɩ̃ranɛ ʋɔ wɔrɩ kɩ sɩɛrɛ thĩnkpasɩyɛ sɩɛsɛ za, kɩ hã ʋɔ mɩyãangɩ̃ranɛ ʋɔ wɔrɩ tʋ sɩɛ sɩɛsɩra kɔla na vɩkɩ̃n sɩ. 11Ʋɔ Ninyɛgɛmɔra kpokpuora ki le sɩɛ bɩɛ na si miliinlɔmɩra thĩnye thĩnyira na nɩpɛ bɩɛ kpo kpora mʋ gaga kha baa ʋ khɔrɩ12:11 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Ɔrɔmʋwɛ 12:6-8.
12Nɩthɩ̃rɩga gbɔɗa bʋ wa tikpo, ŋa khaayɩra gɔn ma. Gbɔɗa na tɩ khaayɩra gɔmɩra bɩɛ; ɩ bɩɛ bʋ wa gbɔɗɛ tikpo, aa wɛpɩɛ kɩ bʋ Kirisitira nɩpɩra mafɩra a bʋ tɩ̃12:12 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Ɔrɔmʋwɛ 12:4-5. 13Aa wɛpɩɛ bɩɛ kɩ bʋ Yawutuwe|Yawutuwe warɩma Yawutuwe waʔ, ɗome warɩma hɔrɔmɛ, a bɩɛ yĩɗ ɓa ʋɔ Ninyɛgɛmɔra kpuola za na liin gbɔɗɛ tikpo; a bɩɛ gbũun ɓuun ma ʋɔ Ninyɛgɛmɔra kpuola. 14Gbɔɗɛ bʋ khaarɛ kpo waʔ, tɩ khaayɩra gɔn ma. 15Na ɗɩɛgɛ kha de ɓa kha: «Baa mɩɛ liin leke waʔ, mɩɛ bʋ gbɔɗa khaarɛ dʋɔ waʔ», sɩɛ wɔrɩ yɩɛ ɗɩɛgɛ yɩɛ kɛɩ hɩɗan gbɔɗa khaarɛ dʋɔ ba? 16Na numire kha de ɓa kha: «Baa mɩɛ liin yiwure waʔ, mɩɛ niin bʋ gbɔɗa za waʔ», sɩɛ wɔrɩ yɩɛ numire yɩɛ kɛɩ hɩɗan gbɔɗa khaarɛ dʋɔ ba? 17Na nɩthɩ̃rɩga gbɔɗa bɩɛ kha bʋ wa yiwure doro, mʋsɛ sii tɩ kha wɔrɩ le ki nu? Warɩma na nɩthɩ̃rɩga gbɔɗa bɩɛ kha bʋ wa numire doro, mʋsɛ sii tɩ kha wɔrɩ le ki nu nuugo? 18Tɩ̃yara za, Yekila yiin ma gbɔɗa khaayɩra bɩɛ mʋ gaga kha baa ʋɔ thĩra khɔrɩ. 19Na gbɔɗa bɩɛ na liin ma khaarɛ tikpo, mʋsɛ sii tɩ naa wɔrɩ le gbɔɗɛ na yo? 20Gɩɛ yɩɛn na gbɔɗɛ khaayɩra gɔnnɩ, ŋa gbɔɗɛ tikpo i. 21Mʋsɛ yiwure wɔrɩ le ki de leke kha: «Mɩɛ nʋʋga bʋ mʋ za waʔ!» Mʋsɛ thaaga wɔrɩ le ki de ɗɩɛsɛ kha: «Mɩɛ nʋʋga bʋ ɩ̃ɛ za waʔ!» 22Gbɔɗa khaayɩra kɩ bʋ kɛɩ le faŋɩra, ɩɛ za a vɛn gbaangbora. 23Gbɔɗa khaayɩra a ken kha ɩ bãa yʋɔra ʋ waʔ, ɩɛ a kɔrɩsɩ̃n gbaangbora kɩ tãra yʋɔra. Gbɔɗa khaayɩra a guure, ɩɛ a bãarɛ yʋɔra za. 24Gbɔɗa khaayɩra a guure waʔ, a kʋɔgɩ̃n dɩ̃ɩna ɩɛ waʔ. Gbɔɗa khaayɩra yʋɔra a ken kha ɩɛ bãa yʋɔra za waʔ, ɩɛ Yekila liiri kharɩkpakpaʔɩra. 25Gɩɛ yɩɛn na kpɩkɩ̃ŋa bʋ gbɔɗa ʋ waʔ, ŋa gbɔɗa khaayɩra bɩɛ dɛnfɛ wa kamɛ. 26Gbɔɗɛ khaayɩra za, na khaarɛ nʋn dʋɔ, khaayɛ yʋɔra bɩɛ vɛn ma dʋɔra kãma, na khaarɛ dʋɔ ɓuun gbɩ̃nɛsɛ, khaayɛ yʋɔra bɩɛ kɩ yãgayãga wa na dɩɛ. 27Kɛna ɩ̃ bʋ wa Kirisitira gbɔɗa, ɩ̃ bɩɛ gbũu bʋ wa dɩɛ gbɔɗɩɛ khaayɛ yʋɔ. 28Gɩɛ yɩɛn na Yekila nisĩnn yiin Yesura dãarawɛ|Dãarawɛ egilizira za, na Yekire Yãdedɛwɛ thuon bɩɛ, na bãnɩsãa bɛwɩra liin karɩ̃ndɛwɛ12:28 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Efɛzɩwɛ 4:11, na bamʋŋa ledɛwɛ thuon bɩɛ, na wɛpɩɛ kɩ wɔrɩ bãarɛ ɓoɗipe na bɩɛ thuori, na wɛpɩɛ ɓuun mɩyãangɩ̃ranyɛ na wɔrɩ dɛnfɛ bʋɔra, warɩma wɔzɩɛdɛwɛ, warɩma na sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za. 29Pɩ bɩɛ kɩ wɔrɩ le dãarawɛ warɩma yãdedɛwɛ waʔ, warɩma karɩ̃ndɛwɛ waʔ. Wɔrɩkɔ gbũun hãan pɩ bɩɛ kha pi le bamʋŋa mɩyɛ waʔ, 30warɩma na bãarɛ ɓoɗipe, warɩma na sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ waʔ, warɩma na vɩkɩ̃n sɩɛ sɩɛsɩra kɔrɩwɩra waʔ. 31Mɩyɩra Ninyɛgɛmɔra hã, wɛʔɛ kɩ bʋ mɩyãangɩ̃ranyɩra, ɩ̃ khɔrɩ ɩɛ na tãra yʋɔra. Wɛɗɛ kɩ tãra yʋɔra bɩɛ, mɩ ɓa ɓɔgɔ ɩ̃ dɩɛ.
