1 Zan

’Sëëdhɛ ‑blɛɛzë ’ö

Zan

‑ya bɔ ‑Zlan ‑bha mɛ ‑nu ‑dhë ’ö ꞊nɛ

‑Wo ’ö ‑kë ‑a ’gü ‑sü nu mɛ ‑dhë

¹Mɛ ’ö ꞊toëpö ‑këdhösü ‑wo ’ka, ’ö ‑kë ‑dhö pë ’plɛ züdɔyi ’ka bhë ꞊nɛ ’ö ’yi ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’sëëdhɛ ꞊nɛ ‑a ’gü, ’yi‑ bɔ ka ‑dhë; yi‑ ‑wo ‑ma, ’ö yi ’yan ‑yö ‑dɔ ‑a ‑bha, ’ö ‑kë yi ‑bha ‑ga ‑pë ‑së ’ka. ’Ö ’yi yi ‑kɔ ‑nu pa ‑a ’ka. ²Mɛ ’ö bhë, ꞊dhɛ ’ö nu, yi‑ ‑yö; ‑yö ‑kë kwa Dë ’piö ‑be; ’kɛɛ ꞊ya yö ‑dhɛgbɛadhɛ ’gü yi ‑dhë. Yö ꞊nɛ ’yi ’wun ‑gban ‑a ‑bha ’yi‑ ꞊blɛɛ ka ‑dhë. ³Yö ’ö yi ’yan ‑yö dɔ ‑a ‑bha, ’yi‑ ‑wo ma bhë ꞊nɛ ’yi‑ ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na ka ‑dhë ’pö bhë, ‑yö kë ’dhö ‑kë ’kou ‑sü ’ö yi ‑gɔ bhë, ’kaan‑ ‑da yi ’piö, ’kwaan‑ kaa kwa Dë (‑Zlan) waa‑ ö Gbö Yesu Klito ‑an ’piö. ⁴’Sëëdhɛ ꞊nɛ, yi‑ ‑bɔ ka ‑dhë ’dhö kö ’gludhi ’ö kwa ‑gɔ bhë, ‑yaan ‑mɔ ’kuë.

‑Zlan ‑bha ‑kë ‑dhɛpuudhɛ ’ka ‑sü

⁵Mɛ ’yi ’wun ‑gban ‑a ‑bha bhë ’ö tɔɔ Yesu Klito. ‑Naɔ ’ö yi ‑gɔ ka ‑bha ’ka ’ö go ‑a ’dhi ’ö tɔɔ: ‑Zlan ꞊nɛ ’ö tɔɔ ‑dhɛpuudhɛ; bhii ‑dhɛtiidhɛ ’gü ‑wun yaa gbɛ ’yaa‑ ’gü. ⁶꞊Ya kë ꞊nɛ ’kwa‑ pö kwa ‑nu kwa kwa ’kou, ’kɛɛ kö kwa ’ta ‑sü ‑na ’wun yaa ’gbloo ’piö kö ꞊sua ’kwa‑ kë ’ö ’kwaa pë ‑nu kë ’wun gia‑ ’gü. ⁷’Kɛɛ ꞊ya kë ꞊nɛ ’kwa ’ta ’sü ‑dhɛpuudhɛ ’gü ꞊nɛ ‑kɔ ’ö ‑Zlan ‑de gia‑ ’ö‑ ’ka ‑dhɛpuudhɛ ’gü ‑a ’dhö, kö mɛ ‑nu ’ö ’kwa bhë, ‑kë do ‑sü ‑yö kwa ziën ’ö Yesu Klito ’ö‑ Gbö ’ka bhë ’ö‑ fɛi ꞊ya kwa ’zlu ꞊sɔɔn yaa ’plɛ ‑gɔ.

⁸꞊Ya kë ꞊nɛ ’kwa‑ pö ’kwaa ꞊sɔɔn yaa kë, kö kwa ‑de ‑püö ’kwa‑ wo; kö ’wun gia‑ ’yaa kwa ’gü. ⁹’Kɛɛ ꞊ya kë ꞊zian’ ꞊nɛ ’kwa kwa ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑wun ꞊blɛɛ’‑ ‑Zlan ‑dhë, kwa ‑mɔa ’kwa kwa ‑zo yö ‑a ‑bha bhii ‑yö kpengdhö; ‑yö ‑dho ziö kwa ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta, ’ö dho kwa kë ’puu ’wun yaa ’saadhö ‑gɔ. ¹⁰꞊Ya kë ’zü ꞊nɛ ’kwa‑ pö kwaa ꞊sɔɔn yaa kë, kö ’kwa ‑Zlan kë ꞊suamɛ ’ka. ꞊Ya kë ’dhö kö ‑a ‑wo ’yaa kwa ’gü ꞊nɛ bhë.

Klito ‑bha ‑nu kwa ‑dhë ‑sü

¹Ma ’në ‑nu, ’sëëdhɛ ꞊nɛ a‑ bɔ ka ‑dhë ’dhö kö ꞊kun ’ö ’ka dho ꞊sɔɔn yaa kë gbɔ. ’Kɛɛ ꞊ya kë ꞊nɛ mɛ ’bhaa ꞊ya ꞊sɔɔn yaa kë, kö ‑yö kë ‑a ’yaan ꞊nɛ kwa ‑bha ’wun ‑faan ’sü ‑mɛ do ‑yö ‑dhö kwa Dë ‑Zlan ’piö; yö ꞊nɛ tɔɔ Yesu Klito, ’ö mɛ kpengdhö ’ka. ²Bhii ‑yö ‑kë slapë ’ka kwa ꞊zian’ dhö ‑yö kë ’dhö kö ‑Zlan ‑yaan ziö kwa ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö bhë kwa ‑de ’sloo ’kwaa ‑mü, mɛ ’kpɛkpɛ ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑wun ‑mü.

