Joshuwa

Chitabu cha

JOSHUWA

Tanga mbere

Chitabu cha Joshuwa chiasemurira vira Aiziraeli arivyovamia Kanani tsini ya ulongozi wa Joshuwa, yehewa ulongozi bada ya Musa kufwa. Mambo muhimu garigo himu chitabuni ni: kuvuka muho Joridani, kuangamizwa kpwa mudzi wa Jeriko, viha vya mudzi wa Ai, kuikpwa uphya chilagane kahi ya Mwenyezi Mlungu na atue.

Chifungu chimwengachapho muhimu himu chitabuni ni, “Tsambulani ihi rero ndiye muhumikira. Ela mino na nyumba yangu hundahumikira Mwenyezi Mlungu.” (24:15)

Maelezo muhimu kpwa chifupi

Aiziraeli anateka tsi ya Kanani 1:1—12:24

Kuganywa kpwa tsi ya Kanani 13:1—21:45

a. Tsi ya uphande wa mlairo wa dzuwa 13:1–33

b. Tsi ya uphande wa mtswerero wa dzuwa 14:1—19:51

c. Midzi ya kuchimbirira 20:1–9

d. Midzi ya Alawi 21:1–45

Mbari za mlairo wa dzuwa zinauya kpwatu kpwao 22:1–34

Maneno ga mwisho ga Joshuwa 23:1–16

Chilagane chinaikpwa luphya hiko Shekemu 24:1–33

Malagizo ga Mwenyezi Mlungu kpwa Joshuwa

¹Bada ya chifo cha Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu, Mwenyezi Mlungu wagomba na Joshuwa mwana wa Nuni yekala msaidizi wa Musa achimuamba, ²“Mtumishi wangu Musa akafwa. Vivi dzifunganye uvuke muho Joridani, uwe na atu osi hinya, mkainjire tsi ambayo naapha atu a Iziraeli. ³1:3 Kumbukumbu 11:24–25Chila phatu ambapho nyayo zenu zindavyoga nkakuphani kama nrivyomlaga Musa ⁴Kula hiko jangbwani hadi Lebanoni kpwenderera hadi muho mkpwulu, muho Yufurati, tsi yosi ya Ahiti, hadi Bahari Kulu iriyo mtswerero wa dzuwa indakala yenu. ⁵1:5 Kumbukumbu 31:6–8; Aeburania 13:5Takuna ndiyekuturya muda wosi wa maishago. Kama nrivyokala na Musa, vivyo hivyo ndakala nawe, nami sindakuricha ushindwe. ⁶1:6 Kumbukumbu 31:6–7,23Dina chilume na ukale jasiri, mana uwe ndiwe ndiyelongoza hano atu kurisi tsi ihi ambayo naalaga akare aho kukala nindaapha. ⁷Dina chilume na ukale jasiri sana. Hakikisha unalunga na kuhenda kulengana na shariya ambayo mtumishi wangu Musa wakulagiza. Usiriche malagizo hata mwenga, ili kokosi ndikophiya, uongokerwe. ⁸Usiyale bii kugomba maneno ga chitabu hichi cha shariya, ela ni ugaririkane usiku na mutsi, ili ukale makini kuhenda gosi garigoandikpwa himo. Chihivyo undahenda njirazo ziongokerwe na kujaliwa. ⁹Kpwani siyakulagiza? Udine chilume na ukale jasiri, usiogophe, wala usivundzike moyo mana mimi Mwenyezi Mlungu, Mlunguo ni phamwenga nawe phophosi uphiyapho.”

Malagizo ga Joshuwa kpwa Aiziraeli

¹⁰Ndipho Joshuwa achilagiza vilongozi a hara atu achiambira, ¹¹“Zungulukani mo ndani ya kambi na mlagize atu a tayarishe vyakurya vyao, mana muda wa siku tahu mundavuka muho Joridani, mphiye mkamiliki tsi ambayo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu anakuphani muitawale.” ¹²1:12 Isabu 32:28–32; Kumbukumbu 3:18–20; Joshuwa 22:1–6Kpwa mbari za Rubini, Gadi na nusu mbari ya Manase Joshuwa waambira, ¹³“Tambukirani neno ambaro Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu wakulagizani, kukala Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu anakuphani phatu pha kuoya, naye andakuphani tsi ihi. ¹⁴Achetu enu, ana enu na nyama enu andasala tsi hino ambayo Musa wakuphani ngʼambo ihi ya muho Joridani. Ela alume osi sujaa kahi yenu andavuka muho na kuatanguliya ndugu zao kuno akatsukula silaha za viha. ¹⁵Mundaaterya ndugu zenu hadi Mwenyezi Mlungu ndiphoapha phatu pha kuoya dza arivyokuphani mwimwi. Hipho ndipho mundauya kpwedzamiliki tsi ihi ambayo Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu wakuphani, tsi iriyo uphande uhu wa mlairo wa dzuwa wa muho Joridani.”

¹⁶Nao achimjibu Joshuwa achimuamba, “Gosi uchigohulagiza hundagahenda, na kokosi ndikouhuma hundaphiya. ¹⁷Viratu hurivyomtii Musa kpwa chila dzambo, vivyo hundakutii, Mwenyezi Mlungu, Mlunguo naakale phamwenga nawe, dza arivyokala phamwenga na Musa! ¹⁸Yeyesi ndiyerema malagizogo au kurema kulunga manenogo, andaolagbwa. Bora uwe udine chilume na ukale jasiri.”

Apelelezi anahumwa Jeriko

¹2:1 Aeburania 11:31; Jakobo 2:25Phahi Joshuwa mwana wa Nuni wahuma atu airi kula Shitimu kama apelelezi, achiambira, “Phiyani mukalole iyo tsi, ela zaidi mudzi wa Jeriko.” Nao aphiya, achendainjira nyumba ya malaya mmwenga yeihwa Rahabu, nao achilala himo.

²Sambi mfalume wa Jeriko waambwa, “Lola, Aiziraeli airi akedza kupeleleza tsi ihi usiku.” ³Hipho mfalume wa mudzi wa Jeriko walagiza malagizo kpwa Rahabu achimuamba, “Atuluze nyo Aiziraeli achiokpwedza na kpwinjira mwako nyumbani, mana akedza kupeleleza tsi ihi yosi.” ⁴Ela yuya mchetu kala akaafwitsa. Naye achiamba, “Ni kpweli akanitsolokera, ela simanyire alako. ⁵Na wakati wa kufunga ryango ra mudzi, jiza richiphohanda, hinyo atu akauka ela simanya achikophiya, alungeni-lungeni upesi namwi mundaaphaha.” ⁶Ela ye kala akaapandiza na kpwaafwitsa darini, ambako kala akakutandaza mabuwa ga katani. ⁷Kpwa hivyo hara atu ariohumwa ni mfalume aalunga-lunga na njira hadi achifika riko ra muho Joridani. Mara tu hara atu ariohumwa ni mfalume ariphotuluka hura mudzi, ryango richifungbwa. ⁸Phahi Rahabu waapandira hara apelelezi kabila taadzangbwelala, ⁹naye achiambira, “Namanya Mwenyezi Mlungu akakuphani hino tsi. Naswi hukainjirwa ni wasiwasi kpwa sababu yenu, nao atu osi asagalao himu anakuogophani. ¹⁰2:10 Kutsama 14:21; Isabu 21:21–35Mana hwasikira vira Mwenyezi Mlungu arivyoumisa madzi ga Bahari ya Shamu mbere zenu, mriphokala mkatuluka Misiri, na vira murivyoahenda hara afalume airi a Aamori ariokala ngʼambo ya muho Joridani, Sihoni na Ogi ambao mwaangamiza tsetsetse. ¹¹Naswi huriphosikira dzambo hiro, mioyo yehu yainjira wuoga, napho taphayakala hata mutu mmwenga yekala na nguvu kpwa sababu yenu, mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu ndiye Mlungu dzulu mlunguni na hipha duniani. ¹²Kpwa hivyo, niapirani kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu kukala manono nchigokuhenderani, namwi mundanihendera manono phamwenga na atu a nyumba ya baba. Mnihakikishire kukala ¹³mundaaricha moyo baba, mayo na enehu a chilume na achetu phamwenga na atu aho osi kukala tamundahuolaga, tsona mundahutivya husifwe.” ¹⁴Nao hara atu achimuamba, “Tamundaolagbwa, na mchiolagbwa phahi Mlungu naahuone! Ichikala kamundasema siri yehu, phahi naswi hundakuhenderani manono kpwa uaminifu wakati Mwenyezi Mlungu ndiphohupha tsi hino.”

¹⁵Nyumba ya Rahabu kala ikagbwirana na ukuta wa mudzi wa Jeriko kpwa hivyo achiatsereza na dirishani kuhumira kowa. ¹⁶Naye kala akaambira hara apelelezi, “Phiyani seemu ya myangoni mkadzifwitse kuko siku tahu sedze hinyo atu anaokuendzani mkakutana nao, hipho atu hinyo ndiphouya ndipho munaweza kuphiya vyenu.” ¹⁷Hara atu amuambira Rahabu, “Swiswi hundahenda dzambo ambaro ukahuendesa huape. ¹⁸Wakati ndiphokpwedza tsi hino, funga kowa ihi ya kundu dirisha riri ambaro undahutserezera. Nawe kusanya mwako nyumbani sowe, mayoo, enenu a chilume na osi ario na uhusiano na sowe. ¹⁹Yeyesi ndiyetuluka kondze ya nyumbayo tahundakala na lawama achiolagbwa, ela ichikala mutu ndiyekala mwako nyumbani andaolagbwa, lawama indakala dzulu yehu. ²⁰Ela uchilavya siri hino hunayoyiika, tahundakala na lawama kulengana na ahadi uchiyoyiika.” ²¹Rahabu achiambira, “Naikale kama mchivyogomba.” Naye achiatsereza achiphiya vyao. Chisha achifunga hura mkpwowa wa kundu hipho dirishani.

²²Hara apelelezi aambuka hiko myangoni ambako asala kuko siku tahu hadi hara kala anaaendza ariphouya mudzini Jeriko, bada ya kuendza njirani mosi na kuakosa. ²³Phahi hara Aiziraeli airi atserera kula hiko myangoni, achivuka muho Joridani achiphiya kpwa Joshuwa mwana wa Nuni, nao achendamsemurira gosi garigoaphaha. ²⁴Achimuamba Joshuwa, “Kpwa kpweli Mwenyezi Mlungu akaitiya tsi yosi mwehu mikononi. Tsona enyezi a tsi iyo anakakama kpwa sababu yehu.”

Aiziraeli anavuka muho Joridani

¹Kuriphocha, Joshuwa warauka achiuka kula Shitimu phamwenga na Aiziraeli osi, nao achiphiya hadi muho Joridani, achendachita kambi kabila ya kuvuka. ²Bada ya siku ya hahu vilongozi atsupira mura kambini ³na achilagiza hara atu achiambira, “Mundiphoona sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu rikaunulwa ni Alawi ambao ni alavyadzi-sadaka, namwi mundauka na mrilunge, ⁴ili mmanye njira ndiyogbwira, mana tamudzangbwegbwira njira hino. Ela msirisengerere phephi. Mwimwi mundakala dza kilomita mwenga hivi nyumaze.”

⁵Phahi Joshuwa waambira hinyo atu, “Dzitakaseni mana Mwenyezi Mlungu andakuonyesani vilinje muhondo.” ⁶Naye Joshuwa waambira hara alavyadzi-sadaka, “Halani sanduku ra chilagane mtanguliye naro mbere za atu.” Nao achirihala na achitanguliya mbere za hara atu.

⁷Mwenyezi Mlungu achimuamba Joshuwa, “Kpwandzira siku ya rero ndakutogola hata Aiziraeli osi akuishimu, ili amanye kukala ndakala nawe dza nrivyokala na Musa. ⁸Uwe ndiwe ndiye alagiza alavyadzi-sadaka atsukulao sanduku ra chilagane kukala ‘achifika kanda-kanda ya muho Joridani, naainjire ndani ya madzi, aime.’ ”

⁹Hipho Joshuwa achiambira Aiziraeli, “Sengerani musikize maneno ga Mwenyezi Mlungu.” ¹⁰Joshuwa achienderera kuamba, “Vivi mundamanya kukala Mlungu ariye moyo a kahi yenu, naye andaazola Akanani, Ahiti, Ahivi, Aperizi, Agirigashi, Aamori na Ajebusi mbere zenu. ¹¹Lolani sanduku ra chilagane ra Mlungu wa dunia yosi ri phephi kukutanguliyani himo muho Joridani. ¹²Phahi tsambulani atu kumi na airi kula mbari za Aiziraeli, chila mbari mutu mmwenga. ¹³Wakati alavyadzi-sadaka anaotsukula sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu, Bwana wa tsi yosi, ndiphovyoga madzi ga muho Joridani, madzi gajerago kula dzulu gandaimiswa gakale dza tsulu.”

¹⁴Aiziraeli ariphovundza kambi ili avuke muho Joridani, hara alavyadzi-sadaka ariokala akatsukula sanduku ra chilagane akala mbere zao ¹⁵Na hinyo alavyadzi-sadaka ariotsukula sanduku ra chilagane ariphofika muho Joridani na nyayo zao kuvyoga kanda-kanda ya nyo muho (muho Joridani nkuodzala na kufurika wakati wosi wa mavuno), ¹⁶madzi gosi gajerago kula uphande wa dzulu gaima gachirundikana hadi hiko Adamu, mudzi mdide urio phephi na mudzi wa Sarethani. Madzi ambago kala ganajera kuelekeya bahari ya Araba, yani Bahari ya Munyu, gachisira kujera nao atu achivuka kuelekeya Jeriko. ¹⁷Wakati Aiziraeli osi kala anavuka kutsupira tsi kavu, alavyadzi-sadaka ariotsukula sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu aima chuu tsi kavu kahi-kahi ya muho Joridani, hadi taifa rosi richisira kuvuka.

Aiziraeli anaika mawe ga ushaidi wa kuvuka muho Joridani

¹Taifa rosi ririphokala rikavuka muho Joridani, Mwenyezi Mlungu wamuamba Joshuwa: ²“Tsambula alume kumi na airi kula nyo atu, chila mbari mutu mmwenga, ³nao alagize uambe, ‘Halani mawe kumi na mairi kula pho kahi-kahi ya nyo muho Joridani haswa pharatu phaimirepho alavyadzi-sadaka, gatsukuleni mkagaike phatu ambapho rero mundalala.’”

⁴Hipho Joshuwa waiha hara Aiziraeli kumi na airi, ambao kala akaatsambula, mmwenga kula chila mbari. ⁵Joshuwa achiambira, “Phiyani pho kahi-kahi ya nyo muho Joridani mbere za ro sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu chila mmwenga akatsole dziwe aritsukule fuzini, chila dziwe kpwa mbari mwenga ya Aiziraeli, ⁶ili ikale ishara kahi-kahi yenu. Ana enu ndiphokuuzani siku zedzazo, ‘Gano mawe manage nini?’ ⁷Phahi mundaambira kukala madzi ga muho Joridani gaimiswa kujera phokala Sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu rinavuswa muho Joridani. Kpwa hivyo mawe gago gandakala ushaidi kpwa Aiziraeli kare na kare.”

⁸Hara Aiziraeli ahenda kama vyolagizwa ni Joshuwa. Ahala gara mawe kumi na mairi kula kahi-kahi ya muho Joridani, kulengana na isabu ya mbari za Iziraeli, dza viratu Mwenyezi Mlungu arivyomuambira Joshuwa, achigatsukula hadi phara pholala, nao achigapanga hipho. ⁹Joshuwa waimisa mawe ganjina kumi na mairi kahi-kahi ya muho Joridani, haswa pharatu ambapho alavyadzi-sadaka ariotsukula sanduku ra chilagane kala aimire, nago gachere phapho hadi rero.

¹⁰Hara alavyadzi-sadaka ariotsukula sanduku ra chilagane asala kuima kahi-kahi ya muho Joridani hadi atu ariphomala kuhenda chila chitu ambacho Mwenyezi Mlungu wamlagiza Joshuwa aambire atu, kulengana na vira arivyolagizwa ni Musa. Nao atu achihenda wangbwi wa kuvuka nyo muho. ¹¹Bada ya atu osi kusira kuvuka, hara alavyadzi-sadaka na sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu avuka kuno atu anaalola. ¹²Ana alume a mbari za Rubini, Gadi na nusu ya mbari ya Manase ambao kala akadzitayarisha chiviha, avuka mbere ya Aiziraeli kama Musa arivyoalagiza. ¹³Anajeshi aho apatao elufu mirongo mine okala na silaha tayari kpwa viha aphiya kuelekeya tsi ya kugbwa za mudzi wa Jeriko tayari kpwa viha naye Mwenyezi Mlungu kala a phamwenga nao. ¹⁴Siku iyo Mwenyezi Mlungu wamtukuza Joshuwa mbere za Aiziraeli osi; nao achimuishimu Joshuwa maishage gosi kama arivyomuishimu Musa.

