Efɛzö

’Sëëdhɛ ’ö Pɔlö ‑ya bɔ

‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’ö

Efɛzö

plöö ‑a ‑dhë bhë ’ö ꞊nɛ

꞊Wekadhe

¹Ma Pɔlö ’ö ‑Zlan ‑dhi ‑a ‑dhë ‑wun ’ka, ’a Yesu Klito ‑bha bɔmɛ ’ka, ’ö ’sëëdhɛ ꞊nɛ ’a‑ bɔ ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ’ka Efɛzö ’ka ‑to ꞊wou’ ‑sü ’ka, ‑klu Klito ‑bha ‑sü ’gü ka ‑dhë. ²’Ka ꞊büee! ‑Zlan ’ö kwa Dë ’ka waa‑ kwa Dëmɛ Yesu Klito ‑wo ’glusë kë ka ’ka, ‑wo ꞊zuöyagluu nu ka ‑dhë.

‑Zlan ‑bha ’dhuë‑ ’ö bɔa Yesu Klito ‑ta ’ö‑ kpɔ kwa ‑bha.

³‑Kwa kwa Dëmɛ Yesu Klito Dë ‑Zlan ’tɔ ‑blü! ꞊Ya ’dhuë‑ ’kpɔ kwa ‑bha kwa ‑bha ‑klu Klito ‑bha ‑sü ’gü; yö ꞊ga ’ö ’dhuë‑ ꞊suu’‑ ’saadhö kpɔ kwa ‑bha ‑Zuu ’slööslö ’gü ꞊zian’ ‑dhɛ ‑nu ’wo dhang‑ ‑nu ’gü ‑an ‑bha bhë. ⁴Bhii ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑yö kwa ‑sü ’dhiö ‑yaan ꞊tun ’kpongtaadhɛ kë ‑na; ’ö kwa ‑ya kö ’kwaan‑ kë Klito ‑bha mɛ ‑nu ’ka, ‑yö kë ’dhö ’kwaan‑ kë mɛ ‑nu ’wo ’slööslö ’ö ’wun ꞊zaa’ ‑sü gbɛ ’yaa ‑an ‑bha ‑an ’ka ‑a wö ’dhiö. ⁵Bhii kwa ‑dhɔ ’ö ‑Zlan ‑kë bhë ‑a ‑wun ’gü, ’yö kwa sü ’dhiö ꞊zian’ kö ’kwaan‑ kë ‑a ‑bha ’në ‑nu ’ka ꞊bɔa’ Yesu Klito ‑ta ‑sü ’ka; ‑yö ‑we ‑a ‑bha kö ‑yö kë ’dhö ’ö tɔɔ ‑yö ‑kë ‑a ‑dhë ‑së. ⁶‑Yö kë ’dhö kö ‑Zlan ’tɔ ‑yaan bhɔ ’glusë ꞊va ’ö‑ ‑kë kwa ’ka ’ö bɔa ö Gbö ‑dhɔkësüzë ‑ta bhë ‑a ‑wun ’gü.

⁷Bhii Klito fɛi ’ö ‑lo ‑a ‑bha ga ‑sü ’ka bhë ꞊nɛ ’ö kwa bhoë ’gan ’gü ’ö ‑Zlan ‑yö ‑ziö kwa ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta. ‑Kɔ bhë ꞊nɛ ’ö ‑Zlan ‑yö ’glusë ꞊va bhë ‑a ꞊zuan’, ⁸’ö ’wun ‑bho ’koukëdhe waa‑ ’kpaakpadhɛ ꞊suu’‑ ’saadhö ‑an nu kwa ‑dhë ꞊va ’ka. ⁹Bhii ‑a ‑bha ’slë ’ö ‑kë ‑bin ‑sü ’ka ’yö ‑we ‑a ‑bha ’dhiö kö ’yaan‑ ‑a ’gü ‑pë kë ꞊bɔa’ Klito ‑ta ‑sü ’ka bhë, ‑ya ‑zɔn kwa ‑dhë. ¹⁰’Slë ’ö ’dhö bhë ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑dho pë ‑nu ’wo dhang‑ ‑nu ’gü waa‑ ‑an mɛ ‑nu ’wo ’kpongtaa ‑an ’plɛ kpa ’kuë‑ kö ‑yaan ‑an ꞊kɔɔnmɛ kë do Klito ’ka. ’Slë ’ö bhë ‑ya ‑kë ’dhö kö ‑a yi ꞊ya ‑lo ‑yaan ‑a ’dhiö ‑mɔ ’kuë.

¹¹Mɛ ‑nu ’ö ’kwa ‑Zlan ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ’ka Zuifö ‑nu ziën bhë, kwa ‑bha ‑kpa Klito ‑bha ‑sü ’ka, pë ‑sɛɛbɔ ‑nu ’wo ‑ya ‑sü ’ka kwa ‑gɔ bhë ’kwa kwa ‑bha yö. Bhii ‑Zlan ‑yö kwa ‑sü ’dhiö yö gia‑ ö ‑bha ’slë ‑nu kë ‑kɔ ’ka; ‑Zlan ‑de bhë, ‑yö ö ‑bha ’wun ‑nu ’plɛ ‑kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ꞊yaa’ ö ꞊zuö’ ’piö bhë ‑a ’dhö. ¹²꞊Dhɛ ’ö ’pö, mɛ ‑nu ’ö ’kwa Klito ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑blɛɛzë ’ka bhë kwa ‑bha ‑tosiadhe kë ‑sü ‑yö kë ‑Zlan ’tɔ ‑blü ‑gɛn ’ka!

¹³Bhii mɛ ’kaa Zuifö ’ka, ka ‑de ’pö, ꞊dhɛ ’ka ka ’to ’to ’wun ’ö ‑gban ’wun gia‑ ’ö ’wuntaɔsë ’ö nu dha ‑sü ’ka ka ꞊dhia ꞊nɛ ‑a ‑bha, ’ka‑ ma, ka‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ Klito ’gü. ꞊Dhɛ ’ö ’pö ‑kaa dɔa ꞊nɛ ‑Zlan ꞊ya ꞊duakëpë ‑ya ka ‑bha ‑a ’tɔ ’gü ‑Zuu ’slööslö ’ö‑ ’tɔ go ka ‑dhë bhë ‑a ‑nu ka ‑dhë ‑sü ’ka. ¹⁴‑Zuu ’slööslö ’ö bhë ꞊nɛ ’ö tɔɔ pë ’ö ‑Zlan ‑ya ‑ya kwa kwɛɛ ‑a ‑zɔn ‑sü ’ka ꞊nɛ pë ’ö‑ ’tɔ go kwa ‑dhë bhë ‑yö ‑dho ‑a ‑de kë. ‑Ya ‑pö ‑yö ‑dho kë ‑to kwa ‑gɔ ‑pë ’ö dho to kwa ‑gɔ yi ’ö kwa ‑bha ‑ya ‑de ’flëë ’gü ‑sü dho yöë ’ko ’dhiö ‑a ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ’pö ‑kwa ‑Zlan ‑bha ‑kë ꞊va ‑sü ’tɔ ‑blü!

