Zan

’Wuntaɔsë

’ö ‑gban Yesu Klito ‑bha ’ö

Zan

‑ya ꞊blɛɛ

‑Wo ’ö ‑dhɛpuudhɛ waa‑ ‑këdhösü ’wo‑ ’gü

¹’Dhiö ‑blɛɛzë kö ’kpongtaadhɛ yaa kë ꞊kun, mɛ ’ö‑ ’tɔ ‑yö ‑kë ‑wo ’ka, ‑yö ‑kë ‑dhö. ’Yö ‑wo ’ö ’dhö bhë ’yö ‑kë ‑Zlan ’piö; kë‑ wo ’dhö bhë, ‑wo bhë ‑yö ‑kë ‑Zlan ’ka. ²꞊Ya kë ’dhö kö ‑wo ’ö bhë ‑yö ‑kë ‑dhö ‑Zlan ’piö ’kpa ’pë‑, ‑a züdɔyi ’ka. ³’Ö pë ’saadhö ’ö ‑Zlan ‑ya ‑da, ‑yö ‑bɔ ‑wo bhë ‑a ‑ta ’ö‑ ’plɛ ‑kë. Pë ’ö ‑Zlan ‑ya ‑da ‑yaan ’kun ‑a ‑kë ‑wo bhë ‑a ’ka ꞊süë’ ’yaa ’dhö. ⁴‑Wo ’ö bhë ꞊nɛ ’ö ‑këdhösü giagia ’dhoë‑ ‑gɔ; ’ö ‑këdhösü ’ö bhë ’pö, ’ö ‑kë mɛ ’bhee‑ ‑bha ‑dhɛpuudhɛ ’ka. ⁵’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë ‑dhɛpuudhɛ ’ö bhë ‑a ’bhü ‑yö ‑yö ‑dhɛtiidhɛ ’gü, ’yö mɛ ‑nu ’wo këdhɛ ‑dhɛtiidhɛ ’gü, waa ’we ‑a ‑wun ‑bha.

⁶’Yö ’töng ’bhaa ’ka, ’yö ‑Zlan ‑yö gɔɔn‑ do bɔ. ‑A tɔɔ Zan; ’yö nu. ⁷Gɔɔn‑ bhë ‑yö ‑nu ’dhö kö ‑dhɛpuudhɛ ’ö bhë, ’wun ’ö ‑gban ‑a ‑bha, ‑yaan ‑tɔmɔdhe kë ’iin kö ‑a ꞊blɛɛ’ ‑wun ‑bha, mɛ ’saadhö ‑waan ‑dhɛpuudhɛ ’ö bhë ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ⁸’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, yö gia‑ kun ’ö ‑kë ‑dhɛpuudhɛ ’ö ’dhö bhë ‑a ’ka; ’wun ’ö ‑gban ‑a ‑bha, yö ꞊nɛ ’ö‑ ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ‑dhë.

⁹Mɛ ’ö ‑dhɛpuudhɛ ’ka bhë, ‑dhɛpuudhɛ ’ö giagia, ’ö‑ ‑bha nu ‑sü ’ka, ’yö ‑dhɛ ‑po mɛ ’töüdhö ‑an ‑ta, yö ‑mü.

¹⁰‑Wo ’ö bhë ‑yö ‑kë ’kpongtaa. Yö ꞊nɛ ’ö ‑Zlan ‑yö ’kpongtaadhɛ ꞊kaa’. ’Kɛɛ ’kpongtaamɛ ‑nu waa ’we ‑a ‑wun ‑bha. ¹¹‑Yö ‑nu ö ‑de ꞊plöö; ’yö‑ ‑de ‑mɛ ‑nu waa wo ‑kɔ ’kpɔ ‑a ‑gɔ. ¹²’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, mɛ kpö ’dɛdɛ ‑wo wo ‑kɔ ‑kpɔ ‑a ‑gɔ ’ö ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ‑wo bhë, ’yö‑ ‑kë ’ö ’wo ‑kë ‑Zlan ‑bha ’në ’ka. ¹³Kë ’wo‑ wo ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu ’ka bhë yaa kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ’ka ’kpongtaa zö ’ö ’kwa‑ pö ‑na ‑a ’ka mɛ ꞊nɛ ‑yö gɔɔn‑ ꞊nɛ ‑a gbö ’ka bhë ‑a ’dhö. ’Wun ’ö go ‑Zlan ‑de ‑zo ’kun ‑wun ’gü yö ‑mü.

¹⁴’Yö ꞊dhɛ ‑kë ’dhö, ‑wo bhë ’yö ‑kë mɛ ’bhee‑ ’ka, ’ö nu ’ö ‑kë kwa ’piö zö. ‑A ’glu ‑yö ‑kë ‑së. Yö ’ö bhë ‑yö ‑kë ’wun gia‑ ‑gɔgodhɛ ’ka. Yi ’yan ‑yö ‑dɔ ‑a ‑bha ’tɔbhɔdhe ‑bha. ’Tɔbhɔdhe ’ö ’dhö bhë, Dë ‑ya ‑nu ö Gbö do ’ö bhë ‑a ‑dhë. Pë ’ö‑ ’piö bhë, ꞊dhɛ ’yi‑ dɔ ‑a ‑bha ꞊nɛ ‑yö ‑go ‑a Dë ’piö, ’ö yö ’ö ö Dë ‑bha ’në dosɛn ’kpaan ’ka bhë ’ö‑ yö bhë ’ö bhë. ¹⁵Yö ꞊nɛ ’ö Zan ‑yö ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑dhoo bho ‑sü ’ka, ’ö‑ pö: «Yö ꞊nɛ ’ö ’wun ’ö ‑gban ‑a ‑bha, a‑ ‑blɛɛ ’dhiö ‑be ꞊nɛɛ: Mɛ do ‑yö nu ‑na n ꞊zlöö; ꞊yö ꞊va ’ö ‑ziö n ‑ta. ’Ö tɔɔ ‑yö ‑kë ‑dhö ’dhiö ‑be kö n ’ka bhɔ ꞊kun.»

¹⁶‑Yö ö ‑bha ’wunsë ‑yö ’ko ’piö ’ö ‑kë kwa ’plɛ kwa ‑dhë ’ö ’dhuë‑ kpɔ kwa ‑bha ‑kplawo. ¹⁷Kë‑ wo ’kpa bhë, tɔng ’ö ‑Zlan ‑ya dɔ kwa ‑dhë bhë, ‑yö ꞊bɔa’ Moizö ’gü. ’Kɛɛ dɔ ’kwa‑ wo ꞊dɛɛ ꞊nɛ bhë, ‑a ‑bha ’glusë ‑wun waa‑ ’wun ’ö ’wun gia‑ ’ka ’ö ‑kë kwa ‑dhë bhë, ‑yö bɔa Yesu Klito ’gü. ¹⁸‑Zlan bhë mɛ gbɛ yaa ö ’yan dɔ ‑a ‑bha do. ’Kɛɛ ‑a Gbö dosɛn ’kpaan, Gbö ’ö ‑Zlan ’ka bhë, yö ’ö ‑ya ‑sü ’ka ö Dë ’sɔɔ bhë, ꞊yaa‑ kë ’kwa‑ dɔ.

Zan ‑bha ‑tɔmɔdhɛ kë ‑sü

(Matiö 3.1-12; Maakö 1.1-8; Lukö 3.1-18)

¹⁹’Töng bhë ‑a ’ka, Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë, ‑wo slabhomɛ ‑nu waa‑ Levi ‑gɔ ’gunng ’gü ‑mɛ ‑nu ’ö ’wo yuö kë ‑na ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü bhë ‑an ’bhaa ‑nu ‑bɔ, ’wo nu ’wo ꞊dhɛɛ’ kpɔ Zan ‑gɔ ꞊nɛɛ: «Dö ‑mü ü ’ka ɛ?»

²⁰’Kɛɛ yaa ’kun ‑a ‑daa kë ‑sü ’ka ‑an ‑gɔ, ‑a ‑ta pö ‑sü ’ka ’puu ’ka mɛ ’plɛ wö ’dhiö ꞊nɛɛ: «‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’yaa ‑mü n ’ka.»

²¹’Yö ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’zü ꞊nɛɛ: «꞊Dhɛ ’ö ’dhö, kö dö ‑mü ü ’ka ɛ? Eli ‑mü ü ’ka a?» ’Yö‑ ‑daa ‑kë ꞊nɛɛ: «‑Abi’! ’Maa ‑mü.» ’Wo ꞊dhɛɛ’ ’bhaa kpɔ ꞊nɛɛ: «‑Zlan ‑wodhiölomɛ ’ö yi ’yan ’dhoë‑ ‑gɔ bhë yö ‑mü ü ’ka a?» ’Yö‑ pö ’zü: «‑Abi’!»

²²’Wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ zlöö ꞊nɛɛ: «꞊Ya kë ’dhö kö dö ‑mü ü ’ka ɛ? Bhi ‑de gia‑, ‑bhöë ‑daa ’kpëdhö ‑zë kë yi ‑dhë ’yi ’dho ’yi‑ pö yi bɔmɛ ‑nu ‑dhë.»

²³’Yö Zan ‑ya pö: «N tɔɔ gɔɔn‑ ’ö ‑dhoo bho ‑na ’yënng ꞊taa. Pë ’a‑ ‑dhoo bho ‑na ’ö tɔɔ: ‑Ka kwa Dëmɛ ‑bha zian ‑gbloo ‑pë kë; ‑yö dɔ kpengdhö ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑a ’ka ‑Zlan ‑wodhiölomɛ Ezai ‑bha ’sëëdhɛ ’gü bhë ‑a ’dhö.»

²⁴Mɛ ‑nu ’ö Zuifö ‑nu ‑wo ‑an bɔ ’wo nu ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ꞊dhia Zan ‑gɔ bhë, Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑kë ‑an ziën. ²⁵Wo ‑de ’pö, ‑wo Zan ꞊dhɛɛ’ ‑kpɔ, ’wo‑ pö: «꞊Dhɛ ’ö ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’yaa ‑mü ü ’ka, ’ö ’bhaa Eli ’ka, ’iin ’bhaa ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ’ka ꞊nɛ, ü ‑dɔ ꞊dhë ’yö ü mɛ ‑nu bɔ yiö ꞊ee?»

²⁶’Yö Zan ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ, ’ö‑ pö: «Ma ’pö, ka bɔ ꞊nɛ ’a‑ wo yiö; ’kɛɛ mɛ do ‑yö ka ziën ’ö ’kaa‑ dɔ. ²⁷‑Yö nu ‑na n ꞊zlöö. ’Maa pë gbɛ ’ka ‑a ’dhiö ‑dewo poo kö ’aan‑ ’dho ꞊kloo’‑ ‑a ’dhiö ’aan‑ ‑bha ‑sakpa yun ꞊bhüö’ ’po.»

²⁸’Wun ‑nu ’wo bhë, ‑wo ‑kë ’dhö Betani ‑pö mɛ ’ö ’yiga ’wo‑ ‑dhɛ Zuudɛn ’ö Zan ‑kë mɛ ‑bha ‑go ꞊sɔɔn yaa ’gü ‑bɔyiödhe kë ꞊dhia ‑a ꞊bhaa bhë ‑a ꞊zlöö ꞊zian’.

‑Tɔmɔdhɛ ’ö Zan ‑ya ‑kë Yesu ‑wun ’gü

²⁹꞊Dhɛ ’ö‑ ‑ta ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’ö Zan ‑yö Yesu yö kö ‑yö nu ‑na ö ’piö, ’yö‑ pö: «’Bhlanë ’ö dho kë sla‑ ’ka kö ‑Zlan ‑yaan bho mɛ ’kpɛkpɛ ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑bho ‑an ‑bha ‑pë ’ka yö ꞊ga ’ö nu ‑na ꞊nɛ! ³⁰Yö ꞊nɛ ’a ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’a‑ ꞊blɛɛ ꞊woë’ ꞊nɛɛ: Mɛ do ‑yö nu ‑na n ꞊zlöö; ꞊yö ꞊va ’ö ꞊zië’ n ‑ta, bhii ‑yö ‑kë ‑dhö n ’dhiö ’kpa ’pë‑ bhë, yö ꞊ga ’ö ꞊nɛ. ³¹’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë yaa kë ꞊nɛ pë ’ö dho kaa, ‑a dɔ ’a‑ wo bhë yö ‑mü, ’kɛɛ a ‑nu mɛ ‑nu ‑bɔ yiö ꞊dhia kö Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ‑waan ‑a dɔ.»

³²’Yö Zan ‑ya pö ’zü: «A ‑Zuu ’slööslö ‑yö kö ‑yö ’go ‑na dhang‑ ’gü. ‑Yö ‑kë ‑tönggö ’ka, ’yö nu ’yö ‑ya ‑a ‑ta. ³³’Kɛɛ ‑a kë ‑sü ’ka kö pë ‑nu bhë ‑waan kë, mɛ ’yö‑ ’ka, kö n ’ka‑ dɔ ꞊kun. ’Yö ‑Zlan ’ö n bɔ kö ’aan‑ mɛ ‑nu bɔ yiö bhë, ’ö‑ pö n ‑dhë: ‹Mɛ ’ü ’dhoë‑ ‑Zuu ’slööslö yö kö ‑yö ꞊yɔɔ’ ‑na ‑a ‑ta ‑yaan ’to ‑a ‑ta bhë, yö ꞊nɛ ’ö dho mɛ ‑nu pa ‑Zuu ’slööslö ’ka.› » ³⁴’Yö Zan ‑ya pö: «Pë ’ö ’dhö bhë a‑ ‑yö (’ö n ’yan ‑yö ‑da ‑a ’gü); a‑ ‑pö ꞊ya kë ’dhö kö mɛ bhë ‑Zlan Gbö ‑mü.»

Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑blɛɛzë

³⁵꞊Dhɛ ’ö‑ ‑ta ‑dhɛ ꞊ya ’po; Zan waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu bhë ‑an mɛ ꞊plɛ ‑wo ‑kë ‑dhɛ do bhë ‑a ’gü ’zü; ³⁶’wo Yesu yö kö ‑yö ziö ‑na; ’yö Zan ‑ya pö: «‑Ka ‑dhɛ ‑ga ’dhɛ! ‑Zlan ‑bha ’bhlanë ꞊ga ꞊nɛ!»

³⁷Zan ‑bha ꞊guë’ ‑nu ꞊plɛ ’wo bhë, ꞊dhɛ ’ö ‑wo bhë ’wo‑ ma, ’wo to mü ’wo ‑ziö Yesu ’piö. ³⁸꞊Dhɛ ’ö Yesu ‑yö ꞊dhië ö ‑zü, ’ö ‑an yö kö ‑wo ziö ‑na ö ’piö, ’yö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «‑Më ’ka‑ ꞊mɛɛ?» ’Ö ‑an ‑bha ‑daa ‑yö ‑kë ꞊dhɛɛ’ ’ka ’wo‑ kpɔ ꞊nɛɛ: «Labi, ü ‑bha ’kwɛandhɛ ‑yö mɛɛ?» (Labi ‑gɛn ’ö tɔɔ «‑Gɔmɛ».)

³⁹’Yö‑ ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «‑Ka nu ’kwa ’dho, kö ’ka‑ yö!» ’Yö ’wo to ‑a ’piö, ’wo dho ’wo wo ’yan dɔ ‑a ‑bha ’kwɛandhɛ ‑bha, ’ö ’wo to ‑a ’piö mü ꞊klöödhö ‑dhɛkpaɔyi mɛ bhë ‑a ’ka. (꞊Dhɛ ’ö pë ‑nu bhë ’wo kë ‑na ’dhö kö ’kwa dɔ ’wɔ ’yɛ ‑lan ’ka.)

⁴⁰Mɛ ꞊plɛ ’ö Zan ’wun ꞊blɛɛ’ ‑wo bhë ’wo‑ ma ’ö ’wo ‑ziö Yesu ’piö bhë, ‑a mɛ do tɔɔ Andre ’ö ‑kë Simɔ Piɛɛ ’zlaa‑ ’ka. ⁴¹꞊Dhɛ ’wo ’go ‑na Yesu ‑gɔ kɔɔ, Andre ‑blɛɛzë ꞊nɛ ’ö ö ’yan dɔ ö ꞊dhoo Simɔ Piɛɛ ‑bha; ’yö‑ pö ‑a ‑dhë: «’Yië yi ’yan dɔ Mesi ‑bha!» (꞊Waa‑ pö Mesi Eblö ‑wo ’gü, kö ‑wa ‑pö Glɛkö ‑nu ‑wo ’gü ’pö «Klito», ‑a ‑gɛn ’ö tɔɔ «‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ».)

⁴²꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ‑yö ‑dho Simɔ ’ka Yesu ’piö. ꞊Dhɛ ’ö Yesu ‑yö Simɔ ‑ga ‑piindhö, ’yö‑ pö ‑a ‑dhë: «Ü tɔɔ Simɔ; Zan gbö ‑mü ü ’ka. ’Go ꞊dɛɛ ‑bha, ü tɔɔ Sefasö.» (꞊Waa‑ pö Sefasö Eblö ‑wo ’gü kö ‑wa ‑pö Glɛkö ‑nu ‑wo ’gü ’pö «Piɛɛ», ‑a ‑gɛn tɔɔ «‑guö gbɔng».)

Yesu ‑bha Filipö waa‑ Natanaɛlö ꞊dhɔɔ kë ‑sü

⁴³꞊Dhɛ ’ö‑ ‑ta ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’ö Yesu ‑yö ‑da zian ‑ta kö ‑yaan ’dho Galile ‑sɛ ’gü; ’yö ‑kpën gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Filipö ‑a ‑bha; ’yö‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ziö n ’piö!»

⁴⁴Filipö bhë, ‑yö ‑kë Betesaida mi ’ka. Betesaida ‑pö ’ö bhë ꞊nɛ ’ö Andre waa‑ Piɛɛ ’wo ‑kë ‑a ‑bha. ⁴⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Filipö ‑yö ‑kpën Natanaɛlö ‑bha; ’yö‑ pö ‑a ‑dhë: «Mɛ ’ö Moizö ‑ya ‑bha ’wun ꞊blɛɛ tɔng ’sëëdhɛ ’gü, ’ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wo ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’wo‑ ꞊blɛɛ ’pö bhë, ’yië‑ yö; ’ö tɔɔ Zozɛfu gbö Yesu ’ö go Nazalɛtë bhë.»

⁴⁶’Yö Natanaɛlö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ü‑ ‑pö dö! Nazalɛtë ‑pö ꞊nɛ, ’wunsë ’godhɛ ‑mü ꞊a?» ’Yö Filipö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Bhi gia‑, ‑bhö nu ’ü ü ’yan dɔ ‑a ‑bha ’dhɛ!»

⁴⁷꞊Dhɛ ’ö Yesu ꞊ya Natanaɛlö yö kö ‑yö nu ‑na ö ’piö, ’ö ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ ’ö‑ pö: «Izlaɛlö ’në giagia ꞊ga ꞊nɛ, ’ö bhii ’wun yaa gbɛ ’yaa‑ ’gü!»

⁴⁸’Ö Natanaɛlö ‑ya ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö: «Ü n ‑dɔ ‑kɔklë ꞊ɛ?» ’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «A ü ‑yö kö ü ‑ya ‑sü ’ka figö ‑lü ꞊löö kö Filipö yaa ü ꞊dhɔɔ kë ‑de wo ꞊kun.»

⁴⁹’Yö Natanaɛlö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «N ‑Gɔmɛ, ‑Zlan Gbö ‑mü ü ’ka; bhi ꞊nɛ ’ü Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ‑bha ‑gludë ’ka!»

⁵⁰’Ö Yesu ‑ya ‑wo ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ ’ma‑ pö a ü ‑yö figö ‑lü ꞊löö bhë, ’ü n ‑wo yö ’wun gia‑ ’ka bhë ɔɔ‑; ’kɛɛ ‑yö kë ü ’yaan ꞊nɛ ü ‑dho ’wun ’gblüünzë ꞊plëëzë ’wo ‑ziö ‑a mɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑ta ‑an yö.»

⁵¹’Yö‑ pö ’zü: «A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: ’Ö sü ꞊dɛɛ ‑bha, ka ‑dho dhang‑ yö zlöö ‑bha kö ‑a ’dhi ꞊ya ’po kö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wo ‑da ‑na ’iin kö ‑wo ꞊yɔɔ’ ‑na ma ’a Mɛgbö ’ka ꞊nɛ n ‑ta.»

Yesu ‑bha ‑dhidhaapë ‑blɛɛzë ’ö ‑kë kö ꞊wa ’dho dhe ’sü ’wlaan‑ ‑ta Kana plöö

¹꞊Dhɛ ’ö ’wun ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, ’ö‑ ‑dhɛkpaɔyi ꞊ya kë ‑yaaga, ’ö dhe ’sü ’wlaan‑ ‑yö ‑kë Galile pö‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Kana ‑a ’gü. Yesu dhe ‑yö ‑dho ’wlaan‑ bhë ‑a ‑ta. ²Yesu ‑de ’pö, yö ’dhö waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu, ‑wo ‑naɔ ‑bɔ ‑an ‑gɔ ’pö kö ‑wo nu mü. ³꞊Dhɛ ’ö ’wlaan‑ bhë ’wo‑ kë ‑na, ’ö kwa dɔ ’töng ’bhaa ’ka, ’ö yɔ ‑yö yën. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu dhe ‑yö Yesu ꞊dhɔɔ ‑kë plaan, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «’Wun ꞊nɛ ‑wo ‑dho ‑a kë ꞊dhë ’pö ꞊nɛ! Yɔ ’yi ’plɛ ꞊ya yën.»

⁴’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Dheklöö, ü‑ ‑pö ꞊dhɛɛ? Ü ꞊kwaa’ n ‑zü. N ‑ma ’töng yaa ‑lo ꞊kun!»

⁵’Ö‑ dhe ‑yö yuökëmɛ ‑nu ꞊dhɔɔ ‑kë ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑Ka ’to zö; pë ’saadhö ’ö ’dhoë‑ pö ka ‑dhë, ‑kaa kë!»

⁶‑Guö ’lɔɔ‑ ꞊fië’ ’slado ‑wo ‑kë dɔ ‑sü ’ka ‑dhɛ bhë ‑a ‑bha. Yö ꞊nɛ ’ö ꞊ya kë ’ö Zuifö ‑wo ’yi sü ‑a ’gü ’wo‑ ‑kë wo ‑bha ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ’ka ‑an wɔ ‑kɔ ’gü bhë ‑a ’dhö. ‑A do bhë pë dhö ‑mɔ ’yi ’litrö ’gɔɔ‑ ’slɛaga ’iin ꞊këng’ do ‑bha ‑wo ‑mɔ ‑a ‑bha ‑wa yö ‑a ’gü. ⁷’Yö ꞊dhɛ ‑kë ’dhö ’ö Yesu ‑ya pö yuökëmɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë: «‑Ka ’yi yö ’lɔɔ‑ ꞊fië’ ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑an ’gü, ‑yö ‑an pa!» ’Ö ’wo‑ ‑kë ’dhö. ⁸’Yö‑ pö ‑an ‑dhë ’zü: «’Yi bhë ‑kaa pë ’bhle ’sü ‑kɔɔ ’gü ’ka dhoë mɛ ’ö ’wlaan‑ ꞊nɛ ‑a ‑gbaan ’ka bhë, ‑a ꞊dhia!» ’ö ’wo‑ ‑kë ’dhö. ⁹(Kö ‑wa ‑kë ꞊dhë ’ma, ’iin kö ‑wa ‑pö ‑a ‑dhë ꞊dhë, ’kɛɛ) ꞊dhɛ ’wo ‑lo ’ma ’ö gɔɔn‑ bhë ’ö ’yi bhë ’ö‑ dan, kö ꞊ya ’gla yɔ ’gü. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, ‑dhɛ ’ö yɔ bhë ’ö go ‑a ‑bha yaa‑ dɔ ö ‑de ‑gɔ. Yuökëmɛ ‑nu ’wo bhë, wo ‑zë ꞊dhɛ ’ö yɔ bhë ’ö go ‑a ‑bha ‑wa ‑dɔ. ¹⁰꞊Dhɛ ꞊ya ’go mü, ’yö dhe ꞊gɔn ꞊dhɔɔ ‑kë ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «Kë‑ wo ‑na ꞊nɛ, ꞊wa ’wlaan‑ kë ’ö ’wo dho yɔ yö mɛ ‑nu ‑dhë, ‑a din ‑sëëzë ꞊nɛ ’wo‑ nu ‑an ‑dhë, ’ö ꞊ya kë ’dhö zlöö, ’kwa dɔ ’töng ’bhaa ’ka kö mɛ ‑nu ꞊wa yɔ mü ꞊va ’ö ’wo‑ ’saadhö ’ö ‑dhö, ’wo‑ nu ‑an ‑dhë; ’kɛɛ bhi ’pö, yɔ ‑sëëzë ꞊nɛ ’ü‑ ꞊gbaannu ꞊nɛ, ’kwa‑ ma ꞊ɛɛ?»

¹¹‑Kɔ ’ö ꞊kaa’ Kana, Galile ‑sɛ ’gü, ’ö Yesu ‑yö ö ‑bha ‑dhidhaapë ‑blɛɛzë ꞊kaa’ ’ö bhë. ꞊Dhɛ ’ö bhë ꞊nɛ ’ö Yesu ‑yö ö ‑bha ’tɔbhɔdhe ‑zɔn ‑a ‑bha, ’ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo wo ‑zo yö ‑a ‑bha.

¹²꞊Dhɛ ’ö ’wlaan‑ bhë ꞊ya yën, waa‑ ö dhe ’dhö, ’ö dheglu ‑nu waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ‑dho Kapɛɛnaɔmë ’ö ’wo ‑dhɛkpaɔyi kpö ’bhle kë mü.

‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ꞊bhlë ’ö Yesu ‑gɔ

(Matiö 21.12-13; Maakö 11.15-17; Lukö 19.45-46)

¹³꞊Dhɛ ’ö Zuifö ‑nu ‑bha Paakö ’wlaan‑ kë ‑yi ꞊ya yö ꞊klöö’, Yesu ‑yö ‑luu ’ö dho Zeluzalɛmë. ¹⁴꞊Dhɛ ’ö dho, ’ö ‑lo ’ma (’ö ‑da ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’dhëüdhö mü), kö ‑du ‑nu oo, ’bhla ‑nu oo, ‑tönggö ‑nu (’ö ꞊ya kë ’ö Zuifö ‑nu ‑wa dhɔ ‑waan kë woë‑ sla‑ ꞊bhoë’ ‑pë ’ka bhë) ‑an ’dhɔɔdɔmɛ ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’wo ‑kë ’wëü‑ ‑ta ‑bɔ ꞊dhia ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’wëü‑ ’ka mü bhë ‑an ’ka bhë ‑an ’plɛ ꞊wa wo ‑yadhɛ ’kun mü. ¹⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ꞊bhüöga ‑nu sü ’ö‑ ‑kë ‑klaaga ’ka, ’ö ’dhɔɔdɔmɛ ‑nu waa‑ wo ‑bha ’bhla ‑nu, ‑du ‑nu ‑an ‑kë; kö ‑yö ’wëü‑ ‑tabhɔmɛ ‑nu ‑bha ’wëü‑ ‑pɛn ‑na kö ‑yö ‑an ‑bha ’dhɔɔ dɔ ‑a ‑ta ꞊gba ‑nu yö ‑na ꞊gɔa’. ¹⁶’Yö‑ pö ‑tönggö ’dhɔɔdɔmɛ ‑nu ‑dhë: «Pë ‑nu ’wo ꞊nɛ, ‑ka ‑an bho zö; kö ꞊kun ’ka n Dë ‑bha ’kɔ kë ’dhɔɔkuëdhɛ ’ka.»

¹⁷꞊Dhɛ ’ö pë ‑nu kë ‑na ’dhö, ’ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑zo ‑yö ‑büö ꞊nɛ ’wun ‑yö ‑gban pë ‑nu ’wo ‑kë bhë ‑an ‑bha ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ꞊nɛɛ: «‑Zlan, ü ‑bha ’kɔ ‑dhɔ ’ö n ‑gɔ bhë ‑yö ‑mɔa ‑bha ‑dewo ‑yö n zë.»

¹⁸’Yö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «‑Dhidhaapë do kë kö ‑ya ‑zɔn yi ‑dhë ꞊nɛ pë ‑nu ’ü‑ kë ‑na bhë ‑wo ü ꞊dua’ ’ka.»

¹⁹’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ, ’ö‑ pö: «‑Zlan ‑bha ’kɔ ꞊nɛ, ‑kaa ’wü; a ‑dho ‑a gbɛ dɔ ‑dhɛkpaɔyi ‑yaaga ‑bha.» ²⁰’Yö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë ’zü: «’Kɔ ü ‑ga ‑na ꞊nɛ, ‑kwɛ ’gɔɔ‑ ‑yiisië ö ga ’slado ‑yuö ‑mü; dö ‑mü ü ’ka kö ’üën‑ pö yi ‑dhë ü ‑dho ‑a dɔ ‑dhɛkpaɔyi ‑yaaga ‑bha ‑ɛ?»

²¹’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, pë ’ö‑ ‑dhɛ ‑Zlan ‑bha ’kɔ (’ö mɛ ‑nu waa‑ ‑gɛn ma ‑a ‑gɔ) bhë ’ö tɔɔ yö ‑de gia‑ ö ‑lü. ²²’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ꞊ya ’go ga ’gü, ’ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑zo ‑yö ‑büö zlöö ‑a ‑wo ‑nu ’ka, ’wo‑ ‑gɛn ma; ’ö pë ‑nu ’wo ‑gban ‑a ‑bha ’wo ‑kë ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü bhë ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

Yesu ‑yö kwa ꞊zuö’ ’piö ‑wun ‑dɔ

²³Paakö ’töng ’ö Yesu ‑ya ‑kë Zeluzalɛmë ’ma bhë, mɛ ‑nu ‑wo wo ‑zo ‑yö ‑a ‑bha ꞊plëëzë ’ka ‑dhidhaapë ‑nu ’ö‑ ‑kë bhë ‑a ‑wun ’gü. ²⁴’Kɛɛ yö ’pö, ‑yö ö ‑de ‑kë ’slë ’ka ‑an ‑gɔ ’ö tɔɔ ‑yö ‑an ‑dɔ; ²⁵bhii ‑a ‑bha ‑wun yaa kë ‑a ‑bha kö ‑wo mɛ ’bhaa ‑wun ꞊blɛɛ’ ö ‑dhë. Mɛ ’ö ‑dhö ’wun ’ö‑ ꞊zuö’ ’piö ‑wun ’ka, ‑ya ‑dɔ.

’Wun ’ö ‑gban Yesu ‑bha Nikodɛmö ꞊daan’ ’ö‑ wo ‑a ‑bha

¹Gɔɔn‑ do ‑yö ‑kë ‑dhö, ’wo‑ ‑dhɛ Nikodɛmö; ‑yö ‑kë Falizi ‑mɛ ’ka, ’go mü, ‑yö ‑kë Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ do ’ka. ²’Yö gbeng ‑yi do ’ka, ’yö nu Yesu ’piö ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «N ‑Gɔmɛ, yi‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ö ‑Zlan ‑yö ü bɔ kö ’üën‑ yi ꞊daan’‑; ’yö tɔɔ mɛ gbɛ ‑kɔ ’ka ’dhö ‑mɔa kö ‑yö ‑dhidhaapë ‑nu kë ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö kö ‑Zlan ’yaa‑ ‑mɛ ’piö.»

³’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «A‑ ‑pö ü ‑dhë ’wun gia‑ ’ka, mɛ ’ö yaa bhɔ ‑dëüwo, yaa ’dhö ‑da ‑Zlan ‑bha ‑gludëdhɛ këdhɛ ‑bha.»

⁴’Yö Nikodɛmö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Mɛ ‑dho ‑mɔa kö ‑yö bhɔ ‑kɔklë kö ꞊ya kë zii ‑ii, ’iin kë‑ wo bhë ‑da ’pö ’dhoë‑ wo ’zü ö dhe ꞊zuö’ ’piö kö ‑yaan bhɔ bhë ee?»

⁵’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «A‑ ‑pö ’zü ü ‑dhë giagia ’ka, ꞊ya kë ꞊nɛ mɛ yaa bhɔ ’yi waa‑ ‑Zuu ’slööslö ‑an ’gü, yaa ’dhö ‑da ‑Zlan ‑bha ‑gludëdhɛ këdhɛ ‑bha. ⁶’Ö tɔɔ mɛ ’ö bhɔ mɛbheedhe ꞊suu’‑ ’gü, kö mɛ bhë, mɛdhɛ ꞊zuöga ꞊nɛ ’ö‑ ‑gɔ; ’kɛɛ mɛ ’ö‑ ‑bha ‑këdhösü ‑gɛn ꞊ya ’go ‑Zuu ’slööslö ’gü, kö mɛ bhë ‑yö ‑Zuu ꞊suu’‑ ‑ta ‑mɛ ’ka. ⁷Kö ꞊kun ’ö ü ’te ‑yö tun ‑a pö ’a‑ wo ü ‑dhë: ‑Bhö bhɔ ’zü ‑dëüwo bhë ‑a ‑wun ’gü. ⁸’Tëë ’ö ’ka‑ ‑ga ‑na bhë, ꞊dhɛ ’ö ‑dhi ‑a ‑dhë ꞊nɛ ’ö ‑piö ‑a ‑bha, ’ö ꞊ya kë kwa‑ ‑drinng ma. ’Kɛɛ ’kaa‑ ’go ‑zian ’iin ’dho ‑zian gbɛ dɔ. Pë do bhë ꞊nɛ ’ö mɛ ’ö ꞊ya bhɔ ‑Zuu ’slööslö ’gü ’ö‑ ’ka ’pö.»

⁹’Yö Nikodɛmö ‑ya pö ‑a ‑dhë ’zü: «‑Bhɔ ‑Zuu ’slööslö ’gü ‑sü ’ö bhë, ‑a kë ‑kɔ ‑yö ꞊dhë ꞊ɛ?»

¹⁰’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «Bhi ’ü tɔnggɔmɛ ꞊va do ’ka Izlaɛlö ’sɛgɔ ’dhiö bhë, ’wun ꞊nɛ ’bhaa‑ dɔ ꞊a? ¹¹꞊Ɛɛ, a‑ ‑pö ü ‑dhë giagia ’ka: Pë ’yi‑ dɔ ꞊nɛ ’ö ’yi‑ ‑wun ꞊blɛɛ; ’ö pë ’ö yi ’yan ‑yö ‑da ‑a ’gü ’yi‑ ‑tɔmɔdhɛ ‑kë; ’kɛɛ ’kaa yi ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑ ’sa! ¹²Pë ‑nu ’wo ’kpongtaa zö ’a ‑an ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë, ‑a ‑wun ’kaa‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ, ‑a mɛ ‑nu ’wo dhang‑ ’gü bhë, a ‑dho ‑a ‑wun ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë ’ö ’ka‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑kɔklë ꞊ɛɛ? ¹³A‑ ‑pö ü ‑dhë, mɛ gbɛ yaa ’dho dhang‑ ’gü, ‑a ’ke yaa kë ma ’a ‑Zlan Gbö ’ka, ’a ‑ya ‑sü ’ka dhang‑ ’gü, ’a ꞊yɔɔ bhë n ’ka.

¹⁴’Iin ’zü pë dho kë ’ö tɔɔ ‑wo Mɛgbö dɔ ’lü ‑bha dhuö ꞊nɛ ‑kɔ do gia‑ ’ö Moizö ‑yö zën ꞊mɛɛ ’në dun ‑a ’ka ’kpa ’lü ‑bha ’yënng ꞊taa bhë ‑a ’dhö. ¹⁵‑Yö kë ’dhö kö mɛ ’ö ’dhoë‑ ö ‑zo yö ‑a ‑bha, kö ‑këdhösü ’ö ’dhö ꞊toëpö ’ka bhë ‑yaan kë ‑a ‑gɔ. ¹⁶’Ö tɔɔ ’kpongtaamɛ ‑nu ‑dhɔ ‑yö ‑Zlan ‑kë giagiawo; ’yö‑ ‑wun ’gü ’ö ö Gbö dosɛn bhë ’ö‑ bɔ, ‑yö kë ’dhö kö mɛ ’oo mɛ ’ö ’dhoë‑ ö ‑zo yö ‑a ‑bha bhë, kö ‑yaan ’kun ga ‑sü ’ka; ’kɛɛ kö ‑këdhösü ’ö ‑dhö ꞊toëpö ’ka bhë ‑yaan kë ‑a ‑gɔ. ¹⁷Kë‑ wo ’dhö bhë ‑Zlan yaa ö Gbö bɔ ’kpongtaa kö ‑yaan za ‑lo ’kpongtaamɛ ‑nu ‑bha, ’kɛɛ ‑ya ‑bɔ ꞊zian’ kö ’kpongtaamɛ ‑nu ‑waan bɔ ‑a ‑ta ‑waan dha ‑sü yö.

¹⁸꞊Ya kë ’dhö kö mɛ ’ö ꞊yaa‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ kö za ’ka ’dhö ‑lo ‑a tuö; ’kɛɛ mɛ ’ö ꞊ya ‑kɔ ‑a ‑wun ’ka, kö za bhë, ‑a ‑bha ꞊ya ‑lo ‑a tuö ’saadhö ꞊nɛ bhë. ’Ö bhii yaa ’we ‑Zlan Gbö dosɛn ’kpaan ’ö‑ ‑gɔ bhë ‑a ‑wun ‑bha. ¹⁹Za ‑bha ‑lo mɛ tuö ‑gɛn ꞊ga ꞊nɛ: ‑Dhɛpuudhɛ ‑yö ‑nu ’kpongtaa ꞊zian’, ’kɛɛ mɛ ‑nu ‑wo wo ‑ta ‑yö ‑a ‑bha, ’wo wo wö bɔ ‑dhɛtiidhɛ ’gü ‑pë ‑nu ’piö ’ö bhii ‑an këpë ‑nu ‑wo ‑kë yaya. ²⁰’Ö tɔɔ mɛ ’ö këpëyaamɛ ’ka, ‑yö ‑dhɛpuudhɛ ‑san ‑zë ’ö ’yaa nu mü, ’ö bhii kö ꞊kun ’ö‑ këwun ‑nu dhö yö ‑dhɛgbɛadhɛ ’gü. ²¹’Ö mɛ ’ö ’wun gia‑ ’gü ‑mɛ ’ka ’ö‑ ‑dhɔ ‑kë ‑dhɛpuudhɛ ’ka ‑yö kë ’dhö kö mɛ ’kpɛkpɛ ‑wa yö ꞊nɛ ‑a këpë ‑nu bhë ‑wo ‑Zlan ‑zo ’kun ‑wun ’gü.»

’Wun ’ö ‑gban Yesu ‑bha ’ö Zan ‑ya ꞊blɛɛ

²²꞊Dhɛ ’ö Yesu waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ꞊wa ’go mü, ‑wo wo ‑gɔ dɔ ꞊zian’ Zude ‑sɛ ’gü. ‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’wo ’töng kpö ’bhle ‑kë ‑a ‑bha, kö ‑yö mɛ ‑nu bɔ ‑na yiö. ²³Zan ‑de ’pö ‑yö ‑kë mɛ ‑nu bɔ yiö ꞊dhia ’pö pö‑ ’wo‑ ‑dhɛ Enɔɔ bhë ‑a ’gü Salimë ‑pö ’sɔɔ, ’ö tɔɔ ’yi ‑yö ‑kë mü ꞊va. ’Ö ꞊ya kë ’ö mɛ ‑nu ‑wo go ‑dhɛ ’saadhö ’gü, ’wo nu ‑a ’piö. ²⁴’Töng bhë ‑a ’ka, kö waa Zan ‑zuö ‑kanso ’gü ꞊kun.

²⁵’Yö yi do ’bhaa ’ka ’ö zaɔbhodhe ‑yö ‑da Zan ‑bha ꞊guë’ ‑nu waa‑ Zuifö mi do ‑an ziën ’wun ’ö ‑gban bun ‑bha ‑kë ’slööslö ‑kɔ ’ö ‑Zlan ‑bha zian ‑ta, ‑a wɔ ‑kɔ ’gü bhë ‑a ‑wun ’gü. ²⁶’Yö ’wo nu Zan ’piö, ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Yi ‑Gɔmɛ, mɛ ’ö kwa ‑nu ’kwa‑ ‑kë Zuudɛn zlöö ‑dëü ’ka, ’ü‑ ‑tɔmɔdhɛ ‑kë bhë, mɛ ‑nu ‑wo ’dho ‑na ‑a ’piö, ‑yö ‑an bɔ ‑na yiö ’pö ‑oo!»

²⁷’Ö Zan ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «Pë yaa ’dhö kë mɛ ‑gɔ ’kpaan ’ka kö ‑Zlan yaa‑ nu ‑a ‑dhë. ²⁸Ka ‑de gia‑, ka n ꞊goo‑ ’ka, ’ö bhii a‑ ‑pö ka ‑dhë: ’Maa ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ka, ’kɛɛ ‑Zlan ‑yö n ‑bɔ ‑a ’dhiö. ²⁹Dhe ‑gɔn ꞊nɛ ’ö tɔɔ mɛ ’ö dhe ’dhoë‑ ‑gɔ, ’kɛɛ mɛ ’ö dhe ‑gɔn ’bha ’ka, ’ö‑ ’to ’dhö ‑a ‑wo ‑bha, ‑a ꞊zuö’ ‑yö ‑da ’gludhi ꞊va ’gü dhe ‑gɔn ‑wo ’ö‑ ma bhë ‑a ‑wun ’gü. ‑Kɔ ’ö n ꞊zuö’ ’glu ’dhö dhi ‑na ‑a ’ka bhë ’ö bhë; ’ö‑ ’dhiö ’dhö ‑mɔ ‑sü ’ka ’kuë. ³⁰Pë dho kë tɔɔ ‑a ‑gɔ ‑dho ꞊luu ’ö ma ‑zë ’a dho sia‑.

³¹Mɛ ’ö ’go ‑na dhuö bhë, ‑yö pë ’plɛ ‑gɔ ‑ta; ’ö mɛ ’ö ’kpongtaa zö bhë, ’ö ’kpongtaadhɛ ‑bha ’ka ’ö‑ ’wun ꞊blɛɛ ‑wo ‑nu ‑wo ‑kë ’kpongtaadhɛ ‑bha ’ka. ‑Yö ’dhö gia‑ ’ka ꞊nɛ mɛ ’ö go dhang‑ ’gü bhë, ‑yö pë ’plɛ ‑gɔ ‑ta, ³²’ö pë ’ö ’yan ‑ya yö ’ö‑ ’to ‑ya ma ꞊nɛ, ’ö‑ ‑tɔmɔdhɛ ‑kë; ’kɛɛ kö mɛ gbɛ ’to ’yaa‑ ’wun ꞊blɛɛ’ ‑wo ‑bha ’sa. ³³Mɛ ’oo mɛ ’ö ꞊yaa‑ ‑bha ‑tɔmɔdhɛ kë ‑wo bhë ‑a ‑dhɛ ’wun gia‑ kö ‑Zlan ‑bha ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü bhë, ꞊yaa‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ bhë; ³⁴’ö bhii mɛ ’ö ‑Zlan ‑ya bɔ bhë, ‑Zlan ‑wo ꞊nɛ ’ö‑ ꞊blɛɛ ’ö tɔɔ ‑Zlan ꞊ya ‑Zuu ’slööslö ‑ya ‑a ’gü ö ’plɛ ’ka. ³⁵Dë ‑yö ö Gbö ‑dhɔ ‑kë, yö ꞊ga ’ö Dë ꞊ya pë ’plɛ ‑lo ‑a kwɛɛ bhë. ³⁶Kö mɛ ’ö ‑ya Gbö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ꞊toëpö ‑këdhösü ‑ya ‑bha ’ka. ’Kɛɛ mɛ ’ö yaa Gbö ꞊bhlë ‑ya, yö ’ka ’dhö ‑da ‑këdhösü ’gü, ’kɛɛ ‑Zlan ‑bha ‑naazuëdhe ꞊nɛ ’ö dhoë‑ dɔ.»