13Khɔrɩmɛ tãra mɩyɛ bɩɛ
1Harɩ na mɩɛ kha de ɓa dunuya nɩpɩra bɩɛ sɩɛsɩra na mɛlɛgɛwɛ sɩɛsɩra, kɛna khɔrɩmɛ bʋ mɩ za waʔ, mɩɛ bʋ foi waʔ, mɩ hɩɗan ma dɩɛ bɛna mʋ gaga kha baa pɩ khɩ khɩ̃ɩga warɩma mʋ gaga kha baa nɩra khɩ bɔɩ ɩra. 2Harɩ na mɩɛ ɓuun ma Yekila mɩyãangɩ̃ranɛ kɩ khɛ ʋ sɩɛsɩra ki de nɩpɛ sɩ, harɩ na mi ɓuun ma tʋʋmɩra thĩnyira bɩɛ na tʋʋn miguorenyira bɩɛ, harɩ na khãamɛ bʋ mɩɛ heke na wɔrɩ phugi ɓɩɛsɛ13:2 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na Matiyo 17:20; na 21:21; na Marɩkɩ 11:23, kɛna mɩ bʋ na khɔrɩmɛ waʔ, mɩɛ bʋ foi waʔ. 3Harɩ na mɩ khɩɛn mi leke mɩyɩra bɩɛ na hãan bʋɔmɛ nɩpɛ ɩ, kɩ hãan mɩ gbɔɗa kha ti so, kɛna khɔrɩmɛ bʋ mɩ za waʔ, sɩ kɩ̃ra mɩ foi waʔ. 4Wɩɛ kɩ bʋ na khɔrɩmɛ, sɔmɩra na mɩkɩ̃rɩliige bʋ wa ʋɔ dɛyɩra za, zone bʋ ʋ dɛyɩra za waʔ, ʋ dɛyɩra ɓɔgɔ u thĩ waʔ, yɩsɩɓɩɛgɛ bʋ ʋ dɛyɩra za waʔ, 5wɩɛ kɩ bʋ na khɔrɩmɛ, ʋɔ dɛyɩra le nɩɩlamɩyɛ waʔ, ʋ dɛyɩra ɓɩɛ u thĩ tɔ̃nɩ waʔ, u don vivi waʔ, na nɩra liir u mɩbɩ̃yɛ u ken sɩɛ sʋɔ waʔ; 6na khɔrɩmɛ bʋ wɩɛ bãa za, ʋɔ dɛyɩra nu mɩkɛɩtelenyenye na yãgayãga ɩɛ za waʔ. Na mɩtelenyenye i, ʋ yãgayãga ɩɛ za. 7Na khɔrɩmɛ bʋ wɩɛ bãa za, ʋ yafa wa mɩyɛ za, khãamɛ bʋ u heke mɩyɛ bɩɛ za, ʋ khãagɩ̃n ma mɩyɛ bɩɛ za, ʋ bɩ mɩyɩra bɩɛ kũn ʋ za. 8Khɔrɩmɛ zuo kũu waʔ, Yekila mɩyãangɩ̃ranyɩra ʋ hãan kha pɩ khɛ ʋ sɩɛsɩra ki de nɩpɛ sɩ, ɩɛ bɩɛ ɓa zuo gɔɗɩyãga gʋɔ. Na sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za, sɩɛ bɩɛ ɓa zuo. Tʋʋmɩra ɓa zuo tɩ̃. 9Naɗɩɛ a ɓuun tʋʋmɩra bɩɛ waʔ. Sɩɛsɩra a ɓu Yekila heke na hã nɩpɩra sɩ, a tʋʋn sɩɛ bɩɛ thon waʔ. 10Ŋa a ɓa ɓu si hĩinsira, wɛsɩɛ sɩ na hĩin waʔ, gɩɛ ɗɩyãgɩra sɩɛ ɓa tũri. 11Baa mɩɛ kha bʋ ɓikɛyɛ, mɩ kha sɩɛrɛ wa mʋ gaga kha ɓikɛyɛ, mɩ kha gaga wa mʋ gaga kha ɓikɛyɛ, mɩ kha ken ma mɩyɩra mʋ gaga kha ɓikɛyɛ. Ŋa baa mɩ ɓa khãɗ zuori, na mɩ zɩɛn ɩɛ ɓikɛrɩmɩyɩra bɩɛ. 12Ɩra wɩɛ a wɔrɩ yã wa kɩrɩ thĩ Yekila mɩyɩra na tʋ ɩ kɔrɩwɩra, sɩ bʋ wa mʋ gaga kha baa nɩra ken mɩɩnɛ dʋgalen za13:12 Khɔ̃ɩkhɔ̃ɩ dʋgaleme kha bʋ wa khɩ̃ɩsɛ wɛsɛ pɩ fʋnɛn na si yeŋin, pɩ wʋɔyɩra kha yɛ gbaangbo waʔ, ʋ wɔrɩ yã tɩ bɩɛ na kɩ̃ra waʔ. Ŋa gɔdɩyãga gʋɔ ɓa nan, mɩ ɓa tʋ mɩyɩra bɩɛ na yɛsɩ̃n ɩ za mʋ gaga kha baa Yekila tʋʋn mɩ ɩra. 13Mɩyɛ ɩsãa kɩ bʋ, ɩɛ wɔrɩ tãra kũu waʔ: Ɩɛ kɩ bʋ khãamɛ, na laŋa, na khɔrɩmɛ; ŋa ɩɛ mɩyɩɛ sãara bɩɛ kpakpaɗa kɩ bʋ khɔrɩmɩra.
