Këyuö ‑nu

Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu

Këyuö ‑nu

’sëëdhɛ

‑Zuu ’slööslö ’tɔ ‑go Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑dhë ‑sü

¹N dheglu Teofilö, ma ’sëëdhɛ ‑be ‑blɛɛzë ’a‑ ꞊bɛɛn ‑a mɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ’dhiö bhë Yesu këyuö ‑nu ’töüdhö waa‑ ‑a ‑bha mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’wo bhë ꞊nɛ, ’a ‑an ‑ya ‑a ’gü, ’ö sü ‑a ‑bha yuö züdɔyi ‑bha ²’ö yöë yi ’ö ‑Zlan ‑ya ꞊luu ‑a ’ka ’ö dhoë dhang‑ ’gü ‑a ‑bha, a‑ ’plɛ ‑blɛɛ ’sëëdhɛ ‑be bhë ‑a ’gü. ꞊Dhɛ ’ö ’dhoë‑ dho dhang‑ ’gü, ‑yö ö ‑wo ‑to mɛ ‑nu ’ö ‑an sü ö bha bɔmɛ ‑nu ’ka sia‑ zö bhë ‑an ‑gɔ ‑Zuu ’slööslö ‑bha ’piigbeedhɛ ꞊kwaa’. ³꞊Dhɛ ꞊ya ’go ga ’gü, ‑yö ö ‑de ‑zɔn ‑an ‑dhë ꞊plëëzë ’ka kpinngdhö, ‑dhɛkpaɔyi ’gɔɔ‑ ‑yiisië ’piö ‑a ‑zɔn ‑sü ’ka ‑an ‑dhë ꞊nɛ ö ’bhee‑. ’Wo‑ yö ’ö ’wun ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha ‑gludëdhɛ ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë. ⁴Yi do ’ka kö Yesu ꞊ya nu ‑an ’piö ’zü ‑dëüwo, wo ‑nu ‑wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa pë ‑bhö ꞊dhia, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑Ka ’to Zeluzalɛmë zö, ’ka ka ’yan ’to pë ’ö n Dë ‑ya ’tɔ go ka ‑dhë, ’a‑ ‑wun ꞊blɛɛ ka ‑dhë bhë ‑a ‑gɔ! ⁵Bhii Zan ‑yö mɛ ‑nu ‑bɔ yiö ’yi ’ka, ’kɛɛ ka ‑zë, ‑a yi ’yaa ꞊gbiin gbɔ, ‑Zlan ‑dho ‑a kë ’ö ka pa ‑Zuu ’slööslö ’ka!»

Yesu ‑yö ‑dho dhang‑ ’gü

⁶’Yö mɛ ‑nu ’ö waa‑ Yesu ‑nu ’wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa bhë, ’wo‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’wo‑ pö: «Yi Dëmɛ, ü‑ ‑pö ‑a yi ꞊ya ‑lo kö ’üën‑ ‑gludëdhɛ nu Izlaɛlö ’në ‑nu ‑dhë kö ‑wo ’sɛ ’bhaa ‑nu ꞊kɔɔn ‑a ’ka ’zü ‑dëüwo ꞊a?» (꞊Dhɛɛ’ ’ö bhë, ‑wa ‑kpɔ ’dhö ’ö tɔɔ ‑a ’töng bhë ‑a ’ka, ‑wo ‑kë Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ‑kɔ ꞊löö.)

⁷’Ö Yesu ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «‑Abi’, ’go mü ’zü ka ꞊dua’ ’yaa ‑mü kö ’ka‑ yi ‑nu waa‑ ‑an ’töng ‑nu ’kaan‑ ‑an dɔ, ’ö tɔɔ n Dë ‑de ’sloo ꞊nɛ ’ö ’wun bhë ’ö‑ kë ‑yi ‑nu, ‑a kë ’töng ‑nu ’plɛ dɔ. ⁸’Kɛɛ ꞊ya kë ꞊nɛ ‑Zuu ’slööslö ꞊ya nu ka ‑ta ꞊sia, ‑Zlan ‑yö ‑dho ’piigbeedhɛ nu ka ‑dhë, kö ’wun ’ö ‑gban n ‑ma ’kaan‑ ‑a ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë zö, Zude ‑sɛ ’saadhö ’gü ‑mɛ ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’wo Samali ‑sɛ ’gü ’ö dho ’ö yöë ’sɛ ‑nu ’wo ’ma ꞊gbiin ‑an ’gü ‑mɛ ‑nu ‑dhë.»

⁹꞊Dhɛ Yesu ‑yö yën ’wun ‑nu ’wo bhë ‑an ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha, ’ö ꞊luu ‑Zlan ‑bha ’piigbeedhɛ ꞊kwaa’ ’ö dho dhang‑ ’gü. ‑Wo ‑to ‑a ‑ga ꞊dhia ’ö dha kpö do ‑yö sɔ ‑a ‑zü.

¹⁰‑An ’yan ‑yö ‑to dhuö, zian ’ö Yesu ‑yö dhoë bhë ‑a ’ka ‑piindhö. ꞊Dhɛ ’wo ‑ga zlöö wo ’sɔɔ, kö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑nu ꞊plɛ ‑wo ꞊gbaannu ꞊süë’ mü. ¹¹’Ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑nu ꞊plɛ ’wo bhë ’wo‑ pö ‑an ‑dhë: «Galile ‑mɛ ‑nu ’ka ꞊nɛ, ‑më ’ö ‑kë ’ö ’ka ‑dhɛ ‑ga ‑na dhang‑ ’gü ‑kplawo ꞊nɛ ꞊ɛ? Yesu ’ö ’go ‑na ka ziën ’ö ’dho ‑na dhang‑ ’gü bhë, ‑yö ‑dho yɛ ö ’zü ’ö nu ꞊nɛ ‑kɔ gia‑ ’ö ’dho ‑na ‑a ’ka ’ö ’ka‑ ꞊gaa’ ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö.»

‑Yö Zuda piën‑ ‑mɛ

¹²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wo ‑go ‑tɔn ’wo‑ ‑dhɛ Olivie ‑tɔn bhë ‑a tuö, ’wo ‑yɛ wo ’zü, ’wo dho Zeluzalɛmë plöö. ’Go Zeluzalɛmë ’ü ’dho Olivie ‑tɔn bhë ‑a tuö ‑yö ‑mɔ ’kilong do ‑bha. ¹³꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ‑lo Zeluzalɛmë, ’wo dho ’kɔ ‑ta dhuö, ’kɔdhi ’ö ꞊dhɛ ꞊tun ’dhiö, ꞊ya kë ’wo dho wo ’ko ꞊bhaa ‑a ’gü bhë ‑a ’gü. Mɛ ’wo dho mü bhë ‑an ’tɔ ꞊nɛ: Piɛɛ, Zan, Zakö, Andre, Filipö, Toma, Batelemi, Matiö, Zakö ’ö ‑kë Alefe gbö ’ka, Simɔ ’ö ’wo‑ ‑dhɛ ’yënngsiömɛ waa‑ Zudë ’ö Zakö gbö ’ka. ¹⁴꞊Dhɛ ’wo‑ ‑bha ’saadhö, ‑an ꞊zuö’ ‑kë do ꞊bhɛa’ ‑sü ’gü ‑kplawo wo ’ko ꞊bhaa. Yesu dhe Mali oo, Yesu dhegluzë ‑nu waa‑ dhoo ‑nu ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ‑an ’piö.

¹⁵Yi do ’ka kö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo dho ‑mɔ mɛ ‑lü ꞊këng’ do ö ‑kɔ ꞊plɛ ‑bha ꞊wa ’dho ’ko ꞊bhaa bhë, ’ö Piɛɛ ‑yö ꞊luu ‑an ’plɛ ’dhiö mü ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: ¹⁶«N dhegluzë ‑nu, pë ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya ꞊blɛɛ ’dhiö ’ö bɔa Davidö ‑ta ’ö ꞊bɛɛn’ ꞊süë’ ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ’ö ‑gban Zuda ’ö ’dhiö sü mɛ ‑nu ’wo Yesu kun ‑an ’ka ‑a ‑bha bhë pë ’ö dho kë yö ‑mü. ¹⁷Zuda ’ö bhë ‑yö ‑kë mɛ ‑nu ’kwa ‑kë Yesu ’piö bhë ‑a mɛ do ’ka, ’ö tɔɔ Yesu ‑ya ‑sü kö kwa ‑nu kwa ‑bha yuö ’kwa dho ‑a kë ‑Zlan ‑dhë kö ‑yaan kë do. ¹⁸’Wëüga ’ö ‑kë ‑a ‑bha mɛ zë ꞊saan’ ’ka bhë, ‑yö ꞊bhlöödhɛ do ‑dhɔ ‑a ’ka. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö, ’ö dho ö ‑gɔ bhlöödhɛ ’ö bhë ‑a ‑bha, (’ö ö ‑de dun). ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ‑yö ‑püö sia‑, ’ö‑ bun ‑yö wü, ’ö‑ gblëën‑ ’plɛ ‑yö ‑lo plaan ’ö ga. ¹⁹Mɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë ’töüdhö, ‑wo ’wun ’ö bhë ‑a ma. Pë ’ö ‑kë ’ö ꞊bhlöödhɛ ’ö bhë ’wo‑ ‑dhɛ wo ‑wo ’gü Akɛlödama (‑a ‑gɛn ’ö tɔɔ ꞊bhlöödhɛ ’ö mɛ fɛi ‑yö ‑lo ‑a ’gü). ²⁰Bhii ’wun ’ö ‑gban Zuda ‑bha ‑yö ‑kë ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ’Tan ’sëëdhɛ ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ’dhiö ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: ‑Wo wo ꞊kwaa’‑ ‑a ‑bha ’kɔ ‑wun ‑zü, ’ö tɔɔ ’kɔ bhë ‑a ꞊kɔɔnmɛ ’yaa ’dhö gbɔ. ’Ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ’zü ꞊nɛɛ: Mɛ do ‑yö yö ‑a piën‑! » ^21-22’Yö Piɛɛ ‑ya pö ’zü: «꞊Dhɛ ’ö ’pö, kö mɛ do ‑yö kpa kwa ‑bha kö ‑yaan kë kwa Dëmɛ Yesu ‑bha ‑go ga ’gü ‑sü ꞊goo‑ do ’ka. Mɛ ’ö ’dhö bhë ‑yö kë mɛ ’ö ‑kë kwa ziën ’töng ’saadhö ’ö kwa Dëmɛ Yesu ‑ya ‑kë ’ö bɔa ’sɛ ‑nu ’gü, ’ö sü yi ’ö Zan ‑ya ‑bɔa yiö ’ö yöë yi ’ö goë kwa ziën ’ö ‑Zlan ‑ya ꞊luu ‑a ’ka dhang‑ ’gü ‑a ‑bha bhë ‑a mɛ do ’ka.»

²³꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo mɛ ꞊plɛ ’tɔ sü: ‑A mɛ do tɔɔ Zozɛfu ’wo‑ ‑dhɛ Baasaba ’wo‑ ’tɔ kpɔ Zutusö ’ka waa‑ Matiasö. ²⁴꞊Dhɛ ’ö ꞊ya kë ’dhö ’wo ꞊bhɛa, ’wo‑ pö: «Yi Dëmɛ, bhi ’ü mɛ ‑nu ’saadhö ‑an ꞊zuö’ dɔ, ‑bhö mɛ ꞊plɛ ’wo ꞊nɛ ‑a mɛ ’ü‑ sü ‑a ‑zɔn yi ‑dhë ²⁵kö ‑yaan yö Zuda piën‑! Bhii ’ö tɔɔ Zuda ‑yö ‑go ö ‑bha yuö ’ö ‑kë ü ‑bha bɔmɛ ‑yuö ’ka bhë ‑a ’dhiö, ’ö dho ‑dhɛ ’ö‑ ꞊tɛi’ ’ka bhë ‑a ‑bha.»

²⁶’Ö ’wo ’töü‑ ‑bhö, kö mɛ ꞊plɛ ’wo bhë, mɛ ’ö ’töü‑ ꞊yaa‑ ’sü kö ‑waan ’sü. ’ö ’töü‑ ‑yö ‑püö Matiasö ‑ta, ’ö ‑da Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’gɔɔ‑ do ö ga do ’wo bhë ‑an ’piö (’wo ‑kë ’zü ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ).

‑Zuu ’slööslö ‑bha nu ‑sü

¹꞊Dhɛ ’ö Zuifö ‑nu ‑bha ’wlaan‑ ‑yi ’wo‑ ‑dhɛ Pantëkɔtö ‑yi bhë ꞊ya ‑lo, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’saadhö ‑wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa ’kɔ do ’gü. ²‑Dhɛ do bhë ’wo to ‑a ‑bha ’ö ‑zuö ’ö‑ ‑vinng ‑yö ‑kë ꞊nɛ ’buu ’gbee‑ ‑vinng ’dhö bhë ’ö go dhang‑ ’gü ꞊zian’, ’ö mɛ ‑nu ’wo ‑kë ’kɔ bhë ‑a ‑dhɛ ’saadhö ’gü, wo ’plɛ ’wo‑ ma ’gbee‑ ’ka. ³’Ö pë ‑nu ’wo ‑kë ꞊nɛ ’siö nɛ‑ ‑nu ’dhö bhë ’wo‑ yö, ’ö ‑ya ‑an tuö do do ’ka. ⁴’Ö ‑Zuu ’slööslö ‑yö ‑da ‑an ’gü, ’ö ‑an ’plɛ pa, ’wo yö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha ‑wo ’waa gbɛ ‑nu ’gü ‑a ‑bha ’piigbeedhɛ ꞊kwaa’.

⁵‑A yi bhë ‑a ’ka, Zuifö ‑nu ’wo go Zeluzalɛmë plöö waa‑ ‑an mɛ ‑nu ’wo go ’sɛ ’saadhö ’gü ’wo ‑kë ‑Zlan gbamɛ ‑nu ’ka, ‑wo ‑kë Zeluzalɛmë mü. ⁶꞊Dhɛ ‑zuö ’ö bhë ꞊waa‑ ma, ’ö‑ mɛ gbung ꞊va ‑wo nu ’kɔ bhë ‑a ’dhiö mü, ‑zuö ’ö dɔ ‑na kɔɔ bhë ‑a ‑wun ’gü. ꞊Dhɛ ’wo‑ ‑bha ’saadhö ’wo ‑da ’tetundhe ꞊va ’gü, bhii ’ö tɔɔ ‑wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑yö kö ‑a mɛ ’ö ‑dhö ‑yö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na mɛ ’ö ‑dhö ‑a ‑de ‑wo ’gü do do ’ka. ⁷’Yö ’wo‑ pö wo ’ko ‑nu ‑dhë: «’E, ‑ka ka ’to ’to ’dhɛ! Mɛ ‑nu ’wo ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na ꞊nɛ, Galile ‑mɛ ‑nu ’waa ‑mü ‑an ’ka a? ⁸꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’pö ꞊nɛ ‑yö ‑kɔklë ’ö ’wo ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na kwa ‑dhë, ‑dhɛ ’kwa‑ ‑bha ’töüdhö kwa ‑de ‑wo ’gü do do ’ka ꞊nɛɛ? ⁹’Kɛɛ kö kwa ziën, mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑go ’sɛgɔgüdhɛ ‑nu ’wo ‑kë Paatö ‑sɛ, Medi ‑sɛ, Elamë ‑sɛ, Mezopotami ‑sɛ, Zude ‑sɛ, Kapadɔsö ‑sɛ, Pɔng ‑sɛ, Azi ‑sɛ, ¹⁰Flizi ‑sɛ, Panfili ‑sɛ, Ezitö ‑sɛ waa‑ Libi ‑pö ‑nu ’wo Silɛnë ‑pö ‑zü ’to ‑an ’gü. Mɛ ‑nu ’wo go Wlɔmë ‑nu, ¹¹mɛ ‑nu ’wo Zuifö giagia ’ka ‑nu, mɛ ‑nu ’wo wo ꞊zuö’ ꞊dhië Zuifö ‑nu ‑bha ꞊bhɛa’ ‑kɔ ’gü ‑nu, mɛ ‑nu ’wo go Klɛtö waa‑ Alabi ‑dhɛ ‑an ‑bha ‑nu, ’ö mɛ ‑nu ’wo ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ’kwa ‑an ‑wo ma kwa ‑de ‑wo ‑nu ’gü kö ‑Zlan këwun ‑nu ‑së ’wo bhë ‑wa ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ‑ɔɔ.»

¹²‑An ’plɛ ‑wo ‑kë pa ‑sü ’ka ’tetundhe ’ka, ’ö pë ’wo dho ‑a ꞊blɛɛ waa‑ dɔ. ’Ö ’wo‑ pö wo ’ko ‑nu ‑dhë: «꞊Ya kë ’dhö kö ’wun ’ö ꞊nɛ ‑a ‑gɛn ’ö tɔɔ ‑më ‑ɛ?»

¹³’Kɛɛ mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë duö ’luu ’sü ꞊dhia, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑bha ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «’Ma, yɔ ꞊ya ‑an ’kun!»

Piɛɛ ‑bha ’wun ‑gɛn bho ‑sü

¹⁴’Yö Piɛɛ waa‑ Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’gɔɔ‑ do ö ga do ’wo to ’wo dho mɛ gbung ‑nu ’wo bhë ‑an ’dhiö, ’ö Piɛɛ ‑yö ‑ya ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha ‑wo ’gbee‑ ’ka ’ö‑ pö: «Mɛ ‑nu ’ka Zeluzalɛmë zö ’saadhö waa‑ ‑mɛ ‑nu ’ka go ‑dhɛ gbɛ ’gü ’ka nu, ‑ka ka ’to ’to n ‑ma ‑së ’ka kö ’wun ’ö kë ‑na bhë ’a‑ ‑gɛn pö ka ‑dhë! ¹⁵Bhii ’ö tɔɔ ’töng ’kwa dɔa ꞊nɛ ‑yö ’lɛlɛ ’sɛisië ’ka ‑dhiadhiö; gɔɔn‑ ‑nu ’wo ꞊nɛ yɔ yaa ‑an kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ’ka ka ‑zo ꞊taa’ bhë ‑a ’dhö (’lɛlɛ ’sɛisië ‑naa ’ka ‑dhiadhiö bhë ’ö tɔɔ Zuifö ‑nu ‑bha ꞊bhɛa’ ’töng kö waa pë gbɛ ‑bhö ꞊kun. ‑A ’tɔ ꞊va ‑yaan ’dho kë yɔ ‑mü ‑sü ’ka kö yɔ ‑yaan ‑an kë). ¹⁶’Kɛɛ pë ’ö ‑Zlan ‑yö bɔa ö ‑wodhiölomɛ Zoɛlö ‑ta ’ö‑ ꞊blɛɛ ’dhiö bhë ’ö‑ ‑de ’dho kë ‑na ꞊dɛɛ bhë. ¹⁷’Ö tɔɔ ‑Zlan ‑ya ‑pö pë ’ö dho kë ’töng ‑kaanta ’gü ’ö ꞊nɛɛ: ‑Ya ‑pö ö ‑dho ö ‑bha ‑zuu ‑da mɛ ꞊suu’‑ ’oo ꞊suu’‑ ‑an ’gü ’töüdhö, kö ka gbö ‑nu, ka ’dhu ‑nu ‑waan ö ’dhi ‑wo ꞊blɛɛ’‑, kö kaa‑ ‑dadhëü ‑nu ‑waan ’yanpiöpë ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha ’wun giagia ‑bha ‑a yö; ’go mü ’zü, ka ‑bha mɛ zii ‑nu ‑wo ‑dho ‑Zlan ‑bha ’wun giagia ‑nu yö yiö. ¹⁸’Yö‑ pö ‑a ‑de ‑a yi ’ö ’dhö bhë ‑a ’ka, ö ‑dho ö ‑bha ‑zuu ‑da ö ‑bha yuökëgɔɔn ‑nu waa‑ ö ‑bha yuö kë ‑dhoo ‑nu ‑an ’gü kö ‑waan ö ’dhi ‑wo ꞊blɛɛ’‑. ¹⁹’Ö dho pë ’gblüünzë ‑nu kë dhuö dhang‑ ’gü, ’ö ‑dhidhaapë ‑nu ‑kë ’kpongtaa. Fɛi ‑nu, ’siö ‑nu waa‑ ’siɔn ’tëë ‑nu ‑wo ‑dho kë ‑dhö. ²⁰Lan‑ ‑dho trö, ’ö ’su ‑yö ‑kë nuɛazë ꞊nɛ fɛi ’dhö, ’dhiö kö yi ’ö kwa Dëmɛ ‑Zlan ‑ya ‑ya ö ‑de ‑zo ’kun ‑wun ’ka kö ‑yaan ö ‑bha za kaan bhë ‑yaan ꞊tun ‑lo ‑na. Yi bhë ‑yö ‑dho kë yi ꞊va ’ka. ²¹꞊Ya kë ’dhö mɛ ꞊ya kwa Dëmɛ ‑dhɛ, ‑yö ‑dho nu ‑a ‑dhë kö ‑ya dha.»

²²’Ö Piɛɛ ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ’ö dho ‑a ’ka ’dhiö ’ö‑ pö: «Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu, ‑ka ka ’to ’to n ‑wo ‑bha! Yesu ’ö ’go Nazalɛtë bhë, ‑Zlan ’yö‑ bɔ kwa ‑dhë. ’Ö ‑dhidhaapë ‑nu waa‑ pë ’gblüünzë ‑nu ‑kë, ‑bɔ ‑a ‑ta ‑sü ’ka, ‑a ‑zɔn ‑sü ’ka ꞊nɛ yö giagia ’ö‑ bɔ kwa ‑dhë. Pë ‑nu ’wo bhë ka gia‑ ka‑ ‑dɔ ’ö tɔɔ ‑yö ‑kë kwa ziën. ²³’Kɛɛ ka ka ‑kɔ ‑bho ‑a ‑loo ’gü, ’ka‑ dɔ ꞊sɔɔnyaamɛ ‑nu kwɛɛ, ’ka‑ ‑kë ’wo‑ zë ‑a ‑dɔ ‑gaatalü ‑bha ‑sü ’ka. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö, mɛ bhë ‑a dɔ ’wo‑ wo ka kwɛɛ bhë, ‑yö ‑kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö bhë ‑a ’dhö. ²⁴’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ꞊wa yën ‑a ’klo bhɔ ‑sü ‑bha ’ö ꞊ya ga, ‑Zlan ‑ya ‑bho ga ’gü, bhii ‑a këdhɛ gbɛ ’yaa ‑dhö kö ga ‑bha ’piigbeedhɛ ‑ya kuënnu ²⁵꞊nɛ ‑kɔ ’ö Davidö ‑ya ꞊blɛɛ ‑a ’ka ’dhiö bhë ‑a ’dhö. ‑Ya ‑pö: A‑ ꞊tɛi’ ꞊dua’ ꞊nɛɛ n Dëmɛ ‑yö n ’piö ‑kplawo, ’ö n ‑maa kë ‑na. ꞊Dhɛ ‑kë ’pö kö n yaagümɛ ‑nu ’ka ’dho pë ’dhiö‑ gbɛ kë n ’ka. ²⁶‑A ‑wun ’gü, n ’gludhi ‑sü ‑mü, ’ö ’a ’wun ‑nu ꞊blɛɛ ’gludhi ’ka. Ma ’a dho ga ‑dhɛkpaɔyi do ’ka bhë, a n ‑zo ’tën ‑na ‑kplawo pë ’ö ‑Zlan ‑ya pö ö ‑dho ‑a kë n ‑dhë bhë ‑a ‑dhë. ²⁷’Ö tɔɔ a‑ ‑pö ‑Zlan ‑dhë: Ü ’ka ’dho ü ꞊kwaa’‑ n nii ‑wun ‑zü ꞊glööbɔɔ, ’ö ’go mü ’zü, ü ’ka ’dho we ‑a ‑bha kö ü ‑bha yuökëmɛ ’slööslö bun ‑yö ’bu. ²⁸’Bha ꞊toëpö ‑këdhösü ‑zian ’po n ‑dhë. N ꞊zuögludhi ‑sü ꞊va ‑mü ‑kplawo, ü ‑bha ‑kë n ’piö ‑sü bhë ‑a ‑wun ’gü. »

²⁹’Ö Piɛɛ ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ’ö dhoë ’dhiö ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «N dhegluzë ‑nu, ‑ka ’we ‑a ‑bha n ‑gɔ kö ’wun ’ö ‑gban kwa ’bhɛma ‑wungbeezë Davidö ‑bha ’a‑ ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë ’kpakpadhö. ’Ö tɔɔ Davidö ’ö bhë ‑yö ‑ga, ’wo‑ ‑bin, ’ö‑ blɔɔn‑ ‑de ’dhö kwa ‑gɔ zö. ³⁰’Kɛɛ kö ‑yö ‑kë ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ’ka, ’ö‑ dɔa ꞊nɛ ‑Zlan ‑yö ’wun ‑blɛɛ ö ‑dhë ‑wo ‑bhö ‑sü ’ka ꞊nɛ yö ‑dho ‑a ꞊suu’‑ ‑ta ’gü ‑mɛ ‑nu do ‑ya ‑a ‑bha ’gɔ ‑gbloo ’gü, ‑gludë ’ka ꞊nɛ Davidö ’dhö ’pö. ³¹Ka ‑dhɛ ‑yö bhë ꞊a! ‑Kɔ ’ö Davidö ‑yö pë ‑nu ’wo dho kë ꞊nɛ ‑a ꞊tɛi’ dɔa ’dhiö bhë yö ‑ga ’ö bhë. ’Yö‑ ‑wun ’gü, ’ö ’wun ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ‑bha ‑go ga ’gü ‑sü ‑bha bhë ’yö‑ ꞊blɛɛ ’ö‑ pö: ‑Zlan yaa ö ꞊kwaa’ ‑a ‑wun ‑zü ꞊glööbɔɔ kö ‑a bun ‑yaan ’bu.

³²‑Zlan ‑bha Yesu ’a‑ ‑bha ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na ꞊nɛ ‑a ‑bho ga ’gü ‑sü bhë, mɛ ’plɛ ’yi‑ ꞊goo‑ ’ka. ³³’Ö ‑Zlan ‑ya ‑kë ’gianzë ’ö‑ ‑ya ö ‑bha ‑yadhɛ ꞊bhlëzë ‑bha ö ’sɔɔ. ’Ö Yesu ‑yö ‑Zuu ’slööslö ’ö‑ Dë ‑Zlan ‑ya ’tɔ go bhë ‑a yö, ’ö‑ ꞊yɔɔ yi ‑ta ꞊dɛɛ. ‑Kɔ ’ö ꞊kaa’ ’ö ’ka pë ‑nu ’wo ꞊nɛ ’ka ‑an yö ‑na ’iin ’ka ‑an ma ‑na bhë ’ö bhë. ³⁴Bhii Davidö yaa ‑da dhang‑ ’gü ꞊nɛ Yesu ’dhö; ’kɛɛ ‑ya ‑pö ‑a ‑wun ’gü ꞊nɛɛ: N Dëmɛ ‑Zlan ‑ya ‑pö n dëmɛ ‑dhë: ‑Bhö ‑ya ma ‑yadhɛ ꞊bhlëzë ’ö ꞊nɛ ‑a ‑bha. ³⁵‑Yö toë ’dhö ‑yö yöë yi ’a dho ü toë ‑a ’gbee‑ ’ka ü yaagümɛ ‑nu ‑ta bhë ‑a ‑bha! ³⁶꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö ’ö‑ pö: Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ’saadhö, ‑kaa dɔa giagia ’ka ꞊nɛɛ: Yesu ’ö ’ka‑ dɔ ‑gaatalü ‑bha bhë, yö ꞊nɛ ’ö ‑Zlan ‑ya ‑kë mɛ ’plɛ Dëmɛ ’ka. Yö ꞊nɛ ’ö tɔɔ ‑a ‑bha ‑Yamɛ.»

³⁷꞊Dhɛ ꞊wa Piɛɛ ‑wo ma, ’ö ‑yɛ ‑an ꞊zuö’ ‑bha ꞊nɛ ’siö ’dhö, (bhii kö ꞊waa‑ ꞊tɛi’ dɔa ꞊nɛ ’wa ’wun yaa kë ‑Zlan ’ka). ’Ö Piɛɛ waa‑ Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo to bhë ’wo ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’wo‑ pö: «Dhegluzë ‑nu, ‑më ’yi dhoë‑ kë ꞊ɛ?»

³⁸’Ö Piɛɛ ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «Mɛ ’ö ‑dhö, ‑yö ’go ö ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ’gü, ‑yö ꞊dhië’‑ ‑Zlan ’piö, ‑wa bɔ yiö Yesu ’tɔ ’ka kö ‑Zlan ‑yaan ziö ‑a ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta! ꞊Ya kë ’dhö ‑Zuu ’slööslö ’ö ‑Zlan ‑ya gbaɔ ‑kë bhë ka ‑dho ka ‑bha yö. ³⁹Bhii ‑Zlan ‑ya ’tɔ ‑go ꞊nɛ ‑yö ‑dho ‑Zuu ’slööslö bɔ ka ’dhö, kaa‑ ’në ‑nu ’dhö ka ‑dhë. ‑Ya ’tɔ ‑go ’dhö ’pö mɛ ‑nu ’wo ’ma ꞊gbiin ‑an ‑dhë ’wo tɔɔ mɛ ‑nu ’töüdhö ’ö kwa Dëmɛ kwa ‑bha ‑Zlan dho ‑an ꞊dhɔɔ kë ‑waan kë ‑a ‑bha ’në ‑nu ’ka bhë.»

⁴⁰Piɛɛ ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë ’zü ꞊va ’ka, ‑dhio ‑dɔ ‑an ‑dhë ‑sü, ‑an ꞊faan’ ’më ‑sü ’ka kö ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊wa ’we dha ‑sü ‑wun ‑bha, ‑waan ’go ꞊sɔɔnyaamɛ ‑nu ’wo Yesu zë ’ö ‑an ’klo‑ dho bhɔ bhë ‑an ’piö.

⁴¹‑Zlan ‑wo ’ö Piɛɛ ‑ya pö bhë mɛdhɛvadhɛ ‑wa ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ö ’wo ‑an ‑bɔ yiö Yesu ’tɔ ’ka. ’Ö mɛ ‑lü ‑vuu ‑yaaga ‑wo ‑da Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’piö yi do gia‑ ’ö bhë ‑a ’ka. ⁴²꞊Faan’ ‑yö ‑kë ‑an ’plɛ ‑gɔ ‑kplawo ’to ‑to mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu ’ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo ‑kë ‑an ꞊daan’ ꞊dhia ‑a ’ka bhë ‑a ‑bha. ’Ö ‑an ꞊zuö’ ‑yö ‑kë do. ’Wo pë ‑nu ‑bhö wo ’ko ꞊bhaa. ’Go mü ’wo ꞊bhɛa’ ‑nu wo ‑Zlan ‑dhë wo ’ko ꞊yöë’.

‑Tosiadhe kë ‑kɔ ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ziën

⁴³’Suö ‑yö ‑kë mɛ ’saadhö ’gü, ’ö ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ꞊bhlë ‑ya, bhii ’ö tɔɔ Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wo ‑kë ‑dhidhaapë ꞊plëëzë kë ꞊dhia. ⁴⁴Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa dosɛn. ’Ö ‑an ‑gɔ ‑pë ’plɛ ‑wo ‑kë do. ⁴⁵꞊Ya kë ꞊nɛ mɛ do ‑bha ‑wun ꞊ya yö pë ’bhaa ‑bha ‑an ziën ’ö mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo wo ‑bha ꞊bhlöödhɛ ‑nu ’iin ’kwɛandhɛ ‑nu waa‑ pë ‑nu ’ö ‑an ‑gɔ ‑pë ‑nu ’ka ‑nu, ’wo ‑an ’dhɔɔ dɔ, ’ö mɛ ’ö‑ ‑bha ‑wun ‑yö yö pë ‑bha bhë, ’wo pë ’ö ‑mɔ ‑a ‑bha ‑a ꞊tian’ ’wo‑ nu ‑a ‑dhë. ⁴⁶’Ö ‑dhɛkpaɔyi ’saadhö ’ka ’wo dho wo ’ko ꞊bhaa, ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü; ’ö ’wo pë ‑nu ‑bhö wo ’ko ’piö wo ‑gɔ kɔɔ, ꞊zuögludhi waa‑ ꞊zuö’ ‑së ’ka. ⁴⁷‑Wo ‑Zlan ’tɔ ‑blü, ’ö ’go mü ’sɛgümɛ ‑nu ‑wo ‑an ‑dhɔ ‑kë. ’Ö ‑dhɛkpaɔyi ’saadhö ’ka ’ö mɛ ‑nu ’ö kwa Dëmɛ Yesu ’dho ‑an dha ‑na bhë ’ö ‑an ‑da ‑an ’piö.

Gɔɔn‑ do ‑gɛnlosüzë ‑dhɛ bo ‑kɔ

¹Yi do ’ka Piɛɛ waa‑ Zan ‑wo ‑kë ’dho ꞊dhia ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’wɔ ’yɛ ‑lan ’ö ‑kë ’sɛgümɛ ‑nu ‑bha ꞊bhɛa’ ’töng ’ka bhë ‑a ’ka. ²’Wo ‑gɛnlomɛ do yö kö ‑yö ꞊yaannu ‑sü ’ka ’kɔdhi mɛ ’wo‑ ‑dhɛ ’kɔdhi ‑sëëzë bhë ‑a ’dhiö. Gɔɔn‑ ’ö bhë ‑yö ‑bhɔ ’yua bhë ‑a ’ka. ’Ö ‑dhɛkpaɔyi ’saadhö ‑a ’ka, ’wo nuë ’wo‑ ‑ya mü, kö ‑yaan ’wëü‑ ‑gba ‑dhɛ, mɛ ‑nu ’wo ‑da ‑na ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü bhë ‑an ‑gɔ. ³꞊Dhɛ ’ö Piɛɛ waa‑ Zan ‑an yö kö ‑wo ’dhoë‑ ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’yö ‑gba ‑dhɛ ‑an ‑gɔ. ⁴’Ö Piɛɛ waa‑ Zan ’wo‑ ‑ga ‑piindhö, ’ö Piɛɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö yi ‑ga!»

⁵’Yö gɔɔn‑ bhë ’ö ‑an ‑ga ‑së ’ka, bhii ‑a ’yan ‑yö pë ’wo dho ‑a nu ‑a ‑dhë zlöö ‑a ‑gɔ. ⁶’Ö Piɛɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë ’zü: «’Wëü‑ ’yaa n ‑gɔ kö ’aan‑ nu ü ‑dhë, ’kɛɛ pë ’bhaa ‑yö n ‑gɔ, ’a dho ‑a nu ü ‑dhë; ö tɔɔ: Yesu Klito ’ö go Nazalɛtë bhë ‑a ’tɔ ’gü, ‑bhö ꞊luu’‑ ’ü ’ta ’sü!»

⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö ’ö ‑ya ‑a ꞊kwɛɛ‑ ’gü ‑kɔ ‑bha ’ö‑ ꞊luu. ꞊Dhɛ do bhë ’wo to ‑a ‑bha ’ö gɔɔn‑ ’ö bhë ’ö‑ ‑gɛn ‑nu ‑wo ‑po, ’wo ‑kë ’gɛngɛn. ⁸’Ö ꞊luu ’budhö, ’ö dɔ ö ‑gɛan, ’ö yö ’ta ’sü ‑sü ‑bha. ’Ö waa‑ Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo ‑da wo ’kuë ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü kö ‑yö ’ta ’sü ‑na ꞊löö ’lö ‑sü ’ka ‑Zlan ’tɔ ‑blü ‑sü ’ka. ⁹Mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ’töüdhö ‑wa ‑yö kö ‑yö ’ta ’sü ‑na ‑Zlan ’tɔ ‑blü ‑sü ’ka. ¹⁰꞊Dhɛ ꞊waa‑ ‑ga ’ö ’wo‑ dɔ ’sabla ꞊nɛ gɔɔn‑ ’ö ‑kë ‑ya ‑sü ’ka ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’kɔdhi ‑sëëzë ’dhiö, ‑gba ‑dhɛ ‑sü ’ka bhë yö ‑mü. ’Ö ‑dhɛ ’wo‑ ‑bha ’saadhö ’wo pa ’suö waa‑ ’tetundhe ‑an ’ka, pë ’ö ‑kë ‑a ‑dhë bhë ‑a ‑wun ’gü.

Piɛɛ ‑yö ’wun ‑blɛɛ ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü

¹¹Gɔɔn‑ ’ö bhë yaa ’go Piɛɛ waa‑ Zan ‑an ’piö. ’Ö mɛ ‑gbaa ’wo ‑kë ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü bhë, ’ö ‑an ’te ‑yö tun, ’ö ‑an ’plɛ ’wo ‑bla sü ’wo nuë ‑an ’piö, ’kɔdɔɔdɔdhɛ ꞊vaazë ’wo‑ ‑dhɛ Salomɔ ‑bha ’kɔdɔɔdɔdhɛ bhë ‑a ’gü.

¹²꞊Dhɛ mɛ ‑nu ’wo bhë ’ö Piɛɛ ꞊ya ‑an yö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu, ‑më ‑kë ka ’te‑ tun mɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑dhɛ ’ö bo ꞊nɛ ‑a ‑wun ’gü i? ‑Më ’ö ‑kë ’ö ’ka yi ‑ga ꞊nɛ pë ’wo‑ pö yi ꞊nɛ ’yi gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ’yi‑ ‑dhɛ bo yi ‑de ‑bha ’piigbeedhɛ waa‑ yi ‑bha ‑klu ‑Zlan ‑bha ‑sü ‑wun ’gü ‑a ’dhö e? ¹³Ablaamö ’dhö, Izaakö ’dhö waa‑ Zakɔbö ‑an ‑bha ‑Zlan ’ö kwa ’bhɛma ‑nu ‑bha ‑Zlan ’ka bhë, yö ꞊nɛ ’ö ’tɔbhɔdhe nu ö ‑bha yuökëmɛ Yesu ‑dhë.

Yesu bhë ꞊nɛ ’ö Zuifö ‑nu ka gia‑ ’ka‑ kun, ’ka‑ dɔ kaa‑ mɛ ‑nu ’ö ‑wogbiindhɛ ’dhö ‑an ‑gɔ ‑an kwɛɛ, ’ö ’ka ’wun yaa ‑nu dɔ ‑a ‑bha Pilatö ’dhiö, ’kɛɛ kö Pilatö ‑zë, ‑yö ‑kë ‑a ’piö kö ’ö ö ꞊kwaa’‑ ‑zü. ¹⁴’Yö mɛ ’ö ’slööslö, ’ö kpengdhö ‑Zlan wö ’dhiö bhë, kaa ’we ‑a ‑wun ‑bha, ’ö mɛ ’ö ‑kë mɛzëmɛ ’ka bhë, ’ka‑ ‑dhɛ Pilatö ‑gɔ kö ‑ya bho ‑kanso ’gü ka ‑dhë. ¹⁵Mɛ ’ö ‑kë ‑a ’gü ‑sü gia‑ nu mɛ ’kpɛkpɛ ‑dhë bhë, ‑a kë ‑kɔ ’ka‑ ‑kë ’ka‑ zë bhë yö ꞊ga ’ö bhë. ’Kɛɛ ‑Zlan ‑ya ‑bho ga ’gü ’ö ’yi‑ ꞊goo‑ ’ka. ¹⁶‑Zo ‑yö Yesu ’tɔ ’piigbeezë ‑bha ‑sü ’ö ꞊faan’ nu, gɔɔn‑ ’ka‑ dɔ ’ö ’ka‑ ‑ga ‑na ꞊nɛ ‑a ‑dhë. ‑Zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü bhë ’ö gɔɔn‑ ꞊nɛ ’ö‑ ‑dhɛ bo ö ’plɛ ’ka, ka ’plɛ ’töüdhö ka ’yaan ’ka ꞊nɛ.

¹⁷꞊Dhɛ ‑kë ’dhö bhë, n dhegluzë ‑nu, a‑ dɔa ꞊nɛ ’wun yaa ’ka‑ ‑kë Yesu ’ka ’dhö bhë, ka ‑nu oo, ka ‑gɔmɛ ‑nu oo, kaa‑ ‑gɛn dɔ bhë yö ‑mü. ¹⁸’Kɛɛ ‑kɔ ’ö bhë ‑a ’ka, ’ö pë ’ö ‑Zlan ‑ya pö ’dhiö ‑be ’ö bɔa ö ‑wodhiölomɛ ‑nu ’saadhö ‑ta, ’ö‑ ꞊blɛɛ yö ‑mü; ’ö‑ ‑kë ’dhö kö ‑yaan ’dhiö ‑yaan ‑mɔ ’kuë bhii ‑ya pö ö bha ‑Yamɛ ’klo‑ ‑dho bhɔ.

¹⁹‑A ‑wun ’gü ‑ka ka ‑bha ‑tosiadhe ꞊dhië’ ‑kwaa, ’ka ꞊dhië’‑ ‑Zlan ’piö kö ‑yö ziö ka ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta. ²⁰’Go mü ’zü kö ‑yaan ’tɛɛpadhe ‑nu nu ka nii ‑nu ‑dhë kö ‑a ‑bha ‑Yamɛ ’ö ꞊yaa‑ ’sü ka ‑bha ’ka ’saadhö, ’ö Yesu ’ka bhë, ‑yaan ‑a bɔ ka ‑dhë. ²¹’Go mü ’zü pë dho kë ’ö tɔɔ Yesu Klito ‑dho to dhang‑ ’gü ꞊kun ’ö dhoë ’ö yöë ’töng ’ö ‑Zlan dho pë ’plɛ kaa ‑dëü ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑a ’ka ’ö bɔa ö ‑wodhiölomɛ ’slööslö ‑nu ‑ta ’ö‑ ‑dhɛ ꞊ya ꞊glɔɔ bhë ‑a ’dhö. ²²’Wun ’ö ‑gban Yesu ‑wun ‑bha, Moizö ‑ya ꞊blɛɛ ’yö‑ pö: Kwa Dëmɛ, kwa ‑bha ‑Zlan ‑yö ‑dho ö ‑wodhiölomɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ n ’dhö, ’yö dho go ka ꞊suu’‑ ‑ta ’gü ’ö‑ bɔ ka ‑dhë. ’Wun ‑nu ’saadhö ’ö ’dhoë‑ ꞊blɛɛ’ ka ‑dhë bhë, ‑kaa ma ‑a ‑ta! ²³Mɛ ’oo mɛ ’ö yaa dho ’wun ma ‑a ‑ta, ‑yö ‑dho go ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ziën, ’ö ’wo‑ zë. ²⁴‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ’töüdhö ’ö goë Samiɛlö ‑bha ’ö yöë ꞊dɛɛ ‑bha, ‑an ’plɛ ’wun ’ö ‑gban yi ’ö ’kwa‑ ’gü ꞊nɛ ‑a ‑bha, ‑wa ꞊blɛɛ. ²⁵Pë ’ö ‑Zlan ‑ya ’tɔ go ’ö bɔa ö ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑ta bhë, ‑yö ka ‑bha ’ka, ’ö ’go mü ‑dhi ’kuë ’ö ‑Zlan ‑ya ‑da waa‑ ka ’bhɛma ‑nu wo ziën, ’ö ka ‑bha ’ka ’pö; ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑ya ‑pö Ablaamö ‑dhë: ‹A ‑dho ’dhuë‑ kpɔ ü ꞊suu’‑ ‑ta ’në ‑nu ‑bha, ’ö ’a dho bɔ ‑an ’gü kö ’aan‑ ’dhuë‑ kpɔ ’kpongtaamɛ ‑nu ’saadhö ‑bha.› ²⁶‑Kɔ ’ö ꞊kaa’ ’ö ‑Zlan ‑yö ö bha yuökëmɛ Yesu sü ’ö‑ bɔa ka ‑dhë ’dhiö ꞊kun bhë ’ö bhë. ‑Ya ‑bɔ ’dhö kö ‑yaan ’dhuë‑ ’kpɔ ka ‑bha ’ö‑ ‑kë kö mɛ ’ö ‑dhö ‑yö ’go ö ‑bha këpë yaa ‑nu ‑zian ‑ta.»

Piɛɛ waa‑ Zan ‑wo zakanmɛ ꞊va ’dhiö

¹Piɛɛ waa‑ Zan ‑wo ‑to ’wun ꞊blɛɛ’ ꞊dhia ’sɛgümɛ ‑nu ‑dhë, ’ö slabhomɛ ‑nu, ’yan ‑to ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ‑bha ‑mɛ ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ Saduse ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑wo. ²Yaa dhi ‑an ‑dhë kö Yesu ‑bha bɔmɛ ꞊plɛ ’wo bhë ‑wo ’sɛgümɛ ‑nu ‑daan, ‑a ‑pö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ Yesu Klito ‑yö ‑go ga ’gü, kö ‑a ‑gɛn ‑yaan kë ꞊nɛ gamɛ ‑nu ‑wo ‑dho go ga ’gü. (Bhii ’ö tɔɔ Saduse ‑mɛ ‑nu ’waa ‑go ga ’gü ‑sü ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.) ³’Wo ‑an kun ’wo ‑an ‑zuö ‑kanso ’gü ’wo ‑wɔ mü ’ö ‑dhɛ ‑yö ꞊kpaɔ ‑a ’ka. Bhii ’ö tɔɔ ꞊dhɛ ’wo ‑an ’kun ‑na kö ’bin ꞊ya ’më ’saadhö.

⁴꞊Dhɛ ’ö kë ‑na ’dhö kö ’wuntaɔsë ’ö Piɛɛ waa‑ Zan ’wo‑ ꞊blɛɛ bhë mɛ ‑nu ’wo‑ ma, ‑an mɛdhɛvadhɛ ꞊wa Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ’Ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑kpa ’kuë‑ ‑sü ‑yö ‑kë ꞊va ’ö dho ’ö yöë mɛ ‑lü ‑vuu ’sɔɔdhu ‑bha.

⁵꞊Dhɛ ’ö‑ ‑ta ‑dhɛ ꞊ya ’po, Zuifö ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ ‑an ‑bha mɛ ziizii ‑nu, waa‑ tɔnggɔmɛ ‑nu ‑wo ‑dho wo ’ko ꞊bhaa Zeluzalɛmë plöö. ⁶’Ö ‑dhɛ bhë ‑a ’gü slabhomɛ ꞊va ’wo‑ ‑dhɛ Anë waa‑ Kaifö ’dhö, Zan ’dhö, Alezandrë ’dhö waa‑ slabhomɛ ꞊va ‑gɔ ’kɔɔmɛ ‑nu ’töüdhö ’dhö ‑wo ‑kë mü. ⁷’Ö ’wo nu Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ’ka ‑an ’dhiö, ’ö ’wo ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’wo‑ pö: «‑Gɛnlomɛ ’ö ꞊nɛ ’ka‑ ‑dhɛ ‑bo ‑kɔklë ꞊ɛ? ’Piigbeedhɛ ‑mlë ’ö ’ka ’yua ꞊nɛ ’ka‑ boë ꞊ɛ? Dö ‑de ’ka ’yua ꞊nɛ ’ka‑ bo ‑a ’tɔ ’gü i?»

⁸’Ö to mü ‑Zuu ’slööslö ‑yö Piɛɛ pa, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Sɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu, mɛ ziizii ‑nu, ⁹’ka nu yi ’ka ꞊dɛɛ zakanmɛ ’dhiö zö, nu ’yi‑ wo ‑gɛnlomɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑dhë ‑a ‑dhɛ bo ‑sü ’ka bhë ‑a ‑wun ’gü, ’go mü ’ö ‑kɔ ’ö dha ‑a ’ka, ’ö ’ka‑ ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ‑na yi ‑gɔ bhë. ¹⁰’Kɛɛ pë ’ö dho kë ’ö tɔɔ ka ’dhö, Izlaɛlö ‑sɛgümɛ ‑nu ’dhö, ka ’plɛ ka‑ dɔa ꞊nɛɛ gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ꞊ya ‑potaasü yö ’fɛfɛdhö Yesu Klito ’go Nazalɛtë ’ö ’ka‑ zë ‑a ‑dɔ ‑gaatalü ‑bha ‑sü ’ka, ’ö ‑Zlan ‑ya bho ga ’gü bhë ‑a ’tɔ ’piigbeezë bhë ‑a ’ka. ¹¹Yesu bhë ꞊nɛ ’ö ’wun ‑yö ‑gban ‑a ‑bha ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ꞊nɛɛ: ‑Guö ’ö ’kɔdɔmɛ ‑nu ’ka‑ ꞊zong bhë, ꞊ya ’yɛ ’zü ꞊ya kë ’kɔ ‑gɛn ‑gban ‑a ‑ta ‑guö gia‑ ’ka. ¹²Yö dosɛn ’kpaan ꞊nɛ ’ö dhasü ‑yö go ‑a ’gü. Bhii ’tɔ ’waa gbɛ ’ö ‑Zlan dho ‑a nu mɛ ‑nu ‑dhë ’kpongtaa kö ’kwaan‑ bɔ ‑a ‑ta ’kwaan‑ dha ’yaa ‑dhö.»

¹³꞊Dhɛ ꞊wa Piɛɛ waa‑ Zan ‑an ‑bha ’wun ꞊blɛɛ’ ‑kɔ ’ö ‑kë ‑zo ‑gban ‑sü ’gü bhë ‑a yö, ’ö ‑an ’te ‑yö ꞊tun, ’ö tɔɔ ‑wo ‑kë ꞊nɛ ’sɛgümɛ ‑nu mɛ ’wo to ‑an ’dhö, ’waa mɛ ‑nu ’wo dhoë‑ pö ‑kwaa ‑an ꞊bhlë ‑ya ‑an ’ka ’pö ’sa. ’Go mü ’zü waa ‑an ꞊daan’‑ kö ‑waan ’wunbhokou dɔ. ’Ö ’wo ‑an dɔ ꞊nɛ ‑wo ‑kë Yesu ’piö ‑be. ¹⁴’Yö ’wo gɔɔn‑ ’ö‑ ‑dhɛ ‑yö bo bhë ‑a yö kö ‑yö dɔ ‑sü ’ka ‑an ’sɔɔ mü, ’ö pë ’wo dho ‑a ꞊blɛɛ’‑ waa‑ dɔ.

¹⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö ’wo‑ pö Piɛɛ waa‑ Zan ‑an ‑dhë ‑wo yö plaan. ꞊Dhɛ ꞊wa ’kan wo ’kuë‑, ’ö zakanmɛ ‑nu ’wo wo ’ko yö, pë ’wo dho ‑a kë Piɛɛ waa‑ Zan ‑an ’ka ‑a ‑wun ’gü. ¹⁶’Wo‑ pö wo ’ko ‑nu ‑dhë: «‑Më ’ö ’kwa dho ‑a kë mɛ ’wo ꞊nɛ ‑an ’ka ɛ? Bhii mɛ ‑nu ’saadhö ’wo Zeluzalɛmë plöö zö, ‑wa ꞊dua’ ‑së ’ka ꞊nɛ, ‑dhidhaapë ’gblüünzë ’ö ‑kë ꞊nɛ wo ꞊nɛ ’wo‑ ‑kë, ’ö kwa gia‑ kwa ’ka ’dho ‑a ꞊kploo wo. ¹⁷’Kɛɛ ‑kwa yö ‑an ‑gɔ ’sɛi ‑a ‑pö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka kö ꞊kun ’ö ’wo ’wun ꞊blɛɛ mɛ gbɛ ‑dhë gbɔ Yesu ’tɔ ’ka, ‑yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ö ’wun ꞊nɛ, ’ö‑ ‑taɔ ‑yö ‑pɛn.»

¹⁸’Ö ’wo Piɛɛ waa‑ Zan ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë, ’wo‑ pö ‑an ‑dhë, ‑wo wo bo ö ’plɛ ’ka ’wun ‑blɛɛ mɛ ‑nu ‑dhë ‑sü waa‑ ‑an ꞊daan’ Yesu ’ö bhë ‑a ’tɔ ’ka ‑sü ’ka.

¹⁹’Yö Piɛɛ waa‑ Zan ’wo‑ pö ‑an ‑dhë: «Ka gia‑, ’ka ‑dhɛ ‑ga ‑a ’gü, ꞊yö ‑së ‑Zlan wö ’dhiö kö ’yi ka ꞊bhlë ’kpɔ ’yi ziëë ‑Zlan ‑ta ‑a? ²⁰‑Abi’, yi ’ka ’dho ‑mɔa ’yi yi bo ’wun ’yi‑ yö, ’yi‑ ma bhë ‑an ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka!»

²¹’Ö zakanmɛ ‑nu ‑wo ’suö ‑da ‑an ’gü ’zü ’ö ꞊zië’ ‑a mɛ ’wo‑ ‑da ‑an ’gü ’dhiö bhë ‑a ‑ta, ’ö ’wo wo ꞊kwaa ‑an ‑zü, ’ö ’wo dho. ’Ö waa këdhɛ gbɛ yö kö ‑waan ‑an ’klo bhɔ ’ö tɔɔ ’sɛgümɛ ‑nu ’saadhö ‑wo ‑kë ‑Zlan ’tɔ ‑blü ꞊dhia, pë ’ö ‑kë bhë ‑a ‑wun ’gü. ²²Gɔɔn‑ ’ö‑ ‑dhɛ ‑yö bo ‑dhidhaazë ’ka bhë, ‑a ‑kwɛ ‑yö ‑ziö ’gɔɔ‑ ‑yiisië ’gü.

Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑bha ꞊bhɛa’ ‑sü

²³꞊Dhɛ ’ö ꞊wa wo ꞊kwaa’ ‑an ‑zü, ’ö Piɛɛ waa‑ Zan ’wo dho woë‑ mɛ ‑nu ’piö, ’ö ’wun ‑nu ’ö slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ mɛ ziizii ‑nu ’wo‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë bhë, ’wo bɔ ‑a ’plɛ ’gü ’wo‑ ‑gɛn bho ‑an ‑dhë ’pö. ²⁴’Yö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo ꞊bhɛa ‑Zlan ‑dhë ꞊zuö’ do ’ka ’wo‑ pö: «Yi ‑Gɔmɛ, bhi ꞊nɛ ’ö dhang‑ ’dhö, ’sɛ ’dhö, ’yi waa‑ ‑an ’gü ‑pë ‑nu ’saadhö ‑an ‑kë. ²⁵Bhi ꞊nɛ ’ö ‑Zuu ’slööslö ꞊kwaa’ ’ü bɔ yi ’bhɛma ü ‑bha yuökëmɛ ’ö ‑kë Davidö ’ka bhë ‑a ‑ta ’ü‑ pö: ‑Më ’ö ‑kë ’ö mɛ ’waa Zuifö ’ka ’ö ‑naadhe ꞊va ꞊suu’‑ ’ö ꞊nɛ ’ö ‑da ‑an ’gü ‑desüvadhe ’ka ɛ? ’Ö ’wo ’slë ’ö‑ ‑yöë ‑bha ‑pë gbɛ ’yaa ’dhö bhë ’wo‑ kan kwa Dëmɛ ‑gɔ ‑ɛ? ²⁶’Kpongtaa ‑gludë ‑nu ꞊wa dɔ ‑a ‑gɔ ’yënng. ’Go mü mɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ꞊wa ’dho wo ’ko ꞊zlöö kwa Dëmɛ ‑Zlan waa‑ ö ‑bha ‑Yamɛ ‑an ‑gɔ. ²⁷‑Yö ’wun giagia ’ka ꞊nɛ Elɔdö ’dhö, Pɔnsö Pilatö ’dhö, mɛ ’bhaa ‑nu ’waa Zuifö ’ka waa‑ Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ’dhö, ‑an ’plɛ ’töüdhö, ‑wo ‑dho wo ’kuë‑, pödhɛ bhë ‑a ’gü, ü bha yuökëmɛ ’slööslö Yesu ’ö ü ‑bha ‑Yamɛ ka bhë ‑a ‑gɔ. ²⁸‑Kɔ ’ö bhë ‑a ’ka, ‑wo pë ’saadhö ’ü ‑we ‑a ‑bha ’dhiö ü ‑bha ’piigbeedhɛ ’ka kö ‑yaan kë ü ‑dhi ‑a ‑dhë ‑wun ’ka bhë ‑wa ‑kë.

²⁹꞊Dhɛ ’ö ’pö bhë, n Dëmɛ, ‑an ‑bha ’suö ‑da mɛ ’gü ‑wo ‑nu ꞊nɛ ‑bhöë ma, ‑bhö ’we ‑a ‑bha yi ’yi ‑kë ü ‑bha yuökëmɛ ‑nu ’ka bhë yi ‑gɔ, kö ’yi ü ‑bha ’wun ꞊blɛɛ’‑ ‑zo ‑gban ‑sü ’ka! ³⁰‑Bhö ü ‑bha ’piigbeedhɛ ‑zɔn mɛ ‑nu ‑dhë, mɛ ‑dhɛ bo ‑sü waa‑ ‑dhidhaapë ‑nu kë ‑sü ’ka, ü ‑bha yuökëmɛ ’slööslö Yesu ’tɔ ’ka.»

³¹꞊Dhɛ ’ö ꞊wa yën ꞊bhɛa’ ‑sü ‑bha, ’ö ‑dhɛ ’wo ‑kë ‑a ‑bha bhë, ’ö yö ꞊zluun ‑sü ‑bha; ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑yö ‑an pa ’töüdhö ’ö ’wo yö ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha ‑zogbandhe ’ka mɛ ‑nu ‑dhë.

Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑bha wo ‑bha pë ‑nu ‑glu wo ’kuë ‑sü

³²Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu gbung ’wo bhë ‑an ‑zo ‑ta ‑a ’gü ‑wun waa‑ ‑an ‑dhi ‑an ‑dhë ‑wun ‑yö ‑kë do. Mɛ do gbɛ ’yaa‑ pö: «Pë ‑së ‑nu ’wo ꞊nɛ, ma do ma pë ‑mü.» ’Kɛɛ mɛ ’ö ‑dhö ‑yö ö ‑gɔ ‑pë ‑nu ‑glu mɛ ’kpaan ‑nu ’wo to ‑an ’ka. ³³’Piigbeedhɛ ꞊nɛ ’ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wo kwa Dëmɛ Yesu ‑bha ‑go ga ’gü ‑sü ‑tɔmɔdhɛ ‑kë ‑a ’ka. ’Ö ‑Zlan ‑yö ’dhuë‑ kpɔ ‑an ‑bha ꞊va ’ka ’töüdhö. ³⁴’Ö ‑an ziën pë ‑wun ‑saan ’yaa mɛ gbɛ kë. Bhii ’ö tɔɔ ꞊ya kë ꞊nɛ mɛ ‑nu ’ö ꞊bhlöödhɛ ‑nu, ’kɔ ‑nu ’dhö ‑an ‑gɔ, ꞊waa‑ ’dhɔɔ dɔ ³⁵’wo dho ’wëü‑ ’ö bhë ‑a ’ka Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ꞊dhia, ’wo‑ ꞊waannu kö ‑waan ‑glu mɛ ‑nu ’ka. ’Ö mɛ ’ö ‑dhö, ‑kɔ ’ö‑ ‑bha ‑wun ‑yö yöë ’wëüga ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ ’ö‑ mɛ ’ö‑ ꞊tian’ ’wo‑ gbaa ‑a ’ka.

³⁶‑A ‑de Zozɛfu ’ö ‑kë Levi ‑bha ’gunng ’gü ’në do ’ka, ’ö bhɔ Siplë ’ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wa ’tɔ kpɔ Baanabasö ’ka (‑a ‑gɛn ’ö tɔɔ Glɛkö ‑wo ’gü «gɔɔn‑ ’ö mɛ ꞊faan’ më»), ³⁷‑yö ö ‑bha ꞊bhlöödhɛ do ’dhɔɔ ‑dɔ, ’yö nu ‑a ’wëüga bhë ‑a ’ka Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ꞊dhia.

Ananiasö waa‑ Safila ‑an ‑bha ꞊sua ‑kë ‑Zlan wö ’dhiö ‑sü

¹Gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Ananiasö waa‑ ö bɔɔ ’wo‑ ‑dhɛ Safila ‑wo ‑kë ‑an kpö ’gü ‑mɛ ‑nu ’ka ’pö. ’Ö yö ’dhö waa‑ ö bɔɔ ’dhö ’ö ‑an ‑wo ‑yö ‑kë do, ’wo wo ‑bha ‑dhɛ do ’dhɔɔ dɔ. ²’Ö‑ ’wëü‑ bhë ’ö‑ ’bhaa sü ’ö‑ ‑bin ö ‑bha ’ka, ’ö‑ mɛ to, ’ö dhoë Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ꞊dhia; ‑yö ‑kë ‑a bɔɔ ’yaan ’ka ‑wun ’ka.

³꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö ’ö Piɛɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ananiasö, ‑më ‑kë ’ü ü ‑kwaa dü ‑zü ’ö ‑ya ü ꞊zuö’ ’piö ’ö ’ü ꞊sua ‑kë ‑Zuu ’slööslö ‑gɔ, ’ö ‑dhɛ ’ü‑ ’dhɔɔ dɔ bhë ’ü‑ ’wëüga ’bhaa ‑bin ‑i? ⁴Dö ’ö ü ’gbee‑ ‑ta bho kö ’üën‑ ü bha ‑dhɛ ’dhɔɔ dɔ ꞊ɛ? ‑A ’wëüga bhë, ü bha ‑pë ’yaa ‑mü ‑a? ‑Më ’ö ‑kë ’ö ’slë ꞊suu’‑ ’ö bhë ’ö ‑da ü ’gü i? ꞊Sua ’ö ꞊nɛ ü ’ka‑ kë mɛ ’bhee‑ ‑gɔ, ‑Zlan ꞊nɛ ’ü‑ ‑kë ‑a ‑gɔ.»

⁵꞊Dhɛ ’ö ‑wo bhë Ananiasö ꞊yaa‑ ma, ’ö to mü ’ö ‑püö sia‑ ’ö ga. ’Ö mɛ ’saadhö ’wo ’wun bhë ’wo‑ ma, ’ö ’suö ꞊va ‑yö ‑da ‑an ’gü. ⁶’Ö ‑dadhëü ’në gɔɔn‑ ‑nu ‑wo nu ’wo sɔ më ‑a ‑bha ’wo dhoë ’wo‑ ‑bin.

⁷꞊Dhɛ ’ö pë ‑mɔ ’lɛlɛ ‑yaaga ‑bha ꞊ya ziö, ’ö Ananiasö ‑bha dhebɔ ‑yö ‑da kɔɔ. ’Wun ’ö ‑kë bhë yaa‑ gbɛ ꞊tɛi’ dɔ. ⁸’Ö Piɛɛ ‑ya ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö: «‑Bhö ’wun gia‑ ꞊blɛɛ’‑ n ‑dhë! ’Wëüga ’ö ’ka ka ‑bha ‑dhɛ ’dhɔɔ dɔ ‑a ‑bha bhë ’ö ꞊nɛ ꞊a?» ’Ö‑ pö ‑a ‑dhë: «꞊Ii‑, ‑a ’wëü‑ ’ö bhë.» ⁹’Ö Piɛɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë ꞊nɛɛ: «‑Më ‑kë ka ꞊zuö’ ‑yö ‑kë do kö ’kaan‑ ‑Zlan ‑bha ‑Zuu ’gü dan ꞊ɛ? ‑Dhɛ ‑ga, mɛ ‑nu ’wo go ü ꞊gɔn ‑bin ꞊dhia, ‑wo ’kɔ ’dhiö kö ‑waan ’dho ü ’ka ’pö.»

¹⁰‑Yö ‑to ‑dhɛ do bhë ‑a ’gü ’pö, ’ö ‑püö Piɛɛ ꞊gɛɛndhö mü, ’ö ga. ’Ö ’në gɔɔn‑ ‑nu ’wo ꞊sia ’zü, ’wo ‑da kɔɔ ’wo‑ yö kö ꞊ya ga ’pö; ’ö ’wo dhoë ’wo‑ ‑bin ‑a ꞊gɔn ’sian ’piö.

¹¹꞊Dhɛ ’ö ’wun ’ö ꞊nɛ ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’saadhö waa‑ mɛ ‑nu ’wo to ’ö ꞊waa‑ ma, ’suö ꞊va ‑yö ‑da ‑an ’gü.

‑Dhidhaapë ‑nu ꞊plëëzë ‑nu kë ‑sü

¹²Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wo ‑dhidhaapë ꞊plëëzë ‑nu ‑kë ’sɛgümɛ ‑nu wö ’dhiö. Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ꞊ya kë ‑wo ‑dho wo ’ko ꞊bhaa ’kɔdɔɔdɔdhɛ ꞊va mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Salomɔ ‑bha ’kɔdɔɔdɔdhɛ bhë ‑a ’gü. ¹³Mɛ ‑nu ’waa Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka bhë, ‑a ‑dhɔ ’yaa kë ‑an ‑bha kö ‑wo ’dho ‑an ’piö, kö ’wo kpa ‑an ‑bha. ‑Yö ‑kë ’dhö ’kɛɛ ‑wo ‑an ’tɔ ‑blü ‑an këwun ‑nu ‑wun ’gü. ¹⁴’Ö mɛ gbung ‑nu, gɔɔn‑ ‑nu, dhoo ‑nu ‑wo nu; ‑wo kë ꞊va ’ö ’wo kwa Dëmɛ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ö ’wo ‑da Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑bhüö ’gü.

¹⁵‑Dhidhaapë ’ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wo ‑kë ‑a kë ꞊dhia bhë ‑an ‑wun ’gü mɛ ‑nu ‑wo nu wo ‑bha ’yuamɛ ‑nu ’ka, zian ‑gblooga ’ö Piɛɛ dho bɔ ‑a ‑ta bhë ‑a ’piö, ’wo ‑an ‑da ꞊gba ‑nu, ꞊sɛɛ’ ‑nu ‑ta kö ꞊ya kë ꞊nɛ Piɛɛ ‑yö ziö ‑na kö ‑a ’bin ’kpaan ‑ya kpa ’yuamɛ ‑nu ’wo bhë ‑an mɛ ’bhaa ‑nu ‑ta kö ‑an ‑dhɛ ‑yaan bo. ¹⁶Mɛ ‑gbaa ꞊va ’wo go ’pö pödhɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë ‑zü ‑zü ’to ‑dhɛ ‑nu ‑bha ‑an ’gü, ’wo nu wo ‑bha ’yuamɛ ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’ö ‑zuu yaa ‑nu ‑kë ‑an ’gü ‑an ’ka, ’ö ‑an ’plɛ ‑dhɛ ‑yö bo; ‑zuu yaa ‑nu ‑wo ‑go ‑an ’gü ’pö.

’Klobhɔdhe ‑da Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑ta ‑sü

¹⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö slabhomɛ ꞊va waa‑ ö mɛ ‑nu ’wo ‑kë Saduse ‑mɛ ‑nu ’ka, ‑wo pa ꞊druɛi ’ka Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo bhë ‑an buëndhö. ’Wo‑ pö ‑wo ‑dho pë ’bhaa kë ‑an ’ka; ¹⁸’wo Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu kun, ’wo ‑an ‑da ‑kanso ’kɔɔdhö.

¹⁹꞊Dhɛ ’ö ꞊wa dɔ gbeng, ’ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ do ‑yö nu ’yö ‑kanso ’kɔdhi ‑po ‑an ‑gɔ, ’ö ‑an yö plaan, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: ²⁰«‑Ka ’dho ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’ka ‑tosiadhe kë ‑kɔ ‑dëü ‑zian ’ö bhë ‑a ‑wun ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ‑dhë!»

²¹’Ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wo ’wun ma ‑a ‑wo ‑ta. ’Ö ‑dhiadhiö tii ’gü ’wo dho ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü ’wo yö mɛ ‑nu ꞊daan’ ‑sü ‑bha.

’Ö slabhomɛ ꞊va waa‑ mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ‑kë ‑a ’piö, ’wo Zuifö mɛ ziizii ‑nu ’saadhö ꞊dhɔɔ ‑kë wo ’ko ꞊bhaa kö ‑waan ‑ya ’kuë‑ kë. (’Yan ‑to ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ‑bha ‑mɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑yö ‑kë ‑an ziën mü ’pö.)

꞊Dhɛ ꞊ya ‑kë ’pö, ’wo ’dhasi ‑nu bɔ kö ‑waan ’dho Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhɛ ꞊dhia ‑kanso ’kɔɔdhö.

²²’Kɛɛ ꞊dhɛ ꞊wa ’dho ꞊wa ‑lo ‑kanso ’kɔɔdhö, waa ‑an yö. ’Wo ‑yɛ wo ’zü ’wo nu, ’ö ’wun ’ö ‑kë ’ma bhë ’wo‑ ꞊blɛɛ, ²³’wo‑ pö: «꞊Dhɛ ’yi ‑lo ’ma, yi ‑kanso ’kɔdhi ‑nu ‑yö kö ‑wo ta ‑sü ’ka ‑së ’ka. ’Yi ’yan ‑to ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ ‑nu yö kö ‑wo dɔ ‑sü ’ka ‑kanso ’kɔdhi ‑nu ‑bha. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ’yi ’kwɛɛ ‑po ’yi ꞊kpɔɔ kɔɔ, yië mɛ gbɛ yö.»

²⁴꞊Dhɛ ’ö ’yan ‑to ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ‑bha ‑mɛ ‑nu ‑gɔmɛ waa‑ slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu ꞊wa ’wun bhë ‑a ma, ’ö‑ ‑wun ‑yö ‑an ’te tun, Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑bha ꞊dhɔng ’wo‑ wo ‑kanso ’kɔɔdhö bhë ‑a ‑wun ’gü. ’Ö pë ’wo dho ‑a kë waa‑ dɔ. ’Ö ’wo‑ pö wo ’ko ‑nu ‑dhë: «‑Më ’ö ’dhoë‑ kë bhë ‑o?» ²⁵‑Wo ‑to mü, ’ö mɛ do ‑yö ‑wo, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑Ka dɔ! Mɛ ‑nu ’ö ’ka ‑an kun, ’ka ‑an ‑da ‑kanso ’gü bhë, ‑wo ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü ‑de, mɛ ‑nu ꞊daan’ ꞊dhia!»

²⁶꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ’yan ‑to ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ‑bha ‑mɛ ‑nu ‑gɔmɛ waa‑ ö bha mɛ ‑nu ’wo ‑kë ‑an ziën mü bhë ’wo dho ’wo ‑an kun, ’wo nu ‑an ’ka. ’Kɛɛ waa pë ’dhiö‑ gbɛ kë ‑an ’ka, bhii ‑wo ‑suö kö ꞊kun ’ö ’sɛgümɛ ‑nu dho wo ‑zuö ‑guö ’ka.

²⁷꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ‑lo, ’wo dho ‑an ’ka ‑yakuëkëmɛ ‑nu ’dhiö. ’Ö slabhomɛ ꞊va ‑yö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ, ²⁸’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Yiëë ka tɔng dɔ, yiëë‑ pö kö ꞊kun ’ka mɛ gbɛ ꞊daan gbɔ mɛ ’ö bhë ‑a ’tɔ ’ka a? ’Yö ꞊dhɛ ‑kë ’dhö, ‑më ’ö ’ka‑ kë ‑na ꞊nɛ ꞊ɛ? ’Ka ka ‑bha mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑nu sa Zeluzalɛmë plöö ‑dhɛ ’plɛ ’gü; ’yö gɔɔn‑ ’ö bhë ‑a ‑bha ga ‑sü bhë ’ka‑ ’piö kö ’kaan‑ ‑a ‑wun ‑lo yi tuö.» ²⁹’Ö Piɛɛ waa‑ Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo to, ’wo ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’wo‑ pö: «Yi ‑dho ’wun ma ‑Zlan ‑ta ’ö ꞊zië’ mɛ ’bhee‑ ‑ta! ³⁰Yesu ’ka‑ zë, ‑a ‑dɔ ‑gaatalü ‑bha ‑sü ’ka bhë, kwa ’bhɛma ‑nu ‑bha ‑Zlan ꞊yaa‑ bho ga ’gü, ³¹꞊yaa‑ ꞊luu’ ö ’piö ꞊yaa‑ ‑ya ö bha ‑yadhɛ ꞊bhlëzë ‑bha. ’Go mü ’ö‑ ‑ya ‑Gɔmɛ waa‑ Mɛdhamɛ ’ka, ’ö‑ ‑kë kö Izlaɛlö ’sɛgümɛ ‑nu ‑waan bɔ ‑a ‑ta ‑waan wo ‑bha ‑tosiadhe ꞊dhië’ ‑kwaa kö ‑wo ꞊dhië’‑ ‑a ’piö kö ‑Zlan ‑yaan ziö ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta. ³²’Wun ‑nu ’wo bhë yi ‑an ‑tɔmɔ ’ka. ’Ö ‑Zuu ’slööslö ’ö ‑Zlan ‑ya nu mɛ ’wo ’wun ma ‑a ‑ta ‑an ‑dhë bhë, ’ö‑ ‑tɔmɔ ’ka ’pö.»

³³꞊Dhɛ ’ö ‑yakuëkëmɛ ‑nu ꞊wa ‑wo ’ö bhë ‑a ma, ’ö ’wun ‑yö na ‑an ‑zuë ꞊duö, ’ö ’wo ‑kë ‑a ’piö kö ’wo Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu zë. ³⁴’Kɛɛ ‑an ziën, Falizi ‑mɛ do ’wo‑ ‑dhɛ Gamaliɛlö ’ö ‑kë tɔnggɔmɛ do ’ö ’sɛgümɛ ‑nu ‑wa ꞊bhlë ‑ya ꞊va ’ka ‑a ’ka, ‑yö ‑kë mü. ’Ö ꞊luu ‑yakuëkëmɛ ‑nu ziën, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë ‑wo Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu yö plaan.

³⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö, ’ö‑ pö ‑yakuëkëmɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë: «Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu, ‑ka ka ‑zo kë ka ‑de ’piö, pë ’ka dho ‑a kë mɛ ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑an ’ka bhë ‑a ‑wun ’gü ’dhɛ! ³⁶‑A ‑dhɛ yaa ꞊glɔɔ ꞊kun ’ö mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Tëuda bhë, ‑yö nu ’ö ö ‑de sü mɛ ’gianzë ’ka. ’Ö mɛ ’wo ‑mɔ mɛ ‑lü ꞊këng’ ‑yiisië ‑bha ’wo ‑ziö ‑a ’piö. ’Kɛɛ ‑wa ‑zë. ’Ö ꞊dhɛ ꞊waa‑ zë ’ö mɛ ’töüdhö ’wo ‑kë ‑a ’piö ’wo ‑pɛn ’ö ‑an ’plɛ ‑wo ‑kan wo ’kuë‑. ³⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, mɛ ꞊dhong’ ‑kwɛ ’töng ’ka ’zü, ’ö Galile mi ’wo‑ ‑dhɛ Zuda, ’ö nu ’ö mɛ ꞊plëëzë ‑gan ö ’piö, ’ö ’wo‑ zë ’pö; ’kɛɛ mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ‑ziö ‑a ’piö bhë ’wo ‑pɛn ’zü. ³⁸꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’dhö ꞊nɛ, a‑ ‑pö ka ‑dhë: ‑Ka ka ‑zo bho gɔɔn‑ ‑nu ’wo bhë ‑an ’piö, ’ka ka ꞊kwaa’‑ ‑an ‑zü, ‑wo ’dho! Bhii ’ö tɔɔ ꞊ya kë ꞊nɛ ‑an ‑bha ’slë waa‑ ‑an këyuö ‑nu bhë ‑wo ‑go mɛ ’bhee‑ ’gü, kö ‑yö ‑dho wü. ³⁹’Kɛɛ ꞊ya kë ꞊nɛ ‑yö ‑go gia‑ wo ‑Zlan ’piö, ka ‑kɔ ’ka ’dho ‑mɔa kö ’ka‑ ’gü ꞊siö’‑. ‑Kaa kë ’slë ’ka kö ꞊kun ’ka ’ko zë ‑Zlan ’ka!»

’Ö ‑yakuëkëmɛ ‑nu ’wo bhë ’wo ‑we Gamaliɛlö ‑wo ‑bha. ⁴⁰’Ö ’wo Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo bhë ’wo ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë. ’Wo‑ pö ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo ‑an ‑ma. ꞊Dhɛ ꞊wa ‑an ‑ma, ’wo‑ pö ‑an ‑dhë kö ꞊kun ’wo ’wun ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ‑dhë gbɔ Yesu ’tɔ ’ka; ’ö ’wo wo ꞊kwaa ‑an ‑zü.

⁴¹’Ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑wo go ‑ya ’kuë‑ bhë ‑a ‑ta, ꞊zuögludhi ꞊va ’ka, bhii ‑yö wo ‑ma ’kun ‑wun ’ka kö wo ’klo ‑yaan bhɔ Yesu ’tɔ ‑wun ’gü. ⁴²’Ö yi ’saadhö ’ka, ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ‑dhɛ waa‑ kɔɔdhɛ ‑nu ‑bha, ’wo mɛ ‑nu ꞊daan ‑kplawo ’wuntaɔsë ’ö ‑gban Yesu ’ö ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ka ‑a ‑bha.

Mɛ ‑lü ’slaplɛ ’wo‑ sü kö ‑waan nu Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑dhë

¹꞊Dhɛ ’ö ’töng ’bhaa ꞊ya ziö, kö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo kë ‑na ꞊va ‑kplawo, ’wun ‑blɛɛ ‑wo ꞊löö ‑sü ‑yö ‑da Zuifö ‑nu ’wo bhë ‑an mɛ ‑nu ’wo Glɛkö ‑wo ma ’wo bhɔ ’sɛ gbɛ ’gü waa‑ Zuifö ’në giagia ‑nu ‑an ziën. ‑An mɛ ‑nu ’wo bhɔ ’sɛ gbɛ ’gü bhë ‑wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia ’waa ‑bhöpë nu wo ‑bha ꞊gɛandhoo ‑nu ‑dhë ꞊nɛ ‑kɔ ’wo‑ nu ‑na ‑a ’ka ‑a mɛ ’wo to ‑an ‑dhë bhë ‑a ’dhö, pë ꞊bhöü‑ ’wo‑ ‑glu ‑na yi ’saadhö ’ka bhë ‑a ’ka.

^2-3’Ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ’wo bhë ’wo ‑to Yesu ’piö ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ꞊dhɔɔ ‑kë wo ’ko ꞊bhaa, ’wo‑ pö ‑an ‑dhë: «Yi dhegluzë ‑nu, yaa ’dho kë ‑së kö ’yiën‑ yi ꞊kwaa’‑ ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑zü kö ’yiën‑ yi ‑zo kë ‑bhöpë ‑wun ’piö! ꞊Dhɛ ‑kë ’pö, ‑ka mɛ ’slaplɛ ’ö mɛ ’plɛ ‑wo ‑an ’tɔ ‑së to ’ö ‑Zuu ’slööslö ’dhö ‑an pa ‑sü ’ka, ’ö ’kpaakpadhɛ ’dho ‑an ‑gɔ ‑an ’sü ka ziën kö ’yiën‑ yuö ’ö bhë ‑a kpɔ ‑an kwɛɛ. ⁴꞊Ya kë ’pö, ’yi ‑dho ‑mɔa kö ’yiën‑ ’töng ’plɛ ’sü ’yiën‑ dhoë ’dhiö, ꞊bhɛa’ ‑sü waa‑ ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka.»

⁵’Ö ‑an ’saadhö ’plɛ ‑wo ‑we ‑an ‑wo bhë ‑a ‑bha. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ’wo Etiɛnë ’ö pa ‑sü ’ka ‑zo ‑yö ‑Zlan ‑bha ‑sü waa‑ ‑Zuu ’slööslö ’ka bhë, ’wo‑ sü. ’Wo Filipö sü, ’wo Plokɔlö sü, ’wo Nikanɔɔ sü, ’wo Timɔ sü, ’wo Paamenasö sü, ’ö Nikola ’ö go Antiɔsö ’ö ö ꞊zuö’ ꞊dhië Zuifö ‑nu ‑bha ꞊bhɛa’ ‑kɔ ’gü ’dhiö ‑be bhë, ’wo‑ sü. ⁶’Wo ‑an ‑zɔn Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑dhë; ’wo ꞊bhɛa ‑an ‑wun ’gü wo ‑kɔ ‑kpa ‑an ‑ta ‑sü ’ka, ‑yö kë ’dhö kö ‑wo ‑ya ‑de ‑ta ‑Zlan ‑bha ’ka yuö bhë ‑a kë ‑sü ’ka.

⁷‑Zlan ‑wo ‑yö ‑kë ’dho ꞊dhia ’dhiö, kö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑yö kë ꞊dhia ꞊va ‑kplawo Zeluzalɛmë plöö; slabhomɛ ‑dhɛ ꞊va ‑dhɛ ‑wo ‑we ‑a ‑bha kö ‑wo wo ‑zo yö Yesu ‑bha ’pö.

Etiɛnë ’kun ‑kɔ ’wo‑ kuën waa‑ ’wun ‑gɛn ’ö‑ bho

⁸Etiɛnë ’ö ‑Zlan ‑bha ’dhuë‑ waa‑ ‑bha ’piigbeedhɛ ‑yö ‑kë ‑a ‑gɔ bhë, ‑yö ‑dhidhaapë ꞊vava ‑nu ‑kë mɛ ‑nu wö ’dhiö. ⁹’Yö Zuifö ‑mɛ ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü ‑mɛ ‑nu ’ö ’wo ‑an ‑dhɛ «‑go ’gan ’gü ‑mɛ ‑nu» ’wo go Silɛnë ‑sɛ ’gü ’dhö oo, ‑a mɛ ‑nu ‑wo go Alezandri ‑sɛ ’gü waa‑ Zuifö mɛ ’bhaa ‑nu gbɛ ’ö ’wo go Silisi ‑dhɛ waa‑ Azi ‑dhɛ ‑an ’gü ’wo yö zaɔdhe kë ‑sü ‑bha Etiɛnë ’ka. ¹⁰’Kɛɛ ‑an ’dhi ‑yö ‑kun ’ö ‑an ‑kɔ yaa ‑mɔa ‑bha kö ‑waan ’wun ꞊blɛɛ’‑ ’zü, bhii Etiɛnë ‑yö ’wun ‑blɛɛ ’kpaakpadhɛ ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya nu ‑a ‑dhë bhë ‑a ’ka.

¹¹꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ’wo më mɛ ‑nu ’piö ’wëü‑ ’ka kö ‑waan ‑a pö: «Yi‑ ‑wo ‑ma kö ‑yö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na Moizö waa‑ ‑Zlan ‑an ‑gɔ.»

¹²‑Kɔ ’ö ’wo ’sɛgümɛ ‑nu, mɛ ziizii ‑nu waa‑ tɔnggɔmɛ ‑nu ’wo ‑an zü ꞊blüë’ bhë ’ö bhë. ’Ö ’wo ‑lo Etiɛnë ‑ta ’wo‑ kun ’wo dho ‑a ’ka zakanmɛ ꞊va ‑nu ’dhiö. ¹³’Yö ’wo nu mɛ ‑nu ’wo dho ꞊sua ‑wun dɔ Etiɛnë ‑bha bhë ‑an ’ka ’ö mɛ ‑nu bhë ’wo‑ pö: «Gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ’yaa ö bo ’wun ꞊blɛɛ’ kwa ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’slööslö waa‑ Moizö ‑bha tɔng ‑nu ‑bha ‑sü ’ka. ¹⁴Yi‑ ‑wo ‑nu ‑ma ꞊nɛ Yesu ’ö go Nazalɛtë bhë ‑yö ‑dho ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü ꞊siö’ ’ö kwa wɔ ‑kɔ ’ö Moizö ‑ya nu kwa ’bhɛma ‑nu ‑dhë bhë ’ö‑ bho piin.»

¹⁵Mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ‑kë za ’kënng ’gü mü, ’wo wo ’yan bɔ Etiɛnë ’piö, ’wo‑ ‑ga ‑piindhö ’ö ’wo‑ wöödhɛ yö kö ‑yö ’bhü ‑na ꞊nɛ ‑Zlan ‑bha bɔmɛ wöödhɛ ’dhö.

¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö slabhomɛ ꞊va ‑yö Etiɛnë ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «’Wun ‑nu ’wo‑ pö ü‑ ‑blɛɛ bhë, ü‑ ‑blɛɛ ’dhö gia‑ ’ka a?» ²’Ö Etiɛnë ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «N dë ‑nu, n dhegluzë ‑nu, ‑ka ka ’to ’to! ‑Zlan ’tɔbhɔsüzë ‑yö ö ‑de ‑zɔn kwa ’bhɛma Ablaamö ‑dhë kö ‑yö ꞊tun Mezopotami ‑sɛ ’gü kö ‑yaan ꞊tun ’dho ‑na ‑ya ꞊dhia pödhɛ ’wo‑ ‑dhɛ Kalan bhë ‑a ‑bha. ³’Ö ‑Zlan ‑ya ‑pö Ablaamö ‑dhë: Bhi ’dhö, ü bha ’kɔɔmɛ ‑nu ’dhö, ‑ka ’go kaa‑ ’kɔɔmɛ ‑nu waa‑ kaa‑ ’sɛgümɛ ‑nu ‑an ’piö, ’ka ’dho ’sɛ ’a ’dhoë‑ ‑a ‑zɔn ka ‑dhë bhë ‑a ’gü! ⁴꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Ablaamö ‑yö ‑go Kalidee ‑sɛ ’gü, ’ö dho ’ö ‑ya Kalan. ‑Dhɛ ’ö bhë ’ö Ablaamö dë ‑yö ga ‑a ‑bha. ’Ö ‑Zlan ‑yö Ablaamö bɔ ’sɛ ’ö ’ka‑ ’gü zlöö ꞊nɛ ‑a ’gü. ⁵‑Zlan yaa ‑dhɛ gbɛ nu ‑a ‑dhë mü. ‑Dhɛ pë ’tee gia‑ ’ö dho kë ꞊nɛ kwa ‑gɛn pin ’dhö yaa‑ do nu ‑a ‑dhë kö ‑yaan kë ‑a ‑de ‑bha ’ka. ’Kɛɛ ‑Zlan ‑yö pë ’tɔ ‑go ‑a ‑dhë ꞊woë’ ꞊nɛ ‑yö ‑dho ’sɛgɔ bhë ‑a nu ‑a ‑dhë, ’ö‑ nu ‑a ꞊suu’‑ ‑ta ’në ‑nu ‑dhë ’pö. ’Kɛɛ kö ‑a ’töng ’dhö bhë ‑a ’ka kö ’në gbɛ yaa kë Ablaamö ‑gɔ ꞊kun. ⁶‑Wo ’ö ‑Zlan ‑ya ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë yö ꞊ga ’ö ꞊nɛ: Ü ꞊suu’‑ ‑ta ’gü ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑dho ‑tosiadhe kë ‑nia ‑dhɛ ’gü ’sɛ gbɛ ‑ta. ‑Wo ‑dho kë ꞊nua ’ka mü; ’ö mɛ ‑nu ‑wo ‑an ’klo bhɔ ‑kwɛ ꞊këng’ ‑yiisië ’piö. ⁷’Kɛɛ a ‑dho ’klobhɔdhe ‑da ’sɛgümɛ ‑nu ’wo ’dhoë‑ ‑an kë wo ‑bha ꞊nua ’ka bhë ‑an ‑ta. ꞊Ya kë ’dhö, ‑wo ‑dho go ’sɛ ’wo ‑kë ‑a ’gü bhë ꞊nua ’ka bhë ‑a ‑bha kö ‑waan nu zö n gba ꞊dhia. »

⁸’Ö Etiɛnë ‑yö dho ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka ’dhiö ’ö‑ pö: «꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ‑Zlan ‑yö ‑dhikuëdhe ‑kun Ablaamö ’ka, ’ö‑ ꞊dua’ ‑yö ‑kë ’bɔn zë ‑sü ’ka. ’Ö Ablaamö ‑yö ö gbö Izaakö kpɔ, ’ö‑ zë ’bɔng kö ‑ya bhɔ ‑a ‑dhɛkpaɔyi ꞊ya kë ’slɛaga. ‑Kɔ do bhë ‑a ’ka ’pö, ’ö Izaakö ‑yö Zakɔbö zaa ’bɔng, ’ö Zakɔbö ‑de ’pö ’ö ö ‑bha ’në ‑nu ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ’wo ‑kë kwa ’bhɛma ‑wun ’gbeezë ’ka ’ö ‑an zaa ’bɔng.

⁹’Yö kwa ’bhɛma ‑nu ‑wo ꞊druɛi ‑kë wo dheglu Zozɛfu ‑bha, ’wo‑ ’dhɔɔ dɔ kö ‑yaan kë ꞊nua ’ka Ezitö ‑sɛ ’gü. ’Kɛɛ ‑Zlan ‑yö ‑kë ‑a ’piö, ¹⁰’ö‑ bho ‑a ‑bha ꞊sëëbhodhe ’plɛ ’gü, ’ö ’kpaakpadhɛ nu ‑a ‑dhë ’ö ’sla kpɔ ‑a ‑ta Falaɔn ’ö Ezitö ‑mɛ ‑nu ‑bha ‑gludë ’ka bhë ‑a ’dhiö. ’Ö Falaɔn ‑yö Zozɛfu ‑ya Ezitö ‑sɛ waa‑ ‑a ‑bha ꞊bhɔɔpë ’plɛ ꞊kɔɔnmɛ ’ka.

¹¹’Ö din ‑yö ‑da Ezitö ‑sɛ waa‑ Kana ‑sɛ ‑an ’gü. ’Ö ꞊sëëbhodhe ‑yö ‑kë ꞊gbaɔnsü, ’ö pë kwa ’bhɛma ‑nu ’wo dho ‑a yö ‑waan ‑bhö yaa kë ‑dhö.

¹²꞊Dhɛ ’ö Zakɔbö ꞊yaa‑ ma ꞊nɛ ’blee‑ ’wo‑ ꞊bluu’‑ kë ‑na bhë ‑yö ꞊tun Ezitö ‑sɛ ’gü, ’ö ö bha ’në ‑nu ’wo kwa ’bhɛma ‑nu ’ka bhë ‑an bɔ ’ma kö ‑waan ’blee‑ ’dhɔ. ¹³‑A kë ‑peedë ‑naa ’wo dhoë zlöö bhë ’ö Zozɛfu ‑yö ö ‑de ‑zɔn ö dhegluzë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë, ’ö Falaɔn ‑yö Zozɛfu ‑bha ’kɔɔmɛ ‑nu dɔ ’sabla.

¹⁴꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö ’ö Zozɛfu ‑yö ‑naɔ dɔ ö dhegluzë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑gɔ kö ‑waan dɔ wo dë Zakɔbö ‑gɔ kö ‑an dë waa‑ ö bha ’kɔɔmɛ ‑nu ’ö ‑an ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑yö ‑kë mɛ ‑lü ’gɔɔ‑ ’slaplɛ ö ga ’sɔɔdhu ’ka bhë kö ‑waan nu.

¹⁵꞊Dhɛ ’ö ‑naɔ bhë ꞊waa‑ dɔ wo dë ‑gɔ, ’ö ‑an dë Zakɔbö waa‑ ö bha ’kɔɔmɛ ‑nu ’wo dho Ezitö ‑sɛ ’gü. ’Ö Zakɔbö ‑nu ’wo bhë ’wo to ’sɛ bhë ‑a ’gü ’ö yöë ‑an ‑bha ga ‑yi ‑bha. ¹⁶꞊Dhɛ ’ö Zakɔbö ‑nu ꞊wa ga ’wo dho ‑an ꞊glöö ’ka Ablaamö ‑bha mɛ ‑bin ‑dhɛ ’ö‑ dhɔ Emɔɔ ‑bha ’në ‑nu ‑gɔ, Sikɛmë ‑pö ’gü bhë ‑a ‑bha. ‑Dhɛ do bhë ’wo kwa ’bhɛma ‑nu ‑bin ‑a ‑bha ’pö.

¹⁷꞊Dhɛ pë ’ö ‑Zlan ‑ya ’tɔ go Ablaamö ‑dhë, ’ö‑ yi ’dhö ’to ‑na ’tee kö ‑yaan kë, kö kwa ’bhɛma ‑nu ‑wo ꞊bhɛɛ ‑na. ’Yö ’wo ‑kë ꞊plëëzë Ezitö ‑sɛ ’gü. ¹⁸꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö, ‑gludë gbɛ ’ö yaa Zozɛfu dɔ ꞊nɛ Falaɔn ’dhö bhë ’ö yö Falaɔn pin ꞊taa Ezitö ‑sɛ ꞊kɔɔn ‑sü ’ka. ¹⁹’Ö ‑gludë mɛ bhë ’yö kwa ’bhɛma ‑nu ‑püö ’ö ‑an ’klo bhɔ, ’ö ‑an ’gbeedhɛ bho kö ‑waan wo ‑bha ’në ’puu ‑nu ‑lo blöö, ‑wo wo ꞊kwaa’‑ ‑an ‑zü ‑wo ga.

²⁰’Töng gia‑ bhë ‑a ’ka ’ö Moizö ‑yö bhɔa. ‑Yö ‑kë ’në ’puu ‑së ꞊duö ’ö‑ ‑wun ’yi ‑yö ‑kan ‑Zlan ‑dhë ‑a ’ka. ’Ö‑ ’kpɔmɛ ‑nu ‑wa to kɔɔ ’su ‑yaaga ’piö ’wo wo ‑zo ‑kë ‑a ’piö ‑bin ‑blü kö ꞊kun Falaɔn dho ‑a ꞊tɛi’ dɔ. ²¹꞊Dhɛ ’ö‑ ’kpɔmɛ ‑nu ꞊wa ’në bhë ꞊waa‑ dɔ blöö, ꞊wa wo ꞊kwaa’‑ ‑a ‑wun ‑zü, ’ö Falaɔn ’dhu ‑yö ‑kpën ‑a ‑bha ’ö‑ sü ’ö dhoë ’ö‑ ‑kë ö ‑bha ’në ’ka, ’ö ö ‑zo ‑kë ‑a ’piö. ²²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo Moizö ꞊daan Ezitö ‑mɛ ‑nu ‑bha ’wunbhokoudɔdhe ’saadhö ’plɛ ’ka, ’ö‑ ’pii ‑yö ‑kë ’gbee‑ ö ’dhi ‑wo waa‑ ö këpë ‑nu ’gü.

²³꞊Dhɛ ’ö Moizö ‑kwɛ ꞊ya kë ’gɔɔ‑ ‑yiisië, ’ö‑ ꞊zuö’ ‑yö ꞊luu kö ‑yaan ’dho ö dhegluzë ‑nu ’ö ’wo Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ’ka bhë ‑an ’piö kö ‑an ‑kë ‑a ’gü ‑kɔ ‑nu ’wo bhë ‑yaan dɔ. ²⁴꞊Dhɛ ’ö dho, kö Ezitö mi do ‑yö mɛ ‑nu ’wo bhë ‑a mɛ do ’klo bhɔ ‑na ’kpaan; ’yö dho mɛ ’wo‑ ’klo bhɔ ‑na bhë ‑a ‑dhë, ‑a ‑zo bho ‑sü ’ka ’yö Ezitö mi bhë ’yö‑ zë. ²⁵‑Yö ‑kë ‑a ‑zo ’piö ‑bezë ꞊nɛ ö dheglu ‑nu ’wo Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ’ka bhë ‑wo ‑dho ‑a ‑gɛn dɔ ꞊nɛ, ‑Zlan ‑yö ‑dho bɔ ö ‑ta ’ö ‑an bho ’gan ’gü; ’kɛɛ waa ‑dhɛ gbɛ yö ’wun bhë ‑a ’gü. ²⁶‑A ‑dhɛ mɛ ’ö ‑po ‑a ’piö bhë Moizö ‑yö Izlaɛlö ‑mɛ ꞊plɛ ‑yö kö ‑wo ’ko zë ‑na ’ö‑ ‑kë kö ’ö ‑an dhi ’kuë ‑a ‑pö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka: ‹Mɛ ’ka ꞊nɛ, ‑abi’, kö ꞊kun ’ka ’ko zë ka ’kuë! ’Ö tɔɔ dhegluzë ‑mü ka ’ka!› ²⁷’Kɛɛ ‑a mɛ ’ö‑ ‑bha za ’dhö ya bhë ‑yö Moizö ‑kë ꞊woë’ ꞊nɛɛ: ‹Yö ’ma ‑zian ’dhɛ! Dö ’ö ü ‑ya ‑gɔmɛ ’ka ’iin zakanmɛ ’ka yi ‑ta ‑ɛ? ²⁸Ü‑ ’piö kö ’ü n zë ꞊nɛ ‑kɔ ’ü Ezitö mi zaa yɛɛn bhë ‑a ’dhö a?› ²⁹‑Wo bhë ꞊dhɛ ’ö ‑da Moizö ’toodhö, ’yö ꞊duë ’ö dho ’ö ‑ya Madian ‑sɛ ’gü. ‑Dhɛ ’ö bhë ꞊nɛ ’ö to ‑a ‑bha ’ö ’në gɔɔn‑ ꞊plɛ kpɔ.

³⁰꞊Dhɛ ’ö ‑kwɛ ’gɔɔ‑ ‑yiisië ꞊ya ziö, ’ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ do ‑yö ö ‑de ‑zɔn Moizö ‑dhë ’yënngtaadhɛ ’ö ‑kë Sinai ‑tɔn ’sɔɔ bhë ‑a ‑bha; ’siö ’ö ‑kë ‑kpɔɔ kpö do ’güö ꞊dhia bhë ‑a ’gü. ³¹’Yö Moizö ’te ‑yö tun, pë ’ö‑ yö bhë ‑a ‑wun ’gü. ꞊Dhɛ ’ö ꞊yɔɔn ‑na ‑kpɔɔ kpö ’ö bhë ‑a ’ka ꞊klöö’ kö ‑yaan ‑a ‑ga ’papadhö, ’ö kwa Dëmɛ ‑Zlan ‑wo ma kö ‑ya pö ‑na: ³²Ma ’a tɔɔ ü ’bhɛma ‑nu ‑bha ‑Zlan, Ablaamö ‑bha ‑Zlan, Izaakö ‑bha ‑Zlan waa‑ Zakɔbö ‑bha ‑Zlan.

’Ö Moizö ‑yö yö ꞊zluun ‑sü ‑bha ’suö ‑dhë. ’Ö ‑dhɛ ‑ga ’ma ‑sü ‑yö ‑kë ‑a ‑dhë ‑ziizë. ³³’Ö kwa Dëmɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: ‹‑Bhö ü bha ‑sakpa bho ü ‑gɛan, bhii ‑dhɛ ü dɔ ‑a ‑bha bhë ꞊yö ’slööslö. ³⁴’Yënngbhɔdhe kë ‑na ma mɛ ‑nu ‑gɔ Ezitö ‑sɛ ’gü bhë, a‑ ‑yö, a ‑an ’gbo ‑wo ‑ma; pë ‑kë ’a ꞊yɔɔ ’aan‑ ‑an bho ’gan ’gü bhë ’ö bhë. ‑Bhö nu, ‑a yi ꞊ya ‑lo kö ’aan‑ ü bɔ Ezitö ‑sɛ ’gü ’sabla!› »

³⁵’Ö Etiɛnë ‑yö dho ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka ’dhiö ’ö‑ pö: «Moizö ’ö Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu waa ’we ‑a ‑wun ‑bha ’ö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: ‹Dö ü ‑ya yi ‑gɔmɛ waa‑ yië zadɔmɛ ’ka› bhë, yö do gia‑ bhë ꞊nɛ ’ö ‑Zlan ‑ya bɔ kö ‑yaan kë ‑an ‑bho ’gan ’gü ‑mɛ waa‑ ‑an ‑gɔmɛ ’ka. ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ’ö ö ‑de ‑zɔn ‑a ‑dhë, ‑kpɔɔ kpö ’ö kë ’güö ꞊dhia ‑a ’gü bhë, yö ꞊nɛ ’ö nu ‑a ‑dhë kö ‑yaan kë Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ‑gɔmɛ waa‑ ‑an ‑bho ’gan ’gü ‑mɛ ’ka. ³⁶Moizö ꞊nɛ ’ö Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu bho Ezitö ‑sɛ ’gü ‑dhidhaapë ‑nu kë ‑sü ’ka ’sɛ ’ö bhë ‑a ’gü, ’yoo nuɛazë ’dhiö waa‑ ‑kwɛ ’gɔɔ‑ ‑yiisië kë ‑sü ’ka ’yënng ꞊taa. ³⁷Moizö bhë ’zü ꞊nɛ ’ö‑ pö Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ‑dhë: ‑Zlan ‑yö ‑dho ö ‑wodhiölomɛ do ’ö dho kë ꞊nɛ n ’dhö ’ö dho go ka ꞊suu’‑ ’gü ‑a bɔ ka ‑dhë. ³⁸Moizö bhë ’zü ‑yö ‑kë Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ziën ’yënng ꞊taa. Yö ꞊nɛ ’töng ’wo‑ ꞊kaa’ mü bhë ’ö ‑kë ‑Zlan ‑bha bɔmɛ waa‑ kwa ’bhɛma ‑nu ziën, ’ö ꞊ya kë ’ö ‑Zlan ‑wo ’ö ꞊toëpö ‑këdhösü nu mɛ ‑nu ‑dhë bhë ’ö ꞊yaa‑ ma ’dhö Sinai ‑tɔn tuö ’ö ꞊ya kë ’ö nu ’ö‑ ’dhiö ‑lo kwa ’bhɛma ‑nu ‑bha.

³⁹’Kɛɛ kwa ’bhɛma ‑nu waa ’we ‑a ‑bha kö ’wo ’wun ma Moizö ‑ta. ’Ö ’wo ‑kɔ Moizö ’ka; ’wo‑ ‑dhɔ ꞊kaa’ kö ’wo ’yɛ wo ’zü, ’wo ’dho Ezitö ‑sɛ ’gü. ⁴⁰’Ö ’wo‑ pö Aalɔn ‑dhë: ‹‑Bhö kwa ‑bha gbapë ‑nu ’wo dho ’ta sü kwa ’dhiö ‑an kë! Bhii Moizö ’ö kwa bho Ezitö ‑sɛ ’gü bhë, pë ’ö ‑kë ‑a ’ka ’kwaa‑ dɔ!› ⁴¹’Ö ’wo ’sënng ‑du ’në do ‑kë ’ö ’wo sla‑ bho wo ‑bha gbapë bhë ‑a ‑dhë. ’Ö wo ꞊kwaa’ ‑pë bhë, ’wo‑ ’wlaan‑ ‑kë. ⁴²’Ö ‑Zlan ‑yö ö ‑ta yö ‑an ‑bha ’ö ‑an ‑bha ‑yɛ ’zü ‑yö ‑kë ’susong ‑nu gba ‑sü ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑bha ’sëëdhɛ ’gü bhë ‑a ’dhö ꞊nɛɛ: ‑Zlan ‑ya ‑pö: Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu, ka wü ‑zë ’ka sla‑ ‑nu bhoë ‑kwɛ ’gɔɔ‑ ‑yiisië ’piö ’yënng ꞊taa, ’kɛɛ n ‑ma sla‑ ’yaa ‑mü. ⁴³Ka ‑bha ‑zlan Mɔlɔkö ’yö ’ka‑ ‑bha sɔ ’kɔ sü, ’ka dhoë ‑dhɛ ’plɛ ’ö ’ka dho ‑a ‑bha ‑a ’ka, ’ö kaa‑ ‑zlan ’ö‑ ’tɔ ‑kë Lefan ’ka ’ö‑ ꞊dua’ ‑yö ‑kë ’susong ’bin ’ka bhë, ’ka‑ sü ’pö. Gbapë ‑nu ’wo bhë ka ‑an ‑kë ka ꞊kwaa’; ’ö ’ka ‑an gba. ‑A ‑wun ’gü a ‑dho ‑a kë kö ‑waan ’dho ka ’ka ꞊gbiin Babilɔnë ‑dhɛ ꞊zlöö.

⁴⁴꞊Dhɛ ’ö kwa ’bhɛma ‑nu ‑wo ‑kë ’yënng ꞊taa bhë, sɔ ’kɔ ’ö‑ ‑zɔn ‑an ‑dhë ꞊nɛ ‑Zlan ‑yö wo ’piö, ’ö ‑guö ’fa ‑nu ’ö tɔng dɔ ‑wo ‑nu ’dhö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑a ‑ta ‑wo ‑kë ‑a ’gü bhë ‑yö ‑kë ‑an ‑gɔ mü. Sɔ ’kɔ ’ö bhë ‑wa ‑kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ‑Zlan ‑ya ꞊blɛɛ ‑a ’ka Moizö ‑dhë, ’ö‑ ‑zɔn ‑a ’ka ‑a ‑dhë bhë ‑a ’dhö. ⁴⁵’Ö sɔ ’kɔ bhë ’ö dɔ ’pö kwa ’bhɛma ‑nu ’wo yö ‑an ’piö bhë ‑an kwɛɛ. ’Ö Zozue ‑yö yö ‑an ‑dhë ’dhiö, ’wo sɔ ’kɔ bhë ’wo‑ sü ’wo dhoë Kanaa ‑sɛ ’gü. ‑An ‑lo mü ꞊yië’, kö ‑Zlan ‑ya ’sɛ bhë ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu kë ‑an ’dhiö; ’yö ’wo ‑an ‑bha ’sɛ kun ‑an ‑gɔ. ’Ö sɔ ’kɔ bhë ’ö to ‑an ‑gɔ, ’sɛ ’wo‑ kun bhë ‑a ’gü, ’ö dhoë ’ö yöë Davidö ‑bha yi ‑bha. ⁴⁶Davidö ‑wun ‑yö ‑Zlan ‑zo ‑kun. ’Ö Davidö ‑ya ‑dhɛ ö ‑bha ‑Zlan ’ö ‑kë ö ’bhɛma Zakɔbö ‑bha ‑Zlan ’ka bhë ‑a ‑gɔ kö ‑yaan ‑a ‑bha ’kɔ dɔ. ⁴⁷’Kɛɛ Salomɔ ꞊nɛ ’ö ’kɔ bhë ’ö‑ dɔ zlöö.

⁴⁸’Kɛɛ a‑ ꞊blɛɛ ka ‑dhë giagia ’ka ꞊nɛ ‑Zlan ’yö ꞊va, ’yaa ‑ya ’kɔ ‑nu ’ö mɛ ’bhee‑ ‑nu ’wo‑ dɔ ‑an ’gü ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ‑wodhiölomɛ ‑ya ꞊blɛɛ ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö ꞊nɛɛ: Kwa Dëmɛ (‑Zlan) ‑ya ‑pö: ⁴⁹Dhang‑ ’gü ‑dhɛ ’ö tɔɔ ma ’gɔ ‑gbloo ’gü ‑dhɛ, ’ö ’sɛ ’dhö n ‑gɛn ‑gban ‑a ‑ta ‑pë ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ’pö, ’kɔ ꞊suu’‑ ‑mlë ’ö ’ka dho ‑a dɔ n ‑dhë ‑ɛ? ’Iin ‑dhɛ ‑mlë ’a dho n ’tɛɛ ‑nu pa ‑a ‑bha ‑ɛ? ⁵⁰Ma ‑de kun ’a pë ‑nu ’wo bhë ’a ‑an ’plɛ ‑kë ‑a? »

⁵¹’Go mü ’zü ’ö Etiɛnë ‑ya pö: «꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’dhö ꞊nɛ mɛ ꞊gɔü’ ’gbeezë ’ka ꞊nɛ, ’ö ka ꞊zuö’ ‑nu, ka ’to ‑nu, ꞊wa ta ‑Zlan ‑wo ‑gɔ, ’ö ’kaa ’we ‑a ‑bha kö ’kaan‑ ’wun ma ‑Zuu ’slööslö ‑ta ‑kplawo bhë, ka bhɔ ka ’bhɛma ‑nu ‑bha giagiawo ꞊dhɛɛ! ⁵²‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ’wo bhë, ‑a dö ‑zë ’ö ka ’bhɛma ‑nu waa ‑a ’klo bho ꞊ɛ? ’Ö mɛ ‑nu ’wo mɛ kpengdhö do ‑bha nu ‑sü ‑wun ꞊blɛɛ’‑ bhë, ’wo ‑an zë. Mɛ kpengdhö ’ö bhë ’ö ’ka‑ dɔ mɛ ‑nu kwɛɛ, ’wo‑ zë. ⁵³‑Zlan ‑yö tɔng ‑nu ka ‑dhë ’ö bɔa ö ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑ta; ’ö tɔng ’dhö bhë kaa‑ ꞊bhlë ’kpɔ.»

Etiɛnë ‑bha ga ‑kɔ

⁵⁴꞊Dhɛ zakanmɛ ‑nu ꞊wa Etiɛnë ’wun ꞊blɛɛ’ ‑wo ma, ’yö ’wun ‑yö ‑na ‑an ‑zuë ꞊gbaɔnsü. ⁵⁵’Kɛɛ Etiɛnë ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya pa bhë ’ö ‑dhɛ ‑ga dhang‑ ’gü, ’ö ‑Zlan ‑bha ’tɔbhɔdhe ’bhü yö; ’ö Yesu yö kö ‑yö dɔ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ‑dhɛ ꞊bhlëzë ‑bha, ⁵⁶’ö‑ pö: «‑Ka dɔ ’dhɛ, dɔ ’a‑ wo ꞊nɛ, ’ma ‑kpën dhang‑ ‑nu ‑bha, ‑an ’dhi ‑yö ’po ‑sü ’ka; Mɛgbö ’ö dɔ ꞊süë’ ‑Zlan ‑bha ‑dhɛ ꞊bhlëzë ‑bha bhë a‑ ‑yö ’pö.»

⁵⁷꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ’wo yö ‑gbla ’gbee‑ ’ka ‑sü ‑bha, ’wo wo ‑kɔ yö wo ’toë‑, wo ’to ta ‑sü ’ka (kö ‑waan ’kun ’wun ’ö‑ ꞊blɛɛ bhë ‑a ma ‑sü ’ka ‑a ‑zɔn ‑sü ’ka ꞊nɛ pë ’ö‑ ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ‑yö ‑Zlan ‑sü ya ‑sü ’ka). ’Ö ‑an ’plɛ ‑wo ꞊luu wo ’kuë, ’wo dho ’wo ‑lo Etiɛnë ‑ta. ⁵⁸’Wo‑ ꞊gblëë ’wo dhoë pö‑ ꞊taa ‑bha ’wo yö ‑a ꞊zëë ‑zë ‑guö ’ka ‑sü ’gü kö ‑waan ‑a zë. ’Ö mɛ ‑nu ’wo ‑tɔmɔdhɛ ‑kë Etiɛnë ‑bha zadɔyi ’ka bhë, ’wo wo ‑bha ‑da sɔ ‑ta dhuö ‑sɔ bho wo ‑bha, ’wo‑ nu ’nëgɔɔnzë ‑dadhëü ’wo‑ ‑dhɛ Sɔlö bhë ‑a ‑dhë kö ‑yaan ö ’yan ’to ‑a ‑bha kö ’woë‑ wo ‑bha ‑guö ‑zuö ‑dhɛ yö.

⁵⁹꞊Dhɛ ’wo Etiɛnë zë ‑na ‑guö ’ka bhë, ‑yö ‑bhɛa ’ö‑ pö: «N Dëmɛ Yesu, ’ma n ‑de ‑wun ‑lo ü kwɛɛ.» ⁶⁰꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’pö ’ö ‑lo ö kpɔn ’gü ’ö ‑gbla ’gbee‑ ’ka ꞊nɛɛ: «N Dëmɛ, ü ‑bha ’gën ‑mü; ü ‑zo bho ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa bhë ‑a ’piö!»

꞊Dhɛ ’ö‑ pö ’dhö ’ö‑ ‑zo ‑yö dɔ.

^1-2Etiɛnë zë ‑sü bhë, Sɔlö ‑zo ‑yö ‑we ‑a ‑bha. ’Ö mɛ ‑nu ’wo ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya ’wo Etiɛnë ‑bin, ’ö ’wo ’gbo bɔ ꞊va ‑a ‑wun ’gü.

Sɔlö ‑bha Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’klo ‑bhɔ ‑sü

Yi gia‑ bhë ‑a ’ka, ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë ’ö ‑an ‑bha ’klobhɔdhe ꞊va zü yö dɔa. ’Ö ‑kan Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑bha, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’plɛ ‑wo ‑pɛn, ’wo dho Zude ‑sɛ waa‑ Samali ‑sɛ ’gü ‑dhɛ ‑nu ‑bha.

³Sɔlö ‑zë, ‑yö ö ꞊faan’ sü kö ‑yaan ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ’tiin yën. ’Ö ‑sɔ kɔɔdhɛ ‑nu ‑bha, ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu, gɔɔn‑ ‑nu, dhoo ‑nu ‑an kun ’ö ‑an ‑zuö ‑kanso ’gü.

Filipö ‑yö Yesu ‑bha ’wuntaɔsë ‑blɛɛ Samali ‑sɛ ’gü

⁴Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ‑pɛn bhë, ‑wo ’wuntaɔsë ‑blɛɛ ’wo dhoë ‑dhɛ ’plɛ ’gü. ⁵Filipö ‑yö ‑dho Samali ‑pö do ’gü, ’ö ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ‑wun ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë. ⁶Mɛ gbung ‑nu ’wo ‑kë mü bhë, ’wun ’ö Filipö ‑yö ‑kë ‑a ꞊blɛɛ’ ꞊dhia bhë, ‑an ’plɛ ’töüdhö ‑wo ‑kë wo ’to ’to ꞊dhia ‑a ‑bha ‑së ’ka, ‑dhidhaapë ‑nu ’ö ‑kë ‑a kë ꞊dhia ’ö ’wo ‑an yö bhë ‑an ‑wun ’gü. ⁷Bhii ’ö tɔɔ mɛ ‑nu ’ö ‑zuu yaa ‑yö ‑kë ‑an ’gü bhë, ‑zuu yaa ‑nu ’wo bhë ‑wo ‑kë ‑go ‑an ’gü ꞊dhia ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’ka ’gbee‑ ’ka; ’tinngmɛ ‑nu waa‑ ‑gɛntɔsiömɛ ‑nu ’wo ‑kë mü bhë ’ö ‑an ‑dhɛ ‑yö bo ’pö. ⁸’Ö pö‑ bhë ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu ’glu ‑yö ‑dhi ꞊va ’ka.

⁹Gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Simɔ ‑yö ‑kë pödhɛ bhë ‑a ‑bha. ‑Yö ‑kë ‑dɛbɔmɛ ’gbee‑ do ’ka, ‑a ‑wun kë ‑kɔ ‑wun ’gü, ’ö Samali ‑sɛgümɛ ‑nu ’te tun, ’yö ö ‑de ‑kë ꞊bhlëzë. ¹⁰’Ö mɛ ‑nu ’wo plöö mü ’töüdhö, ’ö yöë mɛ ’giangian ‑nu ‑ta, ’wo wo ’to to ‑a ‑bha ‑së ’ka ’wo‑ pö: «Kwa ‑bha ‑Zlan ꞊va bhë ꞊nɛ ’ö‑ ‑bha ’piigbeedhɛ ‑yö ‑kë Simɔ ’ka ’ö ꞊yɔɔ kwa ’piö bhë.»