’Wun ’ö ‑gban Samali ‑dhe ‑bha ‑kpën Yesu ‑bha ‑sü ‑bha

¹꞊Dhɛ ‑kë ’pö, Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wa ‑ma ꞊nɛ Yesu ‑bha mɛ ‑nu ‑bɔ yiö ‑sü bhë, ꞊ya ziö Zan ‑bha ‑ta. ²’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, yaa kë ꞊nɛ pë ’wo‑ pö Yesu gia‑ ‑de ꞊nɛ ’ö mɛ bɔ yiö yö kun, ’kɛɛ ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑mü. ³’Yö ꞊dhɛ ’ö Yesu ꞊yaa‑ ’wun dɔ ꞊nɛ ’wun ‑nu ’wo bhë ’saadhö, Falizi ‑mɛ ‑nu ꞊waa‑ ma, ’yö go Zude, ’yö ‑yɛ ö ’zü, ’yö dho Galile. ⁴’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë zian ’kpaan gbɛ ’ö dhoë sü ‑yaan ’kun ‑bɔ Samali ‑sɛ ’gü ‑süë ’yaa ’dhö.

⁵‑A ‑bha ‑bɔ Samali ‑sɛ bhë ‑a ’gü ‑sü ’ka, ‑yö ‑lo pö‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Sikaa ‑a ’sɔɔ. Pödhɛ ’ö bhë ‑yö dɔ ‑sü ’ka ꞊bhlöödhɛ ’ö Zakɔbö ‑ya nu ö gbö Zozɛfu ‑dhë bhë ‑a ’sɔɔ. ⁶‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ‑klɔng ’ö Zakɔbö ‑ya pɔn bhë ’ö ‑kë ‑a ‑bha. ‑Klɔng bhë ꞊nɛ ’ö Yesu ‑yö dho ’ö ‑ya ‑a ’kpong ’dhiö kö lan‑ ꞊ya dɔ mɛ ‑gɔ ziën, bhii kö ’ta ’ö‑ sü bhë ‑a ‑wun ’gü, ‑a ’gü ꞊ya ga.

⁷’Yö dhebɔ do ’ö ‑kë Samali ‑dhe ’ka ’yö ‑wo mü ‑yaan ’yi ’tɔ. ’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «N gbaa ’yië ’a‑ mü!»

⁸꞊Dhɛ kë ‑na ’dhö kö ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu ꞊wa ’dho plöö ‑bhöpë ‑nu ’dhɔ ꞊dhia. ⁹’Ö dhebɔ bhë ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Yö ‑kë ꞊dhë ’ö bhi ’ü Zuifö ’ka, ’ü ’yi ‑dhɛ n ‑gɔ, ’kɛɛ kö ma ’a ꞊nɛ Samali ‑dhe ‑mü n ’ka ꞊nɛ ꞊ɛ?»

(Kë‑ wo ’dhö bhë ’ö tɔɔ Zuifö ‑nu ’waa ’we Samali ‑mɛ ‑nu ’piö.) ¹⁰’Yö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «꞊Ya kë ꞊nɛ ü ‑Zlan ‑bha gbaɔ waa‑ mɛ ’ö ’yi ‑dhɛ ‑na ü ‑gɔ ꞊nɛ ü‑ ‑dɔ ‑be, kö bhi ꞊nɛ ’ü dho ’yi ‑dhɛ ‑a ‑gɔ ‑bezë. Kö ’yi ’ö ‑këdhösü ’dhoë‑ ’gü bhë, a ‑dhoë nu ü ‑dhë.»

¹¹’Yö dhebɔ bhë ’yö‑ pö: «N Dëmɛ, ’yi ꞊tɔa’ ‑pë gbɛ ’yaa ü ‑gɔ ’ö ‑klɔng ‑glu ’dhö ꞊gbiin ꞊nɛ ’yi ’ö ‑këdhösü ’dhoë‑ ’gü bhë ü ‑dho ‑a tɔ ’më ɛɛ? ¹²’Iin kë‑ wo ꞊nɛ, kë ’pö ’ü‑ wo ꞊va yi ’bhɛma Zakɔbö ’ö ‑klɔng ꞊nɛ ’ö‑ pɔn yi ‑dhë ‑a ‑bha ’pö bhë ee? ’Kɛɛ kö yö ‑de gia‑ ‑ya ’gü ‑yi ‑mü yö ’dhö, ö ‑bha ’në ‑nu waa‑ wo ‑bha ‑tuë ‑nu.»

¹³’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «’Yi ꞊nɛ, mɛ ’oo mɛ ’ö ꞊yaa‑ mü, ’yi mü ‑dhɔ ‑yö ‑dho ‑a kë ’zü; ¹⁴’kɛɛ ’yi ’a‑ nu ‑na mɛ ‑nu ‑dhë ꞊nɛ, mɛ ’ö ꞊ya ö ‑kɔ ’kpɔ ‑a ‑gɔ ’ö ꞊yaa‑ mü, ’yi mü ‑dhɔ ’ka ’dhoë‑ kë gbɔ. ’Ö tɔɔ ’yi ’a ’dhoë‑ nu ‑a ‑dhë bhë, ‑yö ‑dho kë ‑a ‑gɔ ’yigɔ ’ö dho bhɔ ’dhö ꞊toëpö ‑këdhösü ’gü ‑a ’ka.»

¹⁵’Ö dhebɔ bhë ’ö‑ pö: «N Dëmɛ, ’yi bhë ‑a nu n ‑dhë kö ’aan‑ ‑a mü, kö ꞊kun ’ö ’yi mü ‑dhɔ dhö n kë ’zü ’ö ’a nu ’yi tɔ ꞊dhia zö.»

¹⁶’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «’Dho ’ü ü ꞊gɔn ꞊dhɔɔ kë kö ’ka nu zö.»

¹⁷’Ö dhebɔ bhë ’ö‑ pö: «’Maa gwaan.» ’Yö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑A pö ’ü‑ wo ’bhaa gwaan bhë, ü‑ ‑pö ‑së; ¹⁸’wun gia‑ ‑mü, ’ö bhii gɔɔn‑ ’ö ’ka ka ’ko ’piö bhë, ü ꞊gɔn ’yaa ‑mü. A‑ ꞊tɛi’ dɔ ’pö ꞊nɛ kë‑ wo bhë ’bha ’dho gwaan ‑gwaa ’sɔɔdhu ‑zë wo.»

¹⁹’Ö dhebɔ bhë ’yö‑ pö: «꞊Ee, ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑mü ü ’ka a, n ‑Gɔmɛ! ’Ma ü dɔ. ²⁰Kë‑ wo ’kpa bhë yi dë ‑nu ‑wo ‑Zlan ‑gba, ‑tɔn ’ö ꞊nɛ ‑a tuö; ’yö ka ‑zë, ’ka Zuifö ’ka, ’ka‑ pö, ‑dhɛ ’ö ‑Zlan gbadhɛ ’ka, ‑yö Zeluzalɛmë.»

²¹’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Dhebɔ, a‑ ‑pö ü ‑dhë, ’töng do ’bhaa ‑yö nu ‑na ’ö n Dë gbadhɛ yaa ’dhö kë ‑tɔn ꞊nɛ ‑a tuö ’iin Zeluzalɛmë. ²²Ka ‑zë pë ’ö ’kaa‑ dɔ ꞊nɛ ’ö ’ka‑ gba. Yi ’pö yi‑ ‑dɔ ’ö bhii dhasü ’ö ’ka‑ ‑ga ‑na bhë, ‑yö ‑go Zuifö ‑nu ’piö. ²³’Kɛɛ ’töng ’bhaa ’ka, ’ö‑ ‑de ꞊ya ‑lo ’saadhö, mɛ ‑nu ’wo ‑Zlan gbamɛ ‑nu giagia ’ka, ‑wo ‑dho n Dë gba ‑Zuu ’slööslö waa‑ ’wun giagia ‑an ’gü. ’Ö tɔɔ n Dë gbamɛ ‑nu ꞊suu’‑ bhë ꞊nɛ ’ö ‑an ‑wun ’yi ‑yö kan ‑a ‑dhë. ²⁴‑Zlan bhë ‑Zuu ‑mü. ꞊Ya kë ’dhö, kö mɛ ‑nu ’wo‑ ’piö kö ‑wa gba bhë, ‑an ꞊dua’ ‑mü kö ‑wa gba ‑Zuu ’slööslö waa‑ ’wun giagia ‑an ’gü.»

²⁵’Yö dhebɔ bhë ’yö‑ pö ‑a ‑dhë: «A‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ Mesi ’wo‑ ‑dhɛ Klito ’ö ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ka bhë, ‑yö ‑dho nu. ꞊Ya kë ꞊nɛ ꞊ya nu, yö ꞊nɛ ’ö ‑dho pë ’plɛ ‑zɔn kwa ‑dhë.»

²⁶’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ma ‑mü, ma ’a ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na ꞊nɛ!»

²⁷’Yö to mü ’ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ‑lo; ’ö ‑an ’te ‑yö tun kö ‑wo Yesu yö kö waa‑ dhebɔ bhë ‑wo ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na wo ’ko ꞊bhaa. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, mɛ yaa kë ‑dhö ‑an ziën kö pë ’wo ‑kë ‑a ‑ta ‑wun ꞊blɛɛ’ ꞊dhia bhë, ‑ya ‑wun ꞊dhɛɛ’ kpɔ ‑a ‑gɔ.

²⁸’Yö dhebɔ bhë, ’ö ö ‑bha ’yi ‑tɔ ‑a ’gü ‑gbɔ to sia‑ mü ’ö dho plöö ’ö‑ pö mɛ ‑nu ‑dhë: ²⁹«‑Ka nu ’dhɛ! Gɔɔn‑ do ‑yö ‑de. Pë ‑nu ’a‑ ‑kë ’töüdhö bhë, ꞊yaa‑ ’plɛ ꞊blɛɛ’‑. ‑Ka nu ’dhɛ, ‑yö ‑dho kë ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’wo‑ ꞊wɔɔn ‑na bhë ‑a ’ka.»

³⁰’Yö ’wo ‑ziö ’töüdhö, ’wo go plöö ’wo dho ‑dhɛ ’ö ‑kë ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha.

³¹‑A ’töng bhë ‑a ’ka, ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ‑kë ‑gban ‑a ‑bha ‑sü ’gü ꞊nɛɛ: «Labi, ‑bhö pë ‑bhö ‑ee!» (꞊Waa‑ pö «Labi» Eblö ‑wo ’gü kö ‑wa ‑pö «‑Gɔmɛ».)

³²’Kɛɛ ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «‑Bhöpë ’ö ’kaa‑ dɔ ‑yö n ‑gɔ.»

³³’Yö ’wo yö ‑a pö ‑süë wo ’ko ‑nu ‑dhë: «‑Yö ‑dho kë, mɛ ’bhaa ꞊ya nu ‑a ꞊dhia ‑bhöpë ’ka, ꞊yaa‑ ‑bhö.»

³⁴’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «Ma ‑bhöpë ’ö tɔɔ mɛ ’ö n bɔ bhë kö ’aan‑ ‑a ‑zo ’kun ‑wun kë ’iin kö pë ’ö n bɔ ‑a ‑wun ’gü bhë, ’aan‑ ‑a ’dhiö ‑mɔ ’kuë. ³⁵Ka ‑zë, ka‑ ‑pö: ‹’Su ‑yiisië ’ö ꞊tun ‑dhö kö ’kwaan‑ ’blee‑ ‑kpa ’kan›. ’Kɛɛ a‑ ‑pö ka ‑dhë: ‑Ka ‑dhɛ ‑ga ’dhɛ, ’blee‑ ꞊bhlödhɛ ‑nu ꞊wa ga ’saadhö; ‑an ’kan ‑sü ‑mü. ³⁶Mɛ ’ö pë ta ‑na ‑yö ‑dho ö ꞊saan’ yö. ’Ö mɛ ’ö pë ’ö mɛ bhë ’ö‑ ta bhë, ’ö‑ ’kan ‑na, ’ö‑ ’kpɔ ‑na ’kuë‑ ’slëëdhö bhë, ’yö dho ö ꞊saan’ yö ’pö. ‑Kɔ do bhë ’ö‑ ’ka, mɛ ‑nu ’wo ‑Zlan ‑bha yuö ’gü ꞊toëpö ‑këdhösü ’gbloo ’piö bhë ‑a ’gü ’pö ’ö ꞊ya kë ’ö ‑an ꞊zuö’ ’glu ‑yö dhi; ’ö tɔɔ mɛ ’ö pë ta waa‑ mɛ ’ö pë ‑kan kö mɛ ’ö ‑dhö ꞊ya ö ꞊saan’ yö. ³⁷’Wun ꞊blɛɛ’ ‑wo do ‑ya ‑pö: ‹Mɛ do ꞊yaa‑ ‑ya, ’ö mɛ ’waa gbɛ ‑ya ‑kan›. ‑Wo bhë ‑yö ’wun gia‑ ’ka. ³⁸’Ö tɔɔ ’ma ka bɔ kö ‑dhɛ ’ö kaa kë ‑a ‑bha ‑a züdɔyi ’ka, ’kaan‑ ‑a ‑ya bhë, kö ’kaan‑ ‑a ’kan. Mɛ ’kpaan gbɛ ‑nu ‑bha yuö bhë ꞊nɛ ’ö ’ka ka ‑de ‑da ‑a ’gü bhë.»

³⁹’Töng bhë ‑a ’ka, Samali ‑pö bhë ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑kë ꞊va ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑; kë‑ wo ’dhö bhë, ‑yö ‑sü ’wun ’ö dhebɔ bhë ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë bhë ‑a ‑bha; ’ö tɔɔ ‑ya ‑pö ‑an ‑dhë: («Gɔɔn‑ ꞊nɛ,) pë ‑nu ’a‑ ‑kë ’dhiö ’saadhö bhë, ꞊ya bɔ ‑a ’plɛ ’gü ꞊yaa‑ ꞊blɛɛ’‑.» ⁴⁰’Yö ꞊dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Samali ‑mɛ ‑nu ‑wo nu ’wo‑ pö ‑a ‑dhë wo ‑nu ‑wo wo ’bhle ꞊waannu. ’Yö Yesu ‑yö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plɛ ‑kë ‑an ’piö mü. ⁴¹‑Aa’, kë‑ wo ’dhö zlöö bhë, mɛ ‑nu ‑wo ‑kë ꞊va giagiawo ’ö ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑wo ‑nu ’wo ‑kë ‑go ‑a dhiö ꞊dhia bhë ‑a ‑wun ’gü. ⁴²꞊Dhɛ ꞊ya ’go mü, ’wo‑ pö dhebɔ bhë ‑a ‑dhë: «Yi ‑zo yö ‑sü ‑mü gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑bha ꞊nɛ yö ’ö tɔɔ ’kpongtaamɛ ‑nu Dhamɛ; ’yö ’dhö gia‑ ’ka; ’kɛɛ ꞊dhɛ ’yi‑ ‑ga ‑a ’gü zlöö bhë yaa kë ꞊nɛ ’wun ‑nu ’ü‑ ꞊blɛɛ yi ‑dhë bhë ꞊nɛ ’yi ‑gban ‑a ‑ta, ’ö bhii yi ‑de gia‑ ‑a ‑wo ‑nu ꞊wa ‑da yi ’toudhö, ’yië ‑an ma.»

Yesu ‑bha gɔɔn‑ ꞊bhlëzë do gbö ‑dhɛ bo ’ö‑ wo

⁴³꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plɛ bhë, ’ö Yesu ꞊yaa‑ kë ’dhö mü, ‑yö ‑go mü ’ö dho Galile ‑sɛ ’gü ꞊zian’. ⁴⁴Kë‑ wo ’dhiö bhë, Yesu ‑ya ‑pö ’wun ꞊zuan’ ’ka ꞊nɛɛ: «‑Zlan ‑wodhiölomɛ ꞊bhlë ’yaa ’dhö ‑a ‑de ‑sɛ ’gü» bhë, ⁴⁵꞊dhɛ ꞊ya ’dho ꞊ya ‑lo Galile ‑sɛ ’gü, ’ö ’wo‑ ‑nia kun ‑së ’ka giagiawo, ’ö bhii wo ‑de ’pö, Paakö ’wlaan‑ ’ö ‑kë Zeluzalɛmë bhë, ‑wo ‑kë ‑a ‑ta ’ö pë ‑nu ’ö‑ ‑kë ’töüdhö bhë ’ö ‑kë ‑an ’yaan ’ka.

⁴⁶꞊Dhɛ ꞊wa ‑lo Galile ‑sɛ bhë ‑a ’gü, ‑wo ‑dho ’wo ‑da Kana plöö, ‑dhɛ ’ö ’yi ‑gla ‑a ‑bha yɔ ’gü bhë ‑a ‑bha. Pö‑ bhë ‑a ’gü, ’sɛdë ‑bha yuökëmɛ ꞊bhlëzë do ‑yö ‑kë mü. ’Yö gɔɔn‑ ’ö bhë ’ö‑ ‑bha ’në do ‑yö ‑kë ’yuazë; ’kɛɛ ’në bhë ‑yö ‑kë Kapɛɛnaɔmë. ⁴⁷’Yö ꞊dhɛ ꞊yaa‑ ma ꞊nɛ Yesu ꞊ya ’go Zude ‑sɛ ’gü ꞊ya nu Galile mü, ’yö dho ‑a ’piö ’ö ꞊bhɛa ‑a ‑dhë kö ‑yö ’dho Kapɛɛnaɔmë ‑yaan ö gbö ’ö ꞊ya bhɔ ga ‑sü ‑bha bhë ‑a ‑dhɛ bo. ⁴⁸’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Kaa ‑mɔa ’ka ’wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’kpaan ’ka kö kaa ‑dhidhaapë ‑nu yö ’iin ka ’yan yaa ‑da ’wun ’gblüünzë ‑nu ’gü a!»

⁴⁹’Yö gɔɔn‑ bhë ’yö‑ pö Yesu ‑dhë: «N dë, ‑dhɛ ’ö ma ’në yaa ga kun ꞊nɛɛ, ‑bhö nu ꞊ii!»

⁵⁰’Yö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ’dho, ü ‑bha ’në ’ka ’dho ga.» ’Yö gɔɔn‑ bhë, ’ö Yesu ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ö ‑ziö ’ö dho. ⁵¹‑Yö ‑kë ’dho ꞊dhia ö ꞊plöö, ’ö‑ ‑bha yuökëmɛ ‑nu ‑wo nu ‑a ‑gɔ zian‑, ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Ü ‑bha ’në ‑yö ’bhee‑!»

⁵²’Yö ö ‑bha yuökëmɛ ‑nu ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’töng ’ö‑ gbö ’bhle ‑yö ꞊kaa’ ’waa, ‑a ‑wun ’ka; ’ö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Yö ‑kë ’dhö kö lan‑ ꞊ya ’go kwa ‑gɔ ziën ’dɛdɛ ’ka yɛɛn, ’ö‑ kwigüdhɛ ‑yö kë ‑saa.»

⁵³’Yö gɔɔn‑ bhë ’ö‑ ‑zo ‑yö ‑lo ’töng ’ö Yesu ‑ya pö ‑a ’ka ‑a ‑dhë: «ü ‑bha ’në ’ka ’dho ga» ‑a ‑wun ‑ta; ’ö‑ yö ꞊nɛ ’wun ꞊plɛ ’wo bhë ‑wo ‑kë ’töng do ’ka. ’Yö ’wun bhë ’yö ‑kë ‑a ‑gɔ ’kɔɔmɛ ‑nu ’plɛ ‑bɔ ‑a ‑ta ‑wun ’ka ’yö ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

⁵⁴‑Dhidhaa ‑wun kë ꞊plɛ ‑naa ’ö Yesu ‑ya ‑kë kö ꞊ya ’go Zude ꞊ya nu Galile ’ö bhë.

Yesu ‑bha gɔɔn‑ ’tɔsiösüzë ‑dhɛ bo ‑kɔ

¹꞊Dhɛ ꞊ya ’go mü, Zuifö ‑nu ‑bha ’wlaan‑ ‑yö ‑kë ‑dhö, ’ö Yesu ‑yö ‑ziö ’ö dho Zeluzalɛmë.

²Pödhɛ bhë ‑a ’gü, ’pian mɛ ’ö ’bhla ‑tuë ‑nu ‑yö plaan ‑dhɛ ’ka bhë, ’yipuë ’ö mɛ ‑nu ‑wa dho ’kuë‑ ‑yö ‑kë ‑a ‑bha; yö ꞊nɛ ’ö‑ ‑dɔ dhɔngdhɛ ‑nu ‑bha ‑dhɛ ’dhi ’dhö ’sɔɔdhu. ’Yipuë bhë ꞊nɛ ’wo‑ ‑dhɛ Eblö ‑wo ’gü «Betesaida». ³’Yipuë bhë, ‑a ‑da ‑a ꞊bhaa ‑zian ’sɔɔdhu ’wo bhë, ’yuamɛ ꞊plëëzë ‑nu ’wo ‑kë ’yënngtiimɛ ‑nu, ‑gɛntɔsiömɛ ‑nu, ’tinngmɛ ‑nu ‑an ’ka ‑wo ‑kë ‑lo ‑sü ’ka mü. [Pë ’wo ‑ya ‑a ‑gɔ ‑dhɛ bhë ‑a ‑bha ’ö tɔɔ kö ’yi ‑yaan ꞊tuun’‑. ⁴Kë‑ wo bhë ’ö tɔɔ, ꞊ya kë Dëmɛ ‑bha bɔmɛ do ‑yö ‑yɔɔ ’yi bhë ‑a ꞊bhaa ’ö ’yi ‑yö ꞊tuun. ’Ö ꞊ya kë ’dhö, ’yuamɛ ‑blɛɛzë ’ö ‑püö ‑na ’yi bhë ‑a ꞊bhaa bhë, ’yua ꞊suu’‑ ’oo ꞊suu’‑ ’ö‑ ‑bha, ‑yö ‑bo.] ⁵’Töng bhë ‑a ’ka, gɔɔn‑ do ’ö ’yua ꞊yaa‑ ’yënng bhɔ ‑kwɛ ’gɔɔ‑ ‑yaaga ö ga ’slɛaga ’piö ‑yö ‑kë mü. ⁶Yesu ‑yö ‑kë ziö ꞊dhia, ’ö‑ ’yan ‑yö ‑kpën ‑a ‑bha. ’Ö ꞊dhɛ ꞊yaa‑ dɔa ꞊nɛ ’yua ’ö‑ ‑bha bhë ꞊yaa‑ ’kun ‑a ‑dhɛ ꞊ya ꞊glɔɔ bhë, ’yö‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «ü‑ ’piö kö ü ‑dhɛ ‑yö bo ꞊a?»

⁷’Yö ’yuamɛ bhë ’yö‑ pö: «N ‑Gɔmɛ, mɛ gbɛ ’yaa n ‑gɔ, kö ꞊ya kë ꞊nɛ ’yi ꞊ya ꞊tuun’ kö ‑yaan n ‑zuö ‑a ꞊bhaa. ’Yi ꞊ya ꞊tuun ’dhö, ‑a kë ꞊yië’ kö ’aan‑ ꞊bɔɔ ’bɔ ‑an songdhö ’aan‑ ‑püö ‑a ꞊bhaa kö mɛ gbɛ ꞊ya ‑püö ‑a ꞊bhaa ’saadhö n ’dhiö.»

⁸꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ’ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ꞊luu’‑; ü ‑bha ꞊sɛɛ’ ’sü ’ü ’ta.»

⁹‑Dhɛ do bhë ’ö to ‑a ‑bha ’ö gɔɔn‑ bhë, ’ö‑ ‑dhɛ ‑yö bo; ’ö ö ‑bha ꞊sɛɛ’ ‑be ‑kë ’ö yö ’ta ’sü ‑sü ‑bha.

Yi ’Ö ’wun bhë ’ö ꞊kaa’ bhë, ‑yö ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ’ka.

¹⁰’Yö ꞊dhɛ ‑kë ’dhö, ’ö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wa pö gɔɔn‑ ’ö‑ ‑dhɛ ‑yö bo bhë ‑a ‑dhë: «꞊Glooyi kun tɔɔ ꞊dɛɛ ꞊a? ’Yö ꞊dhɛ ‑kë ’dhö ꞊nɛ ü ‑dɔ ’më ’ü ü ‑bha ꞊sɛɛ’ bun ꞊i?»

¹¹’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «Mɛ ’ö n ‑dhɛ bo bhë ‑ya ‑pö n ‑dhë ’a n ‑ma ꞊sɛɛ’ ’sü ’a ’ta.»

¹²’Yö ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Mɛ ’ö‑ pö ü ‑dhë: ‹Ü ‑bha ꞊sɛɛ’ ’sü, ’ü ’ta bhë› dö ‑mü poo ꞊e?»

¹³’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë gɔɔn‑ bhë, mɛ ’ö‑ ‑dhɛ bo bhë yaa‑ dɔ gbɔ ’ö bhii kö Yesu ꞊ya ‑da mɛ kpö ’gü mü.

¹⁴꞊Dhɛ ’ö pë ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, ‑wo ‑dho ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü. ‑Dhɛ bhë Yesu ’yan ‑yö ‑dɔ ’zü gɔɔn‑ bhë ‑a ‑bha. ’Yö‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ‑dhɛ ‑ga! Ü ‑dhɛ ꞊ya bo; ꞊ya kë ’dhö kö ꞊kun ’ü ꞊sɔɔn yaa ‑kë gbɔ, kö ꞊kun ’ö ’wun ’gbee‑ mɛ ’ö ‑ziö ‑a mɛ ꞊nɛ ‑a ‑ta ’ö dho ü yö.»

¹⁵(‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö gɔɔn‑ bhë ’ö dɔa ‑bha ꞊nɛ Yesu ꞊nɛ ’ö‑ ‑dhɛ bo,) ’yö ’ö ‑ziö ’ö dho Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ’piö ’ö‑ pö ‑an ‑dhë ꞊nɛɛ Yesu ꞊nɛ ’ö‑ ‑dhɛ bo. ¹⁶‑A ‑kë ’dhö ‑sü ‑wun ’gü, ’wo yö Yesu ’piö kë ‑sü ’gü kö ‑wo ’wun wɔ ‑a ‑ta ’ö bhii pë ‑nu ’ö‑ kë bhë ‑ya ‑kë ’dhö ꞊glooyi ’ka. ¹⁷’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «N Dë ‑yö ꞊tun yuö kë ‑sü ’gü ‑kplawo; ’ö ma ‑de, ’a yuö kë ‑sü ’gü ’pö.»

¹⁸‑Wo ‑nu ’wo go Yesu dhiö ’dhö bhë ‑a ‑wun ’gü, Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo ‑kë ‑a këdhɛ ꞊mɛɛ’ ꞊dhia zlöö kö ‑waan Yesu zë. ’Ö bhii ꞊ya ‑an ‑bha tɔng ’ö ‑gban ꞊glooyi ‑bha bhë ‑a ‑lö ’gü, ꞊ya ’go mü ꞊ya ö ‑de ‑zɔn ‑Zlan ’ka, ‑a pö ’ö‑ wo yö ꞊nɛ ’ö tɔɔ ‑Zlan Gbö gia‑ bhë ‑a ‑wun ’gü.

‑Zlan Gbö ‑bha ‑wogbiindhɛ

¹⁹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ꞊nɛɛ: «A‑ ‑blɛɛ ka ‑dhë ’wun giagia ’ka ꞊nɛ ma ’a ‑Zlan Gbö ’ka bhë ’maa ’wun gbɛ ’sü n ‑de ’gü ’maa‑ kë; pë ’a n Dë yö ‑a kë ꞊dhia ꞊nɛ ’ö ’a‑ ‑kë. Pë ’saadhö ’ö n Dë ‑ya ‑kë, a‑ ‑kë ’pö. ²⁰’Ö bhii n Dë ‑yö n ‑dhɔ ‑kë, ’ö ö ‑de këpë ‑nu ’plɛ ‑zɔn n ‑dhë. ‑A këpë ‑nu ’wo ꞊va, ’wo ‑ziö ‑a mɛ ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑an ‑ta bhë, ‑yö ‑dho ‑an ‑zɔn n ‑dhë kö ‑yaan kë; ’ö ka ’te dhö tun. ²¹’Ö tɔɔ ‑kɔ do ’ö n Dë ’dhö gamɛ ‑nu bho ‑na ‑a ’ka ga ’gü ’ö ‑këdhösü nu ‑na ‑a ’ka ‑an ‑dhë bhë, ’ö ’a ‑këdhösü nu ‑a ’ka mɛ ‑nu ’a‑ ’piö kö ’a‑ nu ‑an ‑dhë bhë ‑an ‑dhë ’pö. ²²N Dë ’ö ’ka‑ ‑ga ‑na bhë, ’yaa za ‑lo mɛ gbɛ ‑bha; ’kɛɛ ꞊ya ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü ’plɛ nu n ‑dhë kö ’aan‑ ‑a kë, ²³‑yö kë ’dhö kö mɛ ’plɛ ‑waan n ꞊bhlë ‑ya ꞊nɛ ‑kɔ ’wo n Dë ꞊bhlë ‑ya ‑na ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö. ꞊Ya kë ’dhö, kö mɛ ’ö yaa n ꞊bhlë ‑ya, kö yaa n Dë ’ö n bɔ bhë ‑a ꞊bhlë ‑ya ꞊nɛ bhë.

²⁴’Wun gia‑ ’ka, a‑ ‑pö ka ‑dhë: Mɛ ’ö ꞊ya ö ’to kë n ‑wo ‑bha, ’ö ꞊ya mɛ ’ö n bɔ bhë ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ꞊toëpö ‑kë ‑a ’gü ‑sü ‑ya ‑bha ’ka. Za ’ö dhö kan bhë, yö ’ka ’dho ‑lo ‑a tuö gbɔ; ’kɛɛ kö ꞊ya ’go ga ’gü ’saadhö ꞊nɛ bhë. ²⁵A‑ ‑pö ka ‑dhë ’zü ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛ ’töng ‑yö nu ‑na, ’ö‑ ‑de ꞊ya nu ’saadhö, ’ö mɛ ‑nu ꞊wa ga ’ö ’wo dho ma ’a ‑Zlan Gbö ’ka n ‑wo ma; mɛ ‑nu ’ö ’töng bhë ‑a ’ka ’ö ’wo dho n ‑wo ma, ‑wo ‑dho dha. ²⁶’Ö bhii ‑kɔ do ’ö ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü ’dhoë‑ ’ka n Dë ‑gɔ kö ‑yaan ‑kë ‑a ’gü ‑sü nu ‑a ’ka mɛ ‑nu ‑dhë bhë, ’ö ꞊kaa’ ‑a ‑dhë ‑së kö ’a‑ yö ’pö kö ’aan‑ ‑kë ‑a ’gü ‑sü nu ‑a ’ka mɛ ‑nu ‑dhë. ²⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü nu n ‑dhë kö ’aan‑ za ’kan; ’ö tɔɔ ma ꞊nɛ ’a tɔɔ Mɛgbö. ²⁸Kö ꞊kun ’ö ka ’te ‑yö tun; ’kɛɛ ‑a yi ‑yö nu ‑na ’ö gamɛ ‑nu ’plɛ ’wo ga ‑glu ‑nu ’gü, ’wo dho n ‑wo ma, ²⁹kö ‑waan ’go ‑an ’gü ‑waan yö plaan. Mɛ ‑nu ’ö ’kpa, ’ö ‑an këwun ‑yö ‑kë ‑së, ‑wo ‑dho go ga ’gü ‑këdhösü ’ö ꞊toëpö ’ka ‑a ’gü; ’kɛɛ mɛ ‑nu ’ö ‑an këwun ‑yö ‑kë ya, ‑wo ‑dho go ga ’gü kö za ‑yaan ‑an ’kun ‑an ’klo ‑yaan bhɔ.»

Yesu ‑bha ‑wogbiindhɛ dɔ ‑kɔ

³⁰’Ö‑ pö ’zü: «Ka‑ ‑yö bhë ꞊a? ꞊Ya kë ’dhö kö n ‑kɔ yaa ‑mɔa ‑bha gbɔ ’a ’wun ‑nu ’sü n ‑de ’gü ’a‑ kë. Za ’a‑ dɔ ‑na bhë, ‑Zlan ꞊nɛ ’ö‑ pö n ‑dhë ’a‑ dɔ, ’ö‑ ‑de ma za ’a‑ dɔ ‑na bhë ’ö kpengdhö ’ö tɔɔ yaa kë ꞊nɛ n ꞊dhɔɔbhaa ‑wun ’a‑ ꞊mɛɛ’‑ kö ’aan‑ kë; ’kɛɛ mɛ ’ö n bɔ bhë ꞊nɛ ’a‑ ‑zo ’kun ‑wun ‑kë. ³¹꞊Ya kë ꞊nɛ ’ma ‑tɔmɔdhɛ kë n ‑de ‑bha, yaa ‑mɔ kö n ‑gɔ ‑wun ‑yaan kë ’wun gia‑ ’ka. ³²’Kɛɛ mɛ gbɛ ꞊nɛ ’ö ‑tɔmɔdhɛ ‑kë n ‑ma, ’ö ma gia‑ ’a‑ dɔ ꞊nɛ ‑tɔmɔdhɛ ’ö‑ kë ‑na n ‑blü ’gü bhë, ‑yö ’wun gia‑ ’ka. ³³Kë‑ wo bhë, kaa mɛ ‑nu bɔ Zan ’piö kö ‑yaan n dɔ ‑kɔ ꞊blɛɛ ka ‑dhë ‑a? ’Ö ‑ka ‑dhɛ ‑ga bhë! ‑Tɔmɔdhɛ ’ö‑ kë bhë ‑yö ’wun gia‑ ’ka. ³⁴Ma ‑zë, n ‑ma ‑wun ’yaa‑ ’ka mɛ ‑bha ‑tɔmɔdhɛ ’ka n ‑blü ’gü, ’kɛɛ ’wun ‑nu bhë a‑ ‑blɛɛ ’dhö kö ’kaan‑ dhasü yö. ³⁵Zan ‑yö ‑kë ꞊nɛ ꞊labang ’ö dɔ, ’ö ’bhü ‑na ‑a ’dhö. ’Ö ’ka‑ ꞊mɛɛ ꞊zian’ kö ’ka ꞊zuögludhi kë ‑a ‑bha ‑dhɛpuudhɛ ‑bha ’töng kpö ’bhaa ‑bha. ³⁶’Kɛɛ ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ n ‑ma ‑tɔmɔdhɛ ꞊yö ꞊va ’ö ‑ziö ‑a ’ka Zan ‑bha ‑ta; bhii ’wun ‑nu ’ö n Dë ‑ya ‑lo n kwɛɛ kö ’aan‑ ‑an kë bhë, ’ö ’wo bhë, wo ꞊nɛ ’ö ’wo ‑tɔmɔdhɛ ‑kë n ‑blü ’gü ꞊nɛ n Dë ’ö n bɔ. ³⁷‑A ‑de n Dë ’ö n bɔ bhë, yö ‑de gia‑ ꞊ya ‑tɔmɔdhɛ kë n ‑blü ’gü ꞊nɛ ’wun gia‑ ‑mü. Yö ’ö bhë, kaa‑ ‑wo ma do ’iin kaa‑ yö do. ³⁸’Kɛɛ ‑a ‑wo ’ö bhë, ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ ’yaa ka ’gü ’ö bhii mɛ ’ö‑ bɔ (’ö n ’ka bhë), ’kaa n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ³⁹Ka ‑kpɔɔ ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ‑nu ’gü, ’ö bhii ‑yö ka ‑zo ’piö ꞊nɛ wo ꞊nɛ ’wo dho ꞊toëpö ‑kë ‑a ’gü ‑sü nu ka ‑dhë; ’yö ’kaa‑ ꞊tɛi’ dɔ ’sa ꞊nɛ wo ꞊nɛ ’wo ‑tɔmɔdhɛ ‑kë n ‑blü ’gü. ⁴⁰’Ö ’ka dɔ bhë ’ö ’kaa nu n ’piö kö ’kaan‑ ‑kë ‑a ’gü ‑sü giagia yö bhë, ꞊ao’!

⁴¹‑Yö kë ka ’yaan ꞊nɛ, pë ’ö ‑kë ꞊bhlëyadhɛ ’ka ’ö go mɛ ’bhee‑ ‑nu ’gü bhë ’yaa ‑mü ’a‑ ꞊mɛɛ. ⁴²A ka ‑dɔ; ’ö tɔɔ a‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ ‑Zlan ‑dhɔ ’yaa ka ’gü. ⁴³‑Ka ‑dhɛ ‑ga ’dhɛ! Ma ’a ꞊nɛ, nu ’a‑ wo bhë, n Dë ꞊nɛ ’ö n bɔ; ’ö ’kaa n ’kun ‑së. ’Kɛɛ mɛ ’waa gbɛ ꞊ya ‑nu, ꞊ya ’wun ‑nu ’sü ö ‑de ’gü ꞊yaa‑ kë, ’ö ’ka‑ kun ‑së. Ka‑ ‑yö bhë ꞊a? ⁴⁴Ka‑ ‑dhɔ ‑kë kö mɛ ‑nu ‑wo ka ꞊bhlë ‑ya kö ka ‑de ’pö ’kaan‑ ‑an ꞊bhlë ‑ya; ’ö pë mɛ ’ö ‑kë ‑kë ꞊bhlëzë ‑sü ’ö go ‑Zlan ’ö dosɛn ‑a ’piö ‑a ’ka bhë ’ö ’kaa‑ ꞊mɛɛ’‑. ꞊Ɛɛ, ’ö ꞊ya kë ’dhö ka ‑dho ’wun gia‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑kɔklë ’sa ’ö ’ka dɔa bhë ꞊ɛɛ? ⁴⁵’Kɛɛ kö ꞊kun ’ö ‑kë ka ‑zo ’piö ꞊nɛ ma ꞊nɛ ’a dho za ‑lo ka tuö n Dë wö ’dhiö; mɛ ’ö dho za ‑lo ka tuö ’ö tɔɔ Moizö ’ö ka ‑zo ‑dɔ ‑a ‑bha ‑wun ‑nu ’plɛ ‑wo go ‑a ’gü bhë. ⁴⁶Moizö ’ö bhë, ꞊ya kë ꞊nɛ ka‑ ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑bezë (gia‑ ’ka) kö ka ‑dho ka ‑zo yö n ‑ma, ’ö bhii ma ꞊nɛ ’ö ’wun ‑gban n ‑ma, ’ö‑ ꞊bɛɛn ’sëëdhɛ ’gü ka ‑dhë bhë. ⁴⁷꞊Ɛɛ, ’ö ꞊ya kë ꞊nɛ ’kaa pë ‑nu ’ö ꞊bɛɛn ’sëëdhɛ ’gü ka ‑dhë bhë ‑a ‑dhɛ ’wun gia‑ kö ka ‑dho n ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑kɔklë ꞊ɛɛ?»

Yesu ‑bha mɛ ‑lü ‑vuu ’sɔɔdhu ’dhi gba ’ö‑ wo

(Matiö 14.13-21; Maakö 6.30-44; Lukö 9.10-17)

¹꞊Dhɛ ’wun ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, Yesu ‑yö ‑go mü ’ö dho Galile ’yipuë (’wo‑ ‑dhɛ Tibeliasë ’yipuë bhë) ‑a ꞊zlöö ꞊zian’. ²Mɛ ‑gbaa ꞊va ‑wo ‑ziö ‑a ’piö ‑dhidhaapë ‑nu ’yö ‑kë ‑a kë ꞊dhia bhë ‑a ‑wun ’gü, ’ö tɔɔ ‑yö ‑kë ’yuamɛ ‑nu ꞊plëëzë ‑dhɛ bo ꞊dhia. ³’Yö Yesu ‑yö ‑da ‑tɔn do tuö, ’ö waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo ꞊yaannu. ⁴꞊Dhɛ pë ‑nu bhë ’wo kë ‑na ’dhö, kö Paakö ’ö ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha ’wlaan‑ ’ka bhë, kö ‑a yi ꞊ya yö ꞊klöö’. ⁵’Yö ‑dhɛ ’ö Yesu ‑ya ‑ga kö mɛ ‑gbaa ꞊va ‑wo nu ‑na ‑a ’piö; ꞊dhɛ ‑kë ’dhö ’ö‑ pö Filipö ‑dhë: «Mɛ ‑nu ’wo ꞊nɛ ’töüdhö, ‑dhɛ ‑mlë ’kwa dho ‑bhöpë yö ‑a ‑bha kö ’kwaan‑ ’dhɔ ’kwaan‑ nu ‑an ‑dhë ‑waan ‑bhö ‑ee?» ⁶Kë‑ wo ’dhö bhë, ꞊dhɛɛ’ bhë ‑ya ‑kpɔ ’dhö kö ‑kɔ ’ö‑ ’ka Filipö ꞊zuö’ ’gü kö ‑yaan ‑dhɛ yö ‑a ’gü; ’yaa ’pö, yö ‑zë ‑ya ’slë ‑dɔ ö ‑de ‑gɔ.

⁷’Yö Filipö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «’Kö ‑kë ꞊nɛ ’wëü‑ ꞊va ’ö dho ‑mɔ dönie ꞊këng’ ꞊plɛ ‑bha ‑a ꞊bluu’‑ ‑mü ’kwa‑ ‑dhɔ ‑dewo, yaa ’dho pë gbɛ sü ‑an ‑bha, kö mɛ ’plɛ ‑waan ‑a ’klu yö.»

⁸’Yö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo bhë, ‑a mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Andre ’ö ‑kë Simɔ Piɛɛ ’zlaa‑ ’ka bhë, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: ⁹«’Nëgɔɔnzë do ꞊ga ’ö dɔ ‑de, ’klën ꞊bluu’‑ bhɛ ’sɛnsɛn ’sɔɔdhu waa‑ ’yuö‑ ꞊plɛ ‑wa kwɛɛ. ’Kɛɛ ‑më tɔɔ ꞊bluu’‑ bhɛ ’sɛnsɛn ’sɔɔdhu waa‑ ’yuö‑ ꞊plɛ mɛ ‑gbaa ꞊va ’wo ꞊nɛ ‑an ‑bha ’ka ɛ?»

