Isaya

Chitabu cha

ISAYA

Tanga mbere

Isaya ndiye nabii yemanyikana zaidi kpwenye chilagane cha kare. Waishi wakati mmwenga na Amozi, Hosea na Mika katika karine ya nane kabila kuvyalwa Masihi. Kpwao kala ni Jerusalemu. Wakala nabii kpwa muda wa miaka mirongo sita chipindi cha afalume a ne a Juda. Isaya washuhudiya viha vikali vya Iziraeli na Juda na Aiziraeli kuhalwa mateka ni Aashuru hata kpwendaishi kure na kpwao. Chisha Isaya watabiri kukala Juda indatawalwa ni Ababeli na higa gatimiya mwaka wa magana matsano mirongo minane na sita kabila kuvyalwa Masihi. Piya watabiri kukala Aiziraeli andauya kpwenye tsi yao hadi adzenge tsona Jerusalemu na kukala bada ya miaka magana matsano kundakpwedza Masihi. Dzambo kulu anarofundza Isaya ni atu amuuyire Mlungu kabila mambo tagadzangbwekala mai.

Maelezo muhimu kpwa chifupi

Maonyo na ahadi 1:1—12:6

Mataifa ganatiywa adabu 13:1—23:18

Dunia indahukumiwa ni Mlungu 24:1—27:13

Maonyo na ahadi zaidi 28:1—35:10

Mfalume Hezekiya na Aashuru 36:1—39:8

Ujumbe wa ahadi na tumaini 40:1—55:13

Maonyo na ahadi 56:1—66:24

¹1:1 2 Afalume 15:1–7; 15:32–38; 16:1–20; 18:1—20:21; 2 Nyakati 26:1–23; 27:1–9; 28:1–27; 29:1—32:33Hizi ni ruwiya arizoziona Isaya mwana wa Amozi kuhusu Juda na Jerusalemu wakati wa utawala wa Uziya, Jothamu, Ahazi na Hezekiya ambao kala anatawala tsi ya Juda.

Uyi wa Juda

²Phundzani ko mlunguni na musikire ko duniani!

Mana Mwenyezi Mlungu akagomba:

“Náarera anangu hadi achikula

ela akaniasi taalonda kuniphundza.

³Ndzau inamanya anayeifuga

na punda anamanya chidau atiirwacho chakurya ni ye amfugaye,

ela Aiziraeli taamanya,

atu angu taaelewa.”

⁴Shaka hiro, ro taifa renye dambi,

atu ario tele uyi,

atu ahendao makosa,

atu amendzao kuhenda uyi!

Akamricha Mwenyezi Mlungu

akamʼbera Mtakatifu wa Iziraeli

na kumlozera kogo.

⁵Kpwa utu wani ucherelonda kupigbwa?

Kpwa utu wani unaenderera kuasi?

Chitswacho chosi chikalumizwa

moyoo wosi ni mkpwongo.

⁶Kula lihosini hadi lwayoni,

taphana phazima

ni majeraha na vitswetswe

vironda ambavyo vinavudza

tavidzangbwetsukutswa na kufungbwa mademu

wala kuhurizwa kpwa kumwagirwa mafuha.

⁷Tsi yenu ikasala bila chitu

midzi yenu ikatiywa moho.

Minda yenu inahalwa na kubanangbwa ni ajeni

kuno enye munalola.

⁸Mudzi wa Jerusalemu ukarichwa

dza muweka kpwenye munda wa mizabibu

dza chibanda kpwenye munda wa matikiti madzi

dza mudzi uchiozangirwa.

⁹1:9 Mwandzo 19:24; Arumi 9:29Napho Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi,

kahusazirire moyo atu achache

hungekala dza atu a Sodoma

yani hungeigana na atu a Gomora.

¹⁰Sikirani neno ra Mwenyezi Mlungu wehu

mwi mtawalao Sodoma.

Sikirani shariya za Mlungu wehu

mwi atu a Gomora!

¹¹1:11 Amosi 5:21–22Mwenyezi Mlungu anaamba, “Zo sadaka zenu nyinji

zinanifwahani?

Nikasinywa ni sadaka zenu za kuochwa,

za maturume na marunya ga nyama a kunona

Sihamirwa ni milatso ya ndzau,

ya ana ngʼondzi na ya mbuzi.

¹²Yuno yekuambirani mrehe vitu hivi

na kuvyoga-vyoga phangu mihalani

mwedzapho mbere zangu, ni ani?

¹³Richani kunirehera sadaka zisizo na mana!

Uvumba wenu unanitsukiza.