¹⁵Naye Mwenyezi Mlungu kala akamuamba Joshuwa, ¹⁶“Lagiza alavyadzi-sadaka atsukulao sanduku ra chilagane, atuluke kula muho Joridani.” ¹⁷Kpwa hivyo Joshuwa waamurisha hara alavyadzi-sadaka achiambira, “Tulukani himo muho Joridani.” ¹⁸Wakati hara alavyadzi-sadaka a Mwenyezi Mlungu ariphotuluka kula kahi-kahi ya muho Joridani, na ariphovyoga tsi kavu, madzi ga muho Joridani gauya kujera gachiodzala pande zosi kama garivyokala mwandzo. ¹⁹Hara atu ariphovuka muho Joridani kala ni siku ya kumi ya mwezi wa mwandzo,4:19 Mwezi wa mwandzo wa kalenda ya Chiyahudi ni Abibu na uandza mwezi wa hahu. nao achichita kambi hiko mudzi wa Giligali urio mphaka wa uphande wa mlairo wa dzuwa wa mudzi wa Jeriko. ²⁰Gara mawe kumi na mairi, ambago agahala kula muho Joridani gasimikpwa ni Joshuwa hipho mudzi wa Giligali. ²¹Achiambira hara Aiziraeli, “Ana enu ndiphokuuzani siku zedzazo, ‘Gano mawe gana mana yani?’ ²²Hipho mundaamanyisa kukala, Aiziraeli avuka muho Joridani tsi kavu.” ²³Mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu waumisa madzi ga muho Joridani kuno hunalola hata huchivuka kama Mwenyezi Mlungu wehu arivyohenda hiko Bahari ya Shamu, ambayo waiumisa madzi hadi akare ehu achisira kuvuka. ²⁴Higa gahendeka ili atu osi duniani amanye kukala uwezo wa Mwenyezi Mlungu una nguvu, ili namwi mumuogophe Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu hata kare na kare.

¹Afalume osi a Aamori ariosagala ngʼambo ya mtswerero wa dzuwa wa muho Joridani, na afalume a Akanani ariosagala pwani ariphosikira kukala Mwenyezi Mlungu akaumisa madzi ga Joridani kpwa sababu ya atu a Iziraeli hadi achivuka, nao akakama kpwa wuoga, na kusira nguvu kpwa kuogopha Aiziraeli.

Aiziraeli anatiywa tsatsani hiko Giligali

²Wakati hinyo, Mwenyezi Mlungu wamuambira Joshuwa, “Tengeza marumu ga mawe mafu ili waatiye tsatsani Aiziraeli. ³Phahi Joshuwa watengeza marumu ga mawe achiatiya tsatsani Aiziraeli hipho mwango wa tsatsa (Gibeya-Haaralothi). ⁴5:4 Isabu 14:28–35Sababu ya Joshuwa kutiywa tsatsani Aiziraeli ni hino: alume osi ambao kala akafika rika ra kuweza kuphiya vihani wakati anauka Misiri kala akafwa hiko jangbwani. ⁵Alume osi ariotuluka Misiri kala akatiywa tsatsani, ela hara ariovyalwa himo njirani, hiko jangbwani bada ya kutuluka Misiri kala taadzangbwetiywa tsatsani. ⁶Mana Aiziraeli asafiri jangbwani miaka mirongo mine, hata alume osi ariokala ana uwezo wa kuphiya vihani wakati anatuluka Misiri, kala akasira kufwa kpwa kusaphundza sauti ya Mwenyezi Mlungu. Yakala hivyo mana Mwenyezi Mlungu kala akaapira atu hinyo kukala taandaona tsi hira ambayo waapira akare aho kukala andaapha, tsi yenye rutuba. ⁷Kpwa hivyo ana aho ariokuzwa ni Mwenyezi Mlungu bada ya avyazi aho ndio ariotiywa tsatsani ni Joshuwa, mana taayatiywa tsatsani himo njirani.”

⁸Bada ya alume osi a taifa zima kusira kutiywa tsatsani, ahurira mo kambini hadi achiphophola. ⁹Ndipho Mwenyezi Mlungu wamuamba Joshuwa, “Rero nkakuusirani waibu wa utumwa wa Misiri.” Kpwa hivyo phatu hipho phaihwa Giligali5:9 Neno ra Chieburania rohumirwa hipha ni sawa na kuuswa. hadi rero.

¹⁰5:10 Kutsama 12:1–13Aiziraeli ariphokala akachita kambi Giligali, asherekeya sikukuu ya Pasaka dziloni ya siku ya kumi na ne ya mwezi hiko tsi za kugbwa za seemu za Jeriko. ¹¹Na siku ya phiriye bada ya Pasaka, siku iyo-iyo achirya mavuno ga iyo tsi: mikahe isiyotiywa hamira na ndodore. ¹²5:12 Kutsama 16:35Siku ya phiri bada ya kurya mavuno ga yo tsi, chakurya cha manna chasika, ela Aiziraeli achikala anarya mavuno ga tsi ya Kanani mwaka uho.

Joshuwa na mutu mwenye upanga

¹³Siku mwenga Joshuwa ariphokala phephi na mudzi wa Jeriko, gafula waona mutu akaima mbereze kuno akagbwira upanga uchiotsomolwa chowani naye Joshuwa achimsengerera achimuuza, “Dze! We u uphande wehu hebu wa maadui gehu?” ¹⁴Naye achijibu achiamba, “Si wa uphande wenu wala wa maadui genu. Ela mimi ni mkpwulu wa jeshi ra Mwenyezi Mlungu na vivi nikatsoloka.” Phahi Joshuwa wadzibwaga chimabumabu achiabudu, chisha achimuuza, “Bwana unalonda nihendeni mino mtumishio?” ¹⁵Yuya chilongozi wa jeshi ra Mwenyezi Mlungu wamuamba Joshuwa, “Vula virahuvyo, mana phatu uimirepho ni phatakatifu.” Naye Joshuwa achihenda hivyo.

Kubomolwa kpwa mudzi wa Jeriko

¹Maryango ga mudzi wa Jeriko kala gakafungbwa kpwa sababu ya atu a Iziraeli. Taphana mutu yeinjira wala yetuluka. ²Naye Mwenyezi Mlungu achimuamba Joshuwa, “Lola, nkatiya mudzi wa Jeriko mwako mikononi, phamwenga na mfalumewe na masujaage. ³Uwe na anajeshi osi mundazunguluka mudzi mara mwenga chila siku kpwa siku sita. ⁴Chila munaphozunguluka mudzi uhu alavyadzi-sadaka sabaa ni aphiye phamwenga namwi na akale mbere za sanduku ra chilagane. Chila mmwenga wao akale akatsukula gunda ra pembe ya turume. Siku ya sabaa mundazunguluka mudzi wa Jeriko kano sabaa, kuno alavyadzi-sadaka anapiga magunda gao. ⁵Wakati anapiga magunda gao ga pembe za turume na Aiziraeli achisikira iyo sauti, osi naakote kululu nao ukuta wa hinyo mudzi wa Jeriko undagbwa. Hipho atu andavamia hinyo mudzi, chila mmwenga ainjire na pho aimirepho.”

⁶Phahi Joshuwa mwana wa Nuni waiha alavyadzi-sadaka, achiaambira, “Unulani na mtsukule sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu na anjina sabaa atsukule magunda mbere za ro sanduku ra chilagane.” ⁷Naye achialagiza atu, “Phiyani mkauzunguluke mudzi kuno jeshi ririro na silaha akale mbere ya sanduku ra Mwenyezi Mlungu.”

⁸Kama Joshuwa arivyolagiza atu, hara alavyadzi-sadaka ariotsukula magunda ga turume sabaa mbere za Mwenyezi Mlungu akala mbere kuno anapiga gara magunda kuno sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu rinaalunga nyuma. ⁹Hara atu ariokala na silaha atanguliya hara alavyadzi-sadaka ambao kala anapiga magunda, nao arindzi anjina achikala analunga-lunga nyuma ya sanduku ra chilagane kuno magunda ganapigbwa vivyo kpwa vivyo. ¹⁰Ela Joshuwa walagiza hara atu, “Mwimwi msikote kululu wala sauti yenu kusikirwa, wala msigombe neno rorosi hadi siku ambayo ndakuambirani mkote kululu; hipho ndipho mundapiga kululu.” ¹¹Kpwa hivyo Joshuwa waahenda azunguluke mara mwenga chila siku achikala akatsukula sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu na kuuya kambini.

¹²Phahi Joshuwa walamuka ligundzu chiti na alavyadzi-sadaka achihala sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu. ¹³Na hara alavyadzi-sadaka sabaa ariotsukula magunda sabaa atanguliya rira sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu kuno anapiga magunda gao bila ya kuricha. Nao hara ariokala na silaha kala a mbere ya sanduku ra chilagane na anjina achikala nyuma. ¹⁴Siku ya phiri azunguluka tsona mara mwenga nyo mudzi wa Jeriko, chisha achiuya kambini. Ahenda hivyo kpwa siku sita. ¹⁵Siku ya sabaa, alamuka chiti achizunguluka mudzi wa Jeriko dza arivyohenda kpwa siku sita, ela siku iyo azunguluka hinyo mudzi kano sabaa. ¹⁶Iriphofika kano ya sabaa, alavyadzi-sadaka ariphopiga magunda gao, Joshuwa waambira Aiziraeli, “Kotani kululu, mana Mwenyezi Mlungu akakuphani huno mudzi ¹⁷Huno mudzi na chochosi chiricho himu ndani chindatengbwa kpwa Mwenyezi Mlungu kpwa kubanangbwa; Rahabu macheye yuya malaya na osi ambao andakala a mwakpwe nyumbani ndio ndiorichwa aishi, kpwa sababu wafwitsa apelelezi arioahuma. ¹⁸Ela mwimwi richani vitu ambavyo vyaikpwa viangamizwe, ili sedze mkarehera kambi ya Iziraeli matatizo na lana. ¹⁹Ela feza na zahabu, miyo ya shaba na ya chuma ni mitakatifu kpwa Mwenyezi Mlungu, nayo indaikpwa kpwenye hazina ya Mwenyezi Mlungu.”

²⁰6:20 Aeburania 11:30Kpwa hivyo alavyadzi-sadaka apiga gara magunda. Mara tu atu ariphosikira sauti ya magunda, achikota kululu nao ukuta wa mudzi uchigbwa. Atu ainjira hura mudzi kula phara atu ariphokala akaelekeza, achiuteka nyo mudzi. ²¹Chisha achiolaga kpwa upanga vyosi vyokala na uhai himo mudzini: atu osi alume kpwa achetu, avyere kpwa adide, ngʼombe, mangʼondzi na punda.

²²Naye Joshuwa achiambira hara apelelezi ariopeleleza iyo tsi, “Phiyani mkainjire nyumba ya iye malaya mkatuluze iye mchetu na atue osi kama murivyomuapira.” ²³Phahi hara barobaro ariopeleleza ainjira achimtuluza Rahabu, ise na nine, nduguze a chilume na atue osi. Atuluza jamaa osi a Rahabu achiaika kondze ya kambi ya Aiziraeli. ²⁴Chisha hinyo mudzi wa Jeriko achiutiya moho phamwenga na chila chitu chirichokalamo isiphokala feza, zahabu, miyo ya shaba na ya chuma; ihi achiitiya kpwenye hazina ya nyumba ya Mwenyezi Mlungu. ²⁵6:25 Aeburania 11:31Ela yuya malaya Rahabu phamwenga na atu osi a nyumba ya ise, arichwa ni Joshuwa aishi, nacho chivyazi chao chinaishi kahi-kahi ya Aiziraeli hadi rero, kpwa sababu wafwitsa apelelezi ariohumwa kupeleleza mudzi wa Jeriko.

²⁶6:26 1 Afalume 16:34Joshuwa waapa wakati uho achiamba,

“Mutu yeyesi ndiye dzenga tsona mudzi hinyu wa

Jeriko naalaniwe ni Mwenyezi Mlungu.

Achidzenga msingiwe

mwanawe wa kpwandza naafwe.

Na achidzenga maryango ga mudzi hinyo,

mwanawe chiziyanda naafwe.”

²⁷Phahi Mwenyezi Mlungu wakala phamwenga na Joshuwa, na ngumaye ichigota tsi iyo yosi.

Atu a mudzi wa Ai anaturya Aiziraeli

¹Ela Aiziraeli taayakala aaminifu kuhusu vira vitu vyotengbwa ni Mlungu, mana Akani mwana wa Karimi, mwana wa Zabudi, mwana wa Zera, wa mbari ya Juda, wahala bazi ya vitu vyotengbwa ni Mlungu. Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu achiatsukirirwa sana Aiziraeli.

²Joshuwa wahuma atue kula Jeriko akapeleleze mudzi wa Ai, urio phephi na Bethi-Aveni uphande wa mlairo wa dzuwa wa mudzi wa Betheli, achiaambira, “Phiyani mkapeleleze yo tsi.” Nao achiphiya kpwendapeleleza mudzi wa Ai. ³Phahi auya kpwa Joshuwa achendamuamba, “Taina haja ya atu osi aphiye kpwendapigana na atu a Ai, atu elufu mbiri au tahu hivi anatosha. Usihende atu acharemwa bure mana atu a Ai ni achache.” ⁴Kpwa hivyo atu kama elufu tahu aphiya, ela achendazoreswa ni atu a mudzi hinyo wa Ai. ⁵Aiziraeli mirongo mihahu na sita aolagbwa ni atu a Ai. Achiazoresa kula kondze ya ryango ra mudzi hadi Shebarimu ambako Aiziraeli anji aolagbwa mavoromokoni. Nao Aiziraeli mioyo yao ichiinjira wuoga.

⁶Joshuwa phamwenga na vilongozi a Iziraeli akpwanyula nguwo zao na achidzimwagira vumbi mwao vitswani achendadzibwaga chimabumabu mbere za sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu na achisala hipho hadi dziloni. ⁷Joshuwa achiamba, “Hai Bwana Mwenyezi Mlungu! Kpwa utu wani wavusa swiswi atuo muho Joridani, ili uhulavye kpwa Aamori ahuangamize? Si baha kala wahuricha ngʼambo ya muho Joridani! ⁸Ee! Mwenyezi Mlungu, hata simanya niambedze ichikala Aiziraeli akachimbira maadui gao! ⁹Mana Akanani na atu osi asagalao tsi hino andasikira nao andahuvamia na dzina rehu rindaangamika kabisa duniani. Dze! Dzinaro kulu rindaphahadze nguma?”

¹⁰Mwenyezi Mlungu achimuamba Joshuwa, “Unuka! Kpwa utu wani ukadzibwaga chimabumabu? ¹¹Aiziraeli akahenda dambi, mana akavundza chilagane nrichoalagiza achilunge. Akahala bazi ya vitu nrivyovitenga kpwa ajili yangu. Akaviiya, kuchenga na akaviika phamwenga na vitu vyao. ¹²Kpwa hivyo Aiziraeli taandaturya maadui gao, andakala a kuchimbira maadui gao, kpwa sababu nyo enye akakala chitu cha kuangamizwa. Sindakala phamwenga namwi, hadi mndiphoangamiza vitu nrivyotenga kpwa ajili yangu kahi-kahi yenu. ¹³Phahi unuka ukaatakase, aambire, ‘Dzitakaseni kpwa ajili ya muhondo, mana hivyo ndivyo aambavyo Mwenyezi Mlungu.’ Mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Aiziraeli anaamba, ‘Kahi-kahi yenu, mwi Aiziraeli kuna vitu nrivyotenga. Tamundaturya maadui genu hadi mndiphousa kahi-kahi yenu vitu vyotengbwa kpwa ajili ya Mlungu.’ ¹⁴Kpwa hivyo muhondo ligundzu mundakpwedza mbere zangu mbari bada ya mbari. Mbari ambayo Mwenyezi Mlungu andaitsambula indatsupa mbere, mryango bada ya mryango. Mryango ambao Mwenyezi Mlungu andautsambula undatsupa mbere, nyumba bada ya nyumba. Nyumba ambayo Mwenyezi Mlungu andaitsambula indatsupa mbere, mutu bada ya wanjina. ¹⁵Naye mutu ndiyepatikana na vitu vyotengbwa kpwa ajili ya Mlungu andaochwa na moho phamwenga na chila chituche mana wavundza chilagane cha Mwenyezi Mlungu, naye wahendera dzambo iyi Iziraeli.”

Akani anaolagbwa kpwa kuhenda dambi

¹⁶Phahi Joshuwa warauka chiti achiareha phephi Aiziraeli osi, mbari bada ya mbari, nayo mbari ya Juda ichitsambulwa. ¹⁷Ndipho mbari yosi ya Juda ichisenera phephi. Mryango bada ya mryango, nao mryango wa Zera uchitsambulwa. Mryango wosi wa Zera uchisengera phephi, nyumba bada ya nyumba na nyumba ya Zabudi ichitsambulwa. ¹⁸Joshuwa achireha atu a Zabudi phephi, mutu bada ya mutu na Akani mwana wa Karimi, mwana wa Zabudi, mwana wa Zera wa mbari ya Juda achitsambulwa. ¹⁹Hipho Joshuwa wamuamba Akani, “Mwanangu, mtogole Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Aiziraeli na uniambire urigohenda, nawe usinifwitse.” ²⁰Hipho Akani achimjibu Joshuwa achimuamba, “Kpweli námkosera Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Aiziraeli. Hiri ndiro rorihenda: ²¹Nriphoona vwazi nono kula Shinari rokala kahi ya zewe, kama kilo mbiri za feza na mraba wa zahabu uriokala zaidi ya nusu kilo, náviaza na nchivihala, navyo návifwitsa dibwani ndani ya hema rangu na feza nchiyiika tsini ya vitu vyosi.”

²²Kpwa hivyo Joshuwa wahuma ahumwa achizola hiko hemani, achendaona vira vitu na zira feza tsiniye. ²³Nao ariphoviphaha kula himo hemani avirehera Joshuwa phamwenga na atu osi a Iziraeli alafu achiviika photsi mbere za Mwenyezi Mlungu. ²⁴Phahi Joshuwa phamwenga na Aiziraeli ariokala phamwenga naye, ahala Akani mwana wa Zera, feza, rira vwazi, mraba wa zahabu, anae a chilume na achetu, ngʼombeze, pundae na mangʼondzige, hemare na vyosi arivyokala navyo hadi Dete ra Akori. ²⁵Ariphofika Joshuwa achimuamba Akani, waurehera tabu, naye Mwenyezi Mlungu andakurehera tabu ihi rero. Aiziraeli osi achimpiga mawe Akani na atue osi hadi achifwa na miri yao achiyiocha. ²⁶Alafu achimuikira ndulu ya mawe ambago gachere phapho ta rero, nazo tsukizi za Mwenyezi Mlungu zichidigirika. Kpwa hivyo hata rero phatu hipho phanaihwa Dete ra Akori.7:26 Akori manage ni tabu.