¹⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö, ’ö Yesu ‑ya pö: «‑Ka ‑yadhɛ nu mɛ ’plɛ ‑dhë!»

’Wo ꞊yaannu ’kpaa ‑ta mü, bhii ‑dhɛ bhë ꞊blëë’ ‑yö ‑kë ‑a ‑bha ꞊va. Mɛ ‑nu ’wo bhë gɔɔn‑ ‑nu ’wo ‑kë ‑an ’piö ‑wo ‑dho ‑mɔ mɛ ‑lü ‑vuu ’sɔɔdhu ‑bha. ¹¹’Yö Yesu ‑yö ꞊luu ’yö ꞊bluu’‑ bhɛ ’sɔɔdhu bhë ‑an sü. ’Yö ‑Zlan zuö pö ‑a ‑ta; ’yö‑ ‑glu mɛ ‑nu ’wo ‑kë ‑ya ‑sü ’ka mü bhë ‑an ’ka. ‑Kɔ do bhë ’ö‑ ꞊kaa’ ’yuö‑ ꞊plɛ ’wo bhë ‑an ’ka ’ö ‑an ‑zo kun ’pö. ¹²꞊Dhɛ wo ’plɛ ꞊wa yën pë ‑bhö ‑sü ‑bha ‑së ’ka, ’ö Yesu ‑ya pö ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑dhë: «꞊Bluu’‑ ’kluklu ‑nu ’wo to bhë, ‑ka ‑an ’dho ’kuë‑ kö ꞊kun ’ö‑ ’bhaa ‑yö ‑kë ’gü ꞊siö’‑ ‑pë ’ka.»

¹³’Wo‑ ’kluklu ‑nu ’wo to kö mɛ ‑nu ꞊wa yën pë ‑bhö ‑sü ‑bha bhë ‑an dho ’kuë‑, ’ö ꞊kpasɛn ’gɔɔ‑ do ö ꞊ga ꞊plɛ pa.

¹⁴꞊Dhɛ mɛ ‑nu ’yan ꞊ya ‑da ‑dhidhaapë ’ö Yesu ‑ya ‑kë bhë ‑a ’gü, ’wo‑ pö: «Mɛ ꞊nɛ, ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ’wo‑ pö ‑yö ‑dho nu ’kpongtaa bhë, yö ‑mü!» ¹⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ꞊yaa‑ yö ꞊nɛ ‑wa ’piö kö ’wo ö ‑ya ‑gludë ’ka ’gbeetadhɛ ’ka, ’yö ꞊luu ‑an ziën mü, ’ö ‑da ö ’sloo ’ka ‑tɔn bhë ‑a tuö.

Yesu ‑bha ’ta ‑sü ’yipuë ꞊va ‑ta ‑sü

(Matiö 14.22-33; Maakö 6.45-52)

¹⁶꞊Dhɛ ’yiniadhɛ ꞊ya dɔ, ’ö Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ꞊yɔɔ, ’wo dho ’yipuë ꞊va bhë ‑a ’kpong ’dhiö. ¹⁷’Wo ‑da ’yitagɔ do ’gü kö ‑waan ’yi ’kan ‑waan ’dho Kapɛɛnaɔmë ꞊zian’. ꞊Dhɛ kë ‑na ’dhö kö ‑dhɛ ꞊ya trö, kö Yesu ‑de ’pö yaa nu ‑an ’piö ꞊kun. ¹⁸’Yi ‑yö ‑kë ‑ma ꞊dhiadhö ’gbee‑ ’ka, bhii ’buu ‑yö ‑kë ziö ꞊dhia ’gbee‑ ’ka. ¹⁹’Yö ꞊dhɛ ꞊wa ’dho ꞊nɛ mɛ‑ dho ’kilong ’sɔɔdhu ’iin ’slado ‑naa ‑ta, (’wo dho ‑dhɛ ‑ga wo ꞊zlöö), kö Yesu ‑yö ’ta ‑na ’yi ‑ta, ꞊ya yö ’yitagɔ ’sɔɔ. ’Yö ’suö ‑yö ‑da ‑an ’gü. ²⁰’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Kö ꞊kun ’ö ’suö ‑yö ka ‑kë, ma ‑mü!» ²¹’Wo‑ ‑kë ꞊nɛ mɛ dho ꞊gbaannu kö Yesu ‑yaan ‑da wo ’piö ’yitagɔ ’gü mü. ’Kɛɛ ’yitagɔ ‑yö ‑gban ’ö bhii kö ꞊wa ‑lo ’yi ’kpong ’dhiö, ‑dhɛ ’wo ‑kë ’dho ꞊dhia ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha ’saadhö.

Mɛ ‑gbaa ‑nu ‑bha Yesu ꞊mɛɛ’‑ ’wo‑ wo

²²꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ꞊ya ’po, mɛ ‑gbaa ‑nu mɛ ’wo to ’yipuë ꞊va bhë ‑a ꞊zlöö ꞊zian’ bhë, ‑wa ‑yö ꞊nɛ kë ’wo‑ wo mü bhë, ’yitagɔ do ꞊nɛ ’ö ‑kë mü. ’Ö ꞊dhɛ ’ö Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’dho ’dho ‑na, Yesu gia‑ yaa kë ‑an ’piö ’yitagɔ ’gü mü, wo ’sloo ꞊nɛ ’wo dho. ²³’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, ’yitagɔ gbɛ ‑nu ‑wo ‑go Tibeliasë plöö ꞊nɛ ’wo nu ’ö ‑dhɛ ’wo ꞊bluu’‑ ‑bhö ‑a ‑bha kö Yesu ꞊ya yën ‑bhɛa ‑Zlan ‑dhë ‑sü ’ka bhë ’wo ‑gban ‑a ’sɔɔ. ²⁴’Yö ꞊dhɛ mɛ ‑gbaa ꞊va ’wo bhë waa Yesu yö ’iin ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu yö ‑dhɛ bhë ‑a ’gü, ’wo ‑da ’yitagɔ ‑nu ’wo bhë ‑an ’gü ’ö ’wo dho Kapɛɛnaɔmë ‑a ꞊mɛɛ’ ꞊dhia.

Yesu ‑bha ‑kë ‑bhöpë ’ö ‑kë ‑a ’gü ‑sü nu mɛ ‑dhë ‑a ’ka ‑sü

²⁵꞊Dhɛ ꞊wa ’dho ꞊wa ‑lo ’yipuë ꞊va bhë ‑a ꞊zlöö ’ma ꞊zian’, ‑wo ‑kpën Yesu ‑bha ’ma; ’yö ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’wo‑ pö: «Yi ‑Gɔmɛ, ü ‑nu ’nö ‑më yië ꞊ɛɛ?»

²⁶’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka: ‑Yö ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛ ka ‑kë n ꞊mɛɛ’ ꞊dhia; ’kɛɛ yaa kë ꞊nɛ ‑dhidhaapë ‑nu ’a‑ ‑kë bhë ‑a ‑wun ‑mü; n ꞊mɛɛ’‑ ’ka‑ wo ‑na bhë ’ö tɔɔ ka ꞊bluu’‑ ‑bhö ’ö ka ’gu ‑yö dɔ ‑së ’ka. ²⁷Kö ꞊kun ’ka yuö ‑kë ‑bhöpë ’ö‑ ’gü dho ꞊siö’‑ bhë ‑a ‑wun ’gü; ‑ka yuö kë ꞊zian’ pë mɛ ’ka dhoë‑ ‑bhö, ’ö dho ꞊glɔɔ kö ‑yaan kë ka ‑gɔ ꞊toëpö ‑kë ‑a ’gü ‑sü ’ka ‑a ‑wun ’gü. ‑Bhöpë ’ö bhë mɛ ’ö dhoë‑ nu ka ‑dhë ’ö tɔɔ Mɛgbö; ’ö tɔɔ kwa Dë ‑Zlan ꞊ya ö ‑bha ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü ꞊duakëpë ‑ya ‑a ‑bha.»

²⁸’Yö ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «‑Më ’yi dho ‑a kë kö ’yiën‑ ‑Zlan ‑bha yuö ‑nu kë ꞊ɛɛ?»

²⁹’Yö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «Pë ’ö ‑Zlan ‑bha yuö ’gbloo ’piö, ’ö tɔɔ kö mɛ ’ö‑ bɔ bhë, ’ka‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.»

³⁰’Yö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Kö ‑bhö ‑dhidhaapë do kë kö ’yiën‑ ü ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’sa! ‑Më ‑yuö ’ü dhoë‑ kë ꞊ɛɛ?» ³¹’Ö (’wun bhë, ’wo‑ ꞊zuan’ sü Moizö ‑bha kë ’ö‑ wo ’kpa wo ’bhɛma ‑nu ‑bha ‑zo ‑yö ‑a ‑bha ‑mɛ ’ka ‑sü, ‑dhidhaapë ‑nu ’ö ‑kë bhë ‑a ‑wun ’gü bhë ‑a ‑bha) ’wo‑ ‑wun ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë, ’wo‑ pö: «Yi ’bhɛma ‑nu bhë, kë‑ wo ’kpa, ‑wo ’manë ‑bhö ’yënng ꞊taa. ‑A ‑dee ’wun ’ö ‑gban ‑a ‑bha, ‑yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ꞊nɛɛ: ꞊Bluu’‑ ’ö go dhang‑ ’gü ‑Zlan ’piö bhë, ‑Zlan ‑ya ‑nu ‑an ‑dhë ’wo‑ ‑bhö. »

³²’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «A‑ ‑pö ka ‑dhë giagia ’ka ꞊nɛ Moizö ’yaa ‑mü ’ö ꞊bluu’‑ ’ö go dhang‑ ’gü bhë ’ö‑ nu ka ‑dhë, ’kɛɛ n Dë ꞊nɛ ’ö ꞊bluu’‑ gia‑ ’ö go dhang‑ ’gü bhë ’ö ꞊ya kë ’ö‑ nu mɛ ‑dhë; ³³bhii ‑Zlan ‑bha ꞊bluu’‑ ’ö tɔɔ ‑a mɛ ’ö go dhang‑ ’gü ’ö ꞊yɔɔ kö ‑yaan ‑këdhösü nu ’kpongtaamɛ ‑nu ‑dhë bhë.»

³⁴꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Yi Dëmɛ, ꞊bluu’‑ bhë ‑a nu yi ‑dhë ‑kplawo ’sa.»

³⁵’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ꞊bluu’‑ ’ö ‑këdhösü ’dhö n ’gü. Mɛ ’ö ꞊ya nu n ’piö, din ’ka ’dhoë‑ kë ’gbɛɛdhö, ’ö mɛ ’ö ꞊ya ’we n ‑wun ‑bha, ’yi mü ‑dhɔ ’ka ’dhoë‑ kë ’gbɛɛdhö. ³⁶’Kɛɛ a‑ pö ‑na ka ‑dhë ’zü: ’Ka ka ’yan dɔ n ‑ma, ’kɛɛ ’kaa n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ³⁷‑Yö kë ’pö‑ wo ka ’yaan ꞊nɛ mɛ ‑nu ’ö n Dë ‑ya nu n ‑dhë bhë, ‑a mɛ ’kö ‑dhö, ‑yö ‑dhö nu n ’piö; ’ö mɛ ’ö ꞊ya nu n ’piö, ’ö n ’ka ’dho ‑a ‑wun ‑zuö ‑kɔ ꞊taa ’gbɛɛdhö; ³⁸’ö tɔɔ a ‑go dhang‑ ’gü kö mɛ ’ö n bɔ bhë, ’aan‑ ‑a ‑zo ’kun ‑wun kë; n ’ka nu n ‑de ‑zo ’kun ‑wun kë ꞊dhia. ³⁹Mɛ ’ö n bɔ bhë, pë ’ö‑ ‑zo ’kun ‑wun ’ka ’ö‑ ’piö kö ’a‑ kë bhë ’ö tɔɔ mɛ ‑nu ’ö ‑an ‑wun ‑lo n kwɛɛ bhë, kö ꞊kun ’ö mɛ ‑yö ‑kë ‑an songdhö ’ö ‑kë ’gü ꞊siö’ ‑mɛ ’ka, ’kɛɛ kö ’a ‑an ’plɛ bho ga ’gü yi ‑kaanta ’ka. ⁴⁰’Ö bhii ‑yö n Dë ‑zo ’kun ‑wun ’ka kö mɛ ’saadhö ’ö ‑an ’yan ’dhö dɔ ‑na ‑a Gbö ‑bha, ’ö ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ‑na ’wun gia‑ bhë, ‑wo ꞊toëpö ‑kë ‑a ’gü ‑sü yö kö ’aan‑ ‑an bho ga ’gü yi ‑kaanta ’ka.»

⁴¹꞊Aa’, ’wun bhë yaa dhi Zuifö ‑nu ‑dhë ‑a pö ’ö‑ wo ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ꞊bluu’‑ ’a go dhang‑ ’gü bhë ‑a ‑wun ’gü. ⁴²’Yö ’wo‑ pö: «Zozɛfu gbö do Yesu ꞊nɛ ’yaa ‑mü ‑a? Kwa‑ dhe ‑dɔ ’ö ’kwa‑ dë dɔ; ’ö ꞊dhɛ ‑kë ’dhö ꞊nɛ ‑dhɛ ‑mlë ’ö dɔ ‑a ‑bha ’ö‑ ’godhɛ ‑yö ‑kë dhang‑ ’gü ‑dhɛ ’ka ɛɛ?»

⁴³’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Ka ka bo n ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka ka ’ko ‑nu ‑dhë ‑sü ‑wo ꞊löö; ⁴⁴mɛ yaa ‑mɔa ‑bha kö ‑yaan nu n ’piö ‑a ’ke n Dë ’ö n bɔ bhë, yaa‑ mɛ ‑dhɛ, kö ma ’pö, yi ’dhiötoyi ’ka, ’aan‑ bho ga ’gü. ⁴⁵’Ö bhii pë ’ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑gɔ ’sëëdhɛ ’gü ‑ya ‑pö: ’Wun ‑nu ’wo ‑gban ‑Zlan ‑bha, ‑Zlan ‑yö ‑dho ‑an ’plɛ ꞊daan’ ‑a ’ka. ꞊Ya kë ’dhö kö mɛ ’oo mɛ ’ö ꞊ya ö ’to kë n Dë ‑wo ‑bha ’ö ꞊ya ö ‑kɔ kpɔ ‑a ‑gɔ, ‑yö nu n ’piö.⁴⁶Kë‑ wo bhë yaa kë ꞊nɛ kö mɛ ’wo bhë, Dë yö ’wo‑ wo bhë yö ‑mü. ‑A ‑de mɛ do ’kpaan ’ö go ‑Zlan ’piö bhë, yö do bhë ꞊nɛ ’ö‑ yö.

⁴⁷A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛ mɛ ’ö ꞊ya ’we n ‑wun ‑bha, kö ꞊ya ꞊toëpö ‑këdhösü yö. ⁴⁸’Ö tɔɔ ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ꞊bluu’‑ ’ö ‑këdhösü ’dhö n ’gü. ⁴⁹Ka ’bhɛma ‑nu bhë, kë‑ wo ’kpa bhë, ’manë ’ö ‑kë ’yënng ꞊taa bhë, ‑wa ‑bhö ’kɛɛ ‑wo ‑ga. ⁵⁰꞊Ya kë ’dhö, kö ꞊bluu’‑ mɛ ’ö go (‑Zlan ’piö) dhang‑ ’gü bhë ‑yö ka ‑bha ’ka; kö mɛ ’ö ꞊yaa‑ ‑bhö, yö ’ka ’dho ga. ⁵¹Ka‑ ‑yö bhë ꞊a! Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ꞊bluu’‑ ’a ‑këdhösü nu mɛ ‑nu ‑dhë, ’ö ’a go dhang‑ ’gü. ꞊Bluu’‑ ’a‑ ’ka bhë, mɛ ’ö ꞊ya n ’sü ö ‑bha ’ka, ‑këdhösü ‑yö ‑dho kë ‑a ‑gɔ ꞊toëpö ’ka. ’Ö ꞊bluu’‑ ’a dho ‑a nu bhë ’ö tɔɔ n ‑de nu ’a ’dhoë‑ wo kö ’kpongtaamɛ ‑nu ‑waan ‑këdhösü yö ‑a ‑ta bhë.»

⁵²꞊Dhɛ ’ö Yesu ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ’dhö, Zuifö ‑nu ‑wo ‑yö vundhe ma ‑sü ’gü wo ’ko ‑nu songdhö ‑a pö ‑sü ’ka: «’Yö, ‑më ‑kë ’ö mɛ ꞊nɛ ’ö ’wun ꞊blɛɛ ꞊nëdhö ꞊nɛɛ? ‑Më tɔɔ ‑yö ‑dho ö bun nu kwa ‑dhë ‑bhöpë ’ka ɛ?»

⁵³’Yö Yesu ꞊ya pö ‑an ‑dhë: «A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka, ꞊ya kë ꞊nɛ Mɛgbö bun ’ö nu ka ‑dhë ‑bhöpë ’ka bhë kaa ka ‑kɔ ’kpɔ ‑a ‑gɔ ’iin ‑a fɛi ’ö dhoë‑ nu bhë kaa‑ ’kun, kö ‑këdhösü bhë ꞊ya dha ka ‑gɔ ꞊nɛ bhë. ⁵⁴’Ö tɔɔ mɛ ’ö ꞊ya ö ‑kɔ kpɔ n bun ‑gɔ ’ö ꞊ya n fɛi kun ‑yaan kë ö müpë ’ka, kö ‑këdhösü ’ö ‑dhö ꞊toëpö ’ka bhë, ꞊yaa‑ yö; ’ö kö mɛ bhë a ‑dho ‑a ‑bho ga ’gü yi ‑kaanta ’ka. ⁵⁵Bhii n bun bhë ꞊nɛ ’ö tɔɔ ‑bhöpë giagia, ’ö n fɛi ’dhö müpë giagia ’ka. ⁵⁶꞊Ya kë ’dhö kö mɛ ’ö ꞊ya ö ‑kɔ ’kpɔ n bun ‑gɔ ‑bhöpë ’ka ’ö ꞊ya n fɛi ’kun müpë ’ka kö ‑yö ‑klu ‑sü ’ka n ‑ma, ’ö ma ‑de ’pö, ’a ‑klu ‑sü ’ka ‑a ‑bha. ⁵⁷Kö ‑kɔ do ’ö n Dë ’ö ’bhee‑ ’ö n bɔ ‑a ’ka ’ö ’a‑ ’ka ’bhee‑ ‑a ’sɛa‑ ’gü bhë ꞊nɛ ’ö mɛ ’ö ꞊ya ö ‑kɔ kpɔa n bun ‑gɔ ‑bhöpë ’ka ’ö‑ ’ka ’bhee‑ n sɛa‑ ’gü ’pö. ⁵⁸꞊Bluu’‑ ’ö go dhang‑ ’gü ’ö nu ka ‑ta bhë, ꞊ya ‑lo. ’Yaa ꞊nɛ ‑a mɛ ’ö ka ’bhɛma ‑nu ‑wa ‑bhö ’kpa bhë ‑a ’dhö, ’ö bhii ꞊dhɛ ‑kë ’dhö ‑wo ‑ga. ꞊Bluu’‑ ’ö ꞊nɛ bhë, mɛ ’ö ꞊ya ö ‑kɔ ’kpɔ ‑a ‑gɔ ‑bhöpë ’ka, ‑yö ‑dho ‑këdhösü yö ꞊toëpö ’ka.»

⁵⁹’Wun ‑nu ’wo ꞊nɛ Yesu ‑yö ‑bɔ ‑a ’gü ’dhö kö ‑yö mɛ ‑nu ꞊daan’ ‑na Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü Kapɛɛnaɔmë.

Mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’wo ‑gban ꞊toëpö ‑këdhösü ‑bha

⁶⁰꞊Dhɛ ’ö Yesu ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, ’ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu mɛdhɛvadhɛ ‑wo yö ‑a pö ‑sü ’gü ꞊nɛɛ: «’Wun mɛ bhë ‑a ma ‑sü ‑dho kë ’gbee‑; dö dho ö ’to kë ‑a ‑bha ‑ɛɛ?»

⁶¹Kë‑ wo bhë, pë ’ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia wo ’ko ‑nu ‑dhë bhë, ‑ya ‑ma. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ’yö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Wun bhë ꞊ya ka dɔ ‑gbɔudhö ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, ⁶²yi ’ö ma ’a Mɛgbö ’ka ’a dho ‑da ‑a ’ka dhang‑ ’gü, ‑dhɛ ’a ‑kë ‑a ‑bha ‑be bhë ‑a ‑bha, ka ‑dho kë mü ꞊dhë ’ö ’ka dɔ ’dhö ꞊nɛɛ? ⁶³’Ö tɔɔ ‑Zuu ’slööslö ꞊nɛ ’ö ‑këdhösü nu mɛ ‑dhë; bun ’ö ’ka‑ ‑ga ‑na ꞊nɛ, ‑a ‑yö ‑a ‑bha ‑pë gbɛ ’yaa ’dhö. ꞊Ya kë ’dhö kö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑wo ‑nu ’ka‑ ma bhë ꞊nɛ ’wo ‑këdhösü ’ö go ‑Zlan ’piö bhë ’wo‑ nu mɛ ‑dhë, ⁶⁴’ö mɛ ’bhaa ‑nu ’wo ka songdhö ’ö ’waa‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë.» ‑A pö ’ö Yesu ‑ya wo ’dhö bhë ’ö tɔɔ ’go ‑a züdɔyi ‑bha, mɛ ‑nu ’ö ’waa‑ ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑ ’iin mɛ ’ö dho ö dɔ ö yaagümɛ ‑nu kwɛɛ bhë ‑yö ‑an dɔ.

⁶⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö‑ pö ’zü: «Pë ’ö ‑kë ’a‑ pö mɛ gbɛ yaa ’dhö ‑mɔa ‑yö nu n ’piö kö ‑Zlan yaa‑ ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü nu ‑a ‑dhë bhë ’ö bhë.»

⁶⁶꞊Aa’, ꞊dhɛ ‑kë ’dhö zlöö, ’ö sü ’töng bhë ‑a ‑bha, ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo bhë, ‑an ꞊plëëzë ‑wo ‑kan ‑a ‑bha. ⁶⁷‑Dhɛ ‑kë ’dhö, ’ö Yesu ‑ya pö ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ’wo bhë ‑an ‑dhë: «Ka‑ ’piö ’ka ’dho ’pö a?»

⁶⁸’Yö Simɔ Piɛɛ ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «N Dëmɛ, dö ’kpaan ’yi dho dho ‑a ’piö ee? Bhi ꞊nɛ ’ö ‑wo ’ö ꞊wa bɔ ‑a ‑ta ’wo ꞊toëpö ‑këdhösü yö bhë ’ö ü ‑gɔ. ⁶⁹Yi ü ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑ ’ö ’yi‑ dɔa ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ü tɔɔ mɛ ’ö ‑Zlan ‑ya sü ö ‑bha ’ka.»

⁷⁰’Yö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «Kë‑ wo bhë, mɛ ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ’ka bhë, ma kun ’a ka ꞊dhɔɔ ‑kë n ’piö a? ’Kɛɛ mɛ do ‑yö ka ziën ’ö dü ‑bha mɛ ’ka ’sa!»

⁷¹Mɛ ’ö ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ bhë ’ö tɔɔ Zuda, Simɔ Ikaliɔtö gbö. Zuda ’ö bhë, ‑yö ‑kë Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ’wo bhë ‑a mɛ do ’ka ’dhö; ’kɛɛ yö ꞊nɛ ’ö ꞊dhɛ ’wo yö mü zlöö ’ö Yesu ’dhɔɔ dɔ.

Yesu dheglu ’në gɔɔn‑ ‑nu ‑bha ‑a ‑dhɛ ’ö waa‑ wo ’wun gia‑ bhë ‑a ‑wun

¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Yesu ‑yö ‑nië Galile ‑sɛ ’gü; yaa‑ ‑dhɔ kë gbɔ kö ‑yaan ’dho Zude ‑sɛ ’gü ’ö tɔɔ Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo ‑kë ‑a ꞊mɛɛ’ ꞊dhia kö ‑waan ‑a zë. ²꞊Dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ Zuifö ‑nu ‑bha ’wlaan‑ ‑yi ’ö ‑kë sɔ ’kɔ ‑nu ’wlaan‑ ‑yi ’ka bhë, ꞊ya yö ꞊klöö’, ³’Ö Yesu dheglu ’në gɔɔn‑ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ’dho Zude kö ü ‑bha ꞊guë’ ‑nu (mɛ ’wo to ’ma) ‑waan ü këyuö ‑nu yö ’pö. ⁴’Ö tɔɔ mɛ ’ö‑ ’piö kö mɛ ‑nu ‑wa dɔ, ’yaa ö këyuö ‑nu ‑bin. ꞊Dhɛ ü këyuö ‑nu ꞊wa kë ꞊nëdhö bhë, kö ‑bhöë kë kö ‑an ’yan ‑yö dɔ ü ‑bha ’sa!»

⁵Kë ‑de ’ö‑ wo bhë, ‑a dheglu ‑nu ’wo bhë, ‑a ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑sü yaa kë ‑an ‑gɔ. ⁶’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Ka ‑zë ’töng ’saadhö ‑yö ka ‑bha ’töng ‑së ’ka, ’kɛɛ ma ‑zë n ‑ma yaa ‑lo ꞊kun. ⁷’Ö bhii ’kpongtaamɛ ‑nu ’ka ’dho ka ‑san zë; ’kɛɛ ma ‑zë ‑wo n ‑san ‑zë, ’ö tɔɔ ma ꞊nɛ ꞊ya kë ’a‑ pö ‑an ‑dhë ꞊nɛ ‑an këpë ‑nu ‑wo ya. ⁸Ka ‑zë, ‑ka ’dho ’wlaan‑ bhë ‑a ‑ta. N ’kaa dho ’ma, ’ö tɔɔ n ‑ma ’töng ‑së yaa ‑lo ꞊kun.»

⁹꞊Dhɛ ’ö ꞊yaa‑ pö ‑an ‑dhë ’dhö, (yaa kpa ‑an ‑bha waa ’dho wo ’kuë ’wlaan‑ bhë ‑a ‑ta Zude,) ‑yö ‑to Galile.

Yesu ‑bha ‑dho Tabɛɛnaklö ’wlaan‑ ‑ta ‑kɔ

¹⁰꞊Dhɛ ’ö‑ dheglu ’në gɔɔn‑ ‑nu ꞊wa ’dho ’wlaan‑ bhë ‑a ‑ta, ’ö‑ ꞊zuö’ ‑yö ꞊luu kö ‑yaan ’dho; ’ö yö ‑de ’pö, ’yö dho ’wlaan‑ bhë ‑a ‑ta; ’kɛɛ yaa ö ‑de ‑zɔn kö mɛ ‑nu ‑waan yö. ¹¹Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo ‑kë ‑a ꞊mɛɛ’ ꞊dhia ’wlaan‑ bhë ‑a ‑ta ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «‑Yö ’më?»

¹²Mɛ ‑nu ‑wo ‑kë ‑a ‑wun ꞊blɛɛ’ ꞊dhia ‑wo ꞊löö ꞊va ’ka mɛ gbung ’gü mü ꞊nɛɛ: «Mɛ bhë ’wunsëkëmɛ ‑mü», kö mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö ‑na: «‑Abi’!» kö mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö ‑na: «Mɛ ‑nu ‑püö ‑mɛ ‑mü.» ¹³’Kɛɛ mɛ gbɛ yaa kë ‑dhö kö ‑zogbansü ‑yaan kë ‑a ‑gɔ kö ‑yaan ‑wun ꞊blɛɛ’‑, ’ö bhii ’suö ‑yö ‑an ‑kë Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑dhë.

¹⁴꞊Dhɛ ’ö ’wlaan‑ bhë ꞊wa dɔ ‑a yi ziën, ’ö Yesu ‑yö dho ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’ö yö mɛ ‑nu ꞊daan’ ‑sü ‑bha. ¹⁵Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ꞊zuö’ ’bhaa ‑yö ‑bho, ’ö ’wo yö ‑a pö ‑sü ’gü wo ’ko ‑nu ‑dhë: «Mɛ ’ö yaa pë gbɛ ꞊daan’ ꞊nɛ ’wun ꞊suu’‑ ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑ya ‑dɔ ‑kɔklë ꞊ɛɛ?»

¹⁶’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «Mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’wo ’go ‑na n ’dhii bhë, waa ’go n ’gü ’kɛɛ ‑wo ‑go ‑Zlan ’ö n bɔ bhë ‑a kwɛɛ. ¹⁷Mɛ ’ö ꞊ya ö ꞊zuö’ ’dhi ’po kö ‑yaan ‑Zlan ‑zo ’kun ‑wun kë, ‑yö ‑dho ‑a ’wun dɔ kö ma mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ‑wo ‑go ‑Zlan ’piö ’iin a‑ ‑sü n ꞊deë’ ’a mɛ ꞊daan. ¹⁸Mɛ ’ö ꞊luu’ ‑na ö ꞊deë’ ’ö mɛ ‑nu ꞊daan’ ‑na bhë, ’tɔbhɔdhe ꞊nɛ ’ö‑ ꞊mɛɛ ö ‑de ‑bha ’ka; ’kɛɛ mɛ ’ö yuö kë ‑na mɛ ’ö‑ bɔ bhë ‑a ’tɔ ‑wun ’gü, ’wun gia‑ ꞊nɛ ’ö‑ ꞊blɛɛ, ’ö ꞊sua ‑wun ’yaa‑ ’gü. ¹⁹‑Yö ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛ Moizö ‑yö (‑Zlan ‑bha) tɔng ‑nu ‑nu ka ‑dhë. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ‑kë ’dhö ꞊nɛ dö ’ö‑ kun ö ’kun ‑kɔ ’ka ɛɛ? ꞊Ya kë ’dhö ka‑ ’piö ’ka n zë ‑më ‑wun ’gü ii?»

²⁰꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ’ö mɛ gbung ‑nu ’wo bhë ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Zuu yaa ‑yö ü ’gü! ’Yaa ’dhö dö ’ö‑ ’piö ’ö ü zë ꞊ɛɛ?»

²¹’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «Pë do ’kpaan ’a‑ ‑kë ꞊glooyi ’ka bhë yö kun ’ö ꞊ya ka dɔ ‑gbɔudhö bhë ꞊a! ²²Kë‑ wo bhë Moizö yaa‑ pö ka ‑dhë ’ka gɔɔn‑ ‑nu zë ’bɔng a? (’Kɛɛ kö ’wun bhë ꞊dhɛ ’ö ‑da ‑na kö yaa bhɔ ‑dewo ꞊kun); ’ö ’ka ‑we ‑a ‑bha ’ö ꞊glooyi ’ka, ’ka mɛ ‑nu zë ’bɔng. ²³Ka ’ö ka ’we ‑a ‑bha kö ’ka mɛ ‑nu zë ’bɔng ꞊glooyi ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’ka Moizö ‑bha tɔng ‑nu ’gü ‑a ’dhö, kö ꞊kun ’ö ’ka dho kë tɔng ‑lö ’gü ‑mɛ ‑nu ’ka bhë, ‑më ‑kë ’ö ’ka ka wö ‑siö n ‑ma mɛ ‑dhɛ bo ’a‑ wo ꞊glooyi ’ka, ‑a mɛbheedhɛ ’gü ’iin ‑a nii ’gü bhë ‑a ‑wun ’gü ’sa? ²⁴Kö ꞊kun ’ka za dɔ mɛ ‑bha mɛ buënpë ‑wun ’gü, ’kɛɛ ’ka za ‑nu dɔ, ‑wo kë kpengdhö.»

’Wun ’ö ‑gban Yesu ‑bha ‑kë ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ka ‑sü ‑bha

²⁵Zeluzalɛmë plöömɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia: «Gɔɔn‑ ’wo‑ ꞊mɛɛ’ ‑na ‑waan zë ꞊nɛ kun ꞊nɛ ꞊a? ²⁶Yö ꞊ga ’ö mɛ ‑nu ꞊daan’ ‑na mɛ gbung ’gü ’ö mɛ gbɛ ’yaa ’dhö kö ‑yö ꞊yɔɔn ‑a ‑bha ꞊nɛ! Kë‑ wo bhë, kwa ‑gɔmɛ ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑a dɔ ’pö ’wo‑ wo ꞊nɛ yö ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’pö bhë ee? ²⁷‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ö bhë ꞊ya nu, mɛ gbɛ ’ka ’dho ‑a ’godhɛ dɔ, ’kɛɛ kö mɛ ’ö ꞊nɛ kwa‑ ’godhɛ ‑dɔ ’sa!»

²⁸Yesu ‑yö ‑kë mɛ ‑nu ꞊daan’ ꞊dhia ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö ‑gbla ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «‑Yö ’dhö ’wun gia‑ ’ka, ka n ‑dɔ, ’ö ’ka n ’godhɛ dɔ. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë n ’ka nu n ꞊deë’. Mɛ bhë ‑yö ‑dhö giagia ’ka; ‑zo ‑tën ‑a ‑dhë ‑mɛ ‑mü. Yaa kë ꞊nɛ a ‑nu n ꞊deë’. Mɛ ’ö bhë ’kaa‑ dɔ. ²⁹Ma ’pö, ’a‑ dɔ ’ö tɔɔ a ‑go ‑a ’piö, ’ö yö ꞊nɛ ’ö n bɔ.»

³⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo‑ këdhɛ ꞊mɛɛ kö ‑waan ‑a ’kun; ’kɛɛ mɛ gbɛ yaa‑ ’kundhɛ yö, ’ö tɔɔ kö ‑a ’kun ’töng ’ö ‑Zlan ‑ya ‑ya ö ‑bha ’wun ‑nu ‑yö ’ko ’dhiö ‑kɔ ’ka bhë yaa ‑lo ꞊kun. ³¹’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë mɛ gbung ’gü mü, mɛ ‑nu ‑wo ‑kë ꞊va ’ö ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ‑Wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia: «‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ka‑ ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë, ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊ya nu, ‑yö ‑dho ‑dhidhaapë ‑nu kë ’ö ‑ziö ‑a ’ka gɔɔn‑ ꞊nɛ ‑a ‑bha ‑ta ‑a?»

’Dhasi ‑nu ’wo ‑an bɔ kö ‑waan Yesu ’kun

³²꞊Dhɛ ’ö ‑wo ‑nu ’ö mɛ ‑nu ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ mɛ gbung ’gü mü, ’wo ‑kë ꞊blɛɛ’ ꞊dhia ‑wo ꞊löö bhë ’ö ꞊ya ‑da Falizi ‑mɛ ‑nu ’toudhö, ’wo kpa slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑bha, ’wo ’dhasi ‑nu bɔ ‑dhɛ bhë ‑a ‑bha kö ‑waan Yesu ’kun. ³³’Yö Yesu ‑ya pö: «A ꞊tun ka ’piö ’töng ’dɛdɛ ’ka; ꞊ya ’go mü kö n ’dho ‑sü ‑mü mɛ ’ö n bɔ bhë ‑a ’piö. ³⁴Ka ‑dho n ꞊mɛɛ’, ’kɛɛ ka ’ka ’dho n yö, bhii ka ’ka ’dho ‑mɔa ’kaan‑ ’dho ‑dhɛ ’a dho kë ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha.»

³⁵’Yö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo yö wo ’ko ‑nu ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ‑sü ‑bha ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «‑Dhɛ ‑mlë ’ö dho dho ‑a ‑bha kö ’kwaan‑ ’kun ‑a yö ‑sü ’ka ’ö‑ ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na ꞊nɛ ‑oo? Kö ’dho ’pö dhoë‑ wo Zuifö ‑nu ’wo ‑pɛn ‑sü ’ka Glɛkö ‑sɛ ’gü ‑dhɛ ‑nu ‑bha bhë ‑an ’piö kö ‑yaan Glɛkö ‑nu ꞊daan’ bhë ee? ³⁶‑A pö ‑de ’ö‑ wo ‹ka ‑dho n ꞊mɛɛ’ ’kɛɛ ka ’ka ’dho n yö ’ö tɔɔ ka ’ka ’dho ‑mɔa ‑bha kö ‑dhɛ ’a dho kë ‑a ‑bha, ’kaan‑ ’dho ‑a ‑bha› bhë, ‑a ‑gɛn tɔɔ ‑më poo ꞊ee?»

Yesu ‑bha mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’wo ‑gban ’yigɔ ‑nu ‑bha

³⁷Sɔ ’kɔ ‑nu ’wlaan‑ ‑yi ‑kaanta ’ö‑ ‑wun ’dhö ’gbee‑ bhë, ꞊dhɛ ’ö ꞊ya ‑lo, ‑a yi bhë ‑a ’ka, Yesu ‑yö ‑dɔ mɛ gbung ’dhiö ’ö‑ pö ‑wo ’gbee‑ ’ka ꞊nɛɛ: «Mɛ ’ö ’yi mü ‑dhɔ ’dhoë‑ kë ‑na, ‑yö nu n ’piö, ‑yö ’yi mü. ³⁸Bhii ‑yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ꞊nɛɛ: Mɛ ’ö ꞊ya n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ‑kë ‑a ’gü ’yigɔ ‑nu ‑dho go ‑a ꞊zuö’ ’gü ’wo ‑ziö.»

³⁹’Wun ’ö Yesu ‑ya ꞊blɛɛ ’dhö bhë ‑yö ‑gban ‑Zuu ’slööslö ’ö mɛ ‑nu ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’wo dho ‑a yö bhë ‑a ‑bha; ’ö tɔɔ pë ‑nu bhë, ꞊dhɛ ’wo kë ‑na ’dhö, kö ‑Zuu ’slööslö yaa nu ꞊kun mɛ ’bhee‑ ‑nu ‑dhë, ’ö bhii kö Yesu yaa ‑da ꞊kun ’tɔbhɔdhe ’gü.

’Gügludhe ’ö ‑da Yesu Klito ‑wun ’gü

⁴⁰꞊Dhɛ mɛ ‑nu ’wo ‑kë mɛ gbung ’gü mü, ’ö ‑wo ‑nu ’wo bhë ꞊waa‑ ma, ‑wo ‑yö ‑a pö ‑sü ’gü: «Mɛ ’ö ꞊nɛ, ’wun gia‑ ’ka, ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ’ö kwa ’yan ’dhoë‑ ‑gɔ bhë yö ‑mü!»

⁴¹Kö ‑an mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö ‑na: «‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ‑mü!» Kö‑ mɛ ’bhaa ‑nu (’ö‑ ‑de, ‑a ‑bha ‑bhɔ Betelɛmë, Zude ‑sɛ ’gü ‑sü bhë ’ö ’waa‑ dɔ bhë), kö ‑wo bɔ ‑na ‑dhɛ do bhë ‑a ’gü ‑wa pö ‑na: «’Öö‑ ’öö, ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ bhë, mɛ dho go Galile yö ‑mü ‑a? ⁴²(Këpë ’yaa ‑mü,) ’ö tɔɔ pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ‑ya ‑pö: ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ bhë ‑yö ‑go Davidö ꞊suu’‑ ’gü, ’ö dho bhɔ Betelɛmë ‑pö ’ö Davidö (‑de gia‑) ‑yö ‑kë ‑a ’gü bhë ‑a ’gü.»

⁴³꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ‑an ‑wo yaa ’dho ‑dhɛ do ’gü gbɔ ’wun ‑nu ’wo bhë ‑an ‑wun ’gü; ’yö ’gügludhe ‑yö ‑da ‑an ziën. ⁴⁴Mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa ‑kë kö ‑waan ‑a ’kun ’kɛɛ waa‑ ’kundhɛ yö.

Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑bha ‑kɔ Yesu ‑wun ’ka ‑sü

⁴⁵꞊Dhɛ ’wun ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, ’dhasi ‑nu ‑wo ‑yɛ wo ’zü ’wo dho slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ Falizi ‑mɛ ‑nu ’piö; ’yö ’wo ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’pö ꞊nɛɛ: «‑Më ‑kë kaa‑ ’kun kaa nuë ꞊ɛ?»

⁴⁶’Yö ’dhasi ‑nu ‑wa pö: «’Wun ꞊blɛɛ’ ‑kɔ ꞊suu’‑ ’ö gɔɔn‑ bhë ’ö‑ wo bhë, ‑a ‑mɛ yaa kë ‑dhö do!» ⁴⁷’Yö Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wa pö ‑an ‑dhë: «‑Më ‑nu ’ka dɔa ꞊nɛ; ‑a ’wun ꞊blɛɛ’ ‑wo ‑nu ꞊wa ka ‑püö ’pö a? ⁴⁸Kwa ꞊kɔɔnmɛ ‑nu waa‑ Falizi ‑mɛ ‑nu bhë, ‑a ‑ga ’ka‑ wo bhë, ‑a dö ‑zë ’pö ’ö ’wun ‑nu bhë ’ka‑ yö ꞊nɛ ꞊ya ‑an ‑dhɛ ’wun gia‑? ⁴⁹’Yö ꞊dhɛ ‑kë ’dhö ꞊nɛ mɛ ‑nu ’wo bhë ‑wo ‑dɔ ꞊dhë ’ö ’wo wo ꞊kwaa wo ‑de ‑zü ‑ii? ’Waa pë gbɛ dɔ ‑Zlan ‑bha tɔng ‑bha ꞊dhɛɛ! ‑Zlan ‑bha ’dhangga ꞊ya ‑an ’kun.»

⁵⁰Falizi ‑mɛ do ‑yö ‑kë mü ’pö, ’wo‑ ‑dhɛ Nikodɛmö. Kë‑ wo bhë, yö ꞊nɛ ’ö yi do ’ka ’ö dho Yesu ’piö ’dhiö ꞊zian’. ꞊Dhɛ ’wun ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: ⁵¹«Kë‑ wo kwa ‑gɔ tɔng ’gü bhë, kwa ‑mɔa kö ’kwa za ‑lo mɛ tuö kö kwaa‑ ‑wo ‑nu ma ’iin kö pë ‑nu ’ö‑ kë ‑na kwaa‑ dɔ ꞊a?»

⁵²’Yö ’wo‑ ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’wo‑ pö: «‑Më ’ü dɔa ꞊nɛɛ! Galile ‑mɛ ꞊suu’‑ ’wo bhë ü ‑an ’piö ’pö a? ꞊Kpɔɔ’‑ ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ‑nu ’gü ’dhɛ! ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ꞊ya ’go Galile do ’bha‑ ma ꞊a?»

⁵³[꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo ‑kan wo ’kuë‑ ’ö mɛ ’ö ‑dhö, ’ö dho ö ‑gɔ kɔɔ.]