14Na sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ dɩ̃ɩna na khɛ Yekila sɩɛsɩra na de nɩpɛ sɩ
1Gɩɛ yɩɛrɩ, mɩ yaɓiiwe, ɩ̃ pɛ̃ɩ na ɓɩɛ khɔrɩmɛ zo. Mɩyãangɩ̃ranyɩra Ninyɛgɛmɔra hã, ɩ̃ khɔrɩ ɩɛ tɩ̃, wɛtɩɛ thĩra Yekila hã ɩ̃ kũura, ɩ̃ khɛ ʋ sɩɛsɩra na de nɩpɛ sɩ ɩra. 2Wɩɛ kɩ sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za, ʋɔ dɛyɩra sɩɛrɛ na nɩpɛ waʔ, ŋa ʋ sɩɛrɛ wa na Yekila, naɗɩɛ nɩra wɔrɩ tʋ mɩɩna u de waʔ. Ninyɛgɛmɔra wɔrɩkɩra za u de Yekila tɩ̃ya gũni mɩyɛ. 3Ŋa wɩɛ ki ɓu sɩɛsɛ Yekila heke na khɛ de si, ʋɔ dɛyɩra sɩɛrɛ wa nɩpɛ heke pɩ khãamɩra wɔrɩ yo wʋɔrɛ, na hã wɩ haɓɛ, ki wuore pɩ bãanyɩra. 4Ŋa wɩɛra kɩ sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɩra za, sɩɛ dɛnfɛ wa ʋɔ kpora, kɛna wɩɛra ki ɓu sɩɛsɛ Yekila khɛrɛ na khɛ de nɩpɛ sɩ, ʋɔ dɛyɩra yɩɛ wa egilizi nɩpɩra bɩɛ yo wʋɔrɛ khãamɩra za. 5Mɩ khɔrɩ wa kha ɩ̃ bɩɛ sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za, ŋa wɛsɩɛ kɩ nʋʋ mɩɛ gbaangbora, sɩɛ kɩ bʋ ɩ̃ bɩɛ wɔrɩ ɓu sɩɛsɛ Yekila heke na khɛ de si. Naɗɩɛ wɩɛ ki ɓu sɩɛsɛ Yekila heke na khɛ de si, ʋɔ bɛsɛ tãra wɩɛ kɩ sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɩra za. Fɔ na sɩɛrɛ thaasɩra vɩkɩ̃ndaa bʋ wa bʋ na vɩkɩ̃n sɩ, sɩ wɔrɩ dɛnfɛ egilizi nɩpɩra bɩɛ. 6Ɩra wɩɛ mɩ yaɓiiwe, na mi yuon ĩ heke na yo kɩ sɩɛrɛ ɩ̃ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za, bɩra tɔ̃nɩ sɩ hã ɩ̃ɛ? Fɔ na Yekila ɓɔgɔn mɩ sɩɛsɛ na mi deɗ ĩ si, warɩma na mɩ sɩɛrɛn ɩ̃ khɛrɛ na makɩ̃nn na tʋʋmɩra Yekila hãan mɩ, warɩma na Yekila yiin sɩɛsɛ mɩ nʋʋga na mi de nɩpɛ sɩ, warɩma na karɩ̃n nɩpɛ.
7Harɩ hagazandaasɛ mʋ gaga kha tɩɩrɛ, warɩma koronzo, na sɩ kʋ̃mɩra yɛɗ waʔ, ãna kɩ wɔrɩ tʋ mɩɩna si de? 8Si kpuosira i na datʋ̃na pi le tɩɩrɛ khɛ̃ɩkhɛ̃ɩdɛwɩra kure, na tɩ tɩɩrɛ daara tɩɩrɛ rɩ kɩ kɩ̃ra waʔ, khɛ̃ɩkhɛ̃ɩdaa ʋ̃na kɩ ɓa arɩ na ɔfɔ u thĩ kha ʋɔ yo wa khɛ̃ɩgɛ za? 9Mafɩra sɩ bʋ tɩ̃ na ɩ̃ɛ wɛpɩɛ kɩ sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za; na sɩɛ sɩɛsɩra yɛɗ waʔ, mʋsɛ nɩra le kɩ wɔrɩ tʋ sɩ kɔla? Na sɩ yɛɗ waʔ, sɩ bʋ wa mʋ gaga kha ɩ̃ bʋ sɩɛrɛ wa na sarɩmɛ doro! 10Sɩɛrɛ thĩnse gɔn dunuyara za, ŋa sɩ bɩɛ za sɩɛsɛ sʋɔ laɗ kɔrɔ yãan waʔ. 11Na nɩra ʋɔ bu de thĩmaanyɛ sɩɛsɛ kɛna mɩ tʋ sɩ kɔrɩwɩra waʔ, dɛyɩra ki de si, ʋ ɓa hɩɗan ma mi heke mʋ gaga kha khɩ̃ra, mɩɛ le si dedaara heke mʋ gaga kha khɩ̃ra tɩ̃. 12Baa ɩ̃ khɔrɩ Ninyɛgɛmɔra mɩyãangɩ̃ranyɩra na ɩ̃ gagasɩra bɩɛ, ɩ̃ ɓɩɛ ɩ gbaangbo wɛʔɩɛ kɩ wɔrɩ yɩɛ egilizira wɔrɩ yo wʋɔrɛ kũura. 13Gɩɛ yɩɛrɩ, wɩɛ kɩ sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za, ʋɔ dɛyɩra kãn ma na yɩ̃n Yekila ʋ hã ʋ sɩ vɩkɩ̃mɛ wɔrɩkɩra. 14Na mɩɛ yɩ̃n ma Yekila thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za, mi nina bʋ wa yɩ̃mɩra za, ŋa mɩɛ thĩra tʋ mɩɩna mi bu de waʔ. 15Na sɩ bʋ mafɩra bɩra mɩ wɔrɩ le? Mɩ wɔrɩ yɩ̃n Yekila na thĩmaanyɛ sɩɛsɛ, ŋa mɩ kãn ma na yɩ̃n ʋ tɩ̃ na sɩɛsɩra bʋɔra nu ɩra. Mɩ wɔrɩ tɩ̃nɛ na gbɩ̃nɛ Yekila na thĩmaanyɛ sɩɛsɛ, ŋa mɩ kãn ma na tɩ̃nɛ na gbɩ̃nɛ Yekila na sɩɛsɩra nɩpɩra bʋɔra nu tɩ̃ ɩra. 16Naɗɩɛ na mʋ thɩɛ Yekila thĩmaanyɛ sɩɛsɛ doro za Ninyɛgɛmʋra wɔrɩkɩra za, wɩɛra hɩɗan ki nuure nɩgbokira za, mʋsɛ sii ʋ ɓa wɔrɩ le ki de kha «Amiina|Amiina » kɛna ʋ tʋʋn mɩɩna mʋ thɩɛn Yekila na deɗ waʔ? 17Harɩ na mu Yekire thɩɛkɩra kɩ̃ran ma mʋsɛ, wɩɛra ki nuure mu ʋɔ ɓuun foi bʋ waʔ. 18Mɩ thɩɛ wa Yekila naɗɩɛ baa mɩɛ sɩɛrɛ wa thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za kɩ tãra ɩ̃ bɩɛ ɩra. 19Ŋa na mɩ bʋ bĩŋinkhɛrɛ za egilizi za, harɩ na daɓiye ɩwãa mi deɗ na hã nɩpɛ ɓɔɓɛ, sɩɛ nʋʋ mɩɛ na tãra baa mi de daɓiye kpɩɛwɛ gbũne thĩmaansɩɛsɛ za nɩpɛ tʋ waʔ ɩra. 20Mɩ yaɓiiwe, hã ɩ̃ kɩ gaga mʋ gaga kha ɓikɛrɩwɛ waʔ; na mɩbɩ̃yɛ ɩ, ɩ̃ kɩ sɩɛrɛ mʋ gaga kha ɓikɛrɩwɛ. Ŋa wʋɔmɩra gɛŋɩra gɩɛ, ĩ le mʋ gaga kha nɩkhãgawɛ. 