Pɔlö ‑bha ꞊bhɛa’ ‑sü

¹⁵Pë ’ö ‑kë ’ö ꞊dhɛ ’ö ka ‑bha ‑zo yö ‑sü ’ö Dëmɛ Yesu ’gü waa‑ ka ‑bha ‑a ‑dhɔ ‑kë ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ’saadhö ’ka ‑sü bhë ’ma‑ ma, ¹⁶n ‑zo ‑yö ‑büö ka ‑wun ’ka ‑kplawo ma ꞊bhɛa’ ‑sü ’gü, ’ö ꞊ya kë ’dhö, ’maa n bo ‑Zlan zuö pö ꞊dhia ka ‑wun ’gü ’ö bhë. ¹⁷‑Yö kë ’dhö kö kwa Dëmɛ Yesu Klito ‑bha ‑Zlan ’ö kwa Dë ’tɔ bhɔ ‑sü ‑zë ’ka bhë ‑yö ka gbaa ’wundɔdhe ’ka ’go mü ‑yaan ö ‑de ‑zɔn ka ‑dhë ’kaan‑ ‑a dɔ ’kpakpadhö. ¹⁸’Go mü kö ‑yö ka ꞊zuö’ ’yan ’dhi ’po, kö ’ka pë ‑nu ’wo‑ ‑bha ꞊dhɔɔ kë ‑wo ’piö ‑pë ‑nu waa‑ pë ‑nu ’tɔ bhɔ ‑sü ‑zë ’ö‑ ‑gɔ pë ‑nu ’ka ’ö‑ ‑ya ö ‑bha mɛ ‑nu ‑bha ’ka bhë ’kaan‑ ‑an dɔ, ¹⁹kö ’piigbeedhɛ ’ö nu ‑sü ’ka mɛ ‑nu ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka ‑an ‑dhë kö ‑a ‑bha ‑kë ’gblüünzë ‑kɔ bhë ’kaan‑ ‑dɔ ’pö. ’Piigbeedhɛ gia‑ ’ö bhë ’ö ‑Zlan ‑ya sü ’ö ö ‑bha ’wun ‑nu ꞊kaa’ ’gügbeedhɛ ’ka. ²⁰Bhii yö ꞊nɛ ’ö Klito bhoë ga ’gü ’ö‑ süë, ’ö‑ ꞊yaa’ ö ‑bha ‑yadhɛ ꞊bhlëzë ‑bha ‑dhɛ ’ö dhang‑ ’gü ‑a ‑bha. ²¹‑Dhɛ ’ö bhë ‑a ’gü, Klito ‑yö ‑ya ‑sü ’ka ‑wogbiindhɛ ’saadhö, ‑kɔ ‑mɔ ’wun ‑bha ‑sü ’saadhö, ’piigbeedhɛ ꞊suu’‑ ’saadhö ’wo ’kpongtaa waa‑ ‑an mɛ ‑nu ’wo dhang‑ ‑nu ’gü, ‑ya mɛ ‑gɔ ꞊taa ‑sü ’saadhö waa‑ ’tɔ ’saadhö ’ö ’yaa ’tɔ mɛ ‑nu ’wo ꞊dɛɛ ꞊nɛ ‑a ’gü ‑an ‑de ’sloo ’ka ’kɛɛ ’tɔ mɛ ‑nu ’wo dho kë ‑dhö ’dhiö ꞊zian’ ‑an ’plɛ ‑yö ‑ya ‑an ‑gɔ ꞊taa. ²²‑Zlan ‑yö pë ‑nu ’saadhö ‑an ’plɛ ‑lo Klito ‑gɛn ꞊löö; ’go mü ꞊yaa‑ ‑ya ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑to ’dhö ‑sü ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ’ka. ²³‑An ‑to ’dhö ‑sü bhë ꞊nɛ ’ö tɔɔ Klito bun; ‑dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö Klito ’ö ‑dhɛ ꞊suu’‑ ’saadhö ‑a ’gü bhë ’ö ‑ya ‑sü ’ka ‑a ‑bha ö ’plɛ ’ka.

‑Bɔ ga ’gü ‑sü ’ö ‑kë ‑a ’gü ‑sü ‑yö ‑kë mɛ ‑gɔ

¹’Dhiö ‑be, ‑Zlan wö ’dhiö ꞊zian’, ka ‑kë ga ‑sü ’ka ka ‑bha ’wun ꞊zaa’ ‑sü waa‑ ka ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑wun ’gü; ²’ö ’ka ’ta sü ‑tosiadhe kë ‑kɔ yaa ’ö ’kpongtaa zö ‑a kë ‑kɔ ’ka; ’ka ꞊bhlëyadhe nu ‑zuu yaa ꞊suu’‑ ’kpɛkpɛ ’ö ’wo ’dhung‑ ‑ta ‑an ꞊kɔɔnmɛ ‑dhë. Dɔ ’ö ’kwa‑ wo ꞊dɛɛ ꞊nɛ ‑a ’gü bhë, yö ꞊nɛ ’ö yuö kë ‑na mɛ ’bhee‑ ‑nu ’waa ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya ‑an ’gü bhë. ³Kwa ’saadhö kwa ‑kë ꞊nɛ ‑an ’dhö ’dhiö ‑bezë; kwa ‑kë ‑tosiadhe ’ö ‑kë kwa ‑bha mɛbheedhɛ ‑bha ‑de ꞊dhɔɔbhaapë ‑nu ’ka ‑an kë ꞊dhia; ’ö pë yaa ꞊suu’‑ ’saadhö ’ö kwa bun waa‑ kwa ‑zo ‑ta ‑a ’gü ‑wun ‑an ‑dhë ‑së, ’kwa ‑kë ‑an kë ꞊dhia. Pë ’ö ’kwa ꞊kaa’ bhë ‑a ‑wun ’gü ’kwa ‑ya kö ‑Zlan ‑bha ‑naadhe ‑yö nu kwa ‑ta ꞊nɛ mɛ ‑nu ’wo to ‑an ’dhö.

⁴’Kɛɛ ‑Zlan ‑bha kwa ’yena yö ‑sü ꞊yö ꞊va ’sönggö ‑sönggö. ‑Dhɔ ’ö‑ ‑kë kwa ’ka bhë ‑a ‑wun ’gü, ⁵mɛ ’ö kwa ‑kë ga ‑sü ’ka ‑a wö ’dhiö ꞊zian’ ‑be kwa ‑bha ’wun ꞊zaa’ ‑sü ‑wun ’gü bhë, ‑yö ‑ko ’zü ’ö ‑kë ‑a ’gü ‑sü nu kwaa‑ Klito ‑nu kwa ‑dhë. Bhii ‑Zlan ‑bha ’glusë ’ö‑ ‑kë kwa ’ka bhë ꞊nɛ ’ka bɔ ‑a ‑ta ’ö dhasü ‑yö ‑kë ka ‑gɔ. ⁶Kwaa‑ Yesu Klito ‑nu kwa ‑bha ‑klu ’kuë‑ ‑sü ’gü, ‑Zlan ꞊ya kwa bho ga ’gü ‑a ’gü ꞊zian’. ꞊Ya kwa ‑ya dhang‑ ’gü kö kwaa‑ Klito ‑nu ’kwaan‑ ‑gludëdhɛ kë. ⁷‑Yö ’wun ‑së ‑kë kwa ‑dhë ꞊bɔa’ Yesu Klito ’gü ‑sü ’ka, ‑yö kë ’dhö kö ’töng ’saadhö ’ö dho nu, kö ’glusë ’gblüünzë ’ö ‑ziö pë ’plɛ ‑ta ’yö‑ ‑kë kwa ‑dhë bhë ‑yaan ‑zɔn. ⁸Bhii ‑Zlan ‑bha ’glusë bhë ꞊nɛ, ’ka bɔ ‑a ‑ta, ’ka dhasü yö, ka ‑bha ‑zo yö ‑sü ’ka. Dhasü ’ö bhë ‑a ‑gɛn yaa ’go ka ’gü. ‑Yö ‑Zlan ‑bha gbaɔ ’kpaan ’ö ‑kë ‑a ’ka. ⁹’Yaa ‑de ‑bha yuö ’ka‑ ‑kë ‑a ꞊truën ’ka; ꞊dhɛ ’ö ’pö kö ꞊kun ’ö mɛ gbɛ ‑yö ö ‑de sü ꞊va! ¹⁰Bhii ‑Zlan ꞊nɛ ’ö kwa ‑yuö ‑kë; ‑yö ‑kë ‑a ’gü ‑sü ‑dëü ‑nu kwa ‑dhë ꞊bɔa’ Yesu Klito ‑ta ‑sü ’ka ‑yö kë ’dhö kö yuö ‑së ‑nu ’ö ꞊ya ‑an kë ‑piö ‑nu ’dho ’kuë‑ ‑an ‑ya kwa ‑gɔ ‑sü ’ka bhë ’kwaan‑ ‑an kë ‑së ’ka.