¹¹‑Wo wo ’to ‑to Simɔ ‑bha ‑së ’ka. ’Ö‑ ‑bha ‑dɛ ’ö‑ bɔ ‑na mü ‑kplawo ’ö‑ ‑dhɛ ꞊ya ꞊glɔɔ bhë, ’ö‑ ‑wun ‑yö ‑an ’te tun. ¹²’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ’wuntaɔsë ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha ‑gludëdhɛ waa‑ Yesu Klito ‑an ‑bha, ’ö Filipö ꞊yaa‑ ꞊blɛɛ’‑ ‑an ‑dhë, ’ö gɔɔn‑ ‑nu, dhoo ‑nu ’bhaa ‑nu ’wo plöö mü, ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ö ’wo ‑an bɔ yiö Yesu ’tɔ ’ka. ¹³’Ö Simɔ ‑de gia‑ ’pö, ’yö Yesu Klito ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ’Ö ’wo‑ bɔ yiö. ’Yö to Filipö ’piö; ‑dhidhaapë ꞊vava ‑nu ’ö Filipö ’dhö ‑an kë ‑na bhë ’ö ‑an yö ’ö‑ ‑wun ‑ya ’te tun.

¹⁴꞊Dhɛ ’ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo ‑kë Zeluzalɛmë ‑wa ma ꞊nɛ mɛ ‑nu ’wo Samali, ꞊wa ‑Zlan ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑, ’wo Piɛɛ waa‑ Zan ‑an bɔ ‑an ‑dhë.

¹⁵꞊Dhɛ mɛ ’wo bhë ꞊wa ’dho ꞊wa ‑lo Samali ‑sɛ ’gü, ’ö ’wo ꞊bhɛa Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wun ’gü, ‑yö kë ’dhö kö ‑waan ‑Zuu ’slööslö yö. ¹⁶Bhii ’ö tɔɔ kö waa ‑Zuu ’slööslö yö ꞊kun. ‑An bɔ ’wo‑ wo yiö ’kpaan ’ka kwa Dëmɛ Yesu ’tɔ ’ka. ¹⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Piɛɛ waa‑ Zan ’wo wo ‑kɔ kpa ‑an ‑ta, ’ö ’wo ‑Zuu ’slööslö yö.

¹⁸꞊Dhɛ ’ö Simɔ ‑ya yö ꞊nɛ ‑Zlan ꞊ya ‑Zuu ’slööslö nu Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dhë, Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑bha ‑kɔ ’wo‑ ‑kpa ‑an ‑ta bhë ‑a ‑wun ’gü, ’ö ’wëü‑ nu Piɛɛ waa‑ Zan ‑an ‑dhë, ¹⁹’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑Kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü bhë, ‑kaa nu n ‑dhë, ‑yö kë ’dhö kö mɛ ’a ’dhoë‑ n ‑kɔ kpa ‑a ‑ta ‑yaan ‑Zuu ’slööslö yö ’pö!»

²⁰’Yö Piɛɛ ‑ya ‑pö ‑a ‑dhë: «Bhi ’dhö, ü ‑bha ’wëü‑ ’dhö, ka ’gü ‑yö ꞊siö’‑! ’Ö tɔɔ ü ü ‑zo ‑ta ꞊nɛ ’bha ’wëü‑ nu yi ‑dhë, ‑Zlan ‑dho ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü nu ü ‑dhë, ’wëü‑ bhë ‑a ꞊truën ’ka kö ’üën‑ ‑Zuu ’slööslö nu ‑a ’ka mɛ ‑nu ‑dhë. ²¹Ü ‑bha ’wun gbɛ ’yaa pë ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑an ‑wun ’gü. Bhii ’ö tɔɔ ’bhaa ’kpëdhö ‑Zlan wö ’dhiö. ²²‑Bhö ü ‑ta yö ‑zo ‑ta ‑a ’gü ‑wun yaa ‑nu ‑bha ’ü ꞊bhɛa’‑ kwa Dëmɛ ‑dhë kö ‑yaan ziö ü ‑bha ‑zo ‑ta ‑a ’gü ‑wun yaa ‑nu ’ö ’wo ’dhö bhë ‑an ‑ta! ²³Bhii a‑ ‑yö ꞊nɛɛ ü pa ‑sü ’ka ’wun yaa ꞊va ’ka. ’Go mü ü ꞊sɔɔn yaa ‑gɔ ’gan ’gü.»

²⁴’Ö Simɔ ‑ya pö Piɛɛ waa‑ Zan ‑an ‑dhë: «Ka gia‑, ‑ka ꞊bhɛa’ Dëmɛ ‑dhë n ‑wun ’gü, kö ꞊kun ’ö pë ‑nu ’ka‑ ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ’ö‑ gbɛ dho kë n ’ka!»

²⁵꞊Dhɛ ’ö Piɛɛ waa‑ Zan pë ’wo‑ dɔ Yesu Klito ‑wun ’gü ꞊waa‑ ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ‑dhë, ’ö ꞊wa kwa Dëmɛ ‑bha ’wuntaɔsë ꞊blɛɛ’‑, ’wo ‑yɛ wo ’zü, ’wo dho Zeluzalɛmë. ’Ö ꞊dhɛ ’wo ’dho ‑na, ’wo ’wuntaɔsë ꞊blɛɛ pödhɛ ‑nu ’wo ‑kë bɔ ꞊dhia ‑an ’gü Samali bhë ‑an ’gü.

Filipö waa‑ ꞊lamɛ do ’ö go Etiopi ‑sɛ ’gü

²⁶(Filipö ‑yö ‑kë Zeluzalɛmë, ’ö) kwa Dëmɛ ‑bha bɔmɛ ‑ya pö Filipö ‑dhë: «‑Bhö ’dho goo ꞊zian’, ‑kpinngga ’ö go Zeluzalɛmë ’ö dho Gaza bhë ‑a ’ka! ‑Kpinngga ’ö bhë ’yaa mɛ ‑nu ’gbloo ’ka ꞊duö gbɔ.»

²⁷’Ö Filipö ‑yö ꞊luu ’ö dho. ’Ö‑ ‑bha ’dho ‑sü ’ka, ’ö yö gɔɔn‑ do ’ö ’yaa ‑gbabhö ‑a ‑bha zian‑. Gɔɔn‑ ’ö bhë ‑yö ‑kë ꞊lamɛ ꞊va do ’ö go Etiopi ‑sɛ ’gü ’ö ö ‑zo ‑kë Etiopi ‑sɛ ꞊kɔɔndhe ’wo‑ ‑dhɛ Kandasö bhë, ‑a ‑bha ꞊bhɔɔpë ‑nu ’saadhö ‑an ’piö ‑a ’ka. ‑Yö ‑nu Zeluzalɛmë ‑Zlan gba ꞊dhia. ²⁸‑Yö ‑kë ‑ya ‑sü ’ka ö ‑bha ‑yaagüpë ’ö ꞊soo ‑nu ‑wa ‑gan ‑a ’gü kö ‑yö ’dho ‑na ö ꞊plöö. ‑Yö ‑kë ‑Zlan ‑wodhiölomɛ Ezai ‑bha ’sëëdhɛ ‑be pö ꞊dhia.

²⁹’Ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya pö Filipö ‑dhë: «‑Bhö ’dho ‑yaagüpë bhë ‑a ’sɔɔ!»

³⁰’Ö Filipö ‑yö ‑dho ‑bla ’ka ’ö yö Etiopi mi ’ö bhë ‑a ‑bha. ’Ö Ö‑ ‑wo ma kö ‑yö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ Ezai ‑bha ’sëëdhɛ ‑be pö ‑na. ’Ö‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «Pë ’ü‑ pö ‑na bhë ’ü‑ ‑gɛn ‑ma ‑a?»

³¹’Ö gɔɔn‑ bhë ’ö‑ ‑daa ‑kë ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «꞊Ya kë ꞊nɛ mɛ gbɛ yaa‑ ‑gɛn pö n ‑dhë, a ‑dho ‑a dɔ ‑kɔklë ꞊ɛ?»

’Ö‑ pö Filipö ‑dhë: «‑Bhö ‑da n ’piö!» ’Ö Filipö ‑yö ‑da ‑a ’piö. ³²Pë ’ö ‑kë ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü, ’ö Etiopi mi ‑yö ‑kë ‑a pö ꞊dhia dhö bhë ‑ya pö: ‑Yö ‑kë ꞊nɛ ’bhla ’wo ’dho ‑na ‑a ’ka ‑a zë ꞊dhia ‑a ’dhö. ’Ö ‑kë ꞊nɛ ’bhlanë ’ö ’wo‑ kaa‑ bho ‑na ‑a ‑bha ’ö ’yaa ’we ‑a ’dhö. Yaa ö ’dhi ’po. ³³Mɛ ‑nu ‑wo ’yan ꞊ziö’ ꞊kaa’ ö waa ’wun gia‑ ꞊blɛɛ’‑, ‑a ‑bha za dɔ ‑sü ’gü. Mɛ gbɛ ’yaa ‑mɔa ‑bha kö ‑ya ꞊suu’‑ ‑ta ’në ‑nu ‑wun ꞊blɛɛ’‑, bhii ‑wa ‑zë. ³⁴’Ö Etiopi mi ’ö bhë ’ö Filipö ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö: «꞊Bhɛa’ ’a‑ wo ü ‑dhë, dö ’ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑yö ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ ꞊nɛɛ? Yö gia‑ ’yö ö ‑de ‑wun ꞊blɛɛ e, ’iin ’wun ’ö bhë ‑yö ‑gban mɛ gbɛ ‑bha e?»

³⁵’Ö Filipö ‑yö dɔ ’wun kpö ’ö‑ pö bhë ‑a ‑ta, ’ö ’wuntaɔsë ’ö ‑gban Yesu ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë. ³⁶‑Wo ‑kë ’dho ꞊dhia ’ö ’wo yö ’yipuë do ’sɔɔ; ’ö Etiopi mi ’ö bhë ’ö‑ pö: «’Yi ꞊ga ꞊nɛ; ‑më ’bhaa ’ö n ‑ma ’zü ’ö dhoë‑ kë kö ’üën‑ ’kun n ‑bɔ yiö ‑sü ’ka ɛ?»

³⁷[’Ö Filipö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑sü ꞊ya kë ü ‑gɔ ü ꞊zuöga ’plɛ ’ka, kö ü ‑dho ‑mɔa ‑bha ’ü ‑bɔ yiö.»

’Ö gɔɔn‑ ’ö bhë ’ö‑ pö: «A‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ Yesu Klito bhë ‑Zlan Gbö ‑mü.»]

³⁸꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö ’ö Etiopi mi ’ö bhë ’ö‑ pö mɛ ’ö ‑yaagüpë ‑blü ‑na bhë ‑a ‑dhë ‑yö ꞊gbaannu. ꞊Dhɛ ’ö ꞊gbaannu, ’ö Etiopi mi waa‑ Filipö ’wo yö sia‑, ’ö ‑dhɛ ’wo‑ ‑bha ꞊plɛ ’wo ꞊yɔɔ ’yi ꞊bhaa, ’ö Filipö ‑yö Etiopi mi ‑bɔ yiö Yesu ’tɔ ’ka.

³⁹꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ’go yiö ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑yö Filipö sü ‑dhɛ do bhë ‑a ’gü ’ö dho ‑a ’ka. ’Ö Etiopi mi ’ö bhë yaa‑ yö gbɔ. ’Kɛɛ yö ‑zë, ‑yö ‑dho ö ‑bha ’ta ’ka ’dhiö ’gludhi ’ka. ⁴⁰Filipö ‑zë ꞊dhɛ ’ö dho ‑a ‑ga kö ‑yö Azo ‑pö ’gü. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ’ö dho ö ‑bha ’ta ’ka ’dhiö, ’ö ’wuntaɔsë ꞊blɛɛ pödhɛ ‑nu ’gü ’ö dhoë ’ö ꞊loë’ Sezale plöö.

Sɔlö ‑bha ꞊zuö’ ‑dhië ‑Zlan ’piö ‑kɔ

(Këyuö ‑nu 22.6-16; 26.12-18)

¹’Töng ’ö bhë ‑a ’ka, Sɔlö ‑yö ‑kë ’suö ‑da ꞊dhia kwa Dëmɛ ‑bha ꞊guë’ ‑nu ’gü, ‑an zë ‑sü ‑wun ’ka ‑kplawo. ²’Ö dho slabhomɛ ꞊va ’piö, ’yö ’wo wo ‑kɔ pin ‑kë ’sëëdhɛ ‑nu ‑ta kö ‑ya ‑zɔn ꞊nɛ ‑an ‑zo ’kun ‑wun ‑mü kö ’yaan‑ dhoë Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑gɔmɛ ‑nu ’wo Damasö plöö ‑an ꞊dhia. ‑Yö ‑kë ’dhö ꞊ya kë ꞊nɛ ’ya gɔɔn‑ ‑nu ’iin dhoo ‑nu ‑an yö kwa Dëmɛ ‑bha zian ‑ta kö ’yaan‑ ‑an ’kun ’yaan‑ nu ‑an ’ka Zeluzalɛmë.

³’Ö ‑da zian ’ö dho Damasö ‑a ‑ta. ꞊Dhɛ ’ö ꞊yɔɔ’ ‑na pödhɛ bhë ‑a ’sɔɔ, ’kan ’ö‑ wo ‑ta ’ö ‑dhɛpuudhɛ ’ö go dhang‑ ’gü ‑a ’bhü ꞊ya ꞊nië’ ‑a ‑zü. ⁴’Ö go ö ‑bha ꞊soo ꞊taa ’ö ‑püö sia‑. ’Ö mɛ do ‑wo ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Sɔlö, Sɔlö, ‑më ’ö ‑kë ’ü n ’yënng bhɔ ’dhö e?»

⁵’Ö Sɔlö ‑ya ꞊dhɛɛ’ kpɔ, ’ö‑ pö: «Dö ‑mü ü ’ka ɛ, n Dëmɛ?»

’Ö kwa Dëmɛ Yesu ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ma Yesu, ’ü n ’yënng bhɔ ‑na bhë [’ko zë ’ü‑ wo ‑na n ’ka bhë, pë ’dhiö ’ü‑ kë ‑na ü ‑de ’ka bhë ‑ɔɔ!» ’Ö ’suö ꞊va ‑yö ‑da ‑a ’gü, ’yö yö ꞊zluun ‑sü ‑bha, ’ö‑ pö: «N Dëmɛ, ‑më ’ü‑ ’piö kö ’a‑ kë ꞊ɛ?» ’Ö kwa Dëmɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë:] ⁶«‑Bhö ꞊luu’‑ ’ü ’dho pödhɛ ’ö ü ’dhiö bhë ‑a ‑bha! Pë ’ü dhoë‑ kë bhë, ‑dhɛ bhë ꞊nɛ ’wo ‑dho ‑a ꞊blɛɛ’‑ ü ‑dhë ‑a ‑bha.»

⁷Gɔɔn‑ ‑nu ’ö waa‑ Sɔlö ‑nu ’wo ‑kë ’dho ꞊dhia bhë, ‑an ’te ‑yö ꞊tun ’ö pë ’wo dho ‑a kë waa‑ dɔ, bhii ‑wo ’ö ‑kë we ꞊dhia bhë ‑wa ‑ma, ’kɛɛ waa mɛ gbɛ yö.

⁸Sɔlö ‑yö ‑luu sia‑, ’yö ö ’yan ‑po; ’kɛɛ yaa ‑dhɛ yö. ’Wo ‑yaa ꞊kwɛɛ’ ‑bha, ’ö ’wo dho ‑a ’ka Damasö plöö. ⁹‑A ’yënng ‑yö ‑to trö ‑sü ’ka ‑dhɛkpaɔyi ‑yaaga ’piö. ’Töng ’dhö bhë ‑a ’ka, yaa pë gbɛ ‑bhö ’iin yaa ’yi mü.

¹⁰‑Dhɛ ’ö Damasö bhë, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ do ’wo‑ ‑dhɛ Ananiasö ‑yö ‑kë mü. ’Ö kwa Dëmɛ ‑yö ’wun ‑blɛɛ ‑a ‑dhë ’yanpiöpë ’gü, ’ö‑ pö: «Ananiasö!» ’Yö Ananiasö ‑ya pö: «Ma ꞊ga ’a ꞊nɛ, n Dëmɛ!»

¹¹’Ö kwa Dëmɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ꞊luu’‑ ’ü ’dho ‑kpinngga ’ö ’wo‑ ‑dhɛ ‑kpinngga ’ö dɔ kpengdhö ‑a ‑ta, ’ü ’dho ’ü ‑da Zuda ‑gɔ kɔɔ, ’ü gɔɔn‑ ’ö go Taasö, ’wo‑ ‑dhɛ Sɔlö bhë ’ü‑ ꞊mɛɛ’‑! ‑Yö kɔɔ mü ꞊bhɛa’ ‑sü ’gü. ¹²꞊Ya ’yanpiöpë yö. ‑A ‑bha ’yanpiöpë bhë ‑a ’gü, ꞊ya gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Ananiasö ‑a yö kö ꞊ya ‑da ‑a ‑gɔ kɔɔ; ꞊ya ö ‑kɔ kpa ‑a ‑ta, ‑yö kë ’dhö kö ‑yö ‑dhɛ yö ’zü ‑dëüwo.»

¹³’Ö Ananiasö ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «N Dëmɛ, mɛdhɛvadhɛ ꞊wa ’wun ’ö ‑gban gɔɔn‑ ’ö bhë ‑a ‑bha ‑a ꞊blɛɛ’‑ n ‑dhë, ’ö ’wun yaa ꞊suu’‑ ’ö‑ ‑kë ü ‑bha mɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë ‑an ’ka, ‑wa ’plɛ ‑blɛɛ n ‑dhë. ¹⁴‑A ‑bha ‑nu zö ‑sü ’ka, slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo ‑wogbiindhɛ ‑nu ‑a ‑dhë kö ‑yaan mɛ ‑nu ’wo ꞊bhɛa ü ’tɔ ’ka ‑an ’kun ‑yaan ‑an ‑da ‑kanso ’gü.»

¹⁵’Yö kwa Dëmɛ ‑ya ‑pö Ananiasö ‑dhë: «‑Bhö ’dho ’dhɛ! Bhii gɔɔn‑ bhë, ’ma‑ ’sü kö ‑yaan n ‑wun ꞊blɛɛ’‑, ’sɛgɔgümɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka waa‑ wo ‑bha ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ waa‑ Izlaɛlö ‑sɛgümɛ ‑nu ‑an ‑dhë. ¹⁶Ma gia‑, ’yënngbhɔdhe ‑nu ’ö dho bɔ ‑an ’gü n ’tɔ ‑wun ’gü bhë, a ‑dho ‑an ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑a ‑dhë, ’ö ‑an dɔ.»

¹⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö ’ö Ananiasö ‑yö dho. ’Yö dho ’ö ‑lo ’kɔ bhë ‑a ’gü, ’yö ö ‑kɔ kpa Sɔlö ‑ta ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «Sɔlö, n dheglu, kwa Dëmɛ Yesu ’ö ö ‑de ‑zɔn ü ‑dhë zian ‑gblooga ’ü nuë bhë ‑a ‑ta bhë, yö ꞊nɛ ’ö n bɔ ü ’piö kö ’üën‑ ‑dhɛ yö ’zü ‑dëüwo, ’go mü kö ’ü pa ‑Zuu ’slööslö ’ka.»

¹⁸‑Dhɛ do bhë ꞊nɛ ’wo to ‑a ‑bha, ’ö pë ‑nu ’ö ’wo ‑kë ꞊nɛ ’yuö‑ ꞊kia’ ‑nu ’dhö ’ö ’wo go Sɔlö ’yënngdhö, ’wo ‑lo sia‑; ’ö ‑dhɛ yö ’zü ’ö ’wo‑ ‑bɔ yiö Yesu ’tɔ ’ka. ¹⁹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö ’ö pë ‑bhö, ’ö ꞊faan’ sü ’zü ‑dëüwo.

Sɔlö ‑bha Yesu ‑wun ‑blɛɛ Damasö plöö ‑sü

Waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑dhɛkpaɔyi kpö ‑kë wo ’ko ꞊bhaa Damasö mü. ²⁰Sɔlö ‑yö ‑to ‑dhɛ bhë ‑a ’gü, ’ö yö ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑sü ’gü Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü, ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛ Yesu ‑yö ‑Zlan Gbö ’ka. ²¹Mɛ ‑nu ’saadhö ’wo‑ ‑wo bhë ’wo‑ ma, ’tetundhe ‑yö ‑da ‑an ’gü, ’wo‑ pö: «Gɔɔn‑ ꞊nɛ yö kun ’ö ‑kë mɛ ‑nu ’wo Yesu ’piö ‑an zë ‑sü ’gü Zeluzalɛmë ꞊nɛ ꞊a? Yaa nu zö ‑yaan ‑an ’kun ‑yaan ’dho ‑an ’ka slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu ꞊dhia ꞊a?»

²²’Kɛɛ Sɔlö ‑yö ‑Zlan ‑wo ‑blɛɛ ‑kplawo ’piigbeedhɛ ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ꞊yaa‑ ‑zɔn Zuifö ‑nu ’wo ‑kë Damasö ‑an ‑dhë ꞊nɛ Yesu ‑yö ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’ka, ’ö pë ’wo dho ‑a kë waa‑ dɔ wo ‑de ‑gɔ.

²³꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛkpaɔyi kpö ’bhle ꞊ya ziö, ’ö Zuifö ‑nu ‑wo dho wo ’ko ꞊bhaa, ’ö ‑an ‑wo ‑yö ‑kë ‑a ’gü do kö ’wo Sɔlö zë. ²⁴’Ö ’wo wo ’yan to böü‑ ’kplong ’dhi ‑nu ’ö mɛ ‑nu ‑wo ‑da ‑a ’ka plöö bhë ‑a ‑bha, lënng ‑nu, gbeng ‑nu ’plɛ ’ka kö ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊wa Sɔlö yö kö ‑yö bɔ ‑na ‑a ’ka, ‑waan ’kun ‑waan zë. ’Kɛɛ mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo Sɔlö ‑zo ‑büö Zuifö ‑nu ‑bha ’slë ’wo‑ ‑kan ‑a ‑gɔ bhë ‑a ’ka.

²⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö, Sɔlö waa‑ ö ‑bha ꞊guë’ ‑nu ‑wo ‑da böü‑ ’kplong ’ö ꞊nië pö‑ ‑zü bhë ‑a tuö gbeng, ’wo Sɔlö ‑da ꞊kpasɛn ’gü, ’wo‑ ꞊yɔɔ ‑a ꞊zlöö ꞊zian’ ’Ö Sɔlö ‑yö dho.

Sɔlö ‑yö ‑dho Zeluzalɛmë plöö

²⁶꞊Dhɛ Sɔlö ꞊ya ‑lo Zeluzalɛmë, ‑ya këdhɛ ‑mɛɛ kö ’yaan‑ ’dho Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’piö, ’kɛɛ ’suö ‑yö ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ’gü, bhii ’ö tɔɔ Sɔlö ‑bha ‑kë Yesu ‑bha ꞊guë’ ’ka ‑sü bhë waa‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ²⁷’Ö Baanabasö ‑ya sü ’ö wo ‑nu ’wo dho Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’piö, ’yö ‑kɔ ’ö Sɔlö ‑yö kwa Dëmɛ yöë Damasö ‑kpinngga ’piö waa‑ ‑kɔ ’ö kwa Dëmɛ ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ‑a ’ka ‑a ‑dhë bhë ’ö Baanabasö ‑ya ’plɛ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë. ’Ö ko ’zü, ‑kɔ ’ö Sɔlö ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ‑a ’ka, ‑zo ‑gban ‑sü ’ka, Yesu ’tɔ ’ka Damasö ‑mɛ ‑nu ‑dhë bhë ’ö‑ ꞊blɛɛ ’zü ‑an ‑dhë.

²⁸’Yö sü ‑a yi ’ö ’dhö bhë ‑a ‑bha, Sɔlö ‑yö ‑kë ‑an ’piö zlöö ‑kplawo, ’wun ’saadhö ’plɛ ’gü ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka kwa Dëmɛ ’tɔ ’gü ‑zogbandhe ’ka Zeluzalɛmë plöö. ²⁹Waa‑ Zuifö ‑nu mɛ ’wo Glɛkö ‑wo ma, ‑wo zaɔdhe ‑kë wo ’ko ’ka ’siösiö, ’kɛɛ wo ‑zë ‑wo ‑kë ‑a ’piö kö ’wo‑ zë.

³⁰꞊Dhɛ ’ö‑ dhegluzë ‑nu ꞊waa‑ zë ‑wun ma, ’wo dho ‑a ’ka Sezale ‑pö ’gü ’wo‑ bɔ ’ö dho Taasö plöö.

³¹꞊Zuöyagluu ‑yö ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’wo Zude ‑dhɛ ‑nu, Galile ‑dhɛ ‑nu, Samali ‑dhɛ ‑nu ’gü ‑an ‑gɔ. ꞊Faan’ ‑yö ‑kë ‑an ‑gɔ, ’wo wo ‑bha ‑tosiadhe ‑kë kwa Dëmɛ ꞊bhlë ‑ya ‑sü ’ka, kö ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ‑wo kë ‑na ꞊va, ’ö dhoë ’dhiö, ‑Zuu ’slööslö ‑bha ‑nu ‑an ‑dhë ‑sü ’ka.

Ene ‑dhɛ bo ‑sü

³²Piɛɛ ‑yö ‑kë ꞊nië’‑ ꞊dhia, ’sɛ bhë ‑a ‑dhɛ ’saadhö ’gü. Yi do ’ka ‑yö ‑dho Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Lida plöö ‑an ’piö.

³³’Ö gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Ene ’ö ’tinng ꞊yua’ ‑ya ‑kë ’ö‑ ‑kwɛ ꞊ya kë ’slɛaga bhë ’ö‑ yö kö ‑yö ꞊waannu ‑sü ’ka ꞊gba ‑ta. ³⁴’Ö Piɛɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ene, Yesu Klito ꞊ya ü ‑dhɛ bo. ‑Bhö ꞊luu’‑, ’ü ü ‑bha ꞊gba ’dho ’kuë‑ dhö!»

‑Dhɛ do bhë ‑a ’gü ’ö Ene ‑yö ꞊luu ‑a ‑bha. ³⁵’Ö mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ‑kë Lida ‑pö waa‑ Salɔn ‑sɛ ’gü, ’wo‑ yö ’wo wo ꞊zuö’ ꞊dhië kwa Dëmɛ ’piö ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

Dɔɔkasö ‑bho ga ’gü ‑sü

³⁶Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑dhe do ’wo‑ ‑dhɛ Tabita ’ö Glɛkö ‑mɛ ‑nu ‑wa ‑dhɛ wo ‑wo ’gü «Dɔɔkasö» ‑a ‑gɛn ’ö tɔɔ «‑zloo» ‑yö ‑kë Zope ‑pö ’gü. ‑Yö ’wun ‑së ‑kë mɛ ‑nu ‑dhë ꞊va, ’go mü ‑yö ‑nu ’fɛɛmɛ ‑nu ‑dhë. ³⁷’Ö ’töng gia‑ bhë ‑a ’ka, ’ö dho ‑a ’ka sia‑ ’yua ’ka; ’ö ga.

꞊Dhɛ ꞊wa yën ‑a ꞊glöö ’zlu ‑sü ‑bha, ’wo‑ ‑da ’kɔdhi do ’ö ’kɔ ‑ta dhuö bhë ‑a ’gü. ³⁸Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ‑kë Zope, ‑wa ‑ma ꞊nɛ Piɛɛ ‑yö Lida ‑dhɛ ’ö Zope ‑dhɛ ’sɔɔ mü bhë ‑a ’gü, ’wo mɛ ꞊plɛ bɔ ’ma ‑naɔ ‑dɔ ‑an ‑gɔ ‑sü ’ka kö ‑wa pö Piɛɛ ‑dhë ꞊nɛɛ: «Yi ‑bhɛa ü ‑dhë, kö ’ü nu yi ‑gɔ plöö ’nö ’zodhö; kö ꞊kun ’ü ꞊glɔɔ ’ma!»

³⁹Piɛɛ ‑yö ‑to mü ’yö ‑ziö ‑an ’piö ’wo dho. ꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ’dho ꞊wa ‑lo, ’wo dho ‑a ’ka ’kɔdhi ’ö dɔ ’kɔ ‑ta dhuö bhë ‑a ’gü. ꞊Gɛandhoo ‑nu ‑wo ꞊yɔɔn Piɛɛ ‑bha ’ö ’wo sɔ ’në ‑nu, sɔ ‑ta dhuö ‑sɔ ‑nu ’ö Dɔɔkasö ‑yö ‑an ‑wɔ ’ö ‑an nu ‑an ‑dhë kö ‑yö ꞊tun ’bhee‑ ꞊kun bhë ‑a ‑zɔn ‑a ‑dhë ’gbo bɔ ‑sü ’ka. ⁴⁰’Yö Piɛɛ ‑yö mɛ ’plɛ ‑yö plaan. ’Ö ‑lo ö kpɔn ’gü, ’ö ꞊bhɛa ‑Zlan ‑dhë. ’Go mü ’ö ꞊dhië ꞊glöö ꞊kpëü ’piö ꞊zian’ ’ö‑ pö: «Tabita, ‑bhö ꞊luu’‑!»

’Yö ö ’yan ‑po. ꞊Dhɛ ’ö ꞊ya Piɛɛ yö, ’ö ‑ya ö ‑gɛan. ⁴¹’Ö Piɛɛ ‑yö ö ‑kɔ ‑da ‑a ’gü ’ö‑ ꞊luu. ’Ö ꞊gɛandhoo ‑nu waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo to bhë, ’ö ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë ’kɔ ’ö bhë ‑a ’gü, ’ö dhebɔ ’ö ga bhë ’ö‑ ‑zɔn ‑an ‑dhë kö ꞊yö ’bhee‑.

⁴²’Wun ’ö bhë ‑wa ‑ma Zope ‑pö ’plɛ ’gü, ’ö mɛdhɛvadhɛ ‑wo kwa Dëmɛ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ⁴³꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, Piɛɛ ‑yö ꞊glɔɔ Zope plöö, wü kwi ‑yuökëmɛ do ’wo‑ ‑dhɛ Simɔ bhë ‑a ‑gɔ kɔɔ.

Piɛɛ waa‑ Kɔɔnɛɛ

¹Gɔɔn‑ do ‑yö ‑kë Sezale ‑pö ’gü, ’wo‑ ‑dhɛ Kɔɔnɛɛ. ‑Yö ‑kë Wlɔmë ’dhasi ꞊këng’ do ‑gɔmɛ ’ka, ’dhasi kpö ‑nu ’wo‑ ‑dhɛ Itali ’dhasi kpö bhë ‑a ’gü. ²Gɔɔn‑ ’ö bhë waa‑ ö ‑bha ’kɔɔmɛ ‑nu ‑wo ‑kë ‑Zlan gbamɛ ’ö ’wo ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya ‑an ’ka; ‑yö ‑nu Zuifö ‑nu ’wo ’fɛɛzë ’sɛ ’ö bhë ‑a ’gü ‑an ‑dhë, ’ö ꞊bhɛa ‑Zlan ‑dhë ‑dhɛkpaɔyi ’saadhö ’ka.

³Yi do ’ka bhë ꞊dhɛ ’kwa dɔ ’wɔ ’yɛ ‑lan ’ka, ’ö ’yanpiöpë do yö. ’Ö ’yanpiöpë bhë ‑a ’gü, ’ö ‑kpën ‑Zlan ‑bha bɔmɛ do ö ‑da ‑a ’piö kɔɔ ‑a ‑bha. ’Ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ bhë ’ö yö ‑a ’tɔ ‑bha, ’ö‑ pö: «Kɔɔnɛɛ!»

⁴’Ö Kɔɔnɛɛ ‑ya ‑ga ‑piindhö, ’ö ’siö ‑yö ‑kan ‑a ’gluu, ’ö‑ pö: «Ü‑ ‑pö ꞊dhɛɛ, n Dëmɛ?»

’Ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «‑Zlan ꞊ya ü ‑bha ꞊bhɛa’ ‑wo ma, ‑a ꞊zuö’ ’glu ꞊ya ‑dhi ü ‑bha ‑nu ’fɛɛmɛ ‑nu ‑dhë ‑sü ‑wun ’gü, ’ö ko ’zü, ’ö‑ ꞊zuö’ ꞊ya nu ü ’piö. ⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö ’sabla, ‑bhö mɛ ‑nu bɔ Zɔpe ‑pö ’gü kö ‑waan pö gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Simɔ ’wo‑ ’tɔ kpɔ Piɛɛ ’ka bhë ‑a ‑dhë kö ‑yö nu. ⁶‑Yö wü kwi ‑yuökëmɛ ’wo‑ ‑dhɛ Simɔ ’ö‑ ‑bha ’kɔ ‑yö dɔ ’yoo ’sɔɔ bhë ‑a ‑gɔ kɔɔ.»

⁷꞊Dhɛ ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ’ö ’wun ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë bhë ꞊ya ziö, ’ö Kɔɔnɛɛ ‑yö ö ‑bha yuökëmɛ ‑nu ’wo‑ ‑gɔ kɔɔ bhë ‑an ꞊plɛ waa‑ ö ‑bha ’dhasi ‑nu ’wo bhë ‑a mɛ do ’ö ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë. ⁸’Ö ’wun ‑nu ’wo ‑kë ’töüdhö bhë ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö, ’ö ‑an bɔ Zɔpe.

⁹‑A ‑dhɛ mɛ ’ö ‑po ‑a ’piö kö ꞊wa ‑da zian ‑ta, ‑wo ꞊yɔɔn ‑na Zɔpe ‑dhɛ ’sɔɔ, lënnggüdhɛ ꞊tɛi’ ’ka, ’ö Piɛɛ ’ö to plöö bhë, ’yö ‑da ’kɔ ‑ta dhuö kö ‑yaan ꞊bhɛa’‑, (bhii ’ö tɔɔ ’kɔ ’ö bhë ‑a ‑ta dhuö ‑dhɛ ‑yö ‑kë ’gbɛgbɛ ‑së ’ka). ¹⁰Din ‑ya ‑kun, ‑dhɛ do bhë ‑a ’gü. Mɛ ‑nu ’ö ‑kë ‑an ‑gɔ kɔɔ bhë ‑wo ‑kë ‑a ‑bha ‑bhöpë ‑yuö kë ‑sü ’gü, ’yö ’yanpiöpë do ‑yö. ¹¹’Ö dhang‑ yö kö ‑a ’dhi ꞊ya ’po, kö pë do ’bhaa ‑yö ’go ‑na dhang‑ ’gü ‑yö ꞊yɔɔ’ ‑na. Pë bhë ‑yö ‑kë ꞊nɛ sɔ ꞊va ꞊suu’‑ do ’bhaa ’ö‑ ’to ’dhiö ‑dhɛ ‑yiisië ’dhö mɛ kwɛɛ ‑a ’dhö, ‑yö ‑yɔɔ sia‑ ’sengdhö. ¹²’Ö pë bhë ‑a ’gü, wü ꞊suu’‑ ’oo ꞊suu’‑ ’ö ’wo ‑kë ꞊soo ‑ta ‑wü ‑nu, ‑gblëë ’gu ‑ta ‑wü ‑nu, waa‑ ‑ma ‑nu ꞊suu’‑ ’kpɛkpɛ ’ka ‑wo ‑kë mü. ¹³’Ö ‑wo do ‑yö ‑we ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «Piɛɛ, ‑bhö ꞊luu’‑, ’ü ‑an zë, ’ü ‑an ‑bhö!»

¹⁴’Yö Piɛɛ ‑ya pö: «‑Abi’, n Dëmɛ, pë ’ö yië‑ tɔng ‑ya pö kö ꞊kun ’yi‑ ‑bhö bhë, n ’ka‑ ‑bhö do ꞊kun.»

¹⁵’Ö ‑wo do bhë ’ö‑ pö ‑a ‑dhë ’zü: «Pë mɛ ’ö ‑Zlan ‑ya pö ꞊yö ‑së kö ‑wa ‑bhö, kö ꞊kun ’ü‑ pö ’yaa ‑së kö ‑wa ‑bhö!» ¹⁶‑Yö ‑kë ’dhö ‑gwaa ‑yaaga, ’ö pë ‑nu ’wo bhë ’wo ꞊luu, ’wo dho dhang‑ ’gü ’zü.

¹⁷Piɛɛ ‑yö ‑kë ö ‑de ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ‑dhiadhö ’yanpiöpë ’ö‑ yö bhë ‑a ‑gɛn ‑wun ’gü. ’Kɛɛ ‑a ’töng gia‑ bhë ‑a ’ka kö Kɔɔnɛɛ ‑bha bɔmɛ ‑nu ꞊wa ‑lo plöö, ‑wo Simɔ ‑bha ’kɔ ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ‑na mɛ ‑nu ‑gɔ. ’Wo dho ’wo ‑lo Simɔ ‑gɔ ’kɔ ’dhiö. ¹⁸’Wo ’kɔdëmɛ ꞊dhɔɔ ‑kë, ’ö ’wo ꞊dhɛɛkpɔdhe ‑kë ‑a ‑gɔ ꞊nɛɛ: «Simɔ ’wo‑ ’tɔ kpɔ Piɛɛ ’ka bhë ‑yö zö ꞊a?»

¹⁹Piɛɛ ‑yö ‑kë ö ‑zo ’ta ꞊dhia ‑kplawo, ’yanpiöpë ’ö‑ yö bhë ‑a ‑wun ’gü, ’ö to mü ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Dɔ, gɔɔn‑ ‑nu ‑yaaga ‑wo ü ꞊mɛɛ’ ‑na. ²⁰‑Bhö ’go ’kɔ ‑ta dhuö, ’ü yö sia‑, ’ü ziö ‑an ’piö, kö ꞊kun ü ꞊zuö’ ‑yö to zlöö, bhii ’ö tɔɔ ma ꞊nɛ ’a ‑an bɔ!»

²¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Piɛɛ ‑yö ꞊yɔɔ, ’ö dho mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ’piö. ’Ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Mɛ ’ka‑ ꞊mɛɛ’ ‑na bhë ’ö tɔɔ ma. ‑Më ’ö ‑kë ‑ɛ?»

²²’Ö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Glukɔɔnmɛ Kɔɔnɛɛ ꞊nɛ ’ö yi bɔ. ‑Yö gɔɔn‑ ’kpëdhö ’ö ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya ‑a ’ka. ’Go mü ’ö Zuifö ‑nu ’plɛ ’wo‑ ‑bha ‑tɔmɔdhɛ ‑së ‑kë. ‑Zlan ‑bha bɔmɛ do ‑ya ‑pö ‑a ‑dhë ‑ya pö ü ‑dhë ’ü nu ‑a ‑gɔ kɔɔ kö ’yaan‑ ö ’to ’to ’wun ’ü dho ‑a ꞊blɛɛ’‑ ‑a ‑bha!»

²³’Ö Piɛɛ ‑yö ‑an ‑da kɔɔ ’ö ‑an gbaa wɔdhɛ ’ka, ’wo ‑wɔ mü.

꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ꞊ya ’po ’ö waa‑ Piɛɛ ‑nu ’wo ‑da zian ‑ta. ’Ö dhegluzë ’bhaa ‑nu ’wo go Zope mü, ’wo dho dɔ ‑an ‑gɔ ꞊dhia. ²⁴‑A ‑ta ‑dhɛ mɛ ’ö ꞊kpaɔ ‑a ’piö, ’wo ‑lo Sezale ‑pö ’gü. Kɔɔnɛɛ waa‑ ö dheglu ‑nu ’iin ö ’bhamɛ ‑nu kpinngdhö ’yö ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë bhë wo ’plɛ ‑wo ‑kë ‑ya Piɛɛ ‑gɔ ꞊dhia.

²⁵꞊Dhɛ ’ö Piɛɛ ’dhö ‑da ‑na kɔɔ, Kɔɔnɛɛ ‑yö ‑dho ‑a ‑gɔ zian, ’yö yö ö kpɔn ’gü ‑a ’dhiö ‑a ꞊bhlë ‑ya ‑sü ’ka. ²⁶’Ö Piɛɛ ‑ya ꞊luu ‑a ‑pö ‑a ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «‑Bhö ꞊luu’‑, bhii mɛ ’bhee‑ ‑mü n ’ka ’pö ꞊nɛ ü ’dhö!»

²⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö yö ’wun ‑blɛɛ Kɔɔnɛɛ ‑dhë ‑sü ’gü, ’wo dho ’wo ꞊daa’ kɔɔ, ’ö‑ ’yan ‑yö ‑da mɛ ‑nu ꞊plëëzë ’wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa bhë ‑an ‑ta, ²⁸’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Ka gia‑ ka‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ Zuifö ‑nu ‑bha tɔng ’gü, waa‑ ‑nia ‑nu ’waa kë wo ’kuë‑, ’iin ’waa ‑da ‑an ‑gɔ kɔɔ. ’Kɛɛ ‑Zlan ‑ya ‑pö n ‑dhë ꞊nɛɛ kö ꞊kun ’a mɛ gbɛ sü mɛ yaa ’ka ’a ‑kan ‑a ‑bha. ²⁹’Ö tɔɔ ’wun ’ö ‑Zlan ‑ya ‑blɛɛ n ‑dhë ‑a ‑wun ’gü ꞊nɛ, ꞊dhɛ ’ö ’ka n ꞊dhɔɔ ‑kë, n ’ka ꞊dhɛɛ’ gbɛ ’kpɔ, ’a nu. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ꞊nɛ, ‑më ’ö ’ka n ‑dhɛ ‑a ’ka ɛ?»

³⁰’Ö Kɔɔnɛɛ ‑ya pö: «‑A ‑dhɛkpaɔyi ‑yaaga ’ö ꞊nɛ ’töng gia‑ ꞊nɛ ‑a ’ka, a ‑kë n ‑gɔ kɔɔ ’wɔ ’yɛ ‑lan ꞊bhɛa’ ‑wo ꞊dhia, ’ö to mü ’ö gɔɔn‑ do ’ö sɔ ’bhü ‑sü ’dhö ‑a ‑bha, ’yö ‑wo n ’dhiö mü, ³¹’ö‑ pö n ‑dhë: ‹Kɔɔnɛɛ, ‑Zlan ꞊ya ü ‑bha ꞊bhɛawo ma, ’ö ü ‑bha nu ’ü‑ wo ‑na ’fɛɛmɛ ‑nu ‑dhë bhë, ꞊yaa‑ yö ’pö. ³²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ‑bhö mɛ bɔ Zope kö mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Simɔ ’wo‑ ’tɔ kpɔ Piɛɛ ’ka bhë kö ‑yö nu. ‑Yö Simɔ mɛ ’ö ‑kë wü kwi ‑yuökëmɛ ’ka, ’ö‑ ‑bha ’kɔ dɔ ’yoo ’dhiö bhë ‑a ‑gɔ kɔɔ!› ³³Pë ‑kë ’a mɛ bɔ vɛɛdhö ü ’piö, ’ö ’ü‑ ‑kë ’glusë ’gü ’ü nu bhë ’ö bhë. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, mɛ ’plɛ kwa ‑Zlan wö ’dhiö zö, yi ’to ‑yö ü ‑bha kö ‑wo ’ö kwa Dëmɛ ꞊ya dɔ ü ’dhii kö ’ü‑ ꞊blɛɛ’‑ yi ‑dhë.»

’Wun ’ö Piɛɛ ‑ya ꞊blɛɛ Kɔɔnɛɛ ‑gɔ kɔɔ

³⁴’Ö Piɛɛ ‑yö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü zü dɔ, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Ma‑ dɔ giagia ’ka zlöö ꞊nɛ, ‑Zlan ’yaa mɛ gbɛ zë ’gü ö ‑bha ’wun ‑nu kë ‑sü ’gü. ³⁵Mɛ ’oo mɛ ’ö go ’sɛ ꞊suu’‑ ’oo ꞊suu’‑ ‑ta ’ö ꞊yaa‑ ꞊bhlë ‑ya, ’go mü ’ö ’wun kpengdhö ‑nu kë ‑na bhë, ‑a ‑mɛ ‑yö ‑Zlan ‑dhë ‑së. ³⁶‑Wo ’ö ‑Zlan ‑ya bɔ Izlaɛlö ‑sɛgümɛ ‑nu ‑dhë bhë ’ka‑ ‑dɔ. Yö ꞊nɛ ’ö ’wuntaɔsë ’ö ‑gban ꞊zuöyagluu ’ö ‑Zlan ‑ya ‑kë yö ‑zë waa‑ mɛ ’bhee‑ ‑nu ‑an ziën, ‑bɔa Yesu Klito ‑ta ‑sü ’ka bhë ’ö‑ ꞊blɛɛ. Yesu Klito bhë ‑yö mɛ ’plɛ kwa Dëmɛ ’ka. ³⁷’Wun ‑gɔ ‑nu ’wo ‑kë ‑blɛɛzë ’ka Galile ‑sɛ ’gü ’ö ‑kë ’zü Zude ‑sɛ ‑dhɛ ’saadhö ’gü kö ’wun ’ö ‑gban ‑bɔyiödhe kë ‑sü ’ö Zan ‑ya ꞊blɛɛ ‑a ‑bha bhë ka‑ ‑dɔ. ³⁸’Go mü ’zü ‑kɔ ‑Zlan ‑yö Yesu ’go Nazalɛtë süë ’ö‑ ‑kë kö ‑Zuu ’slööslö ‑yö ‑da ‑a ’gü ’ö ’piigbeedhɛ nu ‑a ‑dhë bhë, ka‑ ‑yö. ’Ö ’go mü ’zü, ‑kɔ ’ö Yesu ‑yö ꞊nië ‑a ’ka kwaa‑ ’sɛ ‑ta, ’wun ‑së kë ‑sü waa‑ mɛ ‑nu ’ö dü ‑bha ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ ‑sü ’dhö ‑an ‑ta, ‑an ‑dhɛ bo ‑sü ’ka bhë, ’ka‑ yö. ’Wun ‑nu ’wo bhë ‑a kë ’ö‑ wo ’dhö bhë ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑yö ‑kë ‑a ’piö. ³⁹Pë ‑nu ’saadhö ’ö‑ ‑kë Zeluzalɛmë waa‑ Zuifö ’sɛgɔ ‑nu mɛ ’wo to ‑an ’gü, yi‑ ꞊goo‑ ’ka. Mɛ ‑nu ‑wo Yesu ’ö bhë ‑a ‑zë ‑a ‑dɔ ‑gaatalü ‑bha ‑sü ’ka. ⁴⁰’Kɛɛ ‑Zlan ‑ya ‑bho ga ’gü ‑a ‑dhɛkpaɔyi kë ‑yaaga ‑naa ’ka. ’Ö‑ ‑kë ’ö ö ‑de ‑zɔn ꞊nɛ ö ’bhee‑ mɛ ‑nu ‑dhë. ⁴¹Mɛ ‑nu ’wo ’dhö bhë ’waa ‑mü ’sɛgümɛ ‑nu ’ka ’kɛɛ mɛ ‑nu ’ö ‑Zlan ‑yö yi sü ’dhiö ’ö yi ‑ya kö ’yiën‑ kë ‑a ꞊goo‑ ’ka ‑a yi ’ka bhë yö ꞊nɛ ’ö ö ‑de ‑zɔn yi ‑dhë. ’Ö ko ’zü, ꞊dhɛ ’ö ‑Zlan ‑ya bho ga ’gü, yi ‑bhöpë ‑nu ‑bhö, ’yi müpë ‑nu mü yi ’ko ꞊bhaa. ⁴²’Ö Yesu ‑ya pö yi ‑dhë ’yi ’wuntaɔsë ꞊blɛɛ’ Zuifö ‑nu ‑dhë. ’Go mü ’yi‑ pö ‑an ‑dhë ’zü ꞊nɛɛ, yö ꞊nɛ ’ö ‑Zlan ‑yö ö ‑ya kö ’yaan‑ mɛ ’bhee‑ ‑nu ’wo ’kpongtaa zö waa‑ ‑an mɛ ‑nu ’ö ꞊wa ga ‑yaan ‑an ‑bha za ’kan. ⁴³Yesu ’ö bhë ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ’plɛ ‑wo ’wun ’ö ‑gban ‑a ‑bha, ’wo‑ ꞊blɛɛ; ’wo‑ pö ꞊nɛɛ mɛ ’oo mɛ ’ö ꞊yaa‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑a ’tɔ ‑wun ’gü, ‑Zlan ‑yö ‑dho ziö ‑a ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta.»

Mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑bha ‑Zuu ’slööslö yö ‑kɔ

⁴⁴Piɛɛ ‑yö ‑to ’wun ꞊blɛɛ’ ꞊dhia ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑yö ꞊yɔɔ mɛ ’saadhö ’wo ‑kë wo ’to ‑to ‑a ‑wo ‑bha ꞊dhia bhë ‑an ‑ta. ⁴⁵Zuifö mɛ ‑nu ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka ’ö waa‑ Piɛɛ ‑nu ’wo nu bhë, ꞊dhɛ ’wun ’ö bhë ꞊waa‑ yö, ’yö ’tetundhe ‑yö ‑da ‑an ’gü ‑Zlan ‑bha ö ‑bha ‑Zuu ’slööslö nu ’ö‑ wo mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑dhë ’pö bhë ‑a ‑wun ’gü. ⁴⁶Bhii ‑wo ‑an ‑wo ‑ma kö ‑wo ’wun ‑nu ꞊blɛɛ’ ‑na ‑wo ’waa gbɛ ’gü; ’go mü kö ‑wo ‑Zlan ‑bha ‑kë ꞊va ‑sü ’tɔ ‑blü ‑na. ꞊Dhɛ ꞊ya ‑kë ’pö ’ö Piɛɛ ‑ya pö: ⁴⁷«Mɛ ‑nu ’ö ‑Zuu ’slööslö ꞊ya nu ‑an ‑ta ꞊nɛ kwa ’dhö wo ꞊nɛ, kwa ’ka ’dho we ‑an ‑bha ‑bɔ yiö ‑sü ‑wun ‑bha ‑a?»

⁴⁸꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë ‑wo ‑an bɔ yiö Yesu Klito ’tɔ ’ka. ’Ö ’wo ‑an bɔ yiö. ’Ö mɛ ‑nu ’wo bhë ’wo‑ pö Piɛɛ ‑dhë ‑yö ‑dhɛkpaɔyi ’bhe ’tee kë wo ’piö mü. ’Ö Piɛɛ ‑yö ‑we ‑a ‑bha ‑an ‑gɔ.

Piɛɛ ‑bha ö ‑bha ’ta ’sü ‑kɔ ‑wun ‑blɛɛ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë ‑an ‑dhë ‑sü

¹Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu waa‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Zude ‑sɛ ’gü, ‑wa ‑ma ꞊nɛ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an mɛ ’bhaa ‑nu ꞊wa ‑Zlan ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑. ²꞊Dhɛ Piɛɛ ꞊ya ’yɛ ö ’zü ꞊ya nu Zeluzalɛmë ’ö Zuifö ‑nu ’wo Klito ‑bha mɛ ‑nu ’ka mü bhë, ’wo yö ’wun ‑blɛɛ ‑a ’ka ‑sü ’gü, ³’wo‑ pö: «‑Da ’ü‑ wo mɛ ‑nu ’ö ’waa kwa ‑sɛgümɛ ‑nu ’ka ‑an ‑gɔ kɔɔ ’ö ’ka pë ‑bhö ka ’kuë‑ bhë, yaa yi ‑zo ’kun!»

⁴’Yö ’wun ‑nu ’wo‑ ‑kë ’töüdhö bhë, Piɛɛ ‑yö bɔ ‑a ’plɛ ’gü, ’yö‑ ‑bho ’kou ‑kë ‑an ‑dhë ’ö‑ pö: ⁵«A ‑kë Zope plöö, ’ö ꞊dhɛ ’a ꞊bhɛa’ ‑na, ’a ’yanpiöpë yö; ’ö pë do ’bhaa ’ö ‑kë ꞊nɛ sɔ ꞊va ’ö‑ ’to ’dhiö ‑dhɛ ‑yiisië, ‑wo ‑kë mɛ ‑nu kwɛɛ ’ö go dhang‑ ’gü ’yö ꞊yɔɔ ’sengdhö ’ö nu n ’sɔɔ mü, ’a‑ yö. ⁶’Ö ’a ‑dhɛ ‑ga ‑a ’gü ‑së ’ka, ’ö n ’yan ‑yö ‑kpën ꞊soo ‑ta ‑wü ‑nu, ’blü ‑wü ‑nu, ꞊gblëë ’gu ‑ta ‑wü ‑nu, waa‑ ‑ma ‑nu ‑an ‑bha. ⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ’we ‑wo do ‑ya pö n ‑dhë: ‹‑Bhö ꞊luu’‑, Piɛɛ, ’ü ‑an zë, ’ü ‑an ‑bhö!› ⁸’Ö ’a‑ pö: ‹‑Abi’, n Dëmɛ, bhii pë ’ö yië‑ tɔng ‑ya pö kö ꞊kun ’yi‑ ‑bhö, n ’ka‑ ‑bhö do ꞊kun.› ⁹’Ö ’we ‑wo do bhë ’yö bɔ dhang‑ ’gü ’zü, ’ö‑ pö n ‑dhë: ‹Pë mɛ ’ö ‑Zlan ‑ya pö ꞊yö ‑së kö ‑wa ‑bhö, kö ꞊kun ’ü‑ pö ’yaa ‑së kö ‑wa ‑bhö!› ¹⁰‑Yö ‑kë ’dhö ‑gwaa ‑yaagazë ’ö pë ‑nu ’wo bhë ’ö ‑an ’plɛ ‑wo ‑yɛ wo ’zü ’wo ‑da dhang‑ ’gü. ¹¹‑A ’töng gia‑ bhë ‑a ’ka, ’ö mɛ ‑yaaga ’wo ‑an bɔ n ‑dhë ’wo go Sezale bhë, ’wo nu ’kɔ ’a ‑kë ‑a ’gü bhë ‑a ’dhiö. ¹²’Ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya pö n ‑dhë ’a ziö ‑an ’piö ’yi ’dho, kö ꞊kun n ꞊zuö’ ‑yö to zlöö. Gɔɔn‑ ‑nu ’slado ’ö yi ‑nu ’yi nu ꞊nɛ, ‑wo ‑ziö n ’piö ’yi dho Sezale, ’ö mɛ ’plɛ ’yi dho, ’yi ‑da Kɔɔnɛɛ ‑gɔ kɔɔ. ¹³’Ö ‑kɔ ’ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ yöë ö ‑gɔ kɔɔ bhë, ’ö‑ ꞊blɛɛ yi ‑dhë. ‑Zlan ‑bha bɔmɛ bhë ‑ya ‑pö ‑a ‑dhë: ‹‑Bhö mɛ bɔ Zope, Simɔ ’wo‑ ’tɔ kpɔ Piɛɛ ’ka bhë ‑a ‑dhë, ‑yö nu; ¹⁴kö ‑wo ‑nu, ’ö bhi ’dhö, ü ‑bha ’kɔɔmɛ ‑nu ’dhö, ’ka dho bɔ ‑a ‑ta ’kaan‑ dha ‑ya ꞊blɛɛ’‑ ü ‑dhë!› ¹⁵꞊Dhɛ ’ö ’ma ’wun ꞊blɛɛ ‑sü zü dɔ, ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑yö ꞊yɔɔ ‑an ‑ta ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ꞊yɔɔ ‑a ’ka kwa ‑ta ’dhiö bhë ‑a ’dhö. ¹⁶’Ö n ‑zo ‑yö ‑büö kwa Dëmɛ ‑wo ’ö‑ pö ꞊nɛɛ: ‹Zan ‑yö mɛ ‑nu ‑bɔ yiö ’yi ’ka, ’kɛɛ ka ‑zë, ka ‑dho pa ‑Zuu ’slööslö ’ka.› ¹⁷‑Zlan ‑yö gbaɔ do ’ö bhë ‑a ‑kë ‑an ‑dhë ꞊nɛ ‑kɔ do ’ö‑ ꞊kaa’ kwa ‑dhë kö ’kwa kwa Dëmɛ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë ‑a ’dhö ’pö. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, ‑më ‑mü n ’ka kö ’a dɔ ‑Zlan ‑bha pë ‑nu ’ö‑ ’piö kö ’ö‑ kë ‑an ‑gɔ ‑ɛ?»

¹⁸꞊Dhɛ ’ö‑ ‑wo ‑nu ’wo bhë ꞊waa‑ ma, ’ö ‑dhɛ ‑yö ga ‑an ‑ta, ’wo yö ‑Zlan ’tɔ ’blü ‑sü ’gü ꞊nɛɛ: «‑Zlan ꞊ya ’we ‑a ‑bha, mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑gɔ ’pö kö ‑wo wo ꞊zuö’ ꞊dhië’ ö ’piö kö ‑waan ‑kë ‑a ’gü ‑sü giagia yö.»

‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’ö Antiɔsö

¹⁹’Klobhɔdhe ’ö ‑kë ’töng ’wo Etiɛnë zë ‑a ’ka bhë, ‑ya ‑kë ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑pɛn. ’Ö ‑an mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑dho Fenisi ‑sɛ ’gü, ’ö ‑an ’bhaa ‑nu ‑wo dho Siplë ‑sɛ ’gü, ’ö ‑an ’bhaa ‑nu ‑wo ‑dho Antiɔsö ‑pö ’gü, ’kɛɛ Zuifö ‑nu ‑de ’sloo ꞊nɛ ’wo Yesu ‑bha ’wuntaɔsë ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë. ²⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ do do ‑nu ’wo ‑kë Siplë ‑dhɛ waa‑ Silɛnë ‑dhɛ ‑an ‑bha, ‑wo ‑dho Antiɔsö plöö, ’wo yö ’wuntaɔsë ’ö ‑gban kwa Dëmɛ Yesu ‑bha ‑a ꞊blɛɛ, mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka bhë ‑an ‑dhë ‑sü ‑bha ’pö. ²¹Kwa Dëmɛ ‑bha ’piigbeedhɛ ‑yö ‑kë ‑an ’piö, ’ö mɛdhɛvadhɛ ‑wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ö ’wo wo ꞊zuö’ ꞊dhië kwa Dëmɛ ’piö.

²²꞊Dhɛ ’ö ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’ö Zeluzalɛmë ‑ya ’wun ‑taɔ ’ö bhë ‑a ma, ’wo Baanabasö bɔ Antiɔsö.

²³꞊Dhɛ ꞊ya ’dho ꞊ya ‑lo, ‑kɔ ’ö ‑Zlan ‑yö ’glusë ꞊kaa’ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo mü ‑an ’ka bhë ‑ya ‑yö. ’Ö‑ ꞊zuö’ ’glu ‑yö ‑dhi; ’yö ‑an ꞊faan’ më kö ‑wo wo ‑zo kë wo ‑de ’piö kwa Dëmɛ ‑bha zian ‑ta ‑a ‑wun ‑kun ’gbee‑ ‑sü ’ka wo ꞊zuö’ ’plɛ ’ka. ²⁴Baanabasö ‑yö ‑kë mɛ këwunsëëzë ’ö pa ‑sü ’ka ‑Zuu ’slööslö waa‑ ‑zo ‑yö ‑Zlan ‑bha ‑sü ’ka ‑a ’ka. ’Ö mɛdhɛvadhɛ ‑wo wo ꞊zuö’ ꞊dhië kwa Dëmɛ ’piö.

²⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Baanabasö ‑yö ‑dho Taasö plöö kö ‑yaan Sɔlö ꞊mɛɛ’‑. ²⁶꞊Dhɛ ’ö ꞊yaa‑ yö ’ö nu ‑a ’ka Antiɔsö. ’Ö ‑dhɛ ’wo‑ ‑bha ꞊plɛ waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Antiɔsö plöö, ‑wo ‑kwɛ do ‑kë wo ’ko ꞊bhaa mü. ’Ö Baanabasö waa‑ Sɔlö ’wo mɛdhɛvadhɛ ꞊daan ’wun ‑nu ’wo ‑gban ‑zo ‑yö ‑Zlan ‑bha ‑sü ‑nu ‑bha ‑an ’ka. Antiɔsö ‑dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dhɛ ‑a ‑bha «Kletiɛn» (‑a ‑gɛn ’ö tɔɔ «‑to Klito ’piö ‑mɛ ‑nu»). Kletiɛn ‑tɔ ’ö bhë, ‑dhɛ ’ö Antiɔsö ’wo‑ kpɔ ‑a ‑bha ‑blɛɛzë.

²⁷‑A ’töng ’ö bhë ‑a ’ka, ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wo ‑go Zeluzalɛmë ’wo nu Antiɔsö. ²⁸Mɛ do ‑yö ‑kë ‑an ziën ’wo‑ ‑dhɛ Agabusö; ’yö ꞊luu ’ö ’wun ꞊blɛɛ ‑Zuu ’slööslö ‑bha ’piigbeedhɛ ꞊kwaa’ ꞊nɛ yi do ’ka, din ꞊va ‑yö ‑dho ‑da ’kpongtaadhɛ ’saadhö ’plɛ ‑bha. (Din ’ö ’dhö bhë ‑yö ‑da ’kpongtaa ’töng ’ö Klodö ‑yö ꞊kaa’ ‑gludë ’ka bhë ‑a ’ka). ²⁹’Ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑yö ‑kë ‑a ’gü do wo ziën, kö mɛ ’ö ‑dhö, pë ’ö‑ ‑kɔ ‑yö ‑mɔa ‑bha ‑ya nu kö ‑waan nuë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Zude ‑sɛ ’gü ‑an ꞊dhia. ³⁰’Ö ’wo‑ ‑kë ꞊nɛ ‑kɔ gia‑ bhë ‑a ’dhö, ’ö ’wo gbaɔ bhë ’wo‑ dɔ Baanabasö waa‑ Sɔlö ‑an ‑gɔ, ’wo dhoë mɛ ziizii ‑nu ’wo Klito ‑bha mɛ ‑nu ’wo Zude ‑sɛ ’gü ‑an ziën bhë, ‑an ꞊dhia.

Zakö zë ‑sü waa‑ Piɛɛ ‑da ‑kanso ’gü ‑sü

¹’Töng ’dhö bhë ‑a ’ka, ’yö ‑gludë Elɔdö ‑yö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu mɛ ’bhaa ‑nu ’klo bhɔ ‑sü zü dɔa. ²’Yö Zan dheglu Zakö ‑gɔ ‑kan. ³’Go mü ꞊dhɛ ’ö ꞊yaa‑ yö ꞊nɛ Zakö zë ‑sü ’ö bhë ‑a ‑wun ’yi ‑yö ‑kan Zuifö ‑nu ’dhii, ’ö Piɛɛ kun ’pö. (‑Yö ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha ’wlaan‑ ’ö ’wo‑ ‑dhɛ ’wlaan‑ ’wo ꞊bluu’‑ ’ö‑ ꞊bhɛɛpë ’yaa‑ ’piö ’wo‑ ‑bhö ‑na bhë ‑a ’töng ’ka.)

⁴꞊Dhɛ ’ö ꞊wa Piɛɛ ’kun, ’ö Elɔdö ꞊yaa‑ ‑da ‑kanso ’gü, ’ö ’dhasi ’gɔɔ‑ do ö ga ’slado sü ’ö ‑an kpö dan ‑yiisië ‑yiisië ’ö ’wo wo ’ko ‑ta bho ’yan ‑to Piɛɛ ‑bha ‑sü ’ka do do ’ka. Bhii Elɔdö ‑yö ‑mɔa ’gü kö ꞊ya kë ꞊nɛ Paakö ’wlaan‑ ꞊ya zië kö ‑yaan ’dho ‑a ’ka ’sɛgümɛ ‑nu ’dhiö kö ‑wa zë ‑sü ‑za dɔ ‑a ‑bha. ⁵’Dhasi ‑nu ‑wo ‑kë wo ’yan ‑to Piɛɛ ‑bha ꞊dhia, ‑kanso ’kɔɔdhö, ’kɛɛ ’töng ’ö bhë ‑a ’ka, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu kpö ‑wo ‑kë ‑bhɛa ‑Zlan ‑dhë ꞊dhia ꞊faan’ ’ka Piɛɛ ‑wun ’gü.

Piɛɛ ‑bha ‑go ‑kanso ’gü ‑kɔ

⁶Yi ’ö Elɔdö dho dhoë Piɛɛ ’ka ’sɛgümɛ ‑nu ’dhiö bhë ‑a gbeng ‑yi bhë ‑a ’ka, Piɛɛ ‑yö ‑kë yi zë ꞊dhia ’dhasi ‑nu ꞊plɛ ziën. ’Dhasi ‑nu ꞊plɛ ’wo bhë, mɛ ’ö ‑dhö ’ö Piɛɛ ‑kɔ do ‑klu ö ‑bha ꞊yɔɔga ’ka, ’ö‑ ꞊bhüö’ ‑klu ö ꞊kwɛɛ’ dhö ’pö. ’Go mü ’dhasi ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë wo ‑dɔ ‑dhɛ ‑bha ‑kanso ’kɔdhi mɛ ’ö Piɛɛ ‑yö ‑kë ‑a ’gü bhë ‑a ’dhiö. ⁷’Ö to mü, kwa Dëmɛ ‑bha bɔmɛ do ‑yö ꞊gbëü, ’ö ‑dhɛpuudhɛ ‑yö bhü, ‑kanso ’kɔdhi bhë ‑a ’gü. ’Ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑yö pa Piɛɛ ‑bha ‑a gban ‑ta ‑ma ‑sü ’ka ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ꞊luu’‑ ’siösiö!»

’Ö to mü, ’ö ꞊yɔɔ’ ‑nu ‑wo go ‑a ‑kɔ ‑bha. ⁸’Ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑ya pö Piɛɛ ‑dhë ’zü: «‑Bhö ü ‑bha ‑du kwi dɔ ü ‑bha sɔ ‑ta, ’go mü ’ü ü ‑bha ‑sakpa yö ü ‑gɛn ‑bha!»

’Ö Piɛɛ ‑ya ‑kë ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö. ’Ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë ’zü: «‑Bhö ü ‑bha gblang ’sü ’ü‑ ‑da ü ‑bha ’ü ziö n ’piö!»

⁹’Yö Piɛɛ ‑yö ‑ziö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ bhë ‑a ’piö, ’wo goë ‑kanso ’kɔdhi bhë ‑a ’gü; ‑ya ‑pö ‑bezë ꞊nɛ pë ‑nu ’wo kë ‑na ’töüdhö bhë ’yanpiöpë ‑mü. ¹⁰’Wo ‑ziö ’dhasi kpö ‑blɛɛzë ‑ta, ’ö ’wo dho ’wo ziö ‑an mɛ ’wo yö ‑an ’piö ‑an ‑ta, ’wo dho ’wo yö ‑piö kpong ’wo ‑kanso ’kɔdhi ta ‑na ‑a ’ka bhë ‑a ‑bha kö ‑waan yö plaan. ’Ö kpong ’ö bhë ’ö ‑po ö ꞊deë’ ‑an wö ’dhiö, ’ö ’wo yö plaan. ꞊Dhɛ ’wo ’ta ‑na ‑kpinngga do ’piö, ’ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑yö to mü ’yö ꞊dhong Piɛɛ ‑gɔ. ’Ö Piɛɛ ‑yö to ö ‑de ’sloo ’ka.

¹¹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Piɛɛ ‑ya ’wun dɔ ꞊nɛ, pë ’ö ‑kë bhë ’yanpiöpë ’yaa ‑mü, ’kɛɛ ’wun giagia ‑mü, ’ö‑ pö: «’Ma‑ dɔa ’sabla giagia ’ka ꞊nɛ, n Dëmɛ ’yö ö ‑bha bɔmɛ bɔ kö ‑yaan n bho Elɔdö ‑bha ‑kɔ ‑mɔ ’wuën‑ waa‑ ’wun yaa ’ö Zuifö ‑nu ’wo‑ ’piö kö ’wo‑ kë n ’ka bhë ‑an kwɛɛ.»

¹²꞊Dhɛ ’ö ꞊ya ö ‑de ‑kë ‑a ’gü ‑kɔ dɔ ’ö dho Zan ’wo‑ ’tɔ kpɔ Maakö ’ka bhë ‑a dhe Mali ‑gɔ kɔɔ. Mɛ ‑nu ‑wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa mü ꞊va ’ka ‑bhɛa ‑Zlan ‑dhë ꞊dhia, ‑a ‑wun ’gü. ¹³꞊Dhɛ Piɛɛ ꞊ya ‑lo, ’ö kpong ‑ta ‑ma; ’ö yuökëdhe do ’wo‑ ‑dhɛ Lɔdö bhë, ’yö ꞊yɔɔn kpong ’sɔɔ kö ’yaan‑ ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ꞊nɛ dö ’ö kpong ‑ta ‑ma ‑ɛ? ¹⁴’Ö Piɛɛ ‑wo dɔ, ’ö‑ ‑bha ꞊zuögludhi ’gü, kö ‑yö kpong ’po ꞊zian’ bhë ’ö ‑bla sü ’ö dho kɔɔ ’ö‑ pö mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ‑an ‑dhë Piɛɛ ‑yö ’kɔdhi ‑bha. ¹⁵’Ö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «’Blɔɔn‑ ’ö ‑da ü ’gü a? Piɛɛ ‑yö ‑kanso ’kɔɔdhö, yaa ‑mɔa ‑bha kö ‑yö nu ’kɔdhi zö!» ’Yö‑ pö ‑an ‑dhë ‑yɔɔn ö ‑wo ‑ta ‑sü ’ka ꞊nɛ Piɛɛ ‑yö ’kɔ ’dhiö mü. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö ’wo‑ pö: «‑Zlan ‑bha bɔmɛ ’ö bɔ Piɛɛ ’piö ‑kplawo bhë yö ‑mü.»

¹⁶꞊Dhɛ kë ‑na ’dhö kö Piɛɛ ‑yö kpong ‑ta ‑ma ‑na ‑kplawo. ꞊Dhɛ ’ö ꞊wa kpong ’po zlöö, ’ö ‑an ’yan ‑yö ‑da ‑a ‑ta, ’ö ’tetundhe ꞊va ‑yö ‑da ‑an ’gü. ¹⁷’Ö Piɛɛ ‑yö ö ‑kɔ ‑ta zë ‑an ‑dhë kö ‑waan wo ’dhi yö ’kuë‑. ’Ö ‑kɔ ’ö kwa Dëmɛ ‑ya bhoë ‑kanso ’kɔɔdhö bhë ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë ’zü kö ’wun bhë, ‑wa ꞊blɛɛ’‑ Zakö waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ mɛ ‑nu ’wo to ‑an ‑dhë. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Piɛɛ ‑yö ‑ziö ’ö dho ‑dhɛ gbɛ ’gü.

¹⁸꞊Dhɛ ’ö‑ ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’suö ꞊va ‑yö ‑da ’dhasi ‑nu ’wo ‑kë wo ’yan ‑to Piɛɛ ‑bha ꞊dhia, ‑kanso ’kɔɔdhö bhë ‑an ’gü, ’wo yö wo ‑de ꞊dhɛɛ’ ’kpɔ ‑sü ’gü ꞊nɛ Piɛɛ ‑yö ‑bɔ ’më ’ö ꞊duë ꞊ɛ? ¹⁹Elɔdö ‑yö ‑ko ’zü ’ö Piɛɛ ꞊mɛɛ, ’kɛɛ yaa‑ yö. ’dhasi ‑nu ’wo wo ’yan to ‑a ‑bha bhë, ’ö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ‑a ‑wun ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ’ö Piɛɛ ’dhö ‑a ‑bha waa‑ dɔ kpinngdhö, ’ö‑ pö ’dhasi gbɛ ‑nu ‑dhë ‑wo ’dhasi ‑nu ’wo bhë ‑an zë.

꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Elɔdö go Zude ‑sɛ ’gü, ’ö dho Sezale plöö. ‑Dhɛ bhë ‑a ’gü ’ö ’töng ’dɛdɛ ‑kë mü.

Elɔdö ‑bha ga ‑sü

²⁰‑Naadhe ꞊va ‑yö ‑kë Elɔdö ’gü, Tii ‑mɛ ‑nu waa‑ Sidɔn ‑mɛ ‑nu ‑an buëndhö. ’Ö mɛ ‑nu ’wo bhë ’wo wo ‑wo kpɔ ’kuë‑ do kö ’waan‑ wo ‑de ‑zɔn Elɔdö ’dhiö, ’ö ’wo bɔ ‑gludë ‑bha ’yan ‑to ‑a ‑bha ’kɔ ‑bha ‑mɛ ‑nu ‑gɔmɛ ’wo‑ ‑dhɛ Blatusö ‑a ‑ta, ’wo dho ‑gludë Elɔdö ’piö, ’wo dhidhe ‑da wo ‑nu wo ziën. Bhii ’ö tɔɔ ‑an ‑bha ’sɛgümɛ ‑nu ‑bha ‑bhöpë ‑yö ‑go ‑gludë kwɛɛ.

²¹꞊Dhɛ ’ö yi ’ö Elɔdö ‑ya kpɔ bhë ꞊ya ‑lo, ’yö ö ‑bha ‑gludëdhɛ ‑sɔ ‑da ö ‑bha, ’ö dho ’ö ‑ya ö ‑bha ’gɔ ‑gbloo ’gü, ’ö yö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha mɛ ‑nu ’plɛ wö ’dhiö mü. ²²’Ö ’sɛgümɛ ‑nu ‑wo ‑gbla ’gbee‑ ’ka ꞊nɛɛ: «Mɛ ’ö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë, mɛ ’bhee‑ ’yaa ‑mü, ‑zlan do ’bhaa ‑mü!»

²³’Kɛɛ ‑dhɛ do bhë ’ö to ‑a ‑bha ’ö kwa Dëmɛ ‑bha bɔmɛ do ‑ya ‑kë ’ö ’yua ‑yö Elɔdö kun, ’ö ꞊bhüö’ ’në ‑nu ‑wa ‑bhö ’ö ga. Bhii ’ö tɔɔ ‑yö ’tɔbhɔdhe ‑nu ö ‑de ‑dhë, ’yö ö ‑de sü ‑Zlan ’ka.

²⁴’Ö mɛdhɛvadhɛ ‑wo ‑Zlan ‑wo ma, ’ö ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’wo dhoë ’dhiö.

²⁵꞊Dhɛ ’ö Baanabasö waa‑ Sɔlö ꞊wa yën ’wun ‑nu ’ö ’wo ‑kë ‑a ’piö kö ’wo‑ kë bhë ‑a ‑yö ’ko ’dhiö kë ‑sü ‑bha Zeluzalɛmë, ’wo ‑yɛ wo ’zü ’wo dho Antiɔsö. ’Ö Zan ’wo‑ ’tɔ kpɔ Maakö ’ka bhë, ’wo‑ kpa wo ‑bha ’ö wo ‑nu ’wo dho.

Baanabasö waa‑ Sɔlö ‑an ’sü ‑sü

¹‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ꞊daan’ ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’ö Antiɔsö plöö ‑a ’gü. Mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ’tɔ tɔɔ Baanabasö, Simɔ ’wo‑ ’tɔ kpɔ «mɛ tii» ’ka, Lusiusö ’ö go Silɛnë ‑sɛ ’gü, Manaɛ ’ö ‑kë ‑gludë Elɔdö ’bhamɛ kpinngdhö ’wo ꞊kpɛa wo ’kuë ’kɔ do ’gü ‑a ’ka, waa‑ Sɔlö ’dhö. ²Yi do ’ka, ‑wo ‑kë kwa Dëmɛ ‑bha yuö kë ‑sü ’gü, kö ‑wo wo ‑bɛn ’to ‑na bhë, ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya pö ‑an ‑dhë: «‑Ka Baanabasö waa‑ Sɔlö ‑an ‑ya ‑de ‑ta kö yuö ’a ‑an ꞊dhɔɔ ꞊kaa’ bhë ‑waan ‑a kë!»

³꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo wo ‑bɛn to ’ö ’wo ꞊bhɛa, ’ö ’wo wo ‑kɔ ‑nu kpa ‑an ‑ta, ’dhuë‑ kpɔ ‑an ‑bha ‑sü ’ka, ’ö ’wo wo ꞊kwaa ‑an ‑zü, ’wo dho.

Baanabasö waa‑ Sɔlö ‑wo ‑dho Siplë ‑sɛ ’gü

⁴Baanabasö waa‑ Sɔlö ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑yö ‑an bɔ bhë, ‑wo ‑dho Selösi plöö. ‑Dhɛ bhë ꞊nɛ, ’wo ‑ya ‑a ‑bha ’yitagɔ ’gü, ’wo dho ’sɛgɔ ‑dhɛ ’ö ‑ya ‑sü ’ka ’yi ziën ’wo‑ ‑dhɛ Siplë bhë ‑a ’gü. ⁵꞊Dhɛ ꞊wa ’dho ꞊wa ‑lo Siplë, pö‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Salaminö bhë ‑a ’gü, ’wo yö ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑sü ’gü Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü. Zan Maakö ‑yö ‑kë ‑an ’piö, ‑nu ‑an ‑dhë ‑sü ’ka.

⁶’Sɛgɔ ’ö ‑ya ‑sü ’ka ’yi ziën bhë ’wo bɔ ‑a ’gü, ’wo dho ’wo loë Pafɔsö plöö. ‑Dhɛ bhë ‑a ’gü ’wo ‑kpën Zuifö mi do ’wo‑ ‑dhɛ Baa Yesu ’ö ‑kë ‑dɛbɔmɛ do ’ka ‑a ‑bha mü. Mɛ ’ö bhë ‑yö ö ‑de ‑sü ‑Zlan ‑wodhiölomɛ do ’ka. ⁷’Go mü ’zü ‑yö ‑kë ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ’wo‑ ‑dhɛ Sɛɛziusö Pɔlusö bhë ‑a ’bhamɛ ’ka. ’Sɛ ꞊kɔɔnmɛ bhë ‑yö ‑kë mɛ ’kpaakpa ’ka; ’yö Baanabasö waa‑ Sɔlö ’ö ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë, bhii ’ö tɔɔ ‑ya ’piö kö ’ö ‑Zlan ‑wo ma. ⁸’Kɛɛ ‑dɛbɔmɛ (’wo‑ ’tɔ kpɔ Glɛkö ‑wo ’gü «Elimasö») bhë yaa ’we ‑a ‑bha ‑an ‑gɔ; ’ö‑ këdhɛ ꞊mɛɛ kö ’yaan‑ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊zuö’ bho ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü ‑zian ‑ta.

⁹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Sɔlö ’wo‑ ’tɔ kpɔ ’pö Pɔlö ’ka bhë, ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya pa, ’yö ö ’yan ꞊dhië ‑a ’piö ’ö‑ ‑ga ‑piindhö, ¹⁰’yö‑ pö ‑a ‑dhë: «’Yö Satan gbö, ’wun ‑sɛɛbɔ ‑nu yaagümɛ, ’ü pa ‑sü ’ka ’slë yaa ꞊suu’‑ ’kpɛkpɛ ’ka; këpëyaamɛ ‑mü ü ’ka! Bhi kun ’ü‑ pö mɛ ‑nu ‑dhë ꞊nɛ ’wun giagia ’ö ‑gban yi Dëmɛ ‑bha ‑yö ꞊sua ’ka a? ¹¹Dɔ, ü ’to ’to! ‑A ’töng ꞊ya ‑lo kö yi Dëmɛ ‑yö ü ’klo bhɔ; ü ’yënng‑ ‑dho trö, ü ’ka ’dho ‑dhɛ yö ’töng ’bhaa ’piö!»

‑Dhɛ do bhë ’wo to ‑a ‑bha ’ö Elimasö ’yënng ‑yö ‑trö; ’yö ö ‑de yö ‑dhɛtiidhɛ ’gü. ’Ö ö ‑kɔ ‑ta ö ‑zü ’to kö mɛ ’ö dho zian bho ö ’ka ’yaan‑ ‑a yö.

¹²꞊Dhɛ pë ‑kë Elimasö ’ka bhë ’ö ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊yaa‑ yö, ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ö kwa Dëmɛ ‑bha mɛ ꞊daan’ ‑wo bhë ’ö‑ ‑wun ‑ya ’te tun.

Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ‑bha ‑dho Antiɔsö ‑pö ’ö Pisidi ‑sɛ ’gü bhë ‑a ’gü ‑sü

¹³Pɔlö waa‑ ö ’bhamɛ ‑nu ‑wo ‑da ’yitagɔ ’gü Paafɔsö plöö, ’wo dho Pɛɛzö ‑pö ’ö Panfili ‑sɛ ’gü bhë ‑a ’gü; ’ö Zan Maakö ‑yö go ‑an ’piö ’ö ‑yɛ ö ’zü ’ö dho Zeluzalɛmë.

¹⁴’Ö ’wo dho wo ‑bha ’ta ’ka ’dhiö, ’wo go Pɛɛzö plöö, ’wo dho ’wo ‑lo Antiɔsö ‑pö ’ö Pisidi ‑sɛ ’gü bhë ‑a ’gü. ’Ö Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ’ka, ’wo ‑da ‑an ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü ’wo ꞊yaannu.

¹⁵꞊Dhɛ ꞊wa yën ‑Zlan ‑bha tɔng ‑nu ’bhaa ‑nu waa‑ ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wo ’bhaa ‑nu pö ‑sü ‑bha ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü, ’ö ‑bhɔkuëkɔ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ‑wa ‑dhɛ Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ‑gɔ ‑a ‑pö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «Dhegluzë ‑nu, ꞊ya kë ꞊nɛ ’wun ’bhaa ‑yö ka ‑gɔ kö ’kaan‑ ‑a ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ’wo dho wo ’kuë‑ ꞊nɛ ‑an ‑dhë ‑an ꞊faan’ ’më ‑wo ’ka kö ‑potaasü ‑yö ka ‑gɔ ’sabla.»

¹⁶꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’pö, ’ö Pɔlö ‑yö ꞊luu ’ö ö ‑kɔ ‑ta zë ‑an ‑dhë, ’go mü ’ö‑ pö: «Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’kaa Izlaɛlö ‑mɛ ’ka, ’ö ’ka ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya, ‑ka ka ’to ’to n ‑ma! ¹⁷Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu, kwa ‑bha ‑Zlan ‑yö kwa ’bhɛma ‑nu ‑sü ’ö ‑an ꞊bhɛɛ kö ‑wo ꞊tun ‑nia ’ka Ezitö ‑sɛ ’gü. ’Ö ’go mü ’zü ’yö ‑an bho Ezitö ‑sɛ ’gü ö ‑bha ’piigbeedhɛ ’ka. ¹⁸’Yö ‑an bun ’töng ’ö ‑mɔ ‑kwɛ ’gɔɔ‑ ‑yiisië ‑bha ‑an ’piö ’yënng ꞊taa. ¹⁹’Yö Kanaa ’sɛgɔ ’slaplɛ ’gü ꞊siö, ‑glu ’ö Izlaɛlö ’në ‑nu ‑wo nuë ’sɛgɔ ’ö bhë ‑a ‑gɔ bhë ‑a ’ka. ’Ö ‑an ‑bha ’sɛgɔ ‑nu ’wo bhë ’yö‑ nu kwa ’bhɛma ‑nu ‑dhë kö ‑waan kë mü. ’Ö ’wo ‑kwɛ ꞊këng’ ‑yiisië waa‑ ‑kwɛ ’gɔɔ‑ ’sɔɔdhu ‑kë ‑a ’gü mü.

²⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö zakanmɛ ‑nu ‑ya kwa ’bhɛma ‑nu ‑gɔ ‑ta, ’ö dho ’ö yöë ‑Zlan ‑wodhiölomɛ Samiɛlö ‑bha ’töng ‑bha. ²¹’Ö ’wo ‑gludë do ‑dhɛ Samiɛlö ‑gɔ, ’ö ‑Zlan ‑yö Saulö ’ö ‑kë Kisö gbö ’ka ’ö go Bɛnzamɛ ‑gɔ ’gunng ’gü bhë ‑a nu ‑an ‑dhë. ’Ö Izlaɛlö ‑sɛ ꞊kɔɔn ‑kwɛ ’gɔɔ‑ ‑yiisië ’piö.

²²꞊Dhɛ ’ö ‑Zlan ꞊ya ö ꞊kwaa’ Saulö ‑wun ‑zü, ’ö ko ’zü ’yö Davidö nu ‑an ‑dhë ‑gludë ’ka. ’Ö‑ ‑bha ‑tɔmɔdhɛ ‑kë ’ö‑ pö: Zese gbö Davidö bhë, n ꞊dhɔɔbhaa ‑mɛ ‑mü. Yö ꞊nɛ ’ö dho n ꞊dhɔɔbhaa ‑wun ’plɛ kë. ²³Davidö ’ö bhë ‑a ꞊suu’‑ ‑ta ’në do ꞊nɛ ’ö ‑Zlan ‑ya ‑ya Izlaɛlö ‑sɛgümɛ ‑nu Dhamɛ ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ pöë bhë ‑a ’dhö. Mɛdhamɛ ’ö bhë ’ö tɔɔ Yesu. ²⁴Kö Yesu ‑yaan ꞊tun nu ‑na, Zan ‑yö ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ, ’ö Izlaɛlö ‑sɛgümɛ ‑nu ꞊dhɔɔ ‑kë ö ‑wo ’ka ꞊nɛ ‑wo wo ꞊kwaa’ wo ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑zü kö ‑wo ‑an bɔ yiö. ²⁵꞊Dhɛ ’ö Zan ‑bha yi ꞊ya yö ꞊klöö’ ’kpongtaa, ’yö‑ pö: ‹Ka ‑zo ’piö, dö ‑mü n ’ka ɛ? ‑Ka ka ’to ’to, ’maa mɛ ö ’ka ‑ya ‑a ‑gɔ bhë ‑a ’ka; ’kɛɛ mɛ ’ö bhë ‑yö nu ‑na n ꞊zlöö. Mɛ ’ö ’dhö bhë ‑a ꞊bhlë ꞊yö ꞊va ’ö ꞊zië’ n ‑ta, ’ö n ‑kɔ yaa ‑mɔa ‑bha kö ’aan‑ ‑a ‑bha ‑sakpa yuun ‑bhüö ‑nu ’po ’aan‑ ‑a bho ‑a ‑gɛn ‑bha.› »

²⁶’Ö Piɛɛ ‑ya pö ’zü: «Dhegluzë ‑nu, ka ’ö ’ka ‑kë Ablaamö ꞊suu’‑ ‑ta ’në ‑nu ’ka, waa‑ mɛ ‑nu ’kaa Zuifö ’ka, ’ö ’ka ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya, kwa ꞊nɛ ’ö ’wuntaɔsë ’ö ‑kë dha ‑sü ’ka bhë, ’ö yö kwa ‑bha. ²⁷Mɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë waa‑ ‑an ꞊kɔɔnmɛ ‑nu waa Yesu dɔ wo Dhamɛ ’ka; ’ö ’go mü ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wo ’wo‑ pö ‑na ꞊glooyi ’saadhö ’ka bhë, waa‑ ‑gɛn ma. ’Kɛɛ pë ’ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wa ꞊blɛɛ ’ö ‑kë ‑a zë ‑sü ‑wun ’ka bhë ꞊nɛ ’wo‑ ‑kë. ²⁸‑A zë ‑gɛn gbɛ yaa kë ‑dhö, ’kɛɛ ‑wa ‑dhɛ Pilatö ‑gɔ kö ‑ya zë. ²⁹’Wun ‑nu ’wo ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ’ö ‑gban Yesu ‑bha ’klobhɔdhe waa‑ ‑a ‑bha ga ‑sü ‑wun ‑bha, ꞊dhɛ ’ö ꞊wa ‑an ’plɛ ’dhiö ‑mɔ ’kuë, ’wo‑ bho ‑gaatalü ‑bha, ’ö ’wo‑ ‑da ‑guö ꞊duudhö. ³⁰’Kɛɛ ‑Zlan ‑ya ‑bho ga ’gü. ³¹’Ö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plëëzë ’ka, ’yö ö ‑de ‑zɔn mɛ ‑nu ’wo ‑kë ‑ziö ‑a ’piö ‑mɛ ‑nu ’ka ’dhiö, ’wo goë Galile ‑sɛ ’gü, ’wo dho ’wo yöë Zeluzalɛmë bhë ‑an ‑dhë. Mɛ ‑nu ’wo ’dhö bhë, wo ꞊nɛ ’ö zlöö ꞊nɛ ’wo‑ ꞊goo‑ ’ka kö ‑waan Yesu ‑wun ꞊blɛɛ’‑ Izlaɛlö ‑sɛgümɛ ‑nu ‑dhë. ³²’Ö yi gia‑, ’yi nu ’wuntaɔsë ’ka ka ’piö. ’Wuntaɔsë bhë ’ö tɔɔ pë ’ö ‑Zlan ‑ya ’tɔ go kwa ’bhɛma ‑nu ‑dhë ’dhiö bhë. ³³꞊Yaa‑ kë kwa ’ö ’kwa ‑an ‑bha ’në ‑nu ’ka kwa ‑dhë, Yesu ‑bho ga ’gü ‑sü ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ’tan ꞊plɛ ‑naa ’ö ’Tan ’sëëdhɛ ’gü ‑a ’dhö ꞊nɛɛ: (‑Zlan ‑ya ‑pö Yesu ‑dhë:) Ü n Gbö ’ka. ’Ö n ‑ma ‑kë ü Dë ’ka ‑sü bhë ꞊dɛɛ ’a‑ ꞊blɛɛ mɛ ’plɛ ‑dhë ’töüdhö ‑a ‑zɔn ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛɛ n Gbö ‑mü ü ’ka. ³⁴’Ö ‑Zlan ‑ya pö ꞊nɛ yö ‑dho ‑a bho ga ’gü; yö ’ka ’dho ga gbɔ. ’Yö‑ pö ꞊nɛɛ: A ‑dho ’dhuë‑ ’slööslö ‑nu ’ö ’a‑ ’tɔ go Davidö ‑dhë bhë ‑a kpɔ ka ‑bha. ’Dhuë‑ ‑nu ’wo bhë, a ‑dho ‑an kpɔ ka ‑bha ’wun gia‑ ’ka. ³⁵’Wun ’ö bhë ‑yö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ‑dhɛ ’bhaa ’gü ’pö, ’ö tɔɔ mɛ ’ö ’Tan ’sëëdhɛ ꞊bɛɛn bhë ‑ya ‑pö ‑Zlan ‑dhë: Ü ’ka ’dho we ‑a ‑bha kö ü ‑bha yuökëmɛ ’slööslö bun ‑yö ’bu.

³⁶‑Wo ’ö ꞊nɛ yaa Davidö ‑bha ’wun ꞊blɛɛ’‑, ’kɛɛ Davidö ‑zë, yuö ’ö ‑Zlan ‑ya ‑ya ‑a ‑bha ’ka ‑ya ‑kë. ’Go mü ’yö ga, ’yö ’wo‑ ‑bin ö ’bhɛma ‑nu ’piö, ’ö‑ bun ‑yö ‑bu. ³⁷’Kɛɛ mɛ ’ö ‑Zlan ‑ya bho ga ’gü bhë ‑a bun yaa ’bu. ³⁸N dhegluzë ‑nu, ka ’plɛ ‑kaa dɔa ꞊nɛɛ pë ’ö Yesu ‑ya ‑kë bhë ‑a ‑wun ’gü, yi ‑mɔa ‑bha kö ’yi‑ pö mɛ ‑nu ‑dhë ꞊dɛɛ ꞊nɛ ‑Zlan ‑yö ‑dho ziö ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta. ³⁹Moizö ‑bha tɔng yaa ’dho ka kë kpengdhö ‑Zlan wö ’dhiö; ’kɛɛ ’ka Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ka dho kë kpengdhö ‑a wö ’dhiö. ⁴⁰‑A ‑wun ’gü, ‑ka kë ’slë ’ka! ‑Yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ö pë ’ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wa ꞊blɛɛ bhë ’ö‑ ‑de dho kë ka ’ka: ⁴¹‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wa ‑pö: (‑Zlan ‑ya pö:) Mɛ ‑nu ’ö ’ka ’wun gia‑ ‑san zë ꞊nɛ, ‑ka ‑dhɛ ‑ga: ’Tetundhe ‑yö ‑dho ‑da ka ’gü, ’ka ga. Bhii ka ‑bha ’töng ’ka, a ‑dho yuö do ’ö ꞊waa‑ ‑wun ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë, ’ö ka ’ka ’dho ‑a ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë ‑a kë. »

^42-43꞊Dhɛ ’ö ꞊wa yën ‑bhɔ ’kuë‑ kë ‑sü ‑bha ’ö mɛ ‑nu ‑wa pö Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ‑dhë ‑wo nu ’zü ꞊glooyi mɛ ’ö nu ‑na bhë ‑a ’ka kö ’wun ‑nu ’wo bhë ‑waan ‑an ’bhaa ꞊blɛɛ’‑ wo ‑dhë ’zü.

꞊Dhɛ ’ö Pɔlö waa‑ Baanabasö ’wo ’dho ‑na bhë ’ö Zuifö ꞊plëëzë waa‑ mɛ ‑nu ’wo wo ‑de ‑kë Zuifö ’ka ‑nu ’wo ‑ziö ‑an ’piö. Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑wo ’wun ‑blɛɛ ‑an ‑dhë ‑an ꞊faan’ ’më ‑sü ’ka kö ‑wo wo ‑bha ‑tosiadhe kë ‑Zlan ‑bha ’glusë ’gü kö ‑wo ’dhoë‑ ’dhiö.

⁴⁴Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi mɛ ’ö yö ‑a ’piö, ’ö mɛ ‑nu ‑wo bhɔ ’kuë‑ ꞊va ’ö‑ ‑wun to ’tee kö pö‑ bhë ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu mɛ gbɛ yaa ’to kɔɔ; ‑wo ‑nu wo ’ko ꞊bhaa ’dhö kö ‑waan kwa Dëmɛ ‑wo ma. ⁴⁵꞊Dhɛ Zuifö ‑nu ꞊wa mɛ gbung bhë ‑an yö, ’ö ꞊druɛi ‑yö ‑da ‑an ’gü ’ö ’wo‑ pö: «’Wun ’ö Pɔlö ’dhoë‑ ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ꞊sua ‑wun ‑mü.» ’Go mü ’zü ’wo ’wun yaa ꞊blɛɛ ‑a ‑gɔ mɛ ‑nu ‑dhë. ⁴⁶’Kɛɛ Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑wo ’wun ‑blɛɛ Zuifö ‑nu ‑dhë ‑zogbandhe ’ka ’zü ꞊nɛɛ: «Pë mɛ ’ö këpë ’ka ’ö tɔɔ kö ‑Zlan ‑wo ‑yö ‑dho ꞊blɛɛ’‑ ka ‑blɛɛzë ka ‑dhë. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ‑kë ꞊nɛ kaa ’we ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑sü ‑bha, ’ö ’ka‑ ‑zɔn ‑na ꞊nɛɛ yaa ka ‑ma ’kun kö ’ka ꞊toëpö ‑kë ‑a ’gü ‑sü yö bhë. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö bhë, yi ‑dho ziö ’yi dho mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ’piö. ⁴⁷Bhii pë ’ö kwa Dëmɛ ‑ya pö yi ‑dhë ’ö tɔɔ: A ü ‑ya ’sɛgümɛ ‑nu ‑bha ‑dhɛpuudhɛ ’ka. ‑Yö kë ’dhö kö ’ü ’dho dhasü ’ö bhë ‑a ’ka ’sɛ ‑dhɛ ‑nu ’wo ’ma ꞊gbiin ‑an ’gü. »

⁴⁸꞊Dhɛ ’ö mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka, ’wo ‑an ‑wo bhë ’wo‑ ma, ’ö ‑an ꞊zuö’ ’glu ‑yö dhi; ’ö ’wo‑ pö: «Kwa Dëmɛ ‑wo ’ö bhë ꞊yö ‑së!» ’Ö mɛ ‑nu ’saadhö ’ö ‑Zlan ‑yö ‑an sü kö ‑waan ꞊toëpö ‑kë ‑a ’gü ‑sü yö bhë, ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

⁴⁹’Ö kwa Dëmɛ ‑wo ‑yö ‑pɛn ’sɛgɔ ’ö bhë ‑a ‑dhɛ ’saadhö ’gü. ⁵⁰’Kɛɛ mɛ ‑nu ’wo Zuifö ’ka, ‑wo dhebɔ ‑nu ꞊bhlëzë ’ö pö‑ bhë ’wo‑ ’gü ’ö ‑Zlan ‑dhɔ ‑yö ‑an ‑kë, waa‑ pö‑ ꞊kɔɔnmɛ ‑wo ‑an ’zü ‑blü ’ö ’wo‑ ‑kë kö mɛ ‑nu ‑wo Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ’klo bhɔ; ’ö ’wo ‑an ‑kë, ’wo go ’sɛ ‑ta. ⁵¹’Ö mɛ ꞊plɛ ’wo bhë ’wo ’sɛ ’ö go pö‑ ’ö bhë ‑a ’gü, ’wo‑ bho wo ‑gɛn ‑bha, ‑a ‑zɔn pömɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ pë ‑nu ’wo‑ ‑kë bhë wo ꞊nɛ ’ö ‑an ‑bha ’wun ’dhö ‑mü. ’Ö ’wo dho Ikɔnë ‑pö ’gü.

⁵²Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Antiɔsö, ‑wo ‑kë pa ‑sü ’ka ꞊zuögludhi waa‑ ‑Zuu ’slööslö ’ka.

Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑wo Ikɔnë

¹꞊Dhɛ Pɔlö waa‑ Baanabasö ꞊wa ‑lo Ikɔnë plöö, ’wo ‑da Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü ’zü, ’ö ’wo Yesu ‑bha ’wuntaɔsë ‑blɛɛ mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ‑an ‑dhë. ’Ö Zuifö ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑dhɛ ꞊va ‑dhɛ ‑wo ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka. ²’Kɛɛ Zuifö ’bhaa ‑nu waa ’we‑ ‑bha kö ‑wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ö ’wo‑ pö mɛ ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑dhë ‑wo dɔ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑gɔ ’yënng. ³’Kɛɛ Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑wo ꞊glɔɔ Ikɔnë plöö, ’wo ’wun ’ö ‑gban ’wuntaɔsë ’ö ‑gban Yesu ‑bha ’wo kë ‑a ꞊blɛɛ’ ꞊dhia ‑zogbandhe ’ka. Kwa Dëmɛ ‑ya ‑zɔn ‑an ‑dhë mɛ ‑nu wö ’dhiö ꞊nɛ ’wun ‑nu ’ö ‑gban ö ‑bha ’glusë ‑wun ‑bha ’wo‑ ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ’wun gia‑ ‑mü, ’ö ‑kɔ ‑mɔ ’wun ‑bha ‑sü nu ‑an ‑dhë kö ‑waan ‑dhidhaapë ‑nu kë ‑a ’ka.

⁴’Ö ’gügludhe ‑yö ‑da pömɛ ‑nu ziën, ’ö mɛ ‑kɔ ’pian do ‑yö ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha ’ka, ’ö mɛ ‑kɔ ’pian do ’bhaa ‑yö ‑kë Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ‑bha ’ka. ⁵Zuifö ‑nu waa‑ mɛ ’waa Zuifö ’ka waa‑ wo ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ‑an ‑wo ‑yö ‑mɔ ‑a ’gü kö ’waan‑ Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an zë ‑an ‑zuö ‑guö ’ka ‑sü ’ka. ⁶꞊Dhɛ ’ö mɛ ꞊plɛ ’wo bhë ꞊waa‑ ꞊tɛi’ dɔ ’wo ꞊duë, ’wo dho Lekaɔni ‑sɛ ’gü, pödhɛ ’wo‑ ‑dhɛ Litrë waa‑ Dɛɛbö, ’iin ‑an ‑zütodhɛ ‑nu ‑an ‑bha. ⁷’Ö ’wo yö ’wuntaɔsë ꞊blɛɛ’ ‑sü ’gü mü.

Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑wo Litrë plöö

⁸‑Dhɛ ’ö Litrë bhë gɔɔn‑ do ‑yö ‑kë ꞊yaannu ꞊süë’ mü, bhii ’ö tɔɔ ’tinng ꞊yua’ ‑yö ‑kë ‑a ‑gɛn ’gü, ’ö bhɔa, ⁹‑yö ‑kë ö ’to ’to ꞊dhia ’wun ’ö Pɔlö ‑kë ‑a ꞊blɛɛ’ ꞊dhia bhë ‑a ‑bha. ꞊Dhɛ ’ö Pɔlö ‑ya dɔa ꞊nɛ ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü ‑ya ‑gɔ kö ’yaan‑ ‑a ‑dhɛ bo, ’yö‑ ‑ga ‑piindhö ¹⁰’ö‑ pö ‑a ‑dhë ‑wo ’gbee‑ ’ka ꞊nɛɛ: «‑Bhö ꞊luu’‑ ’ü dɔ ü ‑gɛn ‑ta zengdhö!» ’Yö ꞊luu ’budhö, ’ö yö ’ta ‑sü ‑bha.

¹¹꞊Dhɛ pë ’ö Pɔlö ‑ya ‑kë bhë mɛ gbung ‑nu ꞊waa‑ yö, ’wo ‑gbla wo ‑bha ’sɛ ’gü ‑wo ’ö ‑kë Likaɔni ‑wo ’ka bhë ‑a ’gü ’wo‑ pö: «‑Zlan ‑nu ꞊wa mɛbheedhe bun ’sü, ꞊wa go dhang‑ ’gü, ꞊wa nu kwa ’piö!» ¹²’Ö ’wo Baanabasö ’tɔ kpɔ wo ‑bha ‑zlan ꞊bhlëzë ’wo‑ ‑dhɛ Zösö bhë ‑a ’ka. ’Wo Pɔlö ’tɔ kpɔ ’pö wo ‑bha ‑zlan do ’bhaa ’wo‑ ‑dhɛ Ɛɛmɛsö bhë ‑a ’ka. Bhii ’ö tɔɔ mɛ ꞊plɛ ’wo nu bhë, Pɔlö ꞊nɛ ’ö ‑kë ’wunblɛɛmɛ ’ka ꞊nɛ wo ‑bha ‑zlan Ɛɛmɛsö bhë ‑a ’dhö Zösö ‑wo ’dhiö ‑lo ‑sü ’ka. ¹³‑An ‑bha ‑zlan ’wo‑ ‑dhɛ Zösö bhë ‑a ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ‑yö ‑kë ‑daplöödhɛ gia‑ ‑bha. ’Ö‑ slabhomɛ ‑yö nu, ‑du ‑nu ’wo ’lü ’bin ꞊bhüö’ ‑kë ’wo‑ ꞊nië ‑a bhɔ ‑zü ‑a ’ka, böü‑ ’kplong ’ö ꞊nië pö‑ ‑zü bhë ‑a ’dhi do ‑bha. ’Ö Zösö ‑bha slabhomɛ waa‑ mɛ gbung ‑nu ’wo ‑kë mü, ‑wa ‑ya wo ꞊zuö’ ’piö kö ‑wo sla‑ bhoë Baanabasö waa‑ Pɔlö ‑an ‑dhë.

¹⁴’Kɛɛ ꞊dhɛ ’wun bhë ’ö Baanabasö waa‑ Pɔlö ꞊waa‑ ꞊tɛi’ dɔ, ’wo wo ‑bha gblang ‑dhɛ ’bhaa ‑nu ꞊pɛɛ, ‑a ‑zɔn mɛ ‑nu ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ waa ’we‑ ‑bha kö ‑wa kë ’dhö. ’Ö ’wo ‑bla sü ’wo dhoë mɛ gbung ‑nu ’gü ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: ¹⁵«Mɛ ’ka ꞊nɛ, ‑më ’ö ‑kë ka ‑gɔ ’ka ’wun ‑kë ’dhö e? Mɛ ’bhee‑ ‑nu kwa ꞊suu’‑ ‑yö do, ‑zlan ’yaa ‑mü yi ’ka! ’Wuntaɔsë ’ö ‑gban Yesu Klito ‑bha ꞊nɛ ’yi nuë ka ꞊dhia, ‑a ‑blɛɛ ka ‑dhë ‑sü ’ka kö ’ka ka ꞊kwaa’ gbapë ’kpaan ‑wun ’wo bhë ‑an ‑zü kö ’ka ꞊dhië’‑ ‑Zlan ’ö ’bhee‑ ’ö dhang‑ ’dhö, ’sɛ ’dhö, ’yoo ’dhö waa‑ ‑an ’gü ‑pë ‑nu ’plɛ ‑kë bhë ‑a ’piö kö ’kaan‑ ‑a gba! ¹⁶’Töng ‑nu ’wo ‑ziö bhë ‑a ’gü, ‑yö ö ‑kwaa mɛ ‑nu ‑zü ’wo wo ‑zo ’kun ‑wun ‑nu ‑kë. ¹⁷’Kɛɛ ‑ya ‑zɔn ka ‑dhë ‑kplawo ꞊nɛ ö ‑Zlan ’glusë ‑zë ’ka, pë ‑së ‑nu ‑kë ka ‑dhë ‑sü ’ka ‑kplawo. Bhii ’ö tɔɔ ‑yö ka ‑gba dha ’yi ’ka. ’Go mü ’zü ’ö‑ ‑kë ’ö kaa‑ tapë ‑nu ‑wo ‑dhi wo ’töng ’ka, ’ö ka gbaa ‑bhöpë ‑nu ’ka, ’go mü ’yö ka pa ꞊zuögludhi ’ka.» ¹⁸’Kɛɛ ‑a ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka ꞊nɛ ‑kɔ gia‑ ’ö bhë ‑a ’dhö, Baanabasö waa‑ Pɔlö ‑an ꞊sëë’‑ ‑yö ‑bho kö ꞊kun mɛ gbung ‑nu ’wo bhë ’wo dho sla‑ bhë ‑a bho wo ‑dhë.

¹⁹꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’pö, Zuifö ‑nu ’bhaa ‑nu ‑wo ‑go Antiɔsö ‑dhɛ, ’ö Pisidi ‑sɛ ’gü waa‑ Ikɔnë plöö ’wo nu, ’wo mɛ gbung ‑nu ’wo bhë ’wo ‑an ꞊zuö’ bɔ wo ’piö. ’Wo yö Pɔlö ‑zuö ‑guö ’ka ‑sü ’gü, ’go mü ’wo‑ ꞊gblëë, ’wo dhoë pö‑ ꞊taa ‑bha, ’wo‑ to mü ’ö tɔɔ ‑wo wo ‑zo ‑ta ‑be ꞊nɛ ꞊ya ga. ²⁰’Kɛɛ ꞊dhɛ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑lo ‑a ’piö mü, ’ö ꞊wa ꞊nië’ ‑a ‑zü, ’ö ꞊luu, ’ö wo ‑nu ’wo ‑da plöö. ꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’ö waa‑ Baanabasö ’wo dho Dɛɛbö ‑pö ’gü.

Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑wo ‑yɛ ’zü ’wo dho Antiɔsö ’ö Sili ‑sɛ ’gü ‑a ’gü

²¹Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑wo Yesu ‑bha ’wuntaɔsë ‑blɛɛ Dɛɛbö plöö, ’ö ’wo‑ ‑kë ’ö mɛdhɛvadhɛ ‑wo ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka mü. ’Go mü ’wo ‑yɛ wo ’zü ’wo dho Litrë ‑dhɛ, Ikɔnë ‑dhɛ waa‑ Antiɔsö ’ö Pisidi ‑sɛ ’gü ‑an ’gü. ²²’Wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ꞊faan’ më kö ‑wo kë ꞊faanzë ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü ’gü. ’Ö ’wo‑ pö ‑an ‑dhë: «Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’plɛ ’klo ‑dho bhɔ ꞊va ‑an ‑bha ‑tosiadhe ’gü ’kpongtaa zö kö ‑waan ‑da ‑Zlan ‑bha ‑gludëdhɛ ’gü ’töng ’ö ’dhiö, ’ö nu ‑na bhë ‑a ’ka.»

²³’Ö ’wo mɛ ziizii ‑ya Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’saadhö ’gü. ’Ö ꞊dhɛ Pɔlö waa‑ Baanabasö ꞊wa yën wo ‑bɛn ’to ‑sü waa‑ ‑bhɛa ‑Zlan ‑dhë ‑sü ‑bha, ’wo mɛ ‑nu ’wo mü bhë, ’wo ‑an ‑wun ‑lo kwa Dëmɛ ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë ‑a kwɛɛ.

²⁴’Ö ’wo bɔ Pisidi ‑sɛ ’gü, ’wo dho Panfili ‑sɛ ’gü. ²⁵’Wo ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ’wo Pɛɛzö plöö ‑an ‑dhë. ’Go mü ’wo dho Atali plöö.

²⁶꞊Dhɛ ꞊wa ’go mü, ’wo ’yitagɔ sü, ’wo dho Antiɔsö plöö, ‑dhɛ ’wo woë‑ ’ta zü dɔ ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha. ꞊Dhɛ ’wo ’dhoë‑ dho ’ta ’gü, ‑dhɛ ’ö bhë ꞊nɛ ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo mü, ’wo ‑an ‑wun ‑lo ‑a ‑bha ‑Zlan kwɛɛ kö ‑yaan ö ‑zo kë ‑an ’piö, kö yuö ‑nu ’wo ’dho ‑na ‑an kë ꞊dhia bhë kö ‑waan ‑an kë.

²⁷꞊Dhɛ ꞊wa ‑lo Antiɔsö, ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dhɛ wo ’ko ꞊bhaa, ’ö pë ‑nu ’ö ‑Zlan ‑ya kë ’saadhö wo ꞊kwaa’, waa‑ ‑kɔ ’ö ’kwɛɛ ꞊poë’ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑gɔ kö ‑waan Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë ’wo‑ ’plɛ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë. ²⁸’Ö ’wo ’töng ’bhaa ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’piö mü.

Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu kpö ’ö Zeluzalɛmë

¹Mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑go Zude ‑sɛ ’gü ’wo nu Antiɔsö plöö, ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü, ’wo yö ‑an ꞊daan’ ‑sü ’gü, ’wo‑ pö: «‑A ’ke kaa ’dho ’bɔng ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Moizö ‑yö ‑Zlan ‑bha tɔng ꞊daan ‑a ’ka bhë ‑a ’dhö, kaa ’dho dha.» ²’Kɛɛ ’wun bhë yaa Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ‑zo ’kun; ’ö wo ‑nu ’wo yö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü waa‑ zaɔdhe kë ‑sü ‑bha. ’Ö ’gbɛɛdhö ’wo‑ yö ‑së ’ka kö ’wo mɛ ’bhaa ‑nu ’wo go Antiɔsö ’wo ‑an yö Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ’piö, ‑wo ’dho Zeluzalɛmë kö ’wun ’ö bhë Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo ‑kë mü waa‑ mɛ ziizii ‑nu ‑waan ‑a ‑bhokou kë wo ’ko ‑dhë.

³Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu kpö bhë, ‑wo ‑an ‑dɔ zian, ’ö ’wo dho. ’Wo bɔ Fenisi ‑dhɛ waa‑ Samali ‑sɛ ‑an ’gü, ‑kɔ ’ö mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ’wo wo ꞊zuö’ ꞊dhië ‑a ’ka ‑Zlan ’piö bhë ‑a ꞊blɛɛ’‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ‑an ‑dhë ‑sü ’ka. ’Wun ’ö bhë ‑yö ‑kë ‑an ‑dhë ꞊zuögludhi ‑wun ꞊va ’ka.

⁴꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ‑lo Zeluzalɛmë plöö, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’dhö, Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu waa‑ mɛ ziizii ‑nu ’wo ‑kë mü, ‑wo ‑an ‑nia ‑kun. ’Ö wo ‑de ’pö, ’ö pë ’ö ‑Zlan ‑ya ‑kë ‑an ꞊kwaa’ wo ‑bha ’ta bhë ‑a ’gü bhë, ’wo‑ ꞊blɛɛ ’pö ‑an ‑dhë. ⁵’Yö Falizi ‑mɛ ’bhaa ‑nu ’wo ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka bhë ’wo ꞊luu, ’wo‑ pö: «‑Kwaa pö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka bhë ‑an ‑dhë ‑wo ’dho ’bɔng, ’go mü ‑wo tɔng ’ö Moizö ‑ya nu kwa ‑dhë bhë ‑wa ’kun.»

⁶’Ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu waa‑ mɛ ziizii ‑nu ’wo dho wo ’ko ꞊bhaa kö ’waan‑ ‑dhɛ ‑ga ’wun ’ö bhë ‑a ’gü.

⁷꞊Dhɛ ’ö ꞊waa‑ dan ’kuë ’piö ꞊gbiinzë, ’ö Piɛɛ ‑yö ꞊luu ’ö‑ pö: «Dhegluzë ‑nu, ka gia‑ ka‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ ‑Zlan ‑yö n ‑sü ka ziën ‑a ‑wo nu ‑sü ‑blɛɛzë ’ka kö ’wuntaɔsë ’ö ‑gban Yesu ‑bha bhë ’aan‑ ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑dhë; ‑yö kë ’dhö kö ‑waan ‑a ma, kö ‑waan ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ⁸’Ö ‑Zlan ’ö mɛ ’bhee‑ ‑nu ꞊zuö’ dɔ bhë ’yö‑ ‑zɔn ꞊nɛ ‑yö ‑we ‑an ‑bha Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑sü ‑bha, ‑Zuu ’slööslö ‑nu ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ kwa ’dhö ’pö. ⁹Yaa mɛ bho ’kou kë mɛ ’kwa Zuifö ’ka waa‑ mɛ ’waa Zuifö ’ka kwa ziën. ’Ö ‑an ‑bha Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑sü bhë ‑a ‑wun ’gü ’ö ‑ziö ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta, ’ö ‑an sü mɛ kpengdhö ’ka ö wö ’dhiö.

¹⁰꞊Dhɛ ’ö ’dhö, ‑më ‑kë pë ’ö ‑Zlan ‑ya pö kö ꞊kun ’kwa‑ ‑kë ’ö ’ka‑ ‑kë ‑ɛ? ‑Zlan ’gü dan kun ’ka‑ wo bhë ꞊a? Tɔng ’ö kwa ’bhɛma ‑nu ’iin kwa gia‑ kwaa‑ ’kun, ‑a ‑bha ‑kë ’gbee‑ ‑sü ‑dhë bhë ’ö ’ka‑ ’piö kö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka, ‑wa kun i? ¹¹Kwaa‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ kwa Dëmɛ Yesu ‑bha ’glusë bhë ‑a ‑wun ’gü ꞊nɛ ’ö ’kwa dhasü yö. ‑Kɔ do bhë ‑a ’ka ’wo dhasü yö ‑a ’ka ’pö.»

¹²꞊Dhɛ Piɛɛ ꞊ya yën ’wun bhë ‑a ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha, ’ö ‑dhɛ ‑yö ga mɛ ‑nu ’wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa bhë ‑an ‑ta. ’Wo wo ’to to Baanabasö waa‑ Pɔlö ‑an ‑bha, ’ö ‑kɔ ’ö ‑Zlan ‑yö bɔa ‑an ‑ta ’ö ‑dhidhaapë ‑nu ꞊kaa’ wo ‑bha ’ta bhë ‑a ’gü, mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ziën bhë, ’wo‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë.