’Wun ’ö ‑gban dhebɔ ’wo‑ kun gɔɔn‑ ’piö ‑a ‑bha

¹[꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Yesu ‑yö ‑dho Olivie ‑tɔn tuö. ²꞊Dhɛ ’ö‑ ‑ta ‑dhɛ ꞊ya ’po, ‑a ‑dhiadhiö tii ’gü, ‑yö ‑dho ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’ö mɛ gbung ‑nu ‑wo ꞊nië ‑a ‑zü (‑waan wo ’to to ‑a ‑bha). ’Yö ꞊yaannu, ’ö yö ‑an ꞊daan’ ‑sü ‑bha. ³’Yö tɔnggɔmɛ ‑nu waa‑ Falizi ‑mɛ ‑nu ’wo nu dhebɔ do ’wo‑ kun gɔɔn‑ ’piö ‑a ’ka ‑a ’dhiö mɛ gbung ’gü mü. ⁴’Ö ’wo‑ pö Yesu ‑dhë: «Yi ‑Gɔmɛ, dhebɔ ’ö ꞊nɛ yi‑ ‑kun gɔɔn‑ ’piö. ⁵’Yö pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka Moizö ‑bha tɔng ’sëëdhɛ ’gü ‑ya ‑pö ’yi‑ ‑zuö ‑guö ’ka ‑yö ’to ‑a ꞊kwaa’. ‑Dhɛ ’ü‑ ‑ga ‑a ’gü bhë, ’yi‑ kë ꞊dhë ꞊ɛɛ?»

⁶꞊Dhɛɛ’ bhë ‑wa ‑kpɔ ‑a ‑gɔ ’dhö ’kpënng‑ ’ka, kö ‑waan ‑a ’kundhɛ yö ’wun dɔ ‑a ‑bha ‑sü ’ka. ’Yö Yesu ‑yö ö ‑gɔ yö ’sɛi, ’ö yö pë ‑ya ‑sü ‑bha ’sia‑ ö ‑kɔnëga ’ka. ⁷’Wo ꞊dhɛɛ’ kpɔ ‑a ‑gɔ ꞊naazë ’ka. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ö ‑gɔ ꞊luu ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Mɛ ‑nu ’ka nu ’saadhö ꞊nɛ, mɛ ’ö yaa ꞊sɔɔn yaa kë do, ‑yö ‑guö ’sü, dhebɔ ꞊nɛ ‑ya ‑zuö dɔ ‑a ’ka ‑sü zü dɔ ’kwee‑!»

⁸꞊Dhɛ ꞊yaa‑ pö ’dhö, ’yö ö ‑gɔ ‑gban ’sɛi ’zü, ’ö yö pë ‑ya ‑sü ‑bha ’zü. ⁹꞊Dhɛ mɛ ‑nu ’wo nu dhebɔ bhë ‑a ’ka, ꞊wa ‑wo ‑nu bhë ‑an ma ’dhö, ’yö ’wo ‑kan wo ’kuë‑ do do ’ka. ꞊Dhɛ ’ö mɛ ziizii ‑nu ꞊wa ziö ’dhiö, ’ö ‑dadhëü ‑nu ‑wo ‑ziö ’pö; ’ö Yesu waa‑ dhebɔ bhë, ’wo ‑an to ’sloo ’ka, kö yö ꞊tun dɔ ‑sü ’ka ‑a ’dhiö mü. ¹⁰’Yö ö ‑gɔ ꞊luu ’ö‑ pö dhebɔ bhë ‑a ‑dhë: «Dhebɔ, mɛ ‑nu ’wo bhë ꞊wa ’dho ’më ’töüdhö ꞊ee? Waa za ‑lo ü ‑bha gbɔ ꞊a?» ¹¹’Ö dhebɔ bhë ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «N ‑Gɔmɛ, waa za ‑lo n tuö gbɔ.» ’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ma ‑de ’pö, n ’ka ’dho za ‑lo ü tuö ’pö; ‑bhö ü ‑bha ’dho wo; ’kɛɛ kö ꞊kun ’ü ꞊sɔɔn yaa ‑kë gbɔ.»]

Yesu ‑bha ‑kë ’kpongtaadhɛ ‑bha ‑dhɛpuudhɛ ’ka ‑sü

¹²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Yesu ‑yö ö ‑bha ‑dho ’dhiö mɛ gbung ‑nu ’wo ꞊sia bhë ‑an ꞊daan’ ‑sü ’ka, ’ö‑ pö: «Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ’kpongtaamɛ ‑nu ‑bha ‑dhɛpuudhɛ; mɛ ’ö ꞊ya ziö n ’piö, ‑dhɛpuudhɛ ’ö ‑kë ‑a ’gü ‑sü ’ka bhë, ‑yö ‑dho ’ta sü ‑a ’gü; yaa ’dho ta ‑dhɛtiidhɛ ’gü ’gbɛɛdhö.»

¹³’Ö Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «Pë ‑nu ’ü‑ ꞊blɛɛ’ ‑na bhë, ‑an ꞊bhlë gbɛ ’yaa ’dhö ’ö tɔɔ ü ‑de ‑gɔ ‑wun ꞊nɛ ’ü‑ ꞊blɛɛ’ ‑na bhë.»

¹⁴’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «’Kö ‑kë ꞊nɛ ‑tɔmɔdhɛ ’a‑ kë ‑na bhë, ‑a ‑wun ‑yö ‑gban n ‑de ‑bha, ‑yö ’wun gia‑ ’ka, ’ö tɔɔ ‑dhɛ ’a go ‑a ‑bha, a‑ ‑dɔ n ‑de ‑gɔ, ’ö ’a n ’dhodhɛ dɔ; ’kɛɛ kö ka ‑zë, n ’godhɛ ‑nu, n ’dhodhɛ ‑nu ’kaa‑ gbɛ dɔ. ¹⁵Ka ‑bha ’wun ‑yö ’ko ’dhiö ‑kɔ ‑nu ꞊ga ’wo ‑kë mɛ ’bhee‑ ‑bha ’ka bhë! ꞊Ao’, ma ’pö ’maa za ‑lo mɛ gbɛ tuö. ¹⁶’Kɛɛ ꞊ya kë ꞊nɛ ’ma‑ pö ’a za ‑lo mɛ tuö, kö ma za bhë ‑yö ö ‑wɔdhɛ ‑kun, ’ö tɔɔ za bhë ’maa‑ ‑lo mɛ tuö ‑mɛ ’ka ’dhö do. Yië‑ n Dë ’ö n bɔ bhë ꞊nɛ ꞊ya kë ’ö za bhë ’yi‑ ‑kan. ¹⁷‑Yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ka ‑bha tɔng ’sëëdhɛ ’gü ꞊nɛ ‑tɔmɔdhɛ ’ö dho kë, ‑a kë ‑mɛ ‑nu ꞊wa kë ꞊plɛ kö ‑yö ꞊bhlëzë. ¹⁸Ka gia‑, ‑ka ‑dhɛ ‑ga bhë ’dhɛ! Ma ‑de gia‑, a ‑tɔmɔdhɛ ‑kë n ‑de ‑bha, ’ö ꞊ya ’go mü ’ö n Dë gia‑ ‑de ’ö n bɔ bhë ’pö, ’yö ö ‑bha ‑kë n ‑ma.»

¹⁹’Yö ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Ü dë ‑de ’kö (’ü‑ ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na) bhë, ‑yö ’më poo ꞊ee?» ’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Kaa n Dë dɔ ’iin ’kaa n dɔ. ꞊Ya kë ꞊nɛ ka n ‑dɔ ‑bezë kö ka ‑dho n Dë dɔ ’pö.»

²⁰’Wun ‑nu bhë Yesu ‑yö ‑an ‑blɛɛ ö ‑bha mɛ ‑nu ꞊daan’ ‑sü ’ka kö ‑yö ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’pian mɛ ’ö ꞊ya kë ’wo pë ‑nu gbaɔ ‑Zlan ‑dhë bhë ‑a ‑dhɛ ‑bha. ’Ö mɛ gbɛ yaa nu ‑yaan (pö ‑a ‑dhë ꞊ya ’wun ꞊zaa’ ‑sü kë kö ‑yaan) ‑a ’kun, ’ö bhii kö ’töng ’ö ‑ya ‑a ‑bha ’ka bhë yaa ‑lo ꞊kun.

’Wun ’ö ‑gban Yesu ’dhodhɛ ‑bha, ‑a ‑wun ’ö‑ ꞊blɛɛ

²¹’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë ’zü: «A ’dhoë‑ dho; ka ‑dho n ꞊mɛɛ’‑ ’kɛɛ ka ’ka ’dho n yö; ka ‑dho ga ka ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ’gü, ’ö tɔɔ ‑dhɛ ’a dho dho ‑a ‑bha bhë, kaa ’dho ‑mɔa ’kaan‑ ‑da ‑a ‑dhɛ ‑bha.»

²²’Yö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo yö ‑a pö ‑sü ‑bha wo ’ko ‑nu ‑dhë: «‑A pö ’ö‑ wo ‹ka ’ka ’dho ‑da ‑dhɛ ’a dho dho ‑a ‑bha bhë ‑a ‑dhɛ ‑bha› ꞊nɛ kö ꞊ya kë ’dhö kö ö ‑de zë ’pö dhoë‑ wo bhë ee?»

²³’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ, ’ö‑ pö: «Ka ’pö, ka ’kpongtaa zö, kaa ’go dhang‑ ’gü; ’kɛɛ ma ‑zë, ’maa ’kpongtaamɛ ’ka, a ‑go dhang‑ ’gü. ²⁴Pë ’ö ‑kë ’a‑ pö ka ‑dhë, ka ‑dho ga ka ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ’gü bhë ’ö bhë; ’ö bhii ꞊ya kë ꞊nɛ kaa‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ‹mɛ ’ö ‑dhö›, kö ka ‑dho ga ’gbönggböng ka ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ’gü.» ²⁵’Yö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Dö ‑mü ü ’ka ɛɛ?» ’Yö‑ ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «’Go ‑a züdɔyi ‑bha ’ö yö ꞊dɛɛ ‑bha ꞊nɛ, ’wun ‑nu ’a‑ ꞊blɛɛ bhë, waa ka ‑zo ’kun a? ²⁶’Wun ‑yö n ‑gɔ ꞊va kö ’aan‑ ꞊blɛɛ’‑ ka ‑blü ’gü. ’Kɛɛ ‑yö kë ’püë‑ wo ka ’yaan ꞊nɛ mɛ ’ö n bɔ bhë ‑yö ’wun gia‑ ‑blɛɛ; ’ö pë ’a‑ ꞊daan ‑a ’piö ꞊nɛ ’a ’kpongtaamɛ ‑nu ꞊daan ‑a ’ka.»

²⁷’Wun bhë ‑a ꞊blɛɛ’‑ ’ö‑ wo ’dhö bhë, ‑an ꞊zuö’ yaa yö ‑a Dë ’ö kwa ‑bha ‑Zlan ’ka bhë ‑a ‑bha ꞊nɛ yö ’ö‑ ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë. ²⁸’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Yi ’ö ’ka dho Mɛgbö dɔa ‑gaatalü ‑bha bhë, ‑a yi bhë ‑a ’ka ka ‑dho ‑a dɔa ꞊nɛ ma ’a tɔɔ ‹mɛ ’ö ‑dhö›; yi bhë ‑a ’ka, ka ‑dho ‑a ‑dhɛ yö ꞊nɛ pë ‑nu ’a ‑an kë ‑na ꞊nɛ, yaa ’go n ‑de ’gü. Pë ‑nu ’ö n Dë ‑yö n ꞊daan ‑a ’ka bhë ꞊nɛ ’a‑ ꞊blɛɛ’ ‑na ꞊nɛ. ²⁹Mɛ ’ö n bɔ bhë ‑yö n ’piö. Yaa n ’to ’sloo ’ka ’ö bhii pë ’ö‑ ‑zo ’kun ‑wun ’ka ꞊nɛ ꞊ya kë ’a‑ ‑kë.»

³⁰’Wun bhë ‑a ꞊blɛɛ’‑ ’ö Yesu ‑ya wo ’dhö bhë, ‑yö ‑ya mɛ ꞊plëëzë ꞊zuö’ ‑bha ’ö ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

Mɛ ꞊daan’ ‑wo ’ö ‑gban ꞊nua ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’ö ’wo ‑potaasü ‑an ‑bha

³¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑ya pö mɛ ‑nu ’wo Zuifö ’ka ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë ‑an ‑dhë: «’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ ma mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’a mɛ ꞊daan’ ‑na ‑an ’ka bhë, ’ka‑ ’kun ö ’kun ‑kɔ ’ka kpinngdhö, ka ‑dho kë ma ꞊guë’ ‑nu gia‑ ’ka; ³²꞊ya kë ’dhö, ka ‑dho ’wun gia‑ dɔ; ’ö‑ ‑wun ’gü, ’ka dho kë ‑potaasü.»

³³’Yö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Yi Ablaamö ꞊suu’‑ ‑ta ‑nu ’ka; ꞊ya kë ’dhö kö yiëë kë do mɛ gbɛ ‑gɔ ’gan ’gü. ꞊Ya kë ’dhö kö yi ‑bha ‑go ’gan ’gü ‑sü kö ‑potaasü ‑yaan kë yi ‑gɔ bhë ‑yö ‑go ’më ’wun bhë ‑a ’gü ii?»

³⁴’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka: Mɛ ’kö ꞊sɔɔn yaa ‑kë, kö ‑yö ꞊sɔɔn yaa ‑gɔ ꞊nuadhɛ ’gü ꞊nɛ bhë. ³⁵꞊Nua ’ö ’ka‑ ‑ga ‑na bhë, mɛ ‑mɛ ’yaa ‑mü. Mɛ ’ö mɛ ‑mɛ ’ka ’ö tɔɔ Mɛgbö; ’ö dho toë ’dhö. ³⁶’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ mɛ ’ö mɛ ‑mɛ ’ka, ’kwa ‑we ‑a ’ka ‑Zlan Gbö ’ka bhë, ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊ya ka bho ꞊nuadhɛ ’gü, kö ‑potaasü giagia ꞊ya kë ka ‑gɔ. ³⁷Kë‑ wo bhë a‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ Ablaamö ꞊suu’‑ ‑ta ‑nu ‑mü kaa. ’Kɛɛ ka‑ ’piö ’ka n zë ’sa! ’Ö tɔɔ ’kaa ka ‑kɔ ’kpɔ ma mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ‑gɔ. ³⁸Pë ‑nu ’ö n Dë ‑ya ‑zɔn n ‑dhë bhë ꞊nɛ ’a ‑we ‑a ’ka; ’kɛɛ ka ‑zë, pë ‑nu ’ö ka dë ‑ya pö ka ‑dhë bhë ꞊nɛ ’ka‑ ‑kë.»

³⁹’Yö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Yi dë ’ö tɔɔ Ablaamö.»

’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «꞊Ya kë ꞊nɛ ka ‑kë Ablaamö ‑bha ’në ‑nu gia‑ ’ka ‑be, ka ‑dho ‑a këpë ‑nu kë. ⁴⁰’Kɛɛ dɔ ’kwa‑ wo ꞊nɛ, ’kö ‑kë ꞊nɛ ’wun gia‑ ’a goë ‑Zlan ’piö bhë a‑ ‑blɛɛ ka ‑dhë, pë do ’ö ka ꞊zuö’ ’piö ’ö tɔɔ ’ka n zë. ‑A ꞊ga ’ka‑ wo bhë, Ablaamö bhë, kë‑ wo ꞊nɛ ‑yö ’wun ꞊suu’‑ bhë ‑a ‑kë ‑a? ⁴¹꞊Ɛɛ, ’ö ’ka‑ ‑yö bhë ꞊a! Mɛ ’ö ka dë ’ka bhë ꞊nɛ ’ka ’to ‑a pin ’piö, ’ka pë ‑nu kë ‑na ’dhö bhë.»

’Yö ’wo‑ ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’wo‑ pö: «’Yiëë ’në ‑nu ’ö mɛ ‑nu ‑wo ‑mɔa ‑wa pö ‑gbloo ’gü ‑në ‑nu ‑mü yi ’ka ‑an ’ka; yi dë ‑yö do ‑Zlan ’ka.»

⁴²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Zlan ’ka‑ ꞊wɔɔn ‑na bhë, ꞊ya kë ꞊nɛ ‑yö ka dë ’ka ’wun gia‑ ’ka ‑bezë, n ‑dhɔ ‑yö ‑dho ka kë, ’ö tɔɔ nu ’a‑ wo zö ꞊nɛ, ‑Zlan ꞊nɛ ’ö n bɔ, ’a go ‑a ’piö ’a nu; yaa kë ꞊nɛ a ‑nu n ꞊deë’ ’dhö, yö kun; yö ꞊nɛ ’ö n bɔ. ⁴³꞊Ya kë ’dhö kö ’wun ‑nu ’a‑ ꞊blɛɛ’ ‑na ka ‑dhë ꞊nɛ ‑a ma ’kaa‑ wo n ‑gɔ bhë ’ö tɔɔ n ‑wo ‑nu ma ‑to ꞊ya ta ka ‑gɔ. ⁴⁴Ka dë ’ö tɔɔ dü. Pë ’ö ’ka‑ ’piö ’ö tɔɔ ka dë ’ö bhë ‑a ‑zo ’kun ‑wun kë ‑sü. ’Go ‑a züdɔyi ‑de ‑bha, mɛ zë ꞊nɛ ’ö‑ wo ‑kplawo. Yaa dɔ ’wun gia‑ ’gbloo ’piö do, ’ö bhii ’wun gia‑ ’yaa‑ ’gü. ꞊Ya kë ꞊nɛ ꞊ya ꞊sua ‑wun ‑nu ꞊blɛɛ’, ’yaa pë gbɛ ’ka yö ꞊ga ꞊suamɛ ‑mü ‑a ’ka, ’ö ꞊sua dë ’ka. ⁴⁵’Kɛɛ ma ‑zë, ’wun gia‑ ꞊nɛ ’a‑ ꞊blɛɛ; pë ’ö ‑kë ’ö ’kaa n ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑ ’ö bhë. ⁴⁶꞊Dhɛɛ’ do ꞊ga ꞊nɛ: Dö ‑mü ka songdhö ’ö dho ‑mɔa kö ‑yaan ‑zɔn ꞊nɛ ’ma ꞊sɔɔn yaa kë ꞊ɛɛ? ’Ö ꞊ya kë ’dhö kö ‑më ‑kë ’ö ’ma ’wun gia‑ ꞊blɛɛ’‑, ’ö ’kaa‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛɛ? ⁴⁷’Kɛɛ kë‑ wo bhë ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛɛ: Mɛ ’ö ‑Zlan ‑bha mɛ ’ka, ‑yö ö ’to ‑kë ‑Zlan ‑wo ‑bha. Ka ’ö ’ka bhë, ’kaa ‑Zlan ‑bha mɛ ’ka bhë yö ꞊ga ’ö‑ kë ‑kɔ ’dhö bhë.»

’Wun ’ö ‑gban Yesu ‑bha ‑kë ꞊va Ablaamö ‑bha ‑sü ‑bha

⁴⁸’Yö Zuifö ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «‑A pö ’yi‑ wo Samali mi ‑mü ü ’ka, ’iin ’ö ‑zuu yaa ‑yö ü ’gü bhë, bhi gia‑, ‑dhɛ ’ü‑ ‑ga ‑a ’gü bhë, ꞊sua ’yi‑ ‑kë ‑a?» ⁴⁹’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Zuu yaa ’yaa n ’gü. Pë ’a‑ ‑kë ’ö tɔɔ n Dë ꞊bhlë ‑ya ’a‑ wo; ’kɛɛ ka ‑zë, ka ‑kɔ n ꞊bhlë ‑ya ‑sü ’ka. ⁵⁰’Maa ’tɔbhɔdhe ꞊mɛɛ’‑ n ‑de ‑bha ’ka; mɛ ’ö ’tɔbhɔdhe ꞊mɛɛ’ ‑na n ‑ma ’ka bhë ‑yö ‑dhö. Yö ꞊nɛ ꞊ya kë ’ö za kan bhë. ⁵¹’Kɛɛ a‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: Mɛ ’ö ꞊ya n ‑wo ‑nu ꞊bhlë ‑ya, yö ’ka ’dho ga ’gbɛɛdhö.»

⁵²’Yö Zuifö ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «‑Aa ‑ba, ’yië ü ‑dhɛ yö ’sabla! ‑Zuu yaa do ‑yö ü ’gü! Ablaamö ꞊ya ga; ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ꞊wa ga; ’kɛɛ bhi ‑zë, ü‑ pö: ‹Mɛ ’ö ꞊ya n ‑wo ‑nu ꞊bhlë ‑ya, yö ’ka ’dho ga ’gbɛɛdhö.› ⁵³Yi dë Ablaamö bhë ꞊ya ga; ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ’wo bhë ꞊wa ga ’pö. ꞊Ya kë ’dhö kö kë ’pö ’ü‑ wo ꞊va ‑an ‑bha ’pö bhë ee? ꞊Ya kë ’dhö kö ‑më ‑mü ü ’ka ɛ?»

⁵⁴’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «꞊Ya kë ꞊nɛ n ‑de ’sü ’a‑ wo ꞊va ‑be, kö ‑a ‑yöë ‑pë gbɛ ’yaa ‑dhö. ’Kɛɛ mɛ ’ö n ’sü ‑na ꞊bhlëzë bhë ’ö tɔɔ n Dë ’ö ’ka‑ pö ‑na ‑yö ka ‑bha ‑Zlan ’ka bhë. ⁵⁵’Kɛɛ kö ’kaa‑ dɔ ’sa! Ma ‑zë a‑ ‑dɔ. ꞊Ya kë ꞊nɛ a‑ ‑pö ‑bezë ’maa‑ dɔ kö ꞊sua ’a‑ ‑kë ꞊nɛ ka ’dhö. ’Kɛɛ a‑ ‑dɔ ‑së ’ka, ’ö ’a‑ ‑wo ‑nu ꞊bhlë ‑ya. ⁵⁶Ka dë Ablaamö ’ö bhë, kë‑ wo ’kpa bhë, pë ’ö‑ ‑zo ‑kë ‑a ‑dhë ’ö tɔɔ kö ’ö ö ’yan dɔ n ‑ma. ’Ö‑ ꞊zuö’ ’glu ‑yö dhi nu ’a dho ‑a wo bhë ‑a ‑wun ’gü; ’ö ꞊dhɛ ꞊yaa‑ yö ’ö‑ ꞊zuö’ ’glu ‑yö ‑dhi.»

⁵⁷’Yö Zuifö ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «Bhi ’ö ü ‑kwɛ yaa ’gɔɔ‑ ’sɔɔdhuzë ꞊kun bhë, ’ü ü ’yan ‑kpën Ablaamö ‑bha ‑sü ‑wun ꞊blɛɛ ’fɛfɛ ’ka ’dhö a?»

⁵⁸’Yö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: Ablaamö bhë ‑a kë ꞊yië’ ‑dewo kö ‑yaan bhɔ kö a ‑dhö, ’ö ’a ꞊tun ‑dhö ꞊nɛ.»

⁵⁹꞊Dhɛ ꞊yaa‑ pö ’dhö, ’wo ‑guö ‑lö kö ‑waan ‑a ‑zuö ‑a ’ka. ’Kɛɛ Yesu ‑yö ‑bin ’ö ‑ziö ’ö go ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ mü ’ö dho.

Yesu ‑bha gɔɔn‑ ’ö bhɔ ’yënngtiimɛ ’ka ‑a ‑dhɛ bo ’ö‑ wo

¹Yesu ‑yö ‑kë ziö ꞊dhia yi do ’ka, ’ö ‑kpën gɔɔn‑ do ’ö‑ ’yënng ‑yö ‑kë tii ’ö bhɔa ‑a ‑bha. ²’Yö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wa ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Yi ‑Gɔmɛ, ‑më ‑kë ’ö gɔɔn‑ ꞊nɛ ’ö‑ ’yënng ‑kë tii ’ö bhɔa ꞊ɛɛ? Kö kë‑ wo bhë, ‑yö ‑sü ‑a ‑de ꞊sɔɔn ‑bha ꞊ii, ’iin ‑yö ‑sü ‑a ‑mɛ ‑nu ꞊sɔɔn ‑bha ꞊ii?»

³’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Yaa yö ‑a ꞊sɔɔn ’iin ‑a ‑mɛ ‑nu ꞊sɔɔn ‑wun ‑bha. ‑Yö ‑bhɔ ’yënngtiimɛ ’ka ’dhö ‑yö kë ’dhö kö ‑Zlan ‑yaan bɔ ‑a ’gü ‑yaan pë ‑nu kë. ⁴꞊Dhɛ ’ö‑ ‑dhɛ ’dhö ꞊tun ’po ‑sü bhë, kwa ꞊dua’ ‑mü kö mɛ ’ö n bɔ bhë, kwa‑ ‑bha yuö kë. Gbeng ‑yi ’yaa ꞊gbiin gbɔ, ’ö bhii ’kwa dɔ gbeng ꞊sia, kwa yuökëdhɛ gbɛ ’ka dho kë ‑dhö. ⁵’Töng ’a‑ ’ka ’kpongtaa ꞊nɛ, a ‑dhɛpuudhɛ ’ka.»

⁶꞊Dhɛ ꞊yaa‑ pö ’dhö, ’yö ö ’dhee bho; ’yö‑ ꞊kaan ’sɛ ’ka ’ö‑ ꞊glüü gɔɔn‑ ’ö bhë ‑a ’yënngdhö, ⁷’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «’Dho ’ü ü wöödhɛ ’zlu Siloe ’yi ‑glu ꞊bhaa.» (꞊Waa‑ pö Siloe kö ‑wa ‑pö «mɛ ’wo‑ bɔ».)

’Yö ꞊dhɛ gɔɔn‑ bhë ꞊ya ’dho ꞊ya ö wöödhɛ ’zlu, ’yö nu kö ‑a ’yan ꞊ya ‑dhɛ yö.

⁸’Yö gɔɔn‑ bhë ‑a ‑zü ’to mɛ ‑nu ’wo ‑an ‑gɔ ’gunng ’gü bhë, ꞊dhɛ ꞊waa‑ yö, ’wo‑ pö: «Gɔɔn‑ ꞊nɛ ’yaa ‑mü ’ö ‑kë ꞊yaannu ‑sü ’ka ‑de, ‑gba ‑dhɛ ‑sü ’ka ꞊naa?»

⁹Kö mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö ‑na: «Yö ‑mü.»

Kö mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö ‑na: «‑Abi’, ’yaa ‑mü; ’kɛɛ ‑yö ‑bhɔ ‑a ‑bha.»

꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö gɔɔn‑ bhë ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Ma gia‑ ‑mü.»

¹⁰’Yö ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «‑A kë ‑kɔ ‑yö ‑kë ꞊dhë ’ö ’ü ‑dhɛ yö ꞊ee?»

¹¹’Yö‑ ‑daa kë ’ö‑ pö: «Gɔɔn‑ ’wo‑ ‑dhɛ Yesu bhë ꞊nɛ ’ö pë ‑kë ꞊nɛ ’yɔɔ ’dhö ’ö‑ sü ’ö‑ ꞊glüü n ’yënggdhö, ’ö‑ pö n ‑dhë: ‹‑Bhö ’dho Siloe ’yi ‑glu ꞊bhaa ’ü ü wöödhɛ ’zlu›; ’yö ꞊dhɛ ’a yën n wöödhɛ ’zlu ‑sü ‑bha ’ö n ’yan ‑yö ‑dhɛ yö.»

¹²’Yö ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Gɔɔn‑ bhë, ‑yö ’më ɛɛ?» ’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑Dhɛ ’ö‑ ‑bha ’maa‑ dɔ ‑ɔ.»

Falizi ‑mɛ ‑nu ‑bha gɔɔn‑ ’ö‑ ’yan ’dhi ‑yö ‑po bhë ‑a ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ’wo‑ wo

¹³꞊Dhɛ ’wun ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, ’ö gɔɔn‑ bhë ’wo dhoë Falizi ‑mɛ ‑nu ꞊dhia. ¹⁴‑A ‑gɛn tɔɔ ’töng ’ö Yesu ‑yö ö ‑kɔ ‑ziö ‑a ’ka ö ’dhee ’gü ’sɛ ‑kaan ‑a ’ka ‑sü ’ka kö ‑yaan gɔɔn‑ bhë ‑a ’yan ’dhi poë bhë, ‑yö ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ’ka. ¹⁵’Yö gɔɔn‑ bhë ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ‑kɔ ’ö ꞊kaa’ bhë ‑a ‑wun ’ka kö wo gia‑ ‑waan yö. ’Yö‑ pö: «’Yɔɔ pë ’tee ’ö‑ bho ’ö ꞊glüü n ’yënngdhö, ’a dho ’a n wöödhɛ ‑zlu, ’yö n ’yan ‑yö ‑po ꞊nɛ.»

¹⁶’Yö Falizi ‑mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo yö ‑a pö ‑sü ’gü ꞊nɛɛ: «Mɛ ’ö ’wun ‑kë ꞊nɛ ‑Zlan ‑bha mɛ ’yaa ‑mü bhii yaa ꞊glooyi ‑bha tɔng ’kun.»

Kö ‑a mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö ‑na: «‑A ꞊ga ’ka‑ wo bhë ꞊sɔɔnyaamɛ ‑yö ‑mɔa kö ‑yö ‑dhidhaapë ꞊suu’‑ ꞊nɛ ‑a kë ꞊a?»

’Yö ’wun bhë ‑a ‑wun ’gü ’ö ’gügludhe ‑yö ‑da ‑an ziën.

¹⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wo ꞊dhɛɛ’ ’bhaa kpɔ gɔɔn‑ ’ö‑ ’yan ‑yö bo bhë ‑a ‑gɔ ꞊nɛɛ: «Bhi gia‑ ‑de ’ö gɔɔn‑ bhë ’ö ü ’yan po bhë, ’bha ‑dhɛ ‑ga ’wun bhë ‑a ’gü, gɔɔn‑ bhë dö ‑mü ‑a ’ka ɛ?» ’Yö‑ ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑mü.»

¹⁸’Kɛɛ ’wun bhë yaa Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑zo ’kun ꞊nɛ gɔɔn‑ bhë ‑yö kë ’dhiö ꞊zian’ ‑be ’yënngtiimɛ ’ka, kö ’töng bhë ‑a ’ka ‑yö kë ‑dhɛ yö ‑mɛ ’ka. ’Wo‑ ‑mɛ ‑nu ꞊dhɔɔ ‑kë; ¹⁹’wo ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Mɛ ’ö ꞊nɛ kaa‑ ’në ‑mü ‑a? ꞊Dhɛ ’ö bhɔ bhë ‑a ’yënng‑ ‑kë tii ꞊a? ‑Më ‑wun ’ö ‑kë ’ö‑ ’yan ꞊ya ’po ꞊nɛɛ?»

²⁰’Yö‑ ‑mɛ ‑nu ‑wa ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’wo‑ pö: «Pë do ’yi‑ dɔ ’ö tɔɔ yi ‑bha ’në ‑mü, ’ö‑ ’yënng ‑kë tii ’ö bhɔa. ²¹‑A mɛ ’ö ‑kë gɔɔn‑ ’ö‑ ‑dhɛ bo waa‑ ‑kɔ ’ö ꞊kaa’ zlöö ’ö‑ ’yan ’dhi ‑yö ‑po bhë ’yiëë‑ gbɛ dɔ. Ka gia‑, ‑kaa ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’dhɛ, ‑yö ‑mɔa ‑yö ö ‑de ‑ta ‑wun ꞊blɛɛ’; ꞊ya kë zii!»

²²Pë ‑kë ’ö‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo ’wun ‑daa ‑kë ’dhö bhë, ’ö tɔɔ ‑wo ‑suö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑dhë, bhii tɔɔ Zuifö ꞊wa ‑mɔa ’gü ’saadhö kö mɛ ’oo mɛ ’ö ’dhoë‑ pö Yesu tɔɔ ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ‑waan kë ‑yaan ’go wo songdhö wo ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü. ²³Pë ‑kë ’wo‑ pö: «꞊Ya kë zii ’saadhö; ‑yö ‑mɔa kö ‑yö ö ‑de ‑ta ‑wun ꞊blɛɛ’‑; ‑kaa ꞊dhɛɛ’ kpɔ!» ’ö bhë.

²⁴꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wo gɔɔn‑ ’ö‑ ’yënng ‑yö ‑kë tii ’dhiö bhë ‑a ꞊dhɔɔ ‑kë ’zü ‑dëüwo ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «’Wun gia‑ ꞊blɛɛ’‑ ‑Zlan wö ’dhiö; gɔɔn‑ ’ö ü ‑dhɛ bo bhë yi‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ ꞊sɔɔnyaakëmɛ ‑mü ‑a ’ka.»

²⁵’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑Yö ꞊sɔɔnyaamɛ ’ka oo, ’yaa‑ ’ka oo, ’maa‑ gbɛ ‑naa dɔ. Pë do ’a‑ dɔ ’ö tɔɔ a ‑kë ’yënngtiimɛ ’ka ‑be, ’kɛɛ ꞊dɛɛ ꞊nɛ ’ma ‑dhɛ ‑yö zlöö.»

²⁶’Wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «‑Më ’ö‑ ‑kë ü ’ka ɛɛ? ‑Yö ü ’yan ‑po ‑kɔklë ꞊ɛɛ?» ²⁷’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «Ka ’to ’pö kaa‑ kë n ‑ma bhë ꞊ee, ’iin ꞊dhë, ’yaa ’pö ’ma bɔ ‑a ’gü ’saadhö ka ‑dhë. ‑Më ’ö ’ka‑ ’piö kö ’a bɔ ‑a ’gü ’zü do ka ‑dhë ꞊nɛɛ ’iin ’ka‑ ’piö kö ’ka kë ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’ka ’pö bhë ee?»

²⁸’Wo yö ’wun ‑blɛɛ ‑a ’ka ‑sü ‑bha ’wo‑ pö: «Bhi ꞊nɛ ’ü tɔɔ gɔɔn‑ bhë ‑a ‑bha ꞊guë’. Yi ‑zë yi Moizö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’ka. ²⁹Yi‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ kë‑ wo ’kpa bhë, ‑Zlan ‑yö ’wun ‑blɛɛ Moizö ‑dhë; ’kɛɛ mɛ ꞊suu’‑ ꞊nɛ ’yiëë‑ ’godhɛ ‑dee dɔ!»

³⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö gɔɔn‑ bhë ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «꞊Aan’‑, ka gia‑ ka‑ ‑yö bhë ꞊aa! Mɛ ’te ’tun ‑wun do kun bhë ꞊a; ’kaa‑ ’godhɛ dɔ, ’kɛɛ ꞊ya n ‑dhɛ bo ’sa! ³¹Kwa‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ ‑Zlan ’yaa ö ’to kë ꞊sɔɔnyaamɛ ‑nu ‑bha, ’kɛɛ ‑yö ö ’to ‑kë mɛ ’ö‑ ꞊bhlë ‑ya, ’ö‑ ‑zo ’kun ‑wun ‑nu ‑kë ‑a ‑bha. ³²’Ka‑ ma do ꞊nɛ mɛ ꞊ya kë ‑dhö ꞊ya mɛ ’ö ’yënng ’dhö tii ’ö bhɔa ‑a ’yan ’dhi ’po ꞊a? ³³Gɔɔn‑ ’ö bhë ꞊ya kë ꞊nɛ yaa ’go ‑Zlan ’piö ‑be, yö ’ka ’dho pë gbɛ kë.»

³⁴’Yö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Më ’ü dɔa ꞊nɛɛ, bhi ’ü ꞊sɔɔn yaa ’gü ü ‑de ’böü ’ka ’ü bhɔa bhë, ü‑ ’piö ’ü yi ꞊daan’‑ ’pö a?» ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo‑ ‑kë ’ö go ‑an ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü mü.

’Wun mɛ ’ö ’yënngtiidhɛ ’ka ‑Zlan ‑bha zian ‑ta

³⁵’Wun bhë Yesu ‑ya ‑ma ꞊nɛ gɔɔn‑ bhë ꞊waa‑ kë. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö dho ‑a ’piö ’yö‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «Ü Mɛgbö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑a?» ³⁶’Ö gɔɔn‑ bhë ’yö‑ pö: «N ‑Gɔmɛ, mɛ bhë dö ‑mü ‑ii kö ’aan‑ ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑ɛ?»

³⁷’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Yö ‑de gia‑ ’ö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na ü ‑dhë ꞊nɛ!» ³⁸’Yö gɔɔn‑ bhë ’ö yö ö kpɔn ’gü Yesu ’dhiö, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «A ü ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, n Dëmɛ.»

³⁹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «A ‑nu ’kpongtaa zö za ’kan ‑wun ’ka, kö ’yënngtiimɛ ‑nu ‑waan ‑dhɛ yö, ’iin kö mɛ ‑nu ’wo ‑dhɛ yö kö ‑an ’yënng ‑yaan trö.»

⁴⁰Falizi ‑mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ’pö bhë, ꞊dhɛ ’ö‑ mɛ ’bhaa ‑nu ꞊waa‑ ‑wo bhë ‑a ma, ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ, ’wo‑ pö: «Yi ‑de ’pö yi ’yënngtiimɛ ‑nu ’ka a?»

⁴¹’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «꞊Ya kë ꞊nɛ ka ‑kë ’yënngtiimɛ ‑nu ’ka ‑bezë kö za ’ka ’dho ka kun; ’kɛɛ ꞊dhɛ ‑kë ꞊nɛ ka‑ ‑pö ka ‑de ‑dhë ꞊nɛ ka ’yan ‑yö ’po ‑sü ’ka bhë, yö ꞊ga ’ö za ꞊ya ka kun bhë.»

’Wun ꞊zuan’ ’ö ‑gban ’bhla ‑tuëmaakëmɛ waa‑ ö ‑bha ‑tuë ‑nu ‑an ‑bha

¹’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë ’zü ꞊nɛɛ: «A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka: Mɛ ’ö dho ‑da ‑tuë ‑nu wɔdhɛ ‑bha, ’ö yaa bɔ ‑a ’dhi ‑bha, ’ö ꞊ya ‑lö ‑gla ‑zü, kö mɛ bhë ꞊kwaanmɛ ‑mü ‑a ’ka, kö këpëyaamɛ ‑mü ‑a ’ka. ²’Kɛɛ mɛ ’ö ꞊ya bɔ ’kɔdhi ‑bha ’ö ꞊ya ‑da mü, kö ‑tuë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑maakëmɛ ‑mü ‑a ’ka. ³꞊Ya kë ’dhö ’ö ’kɔ ‑maakëmɛ ‑yö ’kɔdhi ‑po ‑a ‑gɔ ’ö ‑da mü. ꞊Ya kë ’dhö ’ö ‑tuë ‑nu ‑wo ’wun ma ‑a ‑ta. Yö ꞊nɛ ’ö ꞊ya ‑tuë ‑nu ’wo bhë ‑an ꞊dhɔɔ kë ‑a mɛ ’ö ‑dhö ‑a ’tɔ ’ka, ’ö ’wo ‑ziö ‑a ’piö ’ö dho ‑an ’ka plaan. ⁴Wo ’plɛ ꞊wa yö plaan, ’ö yö ‑an ‑dhë ’dhiö, ’wo ‑ziö ‑a ’piö ’ö bhii ‑wo wo ‑maakëmɛ ‑wo ‑dɔ. ⁵’Kɛɛ waa ’dhö ‑mɔa ‑wo ziö mɛ ’ö ’waa‑ dɔ ‑a ’piö. ꞊Duë ꞊nɛ ’wo dho ‑a wo ‑a ‑dhë; ’ö tɔɔ ’waa‑ ‑wo dɔ.»

⁶’Wun ꞊zuan’ bhë ꞊dhɛ Yesu ꞊yaa‑ ‑zɔn ‑an ‑dhë ’dhö, waa‑ ‑gɛn ma.

Yesu ‑bha ‑kë ‑tuëmaakëmɛ ‑së ’ka ‑sü

⁷’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë ’zü: «A‑ ‑pö ka ‑dhë giagia ’ka ꞊nɛ ‑tuë ‑nu ‑bha ’kɔ bhë ‑a kpong wɔdhɛ ‑yö ‑a ’dhi ‑bha ‑pë ’ö tɔɔ ma. ⁸Mɛ ‑nu ’wo nu n ’dhiö ’saadhö bhë, ꞊kwaanmɛ ‑nu ‑mü ‑an ’ka; këpëyaamɛ ‑nu ‑mü ‑an ’ka. ’Kɛɛ ‑tuë ‑nu waa ’to ‑an ‑wo ‑nu ’piö. ⁹Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ‑yö ’kɔdhi ‑bha kpong. Mɛ ’ö ꞊ya bɔ n ‑ta ꞊ya ‑da kɔɔ, ‑yö ‑dho dha. ꞊Ya kë ’dhö, ‑yö ‑dho ‑mɔa ‑yö ‑da kɔɔ ’iin ‑yö yö plaan; ‑yö ‑dho ö ‑bha ‑bhöpë yö. ¹⁰꞊Kwaanmɛ ’ö ’ka‑ ‑ga ‑na bhë, ‑yö ‑nu kö ‑yaan ö ‑bha ꞊kwaan, ‑yaan mɛ zë, ‑yaan pë ’gü ꞊siö’‑. ‑A ‑bha yuö ꞊nɛ bhë. ’Kɛɛ ma ‑zë a ‑nu kö ‑këdhösü ‑yaan kë mɛ ’bhee‑ ‑nu ‑gɔ ö ’plɛ ’ka.

¹¹Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ‑tuëmaakëmɛ giagia. ‑Tuëmaakëmɛ giagia ’ö bhë ‑yö ö ‑de ‑nu ö ‑bha ‑tuë ‑nu ‑wun ’gü. ¹²’Kɛɛ mɛ ’ö yuö ‑kë kö ‑waan ‑a ꞊saan’ bho, ’ö ’yaa ‑tuëmaakëmɛ giagia ’ka bhë; ‑tɔan gbɛn‑ ꞊ya ‑wo yö, ’ö ‑tuë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë ’dhiö bhë, ‑yö ‑duë ’ö dho ’ö ‑tɔan gbɛn‑ ‑yö kan ‑an ’gü ’ö ’bhla ‑nu ‑wo ‑pɛn. ¹³꞊Duë ’ö‑ wo bhë ’ö tɔɔ pë ’ö‑ ‑yuö kë ‑na bhë ’ö tɔɔ ’wëü‑; ’yaa ö ‑zo ’ta ’bhla ‑nu ‑wun ’gü. ^14-15Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ ‑tuëmaakëmɛ giagia. ‑Kɔ do ’ö n Dë ‑yö n dɔa, ’ö ma ‑de ’pö ’a‑ dɔa bhë ’ö‑ ’ka ’pö yië‑ ma ’bhla ‑nu yi songdhö ’ö ’a n ‑de ‑nu ‑an ‑wun ’gü. ¹⁶‑Tuë ’bhaa ‑nu ‑wo n ‑gɔ ’ö ’waa ‑tuë wɔdhɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑bha. ꞊Yö ‑së kö ’a yö ‑an ‑dhë ’dhiö kö ‑wo ‑da mü ’pö. ‑Wo ‑dho n ‑wo ma, ’ö ‑an dho ’kuë‑ ‑sü ‑yö ‑kë do, ’ö ‑an ‑maakëmɛ ‑yö ‑kë do.