‑Kë do ‑sü ’ö Yesu Klito ’gü

¹¹꞊Dhɛ ’ö ’pö, mɛ ‑nu ’ö ’kaa Zuifö ’ka, ka ’ö Zuifö ‑nu ‑wo ka ‑dhɛ ꞊druɛn, ’kɛɛ kö wo ‑zë ‑wo wo ‑de ‑dhɛ ‑kwɛazë ‑nu, ꞊duakëpë ’ö mɛ ’bhee‑ ‑nu ’dho ‑a kë ‑na wo bun ’gü ’kpaan bhë ‑a ‑wun ’gü, ka ‑de ’pö ka ‑zo ‑yö ‑büö ‑kɔ ’ö ’ka ꞊kaa’ ’dhiö ꞊zian’ bhë ‑a ’ka. ¹²’Töng ’ö ’dhö bhë ‑a ’ka, ka ‑kë Klito ’ka ꞊gbiin, ’ö kaa kë ‑Zlan ‑bha ’sɛgɔ ’ö‑ sü ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu ’ka; ka ‑kë ‑Zlan ‑bha ‑dhi ’kuë ’ö‑ ‑kë ö ‑bha ’sɛgɔgümɛ ‑nu ’ka ’ö pë ’tɔ ’go ‑sü ’ka ‑an ‑dhë bhë ‑a ‑gɔ plaan ꞊zian’; ka ka ‑bha ‑kë ‑a ’gü ‑sü ‑kë ’kpongtaa ꞊nɛ mɛ ‑nu ’ö ‑an ‑zo ‑yö ‑a ‑bha ‑pë gbɛ ’yaa ’dhö waa‑ mɛ ‑nu ’ö ’waa ‑Zlan dɔ ‑an ’dhö. ¹³’Kɛɛ zlöö ꞊nɛ kaa‑ Yesu Klito ‑nu ka ‑bha ‑kpa ’kuë‑ ‑sü ’gü, ka ’ka ‑kë ’ma ꞊gbiin ‑be bhë, ’ka ꞊yɔɔn ‑Zlan ’ka ꞊klöö’ ‑bɔ Klito fɛi ’ö ‑lo ‑a ‑bha ga ‑sü ’ka bhë ‑a ‑ta ‑sü ’ka. ¹⁴Bhii Klito ‑de gia‑ ꞊nɛ ’ö nu ꞊zuöyagluu ’ka kwa ꞊dhia; yö ꞊nɛ ’ö mɛ ‑nu ’wo Zuifö ’ka waa‑ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑kë ’sɛgɔ do ’gü ‑mɛ ’ka. ’Go mü ’zü, ’ö pë ’ö ‑kë ꞊nɛ böü‑ ’kplong ’dhö ’ö‑ ‑naa ‑da ‑an ziën ’ö ’wo ‑kë yaagümɛ ’ka wo ’ko ‑nu ‑dhë bhë ’ö‑ ‑lo. ¹⁵꞊Ya Zuifö ‑nu ‑bha tɔng ‑nu, ö ’gü ‑dhiodɔwo ‑nu waa‑ ö ’kun ‑kɔ ‑nu ’gü ꞊siö’‑ ’fɛfɛdhö kö ‑yaan mɛ ꞊suu’‑ ‑ta ꞊plɛ ’wo bhë ‑an kë ’sɛgɔ do ‑dëü ’gü ‑mɛ ‑nu ’ka ‑kë do ‑sü ’gü ö ’piö kö ‑yaan kë ꞊zuöyagluu nu ‑sü ’ka. ¹⁶Klito ‑bha ‑ga ‑gaatalü ‑bha ‑sü ’ka ꞊ya ’ko ‑san zë ‑sü ’plɛ yën, ‑an ‑kpa ’kuë‑ ‑sü ’ka ‑Zlan ’piö ꞊nɛ mɛ ‑lü dosɛn ’dhö. ꞊Ya dhidhe ‑da waa‑ ‑Zlan ‑an ziën. ¹⁷‑Kɔ ’ö bhë ꞊nɛ ’ö Klito ‑yö nuë ꞊zuögludhi ‑wuntaɔsë bhë ‑a ’ka mɛ ‑nu ’kaa Zuifö ’ka, ’ka kë ‑Zlan ’ka ꞊gbiin waa‑ mɛ ‑nu ’yi Zuifö ’ka ’yi‑ ’ka ꞊klöö’, ‑a ’ka kwa ’plɛ kwa ꞊dhia. ¹⁸Bhii Klito ’gü ꞊nɛ ’ö kwa ’saadhö, ü Zuifö ’ka oo, ’bhaa Zuifö ’ka oo, ’kwa dho ‑mɔa kö ’kwaan‑ ’dho ‑Zlan wö ’dhiö ‑Zuu ’slööslö do ’ö bhë ‑a ‑bha ‑nu kwa ‑dhë ‑sü ’ka.

¹⁹꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, mɛ ‑nu kaa kë Zuifö ’ka bhë, ’kaa ‑nia ‑nu ’iin mɛ ‑nu ’wo go plaan ‑an ’ka gbɔ. ’Kɛɛ ka zlöö ‑Zlan ‑bha ’sɛ ’gü ’në ‑nu, mɛ ‑nu ’wo‑ ‑gɔ ’kɔɔmɛ ‑nu ’ka ‑an ’ka ’pö. ²⁰Ka ‑de ’pö, ’kɔ ’ö dɔ ’ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu waa‑ ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ’dhö ‑a ’zü ‑gban ‑a tapë ’ka bhë, ka‑ dɔ ‑pë ’bhaa ‑nu ’ka; ’ö ‑an kuënnu ‑guö ’ö ꞊ya kë ’wo‑ ‑da ‑na ’kɔ ’bhong ’piö ’ö ’kɔ ’dho dɔ ‑na gɛnngdhö bhë ’yö ‑kë Yesu Klito gia‑ bhë ‑a ’ka. ²¹Yö ꞊nɛ ’ö tɔɔ ’kɔ ’ö bhë ‑a ‑gɛn ’gɛn‑ ‑gɛn; ‑yö kë ’dhö kö ‑yö ’dho dhuö ‑yaan kë ‑Zlan ‑bha ’kɔ ’slööslö ’ka Dëmɛ ’gü ꞊zian’. ²²Ka ‑bha ‑kpa ’kuë‑ ‑sü ’ka ‑a ’gü, ka ‑de ’pö ’ka kë ’kɔ ’pian mɛ ‑nu ’wo dho nu ‑waan kpa ‑a mɛ ’wo to ‑an ‑bha ’kaan‑ kë ’kɔ ’ö ‑Zlan ’dho ‑a ’gü ö ‑bha ‑Zuu ’slööslö ’ka ‑a ’ka.

Mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑bha yuö ‑wun ‑yö tën ‑sü ’ka Pɔlö ‑bha

¹‑Ka ‑dhɛ ‑ga! Ma Pɔlö ma ꞊ga ’ö ‑kë Klito ‑we ‑a ‑bha ‑wun ’ka ’a ‑ya ‑kanso ’gü yuö ’a‑ kë ‑na ‑a ‑dhë ka ziën bhë ‑a ‑wun ’gü ꞊nɛ. ’Kɛɛ mɛ ‑nu ’ö ’kaa Zuifö ’ka, a ‑bhɛa ‑Zlan ‑dhë ka ‑wun ’gü. ²’Ma ‑dhɛ ‑ga, yuö ’ö ‑Zlan ‑bha ’glusë ’gü ’ö‑ kpɔ n kwɛɛ ka ‑bha ’ka bhë, ’ka‑ ‑wun ma. ³Bhii ‑Zlan ‑yö ‑we ‑a ‑bha ’yö n sü ’ö‑ ‑bha ’slë ’ö ‑kë ‑bin ‑sü ’ka bhë ’ö‑ ‑zɔn n ‑dhë. (A ’wun ’ö ‑gban ‑a ‑bha ‑a ’bhaa ‑nu ‑ya dhuö zian. ⁴‑Yö kë ’dhö, ꞊ya kë ꞊nɛ ka‑ pö ‑na kö ’wunbhokoudɔdhe ꞊suu’‑ ’ö‑ nu n ‑dhë pë ‑nu ’wo ‑kë ‑bin ‑sü ’ka ’wo ‑gban Yesu Klito ‑bha ‑an ’gü bhë ’kaan‑ ‑a ꞊tɛi’ dɔ.) ⁵Pë ’ö ‑kë ‑bin ‑sü ’ka ’kpa bhë, yaa‑ ‑zɔn mɛ ‑nu ‑dhë; ’kɛɛ ꞊dɛɛ ꞊nɛ ‑a ’gü, ‑Zlan ꞊yaa‑ yö ‑dhɛgbɛadhɛ ’gü, ꞊yaa‑ ‑zɔn ꞊bɔa’ ‑Zuu ’slööslö ‑ta ‑sü ’ka Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu waa‑ ö ‑wodhiölomɛ ‑nu ’ö ’wo ꞊dɛɛ ‑an ‑dhë. ⁶Pë ’ö ‑kë ‑bin ‑sü ’ka bhë ’ö ꞊nɛ: ’Wuntaɔsë ’ö bhë mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ꞊wa bɔ ‑a ‑ta ꞊wa yö mɛ ‑nu ’wo Zuifö ’ka ‑an ‑bha, ꞊wa kpa wo ’kuë‑; pë ‑sɛɛbɔ ‑nu ’ö ‑Zlan ‑ya ‑ya ö ‑bha ’sɛgɔgümɛ ‑nu ‑bha ’ka ꞊waa‑ yö. ꞊Wa kë bun do ’gü ‑mɛ ’ka; ’ö ’go mü ꞊wa kë ‑ziö pë ’tɔ ’go ‑wo ’ö ‑Zlan ‑yö bɔa ’wuntaɔsë ’ö ‑gban Yesu Klito ‑bha bhë ‑a ’gü bhë ‑a ’piö ‑mɛ ’ka ꞊waa‑ yö.