³Pë ’ö‑ ‑zɔn ꞊nɛ kwa ‑Zlan dɔ ’ö tɔɔ kwa ’wun ma ‑a ‑bha tɔng ‑nu ‑ta. ⁴’Kɛɛ mɛ ’bhaa ꞊yaa‑ pö ö ‑Zlan ‑dɔ ’kɛɛ kö ’yaa ’wun ma ‑a ‑bha tɔng ‑nu ‑ta, kö ꞊suakëmɛ ‑mü ‑a ’ka; ’wun gia‑ ’yaa‑ ’gü. ⁵Mɛ ꞊ya ’wun ma ‑a ‑wo ‑ta kö mɛ bhë ‑dhɔ ’ö‑ ’gü ‑Zlan ‑bha ’ka bhë ‑yö ’kpëdhö.

‑Kɔ ’kwa dho ‑a kaa kö ’kwaan‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ kwa ‑klu ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha bhë ’ö ꞊nɛ: ⁶Mɛ ’ö‑ pö ’ö ‑klu ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha bhë, kö ‑a ’ta ‑sü ‑kɔ ‑yö kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Yesu ‑yö ‑tosiadhe ꞊kaa’ zö bhë ‑a ’dhö.

’Wun ’ö ‑gban tɔng ‑dëü ‑bha

⁷N dhegluzë ‑nu, tɔng ’ö bhë ’yaa tɔng ‑dëü ’a‑ bɔ ka ‑dhë ‑a ’ka, ’kɛɛ tɔng zii do ’ö nu ka ‑dhë ‑a züdɔyi ’ka bhë yö ‑mü. Tɔng zii bhë (’ö tɔɔ: ‑Bhö ü ‑ya ’yɔɔ ‑dhɔ kë ꞊nɛ ü ‑de ’dhö, ’ö) ’ka‑ ma do. ⁸’Kɛɛ ‑yö tɔng ‑dëü ’a‑ ‑ya, ’a‑ bɔ ka ‑dhë ‑a ’ka; ‑yö ’wun gia‑ ’ka Klito ‑bha ’ka, ’ö ka ‑bha ’ka ’pö; bhii ‑dhɛtiidhɛ ‑yö ziö ‑na; ‑dhɛpuudhɛ giagia ꞊ya yö ’bhü ‑sü ‑bha ’saadhö.

⁹Mɛ ’ö‑ pö ö ‑dhɛpuudhɛ ’gü ’kɛɛ kö ‑yö ‑ya ‑sü ’ka ö dheglu ‑san ’ka, kö ‑yö ꞊tun ’wun yaa ’gü. ¹⁰Mɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑kë ö dheglu ’ka, kö ‑yö ‑dhɛpuudhɛ ’gü; ꞊ya kë ’dhö zlöö kö pë ’ö dho kë ‑a ‑bha ‑püö ꞊sɔɔn yaa ’gü ‑gɛn ’ka ’yaa ‑dhö gbɔ. ¹¹’Kɛɛ mɛ ’ö ‑ya ‑sü ’ka ö dheglu ‑san ’ka kö ‑yö ‑dhɛtiidhɛ ’gü; ‑yö ’ta ’sü ‑na ‑dhɛtiidhɛ ’gü ’ö ’yaa ö ’dhodhɛ dɔ bhii ‑a ’yaa ‑dhɛ yö ‑dhɛ bhë ‑a ’gü.

¹²Ma ’në ‑nu, ’ka ‑zo ‑yö Klito ‑bha ‑sü ’gü, ’sëëdhɛ ꞊nɛ a‑ ‑bɔ ka ‑dhë ’dhö bhii ’ka bɔ Klito ’ka; ꞊ya ziö ka ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta. ¹³Mɛ ’ka mɛ ziizii ‑nu ’ka Klito ’gü, ’sëëdhɛ ꞊nɛ a‑ ‑bɔ ka ‑dhë bhii mɛ ’ö ‑kë ‑dhö pë ’plɛ züdɔyi ’dhiö bhë, ka‑ ‑dɔ. Mɛ ‑nu ’ka ‑dadhëü ‑nu ’ka ’pö, a‑ ‑bɔ ka ‑dhë bhii ’ka ’to ‑a ’gbee‑ ’ka dü ‑ta.

¹⁴꞊Ɛɛ, ’në ‑nu, ’sëëdhɛ ꞊nɛ a‑ ‑bɔ ka ‑dhë ’dhö ’ö tɔɔ ka kwa Dë ‑dɔ. Mɛ ziizii ‑nu, a‑ ‑bɔ ka ‑dhë bhii mɛ ’ö ‑kë ‑dhö pë ’plɛ züdɔyi ’dhiö bhë, ka‑ ‑dɔ. ‑Dadhëü ‑nu, a‑ ‑bɔ ka ‑dhë ’ö tɔɔ ka ’gü ‑yö ’gbee‑, yö ꞊ga ’ka toë‑ ’gbee‑ ’ka dü ‑ta bhë; bhii ‑Zlan ‑wo ‑yö ka ’gü.

¹⁵Kö ꞊kun ’ka ’kpongtaadhɛ waa‑ ö ’gü ‑pë ‑nu ‑dhɔ ‑kë! Bhii ’ö tɔɔ ꞊ya kë ꞊nɛ mɛ ꞊ya ’kpongtaadhɛ ‑dhɔ kë kö ‑Zlan ‑dhɔ ’yaa‑ ’gü ’gbönggböng. ¹⁶Pë ‑nu ’wo ’kpongtaapë ‑nu ’ka, ’wo ‑kë mɛbheedhe ꞊dhɔɔbhaapë ‑nu yaya, ’ö mɛ ’yan ‑yö ‑da ‑a ’gü ‑a ‑dhɔ kë ‑sü waa‑ ‑de ‑sü ꞊va ‑sü ’kpongtaapë ‑nu ‑bha ‑kë mɛ ‑gɔ ‑sü ‑wun ’gü bhë, waa ’go kwa Dë (‑Zlan) ’piö, ’kɛɛ ‑wo ‑go ’kpongtaa zö. ¹⁷Mɛ ’ka ꞊nɛ, ’kpongtaadhɛ ‑yö ziö ‑na ‑ɔɔ. Pë ‑nu ’wo ’kpongtaa ’wo mɛbheedhe ‑dhë ‑së ‑wo ziö ‑na ’pö. ’Kɛɛ mɛ ’ö ‑Zlan ‑zo ’kun ‑wun ‑kë ‑yö ‑dho kë ‑dhö ꞊toëpö ’ka.