¹³꞊Dhɛ ꞊wa yën ’wun ‑nu ’wo bhë ‑an ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha, ’ö Zakö ‑ya pö: «Dhegluzë ‑nu, ‑ka ka ’to ’to n ‑ma! ¹⁴‑Kɔ ’ö ‑Zlan ‑yö ö ‑zo ꞊kaa’ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ’piö ‑a ‑wo ‑lo ‑yi ’ka kö ’yaan‑ mɛ ‑nu ’sü ‑an ziën, ‑waan kë ö ‑bha ’sɛgümɛ ‑nu ’ka bhë, Simɔ ‑ya ꞊blɛɛ. ¹⁵’Go mü ’zü ’ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wo ’wun ’ö bhë ‑a ꞊blɛɛ ’pö. Bhii pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ‑ya ‑pö: ¹⁶Kwa Dëmɛ ‑ya ‑pö: ’Wun ‑nu ’wo ꞊nɛ ꞊wa ziö, a ‑dho yɛ n ’zü ’a nu. ’Ö ’a Davidö ‑bha ’gunng ’ö wü bhë ’a‑ dɔ ’zü. ‑A ꞊wüü’ ‑dhɛ ‑nu ’wo bhë a ‑dho ‑an ’plɛ ‑yuö kë kö ‑yö ‑gban ’zü ‑dëüwo. ¹⁷‑Yö kë ’dhö kö mɛ ‑nu ’wo to, ma ’a‑ Dëmɛ ’ka bhë ‑wo n ’piö ꞊mɛɛ’; ’ö mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ’ö ’a ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë kö ‑waan kë n ‑ma ’ka, ’wo dho kë n ‑ma ’ka. ¹⁸Kwa Dëmɛ ’yö ö ‑bha pë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑zɔn mɛ ‑nu ‑dhë ’ö‑ ‑dhɛ ꞊ya ꞊glɔɔ bhë, pë ’ö‑ pö bhë ’ö bhë.»

¹⁹’Ö Zakö ‑yö ö ‑wo ‑zuö ‑a ‑ta dhe ‑kë ’ö‑ pö ꞊nɛɛ: «Pë ‑nu ’wo bhë ‑a ‑wun ’gü, a‑ ‑yö ‑së kö ꞊kun ’kwa ꞊sëëbhodhe nu mɛ ’ö ’waa Zuifö ’ka ’ö ꞊wa wo ꞊zuö’ ꞊dhië’‑ ‑Zlan ’piö bhë ‑an ‑dhë! ²⁰’Kɛɛ ‑kwa ’sëëdhɛ bɔ ‑an ‑dhë ‑a ‑pö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛɛ kö ꞊kun ’wo ‑köpë ‑nu ’wo sla‑ bho ‑na ‑an ’ka gbapë ‑nu ‑dhë bhë ’wo ‑an ‑bhö! Kö ꞊kun ’ö mɛ gbɛ ‑yö ‑da ö ’bha ‑bha dhe ’piö; kö ꞊kun dhebɔ gbɛ ‑yö ‑da ö ’bha dhe ‑bha gɔɔn‑ ’piö, kö ꞊kun ‑dadhëü ‑nu ‑wo wɔ ‑kɔ yaa ‑kë wo ’ko ’piö! ’Go mü kö ꞊kun ’wo wü ’ö‑ fɛi yaa ‑lo ’wo‑ ‑bhö, ’ö tɔɔ ꞊nëng ’ö‑ wo ’ö to mü ’ö ga. ’Go mü ’zü kö ꞊kun ’wo fɛi ‑bhö! ²¹Bhii ’ö go kwa ’bhɛma ‑nu ‑bha ’töng ‑bha, ’ö dho ’ö yöë ꞊dɛɛ ‑bha, mɛ ‑nu ‑wo Moizö ‑bha tɔng ‑wun ‑blɛɛ mɛ ‑nu ‑dhë pödhɛ ’plɛ ’gü; ’ö tɔɔ tɔng ’ö bhë Zuifö ‑nu ‑wa ‑pö wo ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü, ‑an ‑bha ꞊glooyi ’saadhö ’ka.»

’Sëëdhɛ ’wo‑ bɔ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑dhë

²²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo ‑kë Zeluzalɛmë plöö, mɛ ziizii ‑nu waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo to, ‑an ’plɛ ‑wo ‑yö ‑kë ‑a ’gü do, ’ö ’wo mɛ ’bhaa ‑nu sü wo ziën, ’wo ‑an yö Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ’piö, ’wo ‑an bɔ Antiɔsö. Mɛ ‑nu ’wo ‑an sü bhë ’wo tɔɔ Zudë ’wo‑ ’tɔ kpɔ Baazaba waa‑ Silasö. Mɛ ꞊plɛ ’wo bhë ‑wogbiindhɛ ‑yö ‑kë ‑an ‑gɔ wo dhegluzë ‑nu ziën. ²³’Sëëdhɛ ’wo‑ dɔ ‑an ‑gɔ ’wo dhoë Antiɔsö ‑mɛ ‑nu ꞊dhia bhë, pë ’wo‑ ‑yaa ’gü ’ö tɔɔ: «Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu, mɛ ziizii ‑nu waa‑ ka dhegluzë ‑nu, ’yië ’we mɛ ‑nu ’ö ’ka Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ö ’kaa Zuifö ’ka, ’ka Antiɔsö ‑pö, Sili ‑sɛ waa‑ Silisi ‑sɛ ‑an ’gü, ka ’ka! ²⁴Yi‑ ‑ma ꞊nɛ mɛ ’bhaa ‑nu ’wo go yi ’piö Zeluzalɛmë ’nö, ꞊wa ꞊zuökaankuëdhe waa‑ ‑zotadhe ꞊va ‑da ka ’gü wo ꞊blɛɛ’‑ ‑wun ‑nu ’ka; ’kɛɛ yiëë yi ‑wo ‑nu gbɛ dɔ ‑an ‑gɔ kö ‑wa kë ’dhö. ²⁵꞊Dhɛ ’yië ’dho yi ’ko ꞊bhaa, ’yië ‑dhɛ ‑ga ’wun ’ö bhë ‑a ’gü, ’ö yi ‑wo ‑yö ‑kë do, ’yi bɔmɛ ‑nu sü, ’yi ‑an yö kwa ‑bha mɛ ‑nu ‑wun ’gbeezë Baanabasö waa‑ Pɔlö ‑an ’piö, ’ö ’yi ‑an bɔ ka ‑dhë. ²⁶Mɛ ‑nu ’wo bhë kwa Dëmɛ Yesu Klito ‑bha yuö ’wo‑ ‑kë bhë ‑a ‑wun ’gü, mɛ ‑nu ‑wo ’wun ’gbee‑ ‑wɔ ‑an ‑ta, ’ö ’wo‑ pö ’wo ‑an zë. ²⁷꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’dhö, ’yi Zudë waa‑ Silasö ’yi ‑an bɔ ka ‑dhë kö ’wun ‑nu ’yi ‑an ꞊blɛɛ ’sëëdhɛ ’gü bhë kö ‑waan ‑an ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë wo dhiö ’pö. ²⁸Bhii ‑yö ‑kë ‑Zuu ’slööslö waa‑ yi gia‑ yi ‑dhë ‑së, ’ö ’yiëë‑ ’piö kö ’yi ꞊kwɛɛ‑ gbɛ nu ka ‑dhë ‑a ’ke yaa kë tɔng ’ö ‑gban pë ‑nu ’ö ’ka dho ka ꞊kwaa’‑ ‑zü ‑an ’ka. ²⁹’Ö tɔɔ kö ꞊kun ’ö ‑köpë ‑nu ’wo sla‑ bho ‑na ‑an ’ka gbapë ‑nu ‑dhë bhë ’ka ‑an ‑bhö, kö ꞊kun ’ka fɛi ‑bhö! Kö ꞊kun ’ö wü ’ö‑ fɛi yaa ‑lo ’ka‑ ‑bhö, ’ö tɔɔ ꞊nëng ’ö‑ wo ’ö to mü ’ö ga ’iin ’wo fɛi ‑bhö. ’Go mü kö ꞊kun ’ö mɛ gbɛ ‑yö ‑da ö ’bha ‑bha dhe ’piö, kö ꞊kun dhebɔ gbɛ ‑yö ‑da ö ’bha dhe ‑bha gɔɔn‑ ’piö, kö ꞊kun ‑dadhëü ‑nu ‑wo wɔ ‑kɔ yaa ‑kë wo ’ko ’piö! ‑Kwa yi ’bhaa ’ka!»

³⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo wo ꞊kwaa Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑zü, ’ö ’wo dho Antiɔsö.

꞊Dhɛ ö ꞊wa ‑lo ’ma, ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’plɛ ‑dhɛ wo ’ko ꞊bhaa, ’wo ’sëëdhɛ bhë ’wo‑ nu ‑an ‑dhë.

³¹꞊Dhɛ ꞊wa yën ’sëëdhɛ bhë ‑a pö ‑sü ‑bha, ’ö ‑an ꞊zuö’ ’glu ‑yö ‑dhi ‑an ꞊faan’ ’më ‑wo ’wo‑ bɔ ‑an ‑dhë bhë ‑a ‑wun ’gü.

³²Zudë waa‑ Silasö ’wo ‑kë ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ’ka bhë ‑wo ’wun ‑blɛɛ piindhö wo dhegluzë ‑nu ’wo mü bhë ‑an ‑dhë, ‑an ꞊faan’ ’më ‑sü ’ka ‑an ‑bha ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü ’gü.

³³꞊Dhɛ ꞊wa ’töng ’bhaa kë mü, ’ö mɛ ‑nu ’wo bhë ’ö ‑an mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo wo ‑wo ‑da dhegluzë ‑nu ’wo ’ma ‑an ‑dhë kö ‑waan ’yɛ wo ’zü. ’Ö dhegluzë ‑nu ’wo bhë, ’wo ‑an dɔ ‑zian ‑we ‑an ’ka ‑sü waa‑ ’dhuë‑ ‑kpɔ ‑an ‑bha ‑sü ’ka. ’Kɛɛ Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑wo ‑to mü.

³⁴[’Ö Silasö ‑ya pö ‑to mü ‑sü ‑yö ö ‑dhë ‑së ’pö; ’ö to mü. ’Ö mɛ ’wo dho bhë ’wo nu mɛ ‑nu ’wo ‑an bɔ bhë ‑an ’piö Zeluzalɛmë.]

³⁵Pɔlö ’dhö, Baanabasö ’dhö waa‑ mɛ ’bhaa ‑nu ’wo ‑to Antiɔsö bhë, ‑wo mɛ ꞊daan ‑Zlan ‑wo ’ka. ’Go mü ’wo ’wuntaɔsë ’ö kwa Dëmɛ ‑wo ’ka ’wo‑ ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ‑dhë.

Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ‑bha ‑kan ’kuë‑ ‑sü

³⁶꞊Dhɛ ’töng ’bhaa ꞊ya ziö, ’ö Pɔlö ‑ya pö Baanabasö ‑dhë: «‑Ko ’yɛ ko ’zü, ’ko bɔ pö‑ ‑nu ’gü, ’ko ’dho dhegluzë ‑nu, ’ko kwa Dëmɛ ‑wo ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë bhë ‑an ’piö! Kö ꞊ya kë ꞊nɛ ‑wo ’dho ‑na ’dhiö ‑an ‑bha ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü ’gü, kö ’koën‑ ‑a ꞊tɛi’ dɔ!»

³⁷Baanabasö ‑yö ‑kë ‑a ’piö kö Zan ’wo‑ ’tɔ kpɔ Maakö ’ka bhë ‑yö ziö wo ’piö. ³⁸’Ö Pɔlö yaa ’we‑ ‑bha kö ‑yö ziö ‑an ’piö, bhii ’ö tɔɔ ‑yö ‑go ‑an ’piö ’dhiö kö ‑wo Panfili ‑sɛ ’gü, ’ö yaa ’to ‑an ’piö yuö ‑nu ’wo‑ ‑kë bhë ‑an ’dhiötoyi ’ka. ³⁹’Ö zaɔdhe ꞊va ‑yö ‑da Pɔlö waa‑ Baanabasö ‑an ziën, ’ö ’wo ‑kan wo ’kuë‑. ’Ö Baanabasö ‑yö Maakö sü ö ’piö, ’wo ‑da ’yitagɔ ’gü, ’wo dho ’sɛgɔ ’ö ‑ya ‑sü ’ka ’yi ziën ’wo‑ ‑dhɛ Siplë ‑a ’gü.

⁴⁰’Ö Pɔlö ‑yö Silasö sü ö ’piö ’pö. ’Ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Antiɔsö, ’wo Pɔlö waa‑ Silasö ’wo ‑an ‑lo ‑Zlan kwɛɛ kö ‑yaan ö ‑zo kë ‑an ’piö, ’ö ’wo dho. ⁴¹’Ö ’wo bɔ Sili ‑dhɛ waa‑ Silisi ‑dhɛ ‑an ’gü, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ’ma ‑an ꞊faan’ ’më ‑sü ’ka, ‑an ‑bha ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü ‑wun ’gü.

Timote ‑dho dɔ Pɔlö waa‑ Silasö ‑an ‑gɔ

¹Pɔlö ‑yö ‑dho ’ö ‑lo Dɛɛbö plöö. ’Go mü ’yö dho Litrë plöö. ’Ö ‑dhɛ bhë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ do ’wo‑ ‑dhɛ Timote ‑yö ‑kë mü. ‑Yö Zuifö dhebɔ do ’ö ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ’ka ‑a gbö ’ka, ’kɛɛ ‑a dë ‑yö ‑kë Glɛkö mi ’ka. ²Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ‑kë Litrë ‑dhɛ waa‑ Ikɔnë ‑wo ‑tɔmɔdhɛ ‑së ‑kë Timote ‑bha. ³’Ö ‑kë Pɔlö ‑dhë ‑së kö ‑yö ziö ö ’piö. ’Ö‑ sü ö ’piö, ’ö‑ zë ’bɔng Zuifö ‑nu ’wo ‑kë ’sɛ bhë ‑a ’gü bhë ‑an ‑wun ’gü kö ꞊kun ’ö ‑an ꞊zuö’ dho to zlöö. Bhii pë ’ö ‑kë ’ö yaa ’dho ’bɔng kö ‑yö ꞊tun ’tee bhë ’ö tɔɔ ‑a dë ‑yö ‑kë Glɛkö mi ’ka, ’ö mɛ ’plɛ ‑wa ’wun dɔa ’dhö.

⁴’Ö pödhɛ ‑nu ’wo bɔ ‑an ’gü bhë, ’wun ‑nu ’ö Yesu ‑bha bɔmɛ ‑nu waa‑ mɛ ziizii ‑nu ’wo Zeluzalɛmë ’ö ‑an ‑wo ‑yö ‑mɔa ’gü bhë, ’ö ’wo‑ pö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dhë kö ‑wo ’ta ’sü ꞊nɛ ‑kɔ ’ö bhë ‑a ’dhö. ⁵Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑wo ‑kë ’gbee‑ ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü ’gü. ’Ö ‑dhɛkpaɔyi ’saadhö ’ka, mɛ ‑nu ‑wo ‑da ‑an ‑ta.

Pɔlö ‑yö ’yanpiöpë ‑yö Trɔasö plöö

⁶‑Zuu ’slööslö yaa ’we‑ ‑bha ‑an ‑gɔ kö ‑wo ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’‑ Azi ‑pö ‑nu ’gü. ’Yö ’wo bɔ Flizi ‑sɛ waa‑ Galatö ‑sɛ ‑an ’gü. ⁷꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ‑lo Misi ‑dhɛ ’sɔɔ, ’wo‑ ’slë ꞊mɛɛ kö ’waan‑ ’dho Bitini ‑sɛ ’gü; ’kɛɛ ‑Zuu ’slööslö yaa ’we‑ ‑bha ‑an ‑gɔ ’zü kö ‑waan ’dho ’ma. ⁸꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’dhö ’wo bɔ Misi ‑sɛ ’gü, ’wo dho Trɔasö plöö.

⁹꞊Dhɛ ’ö ’wo dɔ gbeng ’ö Pɔlö ‑yö ’yanpiöpë do yö. ’Yö gɔɔn‑ do ’ö go Maseduanë yö kö ‑yö dɔ ‑sü ’ka ‑a wö ’dhiö. ’Ö‑ pö Pɔlö ‑dhë: «‑Bhö bɔ Maseduanë zö kö ’ü nu yi ‑dhë!»

¹⁰꞊Dhɛ ’ö Pɔlö ꞊ya ’yanpiöpë yö ’dhö, ’ö ’yi‑ këdhɛ ꞊mɛɛ, ’yi dho Maseduanë ‑sɛ ’gü. Bhii yi‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ ‑Zlan ‑yö yi ꞊dhɔɔ ‑kë ’ma kö ’yiën‑ ’dho Yesu ‑bha ’wuntaɔsë ’ka mɛ ‑nu ’wo zian ’ö ’ma bhë ‑a ‑ta ‑an ꞊dhia.

Lidi ‑yö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ Filipö plöö

¹¹Yi ‑da ’yitagɔ ’gü, ’yi go Trɔasö, ’yi dho vɛɛdhö ’sɛ ’ö ’yi ziën ’wo‑ ‑dhɛ Samotrasë bhë ‑a ’gü ꞊zian’.

꞊Dhɛ ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’yi go mü, ’yi dho Neapoli ‑pö ’gü. ¹²’Ö ’yi go mü ’zü, ’yi ’ta sü ’yi dho Filipö ‑pö ’gü. Filipö ‑pödhɛ ’ö bhë ‑yö ‑kë pödhɛ ‑nu ’wo ‑kë Maseduanë ‑sɛ ‑a ’gü bhë ‑a ꞊bhlëzë ’ka, bhii ‑yö ‑kë dɔ ‑sü ’ka mɛ ‑nu ’wo go Wlɔmë ‑an kwɛɛ.

Yi ‑dhɛkpaɔyi ’dɛdɛ ‑kë mü. ¹³’Ö Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ’ka ’yi go plöö, ’yi dho pö‑ ꞊taa ‑bha, ’yiga do ’kpong ’dhiö, bhii pë ’yi‑ ‑ya yi ꞊zuö’ ’piö ’ö tɔɔ Zuifö ‑nu ‑bha ꞊bhɛadhɛ do ‑yö ‑dho kë mü. ’Yi ‑lo mü ’ö ’yi ꞊yaannu, ’yi ’wun ꞊blɛɛ dhoo ‑nu ’wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa mü ‑an ‑dhë. ¹⁴Dhebɔ do ’wo‑ ‑dhɛ Lidi ’yö go Tiatii, ‑yö ‑kë dhoo ‑nu ’wo bhë ‑an ziën mü. ‑Yö ‑kë ꞊yeega sɔ nuɛazë ꞊sɔnng’ ’gbeezë ’dhɔɔdɔdhe ’ka. ’Go mü ‑yö ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya. ’Ö kwa Dëmɛ ‑ya ꞊zuö’ ’dhi ‑po kö ‑yaan ö ’to ’to ‑së ’ka Pɔlö ‑wo ‑bha. ¹⁵’Ö yö ’dhö, ö ‑bha ’kɔɔmɛ ‑nu ’dhö, ’wo ‑an bɔ yiö Yesu ’tɔ ’ka. ’Go mü ’ö‑ pö yi ‑dhë: «꞊Ya kë ꞊nɛ ’ka‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ, ’ma Dëmɛ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, kö ‑ka nu n ‑gɔ kɔɔ, ’ka ’to mü!»

’Yö ‑gban yi ‑bha kö ’yi ’we‑ ‑bha ‑a ‑gɔ.

Mɛ ‑nu ‑wo Pɔlö waa‑ Silasö ‑da ‑kanso ’gü

¹⁶Yi do ’ka kö yi ’dho ‑na Zuifö ‑nu ‑bha ꞊bhɛa’ ‑dhɛ ‑bha, yi yuökëdhe do ‑yö zian ‑ta. Dhebɔ bhë ‑zuu yaa ‑yö ‑kë ‑a ’gü ’ö ꞊ya kë ’ö ’wun ‑nu ’wo dho kë mɛ ‑nu ’ka, ’ö‑ to ’dhiö ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑a ‑mɛ ‑nu ‑dhë. ’Ö‑ ‑bha ‑dɛ bɔ ‑sü bhë ‑a ’gü, ’ö nu ’wëü‑ ꞊vava ‑nu ’ka ö ‑gɔmɛ ‑nu ꞊dhia. ¹⁷Dhebɔ bhë ’ö yö ‑ziö yië‑ Pɔlö ‑nu yi ’piö ‑sü ’gü, ’gbla ‑sü ’ka mɛ ‑nu ‑dhë ꞊nɛɛ: «Mɛ ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑wo ‑Zlan ’ö ꞊va ’ö ‑ziö ‑zlan ‑nu ’wo to ‑an ’plɛ ‑ta ‑a ‑bha yuökëmɛ ‑nu ’ka! ‑Kɔ ’ö ‑Zlan ‑yö mɛ dha ‑a ’ka bhë ꞊nɛ ’wo‑ ꞊blɛɛ ka ‑dhë!»

¹⁸‑Ya ‑kë ’dhö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plëëzë ’ka. ’Ö ’wun ‑yö ‑na Pɔlö ‑zuë, ’ö‑ pö ‑zuu yaa ’ö ‑kë dhebɔ bhë ‑a ’gü bhë ‑a ‑dhë: «A‑ ‑pö ü ‑dhë, Yesu Klito ’tɔ ’ka: ‑Bhö ’go dhebɔ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü!» ’Ö ‑zuu yaa ‑yö go ‑a ’gü ‑dhɛ do bhë ‑a ‑bha.

¹⁹꞊Dhɛ ‑dɛbɔdhe bhë ‑a ‑gɔmɛ ‑nu ꞊waa‑ dɔa ꞊nɛ wo ’ka ’dho ’wëüga gbɛ yö ‑a ’gbloo ’piö gbɔ, ’wo Pɔlö waa‑ Silasö ‑an kun, ’wo ‑an ꞊gblëë ’dhëëdhö, mɛ ‑nu ’ö ‑wogbiindhɛ ’dhö ‑an ‑gɔ ‑an wö ’dhiö mü. ²⁰’Wo dho ‑an ’ka ’zü, mɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ꞊vava ’wo Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ’ka ‑an ꞊dhia ’wo‑ pö: «Gɔɔn‑ ‑nu ’wo ꞊nɛ ꞊wa nu pö‑ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü, mɛ ꞊zuö’ ‑kaan ’kuë ‑wun ’ka! Zuifö ‑nu ‑mü ‑an ’ka! ²¹Pë ‑nu kwaa‑ tɔng ‑ya pö mɛ ’kwa Wlɔmë ‑mɛ ’ka kö ꞊kun ’kwa ‑we ‑a ‑bha bhë ‑wo mɛ ‑nu ꞊daan’ ‑na ‑an ’ka kö ‑wa kë.» ²²’Ö mɛ gbung ‑nu ‑de ’pö, ’wo yö Pɔlö waa‑ Silasö ‑an ’klo bhɔ ‑sü ‑bha. ’Ö mɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ꞊vava ‑wa pö wo ‑bha ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo ‑an ‑bha sɔ ‑nu bho ‑an ‑bha kö ‑wo ‑an ‑ma ‑klaa ’ka.

²³꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ‑klaa ‑yaan ꞊plëëzë ’sü ‑an ‑bha, ’wo ‑an ‑zuö ‑kanso ’gü. ’Ö mɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ꞊vava ‑wa pö ’yan ‑to ‑kanso ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ ‑dhë ‑yö ö ’yan ’to ‑an ‑bha ‑së ’ka.

²⁴꞊Dhɛ ’ö ’yan ‑to ‑kanso ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ ꞊ya ‑wo ’ö bhë ‑a ma, ’yö dho mɛ ꞊plɛ ’wo bhë ‑an ’ka, ‑kanso ’kɔdhi mɛ ’wo‑ ‑maa ‑kë ꞊duö bhë ‑a ’gü, ’wo ‑an ‑gɛn yö ’lü ’gü.

²⁵꞊Dhɛ ’ö ꞊wa dɔ gbeng ziën, Pɔlö waa‑ Silasö ‑wo yö ꞊bhɛa’ ‑sü ’gü kö ‑wo ’tan ‑nu bho ‑na ‑Zlan ’tɔ ’piö. ‑Kanso ’kɔɔmɛ ’wo ‑kë mü, ‑wo wo ’to ‑to ‑an ‑wo ‑bha. ²⁶’Yö ’sɛ ‑yö yö ꞊zluun ‑sü ‑bha ’gbee‑ ’ka, ’ö ‑kanso ’kɔ kpong ’plɛ ‑wo ‑po, ’ö mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ‑kanso ’kɔɔdhö ’ö ‑an ’plɛ ‑bha ꞊yɔɔ’ ‑yö go ‑an ‑bha. ²⁷’Ö ’yan ‑to ‑kanso ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ ‑yö ‑büö.

꞊Dhɛ ’ö ꞊yaa‑ yö ꞊nɛ ‑kanso ’kɔdhi ‑ta kpong ’plɛ ꞊wa ’po, ’yö ö ‑bha ‑dhaa sü kö ‑yaan ö ‑de zë. Bhii ‑yö ö ‑zo ‑ta ꞊nɛ ‑kansogümɛ ‑nu ’plɛ ꞊wa ꞊duë. ²⁸’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö Pɔlö ꞊yaa‑ ’wun dɔ, ‑yö ‑gbla ö ꞊faan’ ’plɛ ’ka ’ö‑ pö: «Kö ꞊kun ’ü pë yaa ‑kë ü ‑de ’ka! Yi ’plɛ yi ‑kanso ’kɔɔdhö zö!»

²⁹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ’yan ‑to ‑kanso ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ ‑ya pö ‑wo ’siö dɔ, ’ö ‑bla sü ’ö dhoë ’kɔdhi mɛ ’ö Pɔlö waa‑ Silasö ’wo ‑kë ‑a ’gü bhë ‑a ’gü ꞊zluun ‑sü ’ka. ’Yö ‑lo ö kpɔn ’gü ‑an ’dhiö, ³⁰’yö ‑an yö plaan. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö: «N dë ‑nu, ‑më ’a dho ‑a kë kö ’aan‑ dhasü yö ꞊ɛ?»

³¹’Ö ’wo‑ ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’wo‑ pö: «‑Bhö yi Dëmɛ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑! ꞊Ya kë ’dhö, bhi ’dhö, ü ‑bha ’kɔɔmɛ ‑nu ’dhö, ka ‑dho dha.»

³²’Ö ’wo kwa Dëmɛ ‑wun ꞊blɛɛ yö ’dhö, mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ‑kë ‑a ‑gɔ kɔɔ ‑an ‑dhë. ³³’Yö dho ‑an ’ka ’lɛlɛ do gia‑ bhë ‑a ’ka gbeng, ’yö ‑an ‑bha bhüö ‑nu ‑zlu. ’Ö ‑dhɛ do bhë ‑a ’gü, yö ’dhö, ö ‑bha ’kɔɔmɛ ‑nu ’dhö, ’wo ‑an bɔ yiö Yesu ’tɔ ’ka. ³⁴’Ö dho Pɔlö waa‑ Silasö ‑an ’ka ö ‑gɔ kɔɔ, ’ö ‑bhöpë nu ‑an ‑dhë. Gɔɔn‑ ’ö bhë waa‑ ö ‑bha ’kɔɔmɛ ‑nu ‑an ꞊zuö’ ’glu ‑yö ‑dhi ꞊va ’ka, bhii ’ö tɔɔ ‑wo ‑Zlan ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

³⁵꞊Dhɛ ’ö‑ ‑dhɛ ꞊ya ꞊kpaɔ, ’ö mɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊vava ’wo Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ’ka bhë ’wo ’dhasi ‑nu bɔ ’yan ‑to ‑kanso ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ ‑dhë, ‑a ‑pö ‑a ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ ‑yö ö ꞊kwaa’ mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑zü ‑wo ’dho.

³⁶’Yan ‑to ‑kanso ’kɔdhi ‑bha ‑mɛ ’ö bhë ‑yö ‑nu, ’ö‑ pö Pɔlö ‑dhë ꞊nɛɛ: «Mɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊vava ‑nu, ‑wo wo ‑wo ‑bɔ ꞊nɛ ’a n ꞊kwaa’ ka ‑zü. ꞊Dhɛ ’ö ’pö, ‑ka kaa‑ ’dho wo ꞊zuöyagluu ’ka!»

³⁷’Kɛɛ Pɔlö ‑ya ‑pö ’dhasi ‑nu ’wo ‑an bɔ bhë ‑an ‑dhë ꞊nɛɛ: «Yi ’yi Wlɔmë ’në ‑nu ’ka bhë, waa za dɔ yi ‑bha kö ‑yaan ’dho yi kun, ’ö ’wo yi ‑ma mɛ ’kpɛkpɛ wö ’dhiö, ’go mü ’wo yi ‑zuö ‑kanso ’gü. ’Wo‑ ’piö zlöö kö ’wo yi bho ‑kanso ’gü ‑bin ‑blü ‑a? ‑Abi’! Wo gia‑ ‑wo nu, ‑wo yi bho mü!»

³⁸’Ö mɛ ‑nu ’wo bhë ’wo dho Pɔlö ‑wo ’ö bhë ‑a ’ka mɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ꞊vava ꞊dhia. ꞊Dhɛ mɛ ‑nu ’wo bhë ꞊waa‑ ma ꞊nɛ Pɔlö waa‑ Silasö Wlɔmë ’në ‑nu ‑mü ‑an ’ka, ’ö ’siö ‑yö ‑kan ‑an ’gluu. ³⁹’Ö ’wo nu ’wo ‑wo ‑së pö ‑an ‑dhë. ’Go mü ’wo ‑an bho ‑kanso ’kɔɔdhö, ’ö ’wo ꞊bhɛa ‑an ‑dhë kö ‑wo ’go pö‑ ’ö bhë ‑a ’gü.

⁴⁰꞊Dhɛ Pɔlö waa‑ Silasö ꞊wa ’go ‑kanso ’gü, ‑wo ‑dho Lidi ‑gɔ kɔɔ. ꞊Dhɛ ꞊wa Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo mü ‑an yö, ’wo ‑an ꞊faan’ më. ꞊Dhɛ ‑kë ’pö, ’wo go pödhɛ ’ö bhë ‑a ’gü ’wo dho.

Pɔlö waa‑ Silasö ‑wo Tesalɔnikö plöö

¹‑Wo ‑bɔ Anfipoli ‑pö waa‑ Apoloni ‑pö ‑an ’gü, ’wo dho ’wo ‑lo Tesalɔnikö ‑pö ’ö Zuifö ‑mɛ ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ do ’dhö ‑a ‑bha bhë ‑a ’gü. ²Pɔlö ‑yö ‑dho Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü ꞊nɛ ‑kɔ ꞊ya kë ’ö‑ ꞊kaa’ ‑kplawo bhë ‑a ’dhö. ’Ö ‑Zlan ‑wo ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka, ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë, ’ö waa‑ mɛ ‑nu ’wo bhë ’wo‑ ‑ta ꞊dhɛɛ’ kpɔ, kö ‑ya ‑daa kë ‑na; ’wo‑ ꞊kaa’ ’dhö Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ‑yaaga ’ka. ³’Yö‑ ‑gɛn ‑nu pö ‑an ‑dhë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑a ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü bhë ‑a ’dhö ‑a ‑zɔn ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ‑yö ’yena ꞊kaa’, ’ö ga, ’ö goë ga ’gü bhë ‑a ’dhö. ’Yö‑ pö ‑an ‑dhë ’zü ꞊nɛɛ: «‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’a‑ ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na ka ‑dhë bhë ’ö tɔɔ Yesu.»

⁴꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, mɛ do do ‑nu ‑wo go ‑an ziën ’ö ’wo ‑Zlan ‑wo ’ö Pɔlö ‑ya ꞊blɛɛ bhë ’wo‑ ‑dhɛ ’wun gia‑; ’ö ’wo nu Pɔlö waa‑ Silasö ‑an ’piö. ‑Kɔ do bhë ’ö mɛ kpö ꞊va ’wo ‑kë Glɛkö ‑nu ’ka, ’wo ‑kë ‑Zlan gbamɛ ‑nu ’ka waa‑ dhebɔ ‑nu ꞊bhlëzë ꞊plëëzë ’wo ‑kë pödhɛ bhë ‑a ’gü ’wo‑ ꞊kaa’ ’pö.

⁵’Ö ꞊druɛi ‑yö Zuifö ‑nu ‑kë, ’ö tɔɔ yaa ‑kë ‑an ‑dhë ‑së kö mɛ ‑nu ‑wo ’dho Pɔlö waa‑ Silasö ‑an ’piö ꞊va ’ka ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö. ’Ö ’wo këpëyaamɛ ‑nu ꞊kpaa kpa ’kuë‑ ‑kpinngga ‑nu ’piö, ’wo yö mɛ ‑gbaa ‑nu ꞊blüü ’blü ‑sü ’gü, ’wo pömɛ ‑nu ꞊zuö’ ‑kan ’kuë. ’Ö ’wo nu gɔɔn‑ ’wo‑ ‑dhɛ Zazɔn bhë ‑a ‑gɔ ’kɔ ’dhiö, ’ö ’wo‑ ‑bha ’kɔ kpong ‑nu wü, Pɔlö waa‑ Silasö ‑an ꞊mɛɛ’ ‑sü ’ka, ’ö tɔɔ ‑wo ‑kë ‑a ’piö kö ’waan‑ ’dho ‑an ’ka ’sɛgümɛ ‑nu ’dhiö.

⁶꞊Dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ waa ‑an yö, ’wo Zazɔn waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’bhaa ‑nu ꞊gaan ’gan, ’wo dho ‑an ’ka pö‑ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ’dhiö. ’Wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’gü ꞊nɛɛ: «Gɔɔn‑ ‑nu ’wo mɛ ‑nu dɔ ‑gbɔudhö, ‑dhɛ ’saadhö ’gü bhë ꞊wa nu ꞊wa ‑lo plöö zö! ⁷Zazɔn ꞊nɛ ’ö ‑an ‑nia kun ö ‑gɔ kɔɔ! ’ö‑ ‑nia ‑nu ’wo bhë, ‑dhɛ ’wo‑ ‑bha ’töüdhö ’ö ’wo tɔng ‑nu ’ö kwa ‑bha ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑ya ‑zɔn bhë ’wo ‑an ’plɛ ꞊siö, bhii ‑wa ‑pö ‑gludë gbɛ ’wo‑ ‑dhɛ Yesu ‑yö ‑dhö!»

⁸‑Wo ‑nu ’wo bhë ‑wo mɛ gbung waa‑ pö‑ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ꞊zuö’ ‑luu. ⁹’Ö Zazɔn waa‑ mɛ ‑nu ’wo dho ‑an ’ka pö‑ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ’dhiö bhë, ’wo tɔng ‑kë pö‑ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë, ’kɛɛ kö waa pë yaa gbɛ kë. ꞊Dhɛ ’ö ꞊wa yën tɔng kë ‑sü ‑bha ’ö ’wo wo ꞊kwaa ‑an ‑zü, ’wo dho.

Pɔlö waa‑ Silasö ‑wo ‑dho Bele plöö

¹⁰꞊Dhɛ ’wo dɔ gbeng ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑wo wo ‑kwaa Pɔlö waa‑ Silasö ‑an ‑zü, ’wo dho Bele. ꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ‑lo mü, ’wo dho Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü. ¹¹Mɛ ‑nu ’wo mü bhë ’to ‑to Pɔlö waa‑ Silasö ‑bha ‑sü ‑yö ‑dhi ‑an ‑dhë, ’ö ꞊ziö’ ‑a ’ka Zuifö ‑mɛ ‑nu ’wo Tesalɔnikö plöö ‑an ‑ta. ’Ö ’wo ‑Zlan ‑wo kun wo ꞊zuöga ’plɛ ’ka. ’Ö yi ’saadhö ’ka, ’wo ‑Zlan ‑wo ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka bhë ’wo‑ ‑wo pö wo ’ko ꞊bhaa kö ꞊ya kë ꞊nɛ pë ’ö Pɔlö ‑ya pö bhë ’wun gia‑ ‑mü, kö ’waan‑ ‑a dɔ. ¹²’Ö Zuifö ‑nu ꞊plëëzë ‑wo go ‑an ziën ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ’Go mü ’zü Glɛkö dhoo ‑nu ꞊bhlëzë waa‑ Glɛkö gɔɔn‑ ‑nu ꞊plëëzë ‑wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’pö.

¹³’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö Zuifö ‑nu ’wo Tesalɔnikö ꞊waa‑ ma ꞊nɛ Pɔlö ‑yö ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑sü ’gü Bele, ’wo nu ’wo mɛ gbung bhë ’wo ’wun ’vlanvlan ‑da ‑an ’toüdhö. ’Go mü ’wo‑ ‑kë ’ö mɛ ‑nu ’wo bhë ’wo Pɔlö ’klo bhɔ.

¹⁴꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Bele bhë, ’wo Pɔlö waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ’bhaa ‑nu bɔ ’yoo ’piö ꞊zian’ ‑bla ’ka, ’ö ’wo wo ꞊kwaa’‑ ‑an ‑zü ’wo dho. ’Kɛɛ Silasö waa‑ Timote ‑wo ‑to Bele. ¹⁵Mɛ ‑nu ’wo dho Pɔlö ‑dɔ zian‑ ꞊dhia, ‑wo ‑dho ’wo ‑lo ‑a ’ka Atɛnë plöö. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo ‑yɛ wo ’zü Silasö waa‑ Timote ‑an ‑bha ‑naɔ ’ö Pɔlö ‑ya dɔ ‑an ‑gɔ ꞊nɛɛ, ‑wo nu ’zodhö, ‑wo yö ö ‑bha bhë ‑a ’ka.

Kë ’ö Pɔlö ‑ya wo Atɛnë plöö

¹⁶’Töng ’ö Pɔlö ‑yö ꞊kaa’ dɔ ‑sü ’ka Silasö waa‑ Timote ‑an ‑gɔ Atɛnë bhë, ‑a ’yan ‑yö ‑da gbapë ‑nu ‑ta Atɛnë mü ꞊va; ’ö ’wun ‑yö naa‑ ‑zuë. ¹⁷‑A ’töng bhë ‑a ’ka, ꞊ya kë Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü, mɛ ‑nu ’wo Zuifö ’ka waa‑ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ’ö ’wo ‑kë ‑Zlan ꞊bhlëyamɛ ‑nu ’ka waa‑ Pɔlö ‑nu, ‑wo ’dɔɔ ‑nu ‑dɔ wo ’ko ꞊bhaa ‑Zlan ‑wo ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑a ‑ta. ’Ö mɛ ‑nu ’ö Pɔlö ꞊ya ‑kpën ‑an ‑bha ’dhëëdhɛ ꞊va ’gü, ’ö wo ‑nu ’wo ’wun dan ’kuë. ¹⁸’Ö ‑zo ‑ta ’wun ’gü ‑mɛ ’bhaa ‑nu mɛ ’wo ‑we ’wun ’ö Epikulö mɛ ꞊daan ‑a ’ka bhë waa‑ mɛ ’bhaa ‑nu ’wo ‑we Zenɔ ‑bha mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑bha ’ö ’wo ‑an ‑dhɛ Sitoisiɛn, ’wo yö ’wun ‑blɛɛ Pɔlö ‑dhë ‑sü ’gü. ’ö‑ mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö: «‑Më ‑wun ’ö ‑zuödɔmɛ ’ö ꞊nɛ ’ö‑ ꞊blɛɛ’ ‑na ꞊nɛ ꞊ɛ?» ’ö‑ mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö ’zü: «‑Yö ‑kë ‑Zlan ‑nia ‑nu ’ö ‑an ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë.» Pë ’ö ‑kë ’wo‑ pö ’dhö bhë ’ö tɔɔ Pɔlö ‑yö ‑kë Yesu ‑wun waa‑ mɛ ‑nu ‑bha ‑go ga ’gü ‑sü ‑wun ꞊blɛɛ’ ꞊dhia.

¹⁹’Ö ’wo Pɔlö kpa wo ‑bha, ’wo dho ‑a ’ka mɛ ziizii ‑nu ‑bha ‑yakuëdhe ’ö ’wo‑ ‑dhɛ Aleopazö ‑yakuëdhe bhë ‑a ‑ta. ’Ö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Yi‑ ’piö kö mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑dëü ’ü‑ ‑zɔn ‑na bhë ’yi‑ dɔ. ²⁰Bhii ’wun ‑nu ’wo bhë yiëë ‑an ma do. Pë ’ö ‑kë ’ö ’yi‑ ’piö kö yi‑ ‑gɛn ma ’ö bhë.» ²¹Bhii ’ö tɔɔ mɛ ‑nu ’saadhö ’wo Atɛnë ‑mɛ ‑nu ’ka waa‑ ‑nia ‑nu ’wo ‑kë pö‑ bhë ‑a ’gü mü, ‑wo ’töng ’plɛ ‑sü wo ’to ‑to ’wun ‑taɔ ‑dëü ‑nu waa‑ ‑an ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑nu ‑bha.

²²’Ö Pɔlö ‑yö ꞊luu mɛ ziizii ‑nu ’wo Aleopazö ‑bha ‑yakuëdhe ‑ta bhë ‑an wö ’dhiö, ’ö‑ pö: «Atɛnë ‑mɛ ‑nu, a‑ ‑dɔ ꞊nɛ, ka ‑zlan ‑nu ꞊plëëzë ‑gba. ²³Bhii n ‑ma ꞊nië’ ‑sü ’ka, ka ‑gɔ pödhɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü, ’ma ‑dhɛ ‑ga ka ‑bha ‑Zlan ‑nu gbadhɛ ꞊plëëzë ‑bha; a slabhodhɛ do ’bhaa ‑yö. Pë ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka mü ’ö tɔɔ: ‹‑Zlan ’ö ’yiëë‑ dɔ, ‑a ‑bha sla‑ ‑bho ‑a ‑ta ‑pë ’ö ꞊nɛ.› ꞊Dhɛ ’ö ’dhö, a ‑nu kö ‑Zlan ’ö ’ka‑ gba ‑na ’ö ’kaa‑ dɔ bhë ’aan‑ ‑a ‑wun ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë. ²⁴‑Zlan ’ö bhë ’ö ’kpongtaadhɛ waa‑ ö ’gü ‑pë ‑nu ’töüdhö ’wo ‑kë ꞊blëë’ ’dhɛ ‑nu, wü ‑nu, ‑ma ‑nu waa‑ ’yuö‑ ‑nu ’ka bhë ’ö ‑an ‑kë. Yö ’ö ‑kë dhang‑ waa‑ ’sɛ ‑an ꞊kɔɔnmɛ ’ka bhë yaa ’dho ’go mü ’zü ‑yaan kë ‑a ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ‑nu ’ö mɛ ‑nu ‑wa dɔ wo ‑kɔ ’ka ‑a ’gü. ²⁵’Go mü ’zü, ‑Zlan ‑bha ‑kë ‑a ’gü ‑sü ’yaa ‑gban pë ’ö mɛ ’bhee‑ ‑nu dho ‑a nu ‑a ‑dhë, ‑a ‑bha yuö kë ‑sü ’ka ‑a ‑bha. Bhii yö ꞊nɛ ’ö ‑kë ‑a ’gü ‑sü, ’të ‑sü waa‑ pë ‑nu ’saadhö ’ö mɛ ‑bha ‑wun ‑yö yö ‑a ‑bha ‑a nu ‑an ‑dhë. ²⁶‑Zlan ‑yö gɔɔn‑ do ‑da ’dhiö. Gɔɔn‑ ’ö bhë ’ö ’kpongtaamɛ ‑nu ’plɛ ‑wo go ‑a ’gü, ’ö‑ ‑kë kö mɛ ‑nu ’wo bhë ‑wo ꞊bhɛɛ ’kpongtaadhɛ ’plɛ ‑bha. Kö ‑Zlan ‑yaan ꞊tun mɛ ‑nu ‑da ‑na, ’töng ’wo dho ‑a kë ’kpongtaa waa‑ ‑an ‑bha ‑yadhɛ ‑nu ’wo dho kë ‑a ‑bha, ‑yö ‑an ’plɛ ‑kë ’dhiö. ²⁷Pë ‑nu ’wo bhë ’töüdhö ‑Zlan ‑yö ‑an ‑kë kö mɛ ‑nu ‑waan wo ꞊faan’ ’sü ö ꞊mɛɛ’ ‑sü ’ka, ‑dhɛ ꞊plëëzë ‑bha kö ‑waan ö yö. ‑Yö ’dhö, ’kɛɛ kë ’kwa‑ wo ’dhö do do ’ka bhë ‑Zlan ’yaa mɛ gbɛ ’ka ꞊gbiin. ²⁸Bhii kwa ‑bha ‑kë ‑a ’gü ‑sü ’dhö, kwa ‑bha ‑go piën‑ ‑sü waa‑ pë ’kwa‑ ’ka, ‑an ’plɛ ‑wo ‑go ‑a ’gü. Ka ‑bha ’dhikanmɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑wo do ‑pö, ’ö bhɔ ‑wo ’a‑ ꞊blɛɛ ka ‑dhë zö bhë ‑a ‑bha ’wo‑ pö: ‹‑Zlan ꞊nɛ ’ö kwa ‑da, ’ö‑ ‑wun ’gü ’kwa‑ ‑bha ’në ‑nu ’ka.› ²⁹꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ, kwa ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu ’ka bhë kö kwa ’ka ’dho kwa ‑zo ta ꞊nɛ ‑Zlan ‑yö ‑kë ꞊nɛ pë ’bin ’wo‑ ‑kë ’sënng ’dhö, zëng waa‑ ‑guö ’dhö ’ö mɛ ’ö‑ këdhɛ dɔ ‑së ’ka ’ö‑ kë ‑na ’ka bhë ‑a ’dhö. Bhii ’ö tɔɔ pë ‑nu ’wo bhë pë ’bin ’kpaan ’ö ‑këdhösü ’yaa ‑an ‑gɔ yö ‑mü ‑an ’ka. ³⁰’Töng ’ö waa ’wun dɔa ‑Zlan ‑bha bhë, ‑Zlan ‑zo ‑de ’yaa‑ ‑wun ’piö kö ‑waan ’dhoë‑ pö ‑yö ‑kë ‑a ’piö kö ’ö mɛ ‑nu ‑bha za ’kan. ’Kɛɛ zlöö ꞊nɛ ‑yö mɛ ’plɛ ꞊dhɔɔ kë ‑na, ‑dhɛ ’saadhö ’gü kö ‑wo wo ꞊kwaa’‑ wo ‑bha ‑tosiadhe yaa ‑nu ‑zü, kö ‑wo ziö ö ’piö. ³¹‑Yö yi do ’ö dho za kan ‑a ’ka ’kpongtaamɛ ’saadhö ‑an ‑bha ö ‑bha ‑kë kpengdhö ‑sü ’gü ‑a ‑kpɔ, ’ö bɔa mɛ do ’ö‑ ‑ya bhë ‑a ‑ta. ’Wun ’ö ’dhö bhë ‑ya ‑zɔn mɛ ’plɛ ‑dhë ꞊nɛ ö ‑dho ‑a kë ’dhö, mɛ ’ö‑ ‑ya bhë ‑a ‑bho ga ’gü ‑sü ’ka.»

³²’Wun ’ö ‑kë mɛ ’bhee‑ ‑nu ‑bha ‑go ga ’gü ‑sü ‑wun ’ka bhë, ꞊dhɛ ’ö ꞊waa‑ ma, ’ö mɛ ‑nu ‑wo duö ’luu sü ‑a ’ka, kö mɛ ’bhaa ‑nu ‑wa pö ‑na: «‑Yö ’to ’dhö; ꞊dɛɛ ‑bha ꞊ya ‑mɔ!»

³³꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Pɔlö ‑yö go mü ’ö ‑ziö. ³⁴’Kɛɛ ‑an mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑ziö Pɔlö ’piö, ’wo ‑Zlan ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑. Mɛ ‑nu ’wo ’dhö bhë, Dönisö ’ö ‑kë zakanmɛ ’ö Aleopazö ‑mɛ do ’ka, dhebɔ do ’wo‑ ‑dhɛ Damalisö waa‑ mɛ ’bhaa ‑nu ’wo to, ‑wo ‑kë mü ’wo ‑kë ꞊zuö’ ‑dhië ‑Zlan ’piö ‑mɛ ‑nu ’ka.

Pɔlö ‑yö Kolɛntö plöö

¹꞊Dhɛ ’ö ꞊ya kë ’dhö Pɔlö ‑yö ‑go Atɛnë, ’yö ‑ziö ’ö dho Kolɛntö plöö. ²’Yö ‑kpën Zuifö mi do ’wo‑ ‑dhɛ Akilasö, ’ö bhɔ Pɔng ‑sɛ ’gü waa‑ ö bɔɔ Plisilö ‑an ‑bha kö ꞊wa ’go Itali ‑sɛ ’gü, ꞊wa nu Kolɛntö ‑pö ’gü ‑a ‑dhɛ yaa ꞊glɔɔ ꞊kun, bhii ’ö tɔɔ Itali ‑sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va Klodö ‑ya ‑pö Zuifö ‑nu ‑wo ’go Wlɔmë ‑pö ’gü. ’Ö Pɔlö ‑yö ‑wo ‑an ’piö. ³꞊Dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ waa‑ Pɔlö ‑nu ‑an këyuö ‑yö do bhë (‑wo ‑kë sɔkɔdɔmɛ ’ka), ’yö to ‑an ‑gɔ kɔɔ, ’ö wo ‑nu ’wo yuö ‑kë wo ’kuë‑. ⁴’Ö Zuifö ‑nu ‑bha ꞊glooyi ’saadhö ’ka, Pɔlö waa‑ mɛ ‑nu ’wo Zuifö ’ka waa‑ Glɛkö ‑nu ’wo ‑Zlan ‑wo dan ’kuë Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü. ’Ö Pɔlö ‑yö ‑an ꞊kɔɔ’ ꞊yɛɛ ö ꞊faan’ ’plɛ ’ka kö ‑waan Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

⁵꞊Dhɛ Silasö waa‑ Timote ꞊wa ’go Maseduanë ꞊wa nu, Pɔlö ‑yö ’töng ’plɛ ‑sü, ’yö ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ ‑a ‑zɔn Zuifö ‑nu ‑dhë kpinngdhö ‑sü ’ka ꞊nɛ Yesu ꞊nɛ tɔɔ ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ. ⁶Zuifö ‑nu waa ’we ‑a ‑bha kö ’wo ’we Pɔlö ‑wo ‑bha. ’Ö ’wo ’si ‑nu bho ‑a ‑gɔ, ’ö Pɔlö ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’gbee‑ ’ka ö ‑bha sɔ ‑nu ꞊kpënng ‑sü ’ka (‑a ‑gɛn ’ö tɔɔ wo ‑nu wo ‑wo ’yaa‑ ’gü do) ’ö‑ pö: «꞊Ya kë ꞊nɛ kaa dha, kö ka gia‑ kaa‑ ’wun ꞊zaa’ ‑sü ‑nu kë ‑sü ‑mü, kö ‑a ‑wun ’yaa n tuö. ꞊Dhɛ ’ö ’pö, ’go ꞊dɛɛ ‑bha a ‑dho go ka ’piö kö ’aan‑ ’dho mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ’piö kö ’aan‑ ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’‑ ‑an ‑dhë.»

⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’pö, ’ö go ‑an ’piö, ’ö dho gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Titusö Zutusö ’ö ‑Zlan ꞊bhlë ‑ya, ’ö‑ ‑bha ’kɔ ’dhö Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’sɔɔ bhë ‑a ‑gɔ kɔɔ. ⁸Klipusö ’ö ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ꞊kɔɔnmɛ ’ka bhë waa‑ ö ‑bha ’kɔɔmɛ ‑nu ‑wo Dëmɛ ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑. ’Ö Kolɛntö ‑mɛ ‑nu ‑dhɛ ꞊va ‑dhɛ ’wo Pɔlö ‑wo ma, ‑wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’wo ‑an ‑bɔ yiö Yesu ’tɔ ’ka.

⁹Gbeng ‑yi do ’ka, Pɔlö ‑yö ’yanpiöpë do ‑yö. ’Ö Dëmɛ ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Kö ꞊kun ’ö ’suö ‑yö ü ‑kë! ‑Bhö ’dho ü ’dhiö ’wun ‑blɛɛ mɛ ‑nu ’wo zö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka, kö ꞊kun ’ü ü ’dhi yö ’kuë‑! ¹⁰Bhii a ü ’piö; mɛ gbɛ ’ka ’dho ‑mɔ ‑a ‑bha kö ‑yö ü ’kun kö ‑yö pë yaa kë ü ’ka. ’Ö tɔɔ mɛdhɛvadhɛ ‑wo ‑dho go pö‑ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü kö ‑waan ’we n ‑wun ‑bha.»

¹¹Pɔlö ‑yö ‑kwɛ do waa‑ ö ’gbu ‑kë Kolɛntö ‑mɛ ‑nu ‑gɔ pö‑ bhë ‑a ’gü. ’Ö mɛ ‑nu ꞊daan ‑Zlan ‑wo ’ka.

¹²’Töng ’ö Galiɔn ‑yö ꞊kaa’ ‑gludë ’ka, Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ‑gɔ ’sɛ ’ö‑ ’tɔ ‑yö ‑kë Akai ’ka bhë ‑a ’ka, Zuifö ‑nu ‑wo ‑dho wo ’ko ꞊bhaa Pɔlö ‑gɔ, ’wo‑ kun ’wo dho ‑a ’ka mɛkɔɔnmɛ ’dhiö kö ‑yö za ‑lo ‑a tuö. ¹³’Wo‑ pö mɛkɔɔnmɛ Galiɔn ‑dhë: «Gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ‑ya ’piö kö ‑Zlan gba ‑kɔ gbɛ ’ö ’yaa kwa ‑bha tɔng ’piö ’ö mɛ ‑nu ꞊daan ‑a ’ka.»

¹⁴꞊Dhɛ Pɔlö ‑ya ‑kë kö ’yaan‑ ’wun ꞊blɛɛ’‑, ’ö Galiɔn ‑ya pö Zuifö ‑nu ‑dhë: «Mɛ ’ka ꞊nɛ, ‑më ’ö‑ ‑kë ‑ɛ? ꞊Ya kë ꞊nɛ ’wun ’yaa ’kpëdhö ’ö‑ ‑kë, ’iin ’wun yaa ’bhaa ꞊nɛ ’ö‑ ‑kë ‑bezë, kö a ‑dho ’töng sü ’a n ’to toë ‑së ’ka. ¹⁵’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ ‑yö ‑gban ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ’kpaan ’dhö, mɛ ’tɔ ‑wun waa‑ ka ‑bha tɔng ‑wun ‑nu ‑bha yö ‑mü bhë, kö a ‑kɔ ’wun mɛ ’ö ’dhö bhë ‑a ’kan ‑sü ’ka. Ka gia‑, ‑ka ka ‑bha pë ’kan!»

¹⁶’Yö ö ‑bha ’dhasi ‑nu bɔ ’wo ‑an ‑kë, ’wo go zadɔkɔ ’gü mü.

¹⁷꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, Sɔtɛnë ’ö ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ꞊kɔɔnmɛ ’ka, ’wo‑ kun, ’wo‑ ‑ma za dɔ ‑a ’gü ‑kɔ ’dhiö mü. ’Kɛɛ yaa kë Galiɔn ’gü pë gbɛ ’ka.

Pɔlö ‑bha ‑yɛ ö ’zü ‑sü ’yö dhoë Antiɔsö

¹⁸Pɔlö ‑yö ꞊glɔɔ Kolɛntö, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo mü ‑an ’piö. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö go mü ’yö ö ‑bha ꞊kwɛɛ‑ dhu kö yö ’dhö, Plisilö ’dhö, Akilasö ’dhö, ‑waan ’dho Sili ‑sɛ ’gü. ‑Wo ‑kë Sënkle plöö ’ö Pɔlö ‑yö ö ‑gɔ bho kö waa ꞊tun ‑da ‑na ’yitagɔ ’gü, bhii ’ö tɔɔ ‑yö pë do ’tɔ ‑go ‑Zlan ‑dhë.

¹⁹’Wo dho ’wo ‑lo Efɛzö. ‑Dhɛ bhë ‑a ’gü Pɔlö ‑yö ‑kan Akilasö waa‑ Plisilö ‑an ‑bha, ’ö dho Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü, ’ö waa‑ Zuifö ‑nu ’wo ’wun ‑nu ꞊blɛɛ wo ’ko ꞊bhaa mü. ²⁰’Wo‑ pö ‑a ‑dhë ‑yö ꞊glɔɔ wo ’piö mü. ’Kɛɛ yaa ’we‑ ‑bha ‑an ‑gɔ. ²¹’Yö ö ‑wo ‑da ‑an ‑dhë ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «꞊Ya kë ꞊nɛ ‑Zlan ꞊ya ’we‑ ‑bha, a ‑dho nu ka ’piö yi do ’ka.» ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ‑da ’yitagɔ ’gü, ’ö go Efɛzö ’ö dho.

²²꞊Dhɛ ’ö ꞊ya ‑lo Sezale, ’yö ö ꞊kwɛɛ‑ ꞊yɔɔ mü, ’ö ‑ta sia‑, ’ö dhoë Zeluzalɛmë. ꞊Dhɛ ’ö ꞊ya ‑lo ’ma, ’ö ‑büö ‑da Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’wo ’ma ‑an ‑dhë. ’Go mü ’yö dho Antiɔsö.