⁷’Wuntaɔsë ’ö bhë ’ma kë ‑a ꞊blɛɛ’‑ ‑mɛ ’ka, gbaɔ do ’ö ‑Zlan ‑ya ‑kë n ‑dhë ö ‑bha ’glusë ’gü bhë ‑a ‑wun ’gü. ‑Ya ‑kë n ‑dhë ’dhö ö ‑bha ’piigbeedhɛ ꞊kwaa’. ⁸A mɛ ’gügaüzë ‑nu ‑bha mɛ ’gügaüzë ’ka ‑Zlan ‑bha ’sɛgɔgümɛ ‑nu ’slööslö ziën; ’kɛɛ ‑Zlan ‑yö ‑we ‑a ‑bha n ‑gɔ kö ’wuntaɔsë ’ö ‑gban pë ‑sɛɛbɔ ‑nu ’gblüünzë ’wo Klito ’gü bhë ’a‑ ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑dhë. ⁹’Go mü ’zü kö ’aan‑ kë kö mɛ ‑nu ’töüdhö ‑waan ‑Zlan ‑bha ’slë ’ö ‑kë ‑bin ‑sü ’ka bhë ‑a kë ‑kɔ ’yö dho kaa kö ‑wa yö. ‑Zlan ’ö pë ’plɛ ‑da bhë ‑yö ‑kë ’slë ’ö bhë ‑a ‑bin ꞊dhia ’dhö ‑be ‑kplawo, ¹⁰‑yö kë ’dhö kö zlöö ‑bha ꞊nɛ bhë, ‑wogbiindhɛ ‑nu, ’piigbeedhɛ ‑nu ’wo këdhɛ ’ö dhang‑ ’gü ‑a ‑bha ‑waan ‑Zlan ‑bha ’kpaakpadhɛ ‑wun dɔ ‑kɔ ꞊suu’‑ ’saadhö ‑ta ꞊bɔa’ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü wɔ ‑kɔ ‑ta ‑sü ’ka. ¹¹‑Zlan ‑ya ‑kë ’dhö bhii pë ’ö‑ ‑yö ’ko ’dhiö ‑kë ö ꞊zuö’ ’piö ꞊toëpö ’ka, ’ö‑ ‑de ‑kë ꞊bɔa’ kwa Dëmɛ Yesu Klito ‑ta ‑sü ’ka yö ‑mü. ¹²Kwa ‑bha ‑kë do ‑sü ’gü waa‑ kwa ‑bha ‑zo ‑yö ‑a ‑bha ‑sü bhë ‑yö ‑potaasü ‑nu kwa ‑dhë kö ’kwaan‑ ’dho ‑Zlan wö ’dhiö ‑zo yö ‑sü giagia ’ka. ¹³꞊Dhɛ ‑kë ’dhö bhë a‑ ‑pö ka ‑dhë kö ꞊kun ’ö ‑kë ka ‑dhë ya ’ö ka ’gü ‑yö ga ’klobhɔdhe ‑nu ’wo nu ‑na n ‑ta ka ‑wun ’gü bhë ‑a ‑wun ’gü; bhii yö ꞊nɛ ’ka dho bɔ ‑a ‑ta ’kaan‑ ’wun ‑së yö.

Yesu Klito ‑bha mɛ ‑dhɔ

¹⁴Pë ‑nu ’ö kwa Dë ‑Zlan ‑ya ‑kë kwa ‑dhë ’töüdhö bhë, ’ma n ‑zo ’ta ‑a ’gü, a ‑lo n kpɔn ’gü ‑a wö ’dhiö ꞊bhɛa’ ‑sü ’ka; ¹⁵yö ꞊nɛ ’ö ’të ‑pë ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’saadhö ’wo dhang‑ ‑nu ’gü waa‑ ‑an mɛ ‑nu ’wo ’kpongtaa ’ö ‑an ‑bha ‑këdhösü ‑yö go ‑a kwɛɛ. ¹⁶A‑ ‑dhɛ ‑a ‑gɔ kö ‑a ‑bha ’glusë ꞊va ’gü ‑yö ka ‑zo ‑gban ‑Zuu ’slööslö ꞊kwaa’; ¹⁷kö Klito ‑yaan ‑ya ka ꞊zuö’ ’gü ka ‑bha ‑zo ‑yö ‑a ‑bha ‑sü ’gü, kö ka ‑gɛn ‑yö ‑gban ’gbee‑ ’ka ‑dhɔ ’ö ‑Zlan ‑ya kë kaa bhë ‑a ’gü. ¹⁸Bhii ‑kɔ bhë ꞊nɛ ’ö ka ‑bha ‑kpa ‑Zlan ‑bha ’sɛgɔgümɛ ‑nu ’slööslö ‑bha ‑sü ’ka, ’ka dho ‑mɔa kö ‑kɔ ’ö Klito ‑bha ‑dhɔ ‑ta ’dho ‑a ’ka ’gbɛa ꞊zian’ ’plɛ ’ka, ’ö‑ dhuö ‑zian ’dho ꞊gbiin, ’ö‑ sia‑ ‑zian ’dho ꞊gbiin bhë ’kaan‑ ‑a ‑gɛn dɔ; ¹⁹’go mü kö ‑a ‑bha ‑a ‑dhɔ ‑kë kwa ’ka ‑sü ’ö ziö mɛ ’bhee‑ ‑bha ’wundɔdhe ꞊suu’‑ ’saadhö ‑ta bhë kö ’kaan‑ ‑a ’zü yö ‑yaan dhoë ’dhö kö ’dhuë‑ ’saadhö ’ö go ‑Zlan ’piö bhë ‑yaan ‑a nu ka ‑dhë ö ’plɛ ’ka.

²⁰‑Zlan ’ö bhë ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü ‑ya ‑gɔ kö ‑yaan pë ‑nu kë ‑yaan zië ꞊gbiin kwa ‑dhɛ ‑pë ‑nu ’iin kwa ‑zo ‑ta ‑a ’gü ‑wun ‑nu ’plɛ ‑ta ’piigbeedhɛ ’ö yuö kë ‑na kwa ’gü bhë ‑a ꞊kwaa’; ²¹kö ‑yö ‑Zlan ’tɔ bhɔ, ‑yö kë ‑a ‑bha ’ka bɔa Yesu ’ö Mɛdhamɛ ’ka bhë ‑a ‑ta ‑sü ’ka, ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ziën ’töng ’saadhö ’ka, ꞊toëpö ’ka! Amɛn.

‑Kë do ‑sü ’ö bun ’gü

¹꞊Dhɛ ’ö ’pö, ma ’a ‑kansogümɛ ’ka, Dëmɛ ‑bha yuö kë ‑sü ‑wun ’gü, a‑ ‑dhɛ ka ‑gɔ kö ’ka ’ta ‑sü ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ’ka ‑Zlan ‑dhë ‑së ’ö ka ꞊dhɔɔ ꞊kaa’ bhë ‑a ’dhö. ²‑Ka kë ‑de ‑dho sia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka ‑kplawo ꞊zuö’ ‑kë ‑saa ‑sü ’ka, ‑kë ’lëëlë ‑sü ’iin ‑dho mɛ ‑nu ‑dhë ‑sü ’gü. ’Ka ka ’ko ‑nu ’sü ‑së ‑dhɔ ’gü. ³‑Ka ka ‑de ’gbee‑ ‑ta bho kö ‑kë do ‑sü ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya nu ka ‑dhë bhë ‑yaan kë ka ‑gɔ, ꞊zuöyagluu ’ö go ‑Zlan ’piö ’yö ka ziën bhë ‑a ꞊kwaa’. ⁴A‑ ‑pö ’dhö ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’ö Klito bun ’ka bhë, ‑yö ’dhö do ’ka, ’ö ‑Zuu ’slööslö ’dhö do. ‑Kɔ do gia‑ bhë ’ö pë ’ö ‑Zlan ‑yö ka ꞊dhɔɔ ꞊kaa’ ’ö ka ‑zo ’dhö ‑a ‑dhë bhë ’ö‑ ’ka do ’pö. ⁵Kwa Dëmɛ ‑yö do; kwa ‑zo yö ‑a ‑bha ‑mɛ ‑yö do, ’ö ‑bɔ yiö ‑sü ’wo‑ wo Yesu ’tɔ ’ka bhë ’dhö do; ⁶‑Zlan ’ö pë ’kpɛkpɛ Dë ’ka, ’ö yö ꞊nɛ ’ö ‑gludëdhɛ ‑kë pë ’saadhö ‑ta, ’ö ’wun ‑nu ‑kë ꞊bɔa’ kwa ’saadhö kwa ‑ta ‑sü ’ka, ’ö kwa ’saadhö kwa ’gü bhë, ‑yö do.