’Wun ’ö ‑gban Klito yaagümɛ ‑bha

¹⁸Ma ’në ‑nu, ’töng ‑kaanta ꞊ya yö ꞊klöö’! Pë ’ka‑ ma ‑be ’ö tɔɔ Klito yaagümɛ ‑dhö nu; ’yö dɔ ’kwa‑ wo ꞊dɛɛ ꞊nɛ Klito yaagümɛ ‑nu ꞊wa nu ꞊va; ꞊ya kë ’dhö, kö ꞊ya kë kwa ’yaan ꞊nɛ ’töng ‑kaanta ’wo ꞊weë’ bhë ꞊ya yö ꞊klöö’. ¹⁹Mɛ ‑nu ’wo bhë, ‑wo ‑kë kwa ’piö ‑be; ’kɛɛ kë ’ö waa‑ wo kwa ‑bha mɛ giagia ’ka bhë ꞊nɛ ’ö ’wo go ‑a ‑dhë kwa ziën bhë, ’yaa ’pö ‑wo ‑dho to kwa ziën ‑bezë; ’kɛɛ ‑wo ‑go kwa ziën ’dhö kö ‑yö kë kwa ’yaan ꞊nɛ mɛ ’plɛ ’waa kwa ‑bha mɛ giagia ’ka.

²⁰꞊Ya ’to mɛ ‑nu ’ka to ka ‑bha, ‑Zuu ’slööslö ’ö Klito ‑yö ka gbaa bhë ’ka‑ yö. ꞊Ya kë ’dhö kö ka ’plɛ ’ka ’wun gia‑ dɔ. ²¹Kö ’sëëdhɛ ’ö ꞊nɛ, n ’ka‑ bɔ ꞊nɛ ’waa ’wun gia‑ dɔ bhë ‑a ‑pë ’dhö. ‑A dɔ ‑de ’pö ’ka‑ wo bhë ꞊nɛ ’ö ’sëëdhɛ ꞊nɛ ’a‑ bɔ ka ‑dhë ‑a ‑wun ’gü bhë. Ka‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ’pö ꞊nɛ ꞊sua ‑wun yaa ‑mɔa ‑yö ’go ’wun gia‑ ’gü.

²²꞊Suakëmɛ bhë, yö ꞊nɛ tɔɔ mɛ ’ö ꞊kploo Yesu ‑bha ‑kë Klito Mɛdhamɛ ’ka ‑sü ‑wun ’ka; yö ꞊nɛ tɔɔ Klito yaagümɛ ’ö ꞊kploo ‑na kwa Dë (‑Zlan) waa‑ ‑a Gbö ‑an ’ka bhë. ²³‑Yö kë ka ’yaan ꞊nɛ, mɛ ’oo mɛ ’ö ꞊kploo ‑na ‑Zlan Gbö ’ka bhë kö ꞊ya ꞊kploo kwa Dë ‑Zlan ‑de gia‑ ’ka ’pö. ’Ö mɛ ’ö ‑Zlan Gbö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ kö ꞊ya kwa Dë ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ꞊nɛ bhë.

²⁴‑A ‑wun ’gü, ’wun ’ö ’ka‑ ma ‑a züdɔyi ’ka bhë, ‑kaa ‑wun kuënnu ‑së ’ka ka ꞊zuö’ ’piö; ꞊ya kë ’dhö kaa‑ ‑Zlan Gbö waa‑ kwa Dë (‑Zlan) ka ‑dho to ka ’kou. ²⁵Pë ’ö Klito ‑ya ’tɔ go kwa ‑dhë ꞊nɛ ö ‑dhö ‑a nu kwa ‑dhë bhë ’ö tɔɔ ꞊toëpö ‑këdhösü.

²⁶’Wun ’ö ‑gban Klito yaagümɛ ‑bha bhë, a‑ ‑bɛɛn, ’a‑ bɔ ka ‑dhë mɛ ‑nu ’wo‑ ’piö ’wo ka bho zian ‑ta bhë ‑an ‑wun ’gü. ²⁷Ka ‑bha ’ka, ‑Zuu ’slööslö ’ö Klito ‑yö ka gbaa bhë ‑yö ka ’gü. ꞊Ya kë ’dhö kö ka ‑bha ‑wun ’yaa‑ ‑bha gbɔ kö mɛ ‑yö ka ‑daan. Bhii ‑Zuu ’slööslö ‑yö ka ‑daan pë ’plɛ ’ka ’ö‑ ‑bha mɛ ꞊daan’ ‑wo ’dhö ’wun gia‑ ’ka, ’yaa ꞊suazë. Pë ’ö ‑kë ’ö ’ka dho ’wun ma ‑Zuu (’slööslö) ‑bha mɛ ꞊daan’ ‑wo ‑ta ‑kpa Klito ‑bha ‑sü ’gü bhë ’ö bhë.

²⁸Ma ’në ‑nu, ‑ka ’to ‑klu ‑sü ’ka Klito ‑bha ‑yö kë ’dhö kö yi ’ö dho ‑wo ‑a ’ka bhë, ‑zogbandhe ‑yaan kë kwa ‑gɔ, kö ꞊kun ‑kë ’ö‑ ‑bha nu ‑yi ’ka, ’ö lë‑ kpɔ kwa ‑ta ‑a ’dhiö. ²⁹Ka‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ Klito ‑yö kpengdhö. ‑A ‑kë ’dhö ‑sü ’ka, ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ mɛ ’oo mɛ ’ö pë ‑nu ‑kë kpengdhö kö mɛ bhë ‑yö ‑go ‑Zlan ’gü.