Siweza tsona kuvumirira mikutano yenu

ya kulumbwa kpwa mwezi, ya siku za kuoya na ya mionano ya ibada

mana munahenda mai.

¹⁴Mimi namena sikukuu zenu za kulumbwa kpwa mwezi,

na sikukuu zenu zoikpwa.

Zizo zikakala dza mzigo na nkaremwa kuzitsukula.

¹⁵Ndiphounula mikono yenu kunivoya,

nindalola kanda.

Hata mkavoya mavoyo manji

sindakuphundzani

mana mikono yenu i tele milatso.

¹⁶Tsukutsani mikono yenu na mkale swafi.

Usani mahendo genu mai

phangu matsoni.

Richani kuhenda mai.

¹⁷Dzifundzeni kuhenda garigo sawa,

hakikishani haki inahendwa, teryani atu aonerwao

kanirani anachiya,

na mkanire magungu.”

¹⁸Mwenyezi Mlungu anaamba, “Sambi, ndzoni hugombe, hupataneni.

Dzagbwe dambi zenu zi kundu

zindakala nyereru dza bafuta.

Dzagbwe zi kundu dododo,

zindakala nyereru dza nyoya za mangʼondzi.

¹⁹Napho mundakubali na kuhenda nilondago

phahi mundafwaidi manono gosi ga tsi.

²⁰Ela mchirema na mchiniasi

maadui genu gandakuturyani mufwe vihani.”

Mana Mimi Mwenyezi Mlungu nkaamba.

Mudzi uchioodzala dambi

²¹Lola vira ambavyo mudzi uriokala muaminifu

uchivyokala dza malaya.

Uho ambao kala u tele aamuli a haki,

na ariosagala mumo kala ni enye haki,

ela vivi ni aolagadzi!

²²Wakala dza feza swafi,

vino ukakala dza uchafu.

Wakala swafi,

ela vino ukakala dza uchi uchiotsanganywa na madzi.

²³Vilongozio ni aasi

na ni asena a aivi

osi anamendza kuhongbwa

na kuhewa zawadi.

Aho taakanira anachiya

na taaphundza malau ga magungu.

²⁴Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi,

Mwenye Nguvu Zosi wa Iziraeli, anaamba,

“Ndakupigani mwimwi maadui gangu kpwa tsukizi zangu,

ndakuriphizani kpwa mai gosi mrigonihendera.

²⁵Nindagolosa mkpwono wangu chinyume chenu,

na nikutsukutse uchafuo wosi,

dza mutu afulavyo chuma.

²⁶Aamulio ndaauyiza dza arivyokala pho kare

na ashaurio dza pho mwandzo.

Bada ya higo undaihwa

mudzi wa haki,

mudzi muaminifu.”

²⁷Sayuni indakombolwa ni uamuli wa haki,

na hinyo ario himo ndani achitubu andakombolwa ni haki.

²⁸Ela aasi na enye dambi andaangamizwa,

na hinyo amrichao Mwenyezi Mlungu andaochwa.

²⁹Mana mundagbwirwa ni haya,

kpwa kuabudu vizuka kpwenye mialoni mriyoimendza,

mundagbwirwa ni waibu kpwa sababu ya kuabudu kpwenye minda

mriyoitsambula.

³⁰Mana mundakala dza muhi wa mwaloni ukutao makodza,

na dza munda usio na madzi.

³¹Ariye na mkpwotse andakala kana pephe dza mabuwa,

na kaziye indakala dza tsetse ya moho,

osi andaphya phamwenga,

wala taphandakala na wa kuzimya moho hinyo.

¹Hino ndiyo ruwiya ariyoonyeswa Isaya mwana wa Amozi kuhusu Juda na Jerusalemu:

²Siku za mwisho mwango wa nyumba ya Mwenyezi Mlungu undaimarishwa

ukale mwango mkpwulu kahi za myango yosi

mure kuriko vidzango vyosi,

na atu osi andaphiya kuko.

³Atu anji andakpwedza aambe,

“Ndzoni huambuke mwango wa Mwenyezi Mlungu,

huphiye nyumba ya Mlungu wa Jakobo

ili ahufundze njiraze

naswi huhende gara alondago.”

Mana Shariya indala Sayuni

na Neno ra Mwenyezi Mlungu rindala Jerusalemu.

⁴2:4 Joeli 3:10; Mika 4:3Andahukumu mataifa,

andaamula malau ga atu anji.

Nao andabanda panga zao zikale majembe

na mafumo gao gakale marumu ga kutsatsurira.

Takuna taifa ndiropigana na ranjina

wala taandadzifundza viha tsona.