⁷Mɛ ’ö ‑dhö kwa ziën, gbaɔ ’ö dan ‑sü ’ka ‑a ꞊tian’, Klito ‑ya ‑nu ‑a ‑dhë. ⁸Bhii pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ’ö ‑gban ‑a ‑bha ‑ya ‑pö: ꞊Dhɛ ’ö ‑da ‑na dhang‑ ’gü, kö ꞊ya ’to ‑a ’gbee‑ ’ka, ‑yö ’gan ’gü ‑mɛ ‑nu ‑sü ö ’piö. ꞊Dhɛ ’ö ‑lo ’ma, ‑yö gbaɔ ‑nu ‑kë mɛ ’bhee‑ ‑nu ‑dhë. ⁹«꞊Ya ‑da» ’ö bhë ‑a ‑gɛn tɔɔ ‑më poo ꞊e? ‑A ‑gɛn tɔɔ ‑yö ‑yɔɔ sia‑ ‑blɛɛzë ’ka. ¹⁰Mɛ do ’ö ꞊yɔɔ bhë, yö do bhë ꞊nɛ ’ö ‑da dhang‑ ’gü, ‑yö kë ’dhö kö ‑yö ‑gludëdhɛ kë pë ’saadhö ‑ta. ¹¹Yö ꞊nɛ ’ö gbaɔ ‑nu dan ’ö‑ ‑kë mɛ ’bhee‑ ‑nu ‑dhë; ‑ya ‑kë ’ö mɛ do do ‑nu ‑wo ‑kë ö ‑bha bɔmɛ ‑nu ’ka, ’ö mɛ do do kpö ’waa gbɛ ‑wo ‑kë ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ’ka; ’yö‑ ‑kë ’ö mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ’wuntaɔsë ꞊blɛɛ’ ‑mɛ ‑nu ’ka; ’ö mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë pasütëë waa‑ mɛ ꞊daan’ ‑mɛ ‑nu ‑an ’ka. ’ö ’go mü ’ö yuökëmɛ ‑nu ’wo bhë ’töüdhö ‑an ‑kë gbaɔ ’ka Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑dhë. ¹²‑Ya ‑kë ’dhö kö yuö ’ö ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu ’wo to ‑an ‑bha ’ka do do ’ka bhë, ‑waan ‑an ꞊daan’‑ ‑a kë ‑sü ’ka kö Klito bun ’ö bhë ‑yö ꞊kpɛa’‑ ‑zo yö ‑sü ’gü. ¹³Bhii ‑kɔ bhë ꞊nɛ ’ö kwa ‑bha ‑zo ‑yö ‑Zlan ‑bha ‑sü waa‑ kwa ‑bha ‑a Gbö dɔ ‑sü dho kaa do, ’ö ’kwa ‑dho kë mɛ ‑de ‑bɔ ‑nu ’ö ‑an ‑bha ’wun ‑dho ’dhiö ‑kɔ ‑yö bhɔ giagiawo Klito ‑bha ‑bha ‑an ’ka. ¹⁴‑Yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ö ’kwa dho kë ’në ’sɛɛn‑ ‑nu ’ö ’wo ‑we ’wun ꞊suu’‑ ’oo ꞊suu’‑ ‑bha bhë ‑an ’ka gbɔ ꞊nɛ ’yitagɔ ’ö ’tëë waa‑ ’yi kpö ‑nu ’wo dho ‑na ‑a ’ka ‑de ’iin ‑de zian bhë ‑a ’dhö. Bhii mɛ ’ö‑ ‑bha ’wundɔdhe ’dho ’tee ꞊nɛ ’në ’sɛɛn‑ ‑nu ‑bha ’dhö, ‑yö ‑ziö mɛ ꞊daan’ ‑wo ꞊suu’‑ ’oo ꞊suu’‑ ’piö ’ö ‑püö. ¹⁵Pë ’kwa dho ‑a kë ꞊zian’ ’ö tɔɔ ’wun gia‑ ’ö bhë kë ’kwa dho wo ‑a ’gü ‑dhɔ ’gü kö ’kwaan‑ dhoë ’dhiö pë ‑nu ’wo bhë ’saadhö ‑an ’gü ’kwaan‑ yöë Klito ’ö kwa ‑gɔ ꞊taa bhë ‑a ‑bha. ¹⁶Yö ꞊nɛ ’ö‑ ‑kë ’ö bun bhë ’ö‑ dɔ ‑nu ’wo‑ ‑bha ’wo dɔ gɛnngdhö ‑klu ’kuë‑ ‑sü ’ka; ’ö bun ‑dhɛ ’saadhö ꞊wa kpa wo ’kuë‑ kpinngdhö, ’ö dɔ ’ö ‑dhö ‑a ‑bha ꞊faan’ ’ö‑ ‑gɔ ’ö nuë ’wo yö wo ’kuë‑ ’ö bun ‑yö ꞊kpɛa ‑dhɔ ’gü ꞊zian’.

‑Kë ‑a ’gü ‑sü ‑dëü ’ö Klito ’gü

¹⁷꞊Dhɛ ’ö ’pö, pë ’a‑ ꞊blɛɛ’ ‑na kwa Dëmɛ ’tɔ ’gü ’ö ꞊nɛ: Kö ꞊kun ’ka ’ta sü zlöö ꞊nɛ mɛ ‑nu ’ö ’waa ‑Zlan dɔ, ’ö ’wo ’ta ’sü ‑na wo ‑bha ‑zo ‑ta ‑a ’gü ‑wun ’ö ’kpaan ’ka bhë ‑a ’dhö, ¹⁸’ö ’wundɔdhe gbɛ ’yaa ‑an ‑gɔ bhë ‑a ’dhö. ‑Kë ‑a ’gü ‑sü ’ö ‑Zlan ‑ya nu bhë ‑an ‑bha gbɛ ’yaa‑ ’gü, bhii ’ö tɔɔ ’waa ’wun gbɛ dɔ, ’go mü ’ö ‑an ꞊gɔü’ ꞊ya kë ’gbee‑ ꞊gbaɔnsü. ¹⁹Lë‑ ‑bha mɛ kë ‑sü gbɛ ’yaa ‑an ꞊zuö’ ’piö gbɔ bhë, yö ꞊ga ’wo wo ‑de nu ‑na ‑kë ‑dhuuzë ‑sü ‑dhë, ’ö ’wo ’dho ‑na ‑a ’ka ’dhiö ‑kplawo bhë.

²⁰’Wun ’ö ‑gban Klito ‑bha ’ö ’ka‑ ma yö kun bhë. ²¹’Ma ‑dhɛ ‑ga, ’wun ’ö ‑gban ‑a ‑bha bhë ꞊waa‑ ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë, ’ö go mü, ka ‑bha ‑kë ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu ’ka ‑sü ‑wun ’gü, ’ö ꞊wa ka ꞊daan’‑ ’wun gia‑ ’ö ‑gban ‑a ‑bha bhë ‑a ’ka. ²²꞊Dhɛ ’ö ’pö, kö ‑ka ka bo ka ‑bha wɔ ‑kɔ zii ’ö ka kë ‑kɔ ’ö ’dhiö ꞊zian’ ’ö‑ yö ‑dhɛgbɛadhɛ ’gü bhë ‑a bho ka ‑bha ꞊nɛ ‑kɔ ’wo sɔ zii bho ‑na ’ka wo ‑bha ’wo‑ ꞊zong’ ‑na ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö! Bhii wɔ ‑kɔ zii ’ö ‑kë ‑de ꞊dhɔɔbhaapë ‑nu ’wo ‑kë mɛ ‑püö ‑pë ‑nu ’ka bhë ꞊nɛ ’wo dho mɛ ‑nu ’ka ꞊dhɔng ‑zian ’piö. ²³‑Ka ’we ‑a ‑bha kö ‑Zlan ‑yö ꞊zuö’ ‑dëü ‑ya ka ’gü ꞊zian’ ‑Zuu ’slööslö ꞊kwaa’. ²⁴Wɔ ‑kɔ ‑dëü ’ö ‑Zlan ‑ya ‑da ’ö bhɔ ‑a wɔ ‑kɔ ‑bha bhë, ‑kaa kë ka ‑bha ꞊nɛ sɔ ‑dëü ’dhö ka ‑bha. Yö ꞊nɛ ’ö nu ‑kë ‑a ’gü ‑sü ’ö kpengdhö, ’ö ’slööslö, ’ö ’wun gia‑ ’gü bhë ‑a ’ka.