Mudzi wa Ai unabanangbwa

¹Alafu Mwenyezi Mlungu achimuamba Joshuwa, “Usivundzike moyo wala usikale muoga. Vivi hala jeshi rosi ra Iziraeli na uphiye ukavamie mudzi wa Ai, mana mfalume wa Ai nikamtiya mwako mikononi phamwenga na atue, mudziwe na yo tsiiye. ²Mundaangamiza mudzi wa Ai na mfalumewe dza viratu murivyoangamiza mudzi wa Jeriko phamwenga na mfalumewe. Ela vyosi ndivyohala zewe na mifugo yao indakala mali yenu. Hinyo mudzi utengere atu ndinyo uuoteya kula uphande wa nyuma.”

³Kpwa hivyo Joshuwa na jeshi rosi aphiya Ai. Joshuwa achitsambula alume enye mkpwotse elufu mirongo mihahu nao achiahuma usiku. ⁴Achialagiza hivi, “Mwimwi mundaoteya hinyo mudzi kpwa nyuma, ela msikale kure na nyo mudzi, namwi mosi mkale tayari. ⁵Mimi na atu osi ario phamwenga nami hundausengerera hinyo mudzi. Aho ndiphotuluka kondze ili kuhupiga kama vyohenda mwandzo, swiswi hundagaluka huchimbire. ⁶Aho andaenderera kutuluka kondze ahulunge hadi akale kure na mudzi wao, mana andaona anauzoresa dza arivyohenda hipho mwandzo. Swiswi hundaaricha auzorese. ⁷Hipho, mwimwi mundatuluka kula hiko ambako munaoteya muvamie hinyo mudzi mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu andautiya mudzi mwenu mikononi. ⁸Wakati mkauhala zewe hinyo mudzi mundautiya moho kama Mwenyezi Mlungu arivyolagiza. Higo ndigo malagizo ambago mundagalunga.” ⁹Phahi Joshuwa waahuma, nao achiphiya phatu phao phakpwendaoteya, kahi-kahi ya mudzi wa Betheli na Ai uphande wa mtswerero wa dzuwa wa nyo mudzi wa Ai, ela usiku uho Joshuwa walala kambini.

¹⁰Siku ya phiriye Joshuwa walamuka chiti achikusanya Aiziraeli na achielekeya mudzi wa Ai, iye na vilongozi vya Aiziraeli akala mbere za atu osi. ¹¹Anajeshi osi ariokala phamwenga na Joshuwa aphiya hadi phephi, tsolokero ra nyo mudzi, nao achichita kambi uphande wa vurini mwa nyo mudzi. Kahi-kahi yao na mudzi wa Ai kala phana dete. ¹²Hipho watsambula atu elufu tsano achiaika aotee uphande wa mtswerero wa dzuwa wa mudzi wa Ai, kahi-kahi ya mudzi wa Betheli na Ai. ¹³Kpwa hivyo jeshi rosi kala richikala rikapangbwa tayari kpwa viha. Diba kulu ra anajeshi raikpwa uphande wa vurini mwa hinyo mudzi, na hara aoteyadzi aikpwa uphande wa mtswerero wa dzuwa wa nyo Mudzi. Ela usiku uho Joshuwa walala pho deteni.

¹⁴Mfalume wa mudzi wa Ai ariphoona higo, iye na atue osi ahenda wangbwi achituluka ligundzu kpwendakutana phatu pha kukutana phololana na Araba ili apigane na Aiziraeli. Ela kayamanya kukala kpwakala na chikosi cha kupweka nyuma ya nyo mudzi. ¹⁵Phahi Joshuwa na Aiziraeli osi adzihenda kukala akashindwa, achichimbira uphande wa jangbwani. ¹⁶Hipho, atu osi ariokala himo mudzini aihwa phamwenga ili alunge Aiziraeli. Kadiri arivyokala anamlunga Joshuwa achikala anazidi kusengera kure na nyo mudzi wa Ai. ¹⁷Takuna hata mlume mmwenga yesala mudzi wa Ai ama Betheli wakati wa kuzoresa Aiziraeli, nao mudzi achiuricha laza.

¹⁸Phahi Mwenyezi Mlungu achimuamba Joshuwa, “Golosa fumoro kuelekeza mudzi wa Ai, mana ndakuhenda uushinde.” Naye Joshuwa achigolosa fumo ririrokala mwakpwe mkpwononi kuelekeza nyo mudzi. ¹⁹Joshuwa ariphogolosa mkpwonowe, jeshi rokala rinaoteya ratuluka upesi, azola achiinjira ndani ya mudzi wa Ai nao achiuhala na achihenda wangbwi wa kuutiya moho. ²⁰Atu a Ai aripholola nyuma, mosi wa nyo mudzi kala ukafika mainguni. Nao taayakala na pha kuchimbirira mana Aiziraeli ambao kala akazorera jangbwani aagalukira na achiandza kuapiga. ²¹Joshuwa na Aiziraeli osi ariphoona jeshi rokala rinaoteya rikauhala zewe nyo mudzi na mosi unatuluka kula mo mudzini, aagalukira atu a Ai achiaolaga. ²²Hara Aiziraeli kala akavamia atuluka kula himo mudzini achiapiga kula nyuma, atu a Ai achikala akazangirwa ni Aiziraeli chila uphande, nao achiapiga achiaolaga na taphana hata mmwenga yesala wala kuchimbira. ²³Ela mfalume wa mudzi wa Ai watsukulwa (achikala achere moyo) mzima hadi kpwa Joshuwa.

²⁴Aiziraeli ariphomala kuolaga atu a Ai kpwa upanga hiko weruni ambako Aiziraeli kala akafika bada ya kuzolwa ni atu a Ai, auya Ai achendaolaga osi ambao kala akasala. ²⁵Atu osi a Ai aolagbwa siku hiyo, jumula yao kala ni atu elufu kumi na mbiri alume kpwa achetu. ²⁶Mana Joshuwa kauyizire mkpwonowe ambao kala ukagbwirira fumo kuelekeza mudzi wa Ai hadi ariphomala kuolaga atu osi a Ai. ²⁷Vitu ambavyo taviangamizirwe ni mifugo na vitu vyanjina ambavyo Aiziraeli ahala vichikala vyao kulengana na maneno ga Mwenyezi Mlungu arigomlagiza Joshuwa. ²⁸Hipho Joshuwa wauocha mudzi wa Ai achiuhenda ukale tsumbi ya mawe, na achiuhenda gandzo hadi rero. ²⁹Chisha achimsongola mfalume wa Ai dzulu ya muhi naye achimricha phapho hadi dziloni. Kuriphofika dziloni Joshuwa waamurisha atu achiutsereza nyo mwiri, achiubwaga ryango ra mudzi nao achiufwinika na ndulu ya mawe ambago gachere phapho hadi rero.

Chilagane cha Mwenyezi Mlungu chinaikpwa luphya

³⁰8:30 Kumbukumbu 27:2–8Chisha Joshuwa wadzenga phatu pha kulavira sadaka Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Aiziraeli hiko mwango wa Ebali. ³¹8:31 Kutsama 20:25Wadzenga viratu Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu arivyolagiza Aiziraeli, kama vyoandikpwa katika chitabu cha shariya za Musa, kuamba “Dzenga phatu pha kulavira sadaka kuhumira mawe ambago tagatsongerwe wala kugutwa na chuma.” Dzulu ya hipho phatu pha kulavira sadaka, amlavira sadaka ya kuochwa na sadaka ya amani. ³²Joshuwa waandika nakala ya shariya za Musa dzulu ya mawe higo mbere za Aiziraeli osi. ³³8:33 Kumbukumbu 11:29; 27:11–14Nao Aiziraeli osi, enyezi na ajeni phamwenga na vilongozi vyao, atumia na aamuli aima uphande huno na huno kulolana na sanduku ra chilagane mbere za Alawi ambao ni alavyadzi-sadaka ariokala akatsukula sanduku ra chilagane ra Mwenyezi Mlungu. Nusu yao aima mbere ya mwango Gerizimu na nusu yanjina achiima mbere ya mwango Ebali, dza viratu Musa, mtumishi wa Mwenyezi Mlungu arivyolagiza hipho mwandzo kuhusu kujaliwa kpwa Aiziraeli. ³⁴Badaye Joshuwa wasoma maneno gosi ga shariya, baraka na lana kulengana na gosi goandikpwa kahi ya chitabu cha shariya. ³⁵Taphana hata neno mwenga arirolagiza Musa ambaro Joshuwa karisomere mbere za Aiziraeli osi phamwenga na achetu, anache na ajeni osi ariosagala phamwenga nao.

Atu a Gibioni anachenga Aiziraeli

¹Afalume osi ariokala mtswerero wa dzuwa wa muho Joridani asikira gokala gakahendeka. Aho kala ni afalume a Ahiti, Aamori, Akanani, Aperizi, Ahivi na Ajebusi. Anjina a afalume aho kala asagala kpwenye tsi za myango na za kugbwa na seemu za pwani ya Bahari Kulu kuelekeya Lebanoni. ²Afalume aho akusanyana phamwenga na nia mwenga ili kupigana viha na Joshuwa na Aiziraeli.

³Ela atu a Gibioni ariphosikira vira Joshuwa arivyohenda midzi ya Jeriko na Ai, ⁴akata shauri kuhumira ujanja achidzihenda ni ahumwa. A tayarisha vyakurya, achivitiya ndani ya magunia ga kare agapandiza dzulu ya punda ao, viriba vya uchi vyotsakala na kala vi tele viraka. ⁵Piya avwala virahu vyoahuka na kushonwa-shonwa na mademu-demu ga nguwo. Vyakurya vyao kala vikakpwalala tsona vikagbwira koga. ⁶Phahi amlunga Joshuwa hiko kambini Giligali achendamuamba iye phamwenga na Aiziraeli, “Hukedza kula tsi ya kure sana; hunavoya muike chilagane cha amani naswi.” ⁷9:7 Kutsama 23:32; 34:12; Kumbukumbu 7:2Ela Aiziraeli achiajibu hara Ahivi, “Pengine munaishi phephi naswi, kpwa hivyo tauweza kuika chilagane namwi.” ⁸Achimuamba Joshuwa, “Swiswi hu atumishio.” Naye Joshuwa achiauza, “Mwino mu ano ani na mlaphi?” ⁹Nao achimjibu achimuamba, “Swiswi atumishio hula tsi ya kure sana naswi hukedza kpwa sababu ya nguma za Mwenyezi Mlungu, Mlunguo. Mana hwasikira umaarufuwe na gosi arigohenda hiko tsi ya Misiri, ¹⁰9:10 Isabu 21:21–35na gosi arigoahendera afalume airi a Amori seemu ya mlairo wa dzuwa wa muho Joridani — Sihoni mfalume wa Heshiboni na Ogi mfalume wa Bashani ariyesagala hiko Ashitarothi. ¹¹Kpwa hivyo vilongozi na atu a tsi yehu ahuamba, ‘Halani vyakurya kpwa ajili ya charo, phiyani mkpwakutane nao muambire, “Swiswi hu atumishi enu, ikani chilagane naswi.” ’ ¹²Mikahe ihi kala i moho wakati huriphoandza charo, ela vivi ikakpwalala na kugbwira koga. ¹³Na vivi viriba kala ni viphya wakati huriphoviodzaza uchi, ela lola ambavyo vikatsafutsika. Nguwo na virahu vyehu vikasira kpwa sababu ya charo chire.” ¹⁴Phahi atu a Iziraeli atata vyakurya vyao ela taayamuuza ushauri Mwenyezi Mlungu. ¹⁵Phahi Joshuwa waika chilagane cha amani nao ili arichwe asagale, na vilongozi a Iziraeli akubaliana nao na achiaapira.

¹⁶Siku tahu bada ya kuika chilagane na atu a Gibioni, Aiziraeli asikira kukala ni majirani anaoishi phephi nao. ¹⁷Kpwa hivyo Aiziraeli aandza charo na bada ya siku tahu tu achikala akafikira midzi yao ambayo ni Gibioni, Kefira, Beerothi na Kiriathi-Jearimu. ¹⁸Ela Aiziraeli taayashambuliya mana vilongozi a Iziraeli kala akaika mapatano kpwa kuaapira kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Aiziraeli. Naro kundi rosi ra Aiziraeli richilalamika kuhusu garigohendwa ni vilongozi. ¹⁹Hara vilongozi achiambira rira kundi, “Hwaapira kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Aiziraeli kpwa hivyo tahuweza kuahenda rorosi iyi. ²⁰Ela hundaahendera hivi: hundaaricha aishi, sedze Mlungu akahutsukirirwa kpwa sababu hukavundza mapatano hurigoaapira.” ²¹Vilongozi achienderera kuamba, “Aricheni asagale ela andahuendzera kuni na kuhuhekera madzi kpwa kundi rosi.” Kpwa hivyo hakikisho ra vilongozi richilungbwa.

²²Joshuwa waiha Agibioni achiauza achiamba, “Kpwa utu wani mwahuchenga kukala mwala tsi ya kure mbavi munaishi phephi naswi? ²³Vivi mkalaniwa na vivi tamundaricha kukala atumwa a kuendza kuni na kuheka madzi kpwa ajili ya nyumba ya Mlungu wangu.” ²⁴Nao achimjibu Joshuwa achimuamba, “Atumishio aambirwa chingʼangʼa vira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu arivyolagiza mtumishiwe Musa akaangamize mbere za Aiziraeli atu osi aishio tsi hino na kukuphani mwimwi ikale mali yenu. Kpwa hivyo hwamakira maisha gehu ndiyo mana hwahenda hivyo. ²⁵Vivi hu mwako mikononi, henda kama uonavyo ni sawa kpwako.” ²⁶Hiri ndiro ariroahendera, waaokola kula kpwa Aiziraeli nao taayaaolaga. ²⁷Ela kuandzira siku iyo, Joshuwa waahenda aendzadzi a kuni na aheki a madzi kpwa kundi rosi ra Aiziraeli na kpwa phatu pha kulavira sadaka pha Mwenyezi Mlungu kokosi Mlungu ndikotsambula. Hivi ndivyo irivyo hadi rero.

Dzuwa rinaimiswa

¹Mfalume Adoni-Sedeki wa Jerusalemu wasikira vira Joshuwa arivyoshinda mudzi wa Ai na arivyohuangamiza kabisa. Wasikira vira Joshuwa arivyouhenda mudzi wa Ai na mfalumewe kama arivyouhenda mudzi wa Jeriko na mfalumewe. Piya wasikira vira atu a Gibioni arivyoika mapatano na Aiziraeli nao achikala anaishi phamwenga nao. ²Habari hizi zamtiya wuoga iye na atue kpwa sababu mudzi wa Gibioni kala ni mudzi mkpwulu dza mmwengawapho wa midzi yokala na afalume tsona wakala ni mkpwulu kuriko Ai na alume osi a mudzi uho kala ni masujaa. ³Phahi Adoni-Sedeki mfalume wa Jerusalemu wahuma ujumbe kpwa afalume Hohamu wa Heburoni, Piramu wa Jarimuthi, Jafia wa Lakishi na Debiri wa Egiloni, achiaambira, ⁴“Ndzoni mniterye kushambuliya atu a Gibioni mana aika mapatano ga amani na Joshuwa na Aiziraeli.” ⁵Hipho hara afalume atsano a Aamori — mfalume wa Jerusalemu, wa Heburoni, wa Jarimuthi, wa Lakishi na wa Egiloni aungana achiphiya na majeshi gao achendachita kambi na kuuzunguluka mudzi wa Gibioni achiushambuliya.

⁶Atu a Gibioni achihuma ujumbe kpwa Joshuwa hiko kambini Giligali achimuamba, “Nakuvoya usihuriche swiswi atumishio, ndzo upesi wedze uhuterye na uhutivye, mana afalume osi a Aamori asagalao tsi ya myango akedza kuhushambuliya.” ⁷Phahi Joshuwa wauka Giligali phamwenga na jeshire rosi phamwenga na hara masujaa enye mkpwotse. ⁸Mwenyezi Mlungu achimuamba Joshuwa, “Usiogophe, mana nkaatiya mwako mkpwononi. Taphana hata mmwenga ndiye kuturya.” ⁹Phahi Joshuwa bada ya mwendo wa usiku kucha kula Giligali, waagbwira Aamori taadzangbwedziikato. ¹⁰Naye Mwenyezi Mlungu achiahenda akakame kpwa wuoga mbere za Aiziraeli ambao aolaga atu anji hiko Gibioni, achiazoresa kuelekeya njira ya Bethi-Horoni hadi Azeka na Makeda ambako piya aaolaga. ¹¹Wakati ariphokala anachimbira Aiziraeli kutsupira njira ya kutserera kula Bethi-Horoni kuelekeya Azeka, Mwenyezi Mlungu waarehera mvula ya mawe makulu kula mlunguni gachiaolaga. Phahi hinyo arioolagbwa ni mvula ya mawe kala ni anji kuriko arioolagbwa ni Aiziraeli kpwa upanga.

¹²Siku iyo Mwenyezi Mlungu aripholavya Aamori kpwa Aiziraeli, Joshuwa wagomba na Mwenyezi Mlungu mbere za Aiziraeli achiamba,

“Uwe dzuwa ima dzulu ya mudzi wa

Gibioni,

na uwe mwezi hiko Dete ra

Aijaloni.”