⁵Mwi atu a nyumba ya Jakobo, ndzoni,

nahunyendekeni kpwenye mwanga wa Mwenyezi Mlungu.

Siku ya Mwenyezi Mlungu

⁶Ukaricha atuo

atu a nyumba ya Jakobo

kpwa kukala analunga mila za atu a mlairo wa dzuwa;

anapiga mburuga dza Afilisti

na kugbwirana na atu asioamini kukala kuna Mlungu.

⁷Tsi yao ikaodzala feza na zahabu

hazina yao taiolangika.

Tsi yao i tele farasi a viha

magari gao ga kuvwehwa ni farasi tagaolangika.

⁸Tsi yao ikaodzala vizuka,

anazama kusujudiya vitu arivyotengeza enye,

vitu arivyotengeza na mikono yao.

⁹Kpwa hivyo atu andatserezwa,

chila mmwenga andatiywa waibu.

Usiaswamehe!

¹⁰2:10 Maono 6:15; 2 Athesalonike 1:9Menyani pangani hiko myambani

na madibwani

mdzifwitse kutisha kpwa Mwenyezi Mlungu

na nguma ya ukuluwe.

¹¹Mutu wa shobo andahendwa anyenyekee,

na atu a ngulu andatserezwa.

Mwenyezi Mlungu macheye ndiye ndiyetogolwa siku hiyo.

¹²Mana kundakala na siku ya Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

chinyume cha atu enye ngulu na kudziunula

na chinyume cha vyosi chivyounuka,

¹³chinyume cha mierezi yosi ya Lebanoni

iriyo mire na iriyogoloka,

na chinyume cha mihi yosi ya mialoni iriyo Bashani,

¹⁴chinyume cha myango yosi mire

na vidzango vyosi vire,

¹⁵chinyume cha chila mnara urio mure sana

na chila ukuta wa ngome

¹⁶chinyume na meli zosi za Tarishishi

na chila chombo chinono.

¹⁷Kudzikarya kpwa mwanadamu kundatserezwa

na kudzikudula kpwa anadamu kundauyizwa photsi.

Mwenyezi Mlungu macheye ndiye ndiyetogolwa siku hiyo,

¹⁸takundakala na vizuka tsetsetse.

¹⁹Atu andazorera pangani hiko myambani

na madibwa ga kudzifwitsa,

kpwa sababu ya kutisha kpwa Mwenyezi Mlungu

na nguma ya endziye,

pho ndiphounuka kusumbisa dunia.

²⁰Siku iyo vyo vizuka vyao vya feza na vya zahabu

ambavyo adzitengezera ili aviabudu,

andavirichira kotso na manundu.

²¹Atu andazorera pangani hiko myambani

na kpwenye myanya kahi-kahi ya mawe,

kpwa sababu ya kutisha kpwa Mwenyezi Mlungu,

na nguma ya endziye,

ndiphounuka kusumbisa dunia.

²²Usimkuluphire mwanadamu,

ambaye si chochosi dza pumuzi.

Vino mwanadamu andakuterya na utu wani?

¹Lola, Mwenyezi Mlungu,

Mlungu wa majeshi

a phephi na kuusira Jerusalemu na Juda

chila chitu akuluphiracho,

yani chakurya na madzi.

²Masujaa na asikari a viha,

aamuli na manabii,

apigi a mburuga na atumia,

³akulu a jeshi a vikosi vya anajeshi mirongo mitsano-mitsano,

mutu mwenye cheo,

ashauri, mafundi mangungu

na aganga amanyao uganga.

⁴Ndahenda barobaro akale akulu ao,

anache adide ndio ndiokala atawala.

⁵Atu andaonerana,

mutu andaonera myawe, jirani andaonera jiraniwe.

Anache andadzikarya mbere za avyere,

mutu wa hali ya photsi andadzikudula mbere za mutu anayeishimiwa.

⁶Mutu andamgbwira mwanao

phao kaya pha ise amuambe,

“Uwe una koti, hulongoze!

Imirira gandzo hiri.”

⁷Ela andakota kululu aambe,

“Sindaweza kukuteryani,

mana kpwangu takuna chakurya wala nguwo,

msinihende chilongozi wenu.”

⁸Mana Jerusalemu inadedeleka

na Juda ikagbwa,

maneno gao na mahendo gao ga chinyume na Mwenyezi Mlungu,

ganabera nguma ya Mlungu.

⁹Nyuso zao zinashuhudiya chinyume chao,

mana anahenda dambi chingʼangʼa bila kufwitsa dza Sodoma.

Shaka hiro!

Mana akadzirehera enye uyi.