²⁵꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ‑ka ka ꞊kwaa’‑ ꞊sua ‑nu kë ‑sü ‑zü; mɛ ’ö ‑dhö ‑yö ’wun gia‑ ꞊blɛɛ’‑ ö ‑ya ’yɔɔ ‑dhë. Bhii kwa ’plɛ ꞊nɛ ’kwa ’dho kwa ’kuë‑ ’kwa kë Klito bun do ’ö bhë ‑a ’gü ‑mɛ ’ka bhë. ²⁶’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ ’wun ꞊ya na ka ‑zuë ka ’ko ‑nu buëndhö, mɛ ’ö ’dhö ‑yö ö ‑zo kë ö ‑de ’piö ‑yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ö dho pë yaa kë; kö ꞊kun ’ö to ‑naazuëdhe ’ö bhë ‑a ’gü ’ö ’bin ‑yö maa. ²⁷Bhii ‑naazuëdhe ’ö bhë, ’ka‑ ’to ka ’gü kö ’ka ‑ya ‑dhɛ nu dü ‑dhë ka ’gü ꞊nɛ bhë! ²⁸Mɛ ’ö ꞊kwaanmɛ ’ka ‑yö ö ꞊kwaa’‑ ꞊kwaan ‑sü ‑zü; ‑yö yuö ‑nu kë ö ‑kɔ ’ka ꞊zian’ kö pë ‑nu ‑waan kë ‑a ‑gɔ ‑yaan mɛ ‑nu ’wo ’yenazë ‑an ‑bha nu. ²⁹Kö ꞊kun ’ö ’wun yaa gbɛ ‑yö ’go ka ’dhi ’ö yö plaan! ‑A ‑dhɛ ꞊ya kë ‑a ‑bha, ‑ka ’wun ‑sɛɛbɔ ‑nu ’wo dho mɛ ‑nu ’wo to ‑an ‑zo ‑gban ‑zo yö ‑sü ’gü ‑an ꞊blɛɛ’‑ ꞊zian’. ’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊wa ’wun ‑sɛɛbɔ ‑nu ꞊blɛɛ’‑, mɛ ‑nu ’wo‑ ma ‑na bhë ‑yö pë ‑së ‑kë ‑an ‑gɔ. ³⁰Kö ꞊kun ’ö ka kë ‑kɔ ‑nu ’gü ’ö ‑Zuu ’slööslö ’ö ka ’gü bhë ’ka‑ wö ‑siö! Bhii ‑Zuu ’slööslö ‑yö ‑Zlan ‑bha ꞊duakëpë ’ö ka ’gü ‑a ’ka; ‑yö pë ’ö‑ dɔ kwa kwɛɛ, pë ’ö‑ yi ꞊ya ‑lo ’ö dho kwa bhoë ’gan ’gü ö ’plɛ ’ka ‑a ’ka. ³¹‑Ka ‑nu mɛ ꞊zuö’ ’piö ‑wun ’güüzë, ‑dɔ mɛ ‑gɔ ‑sü ꞊suu’‑ ’saadhö ‑nu, ‑naazuëdhe ꞊suu’‑ ’saadhö ‑nu ‑an kë, ‑wo ’go ka ꞊zuö’ ’gü! ꞊Gblaa ’gbla mɛ ‑nu ‑ta ‑sü, ’si ‑nu bho ‑sü waa‑ ’dhi ‑wo ‑ya mɛ ‑nu ‑bha ‑sü ‑Zlan ’tɔ ’ka ‑sü ‑nu ’wo bhë, ‑ka ’kan ‑an ‑bha! ‑Ka ka ‑de ’kun ꞊zuö’ ’piö yaa ꞊suu’‑ ’saadhö ‑gɔ! ³²Pë ’ö ’ka dho ‑a kë ꞊zian’ ’ö tɔɔ kë ’ka dho ‑a wo mɛ ‑nu këwunsëëzë ’wo pa ‑sü ’ka mɛ ‑nu ’yënng yö ‑sü ’ka wo ’ko ‑nu ziën ‑an ’ka! ‑Ka ziö mɛ ‑nu ‑bha ’wun ꞊zaa’ ‑sü ‑nu ‑ta ö ’plɛ ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ‑Zlan ‑yö ꞊zië’ ka ‑bha ’wun ꞊zaa’ ‑sü ‑nu ‑ta ꞊bɔa’ Klito ‑ta ‑sü ’ka bhë ‑a ’dhö.

‑Tosiadhe ‑kë ‑dhɛpuudhɛ ’gü ‑sü

¹꞊Dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ ka ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu ’ö ‑an ‑dhɔ ‑kë ‑an ’ka, kö ‑kaa këdhɛ ꞊mɛɛ’‑ ’ka ’wun ‑nu kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’wun ‑nu kë ‑na ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö. ²Kö ka ‑bha ‑tosiadhe kë ‑kɔ ‑yö ’go ‑Zlan ‑bha ‑dhɔ ’gü. ‑Yö bhɔ Klito ’ö‑ ‑dhɔ ‑kë kwa ’ka ’ö ö ꞊kwaa ö ‑de ‑wun ‑zü kwa ‑wun ’gü ꞊nɛ slabhoëpë ’ö‑ ‑wun ‑yö ‑Zlan ‑zo kun ‑a ’dhö bhë ‑a ‑bha.

³Ka ‑bha ‑kë ‑Zlan ‑bha ’sɛgɔgümɛ ’ka ‑sü ‑wun ’gü, kö ꞊kun ’ö pë ꞊suu’‑ ’oo ꞊suu’‑ ’ö ꞊sɔɔn kë ‑sü ’ka ‑nu, ‑dhuupë ’saadhö waa‑ mɛ gbɛ ‑bha pë ‑dhɔ ‑wun ‑yö ‑kë ka ziën. ⁴’Yaa ‑së ’pö ’gbönggböng kö ’ka ’dhi ꞊va ’gü ‑wun ’iin ’dhi yaa ’gü ‑wun ꞊blɛɛ’‑, kö ’ka ’wun ’ö ’flëë ’iin ’wun ‑dhuuzë ‑nu ‑an ꞊blɛɛ’‑. ’Dhi ’ö ’ka ’wun yaa ‑nu ꞊blɛɛ’ ‑na ‑a ’ka bhë, ‑kaa ’sü ’ka ‑Zlan zuö pö ‑a ’ka ꞊zian’. ⁵‑Yö kë ka ’yaan ꞊nɛ ꞊sɔɔnkëmɛ waa‑ mɛ ‑dhuuzë ‑an ‑bha pë ’bhaa yaa ’dho kë Klito waa‑ ‑Zlan ‑an ‑bha pë ‑sɛɛbɔ ‑nu ’wo ‑ya ‑sü ’ka kwa ‑gɔ ‑an ‑bha ‑gludëdhɛ ‑pö ’gü bhë ‑a ‑bha. Pë do bhë ’ö‑ ’ka ’pö, mɛ ’ö pë ’yaa‑ ‑zo kun, ’ö‑ ’bhaa ꞊mɛɛ’ ‑na ‑kplawo bhë ‑a ‑bha ’ka (bhii ‑to pë ꞊mɛɛ’ ‑sü ’piö ‑sü ‑kplawo ’ö bhë ’pö ‑yö pë gba ‑kɔ ꞊suu’‑ do ’ka ’pö.)

⁶Kö ꞊kun ’ö mɛ gbɛ ‑yö ka ‑püö ö ꞊blɛɛ’ ‑wun ‑nu ’ö ‑an ‑gɛn gbɛ ’yaa ‑dhö ‑an ’ka! Bhii ’wun ꞊zaa’ ‑sü ’ö‑ ꞊suu’‑ ’dhö bhë ꞊nɛ ’ö dho kë ‑Zlan ‑bha ‑naazuëdhe ‑gɛn ’ka mɛ ‑nu ’waa ’we ‑a ꞊bhlë ‑ya ‑wun ‑bha bhë ‑an buëndhö. ⁷Kö ꞊kun ’ö mɛ ‑nu ’wo bhë ’ö ka ‑nu kaa‑ pë ‑yö ‑kë ’kuë‑! ⁸Bhii ’ö tɔɔ ꞊dhɛ ’ö ꞊tun ’dhiö ꞊zian’ ‑be, ka ‑kë ‑dhɛtiidhɛ ’gü, ’kɛɛ zlöö ꞊nɛ bhë kaa‑ Dëmɛ ‑nu ka ‑bha ‑kë do ‑sü ’gü, ’ka nu ‑dhɛpuudhɛ ’gü. ꞊Dhɛ ’ö ’pö kö ka ’ta ’sü ‑kɔ ‑yö kë ꞊nɛ mɛ ‑nu ’wo ‑dhɛpuudhɛ ‑bha ’ka ‑an ’ta ’sü ‑kɔ ’dhö! ⁹Bhii pë ’ö ‑dhɛpuudhɛ ’piö ’ö tɔɔ këwun ‑së ꞊suu’‑ ’saadhö, ‑ta kpengdhö ‑sü waa‑ ’wun gia‑ ꞊blɛɛ’ ‑sü. ¹⁰‑Ka ka ‑de ’gbee‑ ‑ta bho kö pë ’ö Dëmɛ ‑dhë ‑së ’kaan‑ ‑a kë! ¹¹Kö ꞊kun ’ö ‑dhɛtiidhɛ ’gü ‑mɛ ‑nu këpë ’ö‑ ‑yö ‑a ‑bha ‑pë ‑së gbɛ ’yaa ’dhö bhë ’ö ka ‑nu kaa‑ pë ‑yö ‑kë ’kuë‑! Pë ‑nu ’wo‑ kë ‑na bhë, ‑ka ‑an yö ꞊zian’ ‑dhɛgbɛadhɛ ’gü! ¹²(’Wun ‑nu ’wo‑ kë ‑na ‑bin ‑blü ’gü bhë, ‑a ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑de ‑yö lëzë.) ¹³Bhii ’wun ‑nu ’wo ’dhö bhë ꞊wa yö ‑dhɛpuudhɛ ’gü, ’ö ‑an ‑bha ‑tosiadhe giagia ‑yö ꞊luu ’puu ‑së ’ka. ‑A ‑wun ’gü ꞊nɛ pë ’ö ꞊luu’ ‑sü ’ka ’puu ‑së ’ka, ’yö ‑kë ‑dhɛpuudhɛ ’gü. ¹⁴Bhii mɛ do ‑ya ‑pö: Bhi ’ü yi zë ‑na ꞊nɛ, ‑bhö ‑büö; ‑bhö ꞊luu’‑ ’ü ’go mɛ ‑nu ’wo gamɛ ‑nu ’ka ‑Zlan wö ’dhiö bhë ‑an ziën, kö Klito ‑yaan ‑dhɛ ’po ü ‑dhë!