¹⁷N Dë ‑yö n ‑dhɔ ‑kë; ’ö tɔɔ a n ‑ma ‑tosiadhe ‑nu kö ‑këdhösü ‑yaan kë n ‑gɔ ’zü. ¹⁸Yaa kë ꞊nɛ n ’gbee‑ ‑ta ’wo‑ bho. A‑ ‑sü n ‑de ’gü ’a n ‑ma ‑tosiadhe nu. ‑Kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü ‑yö n ‑gɔ kö ’aan‑ ‑a nu ’iin kö ’aan‑ ‑a yö ’zü. Pë ’ö n Dë ‑yö n bɔ ‑a ‑wun ’ka ’ö bhë.»

¹⁹’Wun ’ö‑ ꞊blɛɛ’ ‑kɔ ꞊suu’‑ ‑yö ‑kë ’dhö bhë, ‑yö ’gügludhe ‑da Zuifö ‑nu ziën ’zü. ²⁰‑An mɛ ꞊plëëzë ‑wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia: «‑Zuu yaa do ‑ya ’gü! ‑Yö ’blɔɔnzë! Ka ka ’to ‑to ‑a ‑bha ‑më ‑wun ’gü ii?»

²¹‑An mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia ’pö: «Mɛ ’ö ‑zuu yaa ’dhoë‑ ’gü, ‑a ’wun ꞊blɛɛ’ ‑wo yaa kë ‑dhö. Kë‑ wo bhë, ’ka‑ ma do ꞊nɛ ‑zuu yaa ꞊ya ’yënngtiimɛ ’yan ’po do ’ka‑ yö ꞊a?»

Zuifö ‑nu ‑bha ‑kɔ Yesu ‑wun ’ka ‑sü

²²(꞊Dhɛ ’ö ’töng ’bhaa ꞊ya ziö,) mɛ ‑nu ‑wo ‑nu wo ’ko ꞊bhaa Zeluzalɛmë kö ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ kë ’wo‑ wo ’slööslö ’kpa bhë ‑a ’wlaan‑ ’wo‑ kë ‑na ‑kwɛ ‑bha bhë, ‑waan ‑a wo ’zü. ‑Yö ‑kë ’dhö ’nɛnɛ ’töng ’ka. ²³Yesu ‑yö ‑kë ꞊ziö’ ’ziö ꞊dhia ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’pian mɛ ’ö Salomɔ ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ‑gban ’lü ’dhoë‑ ’ka bhë ‑a ’ka. ²⁴’Ö Zuifö ‑nu ‑wo ꞊nië ‑a ‑zü, ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Më ’ü dɔ ‑a ‑gɔ kö ’üën‑ ü dɔ ‑kɔ ꞊blɛɛ’ yi ‑dhë ɛɛ? ꞊Ya kë ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ü ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ka, ‑a pö yi ‑dhë do ꞊klöödhö kö yi ꞊zuö’ ’go yi ꞊zlöö.»

²⁵’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑A mɛ ’kö bhë, ’ma‑ ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë ’saadhö; kë‑ wo ’ö ’kaa n ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë yö ‑mü. Pë ‑nu ’a‑ kë ‑na n Dë ’tɔ ’gü bhë ‑wa ‑zɔn ꞊nɛ n ‑gɔ ‑wun ‑yö ’wun gia‑ ’ka. ²⁶’Kɛɛ n ‑wun ‑dhɛ ’kaa‑ wo ‑na ’wun gia‑ bhë ’ö tɔɔ ma ’bhla ‑tuë ‑nu bhë ’kaa ‑an kpö ’gü ‑mɛ ‑nu ’ka. ²⁷’Ö bhii ma ’bhla ‑nu ’wo bhë ‑wo wo ’to ‑to n ‑wo ‑bha. A ‑an ‑dɔ, ’ö ꞊ya kë ’ma ‑an ꞊dhɔɔ kë, ’wo nu n ꞊dhɔɔ ‑wo ‑bha. ²⁸A ‑dho ꞊toëpö ‑këdhösü nu ‑an ‑dhë; waa ’dho ga ’gbɛɛdhö, ’iin ’ö mɛ gbɛ ’ka ’dho ‑an bho n kwɛɛ. ²⁹N Dë ’ö pë nu n ‑dhë bhë ‑yö ꞊va ’ö ‑ziö pë ’plɛ ‑ta. Mɛ gbɛ ’ka ’dho pë gbɛ bho ‑a kwɛɛ. ³⁰Ma ’dhö, n Dë ’dhö, yi dosɛn.»

³¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Zuifö ‑nu ‑wo ‑guö ‑lö; ’wo‑ dho ’kuë‑ kö ‑waan ‑a ‑zuö ‑a ’ka. ³²’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Kë ’a‑ wo zö ka ziën bhë, a ’wunsë ‑nu ‑kë ꞊va ’ka; ’ö ’a‑ ‑kë ’dhö n Dë ‑bha ’piigbeedhɛ ꞊kwaa’. ’Wun ‑nu ’wo bhë ‑a ‑mlë ‑zë ’ö‑ ‑wun ’gü ’ka‑ ’piö ’ka n zë ‑guö ’ka ꞊nɛɛ?»

³³’Ö Zuifö ‑nu ‑wa pö: «Yaa kë ꞊nɛ ’wun ‑së ’ü‑ ‑kë bhë ꞊nɛ ’yi‑ ’piö ’yi ü zë ‑guö ’ka ‑a ‑wun ’gü; ’kɛɛ ’wun yaa ’ü‑ ꞊blɛɛ’ ‑na ‑Zlan ‑gɔ bhë ‑a ‑wun ‑mü. ’Ö tɔɔ bhi ’ü mɛ ’bhee‑ ’kpaan ’ka bhë, ‑dhɛ ’kwa yö ’më ’ü ü ‑de ‑kë ‑Zlan ’ka ɛɛ?»

³⁴’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ka ‑bha tɔng ’sëëdhɛ ’gü ꞊nɛɛ: ‑Zlan ‑ya ‑pö: Ka ‑zlan ‑nu ’ka.³⁵’Ö kwa gia‑ ’kwa‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ pë mɛ ’kö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü kö ‑a ‑bho mü ‑dhɛ ’yaa ’dhö. Mɛ ‑nu ’ö ‑Zlan ‑yö ’wun ‑blɛɛ ‑an ‑dhë bhë ꞊nɛ ’ö ‑an ‑dhɛ ‑zlan ‑nu. ³⁶Ma ‑zë, ‑Zlan ‑yö n ‑sü ’ö n bɔ ’kpongtaa. ꞊Ya kë ’dhö kö ‑yö ‑kë ‑kɔklë zlöö ’ö ’ka‑ pö ’wun yaa ꞊blɛɛ’‑ ’a‑ wo ‑Zlan ‑gɔ ‑ɛ, ꞊dhɛ kë ꞊nɛ ’ma‑ pö ‑Zlan Gbö ‑mü n ’ka bhë ee? ³⁷꞊Ya kë ꞊nɛ ’maa n Dë ‑bha yuö ‑nu kë, kö kö ꞊kun ’ka n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ³⁸’Kɛɛ ꞊ya kë ꞊nɛ a n Dë ‑bha yuö ‑nu ‑kë, ’ö ’kaa n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑; kö pë ‑nu ’wo bhë ka ‑an ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’püë‑ wo ꞊nɛ ‑wo ‑go ‑Zlan ’piö kö ꞊ya ’go mü ’kaan‑ ‑a ꞊tɛi’ dɔ zlöö ꞊nɛ a ‑go n Dë ’gü, ’ö n Dë ’dhö ‑ya ‑sü ’ka n ’gü i.»

³⁹’Yö ’wo yö ‑a ’slë ꞊mɛɛ’ ‑sü ‑bha kö ‑waan ‑a ’kun, ’kɛɛ waa‑ këdhɛ gbɛ yö. ‑Yö ‑dha ‑an ‑gɔ.

⁴⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑yö dho Zuudɛn zlöö ꞊zian’ ’zü ‑dëüwo, ’pian mɛ ’ö Zan ‑yö mɛ bɔ yiö ‑a ’ka ’dhiö ꞊zian’ bhë ‑a ’ka; ‑dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö to ‑a ‑bha. ⁴¹Mɛ ‑nu ‑wo ‑nu ‑a ’piö ꞊va ’ka. Pë ’ö ‑kë ‑an ‑wo ’ka ’ö tɔɔ: «Zan bhë kë‑ wo bhë, yaa ‑dhidhaapë gbɛ kë; ’kɛɛ ’wun ‑nu ’ö‑ ꞊blɛɛ ’saadhö gɔɔn‑ ꞊nɛ ‑a ‑blü ’gü bhë ’wun gia‑ ‑mü.»

⁴²‑Dhɛ bhë mɛ ‑nu ‑wo ‑kë ꞊va ’zü, ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑a ‑bha.

Lazaa ‑bha ga ‑sü

¹Gɔɔn‑ do ‑yö ‑kë ‑dhö, ’wo‑ ‑dhɛ Lazaa. ‑Yö ‑kë Betani. ’Yö ’yua ‑ya ‑kë. Waa‑ ö dheglu ’nëdhezë ꞊plɛ ’wo ‑an ‑dhɛ Mali waa‑ Maatö ‑wo ‑kë pö‑ bhë ‑a ’gü. ²Mali bhë ꞊nɛ, ’ö ’dhiö bhë ’ö ’yi ’tëë ‑sëëzë sü ’ö‑ ‑lo kwa Dëmɛ ‑gɛn ‑nu ‑bha, ’ö ö ‑bha wun ‑nu sü ’ö‑ ‑ziö ‑a ‑gɛn ‑nu ‑bha. Yö ꞊nɛ ’ö ’kwa ’we ‑na ‑a dheglu Lazaa ’ka bhë. ³’Yö dheglu ’nëdhezë ꞊plɛ ’wo bhë ’wo mɛ bɔ Yesu ‑dhë ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «Yi Dëmɛ, ‑bhö nu; ’yua ‑yö ü ’bhamɛ Lazaa kë ‑na!»

⁴꞊Dhɛ ‑naɔ bhë ꞊waa‑ bɔ Yesu ‑gɔ ’dhö, ’yö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Yua ’ö Lazaa ‑bha bhë, yaa ’dho pë gbɛ kaa. ‑Yö ‑yaa ‑bha ’dhö kö ‑Zlan ‑bha ’tɔbhɔdhe ‑yaan yö ‑dhɛgbɛadhɛ ’gü; ’wun bhë ꞊nɛ ’ö dho kë ‑Zlan Gbö ‑bha ’tɔbhɔdhe ‑bɔ ‑a ‑ta ’ka ’pö.»

⁵Mali waa‑ ö dheglu Maatö ’wo bhë waa‑ Lazaa ‑de gia‑, ‑an ‑dhɔ ‑yö Yesu ‑kë ’dhö, ⁶’kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, ꞊dhɛ ’ö‑ ma ꞊nɛ ’yua ‑yö Lazaa kë ‑na, yaa ꞊luu’‑ yaa ’dho, ‑yö ‑to ‑dhɛ ’ö ‑kë ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha, ’ö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plɛ ‑kë mü, ‑yaan ꞊tun ’dho ‑na ‑an ’piö Betani. ⁷’Yö‑ pö ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑dhë: «‑Kwa ’yɛ kwa ’zü ’kwa dho Zude ‑sɛ ’gü.»

⁸’Yö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «Yi ‑Gɔmɛ, ‑a ‑dhɛ yaa ꞊glɔɔ ꞊kun, Zuifö ‑nu ‑wo ‑kë ‑a ’slë ꞊mɛɛ’ ꞊dhia kö ‑waan ü zë ‑guö ’ka, ’ö bhi ’ü bhë ’ü‑ ’piö kö ’kwa ’dho ’ma ’zü a?»

⁹’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «’Lɛlɛ ’yaa ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ‑dhɛkpaɔyi do ’gü a? Mɛ ꞊ya ’ta ’sü ‑dhɛ ’po ‑sü ’gü ‑a ‑gɛn ’yaa zuö bhë kun tɔɔ ‑a ’yan ‑yö ‑dhɛ ‑yö ‑dhɛ ’po ‑sü ’ö ’kpongtaa zö bhë ‑a ’gü a. ¹⁰’Kɛɛ mɛ ꞊ya ’ta ’sü gbeng, ‑a ‑gɛn ‑yö ‑zuö ’ö bhii ‑dhɛ ’yaa ’po ‑sü ’ka.»

¹¹꞊Dhɛ Yesu ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ‑an ‑dhë ’dhö, ’yö‑ pö ’zü: «Kwa dheglu Lazaa ꞊ya yi zë; ’kɛɛ ‑kwa ’dho kö ’aan‑ ’pa ‑a ‑bha.»

¹²’Yö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «Yi Dëmɛ, ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊ya yi zë kö ‑a ’bhle ꞊ya kë ’waa; ‑a ‑dhɛ ‑dho bo.»

¹³Kë‑ wo ’dhö bhë, ‑a pö ’ö Yesu ‑ya wo Lazaa ꞊ya yi zë bhë, ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu waa‑ ‑gɛn ma. ‑Wo wo ‑zo ‑to yi ’kpaan ꞊ya kë ’kwa‑ zë ‑na ꞊nɛ ‑a ‑dhë, ’kɛɛ kö ga ’ö Lazaa ‑ya wo bhë ꞊nɛ ’ö Yesu ‑yö ‑we ‑a ’ka. ¹⁴꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ’ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë ’puu ’ka zlöö: «Lazaa ꞊ya ga. ¹⁵N ꞊zuö’ ’glu dhi ‑sü ‑mü kë ’ö kaa‑ wo ’ma bhë ‑a ‑wun ’gü. ꞊Ya kë ’dhö, ka ‑dho n ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑; ’kɛɛ ‑kwa ’dho ’ma.»

¹⁶꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Toma ’wo‑ ’tɔ kpɔ «‑Flɛan» ’ka bhë ’ö‑ pö ö ’bhamɛ ꞊guë’ ‑nu ’wo to bhë ‑an ‑dhë: «‑Kwa ’dho kö kwa ‑de ’pö, kwaa‑ kwa ‑Gɔmɛ ‑nu ’kwaan‑ ga ’pö!»

Yesu ‑bha ‑kë ‑go ga ’sü ‑sü waa‑ ‑këdhösü ’ka ‑sü

¹⁷꞊Dhɛ Yesu waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ꞊wa ’dho ꞊wa ‑lo ’ma, kö ꞊wa Lazaa ‑bin ’saadhö ‑a ‑dhɛkpaɔyi ꞊ya kë ‑yiisië. ¹⁸’Go Betani ’ü ’dho Zeluzalɛmë ‑yö ‑kë ꞊nɛ ’kilong ‑yaaga ’dhö. ¹⁹‑A ‑wun ’gü, Zuifö ‑nu ‑wo ‑nu ꞊va Maatö waa‑ Mali ‑an ꞊plöö kö ‑waan ‑an ꞊zuö’ ꞊dhuë’‑ ‑an dheglu ’ö ga bhë ‑a ‑wun ’gü.

²⁰꞊Dhɛ ’ö Maatö ‑ya ma ꞊nɛ Yesu ‑yö zian ‑ta nu ꞊dhia, ’ö ꞊luu ’ö dho ‑a ‑gɔ zian‑. Mali ‑zë ‑yö ‑to kɔɔ. ²¹’Ö Maatö ‑ya pö Yesu ‑dhë: «N Dëmɛ, ü ‑kë zö ‑bezë, n dheglu ’ka ’dho ga. ²²꞊Ɛɛ, ’kɛɛ a‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ dɔ ‑de ’kwa‑ wo ꞊nɛ pë ’oo pë kö ’ü‑ ‑dhɛ ‑Zlan ‑gɔ, ‑yö ‑dho ‑a nu ü ‑dhë.»

²³’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ü dheglu ‑yö ‑dho go ga ’gü.»

²⁴’Ö Maatö ‑ya ‑daa ‑kë ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «‑Yö n ’yaan ’ka ’püë‑ wo ꞊nɛ gamɛ ‑nu ‑bha ‑go ga ’gü ‑yi ’ka yi ‑kaanta ’ka, ‑yö ‑dho go ga ’gü ’pö.»

²⁵’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ mɛ ‑bho ga ’gü ‑mɛ waa‑ ‑këdhösü ‑nu mɛ ‑dhë ‑mɛ. Mɛ ’ö ꞊ya n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ‑yö ‑dho kë ‑dhö ’kö ‑kë ꞊nɛ ‑yö ‑ga ’dhee; ²⁶’Ö mɛ ’ö‑ ‑bha ‑tosiadhe kë ‑sü ’gü, ’ö ꞊ya n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’ö yö ’ka ’dho ga gbɔ. ’Wun bhë, ü‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑a?» ²⁷’Ö‑ ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «꞊Ii‑, n Dëmɛ, a‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ü tɔɔ ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ, ’ü ‑Zlan Gbö ’ö ’wo‑ pö ‑yö ‑dho nu ’kpongtaa bhë ‑a ’ka.»

Yesu ‑yö ’gbo ‑bɔ

²⁸꞊Dhɛ Maatö ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, ’ö ‑ziö ’ö dho ’ö ö dhegludhe Mali ꞊dhɔɔ ‑kë, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë ’saan ’gü: «‑Gɔmɛ ꞊ya nu, ‑yö zö; ‑ya ‑pö ’ü nu.»

²⁹꞊Dhɛ ’ö Mali ꞊ya ‑naɔ bhë ‑a ma, ’yö ‑ziö ‑bla ’ka ’ö dho Yesu ’piö. ³⁰꞊Dhɛ kë ‑na ’dhö kö Yesu yaa ‑da plöö ꞊kun. ’Kɛɛ ‑dhɛ do ’ö Maatö ‑ya to ‑a ‑bha bhë ’ö to ‑a ‑bha. ³¹꞊Dhɛ ’ö Zuifö ‑nu ’wo ‑kë Mali ‑gɔ kɔɔ ‑a ꞊zuö’ ꞊dhuë’ ꞊dhia bhë ꞊waa‑ yö ꞊nɛ ziö ’ö‑ wo bhë, ‑yö ‑kë ‑bla ‑ta, ’wo ‑ziö ‑a ’piö. ‑Yö ‑kë ‑an ‑zo ’piö ꞊nɛ ‑yö ‑kë ’dho ꞊dhia blɔɔn‑ ꞊taa kö ‑yaan ’gbo bɔ.

³²꞊Dhɛ ’ö Mali ꞊ya ‑lo ‑dhɛ ’ö Yesu ‑yö ‑kë ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha, ’ö‑ ’yan ‑yö ‑da ‑a ‑ta, ’yö ö ‑de ‑zuö sia‑ ‑a ꞊gɛɛndhö ’ö‑ pö: «N Dëmɛ, ü ‑kë zö ‑bezë, n dheglu ’ka ’dho ga.»

³³’Yö Yesu ‑ya yö ꞊nɛ ‑yö ‑kë ’gbo bɔ ꞊dhia, ’ö Zuifö ‑nu ’ö wo ‑nu ’wo nu bhë wo ‑de ’pö, ‑wo ‑kë ’gbo bɔ ꞊dhia; ’ö ‑wɛɛ ‑yö ‑lo ‑a ‑ta, ’ö‑ ꞊zuö’ ‑yö ‑da ’yena ’gü. ³⁴꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ’yö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ, ’ö‑ pö: «Ka‑ ‑bin mɛɛ?» ’Yö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Yi Dëmɛ, ‑ko ’dho ’yi‑ ‑zɔn ü ‑dhë!»

³⁵’Ö Yesu ‑yö ’gbo bɔ. ³⁶’Yö Zuifö ‑nu ‑wo yö ‑a pö ‑sü ’gü: «’Oo nenu, ‑a ‑dhɔ ‑ya ‑kë ꞊duö ꞊dhɛɛ!»

³⁷’Kɛɛ mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ‑an ziën mü ’pö, ’wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia: «Yö ’ö ’yënngtiimɛ ’yan ‑po ꞊nɛ, ka‑ ‑pö ‑a ‑kɔ ’pö yaa ’dhö ‑mɔa kö ꞊ya kë kö Lazaa ‑yö ’kun ga ‑sü ’ka ’pö a?»

Yesu ‑bha Lazaa ‑bho ga ’gü ‑sü

³⁸’Yö ‑wɛɛ ‑yö ‑lo Yesu ‑ta ’zü; ꞊dhɛ ‑kë ’dhö kö ‑yö ’dho ‑na blɔɔn‑ ꞊taa. ‑Yö ‑kë ‑guö ‑du ’ka ’ö ’wo ‑guö ’fa yö ‑a ’dhiö. ³⁹꞊Dhɛ ꞊wa ’dho ꞊wa ‑lo ’ma ’ö Yesu ‑ya pö: «‑Guö ’fa ꞊nɛ, ‑kaa bho ‑a ’dhiö!»

’Ö Lazaa ’ö ga bhë ‑a dheglu Maatö ‑ya pö Yesu ‑dhë: «N Dëmɛ, ‑dhɛ ’wo‑ ‑bin bhë ‑a ‑dhɛkpaɔyi ꞊ya kë ‑yiisië; ‑a ’tëë ‑dhö kë dɔ ‑sü ’gü zlöö ‑bha.»

⁴⁰’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «N ’ka‑ pö ü ‑dhë, ꞊ya kë ꞊nɛ ‑zoyösü ꞊ya kë ü ‑gɔ, ü ‑dho ‑Zlan ‑bha ’piigbeedhɛ yö ꞊a?»

⁴¹꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ‑guö ’fa bhë ‑a bho mü, ’ö Yesu ‑yö ‑dhɛ ‑ga dhang‑ ’gü, ’ö‑ pö: «N Dë, a ü ꞊sɛɛ‑ ‑pö ’ö tɔɔ ü ü ’to ‑kë n ‑wo ‑bha. ⁴²A‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ ü ü ’to ‑kë n ‑wo ‑bha ‑kplawo; ’kɛɛ a‑ ‑pö ’dhö mɛ ‑nu ’wo ꞊nië n ‑zü ’to ꞊nɛ ‑an ‑wun ’gü, ‑yö kë ’dhö kö ‑waan ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ü n bɔ.»

⁴³꞊Dhɛ ꞊yaa‑ pö ’dhö, ’yö ‑gbla ’gbee‑ ’ka ’ö‑ pö: «Lazaa, yö plaan!»

⁴⁴꞊Dhɛ ’wo‑ ‑ga kö mɛ ’ö ga bhë ‑yö yö ‑na plaan, ’kɛɛ sɔ ’pɛn ‑nu ’wo‑ ꞊glöö bho ‑a ’ka bhë ‑wo ‑kë ‑a ‑kɔ ‑nu, ‑a ‑gɛn ‑nu, ‑a wöödhɛ ‑nu ‑an ‑bha. ’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Kaa ’po ’ka ka ꞊kwaa’‑ ‑zü ’kwa ziö!»

Pë ’ö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑wa ‑ya kö ‑waan kë Lazaa ’ka

(Matiö 26.1-5; Maakö 14.1-2; Lukö 22.1-2)

⁴⁵Mɛ ‑nu ’wo nu Mali ’yënng ‑bha bhë, Zuifö ‑nu ’wo ‑kë ‑an ziën bhë, ꞊dhɛ ’ö pë ‑nu ’ö Yesu ‑ya ‑kë bhë, ‑an ’yan ꞊ya ‑da ‑a ’gü, ‑an ꞊plëëzë ‑wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ⁴⁶’Kɛɛ mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ‑an kpö ’gü ’wo ‑ziö ’wo dho Falizi ‑mɛ ‑nu ’piö, ’ö pë ‑nu ’ö Yesu ‑ya ‑kë ’töüdhö bhë ’wo‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë. ⁴⁷’Wun bhë ‑a ‑wun ’gü ’ö Falizi ‑mɛ ‑nu waa‑ slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu ’wo ‑ya ’kuë‑ ‑kë. Wo ꞊nɛ ’ö ’wun ꞊vava ‑nu ꞊wa kë ‑dhö ’ö‑ ‑wun dho yö plaan, ’ö ꞊ya kë ’wo‑ ‑ya ’kuë‑ ‑kë. ’Yö ’wo‑ pö: «Kwa ‑dhoë kë ꞊dhë ’ö gɔɔn‑ ꞊nɛ ’ö ‑dhidhaapë ꞊plëëzë ‑nu kë ‑na ꞊nɛɛ? ⁴⁸꞊Ya kë ꞊nɛ ’kwa kwa ꞊kwaa’‑ ‑a ‑zü ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, mɛ ‑nu ’saadhö ‑wo ‑dho ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑; ’ö ꞊ya kë zlöö ’ö ’sɛkɔɔnmɛ ‑nu (’ö ’kwa ‑an ‑kɔ ꞊löö ’ö) ’wo Wlɔmë ‑sɛ ’ka bhë, ’wo ‑dho kwa ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ꞊nɛ ‑a wü ’ö ’wo kwa ‑bha ’sɛ wü ’dhɛ!»

⁴⁹‑An mɛ do ‑yö ‑kë mü ’wo‑ ‑dhɛ Kaifö. ‑Kwɛ bhë ‑a ’ka, yö ꞊nɛ ’ö ‑kë slabhomɛ ꞊va ’ka. ’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Kaa ‑dhɛ yö ’wun bhë ‑a ’gü bhë yö ‑mü! ⁵⁰’Kaa‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ ‑yö ’gianzë kö mɛ do ‑yö ga ’sɛgümɛ ‑nu ‑wun ’gü, ‑yö ꞊zië’ kwaa‑ ’sɛgümɛ ‑nu ‑todhösü ’gü ꞊siö’ ‑sü ‑ta ‑a?» ⁵¹’Wun bhë ‑ya ‑blɛɛ ’dhö ö tii ‑bha ’kpaan ’ka; ’kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, ‑yö ‑kë slabhomɛ ꞊va ’ka ‑kwɛ bhë ‑a ’ka, ’ö‑ ‑wun ’gü, ’ö ‑kë ‑Zlan ‑wo ’dhiö ‑lo ꞊dhia ꞊nɛ Yesu ‑yö ‑dho ga Zuifö ‑nu ‑wun ’gü. ⁵²’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë yaa kë ꞊nɛ mɛ ‑nu ’wo ’sɛgɔ ꞊nɛ ’wo‑ ’gü ‑an ‑wun ’sloo ‑mü; ‑yö ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu ’wo ‑pɛn ‑sü ’ka ‑dhɛ ’saadhö ‑bha ‑an ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’ka bun do ’gü bhë ‑an ‑wun ‑mü.

⁵³’Kan yi bhë ‑a ‑bha zlöö, Zuifö ‑nu ‑wo ‑kë ‑a këdhɛ ꞊mɛɛ’ ꞊dhia zlöö kö ‑waan Yesu zë. ⁵⁴‑A ‑wun ’gü ꞊nɛ ’ö Yesu ‑yö ‑kan zlöö ꞊ziö’ ’ziö ‑sü ‑bha mɛ gbung ‑nu ’gü Zuifö ‑nu ziën. ’Yö ꞊dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö ꞊luu ’yö dho pödhɛ ’wo‑ ‑dhɛ Eflaimë ’ö ’yënngtaadhɛ ’sɔɔ bhë ‑a ’gü. ‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo to ‑a ‑bha.

⁵⁵Paakö ’wlaan‑ kë ‑yi bhë, ꞊dhɛ ꞊ya yö ꞊klöö’, mɛ ‑nu ‑wo ‑dho ꞊va ’ka Zeluzalɛmë kö ‑waan wo ‑de kë ’slööslö. ⁵⁶‑Wo ‑kë Yesu ꞊mɛɛ’ ꞊dhia ‑dhɛ bhë ‑a ’gü. ’Yö ꞊dhɛ ꞊wa ‑da ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’wo wo ’ko ‑nu ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «‑Yö ka ‑zo ’piö ꞊nɛ ‑yö ‑dho nu ’wlaan‑ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑ta ‑a?»

⁵⁷’Töng bhë ‑a ’ka, slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wa ‑pö mɛ ‑nu ‑dhë ꞊nɛ mɛ ꞊ya kë ‑dhö kö ‑dhɛ Yesu ’dhoë‑ ‑bha ‑ya ‑dhɛ dɔ, kö ꞊ya kë kö ‑wa ’kun.

Mali ‑bha pë ’yi ’tëë ‑sëëzë ‑lo ’ö‑ wo Yesu ‑gɛn ‑bha

(Matiö 26.6-13; Maakö 14.3-9)

¹꞊Dhɛ ’ö Paakö ’wlaan‑ kë ‑yi ꞊ya ’to ꞊nɛ pë ’slado ’dhö, Yesu ‑yö ‑dho Betani ‑pö ’ö Lazaa bho ga ’gü ‑a ‑bha bhë ‑a ’gü. ²’Yö ’wo pë ‑kpa ‑a ‑dhë ’ö Maatö ‑yö nuë ‑a ꞊dhia. Mɛ ‑nu ’wo ‑kë Yesu ’piö pë ‑bhö ꞊dhia mü bhë, Lazaa ‑yö ‑kë ‑an ’piö. ³(‑Wo ‑kë pë ‑bhö ꞊dhia) ’ö Mali ‑yö pë ’yi ’tëë ‑sëëzë ꞊sɔnng’ ’gbeezë ’wo‑ ‑kë ’lüdhɛ ’wo‑ ‑dhɛ ’naa‑ ‑a ’ka ’ö dho ‑mɔ litrë ’gbu ‑bha ‑a sü ’ö‑ ‑lo Yesu ‑gɛn ‑nu ‑ta. ’Yö ꞊kloo, ’yö ö ‑bha wun sü, ’yö‑ ꞊taa ‑a ‑bha. ’Kɔ bhë ‑yö ‑pa pë ’yi bhë ‑a ’tëë ’ka. ⁴Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu bhë ‑a mɛ do ‑yö ‑kë mü, ’wo‑ ‑dhɛ Zuda Ikaliɔtö. Yö ꞊nɛ ’ö ꞊dhɛ ’kwa yö mü, ’ö dho Yesu ’dhɔɔ dɔ. ’Yö‑ pö: ⁵«꞊Öööö’, pë ’yi ’tëë ‑sëëzë ꞊nɛ ꞊yö ‑së ‑be kö ‑wa ’dhɔɔ dɔ dönie ’wëüga bhɛ ’ö dho ‑mɔ ꞊këng’ ‑yaaga ‑bha ‑a ‑bha kö ‑a ’wëü‑ bhë ‑wa ‑glu ’fɛɛmɛ ‑nu ’ka.»

⁶Kë‑ wo ’dhö bhë yaa kë ꞊nɛ ’wun bhë ‑ya ‑blɛɛ ö ‑wo ’kpɔ ‑sü ’ka ’fɛɛmɛ ‑nu ‑wun ’gü yö kun! ‑Ya ‑blɛɛ ’dhö ö ‑bha ‑kë ꞊kwaanmɛ ’ka ‑sü ‑wun ’gü. ’Ö tɔɔ ’wëü‑ ‑nu ’wo ‑kë ‑an ‑gɔ bhë, yö ꞊nɛ ’ö ‑kë ‑a ꞊waannumɛ ’ka; ’ö ꞊ya kë ’dhö ’ö ö ‑kɔ ‑da ‑a ’gü. ⁷’Yö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ü ꞊kwaa’ ‑a ‑zü! Ü ꞊kwaa’ ‑a ‑zü kö pë mɛ ’ö ‑dhi ‑a ‑dhë ‑ya ꞊waannu n ‑ma ’ka yi ’ö ’wo dho n ꞊glöö bhoë bhë ‑a ‑gɔ ’sa! ⁸’Fɛɛmɛ ‑nu ’ka ‑an ‑ga ‑na bhë, ‑wo ka ’piö yi ’saadhö ’ka; ’kɛɛ ma ‑zë, n ’ka ’dho to ka ’piö zö ‑kplawo.»

’Wun ’wo‑ yö ’ko ’dhiö Lazaa ‑gɔ

⁹Zuifö ‑nu gbung ꞊va ’wo ‑kë mü bhë, ‑wa ‑ma ꞊nɛ Yesu ꞊ya nu Betani. ’Yö ’wo dho ’ma. ’Kɛɛ yaa kë ꞊nɛ Yesu do ’sloo ꞊nɛ ’wo‑ ‑bha ’dho wo bhë; Lazaa ’ö Yesu ‑ya bho ga ’gü bhë ’wo dho kö ‑waan wo ’yan dɔ ‑a ‑bha. ¹⁰(꞊Dhɛ ꞊wa ’dho ꞊wa wo ’yan dɔ ‑a ‑bha ’dhö,) ’ö slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wa ‑yö ’ko ’dhiö ‑kë ꞊nɛ ‑wo ‑dho Lazaa zë ’pö, ¹¹’ö tɔɔ ‑a ‑wun ’gü Zuifö ‑nu ‑wo ‑kë ꞊va ’ö ꞊ya kë ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

Yesu ‑bha ‑da Zeluzalɛmë plöö ‑sü

(Matiö 21.1-11; Maakö 11.1-11; Lukö 19.28-40)

¹²꞊Dhɛ pë ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, ’ö‑ ‑ta ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’ö mɛ gbung ‑nu ’wo nu Paakö ‑ta bhë ’wo‑ ma ’zü ꞊nɛ Yesu ‑yö ‑dho nu Zeluzalɛmë. ¹³’Yö ’wo ꞊glaa‑ ‑paa ‑nu bho, ’wo dho ‑a ’ka ‑a ‑gɔ zian‑. ’Wo yö ’gɛi kë ‑sü ’gü ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «Kwaa‑ ’yoo ‑mü! Kwaa‑ ’yoo ‑mü! ‑Zlan ’tɔ‑ kë ꞊va! Mɛ ’ö nu Dëmɛ ’tɔ ’gü bhë, ‑Zlan ‑yö ’dhuë‑ ’kpɔ ‑a ‑bha! Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ‑bha ‑gludë bhë, ‑Zlan ‑yö ’dhuë‑ ’kpɔ ‑a ‑bha!»

¹⁴Yesu ’yan ‑yö ‑kpën ꞊soofang ’në ‑gbɔng do ‑bha; ’yö ‑ya ‑a ꞊taa ꞊nɛ ‑kɔ ’ö pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö. ¹⁵‑Yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: Siɔn ’gü ‑mɛ ‑nu, kö ꞊kun ’ö ’suö ‑yö ka ‑kë! ‑Ka ‑dhɛ ‑ga ’dhɛ, ka ‑bha ‑gludë ‑yö nu ‑na, ‑yö ‑ya ‑sü ’ka ꞊soofang ’në ‑gbɔng ꞊taa.¹⁶’Wun ‑nu ’wo bhë ’saadhö, ‑wo ‑kë ’dhö ’kɛɛ ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu waa ‑dhɛ gbɛ yö ‑an ’gü. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ‑Zlan ꞊ya ’tɔbhɔdhe ‑nu Yesu ‑dhë, ’ö ‑an ‑zo ‑yö ‑büö pë ’ö ‑kë ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü bhë ‑a ’ka, kö ‑a ’dhiö ꞊ya ‑mɔ ’kuë.

¹⁷Mɛ ‑nu ’ö ’wo ‑kë Yesu ’piö yi ’ö Yesu ‑yö Lazaa ꞊dhɔɔ ꞊kaa’ blɔɔn‑ ꞊taa kö ‑yö yö plaan ’ö ‑kë Lazaa ‑bho ga ’gü ‑sü ’ka bhë, pë ‑nu ’wo ‑kë bhë ‑wo ‑kë ‑an ꞊blɛɛ’ ꞊dhia. ¹⁸’Yö‑ ‑wun ’gü ’ö mɛ ‑nu ‑wo nu ‑a ‑gɔ zian‑ ꞊va ’ka, ’ö bhii kö ꞊waa‑ ma ꞊nɛ yö ꞊nɛ ’ö ‑dhidhaapë bhë ’ö‑ ‑kë. ¹⁹’Yö Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wo yö ‑a pö ‑sü ’gü wo ’ko ‑nu ‑dhë: «‑Ka ‑dhɛ ‑ga bhë ’dhɛ, ka ‑kɔ gbɛ yaa ‑mɔa ‑bha ’ö bhii mɛ ’saadhö ‑wo ziö ‑na ‑a ’piö!»

Glɛkö ‑mɛ ‑nu kpö ’dɛdɛ ‑bha Yesu ꞊mɛɛ’ ’wo‑ wo

²⁰Glɛkö ‑mɛ ‑nu kpö ’bhle ’dɛdɛ ’ö waa kë Zuifö ’ka ‑wo ‑kpa mɛ ‑nu ’wo ‑nu Zeluzalɛmë ’wlaan‑ ’töng ’ka bhë ‑an ‑bha, ’ö ’wo nu kö ‑waan ‑Zlan gba ’pö. ²¹’Yö ꞊dhɛ ’wun ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, ’wo ꞊yɔɔn gɔɔn‑ do ’ö go Betesaida, Galile ‑sɛ ’gü, ’wo‑ ‑dhɛ Filipö bhë ‑a ‑bha, ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «N Dë, yi‑ ’piö kö ’yi yi ’yan dɔ Yesu ‑bha.»

²²’Yö Filipö ‑yö dho ’yö‑ ꞊blɛɛ Andre ‑dhë, ’ö mɛ ꞊plɛ ’wo bhë ’wo kpa wo ’kuë‑ ’wo dho ’wo‑ ꞊blɛɛ Yesu ‑dhë. ²³’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «’Töng ’ö ‑ya kö Mɛgbö ‑yaan ’tɔbhɔdhe yö ‑a ’ka bhë ꞊ya ‑lo. ²⁴A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: ’Blee‑ ga ’ö ’ka‑ ‑ga ‑na bhë ‑yö ‑mɔa ‑yö ’to do ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’ka‑ suö ‑a ’dhö; ’kɛɛ kö yaa ’pa ’sɛ ’ka, ’iin kö yaa ga. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë ꞊ya ga, ‑yö ‑dho ö ga ’bhaa ‑nu kë ꞊va ’ka. ²⁵Mɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑kë ‑tosiadhe ’ö ’kpongtaa zö ‑a ’ka, ‑yö ‑dho ꞊siö’‑ ‑a ‑gɔ; ’kɛɛ mɛ ’ö‑ ‑bha ‑tosiadhe ’ö ’kpongtaa zö, ’ö ’yaa‑ ‑dhë pë gbɛ ’ka bhë, ‑yö ‑dho ‑a yö ‑këdhösü ’ö‑ ’yaa yën bhë ‑a ’ka. ²⁶Mɛ ꞊ya kë ‑dhö, ’ö‑ ’piö kö ’ö yuö kë n ‑dhë, kö ‑yö ’to n ’piö. ‑Kɔ bhë ꞊nɛ ’ö ‑dhɛ ’a dho dho ‑a ‑bha bhë, ’ö yö ‑de ’pö ’ö dho kë ‑a ‑bha n ’piö ’pö. Mɛ ’ö yuö kë ‑na n ‑dhë bhë, n Dë ‑ya ꞊bhlë ‑ya.»

Yesu ‑bha ö ‑bha ga ‑sü ‑wun ꞊blɛɛ’‑ ’ö‑ wo

²⁷’Yö‑ pö ‑an ‑dhë ’zü: «’Kɛɛ dɔ ’a‑ wo ꞊nɛ, n ꞊zuö’ ꞊ya ꞊kaan’ ’kuë. ꞊Ɛɛ, ’ö ꞊ya kë ’dhö, ‑a pö ’pö ’a dhoë‑ wo: N Dë, ’wun ’gbee‑ ’ö nu ‑na ꞊nɛ, ‑bhö n dha ‑a ‑gɔ ’pö bhë ee? ’Kɛɛ kö pë ’a nu ‑a ‑wun ’gü ’ö bhë ’sa! A ‑nu kö ’wun ’gbee‑ ’ö bhë ’aan‑ bɔ ‑a ’gü.» ²⁸’Yö‑ pö: «N Dë, ‑bhöë kë kö ü ’tɔ ‑yö bhɔ!»

’Yö ‑wo do ‑yö we dhang‑ ’gü ’ö‑ pö: «’Ma ’tɔbhɔdhe nu ‑a ‑dhë ’saadhö, ’kɛɛ a ꞊tun ‑a nu ‑a ‑dhë.»

²⁹Mɛ gbung ’wo ‑kë mü bhë ‑wo bhë ‑wa ‑ma; ’wo‑ pö: «Dha ’we ‑wo ‑mü ’dhɛ!»

Mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia: «‑Zlan ‑bha bɔmɛ do ꞊nɛ ’ö ’wun ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë bhë!»

³⁰’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Wo bhë yaa ’we n ‑dhë; ‑yö ‑we ka ‑dhë. ³¹’Töng ’ö ‑ya kö za ‑yaan ’kan ’kpongtaadhɛ ‑bha bhë ꞊ya ‑lo. Mɛ ’ö ‑kë ka ‑gɔ ꞊taa ’kpongtaa zö bhë, ’dho ’ö ‑Zlan ’dhoë‑ kë bhë. ³²’Kɛɛ ma ‑zë, ꞊ya kë ꞊nɛ n Dë ꞊ya n ꞊luu’‑, ’ma ’go ’kpongtaa zö, a ‑dho mɛ ’plɛ gan n ꞊bhaa.»

³³’Wun bhë ‑a ꞊blɛɛ’ ’ö‑ wo ’dhö bhë ‑yö ‑kë ö ‑bha ga ‑kɔ ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka. ³⁴’Yö mɛ gbung ’wo ‑kë mü bhë, ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Pë ’yi‑ ꞊daan yi ‑gɔ tɔng ’sëëdhɛ ’gü ‑ya ‑pö ꞊nɛɛ ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ö dho nu bhë, ‑yö ‑dho kë ‑dhö ꞊toëpö ’ka. ꞊Ya kë ’dhö, ‑dhɛ ‑mlë ’kwa yö ‑a ‑bha ’ü‑ pö Mɛgbö ‑yö ‑dho ꞊luu’ ꞊ii? Dö ‑de ’pö tɔɔ Mɛgbö bhë poo ꞊ee?»

³⁵’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Dhɛpuudhɛ ‑yö ꞊tun ka ziën zö; ’kɛɛ yaa ’dho to zö ꞊glɔɔsü gbɔ. ‑Ka ꞊luu’ ’ka ’ta, ꞊dhɛ ’ö ‑dhɛ ’dhö ꞊tun ’puu ‑a ’ka, ꞊kun ‑kë ’ö ‑dhɛtiidhɛ dhö ‑lo ka tii ꞊ii. ’Ö tɔɔ mɛ ’ö ’ta ‑na ‑dhɛtiidhɛ ’gü, ’yaa ö ’dhodhɛ dɔ. ³⁶꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛpuudhɛ ’ö ꞊tun ka ‑gɔ ꞊nɛ, ‑ka ka ‑kɔ ’kpɔ ‑a ‑gɔ kö ’kaan‑ kë mɛ ‑nu ’wo ‑dhɛpuudhɛ ’gü ‑an ’ka ɛ.»