¹⁰Aambire hinyo enye haki kukala mambo gao gandaaphihirato,

mana andarya matunda ga mahendo gao.

¹¹Shaka hiro kpwa atu ayi! Mambo gao gandakala komakoma,

mana higo chigohendera atu, nao andahendwa dza vivyo.

¹²Atu angu anaonerwa ni anache

na anatawalwa ni achetu.

Aa, atu angu, vilongozi enu anakuangamizani

anakuhendani msimanye njira ya kulunga.

¹³Mwenyezi Mlungu aimire ili kulumba laure,

a tayari kuamula atue.

¹⁴Mwenyezi Mlungu andalavya uamuli

chinyume cha atumia na vilongozi a atue aambe,

“Mwimwi ndimwi mchiobananga munda wangu wa mizabibu!

Nyumba zenu mkaziodzaza vitu murivyofuta achiya.

¹⁵Kpwa utu wani munaonera atu angu

na kusagarira achiya?”

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba.

Waibu badala ya sura nono

¹⁶Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Achetu a Sayuni3:16 Au achetu a Jerusalemu. ana ngulu,

ananyendeka na singo za kugoloka

na kulimbwisa matso.

Ananyendeka na nyago fupi

kuno anariza ndzuga zao.

¹⁷Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu andaatiya achetu a Sayuni vironda mwao vitswani.

Iye andaavula nguwo.”

¹⁸Siku iyo Mwenyezi Mlungu andaausira vikuku vyao vya nguyu, mabanda kogo, mapambo ga nusu mviringo, ¹⁹vipuli, bangili, mitandiyo, ²⁰viremba, bangili pana, mikanda, vitupa vya marashi, hirizi, ²¹pete za muhuri, vishaufu, ²²nguwo nono, joho, makoti gasigo mikono, pochi, ²³vilolo, nguwo za katani, nguwo za chitswa na utaji.

²⁴Badala ya kungu ya manukato, lovu ra kuola,

badala ya mkanda, kowa,

badala ya misongo minono, vitswa vindanyolwa viphala,

badala ya nguwo nono, magunia

na badala ya urembo, waibu.3:24 Tafusiri zanjina zinaamba alama ya kuochwa ya mabusu.

²⁵Atuo, uwe Jerusalemu andafwa kpwa upanga,

masujaao andafwa vihani.

²⁶Mudzi wosi undarira na kukala na sonono,

Jerusalemu, indasagala photsi dza mchetu, kpwa sababu atue taapho.

¹Wakati hinyo achetu sabaa

andammamanira mlume mmwenga

amuambe, “Swiswi hundadzimanya enye kurya kpwehu

na kuvwala kpwehu,

ela huruhusu huihwe acheo tu

ili uhuzibe waibu.”

Jerusalemu indauya tsona kukala salama

²Siku iyo tsi ya Mwenyezi Mlungu indakala na rutuba na yenye nguma na mavunoge gandakala nguma ya Aiziraeli ariotiya nao andagaonera ngulu. ³Na hiye ndiyerichwa ko Sayuni na kusala hiko Jerusalemu andaihwa mtakatifu. Yani chila mmwenga ndiyeandikishwa kahi za atu asagalao Jerusalemu. ⁴Mwenyezi Mlungu ndiphoogesa achetu a Sayuni uchafu wao na kusuza nongo za milatso ya Jerusalemu kpwa roho wa uamuli na roho wa moho. ⁵4:5 Kutsama 13:21; 24:16Chisha Mwenyezi Mlungu andareha ingu ra mosi wakati wa mutsi, na jimbijimbi ra moho wakati wa usiku, dzulu ya mwango Sayuni na osi chiokusanyika hipho. Nayo nguma ya Mlungu indafwinika mudzi wosi. ⁶Ro ingu rindakala pepho wakati wa mutsi, chimbiriro na phatu pha kuowa mvula na kudziziba phuto.

Wira wa chunga cha mizabibu

¹5:1 Mathayo 21:33; Mariko 12:1; Luka 20:9Godza nimwimbire wende wangu

wira wa mendzwa dzulu ya mundawe wa mizabibu.

Wende wangu kala ana munda wa mizabibu

chidzangoni pharipho na mtsanga wa rutuba.

²Watiga na achiusa mawe gosi

achiphanda mizabibu minono.

Pho kahi-kahi ya nyo munda wadzenga uringo wa mrindzi

na achitengeza phatu pha kuminyira zabibu.

Chisha achigodza phavyalwe zabibu nono,

ela zichivyalwa za koma.