’Wun ’ö ‑gban ‑kë ‑Zlan ‑bha ’në ’ka ‑sü ‑bha

¹‑Ka ‑dhɛ ‑ga bhë ’dhɛ! Kwa ‑dhɔ ’ö kwa Dë (‑Zlan) ‑ya ‑kë bhë ka‑ ‑yö bhë ꞊aa! ‑Wo kwa ‑dhɛ ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu; ’ö ’kwa‑ ‑de ’ka. ꞊Ya ’go mü, ’kpongtaamɛ ‑nu ’waa kwa dɔ bhë ’ö tɔɔ waa ‑Zlan dɔ. ²N dhegluzë ‑nu, dɔ ’kwa‑ wo ꞊nɛ, ’kwa kë ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu ’ka. ’Kɛɛ pë ’ö ’kwa dho kaa kwaa‑ dɔ ‑së ’ka ꞊kun. ‑A mɛ ’ö kwa ’yaan ’ö tɔɔ: Klito ꞊ya ‑wo, kwa ‑dho kë ꞊nɛ ‑a ’dhö bhii kwa ’yan ‑dho ‑kpën ‑a ‑bha ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ’ka bhë ‑a ’dhö. ³Mɛ ’oo mɛ ’ö ‑ya Klito ‑gɔ ‑kɔ ꞊suu’‑ ’ö bhë ’ö‑ wo ‑na ‑yö ö ‑de ‑kë ’slööslö ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Yesu Klito ‑de gia‑ ’dhoë‑ ’ka bhë ‑a ’dhö.

⁴Mɛ ’oo mɛ ’ö ꞊sɔɔn yaa ‑kë kö ꞊ya ‑Zlan ‑bha tɔng ‑lö ’gü, bhii ꞊sɔɔn yaa kë ‑sü ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑bha tɔng ‑lö ’gü ‑sü. ⁵Bhii ka‑ ꞊tɛi’ ‑dɔ ꞊nɛ Yesu Klito ‑yö ‑nu kö ‑yaan mɛ ‑nu ‑bha ꞊sɔɔn yaa bho ‑an ‑bha; ꞊sɔɔn yaa do yaa kë ‑a ‑bha. ⁶‑Yö ‑dho kë ‑së kö mɛ ’oo mɛ ’ö ‑klu ‑sü ’ka ‑a ‑bha, ‑yö ö bo ꞊sɔɔn yaa kë ‑sü ’ka. ‑Kɔ do bhë ‑a ’ka mɛ ’oo mɛ ’ö ’dho ‑na ꞊sɔɔn yaa kë ‑sü ’ka ’dhiö, kö ‑a ’yan yaa dɔ ‑a ‑bha; kö ’yaa‑ dɔ.

⁷Ma ’në ‑nu, kö ꞊kun ’ö mɛ gbɛ ‑yö ka ’bɔn ‑kan. Mɛ ’ö‑ këwun ‑nu ’dho kpengdhö, kö ‑yö kpengdhö ꞊nɛ ‑kɔ ’ö Yesu Klito gia‑ ’dhoë‑ ’ka bhë ‑a ’dhö. ⁸Mɛ ’ö ꞊sɔɔn yaa kë ‑na bhë kö ‑yö dü ‑bha ’ka; bhii ’go ’töng ’ö dü ‑yö ꞊sɔɔn yaa zü dɔa ‑a ‑bha, yaa ö bo ꞊sɔɔn yaa kë ‑sü ’ka do. ’Kɛɛ ‑Zlan Gbö ‑yö ‑nu kö ‑yaan dü këyuö ‑nu ’gü ꞊siö’‑.

⁹Kö mɛ ’oo mɛ ’ö go ‑Zlan ’gü ‑yö ö ‑bo ꞊sɔɔn yaa kë ‑sü ’ka bhii ‑kë ‑a ’gü ‑sü ’ö ’piigbeedhɛ ’ö go ‑Zlan ’piö ’ö ’gü bhë ‑ya ’gü; ’ö ꞊dhɛ ‑kë ꞊nɛ ‑Zlan ‑ya Dë ’ka bhë, ‑yö ‑dho go mü ’zü ‑yaan ꞊sɔɔn yaa kë ‑yaan dhoë ’dhiö ‑kɔklë ꞊ɛ? ¹⁰Pë ’ö dho ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu dɔ ‑a ‑bha dü ‑bha ’në ‑nu ziën ꞊ga ꞊nɛ: Mɛ ’oo mɛ ’ö ’yaa kpengdhö ö këpë ‑nu ’gü ’iin ’ö ’yaa ö dheglu ‑dhɔ kë kö ’yaa ‑Zlan ‑bha ’në ’ka.