¹⁵꞊Dhɛ ’ö ’pö, ‑ka ka ‑zo kë ka ‑de ’piö ka ’ta ‑sü ‑kɔ ‑wun ’gü. Kö ꞊kun ka ’ta ’sü ‑kɔ ‑yö ‑kë ꞊nɛ mɛ ‑nu ’ö ’waa ’wun dɔ ‑an ’ta ‑sü ‑kɔ ’dhö. ’Kɛɛ ‑kaa kë ꞊zian’ ꞊nɛ mɛ ’kpaakpa ‑nu ‑bha ’dhö. ¹⁶’Wun ‑nu ’wo ‑wo ‑na ka wö ’dhiö bhë, ‑kaa kë ‑së, bhii yi ‑nu ’ö ’kwa ‑an ’gü ꞊nɛ ‑wo ya. ¹⁷‑A ‑wun ’gü, kö ꞊kun ’ka ‑kë mɛ ‑nu ’ö ’waa ’wun ‑gɛn ‑nu dɔ ‑an ’ka; ’kɛɛ ’wun ’ö Dëmɛ ’dho ‑a ’piö kö ’ka‑ kë bhë, ’ka ‑an ‑gɛn dɔ ’kaan‑ ‑an kë.

¹⁸Kö ꞊kun ’ka ka ‑de nu yɔ ’yi ‑dhë! ‑Yö ‑dho ‑a kë ’ö ’ka ‑da ‑tosiadhe yaa kë ‑sü ’gü; ’kɛɛ ‑ka ka ‑de nu ‑Zuu ’slööslö ‑dhë! ¹⁹‑Ka ‑Zlan ’tɔ bhɔ ‑tan ‑nu bho ka ’ko ꞊bhaa; ‑yö ‑dho ka ꞊faan’ më. ‑Ka ’Tan ’sëëdhɛ ‑tan ‑nu waa‑ ’tan ‑dëü ‑nu ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya ‑ya ka ꞊zuö’ ’piö ‑an bho ’pö! ‑Ka ’tan ‑nu ’wo bhë ‑an bho, ’ka kwa Dëmɛ zuö pö ka ꞊zuöga ’plɛ ’ka! ²⁰‑Ka Dë ‑Zlan zuö pö ’töng ’saadhö ’ka ’wun ’saadhö ’ö nu ‑na ka ‑ta ‑a ‑wun ’gü kwa Dëmɛ Yesu Klito ’tɔ ’gü!

Dhoo ‑nu waa‑ wo ꞊gɔn ‑nu

²¹‑Ka ka ‑gɔ ’dho ka ’ko ‑nu ‑dhë sia‑ ꞊bhlëyadhe ’ö Klito ‑bha ’ka ka ’gü bhë ‑a ‑wun ’gü.

²²Dhoo ‑nu, ‑ka ka ‑gɔ ’dho sia‑ ka ꞊gɔn ‑nu ‑dhë ꞊nɛ ‑kɔ ’ka‑ ꞊kaa’ Dëmɛ ’dhiö ‑a ’dhö. ²³Bhii gɔɔn‑ ꞊nɛ ’ö ö bɔɔ ꞊kɔɔn ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Klito ’dhö ‑a ’ka ö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ꞊kɔɔnmɛ ’ka bhë ‑a ’dhö. Klito gia‑ ꞊nɛ ’ö tɔɔ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü Dhamɛ; yö ꞊nɛ ’ö tɔɔ ‑a bun. ²⁴꞊Ya kë ’dhö, dhoo ‑nu dho wo ‑gɔ dho wo ꞊gɔn ‑nu ‑dhë sia‑ pë ’saadhö ’gü ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Klito ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑yö ö ‑gɔ dhoë sia‑ ‑a ‑dhë bhë ‑a ’dhö.

²⁵Dhemɛdë ‑nu, mɛ ’ö ‑dhö, ‑yö ö bɔɔ ‑dhɔ kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Klito ‑yö ö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑dhɔ ꞊kaa’ ’ö ö ‑de nu ‑a ‑wun ’gü bhë ‑a ’dhö! ²⁶‑Ya ‑kë ’dhö kö ‑kë ‑Zlan ‑bha ’ka ‑sü bhë ‑yaan ‑an ‑ma ’kun ‑an kë ’ö‑ wo ’slööslö ‑bɔ yiö ‑sü waa‑ ‑an ꞊daan’‑ ’ö‑ wo ‑Zlan ‑wo ’ka bhë ‑a ‑wun ’gü. ²⁷‑Yö kë ’dhö kö ‑yö ö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü bhë ‑a ‑zɔn ö ‑de wö ’dhiö ö ‑bha ‑kë ‑së ‑sü, ’ö pë pin gbɛ ’yaa‑ ‑bha, ’ö ’yaa ꞊yuuyu ’kou ‑sü ’ka, ’ö ꞊zaadhɛ gbɛ ’yaa‑ ‑bha, ’ö ’slööslö ꞊zian’ ‑a ’gü. ²⁸Dhegɔn ‑nu ꞊dua’ ‑mü kö ‑waan wo bɔɔ ‑nu ‑dhɔ kë ꞊nɛ ‑kɔ ’wo wo ‑de bun ‑dhɔ ꞊kaa’ ‑a ’dhö. Mɛ ’ö ꞊ya ö bɔɔ ‑dhɔ kë kö ꞊ya ö ‑de ‑dhɔ kë. ²⁹A‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ mɛ gbɛ ’yaa ö ‑de bun ‑san zë; pë ’ö‑ ‑kë ’ö tɔɔ ‑a ’dhi gba ’ö‑ wo, ’ö ö ‑zo ‑kë ‑a ’piö ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Klito ‑ya ꞊kaa’ ö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑gɔ bhë ‑a ’dhö. ³⁰Bhii ’ö tɔɔ ‑a bun dɔ ‑nu ’ö ’kwa‑ ’ka bhë kwa do ‑a ’gü. ³¹Pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ’ö ꞊nɛ: ‑A ‑wun ’gü gɔɔn‑ ‑dho kan ö dë waa‑ ö dhe ‑an ‑bha, ’ö waa‑ ö bɔɔ ’wo ‑to wo ’ko ꞊bhaa; ’ö ‑dhɛ ’wo‑ ‑bha ꞊plɛ ’wo ‑kë zlöö ꞊nɛ mɛ ‑lü dosɛn ’dhö. ³²‑Yö pë ’ö‑ ’gü ‑wun ’dho ꞊va ‑a ’ka. N ‑zo ’piö pë ’a‑ yö ‑a ’gü ’ö tɔɔ ‑ya ‑zɔn Klito waa‑ ö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑an ’ka. ³³’Kɛɛ ‑yö ’wun ꞊zuan’ ’ö ‑zɔn ‑sü ’ka ka ‑dhë ‑a ’ka. Pë dho kë ’ö tɔɔ dhegɔn ‑yö ö bɔɔ ‑dhɔ kë ꞊nɛ ö ‑de ’dhö; ’go mü dhebɔ ‑de ’pö ’ö ‑dhö, ‑yö ö ꞊gɔn ꞊bhlë ‑ya.

’Në ‑nu waa‑ wo ‑mɛ ‑nu

¹’Në ‑nu, ‑yö ka ꞊dua’ ’ka Dëmɛ wö ’dhiö kö ’ka ka ’kpɔmɛ ‑nu ꞊bhlë ‑ya, bhii ‑a ‑kë ’dhö ‑sü ‑yö kpengdhö. ²Bhii tɔng ’ö ‑kë ‑bhö ü dë waa‑ ü dhe ‑an ꞊bhlë ‑ya ’ka bhë ꞊nɛ ’ö‑ ’piö ‑pë ’ö pë ’tɔ ’go ‑wo do ’ka ’ö‑ pö: ³‑Yö kë ’dhö kö ꞊zuögludhi ‑yö kë ü ‑gɔ, ’go mü kö ’ü ‑tosiadhe kë ꞊glɔɔsü ’kpongtaa.

⁴’Në dë ‑nu, ka ‑de ’pö, kö ꞊kun ’ka ka ‑bha ’në ‑nu kun ya ’ö ’wo dɔ ka ‑gɔ ’yënng. ’Kɛɛ ‑ka ‑an ‑to ‑an ꞊daan’ ‑sü ’ka ’wundɔdhe ’ö Dëmɛ ’gü ꞊zian’ ‑a ’ka!