21Yekila deɗ ɓa ʋ sɛwʋra za kha: «Mɩ ɓa sɩɛrɛ wa nɩpɩɛ heke thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za, mɩ ɓa sɩɛrɛ wɩ wa na khɩ̃ra nʋʋga. Sɩɛ bɩɛ za bere kɛna pɩ ɓa ɓɩɛ kha bɩɛ nuure mi waʔ.» 22Gɩɛ yɩɛrɩ, na nɩra bʋ sɩɛrɛ thĩmaanyɛ sɩɛsɛ za, wɛpɩɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛwɛ waʔ, sɩɛ bʋ wa bamʋŋa mɩyɛ pi heke; ŋa sɩ bʋ bamʋŋa mɩyɛ kiretɩ̃ɛwɛ heke waʔ. Na nɩra ɓuun sɩɛsɛ Yekila heke ki de si, sɩɛ bʋ wa bamʋŋa mɩyɛ kiretɩ̃ɛwɛ heke, ŋa sɩ bʋ bamʋŋa mɩyɛ kɛɩkhãadɛwɛ heke waʔ. 23Na si liin mʋ gaga kha egilizi nɩpɛ bɩɛ biŋinn ki ki de thĩmaanyɛ sɩɛsɛ doro: Wɛpɩɛ ki nuure warɩma wɛpɩɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛwɩra waʔ na bɩɛ lonn dɩɛ biŋinkhɛla za, pɩ ɓa de ɓa kha: «Ɩ̃ bʋ wa phʋ̃rʋwɛ.» 24Ŋa na pɩ bɩɛ liin ma nɩpɛ Yekila hãan sɩɛsɛ kha pi de nɩpɛ sɩ, na nɩkpasa lonn warɩma na wɩɛ kɩ bʋ kiretɩ̃ɛra waʔ, na ʋɔ lonni, ʋ ɓa tʋ kha ʋɔ bʋ wa mɩbɩ̃yɛledaa, naɗɩɛ wɛsɩɛ u nuun na pi de mɩra ɩra. Wɛsɩɛ bɩɛ u nuuri, sɩɛ kɩ ɓa kiti u. 25Gagasɩra guren u kpoloŋira za, sɩɛ ɓa kure wa gbɛ̃ɩgɛ za. Dɩɛ bɛna ʋ ɓa ɓa ɓa huruse na ɓaɗɛ wʋɔla fɔlɔŋɔ za na gbɩ̃nɛ Yekila na de kha: «Tɩ̃yara za Yekila bʋ wa na ɩ̃ɛ!»
Yekire gbɩ̃nɛ lɔnkɩ̃rɩwɛ
26Mɩ yaɓiiwe, bɩra a kãn le? Wɛsɩɛ ɩ̃ kãn na le bɛna ĩ bĩŋinn kamɛ, na Yekila gbɩ̃nɛ tɩ̃ŋa bʋ ʋɔ heke, ʋɔ dɛyɩra tɩ̃nɛ gɩɛ, na sɩɛsɛ bʋ ʋɔ heke na karɩ̃n bʋɔra, ʋɔ dɛyɩra de sɩɛ, na Yekila ɓɔgɔn ʋɔ mɩɩnɛ dʋɔ, ʋɔ dɛyɩra ɓɔgɔ bʋɔra dɩɛ, na Yekila hãan ʋɔ wɔrɩkɔ kha u de thĩmaansɩɛsɛ, u de si, na ʋɔ wɔrɩ vɩkɩ̃n sɩɛ thĩmaansɩɛsɩra ʋ vɩkɩ̃n sɩ. Ŋa sɩɛ bɩɛ kãn ma na le na dɛnfɛ kiretɩ̃ɛwɩra pɩ wɔrɩ yo wʋɔrɛ. 27Wɛpɩɛ kɩ sɩɛrɛ thĩmaansɩɛsɩra za, hã pɩ tãra nɩpɛ pɩyɔ̃ warɩma pɩsãa waʔ. Na pɩ kha pɩ sɩɛrɛ tɩ̃, pɩ sɩɛrɛ kɩ hã kamɛ, kɩ yɩɛ sɩ vɩkɩ̃ndaa ɓu na vɩkɩ̃n sɩ na ɓɔgɔ sɩ kɔla. 28Na nɩra gbũu ɓuun sɩ za na vɩkɩ̃nn sɩ waʔ, si dedɛyɩra gbaa si deɓira nɩpɛ sʋgʋmʋra ʋ. Ʋ dɛyɩra de si u thĩ za, ʋɔ na Yekila doro tɩɛ. 29Wɛpɩɛ ki ɓu sɩɛsɩra Yekila heke na de nɩpɩra sɩ, pɩ kãn tãra nɩpɛ pɩyɔ̃ warɩma nɩpɛ pɩsãa waʔ, kɩ yɩɛ bʋɔra kɩ kɔrɩsɩ̃n wɛsɩɛ pi de ɩra. 30Ŋa, ɩ̃ɛ wɛpɩɛ biŋinni, na Yekila hãan ʋɔ mɩɓɔgɔyɔnɛ|Mɩɓɔgɔyɔnɛ , wɩɛra kha sɩɛrɛ, ʋɔ kãn ma na fĩi. 31Na Yekila yiin sɩɛsɛ ɩ̃ bɩɛ nʋʋsɛ za kha ĩ de si, ɩ̃ bɩɛ wɔrɩ de si kpo kpo na hã kamɛ si le thaaga na ɓɔ kiretɩ̃ɛwɩra bɩɛ pi yo wʋɔrɛ. 32Wɛpɩɛ ki de sɩɛ sɩɛsɩra, mɩyãangɩ̃ranyɩra hãan mɩ, pɩ kãn ma na hɩɗan ɩɛ mɩyãangɩ̃ranyɩra thadɛrɩwɛ. 33Naɗɩɛ Yekila bʋ mɩyɛ buruguburugu ledaa waʔ, ŋa ʋ bʋ wa Yekire wɩɛ ki le wɔyĩmɩyɛ, mʋ gaga kha baa si le kiretɩ̃ɛwɛ egiliziwe bɩɛ za ɩra. 34Na hapɛ bʋ bĩŋinkhɛla za, pɩ kãn ma na fĩi. Khɩ̃nɛ bʋ pi heke na sɩɛrɛ waʔ. Mʋ gaga kha baa Yekila Sɩɛrɛhãansɩra deɗ si, kha pɩ kãn ma na sũne pi thĩ. 35Na pɩ ɓɩɛ na tʋ mɩɩnɛ dʋɔ kɔrɔ, pɩ bʋ̃ pi khuowira pɩ gbɛ̃ɩnyɩra za ni. Bʋɔtɛ sɩ makɩ̃n hara sɩɛrɛ bĩŋinkhɛla za waʔ14:35 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na! Korɛ̃tɩwɛ 11:2. 36Warɩma ĩ ken ma kha Yekila sɩɛsɩra gɔɗ ɓa ɩ̃ɛ heke ba? Warɩma kha si ɓa dii wa ɩ̃ɛ doro heke ba? 37Na ɩ̃ ʋɔ ken ma kha Yekila hãan ma ʋɔ sɩɛsɛ kha ʋɔ de nɩpɛ sɩ, warɩma kha Yekila Nina|Yekire Nin hãan ma ʋɔ wɔrɩkɔ kha ʋɔ sɩɛrɛ, ʋɔ dɛyɩra kãn ma na tʋ kha wɛsɩɛ mɩɛ sɛwɛnɩ, Adɛyɩra sɩɛrɛhãansɛ ɩ. 38Na nɩra wɩɛ bãa bɩɩn sɩɛ waʔ, Yekila bɩ ʋ dɛyɩra tɩ̃ waʔ. 39Mɩ yaɓiiwe, mɩɩna ɩ̃ kãn na kɔrɩ, dɩɛ kɩ bʋ na ɓu sɩɛsɛ Yekila heke na khɛ de nɩpɛ sɩ. Na nɩra ʋɔ kha u de thĩmaansɩɛsɛ, hã ɩ̃ barɩ ʋ waʔ. 40Ŋa ɩ̃ pɛ̃ɩ mɩyɩra bɩɛ le na kɩ̃ra na makɩ̃n na i lelɔnkɩ̃rɩwɩra.