‑Dhɔ ‑kë ’kuë ‑sü

¹¹’Wun ’ö ’ka‑ ma ‑a züdɔyi ’ka bhë ’ö tɔɔ ’kwa kwa ’ko ‑nu ‑dhɔ kë. ¹²Kö ꞊kun ’ö ’kwa ‑kë ꞊nɛ Kaɛn ’ö ö dheglu zë bhë ‑a ’dhö; bhii ‑yö ‑kë dü ‑bha ’ka. Pë ’ö Abɛlö zë ‑a ‑wun ’gü bhë ’ö tɔɔ ‑a ‑kɔ këpë ‑nu bhë kë ’wo‑ wo ya ’ö‑ dheglu ‑bha ‑nu ‑wo kë ‑së bhë. ¹³‑A ‑kë ’dhö ‑sü ’ka, dhegluzë ‑nu, kö ꞊kun ’ö ka ’te ‑yö tun ’kpongtaamɛ ‑nu ‑bha ka ‑san zë ‑sü ‑wun ’gü (’ö tɔɔ Kaɛn ꞊suu’‑ ‑nu ‑mü)! ¹⁴Pë ’kwa‑ dɔ ’ö tɔɔ ’kwa ’go ga kwɛɛ ’kwa ‑da ‑kë ‑a ’gü ‑sü ’gü; bhii ’ö tɔɔ kwa dheglu ‑nu ‑dhɔ ‑yö kwa ‑kë. ‑A ‑kë ’dhö ‑sü ’ka mɛ ’ö ‑dhɔ ’yaa‑ ’gü mɛ gbɛ buëndhö bhë kö ‑yö ꞊tun ga kwɛɛ. ¹⁵Mɛ ’oo mɛ ’ö ö dheglu ‑san zë bhë kö mɛzëmɛ ‑mü ‑a ’ka; ’ö ka gia‑ ’ka‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ ꞊toëpö ‑këdhösü ’yaa mɛzëmɛ ‑bha ’ka. ¹⁶‑Dhɔ ’ö bhë ‑kɔ ’ö ’kwa‑ dɔ ‑a ‑bha ꞊ga ꞊nɛ: Yesu Klito ’ö bhë ‑yö ö ‑de ‑nu kwa ‑wun ’gü; kö kwa ‑de ’pö, kwa ꞊dua’ ‑mü kö ’kwa kwa ‑de nu kwa dheglu ‑nu ‑wun ’gü ’sa. ¹⁷꞊Ya kë ꞊nɛ ꞊bhɔɔmɛ ꞊ya kë ‑dhö, ’ö‑ dheglu ‑mɛ do ’dhö pë ’bhaa ‑wun ’gü ’kɛɛ kö ꞊ya ö ‑ta yö ‑a ‑bha, ‑a ‑kɔ ‑dho ‑mɔa kö ‑yaan pö ‑Zlan ‑dhɔ ‑ya ꞊zuö’ ’gü aa? ¹⁸Ma ’në ‑nu, kö ꞊kun ’ö ‑dhɔ ’ö ’wo‑ ‑kë mɛ ’ka bhë ’ö kwa ‑bha ‑yö ‑kë ‑wo ‑sɛɛbɔ ‑nu ’kpaan ’ka. ‑Yö ‑dho kë ‑dhɔ giagia ’ö ’wo‑ ’gü ‑pë ‑nu ‑kë ‑a ’ka. ¹⁹Bhii ‑dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ’kwa dho kwa ‑de dɔ ‑a ‑bha ꞊nɛ ’wun gia‑ kë ‑mɛ ‑nu ‑mü kwa ’ka ’ö ‑zogbandhe dho kë kwa ‑gɔ ‑Zlan wö ’dhiö. ²⁰’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ kwa ꞊zuö’ ꞊ya za ‑lo kwa tuö, ‑Zlan ‑yö ꞊va, ’ö ‑ziö kwa ꞊zuö’ ’gü ‑wun ‑nu ‑ta; bhii ‑yö pë ’plɛ ‑dɔ. ²¹N dhegluzë ‑nu, ꞊ya kë ꞊nɛ kwa ꞊zuö’ ’yaa za ‑lo kwa tuö, kö ‑zo ‑gban ‑sü ‑yö kwa ‑gɔ ‑Zlan wö ’dhiö. ²²’Ö pë ’oo pë ’kwa‑ ‑dhɛ ‑a ‑gɔ ’ö ꞊ya kë ’ö‑ nu kwa ‑dhë bhii kwa‑ ‑bha tɔng ‑nu ‑kun ’ö ’kwa‑ ‑dhi ‑a ‑dhë ‑wun ‑nu ‑kë. ²³Tɔng bhë ’ö tɔɔ: Kö ’kwa‑ Gbö Yesu Klito ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ ’iin kö ’kwa kwa ’ko ‑nu ‑dhɔ kë ꞊nɛ ‑kɔ ’ö‑ ꞊kaa’ tɔng ’ka ’ö‑ dɔa kwa ‑dhë bhë ‑a ’dhö. ²⁴Tɔng ‑nu ’wo go ‑Zlan ’piö bhë, mɛ ’ö ꞊ya ‑an ’kun, kö ‑yö ‑Zlan ‑bha ’ka, ’ö ‑Zlan ’dhö ‑a ‑bha ’ka ’pö. Bhii ‑kɔ bhë ꞊nɛ ’ö ’kwa dho ‑a dɔa ꞊nɛ ‑yö kwa ’gü ‑Zuu ’slööslö ꞊kwaa’.

’Wun ’ö ‑gban ‑Zuu ’ö go ‑Zlan ’piö waa‑ ‑a mɛ ’ö go Klito yaagümɛ ’piö ‑an song ‑bha

¹Kö ꞊kun ’ö ka ‑zuu ꞊suu’‑ ’oo ꞊suu’‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑! ’Kɛɛ ‑kaa ‑an ’piö ‑ga ’dhɛ! ‑An mɛ ’wo ‑Zlan ‑bha ’ka giagia ’ka, ka ‑dho ‑dhɛ yö ‑a ’gü. Bhii ‑Zlan ’dhiwopömɛ ‑nu ꞊suazë ‑nu ꞊wa kë ꞊va ’sɛ ’gü. ²‑Zuu ’ö go ‑Zlan ’piö bhë, pë ’ö ’ka dho ‑a dɔ ‑a ‑bha ꞊ga ꞊nɛ: Mɛ ’oo mɛ ’ö Yesu Klito ‑bha ‑nu ’kpongtaa mɛbheedhɛ ‑bun ’gü ‑sü ‑wun ꞊blɛɛ’ ‑na bhë ‑yö ’wun ‑blɛɛ ‑Zuu ’ö go ‑Zlan ’piö ‑a ꞊kwaa’. ³’Kɛɛ mɛ ’oo mɛ ’ö ’yaa Yesu ‑wun ꞊blɛɛ’, ’ö ’wun ꞊blɛɛ ‑zuu mɛ ’ö yaa ’go ‑Zlan ’piö ‑a ꞊kwaa’ kö ‑zuu mɛ bhë, ‑yö ‑go Klito yaagümɛ ’ö ’ka‑ ‑wa ‑pö ma ꞊nɛ ‑yö nu ‑na bhë ‑a ’piö. ‑A ‑de ꞊ya ‑lo ’kpongtaa zö ’saadhö. ⁴’Kɛɛ ka ‑zë, ma ’në ‑nu, ka ‑Zlan ‑bha ’ka, ’ka ’to ‑a ’gbee‑ ’ka ‑Zlan ’dhiwopömɛ ‑nu ꞊suazë ‑nu ’wo bhë ‑an ‑ta, bhii ‑Zuu ’slööslö ’ö ‑ya ‑sü ’ka ka ’gü bhë, ‑a ’pii ‑yö ’gbee‑ ’ö ꞊zië’ ‑a mɛ ’ö ’kpongtaa bhë ‑a ‑ta. ⁵Wo ‑zë, ‑wo ’kpongtaa ’ö ‑an ꞊blɛɛ’ ‑wun ‑nu ’dho ’kpongtaa ‑wun ‑nu ’ka; ‑a ‑wun ’gü ’ö ’kpongtaamɛ ‑nu ’wo wo ’to ’to ‑na ‑an ‑bha bhë. ⁶’Kɛɛ kwa ‑zë, kwa ‑Zlan ‑bha ’ka. ꞊Ya kë ’dhö kö mɛ ’ö ‑Zlan dɔ ‑yö ‑dho ö ’to kë kwa ‑bha. ’Kɛɛ mɛ ’ö ’yaa ‑Zlan ‑bha ’ka ’yaa ö ’to kë kwa ‑bha. ‑Dhɛ bhë ꞊nɛ ’ö ’wun gia‑ ‑Zuu waa‑ ꞊sua ‑zuu ’ö ‑an ‑bhokoudhɛ ’dhö ‑a ‑bha.