²³꞊Dhɛ ꞊ya ’töng ’dɛdɛ kë mü, ’ö dho. ’Yö bɔ Galatö ‑sɛ waa‑ Flizi ‑sɛ ‑an ’gü, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ꞊faan’ ’më ‑sü ’ka ‑an ‑bha ‑zo ‑yö ‑Zlan ‑bha ‑sü ’gü.

Apolɔsö ‑bha ‑bɔ Efɛzö ‑dhɛ waa‑ Kolɛntö ‑dhɛ ‑an ’gü ‑sü

²⁴Zuifö mi do ’wo‑ ‑dhɛ Apolɔsö ’ö bhɔ Alezandri ‑pö ’gü, ‑yö ‑nu Efɛzö plöö. ‑Yö ‑kë ’dhikanmɛ ’ka, ’ö ‑Zlan ‑wo ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ’ö‑ dɔ ‑së ’ka. ²⁵’Go mü ’wun ’ö ‑gban Dëmɛ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑sü ‑bha, ‑ya ‑daan ꞊va. ’Ö ko ’zü, ’ö pa ‑sü ’ka ’yënngsiödhɛ ’ka, ’ö ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ‑dhë, ’go mü ’ö ‑an ꞊daan ’wun giagia ’ö ‑gban Yesu ‑bha ‑a ’ka. ’Kɛɛ ’wun ’ö ‑gban ‑bɔ yiö ‑sü ‑bha bhë, Zan ‑bha ‑de ’sloo ꞊nɛ ’ö‑ dɔ. ²⁶’Ö yö ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ’gü, Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü ‑zo ‑gban ‑sü ’ka. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö Plisilö waa‑ Akilasö ‑waa ‑wo ma, ’wo‑ ‑dhɛ wo ‑gɔ kɔɔ, ’wo‑ ꞊daan ‑Zlan ‑bha zian kpinngdhö ’ka. ²⁷꞊Dhɛ ‑kë ’pö, ’ö Apolɔsö ‑ya pö ö‑ ’piö kö ’ö bɔ Akai ‑sɛ ’gü. ’Ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Efɛzö bhë, ’wo ’sëëdhɛ ‑kë, ’wo‑ dɔ ‑a ‑gɔ kö ‑yö dhoë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ’ma ‑an ꞊dhia kö ‑waan ‑a ‑nia ’kun.

꞊Dhɛ ꞊ya ’dho ꞊ya ‑lo, mɛ ‑nu ’ö ‑Zlan ‑bha ’glusë ’gü ꞊wa kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ’ka ‑an ’piö, ’ö ‑an ꞊faan’ më ꞊va ’ka. ²⁸’Kɛɛ ‑yö ‑to Zuifö ‑nu ‑ta ö ‑wo ’ka ‑a ‑zɔn mɛ ’plɛ ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ Zuifö ‑nu ‑wo wo ‑de ‑püö ‑sü ’gü. ’Ö ’yö‑ ‑zɔn ‑an ‑dhë ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ Yesu ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑a ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü bhë ‑a ’dhö.

Pɔlö ‑bha ‑bɔ Efɛzö plöö ‑sü

¹Apolɔsö ‑yö ‑kë Kolɛntö; Pɔlö ‑de ’pö ‑yö ‑bɔ Azi ‑sɛ ’gü, ’ö dho ’ö ‑lo Efɛzö ‑pö ’gü. ’Yö ‑kpën Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’bhaa ‑nu ‑bha mü. ²’Ö ꞊dhɛɛ’ kpɔ ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «꞊Dhɛ ’ka Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ, ’ka ‑Zuu ’slööslö yö ꞊a?»

’Wo‑ ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’wo‑ pö: «Yiëë‑ ma do ꞊kun ꞊nɛ ‑Zuu ’slööslö ‑yö ‑dhö kö ’yiën‑ ’dho ‑a yö.»

³’Ö Pɔlö ‑yö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «‑Bɔ yiö ‑sü ꞊suu’‑ ‑mlë ’ka‑ wo ꞊e?»

’Ö ’wo‑ ‑daa ‑kë ’wo‑ pö: «‑Bɔ yiö ‑sü ’ö Zan ‑ya ‑wun ꞊blɛɛ bhë ’ö ’yi‑ wo.»

⁴’Ö Pɔlö ‑ya pö ‑an ‑dhë ꞊nɛɛ: «Mɛ ‑nu ’ö ’wo ‑we ‑a ‑bha ’wo go wo ‑bha ꞊sɔɔn yaa ’gü bhë ꞊nɛ ’ö Zan ‑yö ‑an ‑bɔ yiö. ’Go mü ’ö‑ pö Izlaɛlö ‑sɛgümɛ ‑nu ‑dhë, ‑wo mɛ ’ö ’dhoë‑ nu ö ꞊zlöö bhë ‑a ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑; mɛ bhë ’ö tɔɔ Yesu.»

⁵꞊Dhɛ ’ö ’wun ’ö bhë ꞊waa‑ ma, ’ö ’wo ‑we ‑a ‑bha ’wo ‑an ‑bɔ yiö Dëmɛ Yesu ’tɔ ’ka. ⁶’Ö Pɔlö ‑yö ö ‑kɔ kpa ‑an ‑ta ꞊bhɛa’ ‑sü ’ka, ’ö ’wo ‑Zuu ’slööslö yö. ’Ö ’wo yö ’wun ‑nu ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha ‑wo ’waa gbɛ ’gü. ’Go mü ’wo yö ‑Zlan ’dhi ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha mɛ ‑nu ‑dhë. ⁷Mɛ ‑nu ’wo ’dhö bhë ‑an ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑yö ‑kë mɛ ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ’ka.

⁸Pɔlö ‑yö ‑dho Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ’gü, ’ö ’wun ꞊blɛɛ ‑zo ‑gban ‑sü ’ka. ’Ö ’su ‑yaaga ’piö ’ö ’wun ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha ‑gludëdhɛ ‑wun ‑bha ’ö‑ ꞊blɛɛ; ’yö‑ këdhɛ ꞊mɛɛ mɛ ‑nu ’wo wo ’to to ‑a ‑wo ‑bha bhë ‑an ꞊kɔɔ’ ꞊yɛɛ’ ‑sü ’ka kö ’wun ’ö‑ ꞊blɛɛ’ ‑na bhë kö ‑waan ‑a ‑dhɛ ’wun gia‑. ⁹’Kɛɛ mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ꞊gɔü’ ’gbee‑ ‑kë, ’ö waa ’we ‑a ‑bha kö ‑wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ’Go mü ’zü ’wo ’dhi yaa ’gü ‑wun ꞊blɛɛ kwa Dëmɛ ‑bha zian ’ö ‑dho ꞊toëpö ’ka bhë ‑a ‑bha, mɛ gbung ’wo ‑kë mü ‑an wö ’dhiö. ’Ö Pɔlö ‑yö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an kpa ö ‑bha ’ö ’wo go mɛ gbung ’gü mü. ’Ö yö ‑an ꞊daan’ ‑sü ‑bha ‑dhɛkpaɔyi ’saadhö ’ka, ’kɔdhi ꞊va ’ö gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Tilanusö ’ö ’wun ꞊blɛɛ ’sɛgümɛ ‑nu ‑dhë ‑a ’gü bhë ‑a ’gü. ¹⁰’Wo‑ ꞊kaa’ ’dhö ‑kwɛ ꞊plɛ ‑bha. Pë ’ö ‑kë ’ö mɛ ‑nu ’wo bɔ Azi ‑sɛ ’gü ꞊zian’ ’töüdhö ’wo Zuifö ’ka, ’iin ’waa Zuifö ’ka, ’ö ‑an ’plɛ ‑wo ’wun ’ö ‑gban Dëmɛ ‑bha ‑wa ma bhë ’ö bhë.

Seva ‑bha ’në ‑nu

¹¹‑Zlan ‑yö ‑kë ‑dhidhaapë ’gblüünzë ‑nu ‑kë Pɔlö ꞊kwaa’ ꞊dhia. ¹²‑A ’bhaa ‑nu ꞊ya kë, sɔ pë ‑nu ’iin ‑ta wöödhö sɔ ‑nu mɛ ’ö pa Pɔlö bun ’ka, ’wo ꞊nuë’ ’yuamɛ ‑nu ꞊dhia, ’wo‑ pa ‑an ’ka, ’ö ‑an ‑bha ’yua ‑nu ‑wo bo, ’ö ‑zuu yaa ‑nu ‑wo go ‑an ’gü.

¹³Zuifö ’bhaa ‑nu ’wo ‑kë ꞊nië ꞊dhia, ‑zuu yaa ‑nu ‑bho mɛ ‑nu ’gü ‑sü ’ka, ‑wa këdhɛ ‑mɛɛ kö ‑waan kë Dëmɛ Yesu ’tɔ ’ka ’pö. ’Ö ’wo‑ pö ‑zuu yaa ‑nu ‑dhë ꞊nɛɛ: «Yi‑ ꞊blɛɛ ka ‑dhë Yesu ’ö Pɔlö ’dhö ‑a ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ‑a ’tɔ ’ka, ‑ka ’go mɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü!» ¹⁴(Mɛ ‑nu ’wo ‑kë ’wun ’dhö ‑a kë ꞊dhia bhë, ‑wo ‑kë Zuifö ‑nu ‑bha slabhomɛ ꞊va do ’wo‑ ‑dhɛ Seva bhë ‑a ‑bha ’në gɔɔn‑ ‑nu ’slaplɛ ’ka.) ¹⁵’Yö ‑zuu yaa ’ö ‑kë gɔɔn‑ bhë ‑a ’gü ‑ya ‑pö ‑an ‑dhë: «A Yesu ‑dɔ, ’ö mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Pɔlö bhë ’a‑ dɔ ’pö; ’kɛɛ ka ‑zë, ka ‑go ’më ɛ?»

¹⁶’Ö gɔɔn‑ ’ö ‑zuu yaa ‑yö ‑kë ‑a ’gü bhë, ’ö ‑püö ‑an ‑ta, ’ö yö ‑an ‑ma ‑sü ’gü, ’ö ’wo ꞊duë, ’wo go ‑a ‑gɔ kɔɔ wo bun ’kpaan waa‑ bhüö ‑nu ’ö to ‑an ‑bha bhë ‑a ’ka. ¹⁷Mɛ ’saadhö ’wo ‑kë Efɛzö mü, ‑a Zuifö oo, ‑a mɛ ’waa gbɛ ‑nu oo, ’wo ’wun ’ö bhë ’wo‑ ma, ’suö ‑yö ‑da ‑an ’gü, ’ö ’wo yö Dëmɛ Yesu ’tɔ ꞊bhlë ‑ya ‑sü ’gü ꞊va ’ka, ’ö ꞊zië’ ‑a ’tɔ ꞊bhlë mɛ ’wo‑ ‑ya ’dhiö bhë ‑a ‑ta. ¹⁸Mɛdhɛvadhɛ ’ö ’wo kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka, ’töng ’ö bhë ‑a ’ka, ‑wo ‑nu ’ö ’wo wo këpë ‑nu zii ‑nu ‑wun ꞊blɛɛ mɛ ‑nu wö ’dhiö mü. ¹⁹’Ö mɛ ‑nu ’wo ‑kë ‑dɛbɔmɛ ‑nu ’ka ‑bezë bhë, ‑an ꞊plëëzë ‑wo nu wo ‑bha ’sëëdhɛ ‑be ‑nu ’wo ‑dɛ bɔ ‑kɔ ‑ya ’gü ‑an ’ka, ’wo ‑an ‑güö mɛ ‑nu wö ’dhiö ‑an ꞊suu’‑ ‑bho sia‑ ‑sü ’ka. ’Ö ’sëëdhɛ ‑be ‑nu ’wo ’dhö ’ö ‑an ꞊sɔnng’ ’dhö ’gbee‑ bhë ’wo ‑an ꞊sɔnng’ ‑ya ’ko ’dhiö ‑kë, ’ö‑ ’wëü‑ ‑yö ‑kë zën ’tama ‑vuu ’gɔɔ‑ ’sɔɔdhu ’ka.

²⁰Kwa Dëmɛ ‑wo ‑pɛn ‑kɔ ’ö ‑kë ‑pɛn ꞊dhia ‑a ’ka ‑a ‑bha ’piigbeedhɛ ‑zɔn ‑sü ’ka bhë ’ö‑ ’bhaa ’dhö bhë.

꞊Zuökaankuëdhe ‑da ‑kɔ ’ö‑ ꞊daa’ Efɛzö plöö

²¹꞊Dhɛ ’wun ‑nu ’wo bhë ꞊wa ziö, ’ö Pɔlö ‑yö ꞊luu ’ö ’dho Zeluzalɛmë. ‑A ‑bha ’dho ‑sü ’ka, ’yö ‑bɔ Maseduanë ‑dhɛ waa‑ Akai ‑dhɛ ‑an ’gü. ‑Yö ‑kë ‑a pö ꞊dhia ö ‑de ’gü ꞊nɛɛ: «’Ma ’dho Zeluzalɛmë ꞊sia, a ‑dho yɛ n ’zü ’a dho Wlɔmë, ’ö tɔɔ a‑ ’piö kö ’a n ’yan dɔ ‑a ‑bha.»

²²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö ‑nu ‑a ‑dhë ‑mɛ ꞊plɛ Timote waa‑ Elatö ’yö ‑an bɔ Maseduanë ‑sɛ ’gü; ’ö yö ‑zë ’ö ’töng ’dɛdɛ ’bhaa ‑kë Azi ’zü.

²³‑A ’töng gia‑ bhë ‑a ’ka, ’ö ꞊zuökaankuëdhe ꞊va ‑yö ‑da Efɛzö plöö Dëmɛ ‑wo ‑wun ’gü. ²⁴Mɛ do ’wo‑ ‑dhɛ Demetriusö ’ö ‑kë zëndɔmɛ ’ka ’ö ‑zlan dhebɔ do ’wo‑ ‑dhɛ Atemi ‑a ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’bin ‑kë zën ‑nu ’ka. ’Ö ꞊ya kë ’ö ’wëüga ꞊va yö yuö ’dhö bhë ‑a ’gü, ’ö ö ‑bha yuökëmɛ ‑nu ꞊saan’ bhoë. ²⁵Demetriusö ’ö bhë ’yö ö ‑bha yuökëmɛ ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’ö wo ‑nu wo ‑bha yuö ‑yö ‑kë do bhë ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë wo ’ko ꞊bhaa; ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Gɔɔn‑ ‑nu, ka gia‑, ka‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ kwa ‑bha ꞊naɔ ‑nu ‑wo ‑go yuö ’ö ’kwa‑ kë ‑na ꞊nɛ ‑a ’gü. ²⁶’Kɛɛ gɔɔn‑ ’wo‑ ‑dhɛ Pɔlö bhë, pë ’ö‑ kë ‑na ꞊nɛ, ’kaa‑ yö ꞊a? Bhii ‑ya ‑blɛɛ ’ö‑ pö ‑zlan ‑nu ’ö mɛ ’bhee‑ ‑lü ’dhö ‑an kë ‑na bhë ’waa ‑zlan giagia ’ka. Mɛdhɛvadhɛ ‑wa ‑dhɛ ‑na ’wun gia‑, ’ö ’yaa ‑dhɛ ’ö Efɛzö zö ꞊nɛ ‑a ‑dhɛ ‑de ’sloo ’ka, ꞊ya ’to ’tee kö ‑yaan mɛdhɛvadhɛ ꞊zuö’ ꞊sië’‑, ‑yaan ‑an bho kwa ‑bha ‑zlan ’piö Azi ‑sɛ ‑dhɛ ’saadhö ’gü. ²⁷’Wun ’ö ’dhö bhë ’yaa kwa ‑bha yuö ’tɔ ‑gɔ zë ‑sü ’sloo ’ka, ’kɛɛ kö pë ’ö mü ’zü, ’ö tɔɔ kwaa‑ ‑zlan dhebɔ ꞊va ’wo‑ ‑dhɛ Atemi ‑a ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ꞊bhlë ’yaa mɛ gbɛ ’gü gbɔ. ꞊Ya kë ’dhö ’pö, kö ‑a ‑bha ’tɔbhɔdhe ’ö mɛ ‑nu ’saadhö ’wo Azi ‑sɛ ’gü waa‑ ’kpongtaamɛ ’saadhö ’wo‑ ma bhë ꞊ya ’to ’kpaan.»

²⁸꞊Dhɛ ’ö ’to ‑to ‑a ‑wo ‑bha ‑mɛ ‑nu ꞊waa‑ ‑wo bhë ‑a ma, ’ö ’wun ‑yö ‑siö ‑an ‑dhë, ’wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’gü ‑a ‑pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «꞊Vadhɛ ‑yö kë Efɛzö ‑mɛ ‑nu yi ‑bha Atemi ‑bha ’ka!»

²⁹‑Zuö ’ö bhë ‑yö ‑pɛn plöö ‑dhɛ ’saadhö ’gü. ’Ö mɛ ‑nu ‑wo Gayusö waa‑ Alitaakö ‑an ꞊gaan gan wo ’piö (mɛ ꞊plɛ ’wo bhë ‑wo go Maseduanë, ’wo ‑kë ‑ziö Pɔlö ’piö ‑mɛ ‑nu ’ka); ’wo dho ‑bla ’ka ‑an ’ka ’dhëëdhö. ³⁰’Ö Pɔlö ‑ya ‑kë kö ’yaan‑ nu mɛ ‑gbaa ‑nu ’wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa bhë ‑an ’dhiö. ’Kɛɛ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü waa ’we ‑a ‑bha ‑a ‑gɔ. ³¹’Ö mɛ ꞊bhlëzë ’bhaa ‑nu ’wo ‑kë ‑a ’bhamɛ ‑nu ’ka ’wo go Azi ‑sɛ ’gü, ’wo ‑kë mü ’wo mɛ bɔ ‑a ‑dhë, ‑bhɛa ‑a ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ kö ꞊kun ’ö dho ’dhëëdhö.

³²꞊Zuökaankuëdhe ꞊va ‑yö ‑kë mɛ ‑nu ’wo dho wo ’ko ꞊bhaa bhë ‑an ziën, ’wo ‑kë ‑zuö ꞊va dɔ ꞊dhia. Mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’gü ‑kɔ ’bhaa ’gü, ’ö mɛ ’bhaa ‑nu ‑bha ’we ‑kɔ ‑yö ‑kë ‑kɔ gbɛ ‑ta. ’Ö ‑an mɛdhɛvadhɛ ’wo ‑kë ‑an ziën waa wo ‑dho ’kuë‑ ‑gɛn dɔ. ³³Mɛ ’bhaa ‑nu ’wo ‑kë mɛ gbung ’gü mü, ‑wo wo ‑zo ‑ta ꞊nɛ Alezandrë ’ö nu ‑zuö dɔ ‑su bhë ‑a ’ka ’ö tɔɔ ‑wo Zuifö ‑nu ‑yö kö ‑wo Alezandrë yö ‑na ’dhiö. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Alezandrë ‑yö ö ‑kɔ ‑ta zë kö ‑yaan ö ‑ta ‑wun ꞊blɛɛ’‑ mɛ gbung ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë. ³⁴’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ꞊waa‑ dɔa ꞊nɛ Zuifö ‑mü ‑a ’ka, ’ö ‑an ’plɛ ‑wo dho wo ’kuë‑, ’wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’gü wo ’ko ꞊yöë’, pë ’ö ‑mɔ ’lɛlɛ ꞊plɛ ‑bha ‑a ’piö ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «꞊Vadhɛ ‑yö kë Efɛzö ‑mɛ ‑nu yi ‑bha Atemi ‑bha ’ka!»

³⁵꞊Dhɛ ꞊waa‑ kë ’dhö, ’ö ’wunyanbhɔmɛ do ’ö pö‑ bhë ‑a ’gü, ‑yö mɛ gbung ‑nu bhë ‑an ‑ta ga, ’yö‑ pö: «Efɛzö ‑mɛ ‑nu, mɛ ’plɛ kwa‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ mɛ ’ö ’kwa Efɛzö zö ꞊nɛ, ’ö ’kwa kwaa‑ ‑zlan dhebɔ ꞊va Atemi ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ waa‑ ‑a ’bin ’ö go dhang‑ ’gü ’ö ‑püö sia‑ bhë ’ö ’kwa ‑an ‑maa ‑kë ‑mɛ ’ka. ³⁶’Ö mɛ gbɛ ’yaa ‑dhö kö ‑yö ꞊kploo ’wun ‑nu ’wo bhë ‑an ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ’pö kö ‑ka dɔ diindhö, ’ka ka ꞊kwaa’ ‑zuö dɔ ‑sü ‑zü! ³⁷Bhii gɔɔn‑ ‑nu ’wo ꞊nɛ ka ‑an ‑kun ’ka nu ‑an ’ka zö, ’kɛɛ kö waa gbapë gbɛ ’sü kwa ‑bha ‑zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’iin waa ’wun gbɛ ꞊blɛɛ’‑ kwa ‑bha ‑zlan dhebɔ ’ka. ³⁸’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ Demetriusö waa‑ ö ‑bha yuökëmɛ ‑nu ’wun ‑yö ‑an ‑gɔ mɛ ‑nu buëndhö kö zakanyi ‑yö ‑dhö; ’go mü mɛ ‑nu ’ö ‑wogbiindhɛ ’dhö ‑an ‑gɔ ’wo ‑dhö. ‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ‑an ꞊dua’ ’dhö ‑mü kö ‑waan ’dho wo ‑bha ’wun ’ka ‑a ‑bha! ³⁹’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ ’wun ’bhaa ‑yö ka ‑gɔ kö ’kaan‑ ‑a ꞊blɛɛ’‑, kö ‑ka dhoë mɛ ‑nu ’wo pödëmɛ ‑nu ’ka ‑an ’dhiö, wo ’wo tɔng ‑nu dɔ bhë ꞊nɛ ’wo dho ‑a ‑bho ’kou kë. ⁴⁰Kö ꞊kun ’ka ‑zuö dɔ ꞊nɛ pë ’ö bhë ‑a ’dhö gbɔ! ’Ö tɔɔ pë ’ka‑ ‑kë ꞊dɛɛ bhë ’yaa ‑së. ’Go mü ’zü, ’wun bhë Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ꞊waa‑ ma, ‑wo ‑dho za dɔ kwa ‑bha ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛ yi ’sɛgümɛ ‑nu ꞊zuö’ ꞊luu’ ‑na ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑gɔ. Bhii ‑dho ’kuë‑ ‑kɔ mɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑gɛn kpinngdhö ’ö dho za ‑së nu kwa ‑dhë ’yaa ’dhö. ꞊Ya ’go mü ’zü, kwa ‑kɔ ’ka ’dho ‑mɔa ‑bha kö ‑a ‑gɛn ’ö dho mɛ ’to kun ’kwa‑ ꞊blɛɛ’‑.»

⁴¹꞊Dhɛ ’ö Efɛzö ’wunyanbhɔmɛ bhë ꞊ya yën ’wun ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑an ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha, ’ö‑ pö mɛ gbung ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë ‑wo ’dho.

Pɔlö ‑bha ’ta ’ö dhoë Maseduanë ‑dhɛ waa‑ Glɛkö ‑dhɛ ‑an ‑bha

¹꞊Dhɛ ’ö ‑zuö ‑nu ’wo bhë ꞊wa ’kan, ’ö Pɔlö ‑yö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ꞊dhɔɔ ‑kë ’ko ꞊bhaa, ’yö ’wun ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë, ‑an ꞊faan’ ’më ‑sü ’ka. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ö ‑wo ‑da ‑an ‑dhë ’ö dho Maseduanë ‑sɛ ’gü. ²’Yö bɔ ’sɛ ’ö bhë ‑a ’gü, Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo mü ‑an ꞊faan’ ’më ‑sü ’ka, ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊plëëzë ’ka. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yö dho Glɛkö ‑sɛ ’gü. ³‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ’su ‑yaaga ‑kë ‑a ‑bha. ’Yö ö ꞊kwɛɛ‑ ‑nu dhu kö ’yaan‑ ’dho Sili ‑sɛ ’gü. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ꞊yaa‑ ma ꞊nɛ Zuifö ‑nu ꞊wa ’dho wo ’ko ꞊zlöö ö ‑gɔ kö ‑waan ö zë, ’ö ‑yɛ ö ’zü, ’ö dho Maseduanë ‑sɛ ’gü. ^4-5Mɛ ’bhaa ‑nu yi ‑dɔ Pɔlö ‑gɔ, ’yi ꞊loë’ Azi ‑sɛ ’gü; ’ö Pilusö gbö Sopatɛɛ ’yö go Bele ’dhö, Alitaakö waa‑ Sekundusö ’wo go Tesalɔnikö ’dhö, Gayusö ’yö go Dɛɛbö ’dhö, Timote ’dhö, Tisikö waa‑ Trofimë ’ö ‑kë Azi ’në gia‑ ’ka, ’wo go yi ziën, ’wo dho yi ’dhiö Trɔasö ‑pö ’gü. ‑Dhɛ bhë ’wo dɔ ‑a ‑bha yi ‑gɔ mü.

⁶꞊Dhɛ ’ö ’wlaan‑ ’ö ’wo‑ ‑dhɛ ’wlaan‑ ’wo ꞊bluu’‑ ’ö‑ ꞊bhɛɛpë ’yaa‑ ’piö ’wo‑ ‑bhö ‑na bhë ꞊ya ziö, ’ö ’yi yi ‑bha ꞊kwɛɛ‑ dhu, ’yi ‑da ’yitagɔ ’gü Filipö ‑pö ’gü. ’Ö ’yi ‑dhɛkpaɔyi ’sɔɔdhu ‑kë zian‑, ’ö ’yi yö ‑an ‑bha Trɔasö plöö; ’ö yi ‑nu ’yi ’dhɔɔgɔ do ‑kë mü.

Pɔlö ‑bha ’ta ‑kaanta ’ö dhoë Trɔasö ‑pö ’gü

⁷Zuifö ‑bha ꞊glooyi ’yinia ’piö, yi ‑kë yi ’ko ꞊bhaa kö ’yiën‑ ‑bhöpë ’slööslö ’sü. ’Ö Pɔlö ‑yö ’wun ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ’wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa bhë ‑an ‑dhë. ꞊Dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ ‑dhɛ ꞊ya ’po, ‑yö ‑dho dho bhë, ’yö ’wun ꞊blɛɛ ’ö dhoë ’ö gbeng ziën ‑dhɛ ꞊loë’. ⁸’Kɔdhi ’yi ‑kë ‑a ’gü yi ’ko ꞊bhaa, ’kɔ ‑dɔ ’ko ‑ta dhuö ‑dhɛ ’gü bhë ꞊labang ‑nu ‑wo ‑kë mü ꞊va. ⁹‑Dadhëü ’nëgɔɔnzë ’wo‑ ‑dhɛ ötisö ‑yö ‑kë ‑ya ‑sü ’ka ’kɔ föödhɛ ‑bha kö Pɔlö ‑yö ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑na ’piö ꞊gbiinzë ’ka; ’ö yi ‑yö ‑ziö ‑a ’ka. ’Ö go ’kɔ ‑dɔ ’kɔ ‑ta dhuö ‑dhɛ ‑yaaga ‑naa ’yi ‑kë ‑a ’gü bhë ‑a ’gü, ’ö ‑püö sia‑. ‑A ꞊luu’‑ ’wo‑ wo ꞊nɛ kö ꞊ya ga. ¹⁰’Ö Pɔlö ‑yö ꞊yɔɔ, ’ö ꞊kloo, ’ö‑ kpa ö ‑tong ‑ta. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö ’ö‑ pö: «Kö ꞊kun ’ö ’suö ‑yö ka ‑kë; ‑yö ’bhee‑!» ’Ö‑ to mɛ ‑nu ’wo to ‑an kwɛɛ kö ‑yö ’bhee‑.

¹¹’Go mü ’ö Pɔlö ‑da dhuö ’ö ꞊bluu’‑ ꞊kaan ’ö waa‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo‑ ‑bhö. ꞊Dhɛ ’ö ꞊ya ’wun ꞊blɛɛ’‑ ’zü ’piö ꞊gbiinzë wo, ’ö ‑dhɛ ꞊ya poë ’ö ö ‑wo ‑da ’ö dho. ¹²’Nëgɔɔnzë ’ö ꞊sia ‑a ’bheezë ꞊nɛ ’ö mɛ ‑nu ‑wo dho ‑a ’ka ‑a ‑gɔ kɔɔ ’ö ‑kë ‑an ’plɛ ‑bha ’yënng ꞊dhuë’ ‑wun ꞊va ’ka.

’Ta ’ö Pɔlö dhoë Trɔasö ’ö bɔa mü ’ö dhoë Mile

¹³Yi ‑dho ’dhiö, ’yi ‑da ’yitagɔ ’ö dho yi ’ka pödhɛ ’wo‑ ‑dhɛ Asɔsö bhë ‑a ’gü. ‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö Pɔlö dho ‑da ‑a ‑bha ’yitagɔ ’gü yi ’piö; bhii ’ö tɔɔ ‑ya ‑pö yi ‑dhë ö ‑dho ta sia‑ ’ö nuë. ¹⁴꞊Dhɛ ’ö ꞊ya nu, ꞊ya yö yi ‑bha mü, ’ö ’yi‑ sü yi ‑bha ’yitagɔ ’yi nuë bhë ‑a ’gü, ’yi dho Mitilɛnë plöö. ¹⁵’Yi go ‑dhɛ bhë ‑a ’gü, ’ö ‑dhɛkpaɔyi mɛ ’ö yö ‑a ’piö, yi ꞊loë’ Sio ‑dhɛ ’sɔɔ. ‑A ‑dhɛ mɛ ’ö ‑po ‑a ’piö ’zü, ’yi dho Samɔsö plöö; ’ö ‑dhɛkpaɔyi mɛ ’ö yö ‑a mɛ bhë ‑a ’piö ’zü, ’yi dho Mile ‑pö ’gü. ¹⁶Pɔlö ‑ya ‑pö ’yi bɔ Efɛzö ‑pö ’sɔɔ; ’kɛɛ kö ꞊kun ’yi ꞊gbaannu mü, ‑yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ö ’töng dho ‑ziö yi ‑ta Azi ‑sɛ ’gü. ’Siö ‑yö ‑kë ‑kpa ‑a ‑ta ꞊dhia, bhii ‑yö kë ‑a ’piö kö ’yiën‑ ‑lo Zeluzalɛmë, Pantëkɔtö ’wlaan‑ ‑yi gia‑ ’ka.

Pɔlö ‑yö ’wun ‑blɛɛ mɛ ziizii ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo Efɛzö plöö ‑an ‑dhë

¹⁷꞊Dhɛ ’yië ‑lo Mile plöö, ’ö Pɔlö ‑yö mɛ bɔ mɛ ziizii ‑nu ’wo Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü ’gü Efɛzö plöö ‑an ‑dhë kö ‑wo nu. ¹⁸꞊Dhɛ ’ö ꞊wa nu ꞊wa ‑lo ‑a ’piö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Ka gia‑, ka n kë ‑kɔ ’a n ‑de ꞊kaa’ ’töng ’a ꞊kaa’ ka ’piö ’ö sü yi ‑blɛɛzë ’a nuë Azi ‑sɛ ’gü ‑a ‑bha ’ö dho ’ö yöë ꞊dɛɛ ‑bha bhë ‑a ‑yö: ¹⁹A yuö ‑kë Dëmɛ ‑dhë, ‑de ‑dho sia‑ ‑sü, ’gbo bɔ ‑sü waa‑ ‑bɔ ’wun ’gbee‑ ’gü ‑sü ’ka, Zuifö ‑nu ‑bha ꞊sua ‑wun ’wo dhoë wo ’ko ꞊zlöö n ‑gɔ bhë ‑a ’gü. ²⁰Ka‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ pë ‑nu ’ö dho ’wun ‑zɔn ka ‑dhë ka ‑bha dha ‑sü ’gü, n ’ka‑ gbɛ ‑bin ka ‑gɔ, ’kɛɛ a ka ꞊daan ‑an ’ka mɛ ’plɛ wö ’dhiö ’iin ’zü ka ‑gɔ kɔɔdhɛ ‑nu ‑bha. ²¹A mɛ ‑nu ’wo Zuifö ’ka, waa‑ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë ꞊woë’ ꞊nɛ ‑wo ’go wo ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ’gü, ‑wo ꞊dhië’‑ kwa ‑bha ‑Zlan ’piö ꞊zian’, ’go mü ‑wo Dëmɛ Yesu Klito ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ²²꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, a ’dho ‑na Zeluzalɛmë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya pö ’a‑ kaa bhë ‑a ’dhö, ’kɛɛ kö pë ’ö dho kë n ’ka ’dhiö ’ma, ’maa‑ dɔ. ²³Pë do ’a‑ dɔ ’ö tɔɔ ‑dhɛ ’saadhö ’a bɔ ‑na ‑a ‑bha, ‑Zuu ’slööslö ‑ya ‑pö n ‑dhë ꞊nɛɛ ‑dho ‑kanso ’kɔɔdhö ‑sü ’iin ’yënngbhɔdhe ‑wo ‑ya ‑sü ’ka n ‑ma ’ka. ²⁴Pë ’a‑ dɔ ’ö tɔɔ n ‑ma ‑kë ‑a ’gü ‑sü ꞊bhlë ’yaa ‑dhö, ma gia‑ n ‑ma ’ka. ’Kɛɛ pë dho kë ’ö tɔɔ a ‑mɔ Dëmɛ Yesu ‑bha yuö ’yö‑ dɔ n kwɛɛ bhë ‑a ’dhiö ’to ‑sü ‑bha. Yuö bhë ’ö tɔɔ ’wuntaɔsë ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha ’glusë ’ö‑ ‑kë mɛ ’bhee‑ ‑nu ’ka, ‑a ‑wun ‑bha bhë ’a‑ ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ‑dhë.

²⁵A ‑kë ka ziën ’dhiö ’wun ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha ‑gludëdhɛ ‑bha bhë ‑a ꞊blɛɛ ka ‑dhë ‑sü ’ka. ’Kɛɛ a‑ ꞊dɔa’ zlöö ꞊nɛ mɛ gbɛ ’yaa ‑dhö ka ziën gbɔ kö ‑yö ö ’yan dɔ n ‑ma, ’ö tɔɔ a ’dhoë‑ ’go ka ’piö. ²⁶Pë ’ö ‑kë ’ö ꞊dɛɛ ꞊nɛ ’a‑ pö ‑na ka ‑dhë ‑kɔ ꞊yɔɔn ‑a ‑ta ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: Mɛ ’ö ’dhoë‑ ö ‑de ꞊dhɔng zian kpengdhö ꞊nɛ ‑a ‑ta ka ziën kö n ‑kɔ ’yaa‑ ’gü bhë ’ö bhë. ²⁷Bhii pë ‑nu ’wo ‑gban ‑Zlan ‑bha ka dha ‑sü ’ö‑ yö ’ko ’dhiö ö ‑de ꞊zuö’ ’piö bhë ‑a ‑bha, a‑ ’plɛ ‑blɛɛ ka ‑dhë, n ’ka‑ gbɛ ‑bin ka ‑gɔ. ²⁸‑Ka ka ‑zo kë ka ‑de ’piö, ’ka ka ‑zo kë ‑tuë ‑pë ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑yö ka ‑ya ‑an ‑maakëmɛ ‑nu ’ka ‑an ’piö! ’Go mü ’zü, ‑ka ka ‑zo kë ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ‑dho ’kuë‑ ‑sü, ’ö yö gia‑ ’ö‑ dhɔ ö ‑de Gbö fɛi ’ö‑ ‑lo ‑an ‑wun ’gü bhë ‑an ’piö ’pö! ²⁹Bhii a‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ ꞊ya kë ꞊nɛ ’ma ’dho, mɛ ‑nu ’wo dho bhɔ ‑tɔn ‑bha gbɛn‑ ’dhiözë ‑nu ‑bha, ’ö ’wo dho ’wun yaa ‑nu kë ’bhla ‑tuë ‑nu ’ka, ‑wo ‑dho nu ka ziën. ³⁰’Ö ka ziëndhɛ gia‑ ’gü mɛ ’bhaa ‑nu dho ꞊luu’‑ ‑waan ꞊sua ‑wun ‑nu ꞊blɛɛ’‑, ‑waan Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ bho zian kpengdhö ‑ta kö ‑waan ziö wo ’piö. ³¹‑A ‑wun ’gü ‑ka ka ‑zo kë ka ‑de ’piö! ’Go mü ’zü, ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ a ‑kë ka ’piö ‑kwɛ ‑yaaga ’piö. ’Töng ’saadhö ’ka, ’a ‑dhio dɔ ka ‑dhë, bhii a ‑kë ‑ya ‑sü ’ka ka ꞊wuën’ kö a ’gbo ‑nu bɔ ‑na.

³²Zlöö ꞊nɛ bhë, ’ma ka ’kluën bho ‑Zlan ‑bha kö ‑yaan ö ‑zo kë ka ’piö. ’Go mü ’zü ’wuntaɔsë ’ö ‑gban ‑a ‑bha ’glusë ‑bha, ‑yö ‑dho ö ‑zo kë ka ’piö ’pö. ‑Kɔ ‑mɔ ’wun ‑bha ‑sü ‑yö ‑Zlan ‑gɔ kö ‑yaan ka ꞊faan’ ’më, ’go mü kö ‑yaan pë ‑sɛɛbɔ ‑nu ’ö ‑an ’tɔ go, ’ö ‑an ‑ya mɛ ‑nu ’saadhö ’wo‑ ‑bha ’ka ‑an ‑gɔ bhë ‑yaan nu ka ‑dhë. ³³N ‑zo yaa kë mɛ gbɛ ‑bha ’wëü‑ ‑nu, ’sënng ‑nu, sɔ ‑nu ‑an gbɛ ’piö. ³⁴Ka gia‑, ka‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ ma gia‑ n ꞊kwaa’ ‑yuö ꞊nɛ ’a‑ ‑kë ’ö ma ’dhö, n ’piö ‑mɛ ‑nu ’dhö, pë ’ö yi ‑bha ‑wun ‑yö yö ‑a ‑bha ’a‑ yö. ³⁵‑A ‑kë ’dhö ‑sü ’ka, a‑ ‑zɔn ka ‑dhë ꞊nɛ, ’ka yuö kë kö ’kaan‑ nu ’yenamɛ ‑nu ‑dhë, kö kwa ‑zo ‑yö ‑büö kwa Dëmɛ Yesu ‑wo ’ö ‑kë ꞊nɛɛ: ‹Ü ‑bha pë ‑nu mɛ ‑dhë ‑sü ‑yö ü ‑bha ’wun ‑së ꞊va ’ka ’ö ꞊zië’ mɛ ‑bha pë ‑nu ü ‑dhë ‑sü ‑ta.› »

³⁶꞊Dhɛ ’ö Pɔlö ꞊ya yën ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha, ’ö waa‑ mɛ ‑nu ’wo bhë ’wo ‑lo wo kpɔn ’gü, ’wo ꞊bhɛa ‑Zlan ‑dhë. ³⁷꞊Dhɛ ö ꞊wa yën ꞊bhɛa’ ‑sü ‑bha, ’wo wo ‑wo ‑da Pɔlö ‑dhë ’gbo ’ka, ’ö tɔɔ Pɔlö ‑dhɔ ‑yö ‑an ‑kë ꞊duö. ³⁸‑An ’plɛ wöödhɛ ‑yö ‑kë ‑siö ‑sü ’ka ꞊duö, ‑a pö ’ö Pɔlö ‑ya wo ꞊nɛ wo ’ka ’dho wo ’yan dɔ ö ‑bha gbɔ bhë ‑a ‑wun ’gü. ’Ö ’wo‑ dɔ zian, ’wo dho ’wo ꞊loë’ ’yitagɔ ꞊taa.

Pɔlö ‑bha ‑dho Zeluzalɛmë ‑sü

¹꞊Dhɛ ’yië ‑kan yi ’kuë‑, ’yi ‑da ’yitagɔ ’gü, ’yi dho vɛɛdhö Kɔsö ‑sɛ ’gü. ꞊Dhɛ ’ö‑ ‑ta ‑dhɛ ꞊ya ꞊kpaɔ, ’yi dho Lɔdö, ’ö ’go mü ’zü, ’yi dho Patala plöö. ²’Ö ’yitagɔ do ’ö ‑kë dho ꞊dhia Fenisi ‑sɛ ’gü, ’yi‑ yö. ’Ö ’yi ‑yaa ’gü ’yi dho. ³’Yi dho ’yi ‑lo ’sɛgɔ ’ö ’yi ziën ’wo‑ ‑dhɛ Siplë ‑a ’sɔɔ; ’sɛgɔ bhë yi ‑to ’yitagɔ ’gü, ’yi‑ yö yi ’dhiö. ’Ö ’yi‑ to yi ꞊kwaa‑ ’gü ꞊zian’, ’yi dho Sili ‑sɛ ’gü ꞊zian’. ’Yi dho ’yi ‑lo Tii, ‑dhɛ ’ö ’yitagɔ dho ꞊kwɛɛ‑ ꞊yɔɔ’‑ ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha, ’yi ꞊yɔɔ mü.

⁴Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ’wo ‑kë mü bhë, ꞊dhɛ ’yi ‑an yö, ’yi ’dhɔɔgɔ do ‑kë ‑an ’piö mü. ’Ö ‑Zuu ’slööslö ‑yö bɔ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ’ma bhë ‑an ‑ta, ’wo‑ pö Pɔlö ‑dhë kö ꞊kun ’ö dho Zeluzalɛmë. ⁵꞊Dhɛ ’yi ’dhɔɔgɔ do ’dhiö pa ‑an ’piö mü, ’ö ’yi ’dhoë‑ dho yië‑ ’ta ’ka ’dhiö, ’ö wo ‑nu, wo ‑bha dhoo ‑nu, wo ‑bha ’në ‑nu, ’wo yi dɔ zian‑ ’yi goë plöö, ’yi ꞊loë’ ’yoo ’dhiö. ‑Dhɛ bhë ‑a ’gü, ’yi ‑lo yi kpɔn ’gü ’yi ꞊bhɛa. ⁶꞊Dhɛ ’yië yën ‑wo ‑da yi ’ko ‑nu ‑dhë ‑sü ‑bha, ’ö ’yi ‑da ‑na ’yitagɔ ’gü, kö wo ‑de ’pö ‑wo ’dho ‑na wo ‑gɔ plöö.

⁷’Ö ’yi dho yi ‑bha ’ta ’ka ’dhiö, ’yi ꞊loë’ Tolemaisö plöö. ’Ö ’yi ‑büö ‑da dhegluzë ‑nu ’wo ‑kë mü ‑an ‑dhë, ’ö ‑dhɛkpaɔyi mɛ bhë ’yi‑ ‑kë ‑an ’piö mü.

⁸꞊Dhɛ ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’ö ’yi dho yi ‑bha ’ta ’ka ’dhiö, ’yi dho ’yi ‑lo Sezale plöö. ‑Dhɛ bhë ‑a ’gü ’yi ‑da ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ’ ‑mɛ Filipö ‑gɔ kɔɔ, ’ö ’yi wɔ mü. Filipö bhë ‑yö ‑kë mɛ ‑lü ’slaplɛ ’wo ‑an ‑ya Zeluzalɛmë bhë ‑a mɛ do ’ka. ⁹’Ö‑ ’dhu ‑dɔ ’püë‑ ‑nu ‑yiisië ‑wo ‑kë ‑Zlan ’dhi ‑wo ꞊blɛɛ’‑ ‑mɛ ‑nu ’ka. ¹⁰Yi ‑dhɛkpaɔyi ꞊plëëzë ‑kë mü. ’Ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ do ’wo‑ ‑dhɛ Agabusö ’ö go Zude ‑sɛ ’gü, ’ö nu yi ’piö. ¹¹’Ö Pɔlö ‑bha ‑dɔ sɔ ‑ta ‑du kwi sü, ’yö ö ‑gɛn ‑nu, ö ‑kɔ ‑nu ‑lö ‑a ’ka, ’ö‑ pö: «’Wun ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya ꞊blɛɛ ’ö ꞊nɛɛ: ‹Gɔɔn‑ ’ö‑ ‑bha ‑du kwi ’dhö ꞊nɛ, Zuifö ‑nu ‑wo ‑dho ‑a ‑lö Zeluzalɛmë ꞊nɛ ‑kɔ ꞊nɛ ‑a ’dhö. ’Go mü ’wo dho ‑a dɔ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an kwɛɛ.› »

¹²꞊Dhɛ ‑wo ‑nu ’wo bhë ’yië‑ ma, yi gia‑ ‑nu, mɛ ‑nu gia‑ ’wo ‑kë Sezale, ’yi‑ pö Pɔlö ‑dhë kö ꞊kun ’ö dho Zeluzalɛmë. ¹³’Yö‑ ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «‑Më ’ö ‑kë ’ka ’gbo ‑nu bɔ kö n ꞊zuö’ ’klo ‑yaan bhɔ ꞊ɛ? Pë ’ö n ‑zo ’piö bhë ‑a ’plɛ ’yaa ‑mü tɔɔ n ‑lö ‑wun, ’kɛɛ ‑yö n ‑dhë ‑së ’pö kö ’a ga Zeluzalɛmë Dëmɛ Yesu ‑wun ’gü.» ¹⁴’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ Pɔlö ’yaa ’we ‑na yi ‑wo ‑bha, ’ö ’yi yi bo ‑a ‑pö ‑a ‑dhë ‑sü ’ka kö ꞊kun ’ö dho, ’ö ’yi‑ pö: «Pë ’ö kwa Dëmɛ ‑zo ’kun ‑wun ’ka, ‑yö kë!»

¹⁵꞊Dhɛ ’yië ‑dhɛkpaɔyi ’bhaa kë mü, ’yi yi ‑bha ꞊kwɛɛ‑ dhu ’yi dho Zeluzalɛmë. ¹⁶Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ’bhaa ‑nu ’wo go Sezale, ‑wo ‑dɔ yi ‑gɔ yië‑ ’ta ’sü ‑sü ‑nu ’gü. ’Wo dho yi ’ka gɔɔn‑ ’wo‑ ‑dhɛ Nasɔn ’ö go ’sɛgɔ ’ö ’yi ziën ’wo‑ ‑dhɛ Siplë ‑a ’gü, ’ö ‑kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ zii ’ka bhë ‑a ‑gɔ kɔɔ, ’ö ’yi ‑wɔ mü.

Pɔlö ‑bha ‑bhɔdhia ‑kë Zakö ‑gɔ ‑sü

¹⁷꞊Dhɛ ’yië ’dho ’yië ‑lo Zeluzalɛmë, yi dhegluzë ‑nu ’wo mü ‑wo yi ‑nia ‑kun ꞊zuögludhi ’ka. ¹⁸꞊Dhɛ ‑dhɛ ꞊ya ’po, yië‑ Pɔlö ‑nu ’yi dho Zakö ‑gɔ kɔɔ, ‑dhɛ ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ’ma ‑an ‑bha mɛ ziizii ‑nu ‑wo nu ‑a ‑bha wo ’ko ꞊bhaa mü bhë ‑a ’gü. ¹⁹’Ö Pɔlö ‑yö ‑büö ‑da ‑an ‑dhë, ’go mü ’ö pë ‑nu ’ö ‑Zlan ‑yö bɔ ‑a ’ka Pɔlö ‑ta ’ö‑ ‑kë mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ziën bhë, ’ö‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë do do ’ka.

²⁰꞊Dhɛ ’ö‑ ‑wo ‑nu ’wo bhë ꞊waa‑ ma, ’wo yö ‑Zlan ’tɔ ‑blü ‑sü ’gü. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’wo‑ pö Pɔlö ‑dhë: «Yi dheglu, ‑bhö ü ’to ’to yi ‑wo ‑bha! Pë ‑nu ’wo kë ‑na Zeluzalɛmë plöö zö ’wo ꞊nɛ: Zuifö ‑vuu ꞊plëëzë ꞊wa kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ’ka. ‑An ’plɛ, ‑Zlan ‑bha tɔng ‑nu ’ö Moizö ‑ya nu kwa ‑dhë bhë, ‑wa ‑kun ‑së ’ka. ²¹’Kɛɛ ‑wa ‑ma ꞊nɛ ü Zuifö ‑nu ’wo ‑pɛn ‑sü ’ka ’sɛ gbɛ ‑nu ’gü, ü ‑an ‑daan ꞊nɛ ‑wo wo ꞊kwaa’‑ Moizö ‑bha tɔng ‑nu ‑zü, ’go mü kö ꞊kun ’wo wo ‑bha ’në ‑nu zë ’bɔng, ’iin kö ꞊kun ’wo ’ta sü Zuifö ‑nu ‑bha wɔ ‑kɔ ’ka. ²²꞊Dhɛ ’ö ’dhö kö kwa ‑dho ‑a ‑kɔklë ꞊ɛ? Yi‑ dɔ ꞊nɛ mɛ ‑nu ‑wo ‑dho dho wo ’kuë‑ dhö ꞊va ’ka. Bhii ‑wo ‑dho ‑a ma ꞊nɛ ’bha nu zö. ²³꞊Dhɛ ‑kë ’dhö pë ’yi ’dhoë‑ ‑a pö ü ‑dhë ꞊nɛ, ‑bhöë kë! Gɔɔn‑ ‑nu ‑yiisië ’ö ’wo pë do ’tɔ go ‑Zlan ‑dhë ‑wo yi ‑gɔ zö. ²⁴’Dho ‑an ’piö kö kaa‑ mɛ ‑nu ’wo bhë ’kaan‑ ‑bhɔkuëdhe ’ö dho ka kë ’slööslö ‑Zlan wö ’dhiö ‑a kë ka ’ko ꞊bhaa! ’Go mü ’zü ’üën‑ ‑an ‑bha ‑kë ’slööslö ‑sü slabhoëpë ’wëüga nu! ꞊Ya kë ’dhö, mɛ ’plɛsɛn dho ‑a ’wun dɔ ꞊nɛ pë ‑nu ’wo‑ ꞊blɛɛ ü ‑gɔ bhë, ’wun gia‑ ’yaa ‑mü, ’kɛɛ ü ü ‑bha ‑tosiadhe ‑kë Moizö ‑bha tɔng ’kun ‑sü ’ka. ²⁵‑A mɛ ’ö ‑gban mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka, ’ö ꞊wa kë Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’ka bhë, pë ’ö ’yi‑ yö ‑së ‑an ‑bha ’ka ’yi‑ ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë ’sëëdhɛ ’gü, ’yi‑ bɔ ‑an ‑dhë ’ö tɔɔ: Kö ꞊kun ’wo ‑köpë ‑nu ’wo sla‑ bho ‑na ‑an ’ka gbapë ‑nu ‑dhë bhë ’wo‑ ‑bhö; kö ꞊kun ’wo fɛi ‑bhö! ’Go mü kö ꞊kun ’wo wü ’ö‑ fɛi yaa ‑lo ’wo‑ ‑bhö, ’ö tɔɔ ‑yö ‑ga ꞊nëngdhe ’gü. ’Go mü ’zü kö ꞊kun ’ö mɛ gbɛ ‑yö ‑da ö ’bha ‑bha dhe ’piö; kö ꞊kun dhebɔ gbɛ ‑yö ‑da ö ’bha dhe ‑bha gɔɔn‑ ’piö, kö ꞊kun ‑dadhëü ‑nu ‑wo wɔ ‑kɔ yaa ‑kë wo ’ko ’piö!»

²⁶꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Pɔlö waa‑ gɔɔn‑ ‑nu ‑yiisië ’wo bhë ’wo dho. ꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ꞊ya ꞊kpaɔ, ’ö wo ’plɛ ’wo ‑kë ’slööslö ‑sü ‑bhɔkuëdhe bhë ‑a ‑kë wo ’kuë‑. ’Yö Pɔlö dho ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’ö ’töng ’ö ‑kë ’slööslö ‑sü bhë ’ö dho yën ‑a ’ka bhë ’ö‑ pö mɛ ‑nu ‑dhë. ’Ö tɔɔ yi ’ö ’dhö bhë, ’ö dho mɛ ‑nu ‑yiisië ’wo bhë ‑an ‑bha slabhopë ꞊sɔnng’ nuë.

Pɔlö ‑kun ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü ‑kɔ

²⁷꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛkpaɔyi ’slaplɛ ’ö Pɔlö ‑ya ‑wun ꞊blɛɛ bhë ‑yö ’dhoë‑ ‑lo, ’ö Zuifö ‑mɛ ’bhaa ‑nu ’wo go Azi ꞊zian’, ’wo Pɔlö yö ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü. ’Ö ’wo mɛ ‑gbaa ꞊zuö’ ꞊luu Pɔlö ‑gɔ kö ‑waan ‑a kun. ²⁸’Wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’gü ꞊woë’ ꞊nɛɛ: «Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu, ‑ka nu yi ‑dhë! ‑Ka ‑dhɛ ‑ga, gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ‑yö ‑bɔ ‑dhɛ ’saadhö ’plɛ ’gü, ’ö mɛ ’plɛ ‑daan ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ mɛ ’yi Izlaɛlö ‑mɛ ‑nu ’ka, Moizö ‑bha tɔng ‑nu waa‑ ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’ö ꞊nɛ yi ꞊bhlë ’yaa ‑dhö! ’Go mü ’zü, ꞊ya ‑da mɛ ’yaa Zuifö ’ka ‑a ’ka kwa ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü; ‑dhɛ ’ö ’slööslö bhë ꞊yaa‑ kaa ‑dhuuzë!» ²⁹(Pë ‑kë ’wo‑ pö ’dhö bhë ’ö tɔɔ Trofimë ’ö go Efɛzö bhë, ‑wa ‑yö Pɔlö ’piö, pö‑ bhë ‑a ’gü, ’ö ’wo wo ‑zo ‑ta ꞊nɛ Pɔlö ‑yö ꞊daa’ ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü.) Kë ’ö‑ wo ’dhö bhë ‑a ‑gɛn tɔɔ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ꞊dua’ ’yaa ‑mü kö ‑wo ‑da Zuifö ‑nu ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü. ³⁰’Ko ꞊blüüblüdhe ‑yö ‑mɔ pö‑ bhë ‑a ’gü. ’Ö pö‑ bhë ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu ‑wo ‑bla sü, ’wo goë ‑dhɛ ’saadhö ‑bha, ’wo nu ’wo Pɔlö kun ’ö ’wo‑ ꞊gbɔɔ gbɔ, ’wo‑ bho ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü. ’Wo to mü, ’wo ’kwɛɛ ‑nu ‑ta. ³¹‑Wo ‑kë ‑a këdhɛ ꞊mɛɛ’ ꞊dhia ‑be kö ‑waan Pɔlö zë. ’Ö to mü, ’ö ’wun bhë ’ö‑ ‑taɔ ‑yö ‑lo Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ‑bha ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ’ö ‑kë Zeluzalɛmë plöö mü ‑a ‑ta ꞊nɛɛ, ’ko ꞊blüüblüdhe ꞊ya ‑da plöömɛ ‑nu ziën ‑de. ³²‑Dhɛ do bhë ’ö to ‑a ‑bha ’ö ’dhasi ‑gɔmɛ waa‑ ’dhasi ‑nu ‑an sü ö ’piö, ’wo dho mɛ ‑gbaa ’gü ’ma. ꞊Dhɛ ’ö ‑an ’yan ꞊ya ‑kpën ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va waa‑ ’dhasi ‑nu gia‑ ’wo bhë ‑an ‑bha, ’wo wo bo Pɔlö ‑ma ‑sü ’ka.

³³꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑yö ꞊yɔɔn Pɔlö ‑bha ’ö‑ pö ö ‑bha ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo Pɔlö ’kun, ‑wa ‑lö ꞊yɔɔga ꞊plɛ ’ka. ’Go mü ’yö mɛ ‑nu ’wo ‑kë Pɔlö ‑zü ’to bhë ’ö ‑an ꞊dhɛɛ’ kpɔ pë ’ö‑ ’ka ’iin pë ’ö‑ ‑kë ‑an ‑wun ’ka. ³⁴’Kɛɛ mɛ ‑gbaa ‑nu ’wo bhë ‑an ziën mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’gü ’wun gbɛ ’ka, kö‑ mɛ ’bhaa ‑nu ‑bha ‑yö kë ‑na ’wun gbɛ ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ‑wo do kpengdhö ’ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va dhoë‑ ma yaa kë ‑dhö ‑an ziën, ’yö‑ pö ö ‑bha ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo ’dho Pɔlö ’ka ‑an ‑bha ‑yadhɛ ‑bha. ³⁵꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ‑lo ’kɔ ’kpan ’dhiö ’ö ’dhasi ‑nu ‑de gia‑ ‑wo Pɔlö ‑bun wo ‑kɔ ‑ta dhuö, mɛ gbung ‑nu ‑gɔ dɔ ’wo‑ wo ’yënng ‑a ‑gɔ bhë ‑a ‑wun ’gü. ³⁶Bhii ’ö tɔɔ mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ‑kë ‑ziö ‑an ’piö ꞊dhia, ‑wo ‑kë ‑a pö ꞊dhia ‑wa zë.

Pɔlö ‑bha ö ‑de ‑ta ‑za dɔ ‑sü

³⁷’Dhasi ‑nu ‑wo ‑kë ’dho ꞊dhia Pɔlö ’ka wo ‑gɔ ‑yadhɛ ‑bha, ’ö Pɔlö ‑ya pö ‑an ‑bha ꞊lamɛ ꞊va bhë ‑a ‑dhë Glɛkö ‑wo ’gü ꞊nɛɛ: «A ‑mɔa ‑bha kö ’a ’wun ’bhaa ꞊blɛɛ ü ‑dhë ‑a?»

’Ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va bhë ‑ya ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö: «Ü Glɛkö ‑wo ‑ma ‑a? ³⁸꞊Dhɛ ’ö ’dhö bhë kö ’bhaa Ezitö mi ’ö nu mɛ ‑nu ꞊zuö’ ꞊luu’ ‑sü ’ka ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑gɔ bhë, ’ö dho mɛzëmɛ ‑nu ‑vuu ‑yiisië ’ka ’yënng ꞊taa zö ꞊nɛ ‑a ’ka a?»

³⁹’Ö Pɔlö ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «Zuifö ‑mü n ’ka, ’ö ’a Taasö ‑pö ’ö Silisi ‑sɛ ’gü ’ö‑ ’tɔ ’dhö bhɔ ‑sü ’ka bhë ’a‑ ’gü ’në ’ka. ‑Bhö ’we ‑a ‑bha n ‑gɔ kö ’a ’wun ꞊blɛɛ’‑ mɛ gbung ‑nu ’wo ꞊nɛ ‑an ‑dhë!»

⁴⁰’Ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ’ö bhë ’yö ‑we ‑a ‑bha ‑a ‑gɔ. ’Ö Pɔlö ‑yö dɔ ’kɔ ’kpan ‑ta, ’ö ö ‑kɔ ‑ta zë mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dhë.

꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ‑ta ꞊ya ga diindhö, ’ö Pɔlö ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë ‑an ‑de ‑gɔ Eblö ‑wo ’gü ’ö‑ pö:

¹«N dhegluzë ‑nu, n dë ‑nu, ‑ka ka ’to ’to n ‑de ‑bho ka kwɛɛ ‑wun ’a ’dhoë‑ ꞊blɛɛ ka ‑dhë ꞊nɛ ‑a ‑bha!»

²꞊Dhɛ ’ö ꞊waa‑ ‑bha ’wun ‑blɛɛ wo ‑wo ’gü ‑sü ma, ’ö ‑dhɛ ‑yö ga diindhö ’zü ꞊duö ‑an ‑ta. ’Ö Pɔlö ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ‑an ‑dhë ’ö dho ‑a ’ka ’dhiö ’ö‑ pö: ³«Zuifö ‑mü n ’ka, a ‑bhɔ Taasö ‑pö ’ö Silisi ‑sɛ ’gü bhë ‑a ’gü, ’kɛɛ ’a ꞊kpɛa Zeluzalɛmë zö. ’Ö n ꞊daanmɛ ‑yö ‑kë Gamaliɛlö ’ka, ’yö n ꞊daan ‑së ’ka kwa ’bhɛma ‑nu ‑bha tɔng ’kun ‑kɔ ’ka. A ‑pa ‑kë ’siözë ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha yuö kë ‑sü ’gü ꞊nɛ ‑kɔ ka gia‑ ’ka‑ ’ka ꞊dɛɛ ꞊nɛ ‑a ’dhö ’pö. ⁴A mɛ ‑nu ’wo kwa Dëmɛ ‑bha ’wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑zian ‑dëü gbɛ ’ö bhë ‑a sü, a ‑an ’klo ‑bhɔ, ’a ‑an zë ‑a ’ka. A gɔɔn‑ ‑nu, dhoo ‑nu ‑an ‑kun, ’a ‑an ‑zuö ‑kanso ’gü. ⁵Slabhomɛ ꞊va waa‑ mɛ ziizii ‑nu ’wo Zeluzalɛmë zö, ‑wo ‑dho ꞊yɔɔn n ‑wo ‑ta ꞊nɛ ’wun gia‑ ’a‑ ꞊blɛɛ. Mɛ gia‑ ’wo bhë ‑wo ’sëëdhɛ ‑nu n ‑dhë kö ’a dhoë ’aan‑ ‑zɔn kwa dhegluzë ‑nu ’wo Zuifö ’ka ’wo Damasö plöö ‑an ‑dhë. ’A dho kö ’aan‑ Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ’ma ‑an ’kun, ’aan‑ nu ‑an ’ka Zeluzalɛmë kö ‑an ’klo ‑yaan bhɔ.

(Këyuö ‑nu 9.1-19; 26.12-18)

⁶꞊Dhɛ ’ma ‑da zian ‑ta, ’a ꞊yɔɔn ‑na Damasö ‑dhɛ ’sɔɔ, ’ö to mü kö lënng ’gü ‑dhɛ ꞊ya dɔ bhë, ’ö ‑dhɛpuudhɛ ꞊va ‑yö go dhang‑ ’gü, ’ö bhü n ‑zü ’to, ⁷’a ‑püö sia‑, ’ö ’a ‑wo do ma. ’Ö ’we ‑wo bhë ’ö‑ pö: ‹Sɔlö, Sɔlö, ‑më ’yö ‑kë ’ü n ’klo bhɔ ꞊ɛ?› ⁸’A‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’a‑ pö: ‹Dö ‑mü ü ’ka ɛ, n Dëmɛ?› ’Ö‑ pö n ‑dhë: ‹Ma Yesu ’go Nazalɛtë ’ü n ’klo bhɔ ‑na bhë.› ⁹Mɛ ‑nu ’wo ‑kë n ’piö, ‑wo ‑dhɛpuudhɛ bhë ‑a ‑yö, ’kɛɛ ’we ‑wo ’ö ’wun ꞊blɛɛ n ‑dhë bhë waa‑ ma. ¹⁰’A‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’zü ’a‑ pö: ‹‑Më ’a dho ‑a kë ꞊ɛ, n Dëmɛ?› ’Yö‑ pö: ‹‑Bhö ꞊luu’‑ ’ü ’dho Damasö! ‑Dhɛ bhë ‑a ’gü ꞊nɛ pë ’ö ‑Zlan ’dhö ‑a ’piö kö ’ü‑ kë bhë, ’wo dho ‑a ꞊blɛɛ’‑ ‑a ‑bha ü ‑dhë.› ¹¹꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ n ’yënng ‑yö ‑trö ‑sü ’ka, ‑dhɛpuudhɛ ’bhü ’ö yö n ’yënng bhë ‑a ‑wun ’gü, n ‑ma mɛ ‑nu ‑wo ‑ya n ꞊kwɛɛ’ ‑bha, ’wo ‑da n ’ka Damasö plöö.

¹²Gɔɔn‑ do ’wo‑ ‑dhɛ Ananiasö ’ö ‑Zlan ꞊bhlëyamɛ giagia ’ka, ’ö ‑kë mɛ ’ö kwa ‑bha tɔng ‑nu kun ‑a ’ka, ’ö Zuifö ‑nu ’wo Damasö plöö ’wo‑ ‑wun ‑sɛɛbɔ ‑nu ꞊blɛɛ bhë ‑yö ‑kë mü. ¹³‑Yö ‑nu ’yö n yö, ’ö‑ pö n ‑dhë: ‹Sɔlö, n dheglu, ü ’yan ‑yö ‑dhɛ yö ’zü ‑dëüwo!› ’Ö to mü, ’a ‑dhɛ yö ’zü ’ö ’a‑ ‑ga. ¹⁴’Ö‑ pö n ‑dhë: ‹Kwa ’bhɛma ‑nu ‑bha ‑Zlan ‑yö ü ‑sü ’dhiö kö ’üën‑ pë ’ö‑ ‑zo ’kun ‑pë ’ka ‑a dɔ kö mɛ ’ö mɛ do ’kpaan ’ö kpengdhö ’ö‑ Gbö ’ka bhë ’üën‑ yö, ’go mü kö ’üën‑ ‑a dhiö ‑wo ‑nu ma. ¹⁵Bhii ü ‑dho kë ‑a ‑bha ‑tɔmɔ ’ka, kö pë ’ü‑ yö ‑waa pë ’ü‑ ma, ‑a ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ’saadhö wö ’dhiö. ¹⁶꞊Dhɛ ’ö ’dhö, ‑më ’ü ‑ya ‑a ‑gɔ ‑ɛ? ‑Bhö ꞊luu’‑, ’ü‑ kë kö ‑wo ü ‑bɔ yiö, ’ü‑ kë ’zü kö ‑Zlan ‑yö ziö ü ‑bha ’wun yaa ‑nu ‑ta Dëmɛ ‑dhɛ ‑sü ’ka kö ‑yaan nu ü ‑dhë.› »

’Dho ‑kɔ ’ö Pɔlö ‑yö dhoë mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ’piö bhë, ‑ya ‑wun ‑blɛɛ

¹⁷Pɔlö ‑yö ’wun ‑blɛɛ ’ö dho ‑a ’ka ’dhiö ’ö‑ pö: «꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, a ‑yɛ n ’zü ’a nu Zeluzalɛmë. Yi do ’ka, ꞊dhɛ ’a ‑kë ꞊bhɛa’ ‑sü ’gü ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü bhë, ’ö ’a ’yanpiöpë do ‑yö. ¹⁸’Yanpiöpë ’ö bhë ‑a ’gü, a kwa Dëmɛ ‑yö, ’ö‑ pö n ‑dhë: ‹‑A kë ’siösiö ’ü ’go Zeluzalɛmë ‑dhɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑bha! Bhii ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu waa ’dho we n ‑wun ’ü‑ ꞊blɛɛ’ ‑na ‑an ‑dhë bhë ‑a ‑bha.› ¹⁹’A‑ ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’a‑ pö: ‹N Dëmɛ, wo gia‑ ‑wa ꞊dɔa’ ꞊nɛ, mɛ ‑nu ’wo ü ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑, a ‑an ‑zuö ‑kanso ’gü. ’Go mü ’zü ’a‑ ‑kë ’wo ‑an ‑ma ‑klaa ’ka Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü. ²⁰’Ö go mü, yi ’wo Etiɛnë ’ö ü ‑bha ’wun ‑nu ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ‑dhë bhë ’wo‑ zaa bhë, a ‑kë mü, ’ö ma ‑de ’pö ’ö‑ ’yi ‑yö ‑kan n ‑dhë ’ö ’a ‑an ‑bha gblang ‑nu ꞊waannu.› ²¹’Kɛɛ kwa Dëmɛ ‑ya ‑pö n ‑dhë: ‹‑Bhö ’dho, bhii a ü ‑bɔ ’ma ꞊gbiin mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ’piö!› »

Pɔlö waa‑ Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ‑bha ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va

²²Mɛ gbung ‑nu ’wo bhë ‑wo wo ’to ‑to ‑a ‑wo ‑bha ’ö dhoë ’ö ’wun ‑nu bhë ’ö‑ ’plɛ ꞊blɛɛ ‑a ’ka. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö‑ ‑wo ‑kaanta ’ö ‑kë ‑a ‑bha ’dho ‑sü mɛ ’waa Zuifö ’ka ‑an ’piö bhë ’wo‑ ma, ’ö ‑an ’plɛ ‑wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’gü ꞊nɛɛ: «Gɔɔn‑ bhë, ‑kaa zë, ’ka‑ bho mɛ ‑nu ’yan ’dhiö! ‑Tosiadhe kë ‑sü yaa‑ ‑ma ’kun!»

²³’Wo yö ꞊gblaa ’gbla ‑sü ’gü kö ‑wo wo ‑bha sɔ ‑nu ꞊pɛɛ’ ‑na wo ‑de ‑bha, ’go mü kö ‑wo ‑büöbi ‑nu ‑pɛn ‑na ’dhuu, ’ö tɔɔ kö Pɔlö ꞊ya ’wun yaa ꞊blɛɛ’‑ ‑Zlan ‑gɔ wo ’gü.

²⁴’Ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑ya pö ö ‑bha ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo ’dho Pɔlö ’ka wo ‑yadhɛ ‑bha, ’go mü kö ‑wa ‑ma ‑klaa ’ka kö pë ’ö ‑kë ’ö mɛ gbung ‑nu ’dhö ꞊gblaa ’gbla ‑na ‑a ’piö bhë ‑yaan ‑a ꞊blɛɛ’‑. ’Ö ’wo dho ‑a ’ka ’dhasi ‑nu ‑gɔ ‑yadhɛ ‑bha. ²⁵’Yö ꞊dhɛ ’ö ꞊waa‑ ‑lö kö ‑waan ‑a ‑ma ‑klaa ’ka, ’ö Pɔlö ‑ya pö ’dhasi ‑nu ‑gɔmɛ ’ö ‑kë mü bhë ‑a ‑dhë: «Wlɔmë ’në ‑mü n ’ka; ka ꞊dua’ ‑mü kö Wlɔmë ’në ’ö za ’yaa‑ ’kun, ’ka‑ ‑ma ‑klaa ’ka a?»

²⁶꞊Dhɛ ’ö‑ ‑wo bhë ꞊yaa‑ ma, ’ö dho ’ö‑ ꞊blɛɛ ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑dhë ’ö‑ pö: «’E, ‑më ’ü ’dhoë‑ ‑a kë bhë ꞊ɛ? Mɛ bhë Wlɔmë ’në ‑mü ‑a ’ka!» ²⁷’Ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va gia‑ ‑yö nu Pɔlö ’piö, ’ö‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛɛ: «꞊Ya kë ꞊nɛ Wlɔmë ’në ‑mü ü ’ka, ‑bhö ‑a ꞊blɛɛ’‑ n ‑dhë!»

’Ö Pɔlö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «꞊Ii‑, Wlɔmë ’në ‑mü n ’ka.»

²⁸’Ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ma ’pö ’wëüga ꞊va ’a‑ go ’aan‑ ꞊tun kë ‑na Wlɔmë ’në ’ka.» ’Ö Pɔlö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «Ma ’pö, n ’ka ’wëüga nu ’aan‑ ꞊tun kë ‑na ‑a ’gü ’në ’ka, ’kɛɛ ’a ‑bhɔ ‑a ’ka.»

²⁹꞊Dhɛ do bhë ’wo to ‑a ‑bha ’ö mɛ ’wo‑ ‑kë ’waan‑ ‑a ‑ma kö ‑yaan ’wun ꞊blɛɛ’‑ bhë, ’wo bhɔ ‑a ‑dhë ꞊taa’. ’Ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑de ’pö, ꞊dhɛ ’ö ꞊yaa‑ ’wun dɔ ꞊nɛ Pɔlö ’ö Wlɔmë ’në ’ka bhë, ’ya‑ ‑lö ꞊yɔɔ’ ’ka, ’suö ‑yö ‑da ‑a ’gü, ’ö tɔɔ Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ‑bha ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑yö ‑dho za dɔ ‑a ‑bha pë ’ö‑ ‑kë bhë ‑a ‑wun ’gü.

Pɔlö ‑yö ‑dho zakanmɛ ꞊va ’dhiö

³⁰’Kɛɛ ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑yö ‑kë ‑a ’piö kö pë ’bhle ’ö ‑kë ’ö Zuifö ‑nu ‑wo ’wun dɔ Pɔlö ‑bha bhë ’ö‑ ‑gɛn ma. ‑A ‑wun ’gü, ꞊dhɛ ‑dhɛ ꞊ya ꞊kpaɔ, ’ö ꞊yɔɔ’ bho Pɔlö ‑bha, ’yö ö ‑wo pö slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ Zuifö ‑nu ‑bha ‑yakuëkëmɛ ‑nu ‑an ‑dhë ’wo nu wo ’ko ꞊bhaa. ꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ’wo Pɔlö sü ’wo nuë ’wo‑ dɔ ‑an ziën.

¹’Ö Pɔlö ‑yö ‑yakuëkëmɛ ‑nu ’plɛ ‑ga, ’go mü ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «Dhegluzë ‑nu, n ‑ma ‑tosiadhe ’a‑ ‑kë ’ö dho ’ö yöë ꞊dɛɛ ‑bha ‑Zlan wö ’dhiö bhë, a‑ ‑kë ꞊zuö’ ’puu ’ka.»

²’Ö slabhomɛ ꞊va Ananiasö ‑ya pö mɛ ‑nu ’wo ‑kë Pɔlö ’sɔɔ bhë ‑wa ’dhi ‑ma. ³’Ö Pɔlö ‑ya pö: «‑Zlan ꞊nɛ ’ö dho ü ‑ma, bhi ’ü ‑kë ꞊nɛ ’kɔ bun ’ö ’wo ’yɔɔ ’puu ‑da ‑a ‑bha bhë ‑a ’dhö ’ü ꞊nɛ! Ü ‑ya ‑dhɛ bhë ‑a ’gü kö ’üën‑ za ’ö tɔng ‑ya ‑zɔn ‑a dɔ n ‑ma, ’ö‑ mɛ yaa bhɔ tɔng ‑bha, ’ü‑ ‑kë ü ‑wo ‑pö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ, ‑wo n ‑ma ‑a!»

⁴’Ö mɛ ‑nu ’wo ‑kë Pɔlö ’sɔɔ ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «’Bha ’si bho ‑Zlan ‑bha slabhomɛ ꞊va ‑gɔ!»

⁵’Ö Pɔlö ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «Dhegluzë ‑nu, n ’ka‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ slabhomɛ ꞊va ‑mü, ’ö tɔɔ pë ’ö ‑ya ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü ‑ya ‑pö: Kö ꞊kun ’ü ’wun yaa ꞊blɛɛ ü ‑bha ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ’ka! »

⁶Pɔlö ‑ya ꞊dɔa’ ꞊nɛ ‑ya za ’gü ‑mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an mɛ ‑kɔ ’pian do ‑wo ‑kë Saduse ‑mɛ ‑nu ’ka, ’ö ‑an mɛ ‑kɔ ’pian do ’dhö Falizi ‑mɛ ‑nu ’ka ’pö. ‑A ‑wun ’gü ’yö ‑we ’gbee‑ ’ka ‑an ’dhiö mü ’ö‑ pö: «Dhegluzë ‑nu, Falizi ‑mɛ ‑mü n ’ka, ’ö n dë ‑yö ‑kë Falizi ‑mɛ ’ka ’pö. A ‑ya ‑sü ’ka n ‑zo ‑yö ‑Zlan ‑bha ‑sü ’ka ꞊nɛ ‑yö ‑dho ‑a kë kö gamɛ ‑nu ‑wo ’go ga ’gü. Pë ’yö ‑kë ’wo za ‑ya ‑na n ‑ma bhë ’yö bhë.»

⁷꞊Dhɛ ’ö ꞊ya yën ’wun bhë ‑a ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha, ’ö Falizi ‑mɛ ‑nu waa‑ Saduse ‑mɛ ‑nu ‑wo yö zaɔdhe ‑kë wo ’kuë ‑sü ’gü. ’Ö ’gügludhe ‑yö ‑da ‑yakuëkëmɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ziën. ⁸Bhii ’ö tɔɔ Saduse ‑mɛ ‑nu ‑wa ‑pö gamɛ ‑nu wo ’ka ’dho go ga ’gü, ’iin ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑nu, ‑zuu ‑nu ‑an gbɛ ’waa ’dhö, ’kɛɛ Falizi ‑mɛ ‑nu ‑wo ’wun ‑nu ’wo bhë ‑an ’plɛ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ⁹’Ö ‑an ’plɛ ‑bha ’we ‑wo ‑yö dho ’dhiö ’gbee‑ ’ka. ’Ö tɔnggɔmɛ ‑nu ’bhaa ‑nu ’wo ‑kë Falizi ‑mɛ ‑nu ’ka bhë, ’wo ꞊luu bhii ‑an ‑wo yaa ‑mɔ ’kuë ’gbönggböng ’wo‑ pö: «’Wun yaa ’ö gɔɔn‑ ꞊nɛ ’ö dho ‑a kë ’yaa ‑dhö. ‑Yö ‑dho kë ‑zuu ’bhaa ’iin ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ꞊nɛ ’ö ’wun ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë.»

¹⁰꞊Dhɛ ’ö ’toë‑ zlöö kö ‑an ‑bha zaɔdhekëwo ꞊ya kë ’gbee‑, ’ö ’suö ‑yö ‑da ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ’gü kö ꞊kun ’wo dho Pɔlö ꞊gaan gan ‑yaan ’to ‑an kwɛɛ ‑yaan ga. ‑A ‑wun ’gü ’yö‑ pö ö ‑bha ’dhasi ‑nu ‑dhë ꞊nɛ ‑wo ꞊yɔɔ’‑ mɛ ‑nu gbung ’gü ’ma, ‑wo Pɔlö bho ‑an ziën, ‑wo dhoë ‑an ‑gɔ ‑yadhɛ ‑bha.

¹¹‑A gbeng ‑yi mɛ ’ö yö ‑a ’piö, ’ö kwa Dëmɛ ‑yö ö ‑de ‑zɔn Pɔlö ‑dhë ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ü ’gü dɔ ’gbee‑! ’Ö tɔɔ ’bha n ‑ma ‑tɔmɔdhɛ kë Zeluzalɛmë zö. ‑Yö ü ‑bha ’pö kö ’ü ’dho ’ü n ‑ma ‑tɔmɔdhɛ kë ’pö Wlɔmë plöö.»

Zuifö ‑nu ‑bha ‑dho ’ko ꞊zlöö ‑sü kö ‑waan ’wun yaa kë Pɔlö ’ka

^12-13꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ꞊ya ꞊kpaɔ, ‑a ‑dhiadhiö bhë, Zuifö ‑nu ‑wo ‑dho wo ’ko ꞊zlöö, ’ö ‑an ‑dho ’kuë‑ ‑sü ‑yö ‑ziö mɛ ‑lü ’gɔɔ‑ ‑yiisië ‑ta; ’yö ’wo wo ‑wo ‑bhö ꞊nɛ wo ’ka ’dho müpë gbɛ mü, ’iin wo ’ka ’dho ‑bhöpë gbɛ ‑bhö, ‑a ’ke ’wa Pɔlö zë kö yö. ¹⁴’Wo dho ’wo bɔ slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ mɛ ziizii ‑nu ‑an ’piö, ’wo‑ pö ‑an ‑dhë: «’Yië ’dho yi ’kuë‑ ’yië yi ‑wo ‑bhö yi ‑de ’piö ꞊nɛ, yi ’ka ’dho pë gbɛ ‑bhö ’ö dho ’ö yöë ‑a ’ka Pɔlö zë ‑yi ‑bha. ¹⁵꞊Dhɛ ’ö ’pö, ka gia‑ kaa‑ zakanmɛ ꞊va, ‑kaa ‑dhɛ ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑gɔ kö ‑yö nu Pɔlö ’ka ka ꞊dhia, ‑a ꞊blɛɛ ‑a ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ, kaa‑ ’piö kö ’wun ’ö bhë ’ka ka ‑bha giagia ma. Yi ‑zë, yi ‑mɔa ’gü ‑sü ‑mü kö ’yiën‑ ‑a ’to zian ‑ta, ’yiën‑ zë.»

¹⁶’Kɛɛ Pɔlö dheglu ’nëdhezë do gbö ‑yö Zuifö ‑nu ‑bha ‑dho ’ko ꞊zlöö ‑sü bhë ‑a ‑ma. ’Ö dho ’dhasi ‑nu ‑bha ‑yadhɛ ‑bha ’ma, ’ö ‑da kɔɔ ’ö‑ ‑gɛn ‑bho Pɔlö ‑dhë. ¹⁷’Ö Pɔlö ‑yö ’dhasi ‑gɔmɛ ‑nu ’wo bhë ‑a mɛ do ꞊dhɔɔ ‑kë ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «‑Bhö ’dho ‑dadhëü ’në gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ‑a ’ka ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ’piö! ’Wun ‑ya ‑gɔ kö ‑yaan ‑a ꞊blɛɛ’‑ ‑a ‑dhë.»

¹⁸’Ö ’dhasi ‑gɔmɛ bhë, ’ö yö ‑a ‑dhë ’dhiö, ’ö dhoë ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ’piö, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «Pɔlö ’yö ‑kanso ’kɔɔdhö bhë ‑ya ‑dhɛ n ‑gɔ kö ’a nu ‑dadhëü ’në gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ‑a ’ka ü ’piö, ’ö tɔɔ ’wun ‑ya ‑gɔ kö ‑yaan ‑a ꞊blɛɛ’‑ ü ‑dhë.»

¹⁹’Ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑yö ‑ya ‑dadhëü ’në gɔɔn‑ bhë ‑a ‑kɔ ‑bha, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë ‑wo ’dho wo ’sloo ’ka, ’yö‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’ö‑ pö: «‑Më ü‑ ’piö kö ’ü‑ ꞊blɛɛ’‑ n ‑dhë ‑ɛ?»

²⁰’Ö‑ ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «꞊Dhia’ Zuifö ‑nu ‑dho nu ü ’piö; ’ö tɔɔ ꞊wa ’dho wo ’ko ꞊bhaa kö ‑waan Pɔlö ‑dhɛ ü ‑gɔ, ‑yaan nu ‑an ‑bha ‑yakuëkëmɛ nu ’dhiö wo ‑wo ’ka ꞊nɛ, ‑yakuëkëmɛ ‑nu ‑wa ’piö kö ’wun ’ö bhë ’wo wo ‑bha kpinngdhö ma ‑a ’gü. ²¹’Kɛɛ kö ꞊kun ’ü‑ ‑dhɛ ’wun gia‑! Bhii mɛ ’wo ‑ziö mɛ ‑lü ’gɔɔ‑ ‑yiisië ‑ta bhë, ꞊wa ‑bin kö ‑waan ‑püö ‑a ‑ta zian ‑ta, ‑waan ‑a zë ’ö tɔɔ ꞊wa wo ‑wo ’kpɔ ’kuë‑ do, ‑wo ‑bhö ‑sü ’ka ꞊nɛ wo ’ka ’dho pë ‑bhö, ’iin müpë mü, ‑a ’ke ’ö waa‑ zë ‑a ’ka. ꞊Wa ‑mɔa ’gü ’saadhö, pë ’wo ‑yaa ‑gɔ zlöö ’ö tɔɔ ü ‑bha ‑we ‑a ‑bha ‑sü kö ’üën‑ ‑a bɔ.»

²²꞊Dhɛ ’ö ‑kë ’pö ’ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑ya pö ‑dadhëü ’nëgɔɔnzë bhë ‑a ‑dhë: «’Wun ’ü‑ ꞊blɛɛ n ‑dhë ꞊nɛ kö ꞊kun ’ü‑ ꞊blɛɛ mɛ gbɛ ‑dhë!» ’Yö ö ꞊kwaa‑ ‑zü ’ö dho.

Pɔlö ‑bɔ ’sɛdë Felisö ‑dhë ‑sü

²³꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ’dhasi ꞊lamɛ ꞊va ‑yö ö ‑bha ’dhasi ‑nu ‑gɔmɛ ꞊plɛ ꞊dhɔɔ ‑kë, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑Ka ’dhasi ꞊këng’ ꞊plɛ ‑dhɛ ’ko ꞊bhaa! ’Go mü ’zü ’ka ‑ya ꞊soo ꞊taa ‑mɛ ‑nu ’gɔɔ‑ ’slaplɛ ’sü; ’ka mɛ ꞊këng’ ꞊plɛ ’ö ’dü ’dhö ‑an ‑gɔ ‑an ’sü! ’Ta ‑mü, ’ka dho ‑a sü ’kaan‑ dhoë Sezale ’lɛlɛ ’sɛisië ‑naa ’ka gbeng; ‑ka ka ‑de ‑pë kë! ²⁴‑Ka Pɔlö ‑nu ‑bha ꞊soo ‑nu ꞊plëëzë ‑nu ’sü ka ’piö kö ’kaan‑ ’ta ‑së sü ’kaan‑ ’dho ’kaan‑ ꞊loë’ ’sɛdë Felisö ’piö.»

²⁵’Ö ’sëëdhɛ ‑kë ö ‑wo ’ka ꞊nɛɛ: ²⁶«Ma Klodö Lisia, ’a ’sëëdhɛ ꞊nɛ ‑a bɔ. N ‑gɔtaamɛ ꞊bhlëzë, ’sɛdë Felisö, ’bha ꞊büee! ²⁷Zuifö ‑nu ꞊wa gɔɔn‑ ’a‑ bɔ ü ‑dhë ’ma bhë ‑a ’kun kö ’waan‑ ‑a zë. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ma‑ ma ꞊nɛ Wlɔmë ’në gia‑ ‑mü ‑a ’ka, ’ö ’a ma ’dhasi ‑nu bɔ ’wo ‑sɔ ‑an ziën ’ö ’wo‑ bho mü. ²⁸꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ a ‑kë ‑a ’piö kö pë ’ö ‑kë ’ö Zuifö ‑nu ‑wo ’wun dɔ ‑a ‑bha bhë ’aan‑ ‑a ma, ’a dho ‑a ’ka ‑an ‑bha ‑yakuëkëmɛ ‑nu ’dhiö. ²⁹Pë ’a‑ ma mü ’ö tɔɔ ‑wo za ‑dɔ ‑a ‑bha, ’wun ’ö ‑gban ‑an ‑de ‑bha tɔng ‑nu ‑wun ‑bha ‑a ‑wun ’gü. ’Kɛɛ ’wun ’bhaa ’wo dho ‑a dɔ ‑a ‑bha kö ‑yaan kë ‑a ‑zuö ‑kanso ’gü ‑gɛn ’iin ‑a zë ‑gɛn ’ka yaa kë ‑dhö. ³⁰’Ö ’go mü ’zü, ꞊dhɛ ꞊waa‑ pö n ‑dhë Zuifö ’bhaa ‑nu ꞊wa ’dho wo ’kuë‑ ‑a ‑gɔ, ’ö ’a to mü ’a‑ bɔ ü ‑dhë, ’a‑ pö mɛ ‑nu ’wo za dɔ ‑a ‑bha bhë ‑an ‑dhë ‑wo nu wo ‑bha za bhë ‑a ’ka ü ’dhiö ’ma.»

³¹’Ö ‑wo ’ö ꞊lamɛ ꞊va ‑ya pö ‑an ‑dhë bhë, ’wo‑ ‑kë. ’Wo Pɔlö sü gbeng ‑yi gia‑ bhë ‑a ’gü, ’wo dho ‑a ’ka Antipatrisö ‑pö ’gü. ³²꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’dhasi ‑nu mɛ ’wo ’ta sü wo ‑gɛn ‑ta bhë, ‑wo ‑yɛ wo ’zü ’wo nu Zeluzalɛmë plöö, ’ö ‑an mɛ ’wo ꞊soo ꞊taa bhë waa‑ Pɔlö ‑nu ’wo dho ’ta ’ka ’dhiö.

³³꞊Dhɛ ’ö ꞊wa ’dho ꞊wa ‑lo Sezale plöö, ’ö ’dhasi ‑nu ‑wo ’sëëdhɛ bhë ‑a nu ’sɛdë ‑dhë, ’ö ’wo Pɔlö ‑lo ‑a kwɛɛ. ³⁴’Ö ’sɛdë ‑yö ’sëëdhɛ bhë ‑a pö. ’Go mü ’ö Pɔlö ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’sɛ ’pian mɛ ’ö go ‑a ‑ta bhë ‑a ‑wun ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ꞊yaa‑ ma ꞊nɛ ‑yö ‑go Silisi ‑sɛ ’gü, ³⁵’yö‑ pö Pɔlö ‑dhë: «꞊Ya kë ꞊nɛ mɛ ‑nu ’wo ’wun dɔ ü ‑bha bhë ꞊wa nu ꞊sia, a ‑dho n ’to to ka ‑bha.»

’Go mü ’yö‑ pö ö ‑bha ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo ’dho Pɔlö ’ka, ’kɔ ’ö Elɔdö ‑ya dɔ bhë ‑a ’gü, ‑wo wo ‑zo kë ‑a ’piö.

Zuifö ‑nu ‑wo ’wun ‑dɔ Pɔlö ‑bha

¹꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛkpaɔyi ’sɔɔdhu ꞊ya ziö, slabhomɛ ꞊va Ananiasö waa‑ mɛ ziizii ’bhaa ‑nu ’dhö waa‑ ‑an ‑gɔ ’dhiö ‑mɛ ’wo‑ ‑dhɛ Tɛɛtulusö, ‑wo ‑dho Sezale, ’wo dho ’sɛdë Felisö ’dhiö kö ’waan‑ Pɔlö ‑ta ‑zɔn ‑a ‑dhë. ²’Ö ’wo Pɔlö ꞊dhɔɔ ‑kë, ’yö nu. ’Ö Tɛɛtulusö ‑yö yö ’wun ‑dɔ Pɔlö ‑bha ‑sü ’gü ’ö‑ pö: ³«Yi ‑gɔtaamɛ ‑wungbeezë, Felisö, ü ‑kë ‑gɔmɛ ’kpaakpa giagia ’ka; yi ‑potaasü ’ka ’sɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü ’töng ꞊va ’piö. ’Go mü ’zü, ’ü yi ‑bha ‑tosiadhe ‑kë ‑së ꞊duö ’sɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü. Pë ’ö ’yi‑ dɔ ꞊nɛ bhë, ’ö ’go mü mɛ ‑nu ꞊waa‑ dɔa. ⁴’Kɛɛ ’maa‑ ’piö kö ’a ü ’kun sia‑ ꞊glɔɔsü. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö ü ‑bha ’glusë ‑wun ’gü, ‑bhö ü ’to kë yi ‑bha ’bhe ’tee ’ka! ⁵Gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ yi‑ ꞊yöë’ ꞊nɛ ‑yö mɛ ꞊zuö’ ‑kaan ’kuë ‑mɛ ’ka. ’Go mü ’zü ’ö ‑kë mɛ ‑lü ꞊suu’‑ yaazë ’ka. Yö ꞊nɛ ’ö ’gügludhe ‑da Zuifö ‑nu ziën, ’sɛ ‑dhɛ ’saadhö ’gü. ‑Yö Nazalɛtë ‑mɛ ‑nu kpö ꞊kɔɔnmɛ ’ka. ⁶‑Ya ’piö kö ’ö kwa ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’slööslö ꞊siö’. Pë ’ö ‑kë ’yi‑ kun bhë ’ö bhë. [’Ö ’yi‑ ’piö kö ’yi za dɔ ‑a ‑bha ꞊nɛ ‑kɔ ’ö yi ‑de ‑bha tɔng ‑ya pö ‑a ’ka ‑a ’dhö. ⁷’Kɛɛ yië‑ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ Lisiasö ‑yö ‑yö ’wun ’ö bhë ‑a ’gü, ’ö‑ bho yi kwɛɛ ’gbee‑ ’ka. ⁸’Go mü ’zü ’ö Lisiasö ‑ya pö yi ’yi ’wun dɔ ‑na ‑a ‑bha bhë yi ‑dhë, ’yi nu ü ’dhiö.] ꞊Ya kë ꞊nɛ gɔɔn‑ bhë ’bha‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊sia, pë ’ö ‑kë ’yi ’wun dɔ ‑na ‑a ‑bha bhë, bhi gia‑ ü ‑dho ü ‑bha ’wun gia‑ yö ü ‑de kwɛɛ.» ⁹’Ö Zuifö ’bhaa ‑nu ’wo to ’wo wo ‑wo ‑zuöatadhe ‑kë, wo ‑bha ’wun ‑dɔ ‑a ‑bha ‑wo bhë ‑a ‑ta ꞊nɛ ’wun ’ö Tɛɛtulusö ‑ya ꞊blɛɛ bhë ‑yö gia‑ ’ka.

Pɔlö ‑bha ö ‑de dha ‑wun ꞊blɛɛ Felisö ’dhiö ‑sü

¹⁰’Ö ’sɛdë ‑ya pö Pɔlö ‑dhë ‑yö ’wun ꞊blɛɛ’‑, ’ö Pɔlö ‑ya pö: «A‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ, bhi ’ü tɔɔ zakanmɛ ’sɛgɔ ’ö ꞊nɛ ‑a ‑ta, ’ö ’bha ‑kwɛ ꞊plëëzë kë ‑a ’gü. ‑A ‑wun ’gü n ‑zo ‑yö ‑gban ‑sü ’ka kö ’a n ‑de dha ‑wun ꞊blɛɛ’‑ ü ’dhiö. ¹¹Bhi gia‑ ‑de ’pö, ‑bhö ‑dhɛ ‑ga ’wun ’a ’dhoë‑ ꞊blɛɛ’‑ ü ‑dhë bhë ‑a ’gü ‑së ’ka! ’Ö tɔɔ ‑a ‑dhɛkpaɔyi yaa ziö ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ’gü ꞊kun, ’a nu Zeluzalɛmë zö yi ‑bha ‑Zlan gba ꞊dhia. ¹²Waa n yö kö yië‑ mɛ gbɛ yi ’dhinaa kë ‑na, ’iin waa n yö kö a mɛ ‑nu ‑ya ‑na ’kuë‑ Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü, ’iin plöö ‑dhɛ ‑nu ‑bha. ¹³’A‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ mɛ ‑nu ’wo ꞊nɛ ’wun ’wo‑ dɔ ‑na n ‑ma bhë ‑a ‑gɛn ’yaa ‑dhö ‑an ‑gɔ kö ‑waan ‑a pö ü ‑dhë. ¹⁴‑A ‑kë ’dhö ‑sü ’ka, pë ’a‑ dɔ ü wö ’dhiö yö ꞊ga ’ö ꞊nɛ: ’Ö tɔɔ yi ’bhɛma ‑nu ‑bha ‑Zlan ꞊nɛ ’a‑ gba, ’go mü ’zü a yuö ‑kë ‑a ‑dhë ’ta ’sü ‑sü ’ka zian ‑gblooga ’wo‑ ‑wun ‑dhɛ ‑na ꞊sua bhë ‑a ‑ta ‑sü ’ka. ’Kɛɛ ‑Zlan ‑bha tɔng ’ö Moizö ‑ya nu yi ‑dhë ’iin ‑a ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wo ’saadhö ’wo ꞊bɛɛn’ ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’sëëdhɛ ’gü, a ‑an ’plɛ ‑dhɛ ’wun gia‑. ¹⁵A n ‑zo ‑yö yi ‑bha ‑Zlan ‑bha ꞊nɛ ‑kɔ wo gia‑ ’wo wo ‑zo yöë bhë ‑a ’dhö ꞊nɛ ‑yö ‑dho gamɛ ‑nu këwunsëëzë ‑nu waa‑ këwunyaamɛ ‑nu ‑an ’plɛ bho ga ’gü. ¹⁶‑A ‑wun ’gü ꞊nɛ ’a n ’gü dɔ n ‑de ‑gɔ ’gbee‑ kö ‑wo ’ö ’we ‑na n ’gü bhë kö ꞊kun ’ö dho ‑a pö n ‑dhë ’ma ’wun yaa kë ‑Zlan waa‑ mɛ ‑nu ‑an wö ’dhiö.

¹⁷꞊Dhɛ ’ma ’go Zeluzalɛmë ’ö‑ ‑kwɛ ꞊ya kë ꞊plëëzë ’ö ’a ‑yɛ n ’zü, ’a nu mü kö ‑yö kë ’dhö ’aan‑ nu ’wëüga ’ka kö ’aan‑ ‑a nu Zuifö ’bhaa ‑nu ‑dhë gbaɔ ’ka, ’go mü ’zü kö ’aan‑ sla‑ bho yi ‑bha ‑Zlan ‑dhë. ¹⁸꞊Dhɛ ’ö sla‑ bhë ’a‑ bho ‑na yi ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü bhë, ’wo nu ’wo n yö ‑a ‑ta mü. Kö ’aan‑ ꞊tun ‑a kë ‑na ’dhö bhë kö ’ma n ‑kë ’slööslö ‑sü ‑bhɔkuëdhe kë ’saadhö. Mɛ ‑gbaa gbɛ yaa kë n ’piö, ’iin ’wun ‑kaan ’kuë ‑sü ‑zë gbɛ yaa kë mü. ¹⁹’Kɛɛ mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ’wo tɔɔ Zuifö ‑nu ’wo go Azi ‑sɛ ’gü, wo ꞊nɛ ’ö ‑an ꞊dua’ ’dhö ‑mü kö ꞊ya kë ꞊nɛ ‑an ‑bha ’wun ‑yö n ‑ma, ‑wo nu ‑a ’ka ü ’dhiö. ²⁰’Iin ’go mü ’zü mɛ ’wo nu ꞊nɛ ’wun yaa ’a‑ ‑kë ’ö za ‑yö n kun zakanmɛ ‑bha za ‑dɔ n ‑ma ‑yi ’ka ‑wa pö. ²¹꞊Ya ’kan ’wun ’a‑ ꞊blɛɛ n ‑wo ‑ta dhuö ’gbee‑ ’ka ‑an ’plɛ wö ’dhiö ‑a ‑bha ’ö ‑kë: ‹Gamɛ ‑nu ‑go ga ’gü ‑sü ‑wun ’a‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë, ’ö‑ ‑wun ’gü ’wo za dɔ ‑na n ‑ma bhë!› »

²²꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ ’wun ’ö ‑gban Klito ‑bha Felisö ‑ya ‑gɛn dɔ ‑së ’ka bhë, ’yö ’kwamadhe kun, ’ö yi kpɔ ‑a ’gü ‑a ‑pö mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «꞊Ya kë ꞊nɛ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ Lisiasö ꞊ya nu ‑wo do kpinngdhö ‑yö n ‑gɔ kö ’aan‑ ‑a ꞊blɛɛ’‑ ka ‑dhë.»

²³’Ö‑ pö ö ‑bha ’dhasi ‑gɔmɛ ‑dhë ‑wo ’dho Pɔlö ’ka; ’kɛɛ kö ‑wo ‑potaasü nu ‑a ‑dhë ‑yö yö plaan ‑nu wo, ’iin kö ‑wo wo ꞊kwaa’ ‑a ’bhamɛ ‑nu ‑zü, ‑wo nu ‑a ‑dhë pë ’ö‑ ‑bha ‑wun ‑yö yö ‑a ‑bha ‑a ’ka.

Pɔlö ‑yö Felisö waa‑ Drusilö ‑an ’dhiö

²⁴꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛkpaɔyi ’bhaa ꞊ya ziö, ’ö Felisö waa‑ ö bɔɔ ’wo‑ ‑dhɛ Drusilö ’ö ‑kë Zuifö dhebɔ ’ka bhë ’wo nu. ’Ö Felisö ‑yö mɛ bɔ ’wo nu Pɔlö ’ka. ’Yö ö ’to to ’wun ’ö ‑gban ‑zo ‑yö Yesu Klito ‑bha ‑sü ’ö Pɔlö ’dhö ‑a ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ‑a ‑bha. ²⁵’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ Pɔlö ‑yö ’wun ’ö ‑gban ‑kë kpengdhö ‑sü waa‑ mɛ ‑bha ö ‑de ꞊kɔɔn ‑sü waa‑ kwa ‑bha ‑Zlan ‑bha zadɔdhe ’ö dho kë ’dhiö ꞊zian’, mɛbheedhɛ këwun ‑nu ‑bha ‑a ꞊blɛɛ’ ‑sü ’gü bhë, ’ö ’suö ‑yö ‑da Felisö ’gü ’ö‑ pö: «‑Bhö ’dho ꞊kun! ꞊Ya kë ꞊nɛ ’ma ’töng yö to, ’a ü ꞊dhɔɔ ‑kë kö ’wun ’ö bhë ’üën‑ ‑a ’bhaa ꞊blɛɛ.»

²⁶‑Yö ‑kë ‑a ‑zo ’piö ‑be ꞊nɛ Pɔlö ‑yö ‑dho më ö ’piö ’ö ö gbaa ’wëü‑ ’ka. Pë ’ö ‑kë ’ö ꞊ya kë ’ö‑ ꞊dhɔɔ ‑kë kö ’waan‑ ’dɔɔ dɔ wo ’ko ꞊bhaa bhë ’ö bhë.

²⁷꞊Dhɛ ’ö ‑kwɛ ꞊plɛ ꞊ya ziö, ’ö Pɔɔsiusö Fetusö ‑yö yö Felisö pin ꞊taa ’sɛdë ’ka. Felisö ‑yö ‑kë ‑a ’piö kö ’ö Zuifö ‑nu ‑dhi ‑a ‑dhë ‑wun kë; ’yö Pɔlö to ‑kanso ’gü.

Pɔlö ‑ya ’piö kö ’ö ’wun ꞊blɛɛ’‑ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ’dhiö

¹꞊Dhɛ Fetusö ꞊ya ‑lo ’sɛ ’pian ’ö bhë ‑a ‑ta, ‑a ‑dhɛkpaɔyi ꞊ya kë ‑yaaga, ’ö go Sezale ’ö dho Zeluzalɛmë. ²’Ö ‑dhɛ bhë ‑a ’gü slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu, waa‑ Zuifö ‑nu ‑bha mɛ ꞊vava ‑nu ’wo dho ’wo Pɔlö ‑wun ‑kan Fetusö ’dhiö ‑a ‑pö ‑a ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛɛ ³‑yö ’wun ‑së do kë wo ‑dhë, ’wo‑ ’piö kö ‑yö Pɔlö bɔ Zeluzalɛmë; bhii ’ö tɔɔ kö ꞊wa ’dho wo ’ko ꞊zlöö ‑waan Pɔlö zë zian ‑ta. ⁴’Kɛɛ Fetusö ‑ya ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’ö‑ pö: «Pɔlö ‑yö ‑kanso ’gü Sezale, ’go mü ma gia‑, a ‑dho ’ma ‑dhɛkpaɔyi ꞊nɛ ‑a ’ka.» ⁵’Ö ko ’zü ’yö‑ pö ꞊nɛɛ: «‑Kaa kë kö ka ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo ziö n ’piö, ’yi ’dho Sezale! ꞊Ya kë ꞊nɛ gɔɔn‑ bhë ’wun yaa ’ö‑ ‑kë kö ‑wo za dɔ ‑a ‑bha ’ma!»

⁶Fetusö ‑yö pë ’ö ‑mɔ ’dhɔɔgɔ do ‑bha ‑a ‑kë ‑an ’piö Zeluzalɛmë plöö. ’Go mü ’yö dho Sezale. ꞊Dhɛ ‑dhɛ ꞊ya ’po ’ö dho za ‑dɔ ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’ö ꞊yaannu ö ‑bha zakanmɛ ‑bha ‑gbloo ’gü, ’yö‑ pö mɛ ‑nu ‑dhë ‑wo nu Pɔlö ’ka. ⁷꞊Dhɛ ’ö ꞊wa nu Pɔlö ’ka ꞊wa ‑lo, ’ö Zuifö ‑nu ’wo go Zeluzalɛmë bhë ’wo ꞊nië ‑a ‑zü, ’wo ’wun yaa ꞊va ꞊blɛɛ ‑a ‑gɔ. ’Kɛɛ waa ‑mɔa ‑bha kö ’wun yaa ’wo‑ ꞊blɛɛ ‑a ‑gɔ bhë kö ‑waan ‑a ‑gɛn pö. ⁸’Kɛɛ Pɔlö ‑yö ö ‑de dha ‑wun ‑blɛɛ ’ö‑ pö: «N ’ka Zuifö ‑nu yi ‑bha tɔng gbɛ ‑lö ’gü. ’Go mü ’zü, n ’ka ’wun yaa kë yi ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ waa‑ Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ‑bha ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑an ’ka.»

⁹꞊Dhɛ ‑kë ꞊nɛ Fetusö ‑yö ‑kë ‑a ’piö kö ’ö Zuifö ‑nu ‑dhi ‑a ‑dhë ‑wun kë, ’ö‑ pö Pɔlö ‑dhë: «Ü ‑dho ‑mɔa ‑bha kö ’ü nu Zeluzalɛmë kö ’aan‑ ‑dhɛ ‑ga ’wun bhë ‑a ’gü a? ꞊Ya kë ꞊nɛ za ’wo‑ dɔ ‑na ü ‑bha bhë ‑yö ’wun gia‑ ’ka kö ’aan‑ ‑a dɔ ꞊a?»

¹⁰’Ö Pɔlö ‑ya ‑daa ‑kë ’ö‑ pö: «A dɔ ‑sü ’ka ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑bha za ‑kan ‑a ’gü ‑kɔ ’gü; ’a‑ ’piö kö ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va gia‑ bhë ‑yö za bhë ‑a ’kan. Bhi gia‑ ü‑ ꞊dɔa’ ‑së ’ka ꞊nɛ n ’ka ’wun yaa gbɛ kë Zuifö ‑nu ’ka. ¹¹’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ ’ma Zuifö ‑nu, yi ‑bha tɔng ’gü ꞊siö’‑, ’iin pë ’ö dho kë n zë ‑gɛn ’ka, ’ma‑ kë kö n ’ka ‑kɔ n zë ‑sü ’ka. ’Kɛɛ ꞊ya kë ꞊nɛ ’wun ’wo‑ ꞊blɛɛ’ ‑na n ‑gɔ ꞊nɛ, ’wun gia‑ gbɛ ’yaa‑ ’gü, mɛ gbɛ yaa ’dho ‑mɔa ‑bha kö ‑yö n dɔ ‑an kwɛɛ. Mɛ ’a‑ ’piö kö za bhë ‑ya ’kan ’ö tɔɔ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va.»

¹²꞊Dhɛ ’ö Fetusö waa‑ ö ‑bha ‑ya za ’gü ‑mɛ ‑nu ꞊wa ’wun ’bhaa ꞊blɛɛ’‑ wo ’ko ziën, ’ö‑ ‑daa ‑kë ’ö‑ pö Pɔlö ‑dhë: «Pë ’ü‑ ’piö ’ö tɔɔ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑yö za bhë ‑a ’kan a? ꞊Dhɛ ’ö ’pö kö ü ‑dho dho ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va bhë ‑a ’dhiö.»

Pɔlö ‑yö Aglipa waa‑ Belenisö ‑an ’dhiö

¹³꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛkpaɔyi ’bhaa ꞊ya ziö, ’ö ‑gludë Aglipa waa‑ Belenisö ’wo dho Sezale ‑pö ’gü kö ‑wo Fetusö ’sɛnɛ bho ‑a nu ‑sü ‑bha. ¹⁴‑Wo ‑kë mü, ’ö Pɔlö ‑bha ’wun bhë, ’ö Fetusö ‑ya ‑da ‑gludë ’dhiö, ’ö‑ pö ‑a ‑dhë: «Gɔɔn‑ do ’ö Felisö ‑ya to ‑kanso ’kɔɔdhö ‑yö zö. ¹⁵꞊Dhɛ ’ma ’dho Zeluzalɛmë, ’ö Zuifö ‑nu ‑bha slabhomɛ ‑gɔmɛ ‑nu waa‑ ‑an ‑bha mɛ ziizii ‑nu ’wo nu ‑a ‑bha ’wun ’ka n ’dhiö. ’Ö ’wo‑ pö n ‑dhë ’a za ‑lo ‑a tuö. ¹⁶A‑ ‑daa ‑kë ‑an ‑gɔ ’a‑ pö: ‹Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ‑bha wɔ ‑kɔ ’gü, mɛ ’wo za dɔ ‑a ‑bha, ’waa‑ dɔ mɛ ‑nu kwɛɛ kö ‑a mɛ gia‑ yaa dɔ mɛ ‑nu ’wo za dɔ ‑a ‑bha bhë ‑an wö ’dhiö, kö pë ’ö ‑kë ’wo za dɔ ‑a ‑bha bhë kö yaa ö ‑bha ꞊blɛɛ’‑.› ¹⁷’Ö ’wo ‑ziö n ’piö ’yi nu zö; n ’ka ’töng gbɛ ziö ’wun bhë ‑a ‑ta. ’Ö ꞊dhɛ ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’a dho za ‑dɔ ‑a ’gü ‑kɔ ’gü kö ’aan‑ za bhë ‑a ’kan. ’Yö ’a‑ pö mɛ ‑nu ‑dhë ‑wo nu gɔɔn‑ ’ö bhë ‑a ’ka. ¹⁸’Ö za ‑dɔ ‑a ‑bha ‑mɛ ‑nu ‑wo nu, ’kɛɛ ’wun yaa ‑nu ’ö n ‑ma ‑zotadhe ‑yö dho ‑an ’piö ‑bezë bhë waa‑ gbɛ ꞊blɛɛ’‑. ¹⁹’Wun do ’ö wo ‑nu ’wo‑ zaɔdhe kë ’ö tɔɔ ‑kɔ ’ö ’wo wo ‑bha ‑Zlan gba ‑a ’ka bhë ’yaa do. ’Go mü ’zü, mɛ do ’bhaa ’wo‑ ‑dhɛ Yesu ’ö ga ’ö Pɔlö ‑ya pö ꞊yɔɔn ö ‑wo ‑ta ‑sü ’ka ꞊nɛ ‑yö ’bhee‑ bhë ‑a ‑wun ‑mü. ²⁰’Ö ‑kɔ ’a dho ‑a kaa kö ’wun ‑nu ’wo bhë ’aan‑ ‑dhɛ yö ‑an ’gü ’ö n ’ka‑ dɔ. ‑A ‑wun ’gü ’ö ’a Pɔlö ꞊dhɛɛ’ kpɔ ꞊nɛ ’ö ꞊ya kë ꞊nɛ ‑yö ‑dho ’we‑ ‑bha kö ‑yö ’dho Zeluzalɛmë kö ’aan‑ za bhë ‑a ’kan ’ma. ²¹’Yö Pɔlö ‑ya pö ’gbönggböng ꞊nɛ ö‑ ’piö kö ’ö to ‑kanso ’gü kö ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va gia‑ ‑yö za bhë ‑a ’kan. ’Ö‑ ‑wun ’gü, ’a‑ pö n ‑ma ’dhasi ‑nu ‑dhë, ‑wo wo ‑zo kë ‑a ’piö, ‑yö ’dho ‑yö yöë yi ’a dho ‑a bɔa ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ’dhiö ‑a ‑bha.»

²²’Ö Aglipa ‑ya pö Fetusö ‑dhë: «A‑ ’piö kö gɔɔn‑ ’ö bhë, ma gia‑ ’a‑ ‑wo ma.» ’Ö Fetusö ‑ya pö ‑a ‑dhë: «꞊Dhia’ ’ü dho ‑a ‑wo ma.»

²³꞊Dhɛ ’ö‑ ‑dhɛ ꞊ya ꞊kpaɔ, mɛ ‑nu ‑wo ‑ziö Aglipa waa‑ Belenisö ‑an ’piö ‑an ‑sü ꞊va ‑sü ’ka, ’wo nu ’wo ꞊daa’ ‑bhɔkuëkëdhɛ ꞊va ’gü. ’Go mü ’dhasi ‑nu, ’dhasi ꞊lamɛ ‑nu waa‑ pö‑ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ‑wo ‑nu mü. ’Ö Fetusö ‑ya pö ö ‑bha ’dhasi ‑nu ‑dhë ‑wo nu Pɔlö ’ka; ’wo nuë. ²⁴’Ö Fetusö ‑ya pö mɛ ‑nu ’wo nu wo ’ko ꞊bhaa bhë ‑an ‑dhë: «‑Gludë Aglipa, mɛ ‑nu ’ka nu ’saadhö zö bhë, gɔɔn‑ ’ö Zuifö ‑dhɛ ꞊va ‑dhɛ ‑nu ‑wo za dɔ ‑a ‑bha ’wo nuë n ’dhiö Zeluzalɛmë ‑blɛɛzë ’ka, ’ö ’wo nuë ‑a kë ꞊plɛ ‑naa ’ka zö, ’ö ’wo ꞊gblaa gbla wo ‑wo ’ka ꞊nɛ ‑wa zë bhë, ‑a gɔɔn‑ bhë yö ꞊ga ’ö ꞊nɛ. ²⁵’Kɛɛ ma ‑zë, n ‑ma ’ka, pë yaa ’ö dho ‑a kë kö ‑yö kë ‑a zë ‑gɛn ’ka, n ’ka‑ yö. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ‑kë ꞊nɛ yö gia‑ ‑ya ’piö kö ’ö ’dho ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ’dhiö bhë, a‑ ‑yö ‑së kö ’a‑ bɔ ’ma. ²⁶’Kɛɛ pë ’bhaa ’a dho ‑a ‑ya ’sëëdhɛ ’gü kö ’aan‑ ‑a bɔ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑dhë, ‑a ‑bha ’wun ’ö bhë ‑a ‑wun ’gü ’maa‑ dɔ. Pë ’ö ‑kë ’a nuë ka ’dhiö, ’kɛɛ bhi ‑gludë Aglipa, ’a nuë ü ’dhiö vɛɛdhö kö ‑yö kë ’dhö kö ‑a ꞊dhɛɛ’ ꞊ya ’kpɔ ꞊sia, pë ’a dho ‑a ꞊bɛɛn’‑, kö ’aan‑ ꞊tun ‑a ꞊bɛɛn’ ‑na ’ö bhë. ²⁷‑A ꞊truën gbɛ ’yaa ‑dhö kö ’a ‑kanso ’kɔɔmɛ bɔ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑dhë kö za ’wo‑ dɔ ‑a ‑bha bhë, n ’ka‑ ‑gɛn ꞊blɛɛ’‑ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑dhë ‑së ’ka.»

Pɔlö ‑yö ö ‑de ‑ta ‑za ‑dɔ Aglipa ’dhiö

¹’Ö Aglipa ‑ya pö Pɔlö ‑dhë: «‑Potaasü ‑yö ü ‑gɔ kö ’üën‑ ü ‑de ‑ta ‑wun ꞊blɛɛ’‑.» ’Ö Pɔlö ‑yö ö ‑kɔ ‑po ‑a ‑zɔn ‑sü ’ka ꞊nɛɛ ö ’dhoë‑ ö ‑de ‑ta ‑wun ꞊blɛɛ ’ö‑ pö: ²«‑Gludë Aglipa, n ꞊zuögludhi ‑sü ‑mü kö ꞊dɛɛ ’a dɔ ü ’dhiö, ’a n ‑de ‑ta ‑wun ’ö ‑gban ’wun ’ö Zuifö ‑nu ‑wa dɔ n ‑ma ‑a ‑bha bhë ’a n ‑ma ꞊blɛɛ’‑ ü ’dhiö. ³Bhii bhi gia‑ ü Zuifö ‑nu ‑bha wɔ ‑kɔ ‑dɔ. ’Go mü ’ü ‑an ‑bha zaɔdhe ‑kë ‑a ’gü ‑wun ‑nu dɔ. ꞊Dhɛ ’ö ’dhö, a‑ ‑dhɛ ü ‑gɔ kö ’ü ü ’to kë n ‑ma ꞊zuösaadhɛ ’ka.