15Kirisiti hu arɩmɛ mɩyɛ
1Mɩ yaɓiiwe, mɩ ɓɩɛ wa na kʋɔgɩ̃n ɩ̃ na Yesura sɩɛrɛnʋʋsɩra mɩ na deɗ ĩ na ɩ̃ bɩ̃ɩ sɩ na gɔɗ sɩ na kɩ̃ran ɩra. 2Sɩɛ sɩɛrɛnʋʋsɩra kɩ ɓa yɩɛ ĩ ɓu zɩ̃mɩra. Fɔ na ɩ̃ wɔrɩn gɔɗ sɩ mʋ gaga kha baa mi deɗ ĩ si; bʋɔtɛ ɩ̃ khãamɩra ɓa le wa kpasa. 3Karɩ̃na mɩɛ thĩra ɓuuri, ʋɔ mɩ lʋgʋn karɩ̃n ɩ̃ zuori. Ʋɔ kɩ bʋ kha Kirisitira huun ma a mɩbɩ̃yɛ kãma mʋ gaga kha baa Yekila sɛwʋra na deɗ si ɩra. 4U huun ma na pɩ kasɩn ʋ, khɩɛwɛ pɩsãa ɗɩyãgɩra za na ʋ alɩn kuɗ huumira za, mʋ gaga baa Yekila sɛwʋra na deɗ si ɩra. 5Na ʋ ɓɔgɔn u thĩ dɩ̃ɩna Pɩɛrɩ, dɩ̃ɩna dãarawɩra|Dãarawɛ gbũne na pɩyɔ̃ra15:5 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Luki 24:34 za; na Matiyo 28:16-17 za; na Marɩkɩ 16:14; na Luki 24:36; na Zã 20:19. 6Sɩɛ kpɩ̃ra za na ʋ ɓɔgɔn u thĩ na khãadɛrɩwɛ bʋɔ bɛna pɩ na bĩŋinn ɩra, pɩ kha tãra nɩpɛ gbaasɩyɔ̃ na tiiwãa. Bɩɛ nɩpɩɛ, gɔmɛ bʋɔ bʋ thakuogo za bere, ŋa bʋɔ huun ma. 7Sɩɛ kpɩ̃ra za tɩ̃ na ʋ ɓɔgɔn u thĩ na Zakɩ, kɩ ɓɔgɔn u thĩ na dãarawɩra bʋɔra bɩɛ. 8Sɩɛ bɩɛ kpɩ̃ra za, na ʋ tʋʋn ɓɔgɔn u thĩ dɩ̃ɩna mɩɛ mʋ gaga kha ɓiiwɛ kpoloŋo kɩ khãɗ yãan waʔ na pi hũn u ɩra. 9Mɩɛ kɩ bʋ dãarawɩra bɩɛ tɩtɩyara, tɩ̃yara za ʋɔ, mɩɛ kãn thĩra pɩ yɩ mɩɛ dãara waʔ, naɗɩɛ mɩɛ vɛnɛn ma Yekila nɩpɩra yãarɩ15:9 Ken Miliinye 9:3-6; na Miliinye 8:3. 10Ŋa Yekila fɩ̃ɩmɩra yɩɛn na mɩɛ liin dɛyɩra mɩ bʋ mɩra, fɩ̃ɩmɩra ʋ fɩ̃ɩn mɩɛ za, pi liin kpasa waʔ. Na mʋ kha mu ken si, mɩɛ liigen tann dãarawɩra bʋɔra bɩɛ, sɩɛ liin mɩɛ thĩ wɔrɩkɔ waʔ, ŋa Yekila fɩ̃ɩmɩra wɔrɩkɩra yɩɛn na mɩɛ liin sɩɛ. 11Gɩɛ yɩɛrɩ, si liin mɩɛ ba, si liin ma bɩɛ ba, a bɩɛ bu de ɓa Yesura sɩɛrɛnʋʋsɩra kpora, sɩɛ za ĩ gbũun khãarɩ.