‑Zlan ‑yö ‑dhɔ ‑zë

⁷N dhegluzë ‑nu, ‑kwa kwa ’ko ‑nu ‑dhɔ kë! Bhii ‑dhɔ ‑yö ‑go ‑Zlan ’piö, ’ö mɛ ’oo mɛ ’ö mɛ ‑nu ‑dhɔ ‑kë ’ö ‑Zlan ’kpɔnë ’ka, ’ö ‑Zlan dɔ. ⁸Mɛ ’ö ’yaa mɛ ‑nu ‑dhɔ kë, kö ’yaa ‑Zlan dɔ bhii ‑Zlan ’ö tɔɔ ‑dhɔ ꞊kaa’. ⁹‑Ka ‑dhɛ ‑ga bhë ’dhɛ! ‑Zlan ‑bha ‑a ‑dhɔ kë ’ö‑ wo kwa ’ka bhë, ‑a ‑yö sia‑ ‑kɔ ’ö mü bhë ‑kaa ‑ga bhë: ‑Yö ö Gbö dosɛn ’ö‑ ‑gɔ bhë ‑a ‑bɔ ’kpongtaa kö ‑këdhösü ‑yaan kë kwa ‑gɔ ꞊bɔa’ ‑a ‑ta ‑sü ’ka. ¹⁰’Yö ‑dhɔ ’ö ’dhö bhë, ‑a kë‑ wo kwa ’ka bhë, yaa kë ꞊nɛ ꞊dhɛ ’ö ’kwa‑ ‑dhɔ ‑kë ’ö‑ ’gü ‑pë ‑kë yö kun, ’kɛɛ ‑ya ‑sü ö ꞊deë’ ’ö ‑kë ö Gbö nu ’ö‑ wo slapë ’ka ’ö ga kö ‑yaan kë ‑ziö kwa ‑bha ꞊sɔɔn yaa ‑nu ‑ta ‑pë ’ka bhë ‑a ’ka. ¹¹N dhegluzë ‑nu, ꞊ya kë ꞊nɛ ‑Zlan ꞊ya kwa ‑dhɔ kë ꞊nɛ ‑kɔ ꞊suu’‑ bhë ‑a ’dhö, ‑më ‑kë ’ö ’kwaa kwa ’ko ‑nu ‑dhɔ kë ꞊nɛɛ? ¹²Mɛ gbɛ yaa ‑Zlan yö do. ’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ ’kwa kwa ’ko ‑nu ‑dhɔ kë, ‑Zlan ‑dho ‑ya kwa ’gü, ’ö‑ ‑bha ‑dhɔ ‑yö ‑ya kwa ’gü ’fɛfɛdhö. ¹³Pë ’ö ’kwa‑ dɔa ‑bha ꞊nɛ kwa ‑Zlan ‑bha zian ‑ta ’ö yö ‑de ’pö ’ö ‑ya ‑sü ’ka kwa ’gü bhë ’ö tɔɔ ‑Zuu ’slööslö ’ö go ‑a ’piö ’ö‑ nu kwa ‑dhë bhë. ¹⁴Kwa ’yan ‑yö ‑dɔ ‑a ‑bha ’ö ’kwa‑ ‑wun ‑taɔ ‑pɛn ‑na ‑dhɛ ’saadhö ’gü ꞊nɛ kwa Dë (‑Zlan) ꞊ya ö Gbö bɔ kö ‑yaan kë ’kpongtaamɛ ‑nu Dhamɛ ’ka. ¹⁵Mɛ ’ö ꞊ya Yesu ‑bha ‑kë ‑Zlan Gbö ’ka ‑sü ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, ’ö ꞊yaa‑ ‑wun ꞊blɛɛ’ kö ‑Zlan ‑yö ‑ya ‑sü ’ka ‑a ’gü ’ö yö ‑de ’pö ’ö ‑Zlan ‑bha zian ‑ta. ¹⁶‑Dhɔ ’ö ‑Zlan ‑ya ‑kë kwa ’ka bhë kwa‑ ‑dɔ, ’ö ’kwa‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ꞊Ii‑, ‑Zlan ‑yö ‑dhɔzë; mɛ ’ö ‑dhɔ ’dhö ‑a ’gü kö ‑yö ‑klu ‑sü ’ka ‑Zlan ‑bha ’ö ‑Zlan ’dhö ‑ya ‑sü ’ka ‑a ’gü. ¹⁷‑Dhɔ ‑bha ‑kë ’fɛfɛdhö kwa ’gü ‑sü ’ö bhë ꞊ya ‑zɔn ꞊nɛ ‑zo ‑gban ‑sü giagia ‑yö ‑dho kë kwa ‑gɔ ‑Zlan ‑bha zakanyi ’ka bhii kwa ‑bha ‑tosiadhe ’ö ‑kë ’kpongtaa zö bhë ‑yö ‑bhɔ Yesu Klito ‑bha ‑bha. ¹⁸’Suö ’yaa ‑dhɔ ’gü; ‑dhɔ ’ö ‑dhɔ giagia ’ka, ‑yö ’suö ‑da ’pian ’piö. Pë ’ö ‑kë mɛ ’ö ’suö ’dhö ‑a ’gü bhë ’ö‑ ‑bha ‑dhɔ kë ‑sü bhë ’ö ’yaa ’fɛfɛdhö bhë ’ö bhë, bhii ’suö ’ö bhë ’ö tɔɔ ’klobhɔdhe ’piö ‑pë. ¹⁹Kwa ‑zë kwa ‑Zlan ‑dhɔ ‑kë bhii yö ꞊nɛ ’ö kwa ‑dhɔ ‑kë ’dhiö ‑blɛɛzë ’ka. ²⁰꞊Ya kë ꞊nɛ mɛ ꞊yaa‑ pö ö ‑Zlan ‑dhɔ ‑kë ’kɛɛ kö ‑yö ö dheglu ‑san ‑zë kö ꞊suamɛ ‑mü ‑a ’ka; bhii ‑a dheglu ’ö‑ ’yan ’dho ‑a ‑bha ꞊yaa‑ ‑san zë, ‑Zlan ’ö ’yaa‑ yö bhë ‑yö ‑dho ‑a ‑dhɔ kë ‑kɔklë ꞊ɛ? ²¹Pë ’ö ‑kë ’ö Klito ‑yö tɔng dɔ ’ö bhë. Tɔng bhë ‑ya ‑pö: Mɛ ’ö ‑Zlan ‑dhɔ ‑kë, ‑a ꞊dua’ ‑mü kö ‑yö ö dheglu ‑dhɔ kë ’pö.