⁴Zuifö ‑nu ’saadhö, n ‑ma ‑tosiadhe kë ‑kɔ ’a‑ ꞊kaa’ ’ö sü ‑a ’ka n ‑ma ‑dadhëüdhɛ ‑bha ’ö dho ’ö yöë ꞊dɛɛ ‑bha ‑wa ‑dɔ. ’Ö ‑kɔ ’a ‑tosiadhe ꞊kaa’ n ‑ma ’sɛ ’gü waa‑ Zeluzalɛmë plöö, ’wo‑ dɔ ’pö. ⁵’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ ‑wa ’piö kö ’wo n ‑ma ‑tɔmɔdhɛ kë kö ‑wo ‑dho ‑a pö, ’wun ’a‑ ꞊blɛɛ ꞊nɛ ’wun gia‑ ‑mü. ’Ö tɔɔ ‑wo n ‑dɔ Falizi kpö ‑nu ’ö ’wo Zuifö ‑nu ‑bha tɔng ’ö ‑an ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’wo‑ kun wo ꞊faan’ ’plɛ ’ka, ’wo ‑ziö ‑a ’ka mɛ ’bhaa ‑nu ‑ta, ‑a ’gü ‑mɛ do ’ka ’ö‑ ‑dhɛ ꞊ya ꞊glɔɔ. ⁶’Ö zlöö ꞊nɛ bhë ’ma kë za ‑dɔ ‑a ‑bha ‑mɛ ’ka. Pë ’wo‑ ‑za ‑lo ‑na n tuö ‑a ‑wun ’gü bhë ’ö tɔɔ a ‑ya ‑sü ’ka pë ’ö ‑Zlan ‑ya ’tɔ go yi ’bhɛma ‑nu ‑dhë ’ö kë ꞊nɛ ‑a ‑bha ‑Yamɛ ‑dho nu bhë ‑a ‑gɔ. ⁷Pë ’tɔ ’go ‑wo ’ö bhë, yi ‑bha ’gunng ‑gɔ ’gɔɔ‑ do ö ga ꞊plɛ ’wo bhë ‑wo ‑ya ‑sü ’ka ‑a kë ‑yi ‑gɔ; ’yö ’wo yuö kë ‑na yi ‑bha ‑Zlan ‑dhë ’töng ’saadhö ’ka. Ü‑ ‑yö bhë ‑a, ‑gludë; ’wun ’ö bhë ‑a ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑wun do bhë ’ö Zuifö ‑nu ‑wo za dɔ ‑a ‑wun ’gü n ‑ma bhë.»

⁸’Ö Pɔlö ‑yö ‑sië mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü bhë ‑an ’piö ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑Më ’ö ‑kë ’ö ’ka‑ pö ka ’ka ’dho ‑mɔa ‑bha kö kwa ‑bha ‑Zlan ‑bha mɛ ‑bho ga ’gü ‑sü bhë ka ’ka ’dho ‑a ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑ɛ?

⁹Ma ‑zë, a‑ ‑ya n ‑zuë ’dhiö ‑be kö ’a pë yaa ’plɛ kë Yesu ’go Nazalɛtë ’ka. ¹⁰Pë ’a ‑kë ‑a kë ‑dhiadhö Zeluzalɛmë ꞊nɛ ’ö bhë. Slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo ‑kɔ ‑mɔ ’wun ‑bha ‑sü ‑nu n ‑dhë, ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu bhë, ’a ‑an ‑dhɛvadhɛ ‑da ‑kanso ’gü. ’Ö ’go mü ꞊wa za ‑lo ‑an tuö kö ‑waan ‑an zë, ’ö yi ‑wo ‑yö ‑kë ‑a ’gü do. ¹¹’Ö‑ ’bhaa ‑nu ꞊ya kë, ’a ’klobhɔdhe ‑wɔ ‑an ‑ta, Zuifö ‑nu ‑bha ‑bhɔkuëkɔ ‑nu ’gü, ’a ‑gban ‑an ‑bha kö ꞊wa pö wo ’ka ’dho dho wo ‑bha ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü ’ka ’dhiö gbɔ. N ‑ma ‑naazuëdhe ‑bha ‑kë ’gbee‑ ‑sü ’gü, a ‑dho ’kwipö gbɛ ‑nu ’gü ’ö ’a ‑an ’klo bhɔ ’ma.»

Pɔlö ‑bha ö ꞊zuö’ ‑dhië ‑Zlan ’piö ‑kɔ ‑wun ‑blɛɛ ‑sü

(Këyuö ‑nu 9.1-19; 22.6-16)

¹²’Ö Pɔlö ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ’ö dhoë ’dhiö, ’ö‑ pö: «‑Kɔ do bhë ꞊nɛ ’ö ‑kë ‑a ’ka, ’ö slabhomɛ ‑nu ‑gɔmɛ ‑nu ‑wo ‑kɔ ‑mɔ ’wun ‑bha ‑sü nu n ‑dhë, ’wo n bɔ Damasö plöö. ¹³’Yö ’a ‑da zian ‑ta; ꞊dhɛ ’kwa dɔ lënng ’gü, ‑gludë, ’ö ‑dhɛpuudhɛ ’ö go dhang‑ ’gü ’ö‑ ’bhü ‑yö ‑ziö lan‑ ’bhü ‑ta bhë, ’yö sɔ ma ’dhö, ma mɛ ‑nu ’yi ‑kë ’ta ’sü ‑sü ’gü bhë ’dhö yi ‑ta. ¹⁴’Ö ‑dhɛ ’yi‑ ‑bha ’saadhö yi ’plɛ ’yi ‑püö sia‑. A ’we ‑wo do ’bhaa ‑ma. ’Ö ’we ‑wo bhë ’ö‑ pö n ‑dhë Eblö ‑wo ’gü: ‹Sɔlö, Sɔlö, ‑më ’ö ‑kë ’ü n ’klo bhɔ ꞊ɛ? ’Ko zë ’ü‑ wo ‑na n ’ka bhë, pë ’dhiö‑ ’ü‑ kë ‑na ü ‑de ’ka bhë ɔɔ!› ¹⁵꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’a‑ ꞊dhɛɛ’ kpɔ ’a‑ pö: ‹Dö ‑mü ü ’ka ɛ, n Dëmɛ?› ’Ö Dëmɛ ‑ya pö: ‹Ma Yesu, ’ü n ’klo bhɔ ‑na bhë. ¹⁶’Kɛɛ ‑bhö ꞊luu’‑, ’ü dɔ ü ‑gɛan! A n ‑de ‑zɔn ü ‑dhë kö ’üën‑ kë n ‑ma yuökëmɛ ’ka; ü ‑dho kë n ‑ma ꞊goo‑ ’ka kö ‑kɔ ’a n ‑de ꞊zuan’ ü ‑dhë ꞊dɛɛ bhë ’üën‑ ‑a ꞊blɛɛ’‑ mɛ ‑nu ’wo to ‑an ‑dhë. ’Go mü, pë ’a dho ‑a ‑zɔn ü ‑dhë ’zü, ’ü dho ‑a ꞊blɛɛ’‑ ‑an ‑dhë ’pö. ¹⁷A ‑dho ü bɔ Zuifö ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ’piö. ꞊Wa dɔ ü ‑gɔ ’yënng a ‑dho ü bho ‑an kwɛɛ kö ꞊kun ’wo dho ü zë. ¹⁸A ü ‑bɔ kö ’üën‑ ‑an ’yan ’po kö ‑waan ’go ‑dhɛtiidhɛ ’gü ‑waan nu ‑dhɛpuudhɛ ’gü. ’Go mü ’zü kö ‑wo ’go Satan ‑kɔ ꞊löö ‑wo nu ‑Zlan ’piö. ‑Yö kë ’dhö ꞊ya kë ꞊nɛ ꞊wa n ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ kö ‑Zlan ‑yö ziö ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta, ’go mü kö ‑waan wo ‑bha ‑yadhɛ yö, mɛ ‑nu ’ö ‑Zlan ‑yö ‑an sü bhë ‑an ziën.› »

Pɔlö ‑yö ö ‑bha yuö kë ‑kɔ ‑wun ‑blɛɛ

¹⁹’Ö Pɔlö ‑yö ’wun ꞊blɛɛ ’ö dhoë ’dhiö ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «‑Kɔ ’ö bhë ‑a ’ka, ‑gludë Aglipa, ’ö ’yanpiöpë ’ö go dhang‑ ’gü ’a‑ yö bhë, ’ö ’a ’wun ma ‑a ‑ta. ²⁰’Ö ’a ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ’wo Damasö plöö ‑an ‑dhë. ’Ö ’a‑ ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ’wo Zeluzalɛmë plöö ‑an ‑dhë. ’Go mü ’zü ’a‑ ꞊blɛɛ ‑an mɛ ’bhaa ‑nu ’wo Zude ‑sɛ ‑dhɛ ’saadhö ’gü ‑an ‑dhë. ’Ö ’a ‑yɛ n ’zü ’a‑ ꞊blɛɛ mɛ ‑nu ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑dhë ‑a ‑pö ‑an ‑dhë ‑sü ’ka ꞊nɛ ‑wo wo ‑bha ‑tosiadhe ꞊dhië’ ‑kwaa, ‑go wo ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ’gü ‑sü ’ka kö ‑wo ꞊dhië’‑ ‑Zlan ’piö. ’Go mü ‑wo këpë ‑nu ’ö ‑dho ‑a ‑zɔn giagiawo ꞊nɛ ꞊wa wo ‑bha ‑tosiadhe ꞊dhië’ ‑kwaa ‑an kë. ²¹N ’kun ’ö Zuifö ‑nu ‑wa wo kö a yi ‑bha ‑Zlan ‑gba ‑a ’gü ‑kɔ ’gü, ’ö ’wo‑ ‑kë kö ‑waan n zë bhë ‑a ‑gɛn ’plɛ ꞊nɛ bhë. ²²’Kɛɛ ‑Zlan ‑yö ‑nu n ’piö ‑kplawo, ’ö dho ’ö yöë ꞊dɛɛ ‑bha kö ’aan‑ n ‑ma ‑tɔmɔdhɛ kë, mɛ ‑nu ’ö ‑an ꞊bhlë ’yaa ‑dhö waa‑ mɛ ‑nu ’ö ‑an ꞊bhlë ’dhö ‑dhö ‑an ’dhiö. N ’ka ’wun gbɛ ’bhaa ꞊blɛɛ’‑, ‑a ’ke ’ö yaa kë ’wun ’ö Moizö waa‑ ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ’wo‑ ꞊blɛɛ ’dhiö ‑a ’ka ꞊nɛɛ: ²³‑Zlan ‑bha ‑Yamɛ ’klo dho bhɔ ’ö ga, ’ö ‑kë mɛ ‑blɛɛzë ’ö go ga ’gü ‑a ’ka kö ‑yaan dhasü ’ö ‑kë ꞊nɛ ‑dhɛpuudhɛ ’dhö bhë ‑a ‑wun ꞊blɛɛ’‑ Zuifö ‑nu waa‑ mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ‑dhë. »

Pɔlö ‑ya ’piö kö Aglipa ‑yö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑

²⁴Pɔlö ‑yö ‑kë ö ‑de dha ‑wun ꞊blɛɛ’ ꞊dhia ꞊nɛ ‑kɔ bhë ‑a ’dhö, ’ö Fetusö ‑yö ‑gbla ’ö‑ pö: «’Blɔɔn‑ ꞊ya ‑da ü ’gü a, Pɔlö! ’Sëëdhɛ ꞊daan’ ’ü‑ wo ꞊duö bhë ꞊ya ü kë ’blɔɔnzë ‑a?»

²⁵’Ö Pɔlö ꞊ya ‑daa ‑kë ‑a ‑gɔ ’ö‑ pö: «’Blɔɔn‑ yaa ‑da n ’gü, ’sɛdë ꞊va. ’Wun ‑nu ’a ‑an ꞊blɛɛ’ ‑na bhë, ‑wo ’wun giagia ’ka, ’ö ’wo ’kpaakpadhɛ ‑zian ‑ta. ²⁶‑Gludë Aglipa ‑yö pë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑dɔ. ꞊Dhɛ ‑kë ’dhö, a ‑dho ‑mɔa ‑bha ’a ‑an ꞊blɛɛ ‑potaasü ’ka ‑a wö ’dhiö. A‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ ’wun ‑nu ’wo bhë ‑yö ‑an ’plɛ ‑dɔ, bhii pë ‑nu ’wo bhë ‑a gbɛ yaa kë ‑bin ‑sü ’ka.» ²⁷’Go mü ’ö Pɔlö ‑ya pö ‑gludë Aglipa ‑dhë: «‑Gludë Aglipa, ’wun ’ö ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑wa ꞊blɛɛ bhë, ü‑ ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑a? A‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ ü‑ ‑dhɛ ’wun gia‑!»

²⁸’Ö Aglipa ‑ya pö Pɔlö ‑dhë: «‑Yö ü ꞊zuö’ ’piö ꞊nɛ ü ‑dho n kë Klito ‑bha mɛ ’ka ’gbee‑ ‑ta ‑a? Ü ’ka ’dho ‑mɔa ‑bha!»

²⁹’Ö Pɔlö ‑ya pö: «’Kö ‑kë ꞊nɛ ‑yö ‑kë ’gbee‑ ‑ta, ’iin ‑yö ‑kë ü ‑de ꞊zuö’, a ‑bhɛa ‑Zlan ‑dhë kö ꞊kun ’ö ‑kë bhi ‑de ’sloo ü ’ka, ’kɛɛ mɛ ’plɛ ’ka ka ’to ’to ‑na n ‑ma zö ꞊dɛɛ bhë kö ka ’plɛ ’ka kë Klito ‑bha mɛ ’ka ꞊nɛ n ’dhö. ’Kɛɛ ’maa‑ ’piö kö ’ka kë ‑kanso ’kɔɔmɛ ’ka ꞊nɛ ‑kɔ ’a dɔa ꞊nɛ ‑a ’dhö.»

³⁰꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö ‑gludë ’dhö, ’sɛdë ’dhö, Belenisö waa‑ mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ‑kë wo ’ko ꞊bhaa mü bhë, ’wo ꞊luu. ³¹’Ö ꞊dhɛ ꞊wa ’go wo pin ‑bha, ’wo‑ pö wo ’ko ziën ꞊nɛɛ: «Gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ’wun yaa ’ö dho kë ‑a kë ‑mɛ ’ka kö ‑yaan kë ‑a zë ‑gɛn ’ka, ’iin ‑a ‑da ‑kanso ’gü ‑gɛn ’ka ’yaa ‑dhö.»

³²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’ö Aglipa ‑ya pö Fetusö ‑dhë: «Gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ‑yö ‑kë ‑bezë ꞊nɛ yaa ’dho ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ’dhiö ‑sü ‑dhɛ kwa ‑gɔ ‑bezë kö kwa ‑dho ‑mɔa ‑bha ’kwa ‑potaasü nu ‑a ‑dhë. ꞊Ɛɛ, ꞊dhɛ ’ö ’dhö bhë, ‑yö ‑dho to ‑kanso ’gü ’ö ’kwa‑ bɔ ‑a ‑dhë.»

‑Wo Pɔlö ‑bɔ Wlɔmë

¹꞊Dhɛ ’ö ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ‑wo ꞊ya kë ‑a ’gü do ꞊nɛ, yi ‑dho ’yi ‑da ’yitagɔ ’gü ’yi dho Itali ‑sɛ ’gü, ’wo Pɔlö waa‑ ‑kanso ’kɔɔmɛ ’bhaa ‑nu ‑an ‑lo ’dhasi ‑gɔmɛ ’ö ‑kë Wlɔmë ’në ’ka ’wo‑ ‑dhɛ Zuliusö bhë ‑a kwɛɛ.

Zuliusö ’ö bhë ‑yö ‑kë ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ‑bha ’dhasi kpö ‑nu ‑gɔmɛ do ’ka. ²’Ö ’yi ‑da ’yitagɔ ’ö go Adramitö ‑pö ’gü ‑a ’gü, ’ö dho dho ’yitagɔ ꞊gbaannu ‑dhɛ mɛ ’ö Azi ‑sɛ ’gü ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha, ’ö ’yi dhoë. Alitaakö ’ö ‑kë Masedoni mi ’ka ’ö go Tesalɔnikö bhë, ‑yö ‑kë yi ’piö mü. ³’Ö ‑dhɛkpaɔyi mɛ ’ö yö ‑a ’piö, ’yi ‑lo Sidɔn ‑pö ’gü. Zuliusö ’glu ‑yö ‑kë ‑së Pɔlö ’ka; ’yö ‑potaasü nu ‑a ‑dhë, ’ö bɔ ö ’bhamɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ‑an ’piö, kö pë ’ö‑ ‑bha ‑wun ’dhö ‑a ‑bha ‑waan ‑a nu ‑a ‑dhë.

⁴꞊Dhɛ ’yië ’go mü, ’tëë ‑yö ‑kë ziö ꞊dhia. ’Ö‑ ‑wun ’gü, yi ‑bha ’ta ’yi‑ sü ’sɛgɔ ’ö ’yi ziën ’wo‑ ‑dhɛ Siplë ‑a ’sɔɔ bhë, ’yi dho ‑a ’pian mɛ ’ö ’tëë ’yaa ‑ma yië‑ ’yitagɔ ‑bha ‑a ’piö bhë ‑a ’ka. ⁵’Yi ’yoo ‑kan Silisi ‑dhɛ waa‑ Panfili ‑dhɛ ‑an ’sɔɔ, ’yi nu ’yi ‑lo Mila ‑pö ’ö Lisi ‑sɛ ’gü bhë ‑a ‑bha. ⁶‑Dhɛ bhë ‑a ’gü ꞊nɛ ’ö ’dhasi ‑gɔmɛ bhë ’ö ’yitagɔ ’ö go Alezandri ‑pö ’gü, ’ö ’dho ‑na Itali ‑sɛ ’gü ’ö‑ yö ‑a ‑bha. ’Yi go yi ‑bha ’yitagɔ ’yi nuë bhë ‑a ’gü, ’yi ‑da ‑a mɛ ’ö bhë ‑a ’gü ’yi dhoë.

⁷꞊Dhɛ ’yië yi pë ’tee ꞊yɔɔn ’dhiö, ’ö ’buu ‑yö yö ziö ‑sü ‑bha yi ‑bha ’yitagɔ ‑bha ’gbee‑ ’ka. ’Yö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plëëzë ’piö, ’yi yi ꞊zlɔa, ’yi dho ’ö ’yi ꞊loë’ Kinidö plöö ‑dhɛ ꞊tɛi’ ’ka, ꞊sëëbhodhe ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ ’buu yaa ’we ‑a ‑bha yi ‑gɔ kö ’yi ’dho ’pian mɛ ’ö bhë ‑a ‑ta, yi ‑wa ’sɛ ’pian mɛ ’ö ’yi ziën ’wo‑ ‑dhɛ Klɛtö ‑sɛ bhë ‑a ’sɔɔ ’pian ’ö bɔ ’sɛ ’pian ’wo‑ ‑dhɛ Kapö Salëmɔne ‑a ’ka. ’Pian ’ö bhë ’buu ’yaa zië. ⁸’Yitagɔ ’yi ‑kë ‑a ’gü bhë, ‑yö ‑wa ’kpong ’dhiö, ’ö ’yi ‑lo ꞊sëëbhodhe ’ka ‑dhɛ ’wo‑ ‑dhɛ ’yitagɔ ‑dɔdhɛ ‑së ’ö Lase ‑pö ’sɔɔ bhë ‑a ‑bha.

⁹꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plëëzë ꞊ya ziö yi ‑ta mü, ’ö ’ta ‑sü ’yi ‑ta ‑sü ‑yö ‑kë ’gbee‑, bhii ’ö tɔɔ ‑yö ‑kë ‑kwɛ ’dhiötoyi ’ka ꞊klöö’. ’Ö Zuifö ‑nu ‑bha ’wlaan‑ mɛ ’ö ꞊waa‑ kë ’wo‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ ‑Zlan ꞊ya ziö wo ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta bhë kö ꞊waa‑ kë ’saadhö. Bhii ꞊dhɛ ’ö kë ‑na ’dhö kö ꞊ya ’to ’tee kö ’buu ’gbee‑ ‑yaan nu. ‑A ‑wun ’gü, ’ö Pɔlö ‑yö ‑dhio dɔ ‑an ‑dhë ꞊nɛɛ: ¹⁰«Gɔɔn‑ ‑nu, ’ma‑ yö ꞊nɛ ’ta ’ö ꞊nɛ ’kwa dhoë ’dhiö, ‑yö ‑dho kë kwa ‑bha ’gbee‑, ’ö tɔɔ ’yitagɔ waa‑ ꞊kwɛɛ‑ ‑nu, ‑an ’plɛ ‑wo ‑dho ꞊siö, ’go mü ’zü, ’yö dho kë kwa gia‑ kwa ’gü ꞊siö’‑ ‑gɛn ’ka.»

¹¹‑Yö ‑kë ’dhö ’kɛɛ ’dhasi ‑gɔmɛ bhë ‑yö ö ‑zo ‑yö ’yitagɔ ‑yuökëmɛ ‑nu ‑gɔmɛ waa‑ ’yitagɔ dëmɛ ‑nu ‑bha ’ö ꞊zië’ Pɔlö ‑ta. ¹²’Yitagɔ ‑dɔdhɛ ’ö bhë yaa këdhɛ ‑së ‑dhɛ ’ka kö mɛ ‑nu ‑waan ’to mü ’buu ’gbee‑ bhë ‑a ’töng ’ka. ’Yö mɛ ‑nu ’ö waa‑ Pɔlö ‑nu ’wo ’ta ‑sü ‑na bhë ‑a mɛdhɛvadhɛ ‑wa ‑ya wo ꞊zuö’ ’piö kö ’wo ’go mü, ’wo ’dho ’zü ’yoo ‑ta; ’wo‑ këdhɛ ꞊mɛɛ kö ’wo ‑lo ’yitagɔ ꞊gbaannu ‑dhɛ mɛ ’ö Fenisö ’ö Klɛtö ‑sɛ ’gü bhë ‑a ‑bha. Fenisö ’ö bhë ‑yö ‑kë lan‑ ’dho ꞊zian’. ‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ‑kë ‑an ‑dhë ‑së kö ’wo ’buu ’gbee‑ ’dhiö ’gan mü.

’Tëë pë ’tee ‑bha ‑ziö ’yoo ‑ta ‑sü

¹³’Tëë pë ’tee ’ö go goo ꞊zian’ ‑yö ‑kë ziö ꞊dhia. ’Yö ’wo yö wo ‑zo ’ta ‑sü ’gü ꞊nɛ ’wun ’wo‑ ‑ya ’ko ’dhiö ‑kë wo ꞊zuö’ ’piö bhë, ‑a ‑de ’dhoë‑ kë. ’Wo ‑piö kpö ’gbiin‑ ’ö ‑kë ’yitagɔ ꞊gbaannu ‑a ‑bha ‑pë ’ka, ’ö ’yi ꞊löö bhë ’wo‑ bho ‑a ‑gɔ, ’ö ’yitagɔ ‑yö yö ’ta ’sü ‑sü ’gü ’tëë bhë ‑a ꞊kwaa’. ’Wo dhoë ’dhö, ’kɛɛ waa ’dho ’kpong ’dhiö ‑dhɛ ’ka ꞊gbiin. ¹⁴꞊Dhɛ ’ö ’töng pë ’tee ꞊ya ziö ’ö ’buu ’gbee‑ ’wo‑ ‑dhɛ ’buu ’ö go dhuö ꞊zian’ ’ö go Klɛtö ‑sɛgɔ ’ö ’yi ziën bhë ‑a ’piö ꞊zian’, ’ö ‑ya ziö ‑sü ‑bha ’gbee‑ ’ka ’pian ’ö bhë ‑a ‑ta. ¹⁵’Ö yi ‑bha ’yitagɔ ‑zaan zan. Yi‑ këdhɛ ‑mɛɛ kö ’yiën‑ ’dho yi ‑bha ’ta ’ka ’dhiö ’buu ’go ꞊zian’ ’kɛɛ yië ‑mɔa ‑bha. ’Ö ’yi yi ‑kwaa yi ‑bha ’yitagɔ ‑zü, ’ö ’buu ‑ya ‑blü zian ’ö ’dhi ‑a ‑dhë ‑a ’ka. ¹⁶’Ö ’yi dho, ’ö ’yi ‑lo ’sɛ ’pian ’tete ’ö ’yi ziën ’wo‑ ‑dhɛ Koda ‑a ’sɔɔ. ’Ö ’yi bɔ ‑a ’pian mɛ ’ö ’buu ’yaa ‑maa ’ka ꞊duö bhë ‑a ’ka. ’Ö ‑dhɛ bhë ‑a ’gü ’ö ’yitagɔ ’tete ’ö ‑kë ‑klu ‑sü ’ka ’yitagɔ ꞊va ꞊zlöö bhë, ’yi‑ bho mü, ‑yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ö ’yi kpö dho a wü; ’kɛɛ ‑a ‑bho mü ‑sü ‑yö ‑kë ’gbeegbee. ¹⁷’Wo ’yitagɔ ’në ’tee bhë ’wo‑ ꞊luu, ’wo‑ dɔ ‑a ꞊va ‑ta. ’Wo ꞊bhüöga do ‑nië ‑a ꞊va ‑zü ’to kö ‑a ’lü ’pɛn ‑nu ‑waan to ’kuë‑ kpinngdhö. ’Ö zlöö ‑bha bhë, ’suö ‑yö yö ‑an ‑kë ‑sü ‑bha ’ta ’sü ‑sü ’ö ’yi ‑ta bhë ‑a ’ka. ’Ö tɔɔ ‑wo wo ‑zo ‑ta ꞊nɛɛ wo ‑bha ’yitagɔ ‑yö ‑dho ‑gban ’yënng ‑tɔn ‑nu ’wo ’yi ꞊löö Libi ‑sɛgɔ ’dhiö bhë ‑an ‑bha. ’Ö‑ ‑wun ’gü, ’wo ’lü ’pɛn ’gbɛa ’ö ’yitagɔ ꞊zlɔa ‑na bhë, ’wo‑ ‑da yiö. ’Ö ’wo wo ‑kwaa ’buu ‑zü, ’ö ’yitagɔ bhë ’ö‑ ‑blü zian ’ö ’dhi ‑a ‑dhë ‑a ’ka. ¹⁸’Buu ’gbee‑ ‑yö ‑kë ‑ziö yi ‑bha ‑dhiadhö, ’ö dho ‑a ’ka ’dhiö ’gbee‑ ’ka. ’Yö ‑dhɛkpaɔyi ’ö yö ‑a ’piö, ’wo yö ꞊kwɛɛ‑ ‑nu ’wo ’yitagɔ ’gü, ‑an ‑lo yiö ‑sü ‑bha. ¹⁹’Ö ‑dhɛkpaɔyi mɛ ’ö yö ‑a ’piö ’zü, ’ö wo gia‑ ’wo pë ’bhaa ‑nu ’wo ’yitagɔ ’ta ’sü ‑na bhë ’wo ‑an ’bhaa ‑nu ‑lo yiö. ²⁰’Ö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plëëzë ’ka, ‑a këdhɛ gbɛ yaa kë ‑dhö yi ‑gɔ kö ’yi yi ’yan dɔ lan‑ waa‑ ’susongga ‑nu ‑an ‑bha; bhii wo ꞊nɛ ’ö ’yië ‑an ga ‑bezë ’ö yi dho yi ’go ‑zian ’iin yi ’dho ‑zian ‑nu dɔ. ’Buu ‑yö ‑kë ziö ‑sü ’gü ’gbee‑ ’ka ‑kplawo; ꞊dhɛ ’to ‑na zlöö kö yi yi ‑zo ’ta ‑na ꞊nɛ yi ’ka ’dho dha gbɔ.

²¹Mɛ ‑nu ’wo ‑kë ’yitagɔ ’gü waa ‑bhöpë ‑bhödhɛ gbɛ yö ‑dhɛkpaɔyi ꞊plëëzë ’ka. ’Ö Pɔlö ‑yö ꞊luu ‑an ’plɛ ’dhiö mü, ’ö‑ pö: «Gɔɔn‑ ‑nu, ka ka ’to ‑to n ‑wo ‑bha ‑bezë, ‑yö ‑dho kë ‑së; bhii kwa dho kwaa‑ to Klɛtö ‑bezë kö pë ’gü ꞊siö’ ‑sü ꞊suu’‑ ꞊nɛ ‑a gbɛ yaa ’dho yö kwa ‑bha. ²²’Kɛɛ dɔ ’kwa‑ wo ꞊nɛ, a ‑bhɛa ka ‑dhë kö ’ka ka ’gü dɔ ’gbee‑, bhii mɛ gbɛ yaa ’dho ga ka ziën, ‑a ’ke yaa kë ’yitagɔ ‑bha ꞊siö’ ‑sü ’ka. ²³A‑ ’wun ‑dɔ ’dhö ’ö tɔɔ ‑Zlan ’a‑ ‑bha ’ka ’a yuö kë ‑na ‑a ‑dhë bhë, ‑a ‑bha bɔmɛ do ‑yö ‑wo n ‑ta gbeng ꞊dɛɛ, ²⁴’ö‑ pö n ‑dhë: ‹Pɔlö, kö ꞊kun ’ö ’suö ‑yö ü ‑kë, ü ꞊dua’ ‑mü kö ’ü ’dho ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ’dhiö kö ’ü ’wun ‑nu ꞊blɛɛ’‑ ‑a ‑dhë. ’Go mü ’zü, ꞊dhɛ ’ö ‑Zlan ’glu ’dhö ‑së, ‑yö ‑dho ’wun ‑së kë ü ‑dhë, bhii ’ö tɔɔ ‑yö ‑dho mɛ ‑nu ’saadhö ’wo ü ’piö ’yitagɔ ’gü bhë, ‑an ‑dha ’pö.› » ²⁵Pɔlö ‑yö ‑dho ’wun ꞊blɛɛ’ ‑sü ’ka ’dhiö ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «’Wun ’ö ‑Zlan ‑bha bɔmɛ ‑ya ꞊blɛɛ bhë ‑a ‑wun ’gü, gɔɔn‑ ‑nu, ‑ka ka ꞊faan’ ’sü, bhii a n ‑zo ‑yö ‑Zlan ‑bha; ‑yö ‑dho ‑a kë ꞊nɛ ‑kɔ gia‑ ’ö‑ pöë n ‑dhë bhë ‑a ’dhö. ²⁶’Kɛɛ yö ’ka ’dho kë ’pëëpë, bhii kwa ‑bha ’yitagɔ ‑yö ‑dho wü ’buu ’ö dho kwa ‑blü ’kpong ’piö ‑dhɛ do ’bhaa ’gü bhë ‑a ꞊kwaa’.»

²⁷‑Yö ‑kë gbeng ‑yi ’gɔɔ‑ do ö ga ‑yiisië ‑naa ’ka, kö ’buu ‑yö ꞊tun dho yi ’ka, ’yoo ’wo‑ ‑dhɛ Meditɛlane bhë ‑a ‑ta ‑kplawo. ꞊Dhɛ gbeng ziën ‑dhɛ ’dhö dɔ ‑na, ’ö ’yitagɔ ‑yuökëmɛ ‑nu ‑wo wo ‑zo ‑ta ꞊nɛ yi ꞊yɔɔn ‑na ’sɛ ’sɔɔ. ²⁸’Ö ’wo ‑an ‑bha ꞊bhüöga ’wo ’yi ꞊löö ‑dhɛ dan ‑na ‑a ’ka bhë, ’wo‑ ꞊yɔɔ ’yi ꞊löö, ’ö ’yi ‑glu ꞊duan’ ‑yö ‑kë ꞊nɛɛ ’mɛtrë ’gɔɔ‑ ‑yaaga ö ga ’slaplɛ ’dhö. ’Ö ꞊dhɛ ꞊wa ꞊yɔɔn ’dhiö, ’wo‑ ‑zuö yiö ’zü, ’ö ’yi ‑glu ꞊duan’ ‑yö ‑kë ꞊nɛɛ ’mɛtrë ’gɔɔ‑ ꞊plɛ ö ga ’slɛaga ’dhö ’zü. ²⁹‑Wo wo ‑zo ‑ta ꞊nɛ ’wa ’dho ’ta ’ka ’dhiö ’buu ‑yö ‑dho ‑an ‑bha ’yitagɔ ‑gban ‑guö ‑bha bhii ’ö tɔɔ ’yi ‑glu ꞊duan’ yaa kë ꞊gbiin ꞊duö gbɔ. ’Ö ’wo wo ‑bha ‑piö kpö ‑yiisië ’ö ‑kë pë ꞊gbaannu ‑a ‑bha ‑pë ’ka bhë ’wo ‑an ꞊yɔɔ ’yitagɔ ꞊zlöö yiö ‑dhɛ bhë ‑a ’gü ’ö ’yitagɔ ‑yö ꞊gbaannu mü. ’Ö ’wo ꞊bhɛa wo ‑bha ‑zlan ‑dhë kö ‑dhɛ ‑yö ’po ’zodhö.

³⁰’Ö yië‑ ’yitagɔ ‑yuökëmɛ ‑nu ‑wa këdhɛ ‑mɛɛ kö ’wo ꞊duë ’wo ’go ’yitagɔ ’gü. ’Wo ’yitagɔ ’në ’tee ’ö ‑kë ‑a ꞊va ‑ta bhë ’wo‑ ꞊yɔɔ ’yi ‑ta, ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ wo‑ ’piö kö ’wo ‑ya ‑a ’gü kö ’wo ’dho, ’wo ‑piö kpö ’bhaa ‑nu ꞊yɔɔ’‑ yiö ’yitagɔ ꞊vazë ’dhiö. ³¹’Yö Pɔlö ‑ya pö ’dhasi ꞊këng’ do ‑gɔmɛ waa‑ ’dhasi ‑nu ‑dhë: «Kwaa‑ ’yitagɔ ‑yuökëmɛ ‑nu ’wo ꞊nɛ waa ’to ’yitagɔ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü ꞊sia, mɛ ’plɛ ka ’gü ‑dho ꞊siö’‑.»

³²꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö kö ’dhasi ‑nu ‑wo ꞊bhüöga ’ö ’yitagɔ ’në ’tee kun bhë ‑an ’kan ‑na kö ’yitagɔ ’në ’tee bhë ‑yö ꞊yɔɔ’ ‑na yiö.

³³꞊Dhɛ ’töng ’bhaa ꞊ya ziö, kö ‑dhɛ ‑yö ’po ‑na bhë, ’ö Pɔlö ‑yö ꞊bhɛa ‑an ’plɛ ‑dhë kö ‑wo pë ‑bhö, ’ö‑ pö ‑an ‑dhë: «‑A ‑dhɛkpaɔyi ’gɔɔ‑ do ö ga ‑yiisië ‑mü ꞊dɛɛ, ’ö ’ka ‑ya ‑sü ’ka ka ‑de ꞊zɔnng’ ‑ta, ’ö ’kaa ‑bhöpë gbɛ ‑bhö. ³⁴꞊Dhɛ ’ö ’pö, ’a ‑bhɛa ka ‑dhë kö ’ka pë ‑bhö. Bhii ’ö tɔɔ ka ‑bha ‑wun ‑yö pë ‑bhö ‑sü ‑bha kö ’kaan‑ ka ꞊faan’ ’sü ’zü ’iin ’go mü ’zü kö ’kaan‑ dha. Pë ’dhiö‑ gbɛ ’ka ’dho kë mɛ gbɛ ’ka ka ziën.»

³⁵꞊Dhɛ ꞊ya yën ‑a ‑pö ’dhö ‑sü ‑bha, ’ö ꞊bluu’‑ sü, ’ö ‑bhɛa ‑Zlan ‑dhë mɛ ’plɛ wö ’dhiö mü, ‑a zuö pö ‑sü ’ka ‑bhöpë ’ö‑ nu ‑an ‑dhë bhë ‑a ‑wun ’gü. ’Ö‑ ꞊kaan, ’ö yö ‑a ‑bhö ‑sü ’gü. ³⁶’Ö ‑an ꞊zuö’ ‑yö ‑kë ‑saa, ’ö ’wo‑ ‑bhö ’pö. ³⁷Mɛ ’yi ‑kë ’yitagɔ ’gü yi ‑kë mɛ ‑lü ꞊këng’ ꞊plɛ waa‑ mɛ ‑lü ’gɔɔ‑ ’slaplɛ ö ga ’slado ’ka.

³⁸꞊Dhɛ ’ö mɛ ’ö ‑dhö ’ö‑ ’gü ꞊ya dɔ, ’ö ’blee‑ ꞊bhɔɔ’ ‑nu ’ö ‑kë ‑an ‑gɔ ’yitagɔ ’gü bhë, ’wo‑ ‑lo yiö kö ’yitagɔ ‑yaan ’to ’föngfö.

’Yitagɔ ‑bha ‑to yiö ‑kɔ

³⁹꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’yi ’sɛ yö yi ’dhiö, ’kɛɛ yië‑ ’yitagɔ ‑yuökëmɛ ‑nu waa‑ dɔ. ’Kɛɛ ‑an ’yan ‑yö ‑kpan ’yi ’kpong ’dhiö ‑dhɛ ‑së ’ö ‑kë ’yoo ‑dhɛ ’ö dho ’kpong ’gü ‑a ‑bha. ’Ö ’wo‑ këdhɛ ꞊mɛɛ kö ’wo ’dho ’wo wo ‑bha ’yitagɔ ꞊gbaannu ’ma. ⁴⁰’Ö ’yitagɔ ‑yuökëmɛ ’bhaa ‑nu ‑wo pë ꞊gbaannu ‑a ‑bha ‑pë ꞊bhüöga ‑nu ‑kan, ’ö pë ꞊gbaannu ‑a ‑bha ‑pë ‑nu ‑wo to yiö. ꞊Dhɛ ’wo‑ kë ‑na ’dhö kö ‑a mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ’lü ’pɛn ‑nu ’wo ’yitagɔ ꞊dɔɔ’ ‑na ‑a ’ka ’ö ’wo ‑kë ’yitagɔ ꞊zlöö bhë kö ‑wo ꞊bhüöga ’po ‑na ‑a ‑bha, ‑yö ’to ‑na yiö. ’Ö ’wo sɔ ’pɛn do ꞊luu ’yitagɔ bhë ‑a ’dhiö ꞊zian’, ‑yö kë ’dhö kö ’buu ‑yö ’yitagɔ ‑blü ’kpong ’dhiö. ⁴¹’Kɛɛ yië‑ ’yitagɔ ‑yö ‑gban ’yënng ‑tɔn ‑bha yiö, ’ö ꞊gbaannu; kö ‑a ’pian mɛ ’ö ’dhiö zian bhë ꞊ya ꞊nëng ’yënng ’gü. ’Ö to mü, bhii ’ö tɔɔ ‑a ziödhɛ gbɛ yaa kë ‑dhö. ’Kɛɛ kö ’yitagɔ ’pian mɛ ’ö ꞊zlöö ꞊zian’ bhë ‑yö ’wü ‑na, ’yi kpö ’ö ma ‑na ‑a ‑bha ’gbee‑ ’ka bhë ‑a ‑wun ’gü.

⁴²’Ö ’dhasi ‑nu ‑wa ‑kë ‑bezë kö ‑waan ‑kanso ’kɔɔmɛ ‑nu zë, ‑yö kë ’dhö kö ꞊kun ’wo dho ’yi kë ‑waan wo ‑de dha. ⁴³’Kɛɛ ’dhasi ꞊këng’ do ‑gɔmɛ ’ö‑ ’piö kö ’yö Pɔlö dha bhë, ‑ya ‑pö ‑an ‑dhë ‑wo mɛ ’plɛ dha. ’Ö‑ pö mɛ ‑nu ’wo ’yi kë ‑dhɛ dɔ ‑an ‑dhë, ‑wo ‑püö ’yië‑ ’dhiö, ‑wo ’yi kë ‑wo dhoë ’kpongtaa. ⁴⁴’Go mü ’zü ’ö‑ pö mɛ ‑nu ’wo to ‑wo ziö ‑an ’piö ‑klu ’yitagɔ ’lü ’fa ‑nu waa‑ pë ’bhaa ‑nu ’wo ’go ‑na ‑a ’gü bhë ‑a ‑bha ‑sü ’ka. ‑Kɔ ’ö ꞊kaa’ ’ö yi ’plɛ ’yi dhaa bhë ’ö bhë.

Pɔlö ‑yö Malütö ’sɛ ’ö ’yi ziën ‑a ’gü

¹꞊Dhɛ ’ö yi ’plɛ ’yië dha, ’yi‑ ꞊tɛi’ dɔ zlöö ꞊nɛ ’sɛ ’ö ’yi ziën ’yi bɔa ’yi dha bhë ‑a ’tɔ tɔɔ Malütö. ²’Ö mɛ ‑nu ’wo ‑kë mü ’wo wo ‑zo ‑kë yi ’piö ’gludhi ꞊va ’ka. ꞊Dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ dha ‑yö ‑kë ban ‑sü ’gü kö ’nɛnɛ ꞊ya kë ꞊va bhë, ‑wo ’siö ꞊va ‑da, ’wo yi ꞊dhɔɔ ‑kë ‑a ‑bha mü. ³’Ö Pɔlö ‑yö ’wɔ ‑kɔ ’në ’sɛɛn‑ ’bhaa ‑nu sü kö ‑yaan ‑a ‑lo ’siö‑. ’Ö ꞊mɛɛ ‑yö go ’wɔ ‑kɔ ‑nu ’wo bhë ‑an ziën, ’siö ’ö dɔ ‑na bhë ‑a ‑wun ’gü, ’ö Pɔlö kun ö ‑kwaa, ’yö duënu ‑a ‑kɔ ‑bha. ⁴꞊Dhɛ ’ö ’sɛ ’ö ’yi ziën mü bhë ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu ꞊wa ꞊mɛɛ ’ö dun Pɔlö ‑kɔ ‑bha bhë ‑a yö, ’wo‑ pö wo ’ko ziën ꞊nɛɛ: «Gɔɔn‑ ’ö ꞊nɛ ’kwa dho, ‑yö ‑dho kë mɛzëmɛ ’ka. Bhii kwa ‑bha ‑zlan ’ö ’kwa‑ ‑dhɛ ‑kë kpengdhö ‑sü ’ö yö ꞊nɛ ’ö‑ dha ’yoo ‑gɔ bhë, ’yaa‑ ’piö kö ‑yö kë dhamɛ ’ka.» ⁵’Kɛɛ Pɔlö ‑yö ö ‑kɔ ꞊kpënng ’siö ‑ta, ’ö ꞊mɛɛ bhë ‑yö go ‑a ‑kɔ ‑bha ’ö ‑püö siö, ’ö yaa pë ’dhiö‑ gbɛ kë ‑a ’ka. ⁶Mɛ ‑nu ‑wa ‑pö ‑bezë, ‑yö ‑dho ‑bhla ’iin ‑yö ‑dho kan ‑a ‑ta ’ö ‑püö sia‑, ’ö ga ꞊mɛɛ bhë ‑a ꞊kwaa’. ’Kɛɛ ꞊dhɛ ’ö‑ ‑dhɛ ꞊ya ꞊glɔɔ, ’ö ꞊waa‑ yö ꞊nɛ pë ’dhiö‑ gbɛ yaa kë ‑a ’ka, ’wo wo ‑wo ꞊dhië ‑kwaa, ’wo yö ‑a pö ‑sü ’ka ꞊nɛɛ: «Mɛ ’ö ꞊nɛ ‑zlan ‑mü ‑a ’ka.»

⁷‑Dhɛ bhë ‑a ’sɔɔ, ’sɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ‑kë mü. ‑Wo ‑kë Publiusö ’ö ‑kë ’sɛ bhë ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu ‑gɔmɛ ’ka ‑a ‑bha ’sɛ ’ka. ’Ö Publiusö bhë ’ö yi ‑nia kun ‑dhɔ ’ka, ’yi ‑wɔ ‑a ‑gɔ kɔɔ ‑dhɛkpaɔyi ‑yaaga ’ka.

⁸Publiusö dë ‑yö ‑kë ꞊waannu ꞊süë’ ’ö tɔɔ ’gii‑ ‑yö ‑kë ‑a ‑bha, ’ö ’go mü ’zü, ’gu ꞊pio’ ꞊yua’ ‑yö ‑kë ‑a kë ꞊dhia. Pɔlö ‑yö ‑dho, ’ö ‑wo ‑a ’piö kɔɔ, ’ö ꞊bhɛa ö ‑kɔ ‑kpa ‑a ‑ta ‑sü ’ka, ’ö‑ ‑dhɛ ‑yö bo.

⁹꞊Dhɛ ꞊ya kë ’dhö, ’yuamɛ ‑nu ’wo ‑kë ’sɛ bhë ‑a ’gü mü, ‑wo ‑nu ’ö ‑an ‑bha ’yua ‑yö bo. ¹⁰’Wo yi ꞊bhlë kpɔ ‑kɔ ꞊suu’‑ ’saadhö ‑ta. ’Ö ’go mü, ꞊dhɛ ’yi ’dhoë‑ yi ‑bha ꞊kwɛɛ‑ ‑nu dhu, ’ö pë ‑nu ’saadhö yi ‑bha ‑wun dho yö ‑a ‑bha ’ta ’sü ‑pë ’ka, ’wo‑ nu yi ‑dhë.

Pɔlö ‑lo Wlɔmë plöö ‑kɔ

¹¹꞊Dhɛ ’ö ’su ‑yaaga ꞊ya ziö, ’yi ‑ya ’yitagɔ ’ö go Alezandri ‑pö ’gü ‑a ’gü. ’Yitagɔ ’ö ’dhö bhë, ‑wa ‑dhɛ «‑zlan ‑nu ‑flɛanzë». Yö ꞊nɛ ’ö ’tëë ’gbee‑ ’töng ‑kë ’sɛ ’ö ’yi ziën bhë ‑a ’gü. ’Ö ’yi dho ‑a ’ka. ¹²’Yi ‑lo Silakusö ‑pö ’gü; yi ‑dhɛkpaɔyi ‑yaaga ‑kë mü. ¹³꞊Dhɛ ’yië ’go mü, ’yi ‑wa ’kpong ’dhiö, ’yi dho ’yi ‑lo Lezio plöö.

꞊Dhɛ ‑dhɛ ꞊ya ’po, ’ö ’tëë ’ö go goo ꞊zian’ ’ö yö ziö ‑sü ’gü. ’Yi ‑dhɛkpaɔyi ꞊plɛ ‑kë ’yitagɔ ’gü ’yiëë‑ ꞊tun ‑lo ‑na Puzɔlö ‑pö ’ö ’yitagɔ ‑dɔdhɛ ’dhoë‑ ‑bha bhë ‑a ’gü. ¹⁴’Ö pö‑ bhë ‑a ’gü ’yi ‑kpën Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ’bhaa ‑nu ‑bha. ’Wo‑ pö ’yi ’dhɔɔgɔ do kë yi ’ko ꞊bhaa mü. ’Ö ’yi ’dhɔɔgɔ do kë ‑an ’piö mü ’yiën‑ ꞊tun ’dho ‑na Wlɔmë.

¹⁵꞊Dhɛ ’ö Yesu ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ‑mɛ ‑nu ’wo ‑kë Wlɔmë, ꞊waa‑ ma ‑wa ‑pö ’ka ꞊nɛ yi zian ‑ta nu ‑sü ’gü, ’wo nu yi ‑gɔ zian‑, ’wo loë Apiusö ’dhɔɔkuëdhö.

꞊Dhɛ ’yi nu ‑na ’yi ‑lo pödhɛ ’wo‑ ‑dhɛ «‑Nia ‑kun ‑a ’gü ‑kɔ ‑yaaga», ’yi ‑kpën mɛ ’bhaa ‑nu ‑bha ’zü kö ‑wo nu ‑na yi ‑gɔ zian‑.

꞊Dhɛ ’ö ’yië ‑kpën mɛ ‑nu ’wo bhë ‑an ‑bha, ’ö Pɔlö ‑yö ‑Zlan zuö pö; ’ö ꞊faan’ sü, ’ö ’yi kpɔ yi ’kuë‑ ’yi dhoë Wlɔmë plöö. ¹⁶꞊Dhɛ ’yië ‑lo Wlɔmë, ’ö Wlɔmë ‑mɛ ‑nu ꞊kɔɔnmɛ ‑nu ‑wo ‑we Pɔlö ‑gɔ ‑a ‑bha kö ‑yö ’to ö ‑de ‑gɔ kɔɔ, ’kɛɛ ’dhasi do ‑yö ö ‑zo ‑kë ‑a ’piö, ‑yö kë ’dhö kö ꞊kun ’ö dho ꞊duë.

Pɔlö ‑bha ‑Zlan ‑wo ꞊blɛɛ Wlɔmë plöö ‑sü

¹⁷꞊Dhɛ ’ö ‑dhɛkpaɔyi ‑yaaga ꞊ya ziö, ’ö Pɔlö ‑yö Zuifö ‑nu mɛ ziizii ‑nu ’wo ‑kë Wlɔmë mü ‑an ꞊dhɔɔ ‑kë.

꞊Dhɛ ’ö ꞊wa nu wo ’ko ꞊bhaa, ’ö Pɔlö ‑ya pö ‑an ‑dhë: «N dhegluzë ‑nu, n ’ka pë yaa gbɛ kë kwa ‑bha ’sɛgümɛ ‑nu ’ka, ’iin wɔ ‑kɔ ’ö kwa ’bhɛma ‑nu ‑wa nu kwa ‑dhë ‑a ’ka. ’Kɛɛ Zuifö ‑nu ‑wo n kun ’wo n ‑da ‑kanso ’gü Zeluzalɛmë, ’ö ’wo n ‑dɔ Wlɔmë ‑mɛ ‑nu kwɛɛ. ¹⁸Mɛ ’wo bhë ‑wo n ꞊dhɛɛ’ ‑kpɔ pë ’a‑ ‑kë ‑a ’ka, ’ö ’wo‑ ‑kë kö ’waan‑ wo ꞊kwaa’‑ n ‑zü, ’ö tɔɔ ’wun yaa ’a dho kë ‑a kë ‑mɛ ’ka kö ‑yaan kë n zë ‑gɛn ’ka yaa kë ‑dhö. ¹⁹’Kɛɛ Zuifö ‑nu waa ’we ‑a ‑bha. ’Ö‑ ‑wun ’gü, n ꞊dua’ ‑mü kö ’a‑ pö ꞊nɛ ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ’yö dho za bhë ‑a ’kan. ’Kɛɛ pë ’bhaa ’ö‑ ‑wun ’gü ’ö za dho ‑ya ‑a ‑dhë, n ‑ma ’sɛgümɛ ‑nu ‑bha ’sɛ ꞊kɔɔnmɛ ꞊va ’dhiö ’yaa ‑dhö. ²⁰Pë ’ö ‑kë ’a ka ꞊dhɔɔ ‑kë ’ö bhë. ’Wun ’ö ‑gban mɛ ’ö Izlaɛlö ‑sɛgümɛ ‑nu ’wo wo ‑zo yö ‑na ‑a ‑bha bhë ‑a ‑wun ꞊nɛ ’ö ’a‑ kë ‑a ‑dhë ka ’yaan ’dhiö zö ꞊nɛ ‑kansogümɛ ’dhö bhë.»

²¹’Ö ’wo‑ pö ‑a ‑dhë: «Yiëë ’sëëdhɛ ’ö go Zude ‑sɛ ’gü ’ö ‑gban ü ‑bha ‑a gbɛ yö, ’go mü ’zü, yi dheglumɛ ’ö dho go ’ma kö ‑yaan ’wun ‑taɔ ꞊blɛɛ’‑ yi ‑dhë, ’iin ‑yaan ’wun yaa ꞊blɛɛ’‑ ü ‑gɔ yaa kë ‑dhö. ²²’Kɛɛ yi‑ ’piö kö ’ü ü ꞊zuö’ ’piö ‑wun ‑nu ꞊blɛɛ’ yi ‑dhë. Bhii ’ö tɔɔ yi‑ ꞊dɔa’ ꞊nɛ mɛ kpö ’ü ‑kë ‑a ’gü ‑mɛ do ’ka bhë, ‑dhɛ ’saadhö ‑a ’gü, mɛ ’plɛ ‑wa ‑wun yaa ‑blɛɛ.»

²³’Ö waa‑ Pɔlö ‑nu ’wo yi do kpɔ wo ’ko ‑nu ‑gɔ.

꞊Dhɛ yi bhë ꞊ya ‑lo, ’ö mɛ ‑gbaa ꞊va ‑wo nu ‑dhɛ ’ö Pɔlö ‑yö ‑ya ‑a ‑bha bhë ‑a ‑bha. ’Ö sü ‑dhiadhiö ‑bha ’ö dho ’ö yöë ’yinia ‑bha, Pɔlö ‑yö ’wun ‑nu ’ö ‑gban ‑Zlan ‑bha ‑gludë ‑dhɛ ‑bha ‑a ‑gɛn ‑pö ‑an ‑dhë, ‑a këdhɛ ꞊mɛɛ’ ‑sü ’ka kö ‑waan ’we ’wun ’ö ‑gban Yesu ‑wun ’ö bɔa Moizö ‑bha tɔng ‑wo ‑nu waa‑ ‑Zlan ‑wodhiölomɛ ‑nu ‑bha ’sëëdhɛ ‑be ‑wo ‑ta bhë ‑a ‑bha. ²⁴Mɛ ’bhaa ‑nu ‑wo ’wun ’ö Pɔlö ‑ya ꞊blɛɛ bhë ‑a ‑yö ’wun gia‑ ’ka, ’ö ’wo ‑we ‑Zlan ‑wo ‑bha. ’Ö mɛ ’bhaa ‑nu waa ’we ‑a ‑bha kö ’wo‑ ‑wo ‑dhɛ ’wun gia‑. ²⁵’Wo zaɔdhe ‑kë wo ’kuë ‑waan ꞊tun ’dho ‑na wo ‑gɔ kɔɔ, ’kɛɛ ‑an ‑wo yaa kë do. ’Ö Pɔlö ‑ya pö ‑an ‑dhë ꞊nɛɛ: «’Wun ’ö ‑Zuu ’slööslö ‑ya ꞊blɛɛ ka ’bhɛma ‑nu ‑dhë ’ö bɔa ‑Zlan ‑wodhiölomɛ Ezai ‑ta bhë ’wun giagia ‑mü. ²⁶Bhii ’ö tɔɔ ‑ya ‑pö ꞊nɛɛ: ‑Zlan ‑ya ‑pö: ‑Bhö ’dho ’sɛ ’ö ꞊nɛ ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu ’piö, ’ü‑ pö ‑an ‑dhë: Ka ‑dho ka ’to to ‑së ’ka giagiawo, ’kɛɛ kaa ’dho ‑a ‑gɛn ma. ’Go mü ’zü, ka ‑dho ‑dhɛ ‑ga ‑së ’ka, ’kɛɛ kaa ’dho ‑dhɛ yö. ²⁷’Ö tɔɔ ’sɛ bhë ‑a ’gü ‑mɛ ‑nu waa ’we ‑a ‑bha kö ’wun ’a‑ ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ‑wa ‑gɛn ma. ꞊Wa wo ’to ta, ’go mü ’zü ꞊wa wo ’yan ta. Waa‑ ‑kë ’dhö ‑bezë, kö ‑an ’yan ‑yö ‑dho ‑dhɛ yö ’ö ‑an ’to ‑yö ’wun ma, ’go mü ’ö ‑an ꞊zuö’ ‑yö ’wun ‑bho ’kɔu dɔ; ’ö ꞊ya kë ’dhö ’wo dho ꞊dhië’‑ n ’piö kö ’aan‑ ‑an dha.» ²⁸’Ö Pɔlö ‑yö ö ‑wo ‑zuöatadhe ‑kë ’ö‑ pö: «꞊Dhɛ ‑kë ’dhö a‑ ‑pö ka ‑dhë zlöö ‑bha, ‑Zlan ‑yö ö ‑bha mɛ dha ‑sü ‑wun bɔ ‑na mɛ ‑nu ’ö ’waa Zuifö ’ka ‑an ’piö. Wo ‑zë, ‑wo ‑dho wo ’to to ‑a ‑wo ‑bha.»

²⁹[꞊Dhɛ Pɔlö ꞊ya yën ’wun ’ö bhë ‑a ꞊blɛɛ’ ‑sü ‑bha, Zuifö ‑nu ‑wo ‑dho wo ‑gɔ kɔɔ zaɔdhe ꞊va kë ‑sü ’ka wo ’kuë.]

³⁰‑Kwɛ ꞊plɛ ’ö Pɔlö ‑ya ‑kë ’kɔ ’ö‑ sü bhë ‑a ’gü. ’Ö mɛ ‑nu ’saadhö ’wo nu ‑lo ‑a ’piö ꞊dhia ’wo‑ yö mü. ³¹’Yö ‑Zlan ‑bha ‑gludëdhɛ ‑wun ‑blɛɛ ‑an ‑dhë ‑dhɛ bhë ‑a ‑bha, ’yö ’wun ’ö ‑gban kwa Dëmɛ Yesu Klito ‑wun ‑bha bhë, ’yö mɛ ꞊daan ‑a ’ka ‑zogbandhe ꞊va waa‑ ‑potaasü ‑an ’ka.