¹³10:13 2 Samueli 1:18Naro dzuwa raima nao mwezi uchiima piya, hadi taifa richidziriphiza kpwa maadui gao. Maneno gaga gaandikpwa katika chitabu cha Jashari, dzuwa raima kahi-kahi ya mlungu kpwa muda wa siku ndzima, na richikaa kutswa. ¹⁴Kabila ya siku iyo takuyakala na siku dza iyo na takundakala tsona na yanjina dza iyo ambapho Mwenyezi Mlungu waphundza mwanadamu. Kpwa hakika Mwenyezi Mlungu wapigania Aiziraeli!

¹⁵Chisha Joshuwa wauya kambini Giligali phamwenga na jeshi rosi ra Aiziraeli.

Afalume atsano anaolagbwa

¹⁶Hara afalume atsano achimbira achendadzifwitsa pangoni hiko Makeda. ¹⁷Joshuwa waambirwa kukala hara afalume atsano akaonewa akadzifwitsa pangoni hiko Makeda. ¹⁸Joshuwa achiamba, “Pingilisani mawe makulu muzibe mlomo wa pango hiro na mawe makulu, chisha phaikpwe atu arinde. ¹⁹Ela mwimwi musisale kuko ela endererani kuendza maadui genu, ashambuliyeni kula uphande wa nyuma na msiariche akainjira mwao midzini, mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu akaatiya mwenu mikononi.” ²⁰Joshuwa na Aiziraeli aapiga na kuaolaga anji sana, na hara achache ariotiya azorera midzi yao yenye ngome, ²¹Ndipho Aiziraeli osi achiuya kpwa Joshuwa hiko kambini Makeda na taphana yeyesi yejeza kugomba rorosi chinyume cha Aiziraeli.

²²Tsona Joshuwa achiamba, “Kafwenuleni nyo mlomo wa ro pango, munirehere hara afalume atsano.” ²³Nyo atu ahenda hivyo, achiareha hinyo afalume atsano kula mura pangoni. Mfalume wa Jerusalemu, wa Heburoni, wa Jarimuthi, wa Lakishi na wa Egiloni. ²⁴Hara afalume ariphorehwa kpwa Joshuwa, iye walagiza alume osi a Aiziraeli naye achiambira vilongozi a jeshi ariokala akaphiya nao, “Ndzoni phephi muavyoge singo hinya afalume.” Hipho akpwedza phephi achiavyoga singo zao. ²⁵Naye Joshuwa achiaambira, “Msiogophe wala kuvundzika mioyo, dinani chilume na mkale hodari mana hivyo ndivyo Mwenyezi Mlungu ndivyogahenda maadui genu gosi mndigopigana nago.” ²⁶Badaye Joshuwa waolaga hara afalume atsano ndipho achiadunga dzulu za mihi mitsano na achiaricha phapho hadi dziloni. ²⁷Dzuwa ririphotswa Joshuwa walagiza miri yao itserezwe na ikatsuphiwe pango rirokala akadzifwitsa. Achipanga mawe makulu pho mlomoni pha ro pango nago gachere phapho hata rero.

²⁸Siku Joshuwa ariphoteka mudzi wa Makeda, waolaga mfalumewe na atu osi bila kusaza hata mmwenga. Mfalume wa Makeda wahenderwa kama vyohenderwa mfalume wa Jeriko.

²⁹Kula Makeda, Joshuwa phamwenga na Aiziraeli osi aphiya Libuna achendapigana nao. ³⁰Mwenyezi Mlungu achiulavya nyo mudzi na mfalumewe mikononi mwa Aiziraeli, naye achiuangamiza kpwa upanga phamwenga na chila mutu ariyekalamo, taphana hata mutu mmwenga yesazwa. Naye mfalumewe wahenderwa kama mfalume wa Jeriko.

³¹Chisha kula Libuna, Joshuwa phamwenga na Aiziraeli osi aphiya Lakishi achendauzangira na achiushambuliya. ³²Mwenyezi Mlungu achiulavya mudzi wa Lakishi mikononi mwa Iziraeli, nao siku ya phiri achiuteka na achiolaga atu osi ariokala mo mudzini, dza viratu arivyokala akauhenda mudzi wa Libuna.

³³Hipho mfalume Horamu wa Gezeri wakpwedzaterya atu a Lakishi ela iye achiolagbwa phamwenga na jeshire ni Joshuwa, wala taphana yesala.

³⁴Kula Lakishi, Joshuwa phamwenga na Aiziraeli osi aphiya mudzi wa Egiloni achendauzangira na achiushambuliya ³⁵nao achiuteka siku iyo-iyo, achiushambuliya kpwa upanga, naye waolaga chila mutu yekala mo mudzini dza arivyohenda mudzi wa Lakishi.

³⁶Chisha Joshuwa phamwenga na Aiziraeli osi auka Egiloni achiphiya mudzi wa Heburoni achendaushambuliya, ³⁷auteka nyo mudzi, achiushambuliya kpwa upanga phamwenga na mfalumewe na vidzidzivye na achiangamiza chila mutu bila kusaza hata mmwenga, dza viratu arivyohendera mudzi wa Egiloni.

³⁸Tsona Joshuwa phamwenga na Aiziraeli osi agaluka na achishambuliya Debiri. ³⁹Achiuteka nyo mudzi, mfalumewe na vidzidzivye na kuaolaga osi ariokalamo bila kusaza hata mutu mmwenga. Dza viratu arivyohenda Heburoni, na mudzi wa Libuna phamwenga na mfalumewe, mudzi wa Debiri na mfalumewe wauhendera dza vivyo.

⁴⁰Phahi Joshuwa wateka tsi zosi arizoshinda, afalume a seemu za myangoni, seemu za Negebu, seemu za kugbwa na seemu za mavoromoko phamwenga na afalume aho naye waangamiza bila kusaza hata mmwenga ariyekala anaphuma kama Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Aiziraeli arivyolagiza. ⁴¹Joshuwa waashinda kula Kadeshi-Barinea hadi Gaza na tsi ya Gosheni kufikira Gibioni. ⁴²Joshuwa washinda afalume osi na tsi zao charo chimwenga kpwa sababu Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli waapigania. ⁴³Ndipho Joshuwa phamwenga na Aiziraeli osi achiuya kambini Giligali.

Afalume kula Vurini anashindwa

¹Mfalume Jabini wa mudzi wa Hazori ariphosikira kuhusu ushindi wa Joshuwa, waphirika ujumbe kpwa mfalume Jobabu wa Madoni, mfalume wa Shimuroni, mfalume wa Akishafu, ²na kpwa afalume ariosala tsi ya myango uphande wa vurini, uphande wa Araba vurini mwa Kinerethi, uphande wa vidzango vya mtswerero wa dzuwa na seemu za dzulu za Nafothi-Dori uphande wa mtswerero wa dzuwa. ³Piya waphirika ujumbe kpwa Akanani ario seemu ya mlairo wa dzuwa na seemu ya mtswerero wa dzuwa, kpwa Aamori, kpwa Ahiti, Aperizi na kpwa Ajebusi ariosagala tsi ya myango na kpwa Ahivi ariosagala tsini ya mwango Herimoni kpwenye tsi ya Mizipa. ⁴Nao achituluka na majeshi gao gosi. Ao kala ni anji dza mtsanga wa pwani na atuluka na farasi anji na magari manji ga kuvwehwa ni farasi. ⁵Afalume hinya osi aungana na achendachita kambi phamwenga seemu ya visima vya madzi ga Meromu ili apigane na Aiziraeli.

⁶Naye Mwenyezi Mlungu achimuamba Joshuwa, “Usiogophe mana muhondo muda dza uhu nindaangamiza kpwa kuatiya mikononi mwa Aiziraeli, namwi mundaakata kano za maguluni za nyo farasi aho na kutiya moho magari gao ga kuvwehwa ni farasi.” ⁷Phahi Joshuwa na jeshire rosi aphiya gafula hiko visima vya Meromu nao achiashambuliya. ⁸Naye Mwenyezi Mlungu achiatiya mikononi mwa Aiziraeli, ambao aapiga na kuazoresa hadi mudzi mkpwulu wa Sidoni na Misirefothi-Maimu, hadi uphande wa mlairo wa dzuwa kufikira Dete ra Mizipa. Aiziraeli aapiga hadi achiaolaga osi bila kusaza hata mutu mmwenga. ⁹Joshuwa waakata kano za magulu ga nyo farasi na magari gao ga kuvwehwa ni farasi achigatiya moho kama Mwenyezi Mlungu arivyolagiza.

¹⁰Wakati hinyo Joshuwa wagalukira mudzi wa Hazori achiushambuliya na mfalumewe achimuolaga kpwa upanga na mudzi achiuhala zewe, mana Hazori kala ndio mudzi mkpwulu kahi za falume hizo zosi. ¹¹Nao achiaolaga kpwa upanga osi ariokala himo bila kusaza hata mmwenga ariyekala anaphuma, nao mudzi wa Hazori achiutiya moho. ¹²Joshuwa piya waocha midzi hira yanjina yosi na kuolaga afalumee kama Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu arivyolagiza. ¹³Ela Aiziraeli taayaocha midzi yodzengbwa dzulu ya midzi yokala ikavundzwa isiphokala Hazori, mudzi ambao Joshuwa wauocha. ¹⁴Aiziraeli ahala zewe vitu vyosi na mifugo ya midzi ihi, ela atu osi aolagbwa na upanga bila kusaza hata mmwenga yekala anaphuma. ¹⁵Malagizo gaga gahewa Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu, naye Musa achimlagizira Joshuwa ambaye wagatimiza. Joshuwa wahenda chila dzambo ambaro Mwenyezi Mlungu wamlagiza Musa.

Seemu yohalwa ni Joshuwa

¹⁶Phahi Joshuwa wahala zewe tsi ndzima: seemu za myangoni, seemu yosi ya Negebu, seemu yosi ya Gosheni, seemu za kugbwa, Araba, na tsi ya myango ya Iziraeli na seemuye ya kugbwa, ¹⁷kula mwango wa Halaki, uambukao kuphiya Seiri hadi Baali-Gadi iriyo Dete ra Lebanoni tsini ya mwango Herimoni. Wateka afalume osi nao achiaolaga. ¹⁸Viha vya Joshuwa na afalume hinya osi vyahala muda mure. ¹⁹Takuna mudzi urioika mapatano ga amani na Iziraeli isiphokala Gibioni ambamo mwaishi Ahivi. Midzi yanjina yosi yatekpwa vihani. ²⁰11:20 Kumbukumbu 7:16Yakala ni alondago Mwenyezi Mlungu kuapha mioyo mifu ili edze apigane na Aiziraeli kpwa aphahe kuangamiza bila kuonerwa mbazi. Gaga wagahenda kama Mwenyezi Mlungu arivyomlagiza Musa.

²¹Wakati hinyo, Joshuwa waphiya kpwendaangamiza Aanaki na midzi yao iriyokala tsi ya mwangoni, Heburoni, Debiri, Anabu na kula tsi yosi ya Juda, tsi ya mwangoni ya Iziraeli. ²²Takuna mutu wa kabila ra Anaki ambaye wasala kpwenye tsi ya Aiziraeli. Asala achache tu kpwenye midzi ya Gaza, Gathi na Ashidodi. ²³Phahi Joshuwa wahala zewe tsi yosi kulengana na viratu Mwenyezi Mlungu arivyogomba na Musa. Naye Joshuwa achiaganyira kama urisi kpwa Iziraeli kulengana na mbari zao. Chisha tsi ndzima ichihurira, ichikala bila viha.

Afalume arioturywa ni Musa

¹12:1 Isabu 21:21–35; Kumbukumbu 2:26—3:11Hano ndio afalume a tsi ambazo Aiziraeli aaturya na tsi zao achizihala zichikala zao. Tsi hizo zakala mlairo wa dzuwa wa muho Joridani, kula Dete ra Arinoni hadi mwango Herimoni na tsi yosi ya uphande wa mlairo wa dzuwa wa Araba. ²Mfalume Sihoni wa Aamori, ariyeishi Heshiboni na kutawala kula Aroeri, mudzi uriokala kanda-kanda ya Dete ra Arinoni, kula kahi-kahi ya hiro dete hadi muho Jaboki urio muphakani na Aamoni, yani nusu ya tsi ya Giliadi. ³Piya watawala seemu ya mlairo wa dzuwa wa Araba kula bahari ya Kinerethi hadi bahari ya Araba (Bahari ya Munyu), hadi Bethi-Jeshimothi, chisha seemu ya mwakani ya mavoromoko ga Pisiga. ⁴Wanjina ni mfalume Ogi, mmwenga wa Arafa ariosala ambaye watawala Bashani na achisagala Ashitarothi na Edirei. ⁵Ufalumewe waandzira mwango wa Herimoni, Saleka na Bashani yosi hadi mphaka wa atu a Geshuri na Maaka na nusu ya Giliadi hadi muphakani mwa tsi ya mfalume Sihoni wa Heshiboni. ⁶12:6 Isabu 32:33; Kumbukumbu 3:12Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu na Aiziraeli aashinda viha. Naye Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu, tsi iyo achiipha mbari za Rubini, Gadi na nusu ya mbari ya Manase ili ikale mali yao.

Afalume arioturywa ni Joshuwa

⁷Hinya ni afalume ambao Joshuwa na Aiziraeli aaturya uphande wa mtswerero wa dzuwa wa muho Joridani. Afalume aha kala achisagala kula Baali-Gadi Dete ra Lebanoni hadi mwango Halaki, unaoambuka kuphiya Seiri, (naye Joshuwa achiganyira mbari za Iziraeli ili ikale mali yao. ⁸Seemu za tsi za myango, vidzango vya uphande wa mtswerero wa dzuwa, Araba, mavoromoko ga mwango, jangbwa na Negebu, yani tsi yokala inasagala Ahiti, Aamori, Akanani, Aperizi, Ahivi na Ajebusi) ⁹Hinya ndio afalume arioshindwa ni Joshuwa na atu a Iziraeli: Mfalume wa Jeriko, mfalume wa Ai (tsi yokala phephi na Betheli) ¹⁰mfalume wa Jerusalemu, mfalume wa Heburoni, ¹¹mfalume wa Jarimuthi, mfalume wa Lakishi, ¹²mfalume wa Egiloni, mfalume wa Gezeri, ¹³mfalume wa Debiri, mfalume wa Gederi, ¹⁴mfalume wa Horima, mfalume wa Aradi, ¹⁵mfalume wa Libuna, mfalume wa Adulamu ¹⁶mfalume wa Makeda, mfalume wa Betheli, ¹⁷mfalume wa Tapua, mfalume wa Heferi, ¹⁸mfalume wa Afeki, mfalume wa Lasharoni, ¹⁹mfalume wa Madoni, mfalume wa Hazori, ²⁰mfalume wa Shimuroni-Meroni, mfalume wa Akishafu, ²¹mfalume wa Taanaki, mfalume wa Megido, ²²mfalume wa Kedeshi, mfalume wa Jokineamu hiko Karimeli, ²³mfalume wa Dori (hiko Nafothi-Dori), mfalume wa Goyimu hiko Giligali, ²⁴mfalume wa Tirisa. Afalume osi kala ni mirongo mihahu na mmwenga.

Tsi yokala taidzangbwetekpwa

¹Joshuwa ariphokala mtumia sana, Mwenyezi Mlungu wamuamba, “Uwe ukakala mtumia sana na kuchere na seemu kulu sana ambayo bado taidzangbwetekpwa ikale yenu. ²Seemu hizo ni: tsi yosi ya Afilisti na tsi yosi ya Ageshuri ³yani seemu imanyikanayo kama ya Akanani, kuandzira chidzuho cha Shihori chiricho mphaka wa Misiri hadi seemu za Ekironi iriyo uphande wa vurini. Maeneo gosi ga atawala atsano a Afilisti: Gaza, Ashidodi, Ashikeloni, Gathi na Ekironi phamwenga na eneo ra Aavi, ⁴kpwa uphande wa mwakani. Vivyo hivyo tsi yosi ya Akanani ni kuandzira Ara iriyo tsi ya Asidoni kpwenderera hadi Afeki kuriko na mphaka wa Aamori, ⁵vivyo hivyo eneo ra Gebali na Lebanoni iriyo mlairo wa dzuwa wa seemu ya Baali-Gadi tsini ya mwango Herimoni hadi phatu pha kumenyera Hamathi, ⁶13:6 Isabu 33:54piya seemu za myango iriyo kahi-kahi ya Lebanoni na Misirefothi-Maimu ambayo enyezie ni Asidoni. Kadiri Aiziraeli ndivyoenderera kpwenye tsi hizo, mimi mwenye nindagazola mataifa higo mbere zenu. Nawe undaaganyira Aiziraeli seemu hizo dza vyo nrivyokulagiza. ⁷Kpwa hivyo undaganya tsi hizo kpwa Aiziraeli, zikale urisi wa hizo mbari tisiya na nusu ya mbari ya Manase.”

Kuganywa kpwa tsi ya mlairo wa dzuwa wa Joridani

⁸13:8 Isabu 32:33; Kumbukumbu 3:12Mbari za Rubini, Gadi na nusu yanjina ya mbari ya Manase kala zikahewa tsi iriyo mlairo wa dzuwa wa muho Joridani ikale urisi wao dza vyo Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu arivyoaganyira. ⁹Seemu yao yaandzira Aroeri kanda-kanda ya Dete ra Arinoni na mudzi hura uriokala kahi-kahi ya dete, tsi yosi ya kugbwa hangu Medeba hadi Diboni. ¹⁰Chisha mphaka waenderera kula midzi yosi ya mfalume Sihoni wa Aamori, yetawala hiko Heshiboni hadi mphaka na Aamoni, ¹¹phamwenga na tsi za Giliadi, seemu za Ageshuri na Amaaka, mwango wa Herimoni na tsi yosi ya Bashani hadi Saleka. ¹²Piya na ufalume wosi wa Ogi mmwenga wa Arafa ariosala, ambaye watawala hiko Ashitarothi na Edirei ko Bashani. Musa kala akaashinda Arafa osi na kuazola, ¹³isiphokala Ageshuri na Amaaka ambao tayazolwa ela anaishi na Aiziraeli hadi rero.