Zuifö ‑nu ‑bha ’kun ’wo‑ wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑sü ’ka

꞊Dhɛ ’ö Yesu ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, ’yö ‑ziö ’ö dho ‑dhɛ do ’bhaa ’gü ‑an ’ka ꞊gbiin, ’ö ‑bin. ³⁷Yesu ‑yö ‑dhidhaapë ꞊plëëzë ‑kë ‑an wö ’dhiö mü, ’kɛɛ waa Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑; ³⁸’kɛɛ pë ‑nu bhë ‑wo ‑kë ’dhö ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ pë ’ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ Ezai ‑ya ꞊blɛɛ ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑a ‑wun ’gü ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü bhë, ’ö‑ ’ka bhë ‑a ’dhö. ‑Ya ‑pö: Dëmɛ, dö ’ö yi ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑ɛɛ? Dö ‑nu ’pö Dëmɛ ‑yö ö ‑bha ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü ‑zɔn ‑an ‑dhë ‑ɛɛ?³⁹Yesu ‑wun ’ö waa‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë ‑yö ‑kë ’dhö ’zü ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Ezai ‑ya pöë bhë ‑a ’dhö ꞊nɛɛ: ⁴⁰‑Zlan ꞊ya ‑an ’yënng trö, ꞊ya ‑an ‑bha ’wundɔdhe ’dhi ta, ‑yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ö ‑an ’yan ‑yö ‑dhɛ yö ’iin ’wo ’wun ‑nu ’gü dɔ, kö ‑waan ’kun ‑dhië ‑an ’piö ‑sü ’ka, kö ‑yaan ‑an ‑dhɛ bo. ⁴¹’Wun ’ö Ezai ‑ya ꞊blɛɛ ’dhö bhë ’ö tɔɔ kö ꞊ya Yesu ‑bha ’tɔbhɔdhe yö; ’ö‑ ‑wun ’gü ’ö ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ bhë.

⁴²’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, Zuifö ‑gɔmɛ ‑nu ziën, mɛ ‑nu ‑wo ‑kë ꞊va ’ö ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ‑kë ꞊nɛ ‑wo ‑suö Falizi ‑mɛ ‑nu ‑dhë, ‑wo wo ‑de ‑kë ’slë ’ka, kö ꞊kun ’wo dho wo kë ‑waan ’go ‑an ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü. ⁴³Pë mɛ ’ö ’wo to ‑a ’piö bhë ’ö tɔɔ ’wun ’ö mɛ ‑zo ’kun ‑wun ’ka ’ö ꞊zië’ ‑a mɛ ’ö ‑Zlan ‑zo kun ‑a ‑ta.

Za ’kan ‑sü ’ö dho bɔ Yesu ‑wo ‑ta

⁴⁴’Yö ꞊dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ’gbee‑ ’ka ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «Mɛ ’ö ꞊ya n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ kö ma do ’sloo kun ’ö n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë; ’kɛɛ mɛ ’ö n bɔ bhë ꞊nɛ ’ö‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’pö. ⁴⁵’Ö mɛ ’ö ꞊ya n yö, kö mɛ ’ö n bɔ bhë ꞊yaa‑ yö ꞊nɛ bhë ’pö. ⁴⁶Ma ’a ‑dhɛpuudhɛ ’ka, a ‑nu ’kpongtaa, ‑yö kë ’dhö kö mɛ ’ö ꞊ya n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑yaan kë ‑dhɛpuudhɛ ’gü. ⁴⁷Mɛ ’ö ꞊ya n ‑wo ‑nu ma ’ö yaa ’wun ma ‑a ‑ta, kö ma kun ’a dho za ‑lo ‑a tuö; ‑a ‑de n ’ka nu kö ’aan‑ za ‑lo ’kpongtaamɛ ‑nu tuö, ’kɛɛ a ‑nu kö ’aan‑ ‑an dha ꞊zian’. ⁴⁸Mɛ ’ö ꞊ya n ’sü ‑kɔ ’bhaa ’gü, ’ö ꞊ya n ‑wo ‑nu bho yunng kö pë ’ö dho za ‑lo ‑a tuö ’ö tɔɔ mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’wo go n dhiö bhë. Yö ꞊nɛ ’ö dho za ‑lo ‑a tuö yi ‑kaanta ’ka. ⁴⁹’Ö tɔɔ n ‑wo ‑nu ’wo bhë waa ’go n ‑de ’gü, ’kɛɛ ‑wo ‑go n Dë ’ö n bɔ bhë ‑a kwɛɛ. Yö ꞊nɛ ’ö pë ‑nu ’a dho ‑a ꞊blɛɛ’ ’ö ‑an ‑ya n ’dhii. ⁵⁰Kë‑ wo ’dhö bhë, ma ‑de gia‑ a‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ pë ‑nu ’ö‑ pö n ‑dhë ’a ‑an kë bhë ꞊nɛ ’wo ꞊toëpö ‑këdhösü nu mɛ ‑nu ‑dhë. Kö ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ pë ‑nu ’wo go ‑na n ’dhii bhë, n Dë (‑Zlan) ꞊nɛ ’ö ‑an dɔ n ’dhii.»

Yesu ‑bha ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑gɛn ’zlu ’ö‑ wo

¹꞊Dhɛ ’kwa dɔ ’töng bhë ‑a ’ka, kö Paakö ’wlaan‑ ꞊ya ’to ꞊nɛ ꞊dhia ’dhö, kö Yesu ꞊yaa‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ ö ’go ‑sü ‑mü ’kpongtaa zö ‑yaan ’dho ö Dë ’piö. ‑A ‑bha mɛ ’wo ’kpongtaa zö bhë ‑an ‑dhɔ ‑yö ‑kë ‑a ‑bha ‑kplawo; ’ö‑ ‑de ‑yö ‑kë ‑a ‑gɔ ’dhö ’ö ꞊toë’ ’dhö ’ö yöë ‑a ‑bha ‑tosiadhe ’dhiötoyi ‑bha zö.

²Waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ‑kë ’yinia ’piö ‑pë ‑bhö ꞊dhia, ’kɛɛ kö ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo bhë ‑a mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Zuda ’ö ‑kë Simɔ Ikaliɔtö gbö ’ka bhë, kö dü ꞊yaa‑ ’sü ö ‑bha ’ka kö ‑yaan Yesu ’dhɔɔ dɔ ö yaagümɛ ‑nu ‑gɔ. ³’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, Yesu ‑de gia‑ ‑ya ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ ö ‑go ‑Zlan ’piö; ꞊ya ’go mü, ‑yö ‑dho yɛ ö ’zü ’ö dho ‑Zlan ’piö, ’ö bhii ‑ya dɔ ꞊nɛ ‑Zlan ‑ya pë ’plɛ ‑lo ö kwɛɛ. ⁴꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ꞊luu ’ö ö ‑bha sɔ ‑ta ‑sɔ bho ö ‑bha, ’ö ’zlu ‑sɔ do sü ö‑ ‑klu ö vɛɛdhö. ⁵’Yö ’yi sü ’ö‑ ‑lo ’tia‑ ’gbɛa do ’gü, ’ö yö ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑gɛn ’zlu ‑sü ‑bha. ’Ö‑ mɛ ’ö ꞊ya yën ‑a ‑gɛn ’zlu ‑sü ‑bha, ’ö ’zlu ‑sɔ ’ö‑ vɛɛdhö ꞊sia bhë, ’ö‑ sü ’ö‑ ‑ziö ‑a ‑gɛn ‑nu ‑bha. ⁶’Ö ꞊dhɛ ꞊ya yö Simɔ Piɛɛ ‑bha, ’ö Simɔ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «N Dëmɛ, bhi ꞊nɛ ’ü dho n ‑gɛn ‑nu zlu ꞊a, ‑abi’!»

⁷’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Pë ’a‑ ‑kë ‑a ‑dhë ’dhö bhë, ’bhaa‑ ‑gɛn dɔ, ’kɛɛ ’dhiö ꞊zian’ ü ‑dho ‑a ‑gɛn dɔ.»

⁸’Ö Piɛɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «N ’ka ’we ‑a ‑bha, ü ’ka ’dho n ‑gɛn zlu ’gbɛɛdhö!»

’Yö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «꞊Ya kë ꞊nɛ n ’ka ü ‑gɛn ‑nu ’zlu, ü ’ka ’dho pë gbɛ yö n kwɛɛ gbɔ.»

⁹’Ö Piɛɛ ‑ya pö: «꞊Ya kë ꞊nɛ ‑yö ’dhö ’wɛa‑, kö ꞊kun ‑kë ’ü n ‑gɛn ‑nu ’sloo zlu, ‑bhö n ‑kɔ ‑nu waa‑ n ‑gɔ ‑an ’plɛ ’zlu ꞊klöödhö ‑wa!»

¹⁰’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Mɛ ’ö ꞊ya ö zlu ‑be ’saadhö, ’yaa‑ ‑bha kö ‑yö ö ‑de ’böü ’zlu ’zü; bhii ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊ya ö ‑gɛn ’zlu, kö ꞊ya bhɔ ’papadhö ꞊nɛ bhë. Dɔ ’ka‑ wo bhë, ’ka bhɔ ‑Zlan wö ’dhiö ꞊nɛ bhë; ’kɛɛ ka ’plɛ kun ’ö ’ka bhɔ ‑sü ’ka.»

¹¹‑A pö ’ö Yesu ‑ya wo «’kɛɛ ka ’plɛ kun ’ö ’ka bhɔ ‑sü ’ka» bhë ’ö tɔɔ mɛ ’ö dho ‑a ’dhɔɔ dɔ ö yaagümɛ ‑nu ‑gɔ bhë ‑ya ‑dɔ.

¹²꞊Dhɛ Yesu ꞊ya yën ‑an ‑gɛn ‑nu ’zlu ‑sü ‑bha, ’ö ꞊luu ’ö ö ‑bha sɔ ‑ta ‑sɔ ‑nu ‑da ö ‑bha; ꞊dhɛ ꞊ya ’dho ꞊ya ‑ya ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’piö pë ‑bhö ‑a ‑ta ꞊gba ’dhiö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Pë ’a ’go ‑na ‑a kë ꞊dhia bhë, ka‑ ‑gɛn ‑dɔ ‑a? ¹³Ka n ‑dhɛ ka ‑Gɔmɛ, ’ö ’ka n ‑dhɛ ka Dëmɛ; ‑yö ’wun gia‑ ’ka, a‑ ‑de ’ka. ¹⁴‑Ka ‑dhɛ ‑ga bhë ’dhɛ! Ma ’a ka Dëmɛ, ka ‑Gɔmɛ ’ka bhë, ’ma ka ‑gɛn ‑nu ’zlu ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, kö ‑yö ka ‑bha kö ’ka ka ’ko ‑nu ‑gɛn ’zlu. ¹⁵‑A kë ’a‑ wo ’dhö bhë, ‑yö ’wun ꞊zuan’ ’ka, ’a‑ ‑kë ’dhö kö ’ka ’to ‑a kë ‑sü ’piö ka ’ko ‑nu ziën. ¹⁶A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛ yuökëmɛ ’yaa ꞊va ö ‑gɔmɛ ‑bha, ’iin bɔmɛ yaa ꞊va mɛ ’ö‑ bɔ bhë ‑a ‑bha. ¹⁷꞊Dhɛ ’wun mɛ bhë ’ka‑ dɔ zlöö bhë, ‑yö n ’gü ꞊nɛ ’ka‑ ’kun ‑a ’kun ‑kɔ ’ka ꞊zuögludhi ‑dho kë ka ‑gɔ.»

¹⁸’Yö‑ pö ’zü: «’Wun ’a‑ ꞊blɛɛ bhë, yaa yö ka ’saadhö ka ‑bha; mɛ ‑nu ’ö ’wo n ‑ma ’ka ’ö ’a ‑an sü, a ‑an ‑dɔ. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, ’wun bhë ‑yö ‑kë ’dhö kö pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü, ‑a ’dhiö ‑yaan ‑mɔ ’kuë. ‑Yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: Mɛ ’ö yi ‑nu ’yi pë ‑bhö ‑kplawo yi ’ko ꞊bhaa bhë, ꞊ya dɔ n ‑gɔ ’yënng.¹⁹’Wun bhë a‑ ‑to ’dhiö ’a‑ ꞊blɛɛ ‑yö kë ’dhö kö yi ’ö ‑a ’gü ‑pë dho kaa bhë, ’kaan‑ ‑a ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ ma ꞊nɛ ’a tɔɔ mɛ ’ö ‑dhö. ²⁰A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: Ma bɔmɛ bhë, mɛ ꞊yaa‑ ‑nia ’kun, kö ma ꞊nɛ ’ö n ‑nia kun bhë; ’ö mɛ ’ö ꞊ya n ‑nia ’kun bhë; ’ö mɛ ’ö ꞊ya n ‑nia ’kun, kö mɛ ’ö n bɔ bhë ꞊nɛ ’ö‑ ‑nia kun bhë.»

Zuda ‑bha Yesu ’dhɔɔ dɔ ‑sü ‑wun ’ö Yesu ‑ya ꞊blɛɛ

(Matiö 26.20-25; Maakö 14.27-31; Lukö 22.31-34)

²¹꞊Dhɛ Yesu ꞊ya yën ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha ’dhö, ’ö‑ ꞊zuö’ ‑yö ‑kaan ’kuë, ꞊dhɛ ‑kë ’dhö ’ö‑ pö: «A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: Mɛ do ‑yö ka ziën ’ö dho n ’dhɔɔ dɔ n yaagümɛ ‑nu kwɛɛ.»

²²’Ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo yö wo ’ko ‑ga ‑sü ’gü ’wun ’ö‑ ꞊blɛɛ bhë ‑a ‑wun ’gü, ’ö bhii waa‑ ‑gɛn gbɛ dɔ. ²³꞊Dhɛ kë ‑na ’dhö, Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo bhë ‑a mɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑ya ‑kë ꞊duö bhë, ‑yö ‑kë Yesu ’sɔɔ. ²⁴’Yö Simɔ Piɛɛ ‑yö ö ’yan zë ‑a ‑dhë kö ‑yö Yesu ꞊dhɛɛ’ kpɔ mɛ ’ö bhë ‑a ‑wun ’ka. ²⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö mɛ bhë ’ö ö ‑gɔ ꞊yɔɔn Yesu ‑bha, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë ’saan ’gü: «N Dëmɛ, dö ‑mü ‑ii?»

²⁶’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö n ‑ga ’dhɛ! A ‑dho ꞊bluu’‑ ’klu sü ’a‑ zë ’too ’ka ’tia‑ ’gü; mɛ ’a ’dhoë‑ nu ‑a ‑dhë bhë ’ö tɔɔ mɛ bhë.»

’Yö Yesu ‑yö ꞊bluu’‑ ’klu sü, ’ö‑ zë ’too ’ka, ’ö‑ nu Zuda ’ö ‑kë Simɔ Ikaliɔtö gbö ’ka bhë ‑a ‑dhë. ²⁷꞊Dhɛ Zuda ‑yö ö ‑kɔ kpɔ ꞊bluu’‑ ’klu bhë ‑a ‑gɔ, ’ö‑ kun, ’ö Satan ‑yö ‑da ‑a ꞊zuö’ ’piö. ’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Pë ’ü dhoë‑ kë bhë, ‑bhöë kë ’siö‑ siö‑!»

²⁸’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu waa ’wun gbɛ dɔ ‑a ‑bha. ²⁹꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ Zuda ꞊nɛ ’ö ‑kë ‑an ‑bha ’wëü‑ ‑kɔ ’dhiö ’ka bhë, ’yö ‑kë ‑an ‑zo ’piö ꞊nɛ Yesu ‑ya ‑pö ‑a ‑dhë ‑yö ’dho ‑bhöpë ’wo dho ’wlaan‑ kë ‑a ’ka ‑a ’dhɔ ꞊dhia ’iin ’zü ꞊nɛ ‑yö ’dho ‑yö gbaɔ kë ’fɛɛmɛ ‑nu ‑dhë. ³⁰’Yö Zuda ‑yö ꞊bluu’‑ ’klu bhë ‑a sü ’ö to mü ’ö yö plaan. ‑Dhɛ ‑yö ‑kë tii.

’Wun ’ö ‑gban tɔng ‑dëü ‑bha

³¹꞊Dhɛ ’ö Zuda ꞊ya yö plaan, ’ö Yesu ‑ya pö: «’Go ’töng ꞊nɛ ‑a ‑bha, ma Mɛgbö, n ’tɔbhɔsü ‑mü zlöö; ’ö ‑Zlan ‑bha ’tɔbhɔdhe dhö bɔ ‑a ‑ta. ³²’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ ‑Zlan ‑bha ’tɔbhɔdhe ꞊ya bɔ Mɛgbö ’ö bhë ‑a ’gü kö ‑Zlan ‑de gia‑ ‑yö ‑dho ‑a kë ’ö‑ Gbö ‑bha ’tɔbhɔdhe ‑yö bɔ ö ‑ta. Pë ’ö‑ ‑de dho kë ‑dëü yö ‑mü. ³³Ma ’në ‑nu, ’töng ’ö n ‑gɔ ’a‑ ’ka ka ’piö zö bhë ꞊ya ’to ’teete ’kpaan. Ka ‑dho n ꞊mɛɛ’, ’kɛɛ ‑dhɛ ’a dho dho ‑a ‑bha bhë, kaa ’dho ‑mɔa ‑bha ’ka ‑da mü. Ka gia‑ ka‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ. ‑A mɛ ’kö bhë ’ma‑ ꞊blɛɛ’ Zuifö ‑nu ‑dhë ’dhiö ’saadhö. ³⁴’Kɛɛ a ka ’paan bho ‑na, ‑yö tɔng ‑dëü ’ka, ’a‑ dɔ ꞊nɛɛ: ‑Ka ka ’ko ‑nu ‑dhɔ kë. Ka ꞊dua’ ‑mü ’ka ka ’ko ‑nu ‑dhɔ kë ꞊nɛ ‑kɔ ’a ka ‑dhɔ ꞊kaa’ bhë ‑a ’dhö. ³⁵꞊Ya kë ꞊nɛ ’ka ka ’ko ‑nu ‑dhɔ kë, mɛ ’saadhö ‑wo ‑dho ‑a ‑dhɛ yö ꞊nɛ ka ma ꞊guë’ ‑nu ’ka.»

꞊Kploo ’ö Piɛɛ dhoë‑ wo ‑a ‑wun ’ö Yesu ‑ya ꞊blɛɛ

(Matiö 26.31-35; Maakö 14.27-31; Lukö 22.31-34)

³⁶꞊Dhɛ Yesu ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, ’ö Piɛɛ ‑ya ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «N Dëmɛ, ü ‑dho mɛɛ?»

’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ’to bhë! ‑Dhɛ ’a ’dho ‑na ‑a ‑bha bhë, ü ‑kɔ yaa ‑mɔa ‑bha kö ’ü ’to n ’piö ’ko ’dho mü, ’kɛɛ ü ‑dho ziö n ’piö ’dhiö ꞊zian’.»

³⁷’Ö Piɛɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «N Dëmɛ, ‑më ‑kë ’ö n ’ka dho ziö ü ’piö ’töng mɛ ꞊nɛ ‑a ’ka ɛɛ? N ‑mɔa ’gü ‑sü ‑mü kö ’a ziö ü ’piö ’kö ‑kë ꞊nɛ ‑wo ‑dho n zë ’dhee!»

³⁸’Ö Yesu ‑ya ꞊dhɛɛ’ kpɔ, ’ö‑ pö: «Ü ‑dho pë ’saadhö kë ’kö ‑kë ꞊nɛ ‑wo ‑dho ü zë ‑a ’ka a? ꞊Ao’! A‑ ‑pö ü ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: ‑A kë ‑yi ’ka kö ‑tɔ gɔn ‑yaan ’we, ü ‑dho ‑a pö ‑gwaa ‑yaagazë ꞊nɛ ’bhaa n dɔ.»

Yesu ꞊nɛ ’ö tɔɔ zian ’ö dho kwa kwa Dë ’piö

¹’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë ’zü: «Kö ꞊kun ’ö ka ꞊zuö’ ‑yö to zlöö. ‑Ka ka ‑zo yö ‑Zlan ‑bha, ’ka n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’pö. ²‑Yadhɛ ’ö n Dë ’piö dhang‑ ’gü ‑yö ꞊va; a ’dho ‑na kö ’aan‑ ka ‑bha ‑pë kë. ꞊Ya kë ꞊nɛ ’yaa ’wun gia‑ ’ka ‑bezë, n ’ka ’dho ‑a ‑wun ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë. ³꞊Ya kë ꞊nɛ ’ma ’dho, ’ma ka ‑yadhɛ ‑pë kë, a ‑dho yɛ n ’zü ’a nu ka ’sü ‑dhiadhö kö ’kwaan‑ ’dho ’ma; ‑yö kë ’dhö kö ka ‑de ’pö ’kaan‑ kë ‑dhɛ ’a‑ ‑bha ‑a ‑dhɛ ‑bha. ⁴‑Dhɛ ’a ’dho ‑na ‑a ‑bha bhë, ka‑ ‑zian ‑dɔ.»

⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Toma ‑ya pö ‑a ‑dhë: «N Dëmɛ, ’yiëë ü ’dhodhɛ dɔ. ꞊Ya kë ’dhö yi ‑dho ‑a ‑zian dɔ ‑kɔklë ꞊ɛ?»

⁶’Yö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ zian ’ö dho ‑Zlan ’piö, ’wun gia‑ ‑gɔ ’godhɛ waa‑ ꞊toëpö ‑këdhösü ‑nu mɛ ‑dhë ‑mɛ. Mɛ yaa ’dho ‑mɔa ‑bha kö ‑yö ’dho n Dë ’piö kö yaa bɔ n ‑ta. ⁷꞊Ya kë ꞊nɛ ka n ‑dɔ kö ka ‑dho n Dë dɔ ’pö. ‑A ‑de dɔ ’kwa‑ wo ꞊nɛ ’ka‑ yö, ’ö ’ka‑ dɔ ’saadhö.»

⁸’Ö Filipö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «N Dëmɛ, kwa Dë ’ö bhë, ‑bhöë ‑zɔn yi ‑dhë kö yi ꞊zuö’ ‑yaan ’dho sia‑ ‑ɛ.»

⁹’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Filipö, ’kwa ꞊glɔɔ kwa ’kuë‑ ꞊duö ’ö ’bhaa n dɔ ꞊nɛ, ‑yö ’yenazë ꞊dhɛɛ! Mɛ ’ö ꞊ya n yö kö ꞊ya ö ’yan dɔ n Dë ‑bha. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ꞊nɛ ‑më tɔɔ ‹kwa Dë ’ö bhë ‑bhöë ‑zɔn yi ‑dhë› ‑ɛ? ¹⁰’Bhaa‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ a n Dë ’gü ’ö n Dë ’dhö n ’gü a? ’Wun ‑nu ’a‑ ꞊blɛɛ’ ‑na ka ’saadhö ka ‑dhë ꞊nɛ ‑a gbɛ yaa ’go n ‑de ’gü. N Dë ’ö ‑ya ‑sü ’ka n ’gü bhë ꞊nɛ ’ö bɔ ‑na n ’gü ’ö ö ‑de ‑gɔ ‑yuö ‑nu kë ‑na bhë. ¹¹‑A pö ’a‑ wo ‑na ka ‑dhë a n Dë ’gü ’ö n Dë ’dhö ‑ya ‑sü ’ka n ’gü bhë, ‑kaa ‑dhɛ ’wun gia‑. ’Ö‑ ‑de kë ꞊nɛ ’yaa ’dhö, ka ‑mɔa yuö ‑nu ’ö bɔ ‑na n ’gü ’ö‑ kë ‑na bhë ‑a ‑wun ’gü, ka‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ’püë‑ wo ꞊nɛ Dë ‑yö ‑ya ‑sü ’ka n ’gü ’ö ma ‑de ’pö ’a‑ ’gü. ¹²A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: Mɛ ’oo mɛ ’ö ꞊ya n ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑, pë ‑nu ’a‑ kë ‑na ꞊nɛ ‑yö ‑dho ‑an kë ’pö. ’Ö‑ ‑de ’ö dho pë ‑nu kë ’ö ‑ziö ‑a ’ka mü, bhii a ’dho ‑na n Dë ’piö. ¹³Pë ’saadhö ’ka dho ‑a ‑dhɛ n ’tɔ ’gü, a ‑dho ‑a ’plɛ kë ‑yö kë ’dhö kö ma ’a‑ Gbö ’ka bhë, ‑yaan kë n ‑ma n Dë ’tɔ kë ꞊va ‑sü ’ka. ¹⁴Pë ’oo pë ’ka dhoë‑ ‑dhɛ n ‑gɔ, kwa ‑nu kwa ‑bha ‑klu ’kuë‑ ‑sü ‑wun ’gü, a ‑dho ‑a kë.»

Yesu ‑bha ‑Zuu ’slööslö ’tɔ ’go ‑sü

¹⁵’Ö Yesu ‑ya pö ’zü: «꞊Ya kë ꞊nɛ n ‑dhɔ ‑yö ka ‑kë, kö ‑ka ma tɔng ‑nu ’kun. ¹⁶’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, a ‑dho ‑a ‑dhɛ n Dë ‑gɔ kö ‑yö mɛ ’waa gbɛ bɔ ka ‑dhë kö ‑yaan nu ka ‑dhë. Mɛ bhë ’ö tɔɔ ‑Zuu ’ö ’wun gia‑ ‑yö go ‑a ’gü. Yö ꞊nɛ ’ö dho kë ka ’piö ‑kplawo. ¹⁷’Kpongtaamɛ ‑nu ’ka ’dhö ‑mɔa kö ‑wo wo ‑kɔ ’kpɔ ‑a ‑gɔ wo ꞊zuö’ ’gü; ’ö tɔɔ waa ’dho wo ’yan dɔ ‑a ‑bha kö ‑waan ’dhoë‑ dɔ. ’Kɛɛ ka ‑zë ka‑ ‑dɔ; ’kɛɛ ka ‑zë, ka ‑nu ka ka ’ko ’piö, ’ö ‑ya ‑sü ’ka ka ’gü.»

¹⁸’Yö‑ pö: «N ’ka ’dho ka to ’sloo ’ka; a ‑dho yɛ n ’zü ’a nu ka ’piö. ¹⁹’Töng ’yaa ꞊gbiin gbɔ kö ’aan‑ ’go ’kpongtaamɛ ‑nu ’yan ’dhiö; ’kɛɛ ka ‑zë, ka ‑dho ka ’yan dɔ n ‑ma, ’ö tɔɔ a ’bhee‑, ’ö ka ‑de ’pö, ’ka dho kë ’bhee‑. ²⁰Yi ’ö bhë ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊ya ‑lo, ka ‑dho ‑a ‑dhɛ yö ꞊nɛ a ‑ya ‑sü ’ka n Dë ’gü, ’go mü, ’ka ‑ya ‑sü ’ka n ’gü; ’ö ma ‑de ’pö, ’a ka ’gü.

²¹Mɛ ’ö ꞊ya ma tɔng ‑nu ’kun, kö mɛ bhë n ‑dhɔ ‑ya ‑kë. Mɛ bhë ꞊nɛ ’ö n Dë ‑ya ‑dhɔ ‑kë. Ma ‑de ’pö, ‑a ‑dhɔ ‑dho n kë ’ö ’a n ‑de ‑zɔn ‑a ‑dhë.»

²²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu bhë ‑a mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Zudë bhë, (n ’ka‑ pö Zuda Ikaliɔtö,) ’ö Yesu ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö: «N Dëmɛ, ‑yö ‑kë ꞊dhë ’ö ’ü dho ü ‑de ‑zɔn yi ‑dhë, ’ö ü ’ka ’dhoë‑ wo ’kpongtaamɛ ‑nu ‑dhë ‑ɛɛ?»

²³’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Mɛ ’ö n ‑dhɔ ’dhoë‑ ’gü, ‑yö ‑dho n ‑ma tɔng ‑nu kun. Mɛ bhë n Dë ‑dhoë ‑dhɔ kë, ’ö ma ’dhö, n Dë ’dhö, ’yi kpa yi ’kuë‑ ’ö ’yi dho ’yi ‑ya ‑a ‑gɔ kɔɔ. ²⁴Yö ꞊ga ’ö mɛ ’ö n ‑dhɔ ’yaa‑ ’gü ’pö, ’ö ’yaa n ‑wo ‑nu ꞊bhlë ‑ya. ‑Wo ‑nu ’wo ’go ‑na n dhiö ’ka‑ ma ‑na bhë, waa ’go n ‑de ’gü; ’kɛɛ n Dë ’ö n bɔ bhë ꞊nɛ ’wo go ‑a ’gü.

²⁵‑Wo ‑nu ’wo bhë ’saadhö ꞊nɛ ’töng ’ö ꞊tun n ‑gɔ ka ’piö zö bhë, ’a ka ꞊daan ‑an ’ka. ²⁶Mɛ ’ö dho nu kö ‑yaan nu ka ‑dhë, ‑wo ‑nu ’wo bhë, ka ‑zo ‑büö ‑sü ’iin ka ‑daan ‑an ’ka ‑sü ’ka bhë ’ö tɔɔ ‑Zuu ’slööslö ’ö n Dë dhoë‑ bɔ ka ‑dhë n ’tɔ ’gü bhë.

²⁷N ’dho ‑sü ‑mü; ’kɛɛ ꞊zuöyagluu ’a‑ nu ka ‑dhë. ‑Yö n ‑de ‑bha ꞊zuöyagluu ’ka, ’a‑ nu ka ‑dhë. ’Yaa ꞊nɛ ‑a mɛ ’ö ’kpongtaa zö ‑a ’dhö. Kö ꞊kun ’ö ka ꞊zuö’ ‑yö to zlöö ’iin ’ö ’siö ‑yö ‑kan ka ’gluu. ²⁸’Wun ’a‑ ꞊blɛɛ ka ‑dhë ꞊nɛɛ ‹a ’dho ‑na, ’kɛɛ a ‑dho yɛ n ’zü› bhë, ka‑ ma ‑a! ꞊Ya kë ’dhö, ꞊ya kë ꞊nɛ n ‑dhɔ ‑yö ka ‑bha ‑be, kö ka ꞊zuö’ ’glu ‑dho dhi ‑a ma ‑sü ’ka ꞊nɛ a ‑dho n Dë ’piö ’ö bhii n Dë ‑yö ꞊va n ‑ta. ²⁹’Wun ‑nu ’wo bhë a ‑an ‑to ’dhiö ’a ‑an ‑wun ꞊blɛɛ ka ‑dhë, ‑yö kë ’dhö kö yi ’ö ’wo dho kë ‑a ’ka bhë ’kaan‑ n ‑wo ‑nu ‑dhɛ ’wun gia‑. ³⁰’Töng ’yaa n ‑gɔ ꞊va gbɔ kö ’kwaan‑ ‑ya kwa ’ko ꞊bhaa ꞊nɛ ‑kɔ ꞊suu’‑ ꞊nɛ ‑a ’dhö, kö ’aan‑ ’wun ‑nu ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë, ’ö tɔɔ ‑gludë ’ö ’kpongtaamɛ ‑nu ꞊kɔɔn ‑na bhë ‑yö nu ‑na. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë ‑a ‑kɔ ’yaa ‑mɔ n ‑ma. ³¹’Kɛɛ a‑ ’piö kö ’a pë ’ö n Dë ‑ya pö ’a‑ kë bhë ’aan‑ kë; ’yaa n ’gbee‑ ‑ta bho ‑sü ’ka; ‑yö ‑kë ’dhö kö ’kpongtaamɛ ‑nu ‑waan ‑a dɔa ꞊nɛ n Dë ‑dhɔ ‑yö n ‑kë. ꞊Ao’, ‑ka ꞊luu’, ’kwa ziö!»

Yesu ‑bha ‑kë lɛzɛn ‑lü giagia ’ka ‑sü

¹꞊Dhɛ Yesu ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ‑an ‑dhë ’dhö, ’yö ’wun ꞊zuan’ do ’bhaa ‑zɔn ‑an ‑dhë ꞊nɛɛ: «’Ma ’wun ’sü lɛzɛn ’wo ‑drɔɔn kë ‑na ’ka bhë ‑a ‑bha ꞊nɛ ma ’a tɔɔ lɛzɛn ‑lü giagia ’ö n Dë ’dhö ‑a tamɛ ’ka. ²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö n Dë ‑yö nu, ’ö lɛzɛn ‑lü ’a‑ ’ka bhë ’ö‑ ‑kɔ ‑nu mɛ ’ö ’waa wo ‑kpa ‑ya bhë ’ö ‑an ‑kan ’ö ‑an bho mü; ’ö‑ mɛ ‑nu ’ö ‑an ‑kpa dhö ‑dhö bhë ’ö ‑an ‑ta ‑kan ‑yö kë ’dhö kö ‑an ‑kpa ’bhaa ‑yaan ‑ya ’zü. ³‑Ka ‑dhɛ ‑ga bhë ’dhɛ: Mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’a‑ nu ka ‑dhë bhë waa ka kë ꞊nɛ pë ‑ta ’kan ‑sü ’dhö kaa kë ’slööslö ‑a? ⁴‑Ka ’to ‑klu ‑sü ’ka n ‑ma ꞊nɛ ‑kɔ ’a‑ ’ka ka ‑bha bhë ‑a ’dhö. ꞊Dhɛ ’ka‑ ‑ga ’wun bhë ‑a ’gü bhë, ka ‑mɔa ’ka‑ pö lɛzɛn ‑lü ‑kɔ ‑yö ‑mɔa ‑a ‑kpa ‑yö ‑ya ’sloo ’ka kö ’yaa ‑gban ‑sü ’ka ö ’lü gia‑ ‑bha ‑a? ꞊Ɛɛ, ’ö ‑kɔ do bhë ’ö‑ ’ka ’pö kaa ‑mɔa ka ‑yö ‑a ‑bha ‑pë ‑yö kë ‑dhö ‑Zlan ‑bha zian ‑ta kö kaa ’to ‑klu ‑sü ’ka n ‑ma.

⁵Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ lɛzɛn ‑lü, ’ö ka ꞊nɛ ’ka tɔɔ lɛzɛn ‑lü ’ö bhë ‑a ‑kɔ ‑nu. Mɛ ꞊ya ’to ‑klu ‑sü ’ka n ‑ma kö ’aan‑ kë ‑klu ‑sü ’ka ‑a ‑bha, ‑a ‑yö ‑a ‑bha ‑pë ‑nu ‑dho kë ꞊plëëzë ’ka ‑Zlan ‑bha zian ‑ta ꞊nɛ ‑kɔ ’ö lɛzɛn ‑lü bhë ’ö‑ ‑kpa ‑nu ’dhoë‑ ’ka bhë ‑a ’dhö, ’ö bhii kaa ‑mɔa ’ka pë gbɛ kë kö kaa ’to ‑klu ‑sü ’ka n ‑ma. ⁶Mɛ ’ö yaa ’to ‑klu ‑sü ’ka n ‑ma, ‑yö ‑dho kë ‑zuö plaan ‑mɛ ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ’ka ’lü ‑kɔ ’ö ’yaa ö ‑lü ‑bha ‑a ’dhö; ’ö ꞊ya kë ’ö ’kpɛa kun. Ka gia‑ ka‑ ‑dɔ ꞊nɛ ’lü ‑kɔ ’kpɛa ‑nu bhë ꞊wa ‑an ’dho ’kuëdhö, kö ’dho ’wo ’dhoë‑ ‑an güö bhë. ⁷꞊Ya kë ꞊nɛ ’ka ’to ‑klu ‑sü ’ka n ‑ma, ’ö n ‑wo ‑nu ꞊wa ‑ya ka ’gü, pë ’oo pë ’ö ’ka dhoë‑ ‑dhɛ, ka ‑dhoë yö. ⁸N Dë ‑bha ’tɔbhɔdhe ’ö bhë ‑a ‑wo ‑kɔ ꞊ga ’ö bhë; ’ö bhii ꞊ya kë ꞊nɛ ka ‑yö ‑a ‑bha ‑pë ꞊ya kë ‑dhö ‑Zlan ‑bha zian ‑ta ꞊nɛ ‑kɔ ’ö lɛzɛn ‑kpa ‑nu ’dho ‑ya ‑na ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö kö ’ka‑ ‑zɔn ꞊nɛ ka n ‑ma ꞊guë’ ‑nu ’ka. ⁹A ka ‑dhɔ ‑kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö n Dë ‑yö n ‑dhɔ ꞊kaa’ bhë ‑a ’dhö. ‑Ka ’to ma ‑dhɔ ’gü! ¹⁰‑A kë ‑kɔ ꞊ga ꞊nɛ: ꞊Ya kë ꞊nɛ ’ka ma tɔng ‑nu ’kun, ka ‑dho to ma ‑dhɔ ’gü ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ma ‑de ’pö ’a n Dë ‑bha tɔng ‑nu kuën ’ö‑ ‑wun ’gü, ’a‑ ’ka ‑a ‑bha ‑dhɔ ’gü bhë ‑a ’dhö.

¹¹’Wun bhë a‑ ‑blɛɛ ka ‑dhë ’dhö ‑yö kë ’dhö kö ꞊zuögludhi ’ö n ‑gɔ bhë ‑yö ‑ya ka ’gü kö ’go mü ka ꞊zuö’ ’glu ‑yaan dhi ’fɛfɛdhö. ¹²Ma tɔng bhë ’ö tɔɔ: ‑Ka ka ’ko ‑nu ‑dhɔ kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’a ka ‑dhɔ kë ‑na ‑a ’ka ꞊nɛ ‑a ’dhö. ¹³Ka gia‑, ka‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ pë ’kö mɛ dhoë‑ kë kö ‑yaan ‑zɔn ö ’bha ‑dhë ꞊nɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑kë ꞊duö ’ö tɔɔ ’we ’ö dho ‑a wo ‑a ‑bha kö ‑yaan ga ‑a ‑wun ’gü. ¹⁴꞊Ya kë ꞊nɛ pë ‑nu ’a‑ pö ka ‑dhë ’töüdhö bhë ’ka‑ ’kun, kö ka n ’bhamɛ ‑nu ’ka. ¹⁵N ’ka ’dho ka ‑dhɛ ‑dewo poo ma yuökëmɛ ‑nu zlöö, ’ö tɔɔ mɛ ’ö yuö ‑kë ö ‑gɔmɛ ‑dhë, pë ‑nu ’ö‑ ‑gɔmɛ ’dhoë‑ kë ‑na ’yaa‑ dɔ. A ‑dho ka ‑dhɛ zlöö n ’bhamɛ ‑nu, bhii pë ‑nu ’a‑ ꞊daan ’saadhö n Dë ’piö bhë, ’ma‑ ’plɛ ‑zɔn ka ‑dhë, ’ka‑ dɔ. ¹⁶Ka kun ’ka n sü; ’kɛɛ ma ꞊nɛ ’a ka ꞊dhɔɔ ‑kë n ꞊bhaa, ’ö ’a‑ pö ka ‑dhë ’ka ’dho kö ’ka yuö kë, ‑a ‑yö ‑a ‑bha ‑pë ‑nu ‑wo kë ‑Zlan ‑bha zian ‑ta ꞊nɛ ‑kɔ ’ö lɛzɛn ‑lü ‑kpa ’dhö kë ‑na ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö. ’Ö ka këyuö ‑nu ’wo bhë ’ö ‑an ‑yö ‑a ‑bha ‑pë ‑nu ’wo bhë ’wo dho ꞊glɔɔ. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, pë ’oo pë ’ka‑ ‑dhɛ n Dë ‑gɔ n ’tɔ ’gü, ‑yö ‑dho ‑a nu ka ‑dhë. ¹⁷’Kɛɛ pë ’ö ’a‑ ‑dhɛ ka ‑gɔ ’ö tɔɔ kö ’ka ka ’ko ‑nu ‑dhɔ kë.»

’Kpongtaamɛ ‑nu ‑bha Yesu waa‑ ö ‑bha mɛ ‑nu ‑san zë ’wo‑ wo

¹⁸’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë ’zü: «꞊Ya kë ꞊nɛ ’kpongtaamɛ ‑nu ꞊wa ka ‑san zë kö ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ ‑wo n ‑san ‑zë ’dhiö ‑be ‑waan ꞊tun yö ‑na ka ‑bha bhë. ¹⁹꞊Ya kë ꞊nɛ ka ‑kë ’kpongtaamɛ ‑nu ’ka ’pö ‑be, ‑wo ‑dho ka ‑dhɔ kë, ’ö bhii kö ka ‑an ‑mɛ ’ka. ’Kɛɛ ’ma ka ’sü, ’ma ka bho ’kpongtaamɛ ‑nu ziën; ’kaa ’kpongtaamɛ ‑nu ’ka gbɔ; pë ’ö‑ ‑wun ’gü ’ö ’wo ka ‑san zë ‑na ’ö bhë. ²⁰Kë‑ wo bhë n ’ka‑ pö ka ‑dhë ’dhiö ꞊nɛɛ yuökëmɛ ’yaa ꞊va ö ‑gɔmɛ ‑bha ‑a? ꞊Ɛɛ, ’ö ꞊dhɛ ꞊wa n ’klo bhɔ bhë, kö ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ ‑wo ‑dho ka ’klo bhɔ ’pö. ꞊Ya kë ꞊nɛ ꞊wa ’wun ma n ‑ma mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ‑ta, kö ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ ‑wo ‑dho ’wun ma ka ‑bha ‑nu ‑ta ’pö. ²¹’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, pë ‑nu ’wo dhoë‑ kë ka ’ka ’dhö bhë, ‑wo ‑dho ‑a kë kaa n ‑wun ’gü, ’ö bhii mɛ ’ö n bɔ bhë ’waa‑ dɔ. ²²꞊Ya kë ꞊nɛ n ’ka nu ‑be kö ’aan‑ ’wun ꞊blɛɛ’ ‑an ‑dhë, za ‑bha ‑an ’kun ‑sü gbɛ ’ka ’dho kë ‑dhö, ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑wun ’gü. ’Kɛɛ dɔ ’kwa‑ wo ꞊nɛ (꞊wa yën n ‑wo ‑nu ma ‑sü ‑bha; ꞊ya kë ’dhö,) ‑a ’slë gbɛ ’ka ’dho kë ‑an ‑gɔ gbɔ ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑wun ’gü. ²³Mɛ ’ö ꞊ya n ‑san zë, kö ꞊ya n Dë ‑san zë ꞊nɛ bhë. ²⁴꞊Ya kë ꞊nɛ pë ‑nu ’a‑ ‑kë ’kpɛɛdhö, ’ö mɛ gbɛ yaa‑ kë do kun bhë, n ’ka‑ kë ’dhö ‑bezë, za ’ka ’dhö ‑an kun. ’Kɛɛ ꞊dɛɛ, ‑an ’yan ꞊ya ‑da n këyuö ‑nu ’gü; yö ꞊ga ’ö ’wo ma ’dhö, n Dë ’dhö, yi ‑san zë ‑na bhë. ²⁵’Kɛɛ pë ‑nu ’wo bhë ‑wo ‑kë ’dhö kö pë ‑nu ’wo ‑ya ‑sü ’ka ‑an ‑bha tɔng ’sëëdhɛ ’gü ‑an ’dhiö ‑yaan ‑mɔ ’kuë. Pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑ya ‑pö: ‑Wo n ‑san ‑zë ’kpaan ’ka; ‑a ‑gɛn gbɛ ’yaa ’dhö. »

²⁶’Yö‑ pö: «Mɛ ’ö dho nu ka ‑dhë bhë, ‑yö ‑dho nu. ’Yö tɔɔ ‑Zuu ’slööslö ’ö go n Dë ’piö; yö ꞊nɛ ’ö tɔɔ ’wun gia‑ ‑gɛn ’godhɛ. Ma ꞊nɛ ’a dho ‑a bɔ ka ‑dhë. ’Kɛɛ ‑yö ‑go n Dë ’piö. Yö ꞊nɛ ’ö dho n ‑wun ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë. ²⁷꞊Ya kë ’dhö, ka ‑de ’pö, ’ka n ‑wun ꞊blɛɛ’ mɛ ‑nu ’wo to ‑an ‑dhë, ’ö bhii ka ꞊nɛ ’ö ’ka ‑kë n ’piö ‑a züdɔyi ’ka ’ö yöë ꞊dɛɛ ‑bha.»