Nɩhuome arɩmɛ mɩyɛ
12Na a de ɓa kha Kirisitira huun ma kɩ alɩn na kuɗ huumira za: Na mʋsɛ sii ɩ̃ bʋɔra liin ki deɗ kha hu arɩmɛ bʋ waʔ. 13Na hu arɩmɛ bʋ waʔ, Kirisitira thĩra alɩn na kuɗ huumira za waʔ. 14Na Kirisitira alɩn yãan waʔ, aa Yekire sɩɛrɛdekira bʋ wa kpasa, ɩ̃ khãamɩra Yekila za bʋ wa kpasa tɩ̃. 15Na sɩ bʋ mafɩra, a Yekire sɩɛrɛdekira bʋ wa kpasa, sɩ bʋ wa mʋ gaga kha tɔŋɔ a kpii kɩ maan Yekila. Naɗɩɛ a de ɓa kha Yekila arɩgan ma Kirisitira huumira za. Na nɩhuome ɓa arɩ na kure huumira za phɩlɩyanɗɩyãgara za waʔ, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha Yekila arɩgan Kirisitira thĩra huumira za waʔ. 16Na nɩhuome ɓa arɩ phɩlɩyanɗɩyãgara za waʔ, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha Kirisitira thĩra alɩn yãan tɩ̃ waʔ! 17Na Kirisiti gbũun alɩn waʔ, ɩ̃ khãamɩra bʋ wa kpasa; dɩ̃ɩna ɩ̃ mɩbɩ̃yɩra bʋ wa ɩ̃ thaasɩra za bere. 18Sɩɛ gbũu ɓɔgɔ wa tɩ̃ kha wɛpɩɛ khãan Kirisitira za ki huuri, pi diin ma pere. 19Na a khɩɛn ma a laŋa na yiin ŋi Kirisitira za kha ʋ dɛnfɛ a fara dunuyara za doro, sɩɛ ɓɔgɔ wa kha aa kɩ ɓa fʋʋ na tãra dunuyara nɩpɩra bɩɛ. 20Ŋa, tɩ̃yara za ʋɔ, Kirisitira nisĩnn alɩn na kuɗ huumira za, na ɓɔgɔn kha wɛpɩɛ bɩɛ pi huuri, pɩ ɓa arɩ wa na kure huumira za tɩ̃. 21Naɗɩɛ baa huumira nann ma nɩthɩ̃rɩpɩra nɩra kpo kãmara za, mafɩra tɩ̃ nɩra kpo ɓa le thaaga nɩthɩ̃rɩpɩra wɔrɩ arɩ na kure huumira za. 22Nɩthɩ̃rɩpɛ bɩɛ hu wa, naɗɩɛ baa pɩ bɩɛ kuɗ ɓa Adama za ɩra; mafɩra tɩ̃, nɩthɩ̃rɩpɩra bɩɛ ɓa ɓu thakuogo baa pɩ bɩɛ kuɗ Kirisitira za. 23Ŋa sɩ bɩɛ ɓa le wa na makɩ̃n na nɩpɩra bɩɛ kpo kpo nɩ́ɩrɛ́khɛyɩra: Kirisitira kɩ bʋ thaagɩra za, sɩɛ kpɩ̃ra za wɛpɩɛ kɩ bʋ ʋ nɩpɩra, na ʋ ɓa ɓann bɛndɛ, bɩɛ kɩ ɓa arɩ. 24Sɩɛ kpɩ̃ra za dunuyara zuobɛna tʋ nan. Kirisitira ɓa asɩ wa Sutana na u gĩrime ɩɩgɩra bɩɛ, na dunuya wɩɛ thadɛrɩwɩra wɔrɩkɩra na pɩ faŋɩra bɩɛ, kɩ hã Siira Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga . 25Naɗɩɛ, fɔ Kirisitira hɩɗan ɩɩgɩra za ɓanu kha Yekila yiin ʋ bɩ̃ɩrawɩra u lekira za. 26Bɩ̃ɩra phɩlɩyamɔra Yekila ɓa asɩ, ʋɔ kɩ bʋ huume. 27Sɩ sɛwɛn ma Yekila sɛwʋra za kha: «Yekila yiin ma mɩyɛ bɩɛ u leke za.» Na Yekila yiin ma mɩyɛ bɩɛ u leke za, sɩɛ ɓɔgɔ kha ʋ hãar ʋ wɔrɩkɔ Yekila thĩra za waʔ. 28Na mɩyɩra bɩɛ ɓa yiin Yesura lekira za bɛndɛ, dɩɛ bɛna ʋ ɓa yiin u thĩ Yekila lekira za; si le thaaga Yekila hɩɗan mɩyɩra bɩɛ thaagɩra za. 29Na nɩhuomira kha arɩ waʔ, wɛpɩɛ kɩ yɩɛ na pi yĩ pi ãmɩra za nɩhuomira kãmara za, bɩra za pɩ khãa bere? Na nɩhuomira ɓa arɩ dʋ̃waʔ, be liin na pɩ yɩɛ na pi yĩ pi ãmɩra za, nɩhuomira kãmara za. 30Na mafɩra ʋ, be kɩ yɩɛ na a yii a thĩ bãanyɛ bɩɛ huume khɩ̃nɛ za? 31Mɩ yaɓiiwe, ɗɩyãsɛ bɩɛ mɩɛ bʋ wa huume nʋʋnɛ za. Tɩ̃ya ʋ, mi de ĩ wa sɩɛ naɗɩɛ mɩ bãana wuon ma na ɩ̃ɛ baa a bʋ nʋkpuola za a Adɛyɛ Yesu Kirisitira yɩsɩgɩra za ɩra. 32Mɩ bɩ̃ɩrawɩra kha bʋ Efɛzɩra mʋ gaga kha gbaŋa zarawɛ, lewula mi leɗen mi, na mi liin ma sɩɛ nɩpɛ wʋɔrɛ doro za pɩ yã mɩ, bɩra sɩ kɩ̃ra mɩ? Na nɩhuome kãn na arɩ waʔ, ɩ̃ yɩɛ a le mʋ gaga kha baa nɩpɛ le de si kha, «ɩ̃ yɩɛ a ɗi na a yɔ̃, naɗɩɛ na a huun zuori si zuon ma.» 33Ɩ̃ kɔrɩsɩ̃n ĩ thĩ kha: «Yɛsɛ bɩ̃ɩwɩra boi wa nɩpɛ ki yii wi mɩbɩ̃yɛ za.» 34Ɩ̃ ɓɩɛ wʋɔmɛ kɩ kɛɩ mɩbɩ̃yɛliigira. Sɩɛ kɩ bʋ fɩ. Bʋɔ bʋ ɩ̃ sʋgʋmʋra za bɩɛ tʋ Yekila waʔ, mi de ɓa sɩɛ ɩ̃ɛ thĩra tʋ kha ɩ̃ nɩɩsɛ ɩ.