¹⁴13:14 Kumbukumbu 18:1Musa kayaapha mbari ya Alawi seemu yoyosi ikale urisi wao, ela seemu za sadaka zolaviwa kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli za kuochwa na moho ndiro rokala fungu rao kama arivyolagiza Musa.

Seemu yohewa mbari ya Rubini

¹⁵Seemu za tsi ambayo Musa waapha atu a mbari ya Rubini kulengana na miryango yao, ¹⁶yaandzira Aroeri kanda-kanda ya Dete ra Arinoni na mudzi uriokala kahi-kahi ya dete hiro phamwenga na tsi yosi ya kugbwa ya Medeba. ¹⁷Seemu iyo yatsanganya Heshiboni na midziye yosi yokala seemu za kugbwa: yani Diboni, Bamothi-Baali, Bethi-Baali-Meoni, ¹⁸Jahaza, Kedemothi, Mefaathi, ¹⁹Kiriathaimu, Sibuma, Serethi-Shahari dzulu ya mwango pho deteni, ²⁰Bethi-Peori, mavoromoko ga mwango Pisiga, Bethi-Jeshimothi ²¹na midzi yosi ya kugbwa, tsi yosi ya mfalume Sihoni wa Aamori ambaye watawala hiko Heshiboni; Musa kala akamshinda Sihoni phamwenga na vilongozi a Midiani, Evi, Rekemu, Suri, Huri na Reba, ambao atawala tsi kpwa niaba ya mfalume Sihoni. ²²Balaamu mtabiri, mwana wa Beori ambaye waolagbwa ni Aiziraeli wakala mmwenga wao. ²³Muho wa Joridani kala ndio mphaka wa mbari ya Rubini uphande wa mtswerero wa dzuwa. Midzi na vidzidzivye chivyohadzwa ni seemu zohewa atu a miryango ya Rubini.

Seemu yohewa mbari ya Gadi

²⁴Seemu za tsi ambazo Musa waapha atu a mbari ya Gadi kulengana na miryango yao ²⁵yakala Jazeri, midzi yosi ya Giliadi na nusu ya tsi ya Aamoni hadi Aroeri iriyo mlairo wa dzuwa wa Raba, ²⁶vivyo hivyo kuandzira Heshiboni hadi Ramathi-Mizipa, Betonimu, na kula Mahanaimu hadi seemu ya Debiri. ²⁷Tsi yao yatsanganya midzi ya deteni, ambayo ni Bethi-Haramu, Bethi-Nimura, Sukothi na Zafoni na tsi yosi yokala ya mfalume Sihoni wa Heshiboni; eneo hiro rakala uphande wa mlairo wa dzuwa wa muho Joridani na kuphakana na bahari ya Kinerethi kpwa uphande wa mwakani. ²⁸Midzi hino na vidzidzivye ndiyo yokala urisi wa mbari ya Gadi na miryango yao.

Seemu yohewa nusu ya mbari ya Manase

²⁹Chisha Musa kala akaapha urisi nusu ya mbari ya Manase kulengana na miryango yao. ³⁰Seemu yao ya tsi yohewa yaandzira Mahanaimu ichitsanganya tsi yosi yokala utawala wa mfalume Ogi yekala Bashani, phamwenga na midzi mirongo sita ya Jairi, ³¹nusu ya Giliadi, Ashitarothi, Edirei, yokala tsini ya utawala wa mfalume Ogi wa Bashani; eneo riri rahewa nusu ya chivyazi cha Makiri mwana wa Manase, kulengana na miryango yao.

³²Uhu ndio urisi wa seemu mbali-mbali ambazo Musa waaganyira. Seemu zokala mlairo wa dzuwa wa mudzi wa Jeriko na muho Joridani, ariphokala tsi ya kugbwa ya Moabu. ³³13:33 Isabu 18:20; Kumbukumbu 18:2Ela mbari ya Lawi taayahewa seemu ya tsi ni Musa, mana kala akaambira kukala Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli ndiye urisi wao.13:33 Manaye ni kukala andaphaha mtalo wao katika sadaka zinazolaviwa kpwa Mwenyezi Mlungu.

Tsi ya mtswerero wa dzuwa wa Joridani inaganywa

¹Hizi ndizo seemu za tsi ya Kanani ambazo Aiziraeli aganyirwa ni mlavyadzi-sadaka Eliazari, Joshuwa mwana wa Nuni na vilongozi a miryango ya mbari za Iziraeli ili zikale urisi wao. ²14:2 Isabu 26:52–56; 34:13Seemu hizo aziganyirwa kpwa kupiga kura kama Mwenyezi Mlungu arivyolagiza Musa kpwa mbari tisiya na nusu. ³14:3 Isabu 32:33; 34:14–15; Kumbukumbu 3:12–17Mana Musa kala akaapha kare mbari mbiri na nusu kama urisi seemu ya ngʼambo ya muho Joridani, ela Alawi taayahewa seemu ya kurisi kahi-kahi yao. ⁴Yakala hivyo mana atu a mbari ya Yusufu akala mbari mbiri, Manase na Efuraimu, na taphana seemu yohewa Alawi katika yo tsi ela ahewa midzi ya kuishi na seemu za kurisira mifugo yao. ⁵Aiziraeli aganya yo tsi kama Mwenyezi Mlungu arivyolagiza Musa.

Heburoni inahewa Kalebu

⁶14:6 Isabu 14:30Phahi atu a mbari ya Juda amlunga Joshuwa hiko mudzi wa Giligali, naye Kalebu mwana wa Jefune, yekala Mkenizi achimuamba, “Uwe unamanya vira Mwenyezi Mlungu arivyomuamba Musa mutu wa Mlungu hiko Kadeshi-Barinea kuhusu mimi na uwe. ⁷14:7 Isabu 13:1–30Wakati Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu ariphonihuma kula Kadeshi-Barinea kpwendapeleleza yo tsi, nakala na miaka mirongo mine, nami nchimrehera habari za kuaminika. ⁸Ela ayangu nriophiya nao kupeleleza atiya atu wuoga, ela mino nalunga malagizo ga Mwenyezi Mlungu, Mlungu wangu moyo kutsuka. ⁹14:9 Isabu 14:24Naye Musa waapa siku iyo achiamba, ‘Kpwa hakika tsi iyo ambayo nyayozo zikavyoga indakala urisio phamwenga na anao hata kare na kare, kpwa sababu ukalunga Mwenyezi Mlungu moyo kutsuka.’ ¹⁰Haya lola! Ni muda wa miaka mirongo mine na mitsano hangu Mwenyezi Mlungu amuambire Musa neno hiri, wakati Aiziraeli achere zunguluka hiko jangbwani. Hangu wakati hinyo hadi rero Mwenyezi Mlungu akaniika moyo, vivi nina umuri wa miaka mirongo minane na mitsano. ¹¹Hangu wakati uho hadi rero nchere na mkpwotse dza yo siku ambayo Musa wanihuma. Hata vivi nina mkpwotse wa kuweza kupigana viha au kuhenda kazi yanjina yoyosi. ¹²Phahi navoya uniphe tsi hino ya myango ambayo Mwenyezi Mlungu waniahidi siku hiyo. We mwenye wasikira kukala Aanaki achere sagala mumo ngomeni, ela nkuhenda Mwenyezi Mlungu akanipha uwezo wa kuazola kama arivyogomba.”

¹³Hipho Joshuwa wamʼbariki Kalebu mwana wa Jefune, achimupha seemu ya Heburoni ikale urisiwe. ¹⁴Kpwa hivyo mudzi wa Heburoni ni seemu ya nyumba ya Kalebu mwana wa Jefune Mkenizi hadi rero, kpwa kukala Kalebu wamkuluphira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli moyo kutsuka. ¹⁵Dzina ra mwandzo ra mudzi wa Heburoni kala ni Kiriathi-Ariba. Ariba wakala mutu maarufu kahi ya Aanaki osi. Nayo tsi ndzima ichikala bila viha.

Tsi yoganyirwa mbari ya Juda

¹Seemu ya tsi yohewa atu a mbari ya Juda kulengana na miryango yao kpwa kupigirwa kura yaenea uphande wa mwakani kuphakana na tsi ya Edomu, hadi jangbwa ra Sini ririro mwakani zaidi. ²Na mphaka wao kpwa uphande wa mwakani unaandzira mkpwono wa Bahari ya Munyu, ulolao mwakani, ³unaenderera mwakani hadi muunuko wa mwango Akirabimu, uchitsupira kanda ya jangbwa ra Sini na mwakani mwa mudzi wa Kadeshi-Barinea, uchitsupira mudzi wa Hezironi hadi mudzi wa Adari tsona uchigaluka kuelekeya mudzi wa Karika. ⁴Kula hipho mphaka watsupira mudzi wa Asimoni nao uchilunga chidzuho cha Misiri hadi kufikira baharini. Hinyu ndio mphaka wa uphande wa mwakani mwa Juda. ⁵Na mphaka wa uphande wa mlairo wa dzuwa ni Bahari ya Munyu hadi phara muho Joridani unaphoinjirira baharini. Na mphaka wa vurini waandzira pho mkpwono wa Bahari ya Munyu ambapho muho Joridani unainjira baharini. ⁶Mphaka uho uchitsupira Bethi-Hogila na uchienderera kuelekeya vurini mwa Bethi-Araba hadi kuriko na dziwe ra Bohani mwana wa Rubini. ⁷Kula hipho mphaka watsupira Dete ra Akori hadi Debiri, uchigaluka uphande wa vurini kuelekeya Giligali, mudzi urio ngʼambo ya Adumimu mwakani mwa ro dete. Kula hipho mphaka waenderera hadi visima vya Eni-Shemeshi na kpwenderera hadi Eni-Rogeli. ⁸Chisha mphaka uho watsupira phephi na Dete ra mwana wa Hinomu, kpwa uphande wa mwakani mwa mudzi wa Ajebusi — yani Jerusalemu kuelekeya chirere cha mwango urio mtswerero wa dzuwa wa Dete ra mwana wa Hinomu na kufikira mwisho wa Dete ra Arafa uphande wa vurini. ⁹Kula hipho chirere cha mwango mphaka waenderera hadi pula za madzi za Nefitoa, na kula phapho mphaka wafika midzi ya mwango Efuroni, chisha mphaka uchibeta kuelekeya Baala (Kiriathi-Jearimu). ¹⁰Nao mphaka uchitsupa kula Baala, mudzi urio mtswerero wa dzuwa hadi mwango wa Seiri, na uchitsupa na uphande wa mwango Jearimu yani Kesaloni uphande wa vurini nao uchiphakpwa kuelekeya Kesaloni chisha uchitserera Bethi-Shemeshi na kuelekeya Timuna. ¹¹Chisha uchielekeya uphande wa vurini mwa Ekironi uchizunguluka kuelekeya Shikeroni ambako watsupa phephi na mwango Baala hadi Jabineeli nao uchisirira Bahari Kulu. ¹²Mphaka wa uphande wa mtswerero wa dzuwa wakata Bahari Kulu. Hivi ndivyo vyokala miphaka ya seemu yohewa atu a mbari ya Juda kulengana na miryango yao.

Kalebu anahala tsi ya Heburoni na Debiri

¹³15:13 Aamuli 1:20Kulengana na malagizo ga Mwenyezi Mlungu kpwa Joshuwa, wamupha Kalebu mwana wa Jefune seemu kahi ya seemu yohewa mbari ya Juda. Wamupha Kiriathi-Ariba yani Heburoni (Ariba wakala baba wa Anaki). ¹⁴Naye Kalebu wazizola mbari za anangbwa ahahu a Anaki, yani ya Sheshai, ya Ahimani na ya Talimai. ¹⁵Kula Heburoni waphiya kpwendashambuliya atu a mudzi wa Debiri, mudzi ambao hipho mwandzo kala uchiihwa Kiriathi-Seferi. ¹⁶Naye Kalebu achiamba, “Mutu yeyesi ndiye shambuliya mudzi wa Kiriathi-Seferi na achiushinda ndamlóza mwanangu wa chichetu Akisa.” ¹⁷Phahi Othinieli, mwana wa nduguye Kalebu, yeihwa Kenazi waushinda nyo mudzi, naye Kalebu achimlóza mwanawe Akisa. ¹⁸Phahi ye Akisa ariphofika kpwa Othinieli, wamvoya ruhusa mlumewe akavoye munda ise. Phahi Akisa waphiya na ariphokala anatserera kula kpwa pundawe, Kalebu wamuuza mwanawe, “Unalonda nikuhendereni?” ¹⁹Akisa achimjibu achimuamba, “Nakuvoya uniphe zawadi kpwa sababu wanipha munda hiko Negebu, piya nipha vidzuho vya madzi.” Kpwa hivyo Kalebu achimupha vidzuho vya madzi vya uphande wa dzulu na vya uphande wa tsini.

Midzi yohewa atu a mbari ya Juda

²⁰Hinyu ndio urisi wa mbari ya atu a Juda kulengana na miryango yao. ²¹Midzi yokala uphande wa mwakani kabisa mwa tsi ya mbari ya Juda kuelekeya mphaka wa Edomu yakala ni Kabuseeli, Ederi, Jaguri, ²²Kina, Dimona, Adada, ²³Kedeshi, Hazori, Ithinani, ²⁴Zifu, Telemu, Bealothi, ²⁵Hazori-Hadata, Keriothi-Hezironi (Yani Hazori), ²⁶Amamu, Shema, Molada, ²⁷Hasari-Gada, Heshimoni, Bethi-Peleti, ²⁸Hazari-Shuali, Beeri-Sheba, Biziothia, ²⁹Baala, Iyimu, Ezemu, ³⁰Elitoladi, Kesili, Horima, ³¹Zikilagi, Madimana, Sanisana, ³²Lebaothi, Shilihimu, Aini na Rimoni. Jumula ya midzi, ni mirongo miiri na tisiya phamwenga na vidzidzivye. ³³Midzi yokala seemu za kugbwa ni: Eshitaoli, Zora, Ashina, ³⁴Zanoa, Eni-Ganimu, Tapua, Enamu, ³⁵Jarimuthi, Adulamu, Soko, Azeka, ³⁶Shaaraimu, Adithaimu, Gedera, Gederothaimu. Jumula ni midzi kumi na mine phamwenga na vidzidzivye. ³⁷Zenani, Hadasha, Migidali-Gadi, ³⁸Dilani, Mizipa, Jokitheeli, ³⁹Lakishi, Bosikathi, Egiloni, ⁴⁰Kaboni, Lahimasi, Kitilishi, ⁴¹Gederothi, Bethi-Dagoni, Naama na Makeda. Jumula ni midzi kumi na sita phamwenga na vidzidzivye. ⁴²Libuna, Etheri, Ashani, ⁴³Ifita, Ashina, Nezibu, ⁴⁴Keila, Akizibu, na Maresha. Jumula ni midzi tisiya phamwenga na vidzidzivye. ⁴⁵Vivyo hivyo wahewa Ekironi, phamwenga na midzi na vidzidzivye. ⁴⁶Kula Ekironi hadi baharini phamwenga na midzi yokala phephi na Ashidodi phamwenga na vidzidzivye. ⁴⁷Achihewa Ashidodi, midzi na vidzidzivye; Gaza, midzi na vidzidzivye hadi chidzuho cha Misiri hadi pwani ya Bahari Kulu. ⁴⁸Midzi yokala seemu za myangoni ni Shamiri, Jatiri, Soko, ⁴⁹Dana, Kiriathi-Sana (yani Debiri), ⁵⁰Anabu, Eshitemo, Animu, ⁵¹Gosheni, Holoni na Gilo. Jumula ni midzi kumi na mmwenga phamwenga na vidzidzivye. ⁵²Ahewa Arabu, Duma, Eshani, ⁵³Janimu, Bethi-Tapuwa, Afeka, ⁵⁴Humuta, Kiriathi-Ariba (yani Heburoni) na Ziori. Jumula ni midzi tisiya na vidzidzivye. ⁵⁵Piya ahewa midzi ya Maoni, Karimeli, Zifu, Juta, ⁵⁶Jeziriili, Jokideamu, Zanoa, ⁵⁷Kaini, Gibeya, na Timuna. Jumula ni midzi kumi na vidzidzivye. ⁵⁸Haluli, Bethi-Suri, Gedori, ⁵⁹Maarathi, Bethi-Anothi, na Elitekoni. Jumula ni midzi sita na vidzidzivye. ⁶⁰Kiriathi-Baali (yani Kiriathi-Jearimu), na Raba. Jumula ni midzi miiri na vidzidzivye. ⁶¹Hiko seemu ya jangbwani ahewa Bethi-Araba, Midini, Sekaka, ⁶²Nibushani, Mudzi wa munyu, na Eni-Gedi. Jumula ni midzi sita na vidzidzivye. ⁶³15:63 Aamuli 1:21; 2 Samueli 5:6; 1 Nyakati 11:4Ela atu a Juda taayaweza kuazola Ajebusi, enyezi a Jerusalemu. Kpwa hivyo Ajebusi anaishi phamwenga na atu a Juda hiko Jerusalemu hadi rero.