‑Tɔmɔdhɛ ’ö ‑gban Yesu Klito ‑bha ‑kë ‑Zlan Gbö ’ka ‑sü ‑bha

¹Mɛ ’oo mɛ ’ö Yesu ‑bha ‑kë Mɛdhamɛ Klito ’ka ‑sü ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, kö ‑yö ‑Zlan ’kpɔnë ’ka. ’Ö mɛ ’oo mɛ ’ö‑ ‑dhɔ ‑kë ö Dë ’ka kö ‑ya ‑dhɔ ‑kë mɛ ‑nu ’wo go Dë ’gü ‑an ’ka ’pö. ²Pë ’ö ’kwa dho ‑a dɔ ‑a ‑bha ꞊nɛ ‑Zlan ‑bha ’në ‑nu ‑dhɔ ‑yö kwa ‑kë ’ö tɔɔ kwa‑ ‑dhɔ ‑kë ‑Zlan ’ka ’ö ’kwa‑ ‑bha tɔng ‑nu kun. ³Kë‑ wo ’dhö bhë ’ö tɔɔ ‑Zlan ‑dhɔ kë ‑sü ’ö bhë, ‑yö ‑gban ‑a ‑bha tɔng ‑nu ’kun ‑sü ‑bha, ’ö tɔng ‑nu ’wo bhë ’waa ’gbee‑. ⁴’Ö tɔɔ ‑Zlan ‑bha ’në ’saadhö ‑kɔ ‑yö ‑mɔa kö ‑yö ’to ‑a ’gbee‑ ’ka ’kpongtaapë ‑nu ‑ta. Pë ’ö ’kwa dho bɔ ‑a ‑ta ’kwaan‑ ’to ‑a ’gbee‑ ’ka ’kpongtaapë ‑nu ‑ta ’ö tɔɔ kwa ‑bha ‑zo ‑yö Yesu ‑bha ‑sü. ⁵Mɛ ’ö dho to ‑a ’gbee‑ ’ka ’kpongtaapë ‑nu ‑ta ’ö tɔɔ mɛ ’ö Yesu ‑bha ‑kë ‑Zlan Gbö ’ka ‑sü ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑.