Nɩhuome arɩmɛ gbɔʔɛ mɩyɛ
35Ŋa nɩra ʋɔ wɔrɩ bʋ̃ kha: «Mʋsɛ sii nɩhuomira ɓa arɩ yo? Be gbɔthĩnye pɩ ɓa hɩɗan ɩ̃?» 36Ɩ̃ɛ wʋɔnlaɗɩpɩɛ, ɩ̃ gaga na ken baa nɩra tʋɔ daɓire, tɩ kãn ma na hu zo kɩ tʋ fĩi. 37Ɗiiɓire doro ɩ̃ tʋɔgɔ, tɩ wɔrɩ le damʋsʋɓire, warɩma sʋɓire, ŋa kɩ ɓɔkɩra ɩ̃ kãwɩ waʔ. 38Na ɩ̃ tʋɔn nɩ zuori, Yekila yɩɛ ti fĩi lɔmɩra za ʋɔ thĩra ɓɩɛ; kɩ yɩɛ tɩ tʋ le mɩɩna ɩ̃ tʋɔgɔn ɩra. 39Baa gbɔʔɩra thĩnyira gɔn, ɩ bɩɛ bʋ kpuore waʔ, nɩthɩ̃rɩɓiye gbɔɗɛ bʋ tikpo, daɗuoro bɛrɛ bʋ tikpo, wurupe bɛrɛ bʋ tikpo, ɓuruwe bɛrɛ bʋ tikpo. 40Zaazaa gbɔʔɛ bʋ i kpo, fɔlɔŋɔ gbɔʔɛ bʋ i kpo. Ŋa zaazaa gbɔʔɛ kɩ̃ra lɔmɩra na fɔlɔŋɔ gbɔʔɛ kɩ̃ra lɔmɩra bʋ wa kpo kpo. 41Khɩɛ soɓe bʋ pikpo, ferege yɛɓɛ bʋ pikpo, khʋsaɓiye yɩ̃ŋawɛ bʋ pikpo, harɩ khʋsaɓiye yɩ̃ŋa kɩ tãra kamɛ bere. 42Na nɩhuomira ɓa alɩnɩ, mafɩra pɩ gbɔʔɩra ɓa hɩɗan. Na gbɔɗɛ ɓɛɗɩ fɔlɔŋɔ za, tɩ bʋ wa huone; na ti gbũu alɩnɩ, tɩ wɔrɩ hu dʋ̃waʔ. 43Na gbɔɗɛ ɓɛɗɩ tɩ bɩ̃bɩ̃ɩnɛ, tɩ arɩbɛna, tɩ hɩɗan ma ɩɩgɩra yɛyɛɓɩra za. Tɩ ɓɛbɛna, faŋa bʋ tɩ za waʔ; ŋa tɩ arɩbɛna, tɩ hɩɗan ma na faŋa. 44Tɩ ɓɛbɛna, nɩthɩ̃rɩga gbɔɗɛ ɩ, ŋa ti gbũu arɩmɛ bɛna, Yekila Nina|Yekire Nin gbɔɗɛ ɩ. Na nɩthɩ̃rɩga gbɔɗɛ bʋ, Yekila Nina gbɔhãanɛ bʋ tɩ̃. 45Naɗɩɛ Yekila sɛwʋra deɗ ɓa kha: «Lʋgʋ nɩrara Yekila liiri, Adamara, Yekila yiin Nin ʋ za na u liin nɩthɩ̃rɩga.» Ŋa Adama yʋ̃ɔfɩ̃ramɔra ɓannɩ, na ʋɔ kɩ bʋ Kirisitira, ʋɔ liin ma Nin, ʋɔ Nina kɩ hã nɩpɛ thakuogira. 46Wɩɛra kɩ bʋ Nina, ʋɔ ki nisĩn ɓan waʔ, ŋa wɩɛra kɩ bʋ nɩthɩ̃rɩgara, ʋɔ ki nisĩn ɓan. Kɩ tʋ yɩɛ Nin baara tʋ ɓan. 47Adamara liin lʋgʋ baara, Yekila liin ma ʋɔ na fɔlɔŋɔ tɛwʋgɛ, ʋɔ liin ma fɔlɔnbaa, na Adama yʋ̃ɔfɩ̃ramɔra kuɗ zaara ni na ɓannɩ. 48Fɔlɔŋɔ nɩpɩra khɩɛgɩ̃n ma na wɩɛra liin na fɔlɔŋɔ tɛwʋgɛ ɩra. Na zaazaa bɛwɩra khɩɛgɩ̃n na wɩɛra kuɗ zaara ni ɩra. 49Baa a khɩɛgɩ̃n na wɩɛra na liin na fɔlɔŋɔ tɛwʋgɩra, mafɩra tɩ̃ a ɓa khɩɛgɩ̃n na wɩɛra kɩ bʋ zaara ni ɩra. 50Wɛsɩɛ mɩ ɓɩɛ na de ĩ, mɩ yaɓiiwe, sɩɛ kɩ bʋ kha mɩɩdɛ ti liin gbɔkhaasɛ na tarɩmɛ, dɩɛ wɔrɩ ɓu lon Yekila ɩɩgɩra|Yekila ɩɩga za waʔ, dɩ̃ɩna mɩɩdɛ bãa kɩ wɔrɩ hu, dɩɛ wɔrɩ dɩɛ na mɩkɛɩhuone waʔ. 51Mɩ ɓa ɓɔgɔ ɩ̃ Yekila gũni mɩɩnɛ dʋɔ. A bɩɛ ɓa hu pere waʔ, ŋa Yekila ɓa vɩkɩ̃n ma a bɩɛ 52bãnɩkpo, yiwubakaga na yiwuphiizɩɛgɛ za, na pɩ ɓa tɩɩrɛn phɩlɩyãndatʋ̃na ɩra. Naɗɩɛ na tɩ ɓa tɩɩrɛnɩ, nɩhuomira ɓa arɩ, pɩ ɓa hu dʋ̃waʔ, kɩ yɩɛ Yekila vɩkɩ̃n a bɩɛ khaala za fɩ15:52 Makɩ̃n khaadɩɛ ken ni na 1 Tesalonikiwe 4:15-17. 53Fɔ Yekila vɩkɩ̃n a gbɔdãgana na le ri kɛɩdãganɛ, kɩ vɩkɩ̃n a gbɔhuona na le ri kɛɩhuone. 54Dɩɛ bɛna na gbɔdãgana vɩkɩ̃n liin gbɔkɛɩdãganɛ, na gbɔhuona vɩkɩ̃n na liin kɛɩhuone, sɩɛsɩra na sɛwɛn Yekila sɛwʋra za na deɗ kha: «Yekila wɔrɩkɔ ɗiin huumira», sɩɛ hĩiri. 55«Huume, he mʋ wɔrɩkɩra bʋ? Huume, he mʋ nɩkhʋwaŋɩra bʋ?» 56Huume nɩkhʋwaŋɩra kɩ bʋ mɩbɩ̃yɩra. Mɩbɩ̃yɩra wɔrɩkɩra kuɗ ɓa Yekila Sɩɛrɛhãansɩra za. 57Ŋa a thɩɛ wa Yekila, naɗɩɛ ʋɔ kɩ hã a wɔrɩkɩra a Adɛyɩra Yesu Kirisitira yɩsɩgɩra za. 58Gɩɛ yɩɛrɩ, mɩ yaɓikhɔrɩyɔmɛ, ɩ̃ pɛ̃ɩ na yii wɔrɩkɔ ĩ thĩ za; hã ɩ̃ yɩɛ mɩɩnɛ sii le thaaga ĩ gbũu kpɩ̃ra waʔ. Ɩ̃ pɛ̃ɩ ki yo wʋɔrɛ bãanyɛ bɩɛ Adɛyɩra miliinsira za, naɗɩɛ ɩ̃ɛ thĩra tʋʋn kha vɛnsɩra ĩ le Adɛyɩra miliinsira za mɩra, si ɓa yo kpasa kũu waʔ.
16Dɛnfɛsɩra liin na dãan hãan Zeruzalɛmʋ egilizi nɩpɩra ɩra
1Ɩra wɩɛ, na gbũu leke mɩhãanyɩra mɩyɩra za ɩ̃ kãn na khon na dɛnfɛ Zeruzalɛmʋ khãadɛrɩwɩra16:1 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Ɔrɔmʋwɛ 15:25 za, ĩ le si mʋ gaga kha baa mɩ hãan Galasɩ egilizi nɩpɩra sɩ ɩra. 2Gbaarɩyawʋga tʋɔ Gbaarɩyawʋga, ɩ̃ bɩɛ kãn ma na khon tigiye yʋɔ na yii i gɛnɛ za na makɩ̃n na ɩ̃ wɔrɩkɩra, si le thaaga hã ɩ̃ ɓa tɩɛ kha mɩɛ ki thiye zo na yo bĩŋin i waʔ. 3Na mɩ ɓa ɓann ĩ heke, mɩ ɓa dãa wɛpɩɛ ĩ kenn khonn na sɛwɛ pi yo na ĩ leke mɩhãanyɩra zeruzalɛmʋra. 4Na mɩ ɓa ken si kha sɩ makɩ̃n mɩɛ thĩra yo tɩ̃ ba, mɩɛ na bɩɛ ɓa dɩkɩ̃n.