Tsi yohewa mbari za Efuraimu na Manase

¹Seemu yoganyirwa ana a Yusufu kpwa kura yaandzira muho Joridani, mlairo wa dzuwa wa visima vya Jeriko kpwenderera na kutsupira jangbwani kahi ya tsi ya myango hadi Betheli. ²Kula Betheli, yaenderera hadi Luzu, ichitsapa Atarothi uriokala utawala wa Aariki. ³Chisha ichielekeya mtswerero wa dzuwa ichifika kurikokala utawala wa Jafuleti hadi seemu za tsini za Bethi-Horoni chisha ichifika Gezeri na ichisirira baharini.

⁴Phahi chivyazi cha Yusufu, yani Manase na Efuraimu chaphaha urisi wao.

⁵Atu a Efuraimu kulengana na miryango yao ahewa seemu ambayo muphakawe kpwa uphande wa mlairo wa dzuwa watsupira Atarothi-Adari hadi Bethi-Horoni ya dzulu, ⁶nao mphaka waenderera hadi uchifika baharini; uphande wa mtswerero wa dzuwa mphaka watsupira Mikimethathi, chisha kpwa uphande wa mlairo wa dzuwa mphaka wabeta kuelekeya Taanathi-Shilo hadi uchifika Janoa. ⁷Kula Janoa, hadi Atarothi na Naara uchitsupa phephi na Jeriko nao mphaka uchendasika muho Joridani. ⁸Kuandzira Tapua, mphaka waelekeya mtswerero wa dzuwa hadi uchifika chidzuho cha Kana na uchisika baharini. Hinyo ndio uriokala urisi wa mbari ya Efuraimu na miryango yao, ⁹phamwenga na midzi na vidzidzi vyotengerwa mbari ya Efuraimu kahi za urisi wa Manase. ¹⁰16:10 Aamuli 1:29Atu a Efuraimu taayaazola Akanani arioishi Gezeri, ela asagala phamwenga nao ela achialazimisha kuhenda kazi ngumu hadi rero.

¹Atu a mbari ya Manase yekala mwana mvyere wa Yusufu aganyirwa urisi wao. Mwana mvyere wa Manase kala ni Makiri, na iye wakala ni ise wa Giliadi. Makiri kala akahewa Giliadi na Bashani, tsi yokala i mlairo wa dzuwa wa muho Joridani mana wakala ni mutu wa viha. ²Na hara anjina a mbari ya Manase nao ahewa seemu zao kulengana na mbari zao nazo ni hizi: Abiezeri, Heleki, Asirieli, Shekemu, Heferi na Shemida. Chichi ndicho chivyazi cha ana alume a Manase mwana wa Yusufu kulengana na miryango yao. ³Selofehadi mwana wa Heferi, mwana wa Giliadi mwana wa Makiri mwana wa Manase kayakala na ana a chilume ela achikala na ana achetu ahuphu nao ni Mahala, Noa, Hogila, Milika na Tirisa. ⁴17:4 Isabu 27:1–7Aha akpwedza mbere za mlavyadzi-sadaka Eliazari, Joshuwa mwana wa Nuni na vilongozi achiamba, “Mwenyezi Mlungu walagiza Musa ahuganyire urisi wehu phamwenga na alume a mbari yehu.” Kpwa hivyo Joshuwa waapha urisi kama arivyoapha urisi alume a mbari iyo kulengana na malagizo ga Mwenyezi Mlungu. ⁵Kpwa hivyo mbari ya Manase aphaha seemu kumi kanda na Giliadi na Bashani yokala uphande wa mtswerero wa dzuwa wa muho Joridani, ⁶kpwa sababu ana achetu a chivyazi cha Manase ariovyalwa ni Selofehadi aphaha urisi sawa na ndugu zao a chilume. Tsi ya Giliadi yahewa atu a Manase ariosala. ⁷Seemu ya tsi ya mbari ya Manase yaandzira Asheri hadi Mikimethathi iriyo mlairo wa dzuwa wa Shekemu, chisha mphaka uchiphiya mwakani hadi seemu yosagalwa ni atu a Eni-Tapua. ⁸Tsi iyo ya Tapua kala ni ya mbari ya Manase, ela mudzi wa Tapua uriokala muphakani mwa tsi ya Manase wakala wa atu a mbari ya Efuraimu. ⁹Chisha mphaka watserera hadi chidzuho cha Kana. Midzi yokala mwakani mwa hicho chidzuho, midzi iyo kala ni ya Efuraimu dzagbwe kala i kahi-kahi ya midzi ya Manase. Chisha mphaka wa tsi ya Manase uchielekeya uphande wa vurini mwa cho chidzuho hadi baharini. ¹⁰Tsi ya uphande wa mwakani yakala ya Efuraimu na tsi ya uphande wa vurini ichikala ya Manase. Kpwa vivyo tsi ya Manase ichiphakana na bahari. Mphaka hinyo wafika tsi ya Asheri kpwa uphande wa vurini na uchifika Isakari kpwa uphande wa mlairo wa dzuwa. ¹¹Kuko tsi ya Isakari na ko tsi ya Asheri, mbari ya Manase ramiliki midzi hino: Bethi-Sheani na vidzidzivye, mudzi wa Ibuleamu na vidzidzivye, Eni-Dori (iriyo pwani) na vidzidzivye, Eni-Dori na vidzidzivye, Taanaki na vidzidzivye na Megido na vidzidzivye na atu seemu mwenga ya tahu ya Nafothi. ¹²17:12 Aamuli 1:27–28Ela atu a mbari ya Manase taayaweza kuazola enyezi a midzi hiyo, kpwa hivyo Akanani achienderera kusagala tsi hiyo. ¹³Ela Aiziraeli ariphophaha mkpwotse, aalazimisha Akanani kuhenda kazi ngumu, ela taayaweza kuazola kabisa. ¹⁴Atu a mbari ya Yusufu agomba na Joshuwa achimuamba, “Kpwa utu wani wahupha seemu mwenga ikale urisi wehu na swino hu anji mana Mwenyezi Mlungu akaenderera kuhubariki?” ¹⁵Joshuwa waajibu achiamba, “Ichikala mu anji na seemu ya myango ya Efuraimu taikutoshani, ambukani mkateme tsaka ra Aperizi na Arafa muenjereze.” ¹⁶Atu a mbari ya Yusufu achiamba, “Iyo seemu ya tsi ya myangoni taihutosha, hata hivyo Akanani aishio seemu ya kugbwa ya Bethi-Sheani na vidzidzivye na nyo ario Dete ra Jeziriili ana magari ga vyuma ga kuvwehwa ni farasi.” ¹⁷Ela Joshuwa waambira atu a nyumba ya Yusufu yani Efuraimu na Manase, “Mwimwi mu anji na muna mkpwotse tamuweza kuphaha seemu mwenga bahi. ¹⁸Ela seemu ya myango piya indakala yenu. Seemu iyo ina tsaka, itemeni muihale. Dzagbwe hinyo Akanani ario himo ana mkpwotse na ana magari ga kuvwehwa ni farasi ga vyuma ela mwimwi mundaazola.”

Mbari zanjina zinaganyirwa tsi

¹Bada ya kuturya atu a hira tsi, Aiziraeli osi akusanyika hiko Shilo, na Hema ra Mkpwutano richichitwa phapho.

²Kala kukasala mbari sabaa za Iziraeli ambazo kala tazidzangbwehewa mtalo wao wa urisi. ³Phahi Joshuwa wauza Aiziraeli, “Pho ndipho mgodzani msioihala yo tsi ambayo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa sowe zenu wakuphani? ⁴Tsambulani atu a hahu kula chila mbari, ambao ni ndaahuma akailole na kuchora ramani kulengana na urisi wa chila mbari, chisha anirehere habari. ⁵Yo tsi ni iganywe seemu sabaa. Mbari ya Juda indaenderera kukala uphande wa mwakani, nayo nyumba ya Yusufu indakala uphande wa vurini. ⁶Tayarishani maelezo gosi ga zo seemu sabaa munirehere nami ndapiga kura mbere za Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu. ⁷Ela Alawi taandaphaha seemu yoyosi mana ni alavyadzi-sadaka a kumuhumikira Mwenyezi Mlungu. Nayo mbari ya Gadi, ya Rubini na nusu ya mbari ya Manase aphaha kare seemu ya urisi wao urio ngʼambo ya muho Joridani urio mlairo wa dzuwa ambao Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu waapha.”

⁸Phahi atu hinyo aandza charo cha kpwendachunguza yo tsi, ela kabila taadzangbweuka Joshuwa waapha malagizo achiambira, “Phiyani seemu zosi za tsi mkaandike gosi kuihusu munirehere nami ndapiga kura mbere za Mwenyezi Mlungu phapha Shilo kumanyisa seemu ambazo mundahewa.” ⁹Hara atu aphiya achendazunguluka tsi yosi na achiiganya seemu sabaa kulengana na midziye, achiandika chitabuni maelezo gosi ga yo tsi, chisha achiuya kpwa Joshuwa hiko kambini Shilo. ¹⁰Naye Joshuwa achipigira kura kpwa ajili yao mbere za Mwenyezi Mlungu ko Shilo, chila mbari seemuye, hipho Joshuwa achiganyira Aiziraeli yo tsi.

Seemu yohewa mbari ya Benjamini

¹¹Kura ya kpwandza yagbwerera mbari ya Benjamini kulengana na miryango yao. Nayo seemu ariyophaha yakala kahi-kahi ya seemu zohewa mbari ya Juda na ya Yusufu. ¹²Mphaka wao kpwa uphande wa vurini waandzira muho Joridani, chisha uchienderera seemu za mavoromoko ga mudzi wa Jeriko kpwa uphande wa vurini, uchitsupira seemu ya tsi za myango kuelekeya mtswerero wa dzuwa na uchisika jangbwa ra Bethi-Aveni. ¹³Kula hipho mphaka watsupizwa kuelekeya mwakani uphande wa Luzu hadi mavoromoko ga Luzu (yani Betheli). Chisha mphaka uchienderera kuphiya tsini hadi uchifika mudzi wa Atarothi-Adari urio mwangoni uphande wa mwakani mwa Bethi-Horoni ya tsini. ¹⁴Uphande wa mtswerero wa dzuwa wa nyo mwango urio mwakani mwa Bethi-Horoni mphaka wagaluka uchielekeya mwakani hadi Kiriathi-Baali ambao piya unaihwa Kiriathi-Jearimu mudzi ambao ni mali ya mbari ya Juda. Hinyo ndio uriokala mphaka kpwa uphande wa mtswerero wa dzuwa. ¹⁵Kpwa uphande wa mwakani, mphaka waandzira kondze ya mudzi wa Kiriathi-Jearimu, uchifika Efuroni 18:15 Hipha Chieburania chinaamba uphande wa mtswerero wa dzuwa. na uchienderera hadi kokala visima vya madzi vya Nefitoa. ¹⁶Chisha mphaka watserera kanda-kanda ya mwango uriokala unalolana na Dete ra mwana wa Hinomu, ririrokala zaidi uphande wa vurini mwa Dete ra Arafa. Alafu mphaka watserera kuelekeya Dete ra Hinomu, seemu ya mwakani mwa mwango wa Ajebusi, nao uchienderera kutserera hadi Eni-Rogeli. ¹⁷Kuko mphaka wabeta kuelekeya vurini hata uchifika Eni-Shemeshi, na uchienderera hadi Gelilothi, mudzi unaololana na mwango wa Adumimu na uchitserera hadi kurikokala dziwe ra Bohani mwana wa Rubini. ¹⁸Kula hipho, mphaka waenderera uphande wa vurini mwa mavoromoko ga Araba na uchitserera hadi Araba. ¹⁹Tsona uchielekeya uphande wa vurini mwa mavoromoko ga Bethi-Hogila na uchimarigizika kabisa mkpwono wa Bahari ya Munyu urio uphande wa vurini, phatu ambapho muho Joridani unaphoinjirira. Hinyu ndio muphakawe kpwa uphande wa mwakani. ²⁰Muho Joridani ndio uriokala muphakawe kpwa uphande wa mlairo wa dzuwa. Uhu ndio mphaka unaozunguluka tsi iriyohewa mbari ya Benjamini airisi kulengana na miryango yao.

Midzi ya mbari za Benjamini

²¹Hino ndiyo midzi yokala kpwenye tsi yohewa miryango ya mbari ya Benjamini: Jeriko, Bethi-Hogila, Emeki-Kesisi, ²²Bethi-Araba, Semaraimu, Betheli, ²³Avimu, Para, Ofura, ²⁴Kefari-Amoni, Ofini na Geba. Jumula ya midzi yohewa ni kumi na miiri phamwenga na vidzidzivye. ²⁵Midzi yanjina ni Gibioni, Rama, Beerothi, ²⁶Mizipa, Kefira, Moza, ²⁷Rekemu, Iripeeli, Tarala, ²⁸Zela, Ha-Elefu, mudzi wa Ajebusi yani Jerusalemu, Gibeya na Kiriathi-Jearimu. Jumula ya midzi yohewa ni kumi na mine phamwenga na vidzidzivye. Hinyu ndio urisi uriohewa atu a mbari ya Benjamini kulengana na miryango yao.

Tsi yohewa mbari ya Simioni

¹Kura ya phiri yagbwerera mbari ya Simioni kulengana na miryango yao. Urisi wa mbari ya Simioni na miryango yao kala i kahi ya urisi wa mbari ya Juda. ²19:2 1 Nyakati 4:28–33Mbari ya Simioni aphaha midzi ya Beeri-Sheba, Sheba, Molada ³Hazari-Shuali, Bala, Ezemu, ⁴Elitoladi, Bethuli, Horima, ⁵Zikilagi, Bethi-Marikabothi, Hazari-Susa, ⁶Bethi-Lebaothi na Sharuheni. Yosi yakala midzi kumi na mihahu phamwenga na vidzidzivye. ⁷Piya aphaha midzi ya Aini, Rimoni, Etheri na Ashani — midzi mine phamwenga na vidzidzivye; ⁸piya aphaha vidzidzi vyosi vyozunguluka iyo midzi hadi Baalathi-Beeri au Rama ya Negebu. Hinyu ndio urisi wa mbari ya Simioni kulengana na miryangoye. ⁹Hinyo urisi wa mbari ya Simioni wakala kahi ya urisi wa mbari ya Juda, mana seemu ya atu a mbari ya Juda yakala kulu kuriko nyo enye.

Tsi yohewa mbari ya Zabuloni

¹⁰Kura ya hahu yagbwerera mbari ya Zabuloni kulengana na miryango yao. Mphaka wa seemu yao waphiya hadi Saridi. ¹¹Kula phapho mphaka waambuka uphande wa mtswerero wa dzuwa hadi uchifika Marala, uchendaguta Dabeshethi na uchienderera hadi kuriko na chidzuho chiricho mlairo wa dzuwa wa Jokineamu. ¹²Kula uphande wanjina wa Saridi nyo mphaka waelekeya mlairo wa dzuwa hadi uchifika mphaka wa Kisilothi-Tabori na kula kuko uchienderera hadi Daberathi, chisha uchiambuka kuphiya Jafia. ¹³Kula hipho Jafia, mphaka waelekeza mlairo wa dzuwa hadi Gathi-Heferi, Ethi-Kazini, uchielekeza Rimoni nao uchibeta kuelekeza uphande wa Nea. ¹⁴Chisha uchienderera kuelekeya uphande wa vurini ambako wabeta kuelekeya uphande wa Hanathoni, uchisika Dete ra Ifita-Eli. ¹⁵Jumula ya midzi ariyohewa ni kumi na miiri phamwenga na vidzidzivye. Bazi ya yo midzi, ni Katathi, Nahalali, Shimuroni, Idala na Bethilehemu. ¹⁶Midzi hino phamwenga na vidzidzivye ndiyo yokala urisi wa mbari ya Zabuloni kulengana na miryango yao.

Tsi yohewa mbari ya Isakari

¹⁷Kura ya ne yagbwerera mbari ya Isakari kulengana na miryango yao. ¹⁸Seemu yao kala ina midzi hino: Jeziriili, Kesulothi, Shunemu, ¹⁹Hafaraimu, Shioni, Anaharathi, ²⁰Rabithi, Kishioni, Ebesi, ²¹Remethi, Eni-Ganimu, Eni-Hada, Bethi-Pazezi, ²²nyo mphaka wafika hadi Tabori, Shahazuma na Bethi-Shemeshi nao mphaka uchisika muho Joridani. Aphaha midzi kumi na sita phamwenga na vidzidzivye. ²³Midzi ihi na vidzidzivye ndio iriyokala urisi wa mbari ya Isakari kulengana na miryango yao.

Tsi yohewa mbari ya Asheri

²⁴Kura ya tsano yagbwerera mbari ya Asheri kulengana na miryango yao, ²⁵Seemu yao yakala midzi hino Helikathi, Hali, Beteni, Akishafu ²⁶Alameleki, Amadi na Mishali. Kpwa uphande wa mtswerero wa dzuwa mphaka wafika Karimeli na Shihori-Libunathi. ²⁷Chisha mphaka uchibeta kuphiya uphande wa mlairo wa dzuwa, kuphiya uphande wa Bethi-Dagoni uchiguta Zabuloni na Dete ra Ifita-Eli. Phapho uchigaluka kuphiya uphande wa vurini hadi Bethi-Emeki na Neieli, mphaka uchienderera vivii hadi Kabuli, ²⁸Eburoni, Rehobu, Hamoni, Kana hadi kufikira mudzi mkpwulu wa Sidoni. ²⁹Hipho mphaka wabeta kuelekeza Rama hadi uchifika mudzi wa Tiro uriokala una ngome. Chisha mphaka uchigaluka kuelekeya Hosa nao uchisirira Bahari Kulu. Midzi yanjina ni Mahalabu, Akizibu, ³⁰Uma, Afeki na Rehobu. Jumula ya midzi, ni mirongo miiri na miiri na vidzidzivye. ³¹Midzi ihi na vidzidzivye ndio iriyokala urisi wa mbari ya Asheri kulengana na miryango yao.