¹’Yö Yesu ‑ya pö ’zü: «A‑ ‑pö ka ‑dhë ’dhö, ‑yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ka dho ka bo ‑zo ‑yö n ‑ma ‑sü ’ka. ²‑Wo ‑dho ka kë, ’wo ka bho ‑an ziën wo ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü. ‑A ‑de ’töng ’bhaa ’ka, mɛ ‑nu ‑wo ‑dho ka zë ‑a pö ‑sü ’ka wo ‑de ꞊zuö’ ’piö ꞊nɛ ‑wo ‑Zlan ‑dhi ‑a ‑dhë ‑wun kë ‑na. ³‑A kë ’wo dhoë‑ wo ’dhö bhë ’ö tɔɔ waa n Dë dɔ ’iin waa n dɔ. ⁴‑A pö ’a‑ wo ‑na ka ‑dhë ’dhö bhë ’ö tɔɔ kö yi ’ö ‑an ‑bha ’töng dho ‑lo ‑a ’ka kö ‑waan pë ‑nu kë ka ’ka ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, kö ka ‑zo ‑yaan ‑büö ꞊nɛ ’ma‑ ’to ’dhiö ’ma‑ ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë ’saadhö. ’Wun ‑nu ’wo bhë ‑a ꞊blɛɛ’ ’ö n ’ka‑ wo ka ‑dhë ’dhö ‑blɛɛzë ’ka bhë ’ö tɔɔ kö a ꞊tun ka ’piö.»

Yuö ’ö ‑Zuu ’slööslö dhoë‑ kë

⁵’Yö Yesu ‑yö dhoë ’dhiö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ n ’dho ‑sü ‑mü mɛ ’ö n bɔ ‑a ’piö bhë ꞊nɛ, ’a ’wun ꞊blɛɛ ka ‑dhë ’dhö bhë. ‑A ‑wun ’gü ’ka ‑ya diindhö, ’ö mɛ ’yaa ‑dhö ka ziën kö ‑yö n ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ꞊nɛɛ: ‹Ü ‑dho mɛɛ?› ’ka bhë, ⁶’ö tɔɔ ‑wɛɛ ꞊ya ’kpɔ ka ‑ta ’wun ‑nu ’wo bhë ‑a ‑wun ’gü. ⁷’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, a‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: ꞊Yö ‑së ka ‑bha ’ka kö ’a ’dho ka ’dhiö, ’yaa ’dhö mɛ ’ö dho nu kö ‑yaan nu ka ‑dhë bhë yaa ’dho ‑lo ka ‑ta. ꞊Ya kë ꞊nɛ ’ma ’dho, yö ꞊nɛ ’a dho ‑a bɔ ka ‑dhë. ⁸Yö bhë ꞊nɛ ’ö ꞊ya nu, ’ö dho ‑a ‑zɔn ’kpongtaamɛ ‑nu ‑dhë ꞊nɛ ’wun ’ö ‑gban ꞊sɔɔn yaa ‑wun ‑bha, ’wun ’ö ‑gban pë ’ö kpengdhö ‑a ‑bha, ’wun ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha za ’ö dho ‑a dɔ ‑a ‑bha, ‑kɔ ’ö‑ ’ka ‑an ꞊zuö’ ’piö bhë ’yaa ’dhö; wo ‑de ‑püö ’wo‑ wo ‑na bhë. ⁹Wo ‑de ‑püö ’wo‑ wo ‑na ’wun ’ö ‑gban ꞊sɔɔn yaa ‑bha ‑a ‑wun ’ka bhë ’ö tɔɔ ’waa n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ¹⁰Wo ‑de ‑püö ’wo‑ wo ‑na ’wun ’ö ‑gban pë ’ö kpengdhö ‑a ‑wun ’ka bhë ’ö tɔɔ n ’dho ‑sü ‑mü n Dë ’piö; ka ’ka ’dho n yö gbɔ; ¹¹’iin ’zü, wo ‑de ‑püö ’wo‑ wo ‑na ’wun ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha za ’ö dho ‑a kan ‑a ‑wun ’ka bhë ’ö tɔɔ ’kpongtaamɛ ‑nu ꞊kɔɔnmɛ bhë ‑a ‑bha za ꞊ya ’kan ’saadhö, ‑a ‑gɔ ꞊ya ’toë‑ ’gü.»

¹²’Yö‑ pö ‑an ‑dhë ’zü: «’Wun ‑yö n ‑gɔ ꞊va kö ’aan‑ ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë; ’kɛɛ ’ma ‑dhɛ ‑ga ‑a ’gü ‑së ’ka, ‑an ’plɛ ’ka ’dho to ka ’toë‑, dɔ ’kwa‑ wo ꞊nɛ ‑a ’gü. ¹³‑Zuu ’ö ’wun gia‑ ‑go ‑a ’gü ‑mɛ ’ka bhë ꞊ya nu, yö ꞊nɛ ’ö dho yö ka ‑dhë ’dhiö ’wun gia‑ ‑zian ‑ta. Yö ꞊nɛ ꞊ya nu, ’ö pë ‑nu ’ö‑ ma ’iin pë ‑nu ’wo dho kë, ’ö dho ‑an ’plɛ ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, yaa ’dho kë yö ‑de ’sloo ‑a ‑de ‑ta ‑wun ’ka. ¹⁴‑Yö ‑dho n ’tɔ kë ꞊va, ’ö tɔɔ ma ꞊nɛ ’a dho n ‑wo ‑nu ‑lo ‑a kwɛɛ kö ‑yaan nu ‑yaan ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë. ¹⁵Pë ’saadhö ’ö n Dë ‑bha ’ka, kö ma pë ‑mü. Pë ’ö ‑kë ’a‑ pö ‑Zuu ’slööslö ’ö bhë a ‑dho n ‑wo ‑nu ‑lo ‑a kwɛɛ kö ‑yaan nu ‑yaan ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë ’ö bhë.»

’Yena ‑wun ‑bha ‑gla ꞊zuögludhi ‑wun ’gü ‑kɔ ’ö dho kë

¹⁶’Yö‑ pö ‑an ‑dhë ’zü: «’Töng ’ö n ‑gɔ ka ’piö zö bhë ’yaa ꞊va gbɔ; n ‑go ka ’yan ’dhiö ‑sü ‑mü kö ’aan‑ ’dho; ’ö ꞊ya ’go mü, ‑a ‑dhɛ yaa ’dhö ꞊glɔɔ ’ö ’ka ‑kpën n ‑ma ’zü.»

¹⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’bhaa ‑nu ‑wo yö ‑a pö ‑sü ‑bha wo ’ko ziën ꞊nɛɛ: «‑Wo ‑nu ’ö‑ ꞊blɛɛ ’saadhö ꞊nɛ ‹’töng ’ö n ‑gɔ ka ’piö zö bhë yaa ꞊va gbɔ; n ‑go ka ’yan ’dhiö ‑sü ‑mü kö ’aan‑ ’dho, ’ö ꞊ya ’go mü, ‑a ‑dhɛ ’ka ’dho ꞊glɔɔ ’ö ’ka ‑kpën n ‑ma ’zü›, ’ö‑ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ‹’ö tɔɔ n ’dho ‑sü ‑mü n Dë ’piö› ’wo bhë ’saadhö, ‑an ‑gɛn tɔɔ ‑më, ’kwa dɔa ꞊nɛɛ? ¹⁸‹’Töng ’yaa ꞊va gbɔ› ‑de ’kö‑ pö ‑na ꞊nɛ ‑a ‑gɛn tɔɔ ‑më poo ꞊ee? Pë ‑nu ’ö‑ pö ‑na ’saadhö bhë, ’kwaa‑ ‑gɛn ma ’sa!»

¹⁹꞊Dhɛ Yesu ꞊yaa‑ ‑dhɛ yö ꞊nɛ ‑wa ’piö ’wo ꞊dhɛɛkpɔdhe kë ö ‑gɔ, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «A‑ ‑pö ka ‑dhë: ’Töng ’ö n ‑gɔ ka ’piö zö bhë ’yaa ꞊va gbɔ; n ’go ‑sü ‑mü ka ’yan ’dhiö kö ’aan‑ ’dho, ꞊ya ’go mü, ‑a ‑dhɛ yaa ’dhö ꞊glɔɔ ’ö ’ka ‑kpën n ‑ma ’zü; ’wun bhë ’pö ’ka‑ ‑ta ꞊dhɛɛ’ kpɔ ka ’ko ‑nu ‑gɔ bhë ee? ²⁰A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka: Ka ‑dho ’gbo ‑nu bɔ ’yenazë ’ka; ’kɛɛ ’kpongtaamɛ ‑nu ꞊zuö’ ’glu ‑dho dhi. Ka ‑dho kë ’yenazë ’dhö, ’kɛɛ ka ‑bha ’yena ‑wun bhë ‑yö ‑dho gla ꞊zuögludhi ‑wun ’gü. ²¹‑Ka ‑dhɛ ‑ga ’dhɛ! ’Wun bhë ‑a ꞊tɛi’ ꞊ga ꞊nɛ: Koyiga ꞊ya dhebɔ ’kun, ‑a ꞊zuö’ ‑yö ‑kaan ’kuë; ’ö tɔɔ ’töng ’ö‑ ’yënng dho bhɔa bhë ꞊ya ‑lo. ’Kɛɛ ꞊ya yën ’bë bho ‑sü ‑bha, ’ö‑ ‑zlö ‑yö ‑trö ’yënngbhɔdhe bhë ‑a ’ka, ’ö tɔɔ ‑a ꞊zuö’ ’glu ꞊ya dhi mɛ ’bhee‑ ’ö‑ ‑da ’kpongtaa bhë ‑a ‑wun ’gü. ²²‑Kɔ do gia‑ bhë ’ö‑ ’ka ’pö ꞊dɛɛ. ’Ö tɔɔ ka ‑de ’pö ka ꞊zuö’ ꞊ya ꞊kaan’ ’kuë. ’Kɛɛ a ‑dho yɛ n ’zü. ‑Yö n ’gü ꞊nɛ ‑a yi bhë ‑a ’ka, ka ꞊zuö’ ’glu ‑dho dhi; mɛ gbɛ ‑kɔ ’ka ’dho ‑mɔa kö ꞊zuögludhi ’ö dho kë ka ‑gɔ bhë, ‑ya ’kun ka ‑gɔ.

²³Yi bhë ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊ya ‑lo, ꞊dhɛɛkpɔdhe gbɛ ’ka ’dho kë ‑dhö ’wun gbɛ ‑wun ’gü gbɔ. A‑ ‑pö ka ‑dhë ’wun gia‑ ’ka: Pë ’oo pë ’ka‑ ‑dhɛ n Dë ‑gɔ n ’tɔ ’gü, ‑yö ‑dho ‑a nu ka ‑dhë. ²⁴’Ö yö ꞊dɛɛ ‑bha, kaa pë gbɛ ‑dhɛ n Dë ‑gɔ do n ’tɔ ’gü ꞊kun. ‑Ka pë ‑gba ‑dhɛ ’dhɛ! Ka ‑dho ‑a yö; ꞊ya kë ’dhö ka ‑bha ꞊zuögludhi ‑dho ‑mɔ ’kuë.»

Yesu ‑bha ‑to ‑a ’gbee‑ ’ka ‑sü ’ö ’kpongtaadhɛ ‑ta

²⁵’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë ’zü: «’Wun ‑nu ’a‑ ꞊blɛɛ ka ‑dhë ’saadhö bhë, a ‑an ‑kë ’dhö ’wun ꞊zuan’ ’ka. ’Kɛɛ ‑a ’töng ‑yö nu ‑na ’ö n ’ka ’dho ’wun ꞊zuan’ ‑zɔn ka ‑dhë, ’wun ‑blɛɛ ka ‑dhë ‑sü ’ka; ‑a yi bhë ‑a ’ka, ’wun ‑nu ’wo ‑gban n Dë ‑bha, a ‑dho ‑an ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë ’puu ’ka. ²⁶Yi bhë ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊ya ‑lo, ka ‑dho pë ‑nu ‑dhɛ n Dë ‑gɔ n ’tɔ ’gü; n ‑ma ‑wun ’ka ’dho kë ‑a ‑bha ‑dewo kö ’a ꞊bhɛa’ ‑a ‑dhë ’zü pë ’ka‑ ‑dhɛ bhë ‑a ‑wun ’gü kö ‑yaan ꞊tun ‑a nu ‑na ka ‑dhë, ²⁷’Ö tɔɔ n Dë ‑de gia‑ ‑yö ka ‑dhɔ ‑kë. Ka ‑dhɔ ‑ya ‑kë, ’ö tɔɔ n ‑dhɔ ‑yö ka ‑kë, ’ö ’ka‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ a ‑go ‑Zlan ’piö. ²⁸A ‑go n Dë ’piö, ’a nu ’kpongtaa zö. ’Kɛɛ a ’go ‑na ’kpongtaa, a ’dho ‑na n Dë ’piö.»

²⁹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö‑ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «꞊Nnn’‑, ’wun ꞊ga ’ü‑ ꞊blɛɛ’ ‑na ’puu ’ka bhë. ‑A mɛ bhë ’yaa ’wun ꞊zuan’ ’ka. ³⁰Dɔ ’kwa‑ wo ꞊nɛ, ꞊ya kë yi ’yaan ’sabla ꞊nɛ ü pë ’plɛ ‑dɔ, ’ö ü ‑bha ‑wun ’yaa‑ ‑bha kö ’yi ü ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ’zü ’wun ’bhaa ‑wun ’ka. ‑A ‑wun ’gü, yi‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ ü ‑go ‑Zlan ’piö ’ü nu.»

³¹’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ꞊nɛɛ: «’Ka‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’sabla ‑a? ³²꞊Ao’; ’kɛɛ ‑a yi ‑yö nu ‑na, ’ö‑ ‑de ꞊ya ‑lo ’saadhö, ’ö ’ka dho kan n ‑zü, mɛ ’ö ‑dhö, ‑yaan ’dho ö ꞊plöö kö ’kaan‑ n ’to ’sloo ’ka. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, ’maa n ’sloo ’ka, ’wun gia‑ ’ka, bhii n Dë ‑yö n ’piö. ³³Pë ‑nu ’wo bhë, a‑ ‑pö ka ‑dhë ’dhö ’saadhö ‑yö kë ’dhö kö ka ‑bha ‑klu n ‑ma ‑sü ’gü, ꞊zuöyagluu ‑yaan kë ka ‑gɔ. Ka ’yënng ‑dho bhɔ ’kpongtaa zö. ’Kɛɛ ‑ka ka ’gü dɔ ’gbee‑! ’Ma ’to ‑a ’gbee‑ ’ka ‑gludë ’ö ’kpongtaa zö bhë ‑a ‑ta.»

Yesu ‑bha ‑bhɛa ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wun ’gü ‑sü

¹꞊Dhɛ ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ‑an ‑dhë ’dhö, ’ö ‑dhɛ ‑ga dhang‑ ’gü ꞊zian’, ’ö‑ pö: «N Dë, ’töng ’ü‑ ‑ya bhë ꞊ya ‑lo. ‑Bhö ’tɔbhɔdhe nu ü Gbö ‑dhë kö ü Gbö ‑yaan ’tɔbhɔdhe nu ü ‑dhë ’pö. ²Bhii ’bha ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü nu ‑a ‑dhë mɛ ’kpɛkpɛ ‑ta, ‑yö kë ’dhö kö mɛ ‑nu ’ü ‑an nu ‑a ‑dhë ’saadhö bhë ‑yaan ꞊toëpö ‑këdhösü nu ‑an ‑dhë. ³꞊Toëpö ‑këdhösü ’ö bhë ’ö tɔɔ kö ‑waan ü dɔ, bhi ’ü ‑Zlan dosɛn ’ö giagia ’ka bhë ’iin kö Yesu Klito ’ü‑ bɔ bhë ‑waan ‑a dɔ ’pö. ⁴’Ma‑ kë, ü ’tɔ ꞊ya bhɔ ’kpongtaa. Yuö ’ü‑ dɔ n kwɛɛ kö ’aan‑ kë bhë ꞊ya yën. ⁵’Kɛɛ n Dë, ’tɔbhɔdhe ’ö ‑kë n ‑gɔ ü ’piö ’ma kö ’kpongtaadhɛ ‑de yaa kë ꞊kun bhë, ‑a nu n ‑dhë ü wö ’dhiö zö.

⁶Mɛ ‑nu ’ü ‑an bho ’kpongtaa ’ü ‑an nu n ‑dhë bhë, ’ma‑ kë ꞊wa ü dɔ. ‑Wo ‑kë ü ‑bha ’ka ‑be; ’ö ꞊dhɛ ’bha ‑an nu n ‑dhë bhë, ꞊wa ü ‑wo ‑nu ꞊bhlë ‑ya. ⁷꞊Ya kë ‑an ’yaan ꞊nɛ pë ‑nu ’ü‑ nu n ‑dhë ’saadhö bhë ‑yö ‑go ü ’piö, ⁸bhii ‑wo ‑nu ’ü‑ ’kluën bho n ‑ma ‑an ‑bha ’ka bhë, ‑a ’plɛ ꞊ya ‑lo ‑an ‑ta; ’yö ꞊wa wo ‑kɔ ’kpɔ ‑a ‑gɔ. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ꞊waa‑ yö ’wun gia‑ ’ka ꞊nɛ a ‑go ü ’piö, bhi ꞊nɛ ’ü n bɔ.

⁹A ‑bhɛa ü ‑dhë ‑an ‑wun ’gü. N ’ka‑ pö ’kpongtaamɛ ‑nu. A‑ ‑pö mɛ ‑nu ’ü ‑an nu n ‑dhë bhë, bhii ‑wo ü ‑bha ’ka. ¹⁰Pë ‑nu ’wo n ‑gɔ ’saadhö, ‑wo ü ‑bha ’ka; ’ö pë ‑nu ’wo ü ‑gɔ ’pö ’saadhö, ’wo n ‑ma ’ka. ’Go mü ’ö n ‑ma ’tɔbhɔdhe ‑yö bɔ ‑an ’gü. ¹¹’Maa ’kpongtaa zö gbɔ, ’kɛɛ wo ‑zë, ‑wo ꞊tun zö. A nu ‑na ü ’piö ’ma. ꞊Dhɛ ’ö ’dhö, n Dë ’slööslö, ü ‑zo kë ‑an ’piö, ü ’tɔ ’piigbeezë bhë ‑a ’ka, ‑yö kë ’dhö kö ‑waan kë do ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’ko‑ ’ka do bhë ‑a ’dhö. ¹²꞊Dhɛ ’a ꞊tun ‑an ’piö, ’tɔ ’ü‑ nu n ‑dhë bhë ꞊nɛ ’a n ‑zo ‑kë ‑an ’piö ‑a ‑bha ’piigbeedhɛ ’ka. A n ‑zo ‑kë ‑an ’piö, ’ö ‑an mɛ gbɛ yaa ꞊dhɔng, ‑a ’ke yaa kë mɛ ’ö dho kë dhɔng ‑mɛ ’ka bhë ‑a ’ka, ꞊nɛ ‑kɔ ’ö pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ’ö‑ pöë bhë ‑a ’dhö. ¹³’Kɛɛ a nu ‑na ü ’piö ’ma. ’Wun ‑nu ’wo ꞊nɛ a ‑an ‑blɛɛ ’dhö ꞊dhɛ ‑kë ꞊nɛ a ꞊tun ’kpongtaa zö bhë, ‑yö kë ’dhö kö ma ꞊zuögludhi ’ö ’fɛfɛdhö bhë ‑yö kë ‑an ‑gɔ. ¹⁴‑Wo ‑nu ’ü‑ ’kluën bho n ‑ma bhë ꞊nɛ ’a‑ ‑lo ‑an kwɛɛ. Yö ꞊ga ’ö ’kpongtaamɛ ‑nu ’dhö ‑an ‑san zë ‑na bhë, bhii ‑dhɛ ’ö ꞊wa wo ‑kɔ ’kpɔ ‑a ‑gɔ bhë, ’waa ’kpongtaadhɛ ‑bha ’ka gbɔ ꞊nɛ ‑kɔ do ’a‑ ’ka bhë ‑a ’dhö. ¹⁵A ‑bhɛa ü ‑dhë. N ’ka‑ pö ’ü ‑an ‑bho ’kpongtaamɛ ‑nu ziën, ’kɛɛ a‑ ‑pö ’ü ‑an ‑maa kë dü ‑gɔ. ¹⁶’Waa ’kpongtaadhɛ ‑bha ’ka ꞊nɛ ‑kɔ gia‑ ’ö ’maa‑ ’ka ’kpongtaadhɛ ‑bha ’ka bhë ‑a ’dhö. ¹⁷‑Bhöë kë kö ‑wo kë ü ‑bha ’ka ö ’plɛ ’ka, ü ‑wo ’ö ’wun gia‑ ’ka bhë ‑a ’ka. ¹⁸’Ma ‑an bɔ ’kpongtaamɛ ‑nu ziën ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’ü n bɔa ’kpongtaa bhë ‑a ’dhö. ¹⁹’Ma n ‑de nu ü ‑dhë n ’plɛ ’ka (kö pë ’ö ‑dhi ü ‑dhë ’ü‑ kë n ’ka), ‑an ‑bha ’wun ‑së ‑wun ’gü, ‑yö kë ’dhö kö wo ‑zë ‑wo ‑ya ‑de ‑ta.

²⁰꞊Bhɛa’ ’a‑ wo ‑na ꞊nɛɛ, ’yaa wo do ’sloo ‑an ‑wun ’gü; a ‑bhɛa mɛ ‑nu ’ö ’wo dho n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ‑an ’wun ꞊blɛɛ’ ‑wo ‑bha bhë ‑an ‑wun ’gü ’pö. ²¹A ꞊bhɛa kö wo ’saadhö ‑wo kë mɛ ‑lü do ’ka. N Dë, ‑bhöë kë kö ‑wo kpa kwa ‑bha, ’kwa kë ꞊nɛ mɛ ‑lü do ’dhö ꞊nɛ ‑kɔ ’ü‑ ’ka ‑ya ‑sü ’ka n ’gü, ’ö ma ‑de ’pö ’a‑ ’ka ü ’gü bhë ‑a ’dhö. ‑Wo kë do kö ’kpongtaamɛ ‑nu ‑waan ‑a ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ü n bɔ. ²²’Tɔbhɔdhe ’ü‑ nu n ‑dhë bhë, ’ma‑ nu ‑an ‑dhë ‑yö kë ’dhö kö ‑waan kë do ꞊nɛ ‑kɔ ’ö bhi ’dhö, ma ’dhö, ’ko‑ ’ka bhë ‑a ’dhö. ²³’Ö bhii a ‑ya ‑sü ’ka ‑an ’gü, ’ö bhi ‑de ’pö, ü ‑ya ‑sü ’ka n ’gü kö ‑waan kë mɛ ‑lü do ’ka ’iin kö ’kpongtaamɛ ‑nu ‑waan ‑a yö ‑an ‑gɔ ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ü n bɔ ’ö ’ü ‑an ‑dhɔ ‑kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’ü n ‑dhɔ ꞊kaa’ bhë ‑a ’dhö.

²⁴N Dë, ’bha ‑an nu n ‑dhë. ‑Yö ’dhö, ’kɛɛ a‑ ’piö kö ‑dhɛ ’a dho ‑da ‑a ‑bha bhë, ‑wo ‑da mü, kö ’tɔbhɔdhe ’ü‑ nu n ‑dhë bhë ‑waan ‑a ‑dhɛ yö, ’ö tɔɔ ü n ‑dhɔ ‑kë ‑a ‑de kö ’kpongtaadhɛ yaa kë ꞊kun. ²⁵N Dë, bhi ’ü kpengdhö, ’kpongtaamɛ ‑nu ’waa ü dɔ; ’kɛɛ ma ‑zë, a ü ‑dɔ. ’Go mü mɛ ‑nu ’ü‑ nu n ‑dhë, ’ö ’wo ꞊nɛ bhë, ‑wa ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ü n bɔ. ²⁶’Ma‑ kë ꞊wa ü dɔ ’ö ’a dho dhoë ’dhiö, ‑yö kë ’dhö kö ‑dhɔ ’ö ü ‑gɔ n buëndhö bhë, ‑yö kë ‑an ’gü ’iin kö ma ‑de gia‑ ’aan‑ ‑ya ‑an ’gü.»

’Wun ’ö ‑gban Yesu ’kun ‑sü ‑bha

(Matiö 26.47-56; Maakö 14.43-50; Lukö 22.47-53)

¹꞊Dhɛ Yesu ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ’dhö, yö ’dhö, ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’dhö, ‑wo ‑ziö ’wo dho ’yiga ’wo‑ ‑dhɛ Sedrɔn bhë ‑a ꞊zlöö ꞊zian’. ’Lüdhɛɛdhɛ do ‑yö ‑kë ’ma (’ö ꞊ya kë ’ö mɛ ‑nu ‑wo dho wo ’tɛɛ pa ꞊dhia ‑a ’gü). ‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö Yesu waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo dho ‑a ‑bha. ²Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo bhë ‑a mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Zuda, ’ö yö ꞊nɛ ’ö Yesu ’dhɔɔ dɔ bhë, ‑dhɛ bhë ‑ya ‑dɔ ’pö, ’ö tɔɔ ’dhiö ꞊zian’, waa‑ Yesu ‑nu ꞊ya kë ‑wo ‑dho mü ‑kplawo wo ’kuë. ³’Yö Zuda ‑yö dho ’lüdhɛɛdhɛ bhë ‑a ‑bha, yö ’dhö, ’dhasi ‑nu ’dhö, waa‑ ‑dhɛ ‑maakëmɛ ‑nu ’ö slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wa yö ‑an ’piö bhë ‑nu, ’wo dho. ’Gbia ‑nu, ꞊labang ‑nu, ‑piö ‑nu, ‑wo ‑kë ‑an kwɛɛ ’wo dhoë. ⁴Kë‑ wo ’dhö bhë, pë ‑nu bhë Yesu ‑yö ‑an ’plɛ ‑naa ‑dɔ. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ꞊yɔɔn ‑an ‑bha, ’ö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Dö ’pö ’ka‑ ꞊mɛɛ’ ‑na bhë ꞊ɛ?»

⁵’Wo‑ ‑da ‑kë ‑a ‑gɔ, ’wo‑ pö: «Nazalɛtë mi ’wo‑ ‑dhɛ Yesu bhë ’yi‑ ꞊mɛɛ’ ‑na bhë.»

’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Ma ꞊ga ’a ꞊nɛ!»

Zuda ’ö‑ ’dhɔɔ dɔ bhë, ‑yö ‑kë mɛ ’wo nu bhë ‑an ’piö mü ’pö. ⁶꞊Dhɛ Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë «ma ꞊ga ’a ꞊nɛ,» ’yö ’wo bhɔ wo züë ’ö ’wo ‑püö sia‑. ⁷’Ö Yesu ‑yö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’zü ‑dëüwo ꞊nɛɛ: «Dö ’pö ’ka‑ ꞊mɛɛ’ ‑na bhë?»

’Wo‑ pö: «Nazalɛtë mi ’wo‑ ‑dhɛ Yesu.»

⁸’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «’Ma‑ pö ka ‑dhë ’saadhö ꞊nɛ ma ‑mü. ꞊Ɛɛ, ’ö ꞊ya kë ꞊nɛ ma ’ka n ꞊mɛɛ’ ‑na bhë kö ‑ka ka ꞊kwaa’‑ mɛ ‑nu ’wo to ꞊nɛ ‑an ‑zü ‑wo ’dho.»

⁹’Wun ꞊blɛɛ’ ‑kɔ ꞊suu’‑ bhë, Yesu ‑ya ‑wo ’dhö ‑yö kë ’dhö ‑a ‑de ‑wo ’ö‑ pö ’dhiö ’ö ‑kë: «N Dë, mɛ ‑nu ’ü‑ nu n ‑dhë bhë, n ’ka n ꞊kwaa’‑ ‑an ‑zü ‑an mɛ do ‑de ’gü yaa ꞊siö’‑» ’ka bhë, kö ‑a ’dhiö ‑yaan ‑mɔ ’kuë. ‑Kɔ bhë ꞊nɛ ’ö ꞊kaa’, ’ö ‑Zlan ’dhi ‑wo pö ‑wo bhë ’ö‑ ‑wun ’dhiö ‑yö ‑mɔ ‑a ’ka ’kuë. ¹⁰꞊Dhɛ ’ö ’wun ‑nu bhë ’wo kë ‑na ’dhö, ‑blaan do ‑yö ‑kë Simɔ Piɛɛ ‑gɔ. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö‑ ‑gan; ‑a ‑zuö ’ö‑ wo bhë ’ö slabhomɛ ꞊va ‑bha yuökëmɛ ’wo‑ ‑dhɛ Maakisö bhë ’ö ‑a ꞊kwɛɛ‑ ’gü ’tonëga ’kan ’wa ’dödhö. ¹¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑ya pö Piɛɛ ‑dhë: «‑Bhö ü ‑bha ‑blaan ‑da ö ‑kloo ’gü. ‑Yö ü ‑zo ’piö ꞊nɛ ’yënngbhɔdhe ’yi ‑kɔɔ ’ö n Dë ‑ya nu n ‑dhë bhë n ’ka ’dhoë‑ mü ꞊a?»

‑Wo ‑dho Yesu ’ka Anë ’dhiö

¹²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö ’dhasi ‑nu ’wo nu bhë waa‑ wo ‑gɔmɛ ’dhö, ’yan ‑kë ‑dhɛ ‑bha ‑mɛ ‑nu ’wo bhë ’dhö, wo ’plɛ ’wo ‑lo Yesu ‑bha, ’wo‑ ‑lö ꞊bhüö’ ’ka. ¹³’Wo dho ‑a ’ka Anë ‑gɔ kɔɔ ‑blɛɛzë ’ka. Anë bhë, Kaifö ’ö ‑kë slabhomɛ ꞊va ’ka ‑kwɛ bhë ‑a ’ka bhë ‑a bɔɔ dë ‑mü. ¹⁴’Yö Kaifö bhë, yö ‑de ’pö, kë‑ wo ’dhiö bhë, yö ꞊nɛ ’ö‑ pö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑dhë ꞊nɛɛ: «꞊Yö ‑së kö mɛ do ‑yö ga ’ö ꞊zië’ ’sɛgɔ ‑todhösü ’gü ‑mɛ ‑nu ꞊siö’ ‑sü ‑ta.»

Piɛɛ ‑bha ꞊kploo ’ö‑ wo Yesu ’ka

(Matiö 26.69-70; Maakö 14.66-68; Lukö 22.55-57)

¹⁵꞊Dhɛ ’wo ’dho ‑na Yesu ’ka, Simɔ Piɛɛ waa‑ ꞊guë’ ‑nu ’wo bhë ‑a mɛ do ‑wo ‑to ‑an ’piö. Mɛ ’ö waa‑ Piɛɛ ’wo to wo ’ko ’piö ’wo dho bhë, slabhomɛ ꞊va ‑ya ‑dɔ. Pë ‑kë ’ö ‑dhɛ ’wo ‑da ‑na Yesu ’ka ’kwɛandhö mü, ’ö yö ‑de ’pö ’ö ‑da kɔɔ ’ö bhë. ¹⁶’Kɛɛ Piɛɛ ‑yö ‑to plaan ’kɔ ’dhiö; ’ö ꞊guë’ mɛ ’ö ‑da kɔɔ ꞊sia bhë, ’ö dho ’yan ‑to ’kɔdhi ‑bha ‑dhe ’ö ‑kë mü ‑a ’piö plaan, ’ö ’wun ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë, ’ö ‑da Piɛɛ ’ka ’kwɛandhö mü. ¹⁷’Yö dhebɔ bhë ’yö Piɛɛ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «Bhi ‑de ’pö, gɔɔn‑ ꞊nɛ ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu bhë ‑an do kun ü ’ka a?» ’Ö Piɛɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Abi’, ’maa‑ ’piö.»

¹⁸꞊Dhɛ ’ö ’nɛnɛ ’dhö kë ‑na ’gbee‑, ’ö yuökëmɛ ‑nu waa‑ ’kɔdhi ‑maakëmɛ ‑nu ‑wo ’siö ’gba ‑da ’ö wo ’plɛ ’wo dho ‑a ‑maa ’nɛnɛ bho ꞊dhia. Piɛɛ ‑yö ‑kë ‑an ’piö mü ’pö ’nɛnɛ bho ꞊dhia.

Slabhomɛ ꞊va ‑bha Yesu ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ’ö‑ wo

(Matiö 26.59-66; Maakö 14.55-64; Lukö 22.66-71)

¹⁹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Anë ’ö ‑kë slabhomɛ ꞊va zii ’ka bhë, ’yö Yesu ꞊dhɛɛ’ kpɔ ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wun waa‑ ‑a ‑bha mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’ka. ²⁰’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «A ’wun ‑blɛɛ ’dhëëdhɛ ‑nu ’gü mɛ ’plɛ ‑dhë; ‑dhɛ ‑nu ꞊ya kë ’ö Zuifö ‑wo dho ‑a ‑bha ’kuëdhö ꞊nɛ ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’iin ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü ‑dhɛ ‑nu ’dhö bhë ꞊nɛ ꞊ya kë ’a ’wun ‑nu ꞊blɛɛ ‑an ‑bha. N ’ka ’wun gbɛ ꞊blɛɛ’‑ ‑bin ‑blü. ²¹꞊Ya kë ’dhö, ‑më ‑wun ü‑ ꞊dhɛɛ’ ‑gban n ‑ma ’gbödhö ꞊ee? Mɛ ‑nu ’wo wo ’to to n ‑wo ‑nu ‑bha bhë ‑an ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ’dhɛ! ’Wun ‑nu ’a‑ ꞊blɛɛ, ‑wa ‑dɔ ‑së ’ka.»

²²‑Yö ‑to ’wun ꞊blɛɛ’ ꞊dhia ’ö ’yan ‑to ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ do ‑ya ‑gɔ ‑ma ’wa ’gböüdhö, ‑a ‑kë ’fɛfɛ ‑sü ’ka, ’ö‑ pö: «’Wun ‑daa kë ‑kɔ ꞊suu’‑ bhë ü‑ ‑wo ’dhö ꞊dhë slabhomɛ ꞊va ‑gɔ ꞊ɛɛ?»

²³’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Wo ‑mlë ’ö ’wun ‑daa kë ‑kɔ yaa ’ka mü ii? ‑A ‑zɔn n ‑dhë, ’yaa ’dhö kö ü n ‑gɔ ‑ma ’kpaan?»

²⁴’Wun bhë ‑a ‑gɔ yaa kë ‑dhö gbɔ, ’ö Anë ‑ya to ‑lö ‑sü ’ka ’dhö ’ö‑ bɔ Kaifö ’ö ‑kë slabhomɛ ꞊va ’ka ‑kwɛ bhë ‑a ’ka bhë ‑a ‑dhë.

Piɛɛ ‑bha ꞊kploo ꞊plɛ ’ö‑ wo ’zü

(Matiö 26.71-75; Maakö 14.69-72; Lukö 22.58-62)

²⁵꞊Dhɛ pë ‑nu bhë ’wo kë ‑na ’dhö, kö Piɛɛ ‑yö ’nɛnɛ bho ꞊dhia. ’Wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Bhi ‑de ’pö ’bhaa gɔɔn‑ ꞊nɛ ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu do ’ka a?»

’Ö Piɛɛ ‑yö ꞊kploo ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «‑Abi’, ’maa‑ ’piö.»

²⁶Gɔɔn‑ do ‑yö ‑kë mü, ’ö ‑kë slabhomɛ ꞊va ‑bha yuökëmɛ do ’ka. Yö ꞊nɛ ’ö Piɛɛ ‑ya dheglu ’tonëga ’klu ‑kan bhë. ’Yö Piɛɛ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Kaa‑ gɔɔn‑ bhë ka ‑nu kaa kë ka ’ko ’piö ’lüdhɛɛdhö; ’yaa ’dhö a?»

²⁷’Yö Piɛɛ ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’zü ꞊nɛɛ: «’Wun gia‑ ’yaa ‑mü.» ‑Dhɛ do bhë ’wo to ‑a ‑bha ’ö ‑tɔ gɔn ‑yö ‑we.

’Dho ’wo‑ wo Yesu ’ka Pilatö ’dhiö

(Matiö 27.1-2, 11-14; Maakö 15.1-5; Lukö 23.1-5)

²⁸꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo go Yesu ’ka Kaifö ‑gɔ kɔɔ, ’wo dho ‑a ’ka ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ’ö Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ‑wa ‑ya ’sɛgɔ ’ö bhë ‑a ‑ta bhë ‑a ‑gɔ ’kwɛandhö. ꞊Dhɛ ’wun ‑nu bhë ’wo kë ‑na ’dhö, kö ’kwa dɔ ‑dhiadhiö tii ’gü. ‑A ‑kë ’dhö ‑sü ’ka, Zuifö ‑gɔmɛ ‑nu waa ‑da ‑a ’ka Pilatö ‑gɔ kɔɔ mü ’ö bhii kö ꞊wa wo ‑de kë ‑dhiizë ‑be wo ‑bha wɔ ‑kɔ ’gü ‑Zlan wö ’dhiö; kö wo ’ka ’dho Paakö ’wlaan‑ ‑bhöpë ‑bhö ꞊nɛ bhë. ²⁹’Ö‑ ‑wun ’gü, ’ö ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ Pilatö ‑yö yö plaan, ’ö dho ‑an ‑gɔ zian‑, ’ö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «‑Më ‑wun ’ö ’ka‑ dɔ gɔɔn‑ ꞊nɛ ‑a ‑bha ‑ɛ?»

³⁰’Wo‑ ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’wo‑ pö: «Yaa kë këpëyaamɛ ’ka ‑bezë, yi ’ka ’dho nuë ü ꞊dhia.»

³¹’Ö Pilatö ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Ka ‑de gia‑ ka dhoë, ’ka‑ ‑wun ꞊blɛɛ’‑ ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ka ‑bha tɔng ‑nu ’dhoë‑ ’ka bhë ‑a ’dhö.» ’Ö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «Tɔng yaa‑ pö yi ‑dhë ’yi mɛ zë.»

³²Kë‑ wo ’dhiö ꞊zian’ bhë, Yesu ‑yö ’wun ‑gban ö ‑bha ga ‑kɔ ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ; yö ꞊nɛ ’ö ‑de ’dhoë‑ kë bhë. ³³’Yö Pilatö ‑yö ‑sɔ kɔɔ, ’ö Yesu ꞊dhɔɔ ‑kë, ’ö‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Ü Zuifö ‑nu ‑bha ‑gludë ’ka a?»

³⁴’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «‑A pö ’ü‑ wo ’dhö bhë ü ‑zo ’pö ’ü‑ ‑ta ’wun bhë ‑a ’gü yö ‑mü ’iin ü‑ ‑pö ꞊nɛ ‑kɔ ’wo‑ ꞊blɛɛ ‑a ’ka ü ‑dhë ‑a ’dhö ee?»

³⁵’Ö Pilatö ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «’Maa Zuifö ’ka; bhi gia‑ ü‑ ‑yö; ’kɛɛ ü ‑sɛgümɛ ‑nu waa‑ slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo nu ü ’ka ’wo ü dɔ n kwɛɛ ’sa; ꞊ya kë ’dhö kö ‑më ’ü‑ ‑kë ‑ɛɛ?»

³⁶’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «Ma ‑gludëdhɛ yaa ’go ’kpongtaa zö. ꞊Ya kë ꞊nɛ ma ‑gludëdhɛ ‑yö ‑go ’kpongtaa zö ‑bezë, ma yuökëmɛ ‑nu ‑wo ‑dho ’ko ‑zë ‑be mɛ ‑nu ’wo nu kö ‑waan n ’kun bhë ‑an ’ka, kö ꞊kun ’wo dho n dɔ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu kwɛɛ. ’Kɛɛ ‑abi’, ma ‑gludëdhɛ yaa ’go ’kpongtaa zö.»

³⁷’Ö Pilatö ‑ya ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «꞊Ya kë ’dhö kö ‑gludë ‑mü ü ’ka a?» ’Ö Yesu ‑ya pö: «꞊Ii‑, ‑gludë ‑mü n ’ka. A ‑bhɔ ’a nu ’kpongtaa zö kö ’aan‑ ’wun gia‑ ’gü ‑wun ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ‑dhë. Mɛ ’ö ’ta sü ’wun gia‑ ’gü, ‑yö ö ’to ‑kë n ‑wo ‑bha.» ³⁸’Yö Pilatö ‑ya pö: «‑Më tɔɔ ’wun gia‑ ’gbödhö ꞊e?»

Ga ‑za ‑bha ‑lo ’ö‑ wo Yesu tuö

(Matiö 27.15-31; Maakö 15.6-20; Lukö 23.13-25)

꞊Dhɛ Pilatö waa‑ Yesu ꞊wa ’dɔɔ ’bhle dɔ ’dhö, ’ö Pilatö ‑yö yö plaan Zuifö ‑nu ’piö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Maa ’wun ’ö dho kë ga ‑za ‑lo gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ‑a tuö ‑gɛn ’ka ‑a yö ‑na. ³⁹’Kɛɛ ꞊dhɛ ‑kë ꞊nɛ ‑kwɛ ’saadhö ’ka, ka‑ ‑dhɛ n ‑gɔ kö ’a mɛ do bho ‑kanso ’gü ka ‑dhë ka ‑bha Paakö ’wlaan‑ ‑yi ’ka bhë, ka‑ ’piö kö Zuifö ‑nu ‑bha ‑gludë bhë ’a n ꞊kwaa’ ‑a ‑zü ka ‑dhë ‑a?»

⁴⁰꞊Aa’, ’wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ‑bha ꞊nɛɛ: «‑Abi’, ‑abi’, ’yiëë‑ ’piö! ‑Bhö Balaba ‑zë bho mü yi ‑dhë!» Balaba ’ö bhë, kë‑ wo bhë, ‑yö ‑kë këpëyaamɛ ’ka.

¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Pilatö ‑ya pö ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo ’dho Yesu ’ka, ‑wa ‑ma ‑klaa ’ka. ²’Yö ’dhasi ‑nu ‑wo ’ginng ’gɔ ꞊gblaa’ ‑pë ‑kë ’wo‑ ‑ya Yesu tuö; ’wo gblang nuɛazë do sü ’wo‑ ‑da ‑a ‑bha (‑gludëdhɛ ‑kwaa). ³꞊Dhɛ ꞊waa‑ kë ’dhö, ’wo ꞊yɔɔn ‑a ‑bha ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Zuifö ‑nu ‑bha ‑gludë, ’bha ꞊büee!» ꞊Waa‑ kë ’dhö, ꞊waa‑ kë ’dhö, ’wo‑ ‑gɔ ‑ma.

⁴’Ö Pilatö ‑yö yö plaan ’zü ‑dëüwo, ’ö‑ pö mɛ gbung ’wo ‑kë mü bhë ‑an ‑dhë: «‑Ka ka ’to ’to, a ’dhoë‑ nuë ka ꞊dhia plaan zö kö ka ‑de ’kaan‑ yö ꞊nɛ ’maa za ‑lo ‑a tuö ‑gɛn yö ‑na kö ‑yaan kë ‑a zë ‑gɛn ’ka bhoo‑!»

⁵’Wo nu Yesu ’ka ‑an ’dhiö mü; ’gɔ ꞊gblaa’ ‑yö ‑kë ‑a tuö, sɔ nuɛazë ‑yö ‑kë ‑a ‑bha. ’Ö Pilatö ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Yö ꞊ga ꞊nɛ! ‑Kaa ‑ga bhë ’dhɛ!»

⁶’Yö ꞊dhɛ slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ ’yan ‑to ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ ‑nu ꞊waa‑ yö, ’wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ‑bha ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «‑A dɔ ‑gaatalü ‑bha! ‑A dɔ ‑gaatalü ‑bha!»

’Ö Pilatö ‑ya pö ‑an ‑dhë: «꞊Ɛɛ, ka gia‑ ‑kaa ’kun, ’ka dhoë, ’ka‑ dɔ ‑gaatalü ‑bha, ’ö bhii ma ‑zë ’maa‑ zë ‑gɛn yö ‑na.»

⁷’Yö Zuifö ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «Tɔng do ‑yö yi ‑gɔ ’ö ꞊yaa‑ ‑lö ’gü; yö ꞊nɛ ’ö tɔɔ ‑a zë ‑gɛn; ’ö bhii ‑ya pö yö ꞊nɛ ’ö tɔɔ ‑Zlan Gbö.»

⁸꞊Dhɛ ‑wo bhë Pilatö ꞊yaa‑ ma, ’ö ’suö ‑yö ‑kan ‑a ’gluu. ⁹’Yö ‑da kɔɔ ’ö Yesu ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Ü ‑go ’më ’ü nu ꞊ii?»

’Kɛɛ Yesu yaa ‑daa gbɛ kë ‑a ‑gɔ. ¹⁰’Ö Pilatö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ü ’ka ’dho we n ꞊woë’ ꞊a? ’Kɛɛ ‑yö kë ü ’yaan ꞊nɛ ma do ꞊nɛ, ‑dhɛ ’ü dɔ ‑a ‑bha zlöö ꞊nɛ ’a ‑mɔ ‑a ‑bha kö ’a ‑potaasü nu ü ‑dhë ’iin ’a‑ pö mɛ ‑nu ‑dhë ‑wo ü dɔ ‑gaatalü ‑bha.»

¹¹’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ü ‑kɔ ’yaa ‑mɔ pë gbɛ ‑bha ‑a ’ke yaa kë ’wun ‑nu ’ö ‑Zlan ‑yö ‑an ‑wun ‑lo ü kwɛɛ ‑an ’ka. Pë ’ö ‑kë ’ö mɛ ’ö n dɔ ü kwɛɛ bhë ’ö za ‑bha ‑lo ‑a tuö ‑sü bhë ’ö ‑ziö ü ‑bha ‑ta ’ö bhë.»

¹²꞊Dhɛ Yesu ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ’dhö zlöö, Pilatö ‑yö ‑kë ‑a ’slë ꞊mɛɛ’ ꞊dhia zlöö kö ‑yaan ‑potaasü nu Yesu ‑dhë. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ꞊ya ’dho Zuifö ‑nu ’dhiö ’zü ’wun do bhë ‑a ’ka ’yö ’wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ‑bha ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «꞊Ya kë ꞊nɛ mɛ bhë ’bha ü ꞊kwaa’‑ ‑a ‑zü, kö ’bhaa ‑gludë ꞊va ’bhamɛ ’ka gbɔ! ’Ö bhii mɛ ’oo mɛ ’ö‑ pö ö ‑gludë ’ka kö ꞊ya kë ‑gludë ꞊va ’ö Wlɔmë bhë ‑a yaagümɛ ’ka ꞊nɛ bhë!»

¹³꞊Dhɛ Pilatö ꞊ya ‑wo ‑nu bhë ‑an ma ’dhö, ’ö‑ pö ‑wo nu Yesu ’ka ’dhëëdhö. ’Ö yö ‑zë ’ö ꞊yaannu zakanmɛ ‑bha ‑gbloo ’gü. ‑Dhɛ bhë ‑wa ‑dhɛ Eblö ‑wo ’gü «Gabata». ¹⁴‑Yö ‑kë Paakö ‑waamayi ’ka, kö lan‑ ꞊ya dɔ mɛ ‑gɔ ziën. ’Yö Pilatö ‑ya pö Zuifö ‑nu ‑dhë: «Ka ‑bha ‑gludë bhë ꞊ga ꞊nɛ!»

¹⁵’Yö ’wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ‑bha ’zü ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «‑A zë! ‑A zë! ‑A dɔ ‑gaatalü ‑bha!»

’Yö Pilatö ‑yö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Ka‑ ’piö kö ’a ka ‑bha ‑gludë dɔ ‑gaatalü ‑bha ‑a?»

’Ö slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wa ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ꞊nɛɛ: «꞊Ya ’kan ‑gludë ꞊va ’ö Wlɔmë ‑a ‑bha, ‑gludë gbɛ ’yaa yi ‑gɔ.»

¹⁶꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Pilatö ‑yö Yesu dɔ ‑an kwɛɛ kö ‑wo ’dho ‑a ’ka, ‑wa dɔ ‑gaatalü ‑bha.

Yesu ‑dɔ ‑gaatalü ‑bha ‑sü

(Matiö 27.32-44; Maakö 15.21-32; Lukö 23.26-43)

’Wo dho Yesu ’ka. ¹⁷Yesu gia‑ ꞊nɛ ’yö ö ‑bha ‑gaatalü bun kö ‑wo ’dho ‑na pö‑ ꞊taa. ’Wo dho ’wo ‑lo ‑dhɛ do ’wo‑ ‑dhɛ Eblö ‑wo ’gü «Gɔɔgota» bhë ‑a ‑bha (꞊waa‑ pö ’dhö kö ‑wa ‑pö «mɛ ‑gɔ ‑klëë ‑lo ‑dhɛ»). ¹⁸‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ’dhasi ‑nu ‑wo Yesu dɔ ‑a ‑bha ‑gaatalü ‑bha. Mɛ ꞊plɛ ’waa gbɛ ‑wo ‑kë mü, ’ö ’wo ‑an dɔ ‑gaatalü ‑bha ’pö; ’wo mɛ do dɔ Yesu ꞊kwɛɛ‑ ’gü, ’wo‑ mɛ do dɔ ‑a ꞊kwaa‑ ’gü.

¹⁹’Yö Pilatö ‑ya pö ‑wo ’lü ’fa ’sü ‑wa zë ‑gɛn ‑yaa ‑ta kö ‑wo ꞊taanga ‑gban ‑a ‑ta ‑a ‑gɔ dhuö zian ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «Yesu, Nazalɛtë mi, Zuifö ‑nu ‑bha ‑gludë.» ²⁰Zuifö ‑nu ‑wo ‑kë ꞊va ’ö ‑wo bhë ’wo‑ pö ’ö bhii ‑dhɛ ’wo Yesu dɔ ‑a ‑bha ‑gaatalü ‑bha bhë, yaa kë pö‑ ’ka ꞊gbiin; ’ö pë ’wo‑ ‑ya ’pö bhë ’ö ‑kë Eblö ‑wo ’gü, ’wo‑ ‑ya Latɛn ‑wo ’gü, ’wo‑ ‑ya Glɛkö ‑wo ’gü ’zü. ²¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑wo dho Pilatö ’piö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Wo ’ü‑ ‑ya ‹Zuifö ‑nu ‑bha ‑gludë› ’ka bhë, kö ꞊kun ’ü‑ to ’dhö; pë ’ü dhoë‑ ‑ya ‑be ’ö tɔɔ ‹gɔɔn‑ ꞊nɛ ‑ya ‑pö: Ma ꞊nɛ ’a tɔɔ Zuifö ‑nu ‑bha ‑gludë›.»

²²’Ö Pilatö ‑ya pö ‑an ‑dhë: «Pë ’ö ’ma‑ ‑ya ’saadhö, ‑yö ‑dho to ‑ya ‑sü ’ka ’dhö!»

²³꞊Dhɛ ’dhasi ‑nu ꞊wa yën Yesu ‑dɔ ‑gaatalü ‑bha ‑sü ‑bha, ’wo‑ ‑bha sɔ ‑nu sü ’wo‑ ‑kan ’kou ‑yiisië, ’ö mɛ ’ö ‑dhö ’ö ö ‑bha sü. ’Yö ’wo‑ ‑bha gblang sü ’pö. Gblang ’ö bhë ‑a ‑wɔ ‑pin gbɛ yaa kë ‑a ‑bha. ‑Yö ‑kë bɔ ‑sü ’ka ’dhö do ’ö goë dhuö ’ö yöë sia‑. ²⁴’Yö ꞊dhɛ ꞊waa‑ ‑dhɛ yö ’dhö, ’wo‑ pö wo ’ko ‑nu ‑dhë: «‑Ka dɔ; sɔ mɛ ꞊nɛ, kö ꞊kun ’kwa‑ ‑blë, ’kɛɛ ‑kwa ’töü‑ ‑bhö kö mɛ ’ö dho to ‑a ‑gɔ, ’kwaan‑ dɔ.»

‑Kɔ bhë ꞊nɛ ’ö pë ’ö ‑kë ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü, ’ö‑ ’dhiö ‑mɔ ‑a ’ka ’kuë, ’ö bhii ‑yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: ‑Wo ma sɔ ‑nu ‑glu wo ’kuë, ’wo ’töü‑ ‑bhö ma sɔ ‑ta.

²⁵꞊Dhɛ ’wo Yesu dɔ ‑gaatalü ‑bha, ‑a dhe ’dhö, ‑a dhe dheglu ’nëdhe ’dhö, Mali ’ö ‑kë Kleopasö bɔɔ ’ka bhë ’dhö, waa‑ Mali ’ö go Madala ‑wo ‑kë dɔ ‑sü ’ka ‑a ’sɔɔ. ²⁶꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Yesu ‑yö ‑kpën ö dhe ‑bha kö ‑a ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’wo bhë ‑a mɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑ya ‑kë ꞊duö ‑yö dɔ ‑sü ’ka ‑a ’sɔɔ mü, ’yö‑ pö ö dhe ‑dhë: «N dhe, ü gbö ꞊ga dɔ bhë.»

²⁷’Yö‑ pö ’pö ꞊guë’ ’ö bhë ‑a ‑dhë: «Ü dhe ꞊ga ’ö bhë.»

‑Dhɛ ’ö go ‑a ‑bha ’ö ꞊guë’ ’ö bhë ’ö Yesu dhe kpa ö ‑bha, ’ö to ‑a ꞊plöö zlöö ’ö bhë.

Yesu ‑bha ga ‑sü

(Matiö 27.45-56; Maakö 15.33-41; Lukö 23.44-49)

²⁸꞊Dhɛ ’wun ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, ’ö Yesu yö ‑de gia‑ ꞊yaa‑ yö ꞊nɛ pë ’plɛ ’dhiö ꞊ya ‑mɔ ’kuë ’ö‑ pö: «A ‑dho ’yi mü» ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑a ’ka (‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü) ‑a ’dhö.

²⁹‑Guö ’lɔɔ‑ ꞊fië’ do ’ö ‑drɔɔn ’yi ‑ya pa ‑yö ‑kë mü. ’Wo ’lü ’wo‑ ‑dhɛ izɔpö bhë ’wo‑ ‑kɔ ’në sü, ’wo ꞊fuu’‑ ‑ya ‑a ’dhiö. ꞊Dhɛ ꞊waa‑ zë ‑drɔɔn ’yi bhë ‑a ’ka, ’wo‑ ‑zɔn ‑a ’dhi ‑dhë, ³⁰’Ö ‑yɛ ‑a nɛ‑ ‑bha, ’ö‑ pö: «Pë ’plɛ ’dhiö ꞊ya ‑mɔ ’kuë.»

꞊Dhɛ ꞊yaa‑ pö ’dhö, ’ö‑ ‑gɔ ꞊yɔɔ, ’ö ga.

’Dhasi do ‑bha ’dü ‑sɔ Yesu ’sɛn ’piö ‑sü

³¹’Wun ‑nu bhë ‑wo ‑kë ’dhö Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ‑waamayi ’ka, ’ö waa ’we ‑a ‑bha kö Yesu waa‑ mɛ ‑nu ’wo bhë ‑wo ’to ‑gaatalü ‑bha mü kö ꞊glooyi ‑yö ‑lo ‑a ’ka; ’ö tɔɔ ꞊glooyi mɛ ’ö bhë ‑a ‑wun ‑yö ‑kë ‑an ‑gɔ ’gbee‑. ’Yö ’wo dho Pilatö ’piö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë ‑ya pö ö ‑bha ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo mɛ ‑nu ’wo dɔ ‑sü ’ka ‑gaatalü ‑bha bhë ‑an ’gban ’yɛ, kö ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊wa ga, ‑waan ‑an bho ‑gaatalü ‑bha. ³²’Yö ö ‑bha ’dhasi ‑nu bɔ, ’wo dho; ’yö ꞊dhɛ mɛ ꞊plɛ ’wo ‑an dɔ ‑gaatalü ‑bha Yesu ’sɔɔ bhë ’ö ꞊wa ‑an ’gban ’yɛ. ³³’Ö ꞊wa yö Yesu ‑bha, ’wo‑ yö ꞊nɛ ꞊ya ga ’saadhö. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, waa‑ ‑a ‑gɛn ‑nu ’yɛ gbɔ. ³⁴’Kɛɛ ’dhasi do ‑yö ö ‑bha ’dü ‑gban ‑a ’sɛn ’piö ’ö‑ zlɔa ’Ö to mü ’yi waa‑ fɛi ’wo go ‑a ’sɛn ’piö ’wo ‑lo. ³⁵Mɛ ’ö pë ‑nu ’wo ꞊nɛ ’ö ‑an ‑ya ꞊nɛ, ‑wo pë ‑nu bhë ‑a ‑kë ‑a ’yaan ’ka; ’ö pë ‑nu ’ö ‑an ‑ya bhë, ’ö ’wo ’wun gia‑ ’ka. Yö gia‑ ‑ya ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ ’wun gia‑ ‑mü. ’Ö ‑an ‑ya ’dhö kö ka ‑de ’pö ’kaan‑ bɔ ‑a ‑ta ’kaan‑ ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ³⁶Bhii pë ‑nu ’wo bhë ‑wo kë ’dhö kö pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ‑a ’dhiö ‑yaan ‑mɔ ’kuë. ’Ö tɔɔ ‑yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: Waa ’dho ‑a dɔ gbɛ yɛ ‑a ‑bha. ³⁷’Yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑dhɛ ’bhaa ’gü ’zü ꞊nɛɛ: Mɛ ’ö ’wo‑ zlɔa ’dü ’ka ‑a ’sɛn ‑bha bhë ꞊nɛ ’ö ‑an ’yan dho to ‑a ’piö.

Yesu ‑da blɔɔn‑ ’gü ‑sü

(Matiö 27.57-61; Maakö 15.42-47; Lukö 23.50-56)

³⁸꞊Dhɛ pë ‑nu bhë ꞊wa kë ’dhö, gɔɔn‑ do ‑yö ‑kë ‑dhö ’wo‑ ‑dhɛ Zozɛfu, ’ö ‑kë Alimate mi ’ka; ‑yö ‑nu Pilatö ’piö ’ö Yesu ꞊glöö ‑dhɛ ‑a ‑gɔ kö ‑yaan ’dho ‑yaan ‑a ‑bin. Zozɛfu ’ö bhë ‑yö ‑kë ‑to Yesu ’piö ‑mɛ do ’ka, ’kɛɛ ‑ya ‑kë ’dhö ‑bindhɛ ’gü, ’ö tɔɔ ‑yö ‑suö Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑dhë. ’Ö Pilatö ‑yö ‑we ‑a ‑bha ‑a ‑gɔ. ’Ö dho ’ö Yesu ꞊glöö sü ’ö ‑ziö ‑a ’ka. ³⁹Gɔɔn‑ do ‑yö ‑kë mü ’pö ’wo‑ ‑dhɛ Nikodɛmö. Yö ꞊nɛ ’ö dho yi do ’ka Yesu ’piö gbeng ꞊dhɛɛ’ ’ka bhë. Yö ‑de ’pö, yi ‑de gia‑ bhë ‑a ’ka, ’yɔn ’wo‑ ’kpɔ ‑na wo ‑bha ꞊nɛ ‑a ꞊suu’‑ do ’bhaa ꞊sɔnng’ ’gbeezë ’ö ‑kë aloɛ waa‑ ’miilö ‑an ’ka bhë, ‑ya ’kilong ’gɔɔ‑ ‑yaaga ‑sü ’ö dho ‑a ’ka Zozɛfu ’piö. ⁴⁰’Yö ’wo ‑lo ’kuë‑ ’wo pë ’yi bhë ’wo‑ sü, ’wo sɔ ’pɛn sü, ’wo Yesu ꞊glöö ꞊baa ‑a ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’wo‑ kë ‑na ‑a ’ka Zuifö ‑nu wɔ ‑kɔ ’gü bhë ‑a ’dhö. ⁴¹꞊Dhɛ ’ö ’wo Yesu dɔ ‑a ‑bha ‑gaatalü ‑bha bhë, ’lüdhɛɛdhɛ do ‑yö ‑kë ‑a ’sɔɔ mü. ’Lüdhɛɛdhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ‑guö ‑du do ‑dëü ’ö waa mɛ ‑bin ‑a ’gü do ꞊kun ‑yö ‑kë ‑a ’gü. ⁴²꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ ‑yö ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ‑waamayi ’ka, ’ö ‑guö ‑du bhë yaa kë ’ma ꞊gbiin, ’wo dho Yesu ꞊glöö ’ka ’wo‑ ‑wɛɛ bho.

Yesu ‑bha ‑go ga ’gü ‑sü

(Matiö 28.1-8; Maakö 16.1-8; Lukö 24.1-12)

¹꞊Dhɛ ’ö Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ‑ta ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’ö Mali ’go Madala ‑yö ‑so ‑dhiadhiö tii ’gü, ’ö dho blɔɔn‑ ꞊taa. ꞊Dhɛ ꞊ya ’dho ꞊ya ‑lo ’ma, ’ö‑ yö ꞊nɛ ‑guö ’fa ’ö ’wo‑ yö ‑guö ‑du bhë ‑a ’dhiö bhë, ꞊ya ’go ‑a ’dhiö. ²’Yö ‑ziö ‑bla ’ka ’ö dho Simɔ Piɛɛ waa‑ ꞊guë’ mɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑yö Yesu ‑kë ꞊duö bhë ‑an ’piö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «꞊Wa kwa Dëmɛ bho ‑a blɔɔn‑ ’gü ꞊wa dhoë ‑dhɛ gbɛ ’gü, ’ö ’kwaa‑ ‑dhɛ dɔ ’pö ’sa.»

³’Yö Piɛɛ waa‑ ꞊guë’ mɛ bhë ’wo ‑ziö, ’wo dho blɔɔn‑ ꞊taa. ⁴’Dho ’wo ‑kë ‑a wo ꞊dhia bhë, ‑yö ‑kë ‑bla ’ka ’wo‑ sü; ’kɛɛ ꞊guë’ ’ö bhë ‑yö ö ‑bha ‑sü ’gbee‑ ’ka ’ö dhoë Piɛɛ ’dhiö blɔɔn‑ ꞊taa. ⁵꞊Dhɛ ꞊ya ‑lo ’ma, ’yö ꞊kloo ’ö ‑dhɛ ‑ga ‑guö ꞊duudhö mü. ’Yö sɔ ’pɛn ‑nu ’wo‑ ꞊ploo Yesu ’ka bhë, ’yö‑ yö sia‑ mü. ’Kɛɛ yaa ’to mü yaa ‑da kɔɔ. ⁶’Ö Simɔ ‑yö ‑lo mü, ’yö ‑da blɔɔn‑ ’gü; ’yö sɔ ’pɛn ‑nu bhë ‑an yö sia‑ mü. ⁷Sɔ ’wo‑ kpa Yesu ‑gɔ ‑bha ’pö bhë ‑yö ‑kë mü ’pö, ’kɛɛ yaa kë sɔ ’pɛn ‑nu ’wo bhë ‑an ’piö. ‑Yö ‑kë ‑ya ‑sü ’ka kpöë ‑de ‑ta ‑dhɛ gbɛ ’gü. ⁸꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ꞊guë’ mɛ ’ö ‑lo ’dhiö ꞊sia bhë, ’ö ‑da blɔɔn‑ ’gü mü ’pö. ꞊Dhɛ ’ö‑ ’yan ‑ya ‑da pë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑ta ’dhö, ’ö‑ ꞊tɛi’ dɔ ö ꞊zuö’ ’gü ꞊nɛ Yesu ꞊ya ’go ga ’gü. ⁹’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë, ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ꞊bɛɛn’ ‑yan ’ö ‑kë Yesu ‑yö ‑dho go ga ’gü ’ka bhë, ꞊guë’ ‑nu ’wo bhë kö waa‑ ‑gɛn ma ‑a ‑gɛn ma ‑kɔ gia‑ ’ka ꞊kun. ¹⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ꞊guë’ ‑nu ꞊plɛ ’wo bhë ’wo ‑yɛ wo ’zü, ’wo dho wo ꞊plöö.

Yesu ‑bha ö ‑de ‑zɔn Mali ’go Madala ‑dhë ‑sü

(Matiö 28.9-10; Maakö 16.9-11)

¹¹꞊Dhɛ pë ‑nu ’wo bhë ꞊wa kë ’dhö, Mali ’go Madala bhë, ‑yö ‑dho ’ma ’zü; ’ö dɔ plaan ’gbo bɔ ‑sü ’ka. ’Yö ꞊kloo kö ‑yaan ‑dhɛ ‑ga blɔɔn‑ ’gü. ¹²’Yö‑ ’yan ‑yö ‑da ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑nu ꞊plɛ ‑ta kö ‑wo ‑ya ‑sü ’ka ‑dhɛ ’ö Yesu ꞊glöö ‑yö ‑kë ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha; sɔ ’puu ‑yö ‑kë ‑an ‑bha. ‑A mɛ do ‑yö ‑kë ‑dhɛ ’ö bɔ Yesu ‑gɔ bɔ ‑dhɛ ’ka bhë ‑a ‑bha, ’ö‑ mɛ do ’bhaa ‑yö ‑kë ’pian ’ö Yesu ‑gɛn ‑yö bɔa bhë ‑a ’ka. ¹³’Ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wa ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «Dhebɔ, ‑më ’ü‑ ‑gbo bɔ ꞊ɛ?»

’Ö‑ ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «N Dëmɛ bho ’wo‑ wo zö ꞊nɛ, ‑dhɛ ’wo dhoë ‑a ‑bha, ’maa‑ dɔ.»

¹⁴’Yö ꞊dhɛ ꞊yaa‑ pö ’dhö, ’yö ‑dhɛ ‑ga ö ꞊zlöö; ’ö Yesu yö kö ‑yö ꞊gbaannu ꞊süë’ mü, ’kɛɛ yaa‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ Yesu ‑mü. ¹⁵’Ö Yesu ‑ya ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö: «Dhebɔ, ‑më ’ü‑ ‑gbo bɔ ‑na ꞊nɛ ꞊ɛ? Dö ’ü‑ ꞊mɛɛ?»

꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ‑yö ‑kë ‑a ‑zo ’piö ꞊nɛ ’lüdhɛɛdhɛ bhë ‑a ‑yuökëmɛ ‑mü; ’yö‑ pö ‑a ‑dhë: «꞊Ya kë ꞊nɛ bhi ꞊nɛ ’ü‑ sü ’ü ‑ziö ‑a ’ka, ‑bhöë pö n ‑dhë kö ’aan‑ dho ’aan‑ ’sü.»

¹⁶’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Mali!»

꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ’ö ꞊luu ’ö ꞊sië ‑a ’piö, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë Eblö ‑wo ’gü: «Labuni!» (꞊Waa‑ pö ’dhö kö ‑wa ‑pö «‑Gɔmɛ».)

¹⁷’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Kö ꞊kun ’ü n kuënnu, bhii n ’ka dho n Dë ’piö dhuö ꞊kun. ’Kɛɛ ‑bhö ’dho ’ü‑ pö n dhegluzë ‑nu ‑dhë a ’dho ‑na n Dë ’ö ka Dë ’ka, n ‑ma ‑Zlan ’ö ka ‑bha ‑Zlan ’ka ’pö bhë ‑a ’piö.»

¹⁸꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Mali ’ö go Madala bhë ’ö ‑ziö, ’ö dho ꞊guë’ ‑nu ’piö ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Ma Dëmɛ yö!»

’Ö ’wun ‑nu ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë bhë ’ö‑ ’plɛ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë.

Yesu ‑bha ö ‑de ‑zɔn ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑dhë ‑sü

(Matiö 28.16-20; Maakö 16.14-18; Lukö 24.36-49)

¹⁹Yi gia‑ bhë ‑a ’yinia ’piö, Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ‑kë wo ’kuë‑ ’kɔ do ’gü. ’Yö ’wo ’kɔdhi ‑nu ‑zuö wo ‑blü bhii ’suö ‑yö ‑an ‑kë Zuifö ‑nu ‑dhë. ꞊Dhɛ ’wo dho ‑a ‑ga kö Yesu ꞊ya ‑wo ‑an ziën mü. ’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «꞊Zuöyagluu ‑yö kë ka ‑gɔ!»

²⁰꞊Dhɛ ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ‑an ‑dhë ’dhö, ’ö ö ‑kɔ ‑nu waa‑ ö ’sɛn ’piö ‑dhɛ ‑zɔn ‑an ‑dhë. ’Ö ‑an ꞊zuö’ ’glu ‑yö dhi Dëmɛ yö ’wo‑ wo bhë ‑a ‑wun ’gü. ²¹’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë ’zü: «꞊Zuöyagluu ‑yö kë ka ‑gɔ! ‑Kɔ do gia‑ ’ö n Dë ‑yö n bɔ ‑a ’ka ’a nuë ka ’piö bhë, ma ‑de ’pö ’ma ka bɔ.»

²²꞊Dhɛ ꞊ya ‑wo ‑nu ’wo bhë ‑a pö ‑an ‑dhë ’dhö, ’ö ’tëë ‑piö ‑an ‑bha ’ö‑ pö: «‑Zuu ’slööslö ’a‑ nu ka ‑dhë bhë! ²³Mɛ ‑nu ’ö ’ka ’dhoë‑ ziö ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta, ‑Zlan ‑dho ziö ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ’ö bhë ‑a ‑ta; mɛ ‑nu ’ö ’ka dho ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑wun ‑nu ‑lo ‑an tuö, ‑Zlan ’ka ’dhö ziö ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ’ö bhë ‑a ‑ta.»

Yesu ‑bha ö ‑de ‑zɔn Toma waa‑ ꞊guë’ ‑nu mɛ ’wo to ‑an ‑dhë ‑sü

²⁴꞊Dhɛ ’ö pë ‑nu bhë ’wo kë ‑na ’dhö, kö Yesu ꞊ya nu ö ‑bha mɛ ‑nu ziën bhë, ꞊guë’ ‑nu ’gɔɔ‑ do ö ꞊ga ꞊plɛ ’wo bhë ‑a mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Toma ’wo‑ ’tɔ kpɔ ‑Flɛan ’ka bhë, yaa kë mü. ²⁵꞊Dhɛ ꞊ya ’yɛ ö ’zü ꞊ya nu, ’ö‑ ’bhamɛ ‑nu ‑wa pö ‑a ‑dhë: «’Yië kwa Dëmɛ yö.»

’Yö Toma ‑ya pö: «꞊Ya kë ꞊nɛ ꞊taanga pin ‑nu ’wo‑ ‑kɔ ‑nu ‑bha n ’ka n ’yan dɔ ‑an ‑bha, ’ö n ’ka n ‑kɔnëga ‑sɔ ‑a pin ‑nu ’wo bhë ‑an ’piö, ’iin ‑a ’sɛn ’piö ‑dhɛ ’wo‑ zlɔa bhë ’ö n ’ka n ‑kɔ ‑sɔ ‑a ’piö, kö pë ’ka‑ pö ‑na bhë n ’ka‑ ‑dhɛ ’wun gia‑.»

²⁶꞊Dhɛ ’dhɔɔgɔ do ꞊ya ziö, Yesu ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ‑kë wo ’kuë‑ ’zü ’kɔ bhë ‑a ’gü kö ꞊wa ’kɔdhi ‑nu ‑zuö wo ‑blü, ’ö Yesu ‑yö ‑da ‑an ’piö kɔɔ ’ö dɔ ‑an ziën. Toma ‑yö ‑kë ‑an ’piö yi bhë ‑a ’ka. ’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «꞊Zuöwaannudhe ‑yö kë ka ‑gɔ!»

²⁷’Yö‑ pö Toma ‑dhë: «‑Dhɛ ‑ga zö ’dhɛ! Ü ‑kɔnëga ’pa ma bhüö pin ‑nu ’ka n kwɛɛ ’dhɛ! Ü ‑kɔ ‑sɔ n ’sɛn ’piö ’dhɛ! ‑Bhö ü bo ‑kɔ pë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑sü ’ka ’ü n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑!»

²⁸’Yö Toma ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «N Dëmɛ, ma ‑Zlan!»

²⁹’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ ’bha n yö bhë, ’ü n ‑ma ‑go ga ’gü ‑sü ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë ɔɔ? ’Kɛɛ mɛ ‑nu ’ö waa n yö ’ö ’wo n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë, ‑an ‑bha ꞊yö ‑së!»

’Sëëdhɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑gɔ ’dhodhɛ

³⁰Kë‑ wo bhë Yesu ‑yö ‑dhidhaapë ꞊plëëzë ’bhaa ‑nu ‑kë ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’yan ’dhiö, ’kɛɛ ’waa ‑ya ‑sü ’ka ’sëëdhɛ ꞊nɛ ‑a ’gü. ³¹’Kɛɛ ‑an mɛ ‑nu ’wo ‑ya ‑sü ’ka zö bhë, ‑wo ‑ya ’dhö kö Yesu ‑bha ‑kë ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ, ‑a Gbö ’ka ‑sü ’ö bhë ’kaan‑ ‑dhɛ ’wun gia‑, ’iin kö ‑zo ‑yö ‑a ‑bha ‑sü do ’ö bhë ’kaan‑ bɔ ‑a ‑ta kö ꞊toëpö ‑këdhösü bhë ’kaan‑ ‑a yö.

Yesu ‑bha ö ‑de ‑zɔn ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’slaplɛ ‑dhë ‑sü

¹꞊Dhɛ ’töng ’bhaa ꞊ya ziö, Yesu ‑yö ö ‑de ‑zɔn ’zü ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑dhë, Tibeliasë ’yipuë ’kpong ’dhiö. ‑Kɔ ’ö ’wun bhë ’ö ꞊kaa’ ꞊ga ꞊nɛɛ: ²Yi bhë ‑a ’ka, Simɔ Piɛɛ ’dhö, Toma (’wo‑ ’tɔ kpɔ ‑Flɛan ’ka) ’dhö, Natanaɛlö (’ö ‑kë Kana mi ’ka Galile) ’dhö, Zebede gbö ‑nu ’dhö waa‑ Yesu ‑bha ꞊guë’ ꞊plɛ ’bhaa ‑wo ‑kë wo ’ko ’piö. ³’Ö Simɔ Piɛɛ ‑ya pö: «’Ma ’dho ’kplö ‑zuö ꞊dhia.»

’Yö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Kwa ‑nu ’plɛ ’kwa dho dho.»

’Ö wo ’plɛ ’wo dho ’wo ‑da ’yitagɔ ’gü. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ꞊wa ’kplö ‑zuö gbeng ‑yi bhë ‑a ’ka, waa pë gbɛ ’sü. ⁴꞊Dhɛ ’ö‑ ‑dhɛ ’dhö ’po ‑na, ’ö Yesu ‑yö nu ’yi ’kpong ’dhiö mü. ’Kɛɛ ꞊guë’ ‑nu waa‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ yö ‑mü. ⁵’Yö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Dadhëü ‑nu ’ka ‑de, ka ’yuö‑ ‑sü ‑a?» ’Wo‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Abi’!»

⁶’Yö‑ pö ‑an ‑dhë: «Ka ’kplö ‑zuö ’yitagɔ ꞊kwɛɛ‑ ’gü ꞊zian’ ’dhɛ, ka ‑dho ’yuö‑ sü.»

’Yö ’wo ’kplö ‑zuö, ’kɛɛ ‑an ‑kɔ yaa ‑mɔa ‑bha gbɔ kö ‑wa ’gan yiö bhii kö ’yuö‑ ꞊yaa‑ pa. ⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö ꞊guë’ mɛ ’ö‑ ‑dhɔ Yesu ‑kë ꞊duö bhë, ’ö‑ pö Piɛɛ ‑dhë: «Dëmɛ ‑mü!»

꞊Dhɛ Simɔ Piɛɛ ꞊yaa‑ ma ’dhö, ’ö ö ‑bha gblang ‑da ö ‑bha ‑bla ’ka, ’ö ‑püö ’yiëë‑, ’ö nu ’kpong ’dhiö ꞊zian’. ⁸꞊Guë’ ‑nu mɛ ’wo to bhë ’wo nu zlöö ’yitagɔ ’gü ’kplö ’ö ’yuö‑ ‑ya pa bhë ‑a ’gan ‑sü ’ka, ’ö bhii ‑dhɛ ’wo ‑kë ‑a ‑bha bhë ‑yö ‑mɔa ‑yö ‑lo ‑gɛn wang ꞊këng’ do ‑naa ꞊taa ’yi ’kpong ’dhiö ‑dhɛ ’ka. ⁹꞊Dhɛ ꞊wa ‑lo ’kpong ’dhiö, kö ’siö ‑yö ‑da ‑sü ’ka, kö ’yuö‑ waa‑ ꞊bluu’‑ ’klu ‑wo siöö. ¹⁰’Ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «’Yuö‑ ‑nu ’ka ’go ‑na ‑an ’sü ꞊dhia bhë, ‑ka nu ‑a ’bhaa ‑nu ’ka ’kwee‑!»

¹¹’Yö Simɔ Piɛɛ ‑yö dho ’ö ’kplö ’ö ’yuö‑ ꞊vava ‑nu ‑wa pa bhë, ’ö‑ ‑gan sia‑; ‑wo ‑kë ’yuö‑ bhɛ ꞊këng’ do ö ‑kɔ ’sɔɔdhu waa‑ ’yuö‑ ‑yaaga ‑an ’ka. ’Kɛɛ mɛ ’te ’tun ‑wun ’ö ‑kë mü ’ö tɔɔ ’yuö‑ bhë ‑yö ‑kë ꞊va giagiawo, ’kɛɛ ’kplö bhë yaa ’blë ’sa. ¹²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Ka nu ’kwa pë ‑bhö.» ’Kɛɛ mɛ gbɛ yaa kë ‑dhö ‑an ziën kö ‑yaan ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ꞊nɛɛ: «Dö ‑mü ü ’ka ɛ?» ’Ö tɔɔ kö ꞊waa‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ Dëmɛ ‑mü. ¹³’Yö Yesu ‑yö dho, ’yö ꞊bluu’‑ bhë ’ö‑ sü, ’ö‑ nu ‑an ‑dhë; ’ö ’yuö‑ nu ‑an ‑dhë ’pö.

¹⁴꞊Dhɛ ’ö Yesu ‑yö go ga ’gü bhë, ‑a ‑bha ö ‑de ‑zɔn ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑dhë ‑sü kë ‑yaaga ‑naa ꞊nɛ ’wo ꞊kaa’ bhë.

Yesu waa‑ Piɛɛ

¹⁵꞊Dhɛ ꞊wa yën pë ‑bhö ‑sü ‑bha, ’ö Yesu ‑ya pö Simɔ Piɛɛ ‑dhë: «Simɔ, Zan gbö, n ‑dhɔ ‑yö ü ‑kë ’ö ‑ziö ‑a ’ka mɛ ‑nu ’wo to ‑an ‑ta ‑a?» ’Ö Simɔ ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «꞊Ii‑, n Dëmɛ; bhi ‑de gia‑ ü‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ ü ‑dhɔ ‑yö n ‑kë.» ’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ü ‑zo kë ma ’bhla ’në ‑nu ’piö.»

¹⁶’Yö‑ pö ‑a ‑dhë ’zü ‑gwaa kë ꞊plɛ ‑naa wo: «Simɔ, Zan gbö, n ‑dhɔ ‑yö ü ‑kë ‑a?»

’Ö Piɛɛ ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «꞊Ii‑, n Dëmɛ; bhi gia‑ ü‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ ü ‑dhɔ ‑yö n ‑kë.» ’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ü ‑zo kë ma ’bhla ‑nu ’piö.»

¹⁷’Yö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë ’zü ‑gwaa kë ‑yaaga ‑naa wo: «Simɔ, Zan gbö; n ‑dhɔ ‑yö ü ‑kë ‑a?»

’Ö Piɛɛ ‑yö ‑da ꞊zuötozlöödhe ’gü ’tetundhe ’ka ‑a pö ’Ö Yesu ‑ya wo ‑a ‑dhë ‑gwaa ‑yaaga ‑naa wo «n ‑dhɔ ‑yö ü ‑kë ‑a?» bhë ‑a ‑wun ’gü. ’Kɛɛ ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «N Dëmɛ, ü pë ’plɛ ‑dɔ; ü‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ ü ‑dhɔ ‑yö n ‑kë.»

’Ö Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ü ‑zo kë ma ’bhla ‑nu ’piö. ¹⁸A‑ ‑pö ü ‑dhë gia‑ ’ka ꞊nɛɛ: ꞊Dhɛ ’ü ꞊tun ‑dadhëü ’ka, (yi mɛ ꞊ya dhi ü ‑dhë,) ’bha ü ‑bha ‑du kwi ‑klu sɔ ‑ta, kö ü ’dho ‑sü ‑mü ‑dhɛ ’ö ‑dhi ü ‑dhë ‑a ‑bha; ’kɛɛ ’bha kë ꞊klöö ꞊sia, ü ‑dho ü ‑kɔ ꞊luu’‑ ’ö mɛ ’kpaan gbɛ ‑yö nu ’ö ü ‑bha ‑du kwi ‑klu ü vɛɛdhö. ꞊Ya kë ’dhö, ‑yö ‑dho dho ü ’ka ‑dhɛ ’ö ’yaa ü ‑zuë ‑a ’ka ‑a ‑bha.»

¹⁹’Wun bhë ‑a ꞊blɛɛ’ ’ö Yesu ‑ya wo ’dhö bhë, ‑yö ‑kë ‑kɔ ’ö Piɛɛ dhö gaa waa‑ ‑a ‑gɔ ‑wun ‑bha ‑kë ‑Zlan ’tɔ bhɔ ‑gɛn ’ka ‑sü ‑wun ꞊blɛɛ’ sü ’ka. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö‑ pö ‑a ‑dhë: «Ziö n ’piö!»

Yesu waa‑ ‑a ‑bha ꞊guë’ mɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑ya ‑kë

²⁰꞊Dhɛ Piɛɛ ꞊ya ꞊dhië’ ö ‑zü, ’ö ꞊guë’ mɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑yö Yesu ‑kë ꞊duö bhë ’ö‑ yö kö ‑yö nu ‑na wo ’piö. Yö bhë ꞊nɛ kë‑ wo ’töng ’bhaa ’ka kö ‑wo pë ‑bhö ‑na bhë, ’ö waa‑ Yesu ’wo wo ‑gɔ dun, ’ö ꞊dhɛɛ’ kpɔ Yesu ‑gɔ ’saan ’gü ꞊nɛɛ: «N Dëmɛ, dö ’ö dho ü ’dhɔɔ dɔ ꞊ɛ?» ²¹꞊Dhɛ Piɛɛ ꞊yaa‑ yö ’dhö kö ‑yö nu ‑na wo ’piö, ’ö‑ pö Yesu ‑dhë: «N Dëmɛ, mɛ mɛ ’ö ꞊nɛ ’dhe, ‑më ’ö dho kë ‑a ’ka ɛ?»

²²’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «꞊Ya dhi n ‑dhë kö ‑a ’yan ‑yö ’to ‑a ’gü ‑yö ’dho ‑yö yöë n ‑yɛ ’zü ‑sü ‑bha, ü ‑bha ‑më ‑wun ’ö‑ ’gü i? Bhi ‑zë, ‑bhö ziö n ’piö!»

²³Kö dö ’pö dho ’ö ‑taɔ ‑pɛn ’iin kö ‑wa ‑kë ꞊dhë, ’kɛɛ ‑wa ‑pö ‑yö ‑kë dhegluzë ‑nu ’wo bhë ‑an ziën ꞊nɛ ꞊guë’ mɛ ’ö bhë yö ’ka ’dho ga. ’Kɛɛ kö Yesu yaa‑ pö Piɛɛ ‑dhë: «Yö ’ka ’dho ga,» ’kɛɛ ‑ya pö ꞊zian’: «꞊Ya dhi n ‑dhë kö ‑a ’yan ‑yö ’to ‑a ’gü ‑yö ’dho ‑yö yöë n ‑yɛ ’zü ‑sü ‑bha, ü ‑bha ‑më ‑wun ’ö‑ ’gü i?»

²⁴꞊Guë’ gia‑ bhë ꞊nɛ ’ö ’wun ‑nu ’wo bhë ’saadhö ’ö‑ ‑ya ’sëëdhɛ ꞊nɛ ‑a ’gü; kë‑ wo ’dhö bhë, kwa‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ pë ‑nu ’ö‑ ‑gɛn bho ’saadhö bhë ‑wo ’wun gia‑ ’ka.

‑Wo ‑kaanta ‑nu

²⁵Yesu ‑yö ’wun ꞊plëëzë ’bhaa ‑nu ‑kë. ꞊Ya kë ꞊nɛ ’kwa‑ pö ‑a ’plɛ ‑yö ‑ya ’sëëdhɛ ’gü, ‑yö ‑kë n ’gü ꞊nɛ ‑a ’sëëdhɛ ‑be ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dadhɛ ’ka ’dho kë ‑dhö ’kpongtaa.