Poli sɩrɩyo mɩyɛ
5Mɩ ɓa thuo wa Masedʋwanɩ sɩrɩga za zo kɩ tʋ thiye ĩ heke naɗɩɛ baa mɩ ɓa tãra na gɩɛ gɛŋɩra ɩra16:5 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Miliinye 19:21 za. 6Mɩ ɓa hɩɗan ĩ heke na lɛɩ kɩrɩ ʋ, bãanɩ mɩ ɓa le wese bɛnɛ thĩra ĩ heke; dɩɛ bɛna ɩ̃ ɓa wɔrɩ dɛnfɛ mɩ, mɩ sɩrɩyuogira za, khaarɛ bãa ɩ dɛnfɛsɩra wɔrɩn nann mɩ ɩra. 7Mɩ kha khɔrɩ na nɩ́ɩrɛ́ thɩɛ ɩ̃ doro kɩ tãra waʔ, gɩɛ yɩɛn na mɩ kha ɓɩɛ na lɛɩ ĩ heke kɩrɩ, na Adɛyɩra hãan mɩ sɩ khɩ̃na kɔnɩ. 8Ŋa sɩɛ bɩɛ za mɩ gaga wa kha mɩ ɓa hɩɗan ma Efɛzɩ na yo nan Pãtɩkɔtɩ ɗɩyãgara. 9Naɗɩɛ khɩ̃nɛ phiin zɩɛn hãan mɩ kha mi le miliinse sʋɔ ni, kɛna mɩ tʋ kha mɩ bɩ̃ɩrawɩra gɔn ma ni16:9 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Miliinye 19:8-10 za. 10Na Timotera ɓa nann ĩ heke ni, ɩ̃ gɔ ʋ na kɩ̃ra; hã ɩ̃ yɩɛ ʋ gbɔɗa hu u waʔ, naɗɩɛ u le wa Adɛyɩra miliinsira mʋ gaga kha mɩɛ. 11Hã nɩra sii ɓa zene u waʔ. Ɩ̃ dɛnfɛ ʋ u le u miŋinsira bɩɛ wɔyĩke za, si le thaaga u ɓa nan mi heke fara, naɗɩɛ mɩɛ na khãarawɩra bʋɔra bʋ tɩɛ ʋ wa. 12Mɩ na deɗ Apolɔsɩ kha ʋ pɛ̃ɩ ki thiye ĩ heke na khãarawɩra bʋɔra16:12 Ken kɩ yɩsɩkpuogira Miliinye 18:24 za, ŋa ʋ bɩɩn thiyemira ɩra waʔ. Bɛndɛ bãa ɓa nʋʋr ʋ, ʋ ɓa thiye ĩ heke.
Poli sarɩphɩlɩyamɛ na ʋ thɩɗɛ mɩyɛ
13Ɩ̃ pɛ̃ɩ na kɔrɩsɩ̃n ĩ thĩ, ɩ̃ gɔ khãamɩra na lese sɩyɔ̃, ɩ̃ hɩɗan na haɓɛ, ɩ̃ hɩɗan na faŋa. 14Ĩ le mɩyɩra bɩɛ na khɔrɩmɛ. 15Ɩ̃ tʋ Sitefanasɩ na ʋ gbɛ̃ɩna nɩpɩra16:15 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira 1 Korɛ̃tɩwɛ 1:16: Bɩɛ pi nisĩnn liin lʋgʋ khãarawɩra Akayɩ sɩrɩgɩra ʋ kɩ hã pi thĩ kɩ dɛnfɛ khãarawɩra bʋɔra. Mɩ ɓɩɛ wa ĩ heke ɩra kha 16ɩ̃ yɩɛ bɩɛ nɩpɩra thĩna zɩɛ ɩ̃ wʋɔla dɩ̃ɩna wɛpɩɛ bɩɛ ki liige na pɩ vɛn dɩ̃ɩn mɩ. 17Mɩ bãana wuon na Sitefanasɩra, na Fɔrɩtinatusi, na Akayusi ɓamɩra; pɩ dɛnfɛn mɩ wa na mɩyɩra kha kpɩ ɓɩ bɛna ɩ̃ kha bʋ mɩ lɔkɩra ʋ wa ɩra; 18ki wuoren mɩ bãana mʋ gaga kha baa pi liin si ĩ heke ni ɩra. Ɩ̃ yɩ bɩɛ nɩpɩɛ thĩna yɩsɩnʋʋga kɩ̃raŋɩra. 19Azi sɩrɩga gɛŋɩra egilizi nɩpɩra bʋ thɩɛ ɩ̃ bɩɛ. Akilasɩ, na pirisili16:19 Ken sɩ sɩɛrɛkpuosira Miliinye 18:2 za, na egiliziwe nɩpɩra bʋɔra ki bĩŋin pɩ khɛrɛ, bʋ dãa kɩ hã ɩ̃ thɩɛ kpakpaɗɛ Adɛyɛ yɩsɩgɩra za. 20Khãrawɩra bɩɛ kɩ bʋ a heke fara bʋ thɩɛ ɩ̃ bɩɛ. Ɩ̃ɛ thĩra pɛ̃ɩ kɩ thɩɛ kamɛ na khɔrɩmɛ thɩɛɗɛ. 21Mɩɛ Poli kɩ sɛwɛ sɩɛrɛkpɩ̃ʔɩɛ ɩra na mi leke na thɩɛ ɩ̃. 22Wɩɛ bãa kɩ khɔrɩ Adɛyɩra Yesura waʔ, Yekila daŋa ʋɔ dɛyɩra! Maranata16:22 Thĩna pɩ yɩ Arame, dɩɛ sɩɛrɛdaɓire i. Yesu dɩ̃ɩna khɔ̃ɩ kiretɩ̃ɛwɩra kha bʋ Yawutuwe sɩrɩgɩra za, bɩɛ kha de ɓa sɩɛ thĩnsɩɛsɩɛ (gɩɛ kɔla kɩ bʋ kha a Adɛyɩra bʋ ɓan!) 23Adɛyɩra Yesura|Yesu fɩ̃ɩmɩra hɩɗan ɩ̃ za. 24Yesu Kirisitira yɩsɩgɩra za, mɩ khɔrɩ ɩ̃ bɩɛ.