Tsi yohewa mbari ya Nafutali

³²Kura ya sita yagbwerera mbari ya Nafutali kulengana na miryango yao. ³³Mphaka wao waandzira Helefu, phokala na muhi mkpwulu wa mwaloni hiko Saananimu nao mphaka uchienderera kuelekeya Adami-Nekebu uchitsapa na Jabineeli hadi uchifika Lakumu nao uchisikira muho Joridani. ³⁴Alafu nyo mphaka wagaluka uchielekeya mtswerero wa dzuwa hadi uchifika Azinothi-Tabori ambako waenderera hadi mudzi wa Hukoki, nao uchienderera hadi uchiguta seemu ya Zabuloni kpwa uphande wa mwakani, Asheri kpwa uphande wa mtswerero wa dzuwa na Juda kpwa uphande wa mlairo wa dzuwa ko muho Joridani. ³⁵Midzi yodzengerwa ngome ni Sidimu, Zeri, Hamathi, Rakathi, Kinerethi, ³⁶Adama, Rama, Hazori, ³⁷Kedeshi, Edirei, Eni-Hazori, ³⁸Ironi, Migidali-Eli, Horemu, Bethi-Anathi na Bethi-Shemeshi. Midzi kumi na tisiya phamwenga na vidzidzivye. ³⁹Midzi ihi na vidzidzivye ndio iriyokala urisi wa mbari ya Nafutali kulengana na miryango yao.

Tsi yohewa mbari ya Dani

⁴⁰Kura ya sabaa yagbwerera mbari ya Dani kulengana na miryango yao. ⁴¹Seemu ya urisi wao kala ni Zora, Eshitaoli, Iri-Shemeshi, ⁴²Shaalabini, Aijaloni, Ithila, ⁴³Eloni, Timuna, Ekironi, ⁴⁴Eliteke, Gibethoni, Baalathi, ⁴⁵Jehudi, Bene-Beraki, Gathi-Rimoni, ⁴⁶Me-Jarikoni na Rakoni phamwenga na seemu inayololana na mudzi wa Jopa. ⁴⁷19:47 Aamuli 18:27–29Mbari ya Dani iriphoshindwa kupigana na kuteka tsi yao, aphiya achendashambuliya mudzi wa Leshemu, achiushinda na kuuteka na bada ya kuolaga atu osi, ahutawala na achiugaluza dzina ra Dani, dzina ambaro rakala ra mkare wao. ⁴⁸Midzi ihi na vidzidzivye ndio iriyokala urisi wa mbari ya Dani kulengana na miryango yao.

Seemu ya tsi yohewa Joshuwa

⁴⁹Ariphomala kuganyirana seemu zosi za tsi, Aiziraeli amupha Joshuwa mwana wa Nuni seemuye yokala kahi-kahi yao. ⁵⁰Kulengana na malagizo ga Mwenyezi Mlungu, Joshuwa wahewa mudzi arioulonda. Mudzi hinyo ni Timunathi-Sera urio seemu za myango ya Efuraimu, achiudzenga luphya na achisagala mumo.

⁵¹Phahi mlavyadzi-sadaka Eliazari na Joshuwa, mwana wa Nuni, phamwenga na vilongozi a mbari za Aiziraeli zaganya seemu hizo zikale urisi. Zaganya seemu hizo kpwa kupiga kura hiko Shilo mbere za Mwenyezi Mlungu, ryango ra Hema ra Mkpwutano. Hipho achimala kuganya yo tsi.

Midzi ya kuchimbirira

¹20:1 Isabu 35:9–34; Kumbukumbu 4:41–43; 19:1–13Phahi Mwenyezi Mlungu wagomba na Joshuwa achimuamba, ²“Aambire Aiziraeli atsambule midzi ya kuchimbirira, dza viratu nrivyoalagiza kutsupira Musa, ³ili yeyesi aolagaye mutu bila kumanya achimbirire hiko. Hiko kundakala kpwahali kpwa kuchimbirira kumchimbira hiye aendzaye kuriphiza chisasi kpwa kuolagirwa mutuwe. ⁴Iye muolagadzi andachimbirira mudzi mmwengawapho, akaime ryangoni na asemurire vilongozi a nyo mudzi ro richiromreha. Chisha aho vilongozi andamuhala akamuonyese phatu ili asagale kahi zao. ⁵Ichikala mutu analonda kudziriphiza kpwa sababu ya kuolagirwa mutuwe andamlunga kuko, vilongozi taaruhusiwa kumlavya yuya muolagadzi mana kayaolaga kumanya ela kpwa bahati mbaya mana kala taphana uadui kahi yao. ⁶Muolagadzi andasala mo mudzini hadi lau riamulwe ni Aiziraeli osi na ni akale kuko hadi chifo cha mlavyadzi-sadaka mkpwulu wa wakati uho ndiphofwa, ndipho muolagadzi anaweza kuuya kaya, mudzi ariouchimbira.”

⁷Phahi atenga midzi hino kpwa lengo riro: Mudzi wa Kedeshi hiko Galilaya urio seemu za tsi ya myango ya Nafutali, Shekemu urio seemu ya myango ya Efuraimu, Kiriathi-Ariba (yani Heburoni) urio tsi ya myango ya Juda. ⁸Hiko ngʼambo ya muho Joridani, mlairo wa dzuwa wa mudzi wa Jeriko, atsambula mudzi wa Bezeri urio jangbwani kpwenye tsi ya kugbwa ya mbari ya Rubini. Piya atsambula Ramothi mudzi urio Giliadi, kahi ya mbari ya Gadi, na Golani hiko Bashani kahi ya mbari ya Manase. ⁹Midzi ihi ndiyo iriyolagizwa kpwa Aiziraeli ama mjeni yeyesi aishiye phamwenga nao. Yaikpwa kpwa sababu mutu achiolaga mutu bahati mbaya anaweza kuchimbirira midzi hino yotsambulwa ambako kandaweza kuolagbwa ni mutu wa kuriphiza chisasi. Naye andasala kuko hadi laure rilamulwe mbere za Aiziraeli osi.

Midzi yohewa Alawi

¹Vilongozi a Alawi aphiya kpwa mlavyadzi-sadaka Eliazari, Joshuwa mwana wa Nuni na vilongozi a iyo miryango ya mbari zanjina za Aiziraeli ²21:2 Isabu 35:1–8ko mudzi wa Shilo urio Kanani, nao achiambira, “Mwenyezi Mlungu walagiza kutsupira Musa kukala muhuphe midzi ya kusagala na weru wa kurisa ga mifugo yehu.” ³Phahi Aiziraeli aapha Alawi midzi ya kusagala na weruwe wa kurisa kula kpwa urisi wao kama Mwenyezi Mlungu arivyolagiza.

⁴Kura ya kpwandza yagbwerera Kohathi mwana wa Lawi na miryangoye. Chivyazi cha Aruni mlavyadzi-sadaka ariye Mlawi ahewa midzi kumi na mihahu kahi ya seemu za mbari ya Juda, ya Simioni na ya Benjamini.

⁵Hara Alawi anjina a chivyazi cha Kohathi ahewa midzi kumi kahi ya miryango ya atu a mbari ya Efuraimu, ya Dani na ya nusu ya mbari ya Manase.

⁶Atu a chivyazi cha Gerishoni ahewa midzi kumi na mihahu kahi ya seemu za miryango ya atu a mbari ya Isakari, ya Asheri, ya Nafutali, na nusu ya mbari ya Manase hiko Bashani kpwa kupigirwa kura.

⁷Atu a chivyazi cha Merari ahewa midzi kumi na miiri kahi ya seemu za miryango ya atu a mbari ya Rubini, ya Gadi na ya Zabuloni.

⁸Kpwa kupiga kura Aiziraeli aapha Alawi midzi iyo na weru wa kurisa mifugo kama Mwenyezi Mlungu arivyolagiza kutsupira Musa.

⁹Higa ndigo madzina ga midzi yolaviwa kahi ya seemu za mbari ya Juda na ya Simioni. ¹⁰Midzi iyo yahewa chivyazi cha Aruni, mmwenga wa chivyazi cha Kohathi ambao kala ni a mryango wa Alawi, mana kura ya kpwandza yagbwerera aho. ¹¹Ahewa Kiriathi-Ariba (yani Heburoni) iriyo seemu za myango ya Juda na weru wa kurisa mifugo uriouzunguluka. Ariba ni mkarengbwa wa Anaki. ¹²Ela minda ya mudzi uho na vidzidzivye kala vikahewa Kalebu mwana wa Jefune vikale vyakpwe.

¹³Kpwa hivyo chivyazi cha Aruni mlavyadzi-sadaka ahewa Heburoni (mudzi wa kuchimbirira kpwa mutu achiyeolaga) phamwenga na weruwe wa kurisa, Libuna phamwenga na weruwe wa kurisa, ¹⁴Jatiri phamwenga na weruwe wa kurisa, Eshitemoa phamwenga na weruwe wa kurisa, ¹⁵Holoni na weruwe wa kurisa, Debiri na phamwenga na weruwe wa kurisa, ¹⁶Aini phamwenga na weruwe wa kurisa, Juta phamwenga na weruwe wa kurisa na Bethi-Shemeshi phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ahewa midzi tisiya kahi ya mbari hizi mbiri. ¹⁷Kahi ya seemu za mbari ya Benjamini raapha Gibioni phamwenga na weruwe wa kurisa, Geba phamwenga na weruwe wa kurisa, ¹⁸Anathothi phamwenga na weruwe wa kurisa na Alimoni phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ya midzi ariyohewa ni mine. ¹⁹Jumula ya midzi yohewa a chivyazi cha Aruni yani alavyadzi-sadaka ni kumi na mihahu phamwenga na weruwe wa kurisa.

²⁰Atu anjina ariosala a mryango wa Kohathi ambao piya ni a mryango wa Alawi ahewa midzi yokala kahi ya seemu za mbari ya Efuraimu. ²¹Ahewa Shekemu phamwenga na weruwe wa kurisa. Shekemu kala i kahi za myango ya Efuraimu na kala ni mudzi wa kuchimbirira kpwa mutu achiyeolaga. Piya ahewa Gezeri phamwenga na weruwe wa kurisa, ²²Kibuzaimu phamwenga na weruwe wa kurisa na Bethi-Horoni phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ya midzi yohewa ni mine. ²³Kahi ya seemu za mbari ya Dani aphaha midzi hino: Eliteke phamwenga na weruwe wa kurisa, Gibethoni phamwenga na weruwe wa kurisa, ²⁴Aijaloni phamwenga na weruwe wa kurisa na Gathi-Rimoni phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ya midzi yohewa ni mine. ²⁵Kahi ya seemu za nusu ya mbari ya Manase ahewa Taanaki phamwenga na weruwe wa kurisa na Gathi-Rimoni phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ni midzi miiri. ²⁶Phahi midzi ambayo ahewa mryango wa Kohathi yokala ikasala yakala midzi kumi phamwenga na weruwe wa kurisa.

²⁷Alawi a mryango wa Gerishoni aphaha midzi miiri kahi ya seemu ya nusu mbari ya Manase: Golani iriyo Bashani phamwenga na weruwe wa kurisa. Golani kala ni mudzi wa kuchimbirira kpwa mutu achiyeolaga. Piya ahewa Beeshitera phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ni midzi miiri. ²⁸Kahi ya seemu za mbari ya Isakari ahewa midzi hino: Kishioni phamwenga na weruwe wa kurisa, Daberathi phamwenga na weruwe wa kurisa, ²⁹Jarimuthi phamwenga na weruwe wa kurisa na Eni-Ganimu phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ni midzi mine. ³⁰Kahi ya seemu za mbari ya Asheri ahewa midzi hino: Mishali phamwenga na weruwe wa kurisa, Abudoni phamwenga na weruwe wa kurisa, ³¹Helikathi phamwenga na weruwe wa kurisa na Rehobu phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ahewa midzi mine. ³²Kahi ya seemu za mbari ya Nafutali ahewa midzi hino: Kedeshi iriyo Galilaya phamwenga na weruwe wa kurisa. Kedeshi ni mudzi wa kuchimbirira kpwa mutu achiyeolaga, Hamothi-Dori phamwenga na weruwe wa kurisa na Karitani phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ya midzi ariyohewa ni mihahu. ³³Jumula ya midzi yohewa chivyazi cha Gerishoni kulengana na miryango yao kala ni midzi kumi na mihahu phamwenga na weruwe wa kurisa.

³⁴Alawi a mryango wa Merari ndiokala akasala. Nao ahewa midzi hino kahi za seemu za mbari ya Zabuloni: Jokineamu phamwenga na weruwe wa kurisa, Karita phamwenga na weruwe wa kurisa, ³⁵Dimuna phamwenga na weruwe wa kurisa na Nahalali phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ni midzi mine. ³⁶Kahi ya seemu za mbari ya Rubini ahewa midzi hino: Bezeri phamwenga na weruwe wa kurisa, Jahaza phamwenga na weruwe wa kurisa, ³⁷Kedemothi phamwenga na weruwe wa kurisa na Mefaathi phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ni midzi mine. ³⁸Kahi ya seemu ya mbari ya Gadi ahewa midzi hino: Ramothi urio Giliadi phamwenga na weruwe wa kurisa Ramothi ni mudzi wa kuchimbirira kpwa mutu achiyeolaga, Mahanaimu phamwenga na weruwe wa kurisa, ³⁹Heshiboni phamwenga na weruwe wa kurisa na Jazeri phamwenga na weruwe wa kurisa. Jumula ni midzi mine. ⁴⁰Midzi hino yosi yahewa atu a chivyazi cha Merari kulengana na miryango yao. Hano ndio Alawi ariokala akasala nao ahewa midzi kumi na miiri.

⁴¹Jumula ya midzi yosi yohewa Alawi katika seemu za Aiziraeli yakala midzi mirongo mine na minane phamwenga na weruwe wa kurisa. ⁴²Chila mudzi kala una seemu za marisa kuuzunguluka pande zosi.

⁴³Phahi Mwenyezi Mlungu waapha Aiziraeli tsi iyo yosi ambayo kala akaapira akare ao, nao achiihala achimiliki na achisagala mumo. ⁴⁴Piya Mwenyezi Mlungu achiapha amani chila uphande kama arivyoapira akare ao. Takuna hata adui mmwenga ariyeweza kuashinda, mana Mwenyezi Mlungu waapha nguvu za kushinda maadui gao. ⁴⁵Takuyakala ahadi yoyosi yolagbwa Aiziraeli ni Mwenyezi Mlungu ambayo taiyahendeka, chila ahadi yakamilishwa.

Mbari za mlairo wa dzuwa zinauya kpwenye seemu yao

¹Phahi Joshuwa wakusanya atu osi a mbari ya Rubini, ya Gadi na nusu ya mbari ya Manase, ²22:2 Isabu 32:20–32; Joshuwa 1:12–15naye achiambira, “Mkahenda gosi ambago Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu walagiza, na mkanisikira kpwa gosi gokuamuruni. ³Namwi tamuarichire ndugu zenu muda wosi uhu hadi rero ela mwalunga kpwa makini malagizo ga Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu. ⁴Vivi, kpwa vira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu akaapha ndugu zenu amani kama arivyoahidi, sambi uyani kpwenu, tsi ambayo Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu wakuphani ngʼambo ya muho Joridani. ⁵Ela kalani matso kpwa kulunga malagizo na shariya ambazo Musa mtumishi wa Mwenyezi Mlungu wakuphani. Mendzani Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu, hendani amendzavyo, lungani malagizoge, kuluphirani hiye na mumuhumikire moyo kutsuka.” ⁶Phahi Joshuwa waabariki, achiambira auye kpwao mahemani, nao achiuya.

⁷Nusu ya mbari ya Manase, Musa kala akaapha seemu ya Bashani ela nusu hira yanjina ya mbari iyo, Joshuwa waapha tsi iriyo mtswerero wa dzuwa wa muho Joridani phamwenga na ndugu zao. Joshuwa ariphoambira auye kaya, waabariki, ⁸achiambira, “Uyani kpwenu phamwenga na utajiri wenu munji — mifugo minji sana, feza, zahabu, shaba, chuma na mavwazi manji sana. Aganyireni ndugu zenu vyo vitu murivyohala zewe kula kpwa maadui genu.” ⁹Kpwa hivyo mbari ya Rubini, ya Gadi na nusu ya mbari ya Manase auya kpwao, achirichana na Aiziraeli hiko Shilo, iriyo tsi ya Kanani achiphiya tsi ya Giliadi, tsi yao ambayo aihala ikale yao kpwa malagizo ga Mwenyezi Mlungu kutsupira Musa.

Phatu pha kulavira sadaka hiko uphande wa mlairo wa dzuwa

¹⁰Ariphofika Gelilothi iriyo tsi ya Kanani phephi na muho Joridani, atu a mbari ya Rubini, ya Gadi na nusu ya mbari ya Manase adzenga phatu phakulu pha kulavira sadaka. ¹¹Aiziraeli asikira kukala atu a mbari ya Rubini, ya Gadi na nusu ya mbari ya Manase akadzenga phatu pha kulavira sadaka katika seemu ya mphaka wa Kanani hiko Gelilothi phephi na muho Joridani uphande wa Aiziraeli. ¹²Ariphosikira hivyo kundi rosi ra Aiziraeli rakutana hiko Shilo ili rikapigane nao.