꞊Nua ‑nu waa‑ wo ‑gɔmɛ ‑nu

⁵꞊Nua ‑nu, ‑ka ka ‑gɔmɛ ‑nu ꞊bhlë ‑ya ‑suö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ka ꞊zuö’ ‑së ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ka dhoë kaa Klito ‑dhë ‑a ’dhö. ⁶Kö ꞊kun ’ka ‑an ’yan ’dhiö ‑yuö ‑kë kö ‑yaan ‑zɔn ‑an ‑dhë ꞊nɛ ka këwun ꞊yö ‑së; ’kɛɛ ‑ka ’wun ‑nu ’ö ‑Zlan ‑zo ’kun ‑wun ’ka ꞊zian’ ‑an kë ka ꞊zuöga ’plɛ ’ka ꞊nɛ Klito ‑bha ’gan ‑nu yuö kë ‑kɔ ’dhö. ⁷‑Ka ka ‑bha ’gandhɛ ‑yuö kë ka ꞊zuöga ‑së ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’wo yuö ‑kë ‑a ‑bha ’kpa Dëmɛ ‑dhë ‑a ’dhö; bhii kaa‑ kë mɛ ‑nu ‑de ’sloo ‑dhë! ⁸Ka ‑zo ‑yö ‑büö ꞊nɛ, mɛ ’ü ’gan ’ka oo, ’iin ’ö ‑potaasü ’dhö ü ‑gɔ oo, pë ’ö Dëmɛ ‑ya ‑ya ü ꞊tian’, ü ‑dho ‑a yö, ü këyuö ‑sɛɛbɔ ‑nu ’ü ’dhoë‑ ‑an kë bhë ‑a ‑wun ’gü.

⁹‑Gɔmɛ ‑nu, ka ‑de ’pö, ka ’ta ’sü ‑kɔ ‑yö kë ‑së kaa‑ ꞊nua ‑nu ’ka; ‑kaa kë ’slë ’ka kö ꞊kun ’ka ‑wo yaa pö ‑an ‑dhë; ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ ‑an ‑gɔmɛ waa‑ ka ‑gɔmɛ ‑yö do dhang‑ ‑nu ’gü; ’ö ‑ziö ’ko ‑ta dhe gbɛ ’yaa ‑dhö ‑a wö ’dhiö.

‑Zlan ‑bha ’në ‑bha ’ko ꞊zaa’ ꞊kwɛɛ‑ ‑nu

¹⁰’Wun ‑kaanta ’a dho ‑a ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë ’ö tɔɔ kaa‑ Dëmɛ ‑nu, ka ‑bha ‑kë do ‑sü ’gü, ‑ka ꞊faan’ ’sü ‑a ‑bha ’piigbeedhɛ ꞊va bhë ‑a ’gü! ¹¹‑Ka ‑piö ’saadhö ’ö ‑Zlan ’dhoë‑ nu ‑na ka ‑dhë bhë ‑an ’sü, ‑yö kë ’dhö kö ’ka dɔ gɛnngdhö dü ‑bha ‑gleng ‑nu ‑gɔ! ¹²Bhii ’ko ’kwa ’dhoë‑ zë bhë, kwa ’ka ’dho ‑a zë mɛ ’bhee‑ ‑nu ’ka; ’kɛɛ ‑yö ‑dho zë ꞊zian’ ‑zuu yaa ‑nu ‑bha ’piigbeedhɛ ‑nu ’wo ’dhung‑ ‑ta, ‑wogbiindhɛ ‑nu, ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü waa‑ wo ‑gɔmɛ ‑nu ’wo ‑dhɛtiidhɛ ’gü ’kpongtaa ‑an ’ka. ¹³꞊Dhɛ ’ö ’dhö ‑ka ka ‑kɔ kë ‑Zlan ‑bha ’ko ꞊zaa’ ‑piö ‑nu ‑bha! ‑Yö kë ’dhö kö ’kaan‑ dɔ ka yaagümɛ ‑gɔ ’yënng yi ’gbee‑ ’ka; bhii ka ‑dho dɔ gɛnngdhö ’to ’ka ’dhoë‑ wo ‑a ’gbee‑ ’ka ‑a ‑ta bhë ‑a ‑wun ’gü.

¹⁴꞊Dhɛ ’ö ’dhö ‑ka ‑ya ka ’yaan; ‑ka ka ’dhu: ’Wun gia‑ ‑yö kë ka ’gü ꞊nɛ ‑du kwi ’dhö, ’ka‑ ‑klu ka vɛɛdhö, ‑kë kpengdhö ‑sü ‑yö kë ka ‑gɔ ꞊nɛ ‑glu gɔn ‑piö ‑da ‑sɔ ’në ’dhö! ¹⁵Ka ‑bha ‑kë ꞊naazë ‑sü, ꞊zuöwaannu ‑wuntaɔsë ’ö bhë ‑a ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ‑dhë ‑sü ’gü ‑yö kë ꞊nɛ ‑sakpa ‑nu ’dhö ka ‑gɛn ‑nu ‑bha! ¹⁶‑Zo yö ‑sü ‑yö kë ka ‑gɔ ‑kplawo ꞊nɛ ‑gluë ’dhaa‑ ’ö dho ka dha këpëyaamɛ ‑bha ’dü ‑nu ’ö ’siö ’dho ‑a ‑bha ‑a ‑gɔ ‑a ’ka. ¹⁷‑Ka dhasü ‑wun ’kun ’gbee‑ ’ka ꞊nɛ ‑gluë ‑piö ꞊gblaa’ ’dhö ka tuö; ’ka ka ‑kɔ kë ‑Zlan ‑wo ’ö ‑Zuu ’slööslö ’dho ‑a dɔ ‑na ka ’dhi bhë ‑a ‑bha ꞊nɛ ‑dhaa ’dhö. ¹⁸’Wun ‑nu ’wo ’dhö bhë ‑ka ‑an kë ꞊bhɛa’ ‑sü ’gü ‑a ‑dhɛ ‑Zlan ‑gɔ ‑sü ’ka kö ‑yö nu ka ‑dhë; ‑Zuu ’slööslö ‑yö ’dhiö ’sü ka ’ka, ’ka ꞊bhɛa’‑ ’töng ’saadhö ’ö ꞊gbëü ka ‑ta ‑an ’gü! ‑A ‑kë ’dhö ‑sü ’ka, ‑ka kë ’yënngsiömɛ ‑nu ’wo ‑to wo ‑wo ’gü ‑mɛ ’ka ‑an ’ka! ‑Ka ꞊bhɛa’‑ ‑Zlan ‑bha ’sɛgɔgümɛ ‑nu ’slööslö ’saadhö ‑wun ’gü! ¹⁹‑Ka ꞊bhɛa’‑ n ‑wun ’gü ’pö, ‑yö kë ’dhö kö ꞊ya kë ꞊nɛ a ’dhoë‑ ’wun ꞊blɛɛ’‑ kö ‑Zlan ‑yö ’wun kpengdhö dɔ n ’dhi, ’iin kö ’aan‑ ’wun ’ö ‑bin ‑sü ’ka ’wuntaɔsë ’gü bhë ‑a yö sia‑ ‑an ‑dhë ‑zogbandhe ’ka kö ‑waan dɔ ’wun giagia ’ka. ²⁰’Wuntaɔsë ’ö bhë, a‑ bɔmɛ ’ka, ’kö ‑kë ꞊nɛ a ‑kë ‑kanso ’gü ’dhee; ‑ka ꞊bhɛa’‑ n ‑wun ’gü kö ’a ’wun ‑nu ꞊blɛɛ’‑ ‑zogbandhe ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’a dho ‑a kaa bhë ‑a ’dhö.

꞊Wekadhe ‑kaanta

²¹’Wun ‑nu ’wo ‑gban n ‑ma bhë kwa dheglu ‑dhɔ kë ‑sü ‑zë Tisikö ’ö ‑to ‑wo ’gü ‑mɛ ’ka Dëmɛ ‑bha yuö ‑nu ’gü bhë, ꞊ya nu ’ma, ‑yö ‑dho ‑a ’plɛ ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë. ²²A‑ ‑bɔ ka ‑dhë kö ’wun ‑nu ’wo yi ‑bha ‑tosiadhe ’gü ’nö kö ’kaan‑ ‑an dɔ, kö ‑yaan ka ꞊faan’ ’më.

²³Kö kwa Dë ‑Zlan waa‑ kwa Dëmɛ Yesu Klito ‑wo ꞊zuöyagluu, ‑dhɔ waa‑ ‑zo yö ‑sü nu dhegluzë ‑nu ’saadhö ‑an ‑dhë. ²⁴’Go mü ‑Zlan ‑bha ’glusë ‑yö kë mɛ ‑nu ’saadhö ’wo‑ ‑dhɔ ‑kë Dëmɛ Yesu Klito ’ka ‑dhɔ ’ö ’yaa yën ‑a ’gü ‑an ‑dhë!