⁶Yesu Klito ‑yö ‑nu ’kpongtaa; ’kɛɛ ‑yö ‑nu ’yi waa‑ fɛi ‑an ‑wun ’ka. ’Yö nu ’ö‑ wo ’dhö bhë, yaa nu ’yi ‑wun ’sloo ’ka, ‑yö ‑nu ’yi waa‑ fɛi ‑an ‑wun ’ka. ‑Zuu ’ö go ‑Zlan ’piö bhë ‑yö ’wun bhë ‑a ꞊goo‑ ’ka; ’ö ‑Zuu ‑de ’ö bhë, ’ö ’wun gia‑ ’ka. ⁷Bhii ’ö tɔɔ Dë ’dhö, ‑wo ’dhö waa‑ ‑Zuu ’slööslö ‑wo ’dhö ‑yaaga dhang‑ ’gü, ’ö pë ‑nu bhë ’wo‑ yö ’wun gia‑ ’ka. ⁸‑Zuu ’ö go ‑Zlan ’piö ’dhö, ’yi ’dhö, fɛi ’dhö, ‑wo ‑dhö ‑yaaga ’kpongtaa ’ö pë ‑nu ’wo bhë ’wo‑ yö ’wun gia‑ ’ka ’pö. ’Kɛɛ kë‑ wo ’dhö pë ‑yaaga ’wo bhë, ‑an ‑wo ‑ya ’gü do. ⁹꞊Dhɛ ’ö ‑kë ꞊nɛ ’kpongtaa zö kwa ‑we mɛ ’bhee‑ ‑nu ‑bha ‑tɔmɔdhɛ ‑bha bhë kö ‑yö kë kwa ’yaan ꞊nɛ ‑Zlan ‑bha ‑yö ‑gban ‑sü ’ka kpinngdhö ’ö ꞊zië’ mɛ ‑nu ‑bha ‑ta. Yö ꞊nɛ ’ö ’wun ’ö ‑gban ö Gbö ‑bha ’ö‑ ‑bha ‑kë ’wun gia‑ ’ka ‑sü ‑wun ꞊blɛɛ. ¹⁰꞊Ya kë ’dhö kö mɛ ’ö ꞊ya ‑Zlan Gbö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, kö ‑tɔmɔdhɛ ’ö ‑gban Yesu ‑bha ‑kë ‑Zlan Gbö ’ka ‑sü ‑bha bhë ‑ya ’gü. ’Kɛɛ mɛ ’ö ’yaa ‑Zlan ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑, kö ꞊ya ‑Zlan kë ꞊suamɛ ’ka, bhii kö ’wun ’ö ‑Zlan ‑ya ꞊blɛɛ ’ö ‑gban ‑a Gbö ‑bha bhë yaa‑ ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑. ¹¹‑Tɔmɔdhɛ ’ö bhë ’ö tɔɔ: ‑Zlan ꞊ya kwa gbaa ꞊toëpö ‑këdhösü ’ka bɔa ö Gbö ’gü ‑sü ’ka. ¹²Mɛ ’ö ꞊ya ‑Zlan Gbö ’sü ö ‑bha ’ka kö ‑këdhösü bhë ꞊yaa‑ yö. ’Kɛɛ mɛ ’ö yaa ‑Zlan Gbö ’sü ö ‑bha ’ka, kö ‑këdhösü ’ö bhë ꞊ya dha ‑a ‑gɔ. ¹³Pë ‑nu ’wo bhë a‑ ‑bɛɛn ka ‑dhë ’dhö kö ‑yö kë ka ’yaan ꞊nɛ mɛ ’ö ’ka ‑Zlan Gbö ‑wun ‑dhɛ ’wun gia‑ bhë, ꞊toëpö ‑këdhösü ‑yö ka ‑gɔ. ¹⁴Pë ’ö kwa ‑zo ‑gban ‑Zlan ’piö ’ö tɔɔ ꞊ya kë ꞊nɛ ’kwa pë ‑dhɛ ‑a ‑gɔ ‑a ‑zo ’kun ‑wun ’ka ‑yö ö ’to ‑kë kwa ‑bha. ¹⁵’Ö bhii ꞊dhɛ ’kwa‑ ꞊tɛi’ dɔ ꞊nɛ ’kwa pë ‑dhɛ ‑a ‑gɔ ‑yö ö ’to ‑to kwa ‑bha bhë yö ‑ga ’ö ‑kë kwa ’yaan ’pö ꞊nɛ ꞊yaa‑ nu kwa ‑dhë ’saadhö bhë. ¹⁶’Ö ꞊ya kë ꞊nɛ mɛ ꞊ya ö dheglu yö kö ‑yö ꞊sɔɔn yaa ’gü, ’iin kö ꞊sɔɔn yaa ’ö‑ ’gü bhë, yaa ’dho dho ‑a ’ka ga ’gü, kö ‑yö ꞊bhɛa’ ‑a ‑wun ’gü; ‑a dheglu ’ö ’dhö bhë, ‑Zlan ‑yö ‑dho ‑këdhösü nu ‑a ‑dhë. A‑ ‑pö ’wun bhë ‑yö ‑gban mɛ ‑nu ’ö ‑an ‑bha ꞊sɔɔn yaa ’ka ’dho dho ‑an ’ka gamɛ ‑nu ‑bha ‑yadhɛ ‑bha bhë ‑an ‑bha. ’Kɛɛ ꞊sɔɔn yaa do ’ö kwa ’yaan ’ö ꞊ya kë ’ö ‑mɔ ‑a ‑bha ’ö dho mɛ ’ka ga ’gü bhë ’yaa ‑mü ’a‑ pö ’ka ꞊bhɛa’ ‑a ‑wun ’gü. ¹⁷’Wun ꞊zaa’ ‑sü ’saadhö ’ö tɔɔ ꞊sɔɔn yaa. ꞊Ɛɛ, ’kɛɛ ‑a ’bhaa ‑nu ‑wo mü ’pö ’ö ’wo dho mɛ ’ka ga ’gü. ¹⁸Kwa gia‑ kwa‑ ‑dɔ ꞊nɛ mɛ ’ö ‑Zlan ’kpɔnë ’ka ’yaa ’dho ꞊sɔɔn yaa kë ‑sü ’ka ’dhiö, ’ö tɔɔ ‑Zlan Gbö ‑ya ’piö ‑kplawo. ꞊Ya kë ’dhö kö këpëyaamɛ yaa ’dhö ‑mɔa ‑bha ‑yö pë yaa kaa. ¹⁹Kwa‑ ‑dɔ ꞊nɛ kwa ‑Zlan ‑bha ’ka, ’ö ’kpongtaadhɛ ’dhö dü ‑kɔ ꞊löö. ²⁰Kwa‑ ‑dɔ ’pö ꞊nɛ ‑Zlan ‑yö ö Gbö bɔ kö ‑yaan kwa ’yan ’dhi ’po, kö ‑Zlan ’ö ’wun gia‑ ’ka bhë, ’kwaan‑ ‑a dɔ. ’Ö ‑Zlan ’ö ’wun gia‑ ’ö ’dhö ‑a ’ka bhë ’kwa ‑klu ‑sü ’ka ‑a ‑bha ꞊bɔa’ ‑a Gbö Yesu Klito ‑ta ‑sü ’ka. Yö ꞊nɛ ’ö tɔɔ ‑Zlan gia‑ ’ö ꞊toëpö ‑këdhösü ’dhö ‑a ‑gɔ. ²¹Ma ’në ‑nu, gbapë ‑nu (’ö ’ka ‑an ‑ga ‑na bhë, ’waa ‑Zlan gia‑ ’ka), ‑ka ’kan ‑an ‑bha!