¹³Phahi Aiziraeli ahuma atu aphiye hadi Giliadi kpwa mbari ya Rubini, ya Gadi na nusu ya mbari ya Manase. Atu ariohumwa ni hano: Finehasi mwana wa mlavyadzi-sadaka Eliazari, ¹⁴phamwenga na vilongozi kumi a mbari, chila mbari ya Iziraeli chilongozi mmwenga. ¹⁵Ariphofika Giliadi kpwa mbari ya Rubini, ya Gadi na nusu ya mbari ya Manase, akpwendaamba: ¹⁶22:16 Kumbukumbu 12:13–14“Kundi rosi ra Mwenyezi Mlungu rinaamba ‘Mbona mkamkosera Mlungu wa Iziraeli? Mana mkamuasi Mwenyezi Mlungu kpwa kudzenga phatu pha kulavira sadaka! ¹⁷22:17 Isabu 25:1–9Dambi hurirohenda Peori rahurehera shaka ambaro richereyuga kundi ra Mwenyezi Mlungu na tahudzangbwedzitakasa hadi rero. ¹⁸Mbona mkaricha kulunga ga Mlungu? Ichikala rero mundamuasi Mwenyezi Mlungu, muhondo andatsukirira kundi rosi ra Aiziraeli. ¹⁹Ichikala tsi mriyonayo ni najisi, ndzoni tsi ya Mwenyezi Mlungu phatu pharipho na hema ra Mwenyezi Mlungu mphahe seemu za kusagala kahi zehu. Ela msimuasi Mwenyezi Mlungu wala msihutiye makosani22:19 Tafusiri zanjina zinaamba, ela msigomere Mwenyezi Mlungu wala swiswi. kpwa kudzidzengera phatu phanjina pha kulavira sadaka, badala ya phatu pha kulavira sadaka Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu. ²⁰22:20 Joshuwa 7:1–26Akani mwana wa Zera ariphokosa uaminifu kpwa kuhala vitu vyotengbwa, Mlungu watsukirira kundi rosi ra Aiziraeli. Naye kayafwa macheye kpwa ajili ya dambi hiyo.’ ”

²¹Hipho atu a mbari ya Rubini, ya Gadi na nusu ya mbari ya Manase aajibu vilongozi a miryango ya Iziraeli achiamba, ²²“Mlungu mwenye uwezo wosi, Mlungu, Mwenyezi Mlungu! Mlungu mwenye uwezo wosi, Mlungu, Mwenyezi Mlungu! Iye Anamanya na Aiziraeli nao andamanya kpwa utu wani hukahenda hivi. Ichikala ni kuasi ama kukosa kumkuluphira Mwenyezi Mlungu, phahi huolageni ihi rero. ²³Napho hwadzenga phatu hipha pha kulavira sadaka ili hukariche kumlunga Mwenyezi Mlungu, au kpwa ajili ya kulavya sadaka za kuochwa, sadaka za mtsere ama sadaka za amani, phahi Mwenyezi Mlungu mwenye naahuone. ²⁴Ela swiswi hwahenda hivi kpwa makini na kpwa lengo malumu. Hwaogopha sedze ana enu akedzaambira ana ehu, ‘Mwimwi tamuna uhusiano wowosi na Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli. ²⁵Tamuona kukala Mwenyezi Mlungu akahenda muho Joridani ukale mphaka kahi yehu na mwimwi atu a mbari ya Rubini na ya Gadi? Mwimwi tamuna mtalo kpwa Mwenyezi Mlungu.’ Chihivyo ana enu anaweza kuahenda ana enu kusika kuvoya Mwenyezi Mlungu. ²⁶Kpwa hivyo huchiamba, ‘Nahudzengeni phatu pha kulavira sadaka ela sipho pha kulavira sadaka za kuochwa wala kulavira sadaka yoyosi ²⁷ela ikale ushaidi kahi yehu na mwimwi, na kahi ya vivyazi bada yehu ya kpwamba swiswi piya hunamuhumikira Mwenyezi Mlungu mbereze kpwa kumlavira sadaka za kuochwa, sadaka za amani na sadaka zanjina ili ana enu asedze akaambira ana ehu kpwamba taana mtalo wowosi kpwa Mwenyezi Mlungu.’ ²⁸Naswi hwafikiriya kukala siku vivyazi vyenu achedzahuambira dzambo dza hiro au achedzaambira vivyazi vyehu, hundaambira, ‘Lolani mfwano wa phatu pha kulavira sadaka Mwenyezi Mlungu ambapho akare ehu aphadzenga, si kpwa kulavira sadaka za kuochwa ama sadaka zanjina, ela ikale ushaidi kahi yehu na mwimwi.’ ²⁹Mlungu naasihujaliye nia ya kumuasi rero kpwa kudzenga phatu pha kulavira sadaka za kuochwa, sadaka za mtsere na sadaka zanjina, badala ya pho phatu pha kulavira sadaka pha Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu pharipho mbere za hemare.”

³⁰Finehasi mlavyadzi-sadaka na vilongozi a Aiziraeli yani vilongozi a miryango ya Aiziraeli ariphosikira gara arigogomba atu a Rubini, Gadi na Manase, aho ahererwa. ³¹Naye Finehasi mwana wa mlavyadzi-sadaka Eliazari waambira atu a mbari ya Rubini na ya Gadi na ya Manase kukala, “Rero hukamanya kukala Mwenyezi Mlungu a phamwenga naswi mana tamkahenda chochosi chiricho chinyume na Mwenyezi Mlungu, vivi mkaativya Aiziraeli na uwezo wa Mwenyezi Mlungu.”

³²Hipho Finehasi mwana wa mlavyadzi-sadaka, Eliazari na vilongozi aaricha atu a mbari ya Rubini na ya Gadi hiko Giliadi achiuya tsi ya Kanani kpwa Aiziraeli achiuyiza ujumbe. ³³Aho Aiziraeli ahererwa kpwa kusikira nyo ujumbe nao achimtogola Mlungu, wala taayagomba kukala andapigana nao viha na kubananga tsi ya mbari ya Rubini na ya Gadi. ³⁴Atu a mbari ya Rubini na ya Gadi phara phatu pha kulavira sadaka aphaiha “Edi,” mana aamba, “Phatu phapha pha kulavira sadaka ni ushaidi wehu kukala Mwenyezi Mlungu ni Mlungu.”

Joshuwa anaonya atu a Iziraeli

¹Bada ya muda mure hangu Mwenyezi Mlungu aaphe Aiziraeli tsi ya kuoya kula kpwa maadui gao ga chila uphande, Joshuwa kala akakala mtumia wa miaka minji sana. ²Joshuwa waiha phamwenga atumia, vilongozi, aamuli na maofisaa ga Iziraeli osi achiambira, “Vivi nikakala mtumia wa miaka minji sana, ³namwi mkaona gosi ambago Mwenyezi Mlungu akahendera mataifa higa gosi kpwa sababu yenu. Mana ni Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu ndiye yekupigirani viha. ⁴Hebu lolani nákuganyirani kpwa kupiga kura tsi za mataifa ganjina garigosala phamwenga na mataifa ganjina gosi ambago hwagashinda kare. Tsi hizi nákuganyirani zikale urisi wa mbari zenu kula muho Joridani hadi Bahari Kulu iriyo uphande wa mtswerero wa dzuwa. ⁵Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu andaausa mbere zenu na kuazoresa namwi tamundaaona mwenu matsoni, namwi mundahala tsi yao ikale yenu kama Mwenyezi Mlungu arivyokuahidini. ⁶Kpwa hivyo dinani chilume kpwa kulunga na kuhenda gosi ambago gaandikpwa katika chitabu cha shariya cha Musa, bila kusaza. ⁷Musigbwirane na atu a mataifa ganjina asagalao phamwenga namwi, wala kuhadza milungu yao ama kuapa kpwa kuihadza, ama kuihumikira ama kuisujudiya. ⁸Ela lolani Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu mkuluphireni Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu dza munavyohenda hadi hino rero. ⁹Mana Mwenyezi Mlungu wagazola mataifa makulu ga nguvu mbere zenu, na takuna atu achioweza kukupingani hadi rero. ¹⁰23:10 Kumbukumbu 32:30; Kumbukumbu 3:22Mmwenga wenu anaweza kuzoresa maadui elufu, mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu ndiye anayekupiganiani viha kama arivyoahidi. ¹¹Phahi dzimanyirireni na mummendze Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu. ¹²Mana muchiricha kumkuluphira na mchitsanganyikana na atu a mataifa ganjina garigosala na kulózana nao, ¹³manyani kpwa hakika kukala Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu kandaenderera kuzola maadui genu. Badalaye aho andakala vikpwazo na mihego. Andakala mijeledi ya kukupigirani na miya ya kukudungani matso hadi mundiphosira na kutsama tsi hino nono ambayo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu wakuphani.

¹⁴“Wakati wangu wa kufwinya matso kama irivyo kawaida ya atu osi duniani ukafika. Namwi mnamanya mwenu mioyoni na rohoni kukala takuna hata dzambo mwenga nono rokuahidini Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu ambaro kayarihenda. ¹⁵Ela dza vivyo ambavyo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu wakuhenderani manono gosi arigokuahidini, andakureherani mai gosi na kuhakikisha kukala akakumalani kula tsi nono ambayo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu wakuphani. ¹⁶Mwimwi muchivundza chilagane cha Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu ambacho wakulagizani, mchihumikira na kuisujudiya milungu yanjina, phahi Mwenyezi Mlungu andakutsukirirwani, namwi mundaangamika mara mwenga kpwenye tsi nono ambayo wakuphani.”

Chilagane chinaikpwa luphya hiko Shekemu

¹Tsona Joshuwa wakusanya mbari zosi za Iziraeli hiko Shekemu. Achiaiha atumia, vilongozi, aamuli na maofisaa a Iziraeli, achendaima mbere za Mlungu. ²24:2 Mwandzo 11:27Naye Joshuwa achigomba na Aiziraeli osi achiaambira, “Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli anaamba, ‘Hipho kare, akare enu — Tera na anae a chilume yani Burahimu na Nahori — asagala tsi iriyo ngʼambo ya muho Yufurati nao achihumikira milungu yanjina. ³24:3 Mwandzo 12:1–9; Mwandzo 21:1–3Phahi námhala sowe yenu Burahimu kula ngʼambo ya nyo muho nami nchimlongoza kpwenye tsi yosi ya Kanani na nchimuhenda akale na chivyazi chinji. Námupha Isaka, ⁴24:4 Mwandzo 25:24–26; Mwandzo 36:8; Kumbukumbu 2:5; Mwandzo 46:1–7na kutsupira Isaka nchimupha Jakobo na Esau. Esau námupha tsi ya myango ya Seiri ili ikale yakpwe, ela Jakobo na anae achiphiya Misiri. ⁵24:5 Kutsama 3:1—12:42Chisha nchihuma Musa na Aruni, nchiapiga atu a tsi ya Misiri kpwa gosi higo nrigogahenda himo, badaye nchikutuluzani kula tsi iyo ya Misiri ⁶24:6 Kutsama 14:1–31Nriphotuluza akare enu kula Misiri, mwafika Bahari ya Shamu na jeshi ra Amisiri richikulungani na magari ga kuvwehwa ni farasi na aphirikie hadi pho baharini. ⁷Nao Aiziraeli ariphoniririra mimi Mwenyezi Mlungu naika jiza kahi-kahi yao na Amisiri na kuihenda bahari iangamize Amisiri. Namwi mwadzionera gara nrigohenda Amisiri. Chisha mchisala jangbwani muda mure. ⁸24:8 Isabu 21:21–35Nákurehani hadi tsi ya Aamori ariosagala uphande wa phiri wa muho Joridani. Aho apigana namwi viha, nami nchikuhendani muaturye. Náangamiza mbere zenu na tsi yao mchiihala ichikala yenu. ⁹24:9 Isabu 22:1—24:25Chisha mfalume wa Moabu, Balaki mwana wa Sipori wakpwedzashambuliya Aiziraeli. Iye wahuma ujumbe kpwa Balaamu mwana wa Beori ili akulanini. ¹⁰Ela siyamphundza Balaamu, kpwa hivyo iye achikujaliyani nami nchikutivyani kula mikononi mwa Balaki. ¹¹24:11 Joshuwa 3:14–17; Joshuwa 6:1–21Mriphovuka muho Joridani na kufika Jeriko, enyezi a Jeriko apigana namwi, vivyo hivyo Aamori, Aperizi, Akanani, Ahiti, Agirigashi, Ahivi na Ajebusi. Aho náahenda muaturye. ¹²24:12 Kutsama 23:28; Kumbukumbu 7:20Naahenda ainjirwe ni chiwewe24:12 Neno ra Chieburania ni mivi (adudu), uhu unaweza kukala msemo wa Chieburania ambao manage ni kuatiya chiwewe. na kukakama mbere zenu, nchiahenda nyo afalume airi a Aamori achimbire. Aho taayachimbira kpwa sababu ya panga zenu wala maha genu. ¹³24:13 Kumbukumbu 6:10–11Nakuphani tsi ambayo tamuihenderere kazi, midzi ambayo tamuyaidzenga ambamo vivi munasagala na kurya matunda ga mizabibu na mizaituni ambayo tamyaiphanda.’

¹⁴“Kpwa hivyo, vivi sambi muogopheni Mwenyezi Mlungu na mumuhumikire moyo kutsuka na uaminifu. Richani milungu ambayo akare enu aihumikira ariphokala ngʼambo ya muho Yufurati na ariphokala Misiri, muhumikireni Mwenyezi Mlungu. ¹⁵Sambi ichikala tamlonda kumuhumikira Mwenyezi Mlungu, tsambulani ihi rero ndiyemuhumikira, ichikala ni milungu ambayo akare enu ahumikira ngʼambo ya muho Yufurati ama milungu ya Aamori ambao tsi yao munaisagala, ela mimi na nyumba yangu hundahumikira Mwenyezi Mlungu.”

¹⁶Hipho atu amjibu achiamba, “Tahundamricha Mwenyezi Mlungu bii na kuhumikira milungu yanjina. ¹⁷Mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu ndiye ariyehutuluza swiswi phamwenga na akare ehu kula tsi ya Misiri, hurikokala atumwa, naswi huchiona ishara za ajabu arizohenda. Achihurinda na vyaro vyehu vyosi na kahi za atu osi ambao hwatsupa kahi-kahi yao. ¹⁸Mwenyezi Mlungu ndiye yezoresa mbere zehu atu osi yani Aamori osi ariosagala tsi ihi. Kpwa hivyo, naswi hundamuhumikira Mwenyezi Mlungu, mana iye ndiye Mlungu wehu.”

¹⁹Ela Joshuwa achiaambira, “Mwimwi tamuweza kumuhumikira Mwenyezi Mlungu, mana iye ni Mlungu mtakatifu. Iye ni Mlungu mwenye wivu naye kandakuswameheni makosa wala dambi zenu. ²⁰Muchimricha Mwenyezi Mlungu na kuhumikira milungu ya chijeni, andakutiyani adabu na kukuangamizani tse, hata dzagbwe wakuhenderani manono higo gosi.” ²¹Nao atu achimuamba Joshuwa, “Hata! Swiswi hundamuhumikira Mwenyezi Mlungu bahi.” ²²Hipho Joshuwa achiambira, “Mwimwi enye mmashaidi a mioyo yenu kukala mkatsambula kumuhumikira Mwenyezi Mlungu.” Nao achijibu achiamba, “Swiswi enye hu mashaidi.” ²³Naye Joshuwa achiamba, “Phahi usani milungu ya chijeni mriyonayo mumlunge Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli kpwa mioyo yenu yosi.” ²⁴Nao achimjibu achiamba, “Hundamuhumikira na kumtii Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu.” ²⁵Phahi Joshuwa achiika chilagane na Aiziraeli hiko Shekemu, achiapha masharuti na malagizo ga kulunga. ²⁶Joshuwa wagaandika higa gosi katika chitabu cha shariya cha Mlungu, chisha achihala dziwe kulu achiriimisa tsini ya muhi uihwao mwaloni phephi na hema ra Mwenyezi Mlungu. ²⁷Alafu Joshuwa achiaambira Aiziraeli osi, “Dziwe hiri ndiro ndirokala shaidi kpwehu mana rikasikira maneno gosi ambago Mwenyezi Mlungu akahuambira. Kpwa hivyo rindashuhudiya kuahusu, ili sedze mkarema Mlungu wenu.” ²⁸Chisha Joshuwa waabumula hara atu, chila mmwenga achiuya kpwakpwe kpwenye seemuye.

Chifo cha Joshuwa

²⁹Bada ya mambo higa, Joshuwa mwana wa Nuni na mtumishi wa Mwenyezi Mlungu, wafwa wakati ana miaka gana mwenga na kumi. ³⁰24:30 Joshuwa 19:49–50Naye achizikpwa kpwenye tsi yokala akaganyirwa hiko Timunathi-Sera kahi ya myango ya Efuraimu, vurini mwa mwango Gaashi.

³¹Aiziraeli amuhumikira Mwenyezi Mlungu muda wosi wa maisha ga Joshuwa. Bada Joshuwa kufwa, Aiziraeli achienderera kumuhumikira Mwenyezi Mlungu kpwa muda wosi arioishi hara atumia ariokala akaona na matso gao mambo ambago Mwenyezi Mlungu wagahendera Aiziraeli.

³²24:32 Mwandzo 33:19; 50:24–25; Kutsama 13:19; Johana 4:5; Mahendo 7:16Mifupha ya Yusufu ambayo Aiziraeli kala akaireha kula Misiri aizika hiko Shekemu. Seemu iyo ariyozikpwa kala ni eneo ambaro Jakobo kala akarigula kula kpwa ana a Hamori, Ise wa Shekemu, kpwa vipande gana mwenga vya feza. Arizi hino kala ikakala urisi wa chivyazi cha Yusufu.

³³Naye Eliazari, mwana wa Aruni, achifwa na achizikpwa Gibeya, mudzi ambao kala ukahewa mwanawe Finehasi kpwenye tsi ya myango ya Efuraimu.