³Sambi mwimwi enyezi a Jerusalemu na Juda

nakuvoyani muamule kahi yangu na munda wangu wa mizabibu.

⁴Uno munda wangu kala niuhendereni zaidi

ambaro siyarihenda?

Mbona nriphogodza uvyale zabibu nono

wavyala zabibu za koma?

⁵Sambi ndakuambirani

vira ndivyouhenda huno munda wangu wa mizabibu.

Ndawuusira lichigo

umenyererwe.

Ndabomola kutaze

uvyogbwe-vyogbwe.

⁶Ndauricha ukale vuwe,

taundatsatsulwa wala kurimwa,

undamera vikpwata na miya.

Piya ndaamuru maingu

gasinye mvula dzuluye.

⁷Mana munda wa mizabibu wa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

ni nyumba ya Aiziraeli

na atu a Juda,

ndio mbeyu yomhamira.

Iye walola aone uamuli wa haki ela achiona uolagadzi,

badala ya haki, achiona chiriro!

Shaka kpwa atu ayi

⁸Shaka hiro kpwa hinyo agulao nyumba bada ya nyumba,

na munda bada ya munda

hadi ikale taphana tsona nafwasi

na ibidi asagale machiyao kahi za tsi.

⁹Namsikira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba,

“Hakika nyumba nyinji zindakala magandzo.

Nyumba kulu tsona nono zindakala bila enye.

¹⁰Eka kumi za mizabibu zindatuluza lita mirongo miiri na mbiri tu za uchi,

na kaphu kumi za mbeyu zindatuluza mtsere kaphu mwenga bahi.”

¹¹Shaka hiro aho araukirao kpwendanwa uchi,

na kukala kuko hadi usiku wa manane,

hadi uchi ualevye tsetsetse.

¹²Kpwenye karamu zao ana ngephephe na chinanda,

tamburini, chivoti na uchi.

Ela taajali mahendo ga Mwenyezi Mlungu

wala kuona kazi za mikonoye.

¹³Kpwa hivyo atu angu andatsamizwa kpwa lazima

kpwa kukosa marifwa.

Atu enye vyeo andahirika

na atu anjina andafwa chiru.

¹⁴Kpwa hivyo kuzimu kukaenjereza hamuye

na kufwenula kanwaye zaidi.

Enye vyeo a Jerusalemu na umatiwe wosi undatserera mumo.

Phamwenga na amendzao kulumba na amendzao kuhenda sharee.

¹⁵Atu andatserezwa

na enye ngulu andahendwa anyenyekee.

¹⁶Ela Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi andatogolwa kpwa uamuliwe wa haki

na Mlungu mtakatifu andaonyesa utakatifuwe kpwa hakiye.

¹⁷Alafu ana ngʼondzi andarisa avi ni phao marisani,

ndama na ana mbuzi andarisa magandzoni.

¹⁸Shaka hiro hinyo avwehao uyi kuhumira kowa za handzo

na dambi dza rukpwama rivwehwavyo na kowa.

¹⁹Aho anaamba,

“Naahende wangbwi ye Mlungu, naahende kaziye upesi huione.

Nagakale go arigopanga hiye Mtakatifu wa Iziraeli,

nagedze hugaone!”

²⁰Shaka hiro kpwa hinyo aonao uyi kukala ni unono

na unono kukala ni uyi.

Hinyo aonao jiza kukala ni mwanga

na mwanga kukala ni jiza.

Aonao chitu cha mtswano kukala ni cha utsungu

na cha utsungu kukala ni cha mtswano!

²¹Shaka hiro kpwa hinyo adzionao ana ikima,

aho adzionao ni erevu.

²²Shaka hiro kpwa hinyo ario masujaa a kunwa uchi

na atu amanyikanao kubiganya madzuchi.

²³Atu arichirao enye makosa kpwa sababu ya kuhongbwa

na kumlafya haki asiyekosa!

²⁴Kpwa hivyo dza viratu moho uochavyo mibuwa mifu

na nyasi zouma ziphyavyo na moho,

mizi yao indaola

na maruwa gao gandaphepheruswa dza vumbi.

Mana akarema shariya ya Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

na kubera neno ra Mtakatifu wa Iziraeli.

²⁵Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu watsukizwa ni atue,

achigolosa mkpwonowe achiapiga na kuabwaga.

Myango yasumba

na nyufu zao zichikala dza uchafu barabarani.

Hata bada ya higa gosi, tsukizize tazidzangbwedigirika

na mkpwonowe uchere goloka chinyume chao.

²⁶Andalavya ishara kpwa mataifa ga kure,

agapigire milozi kula pembe za dunia.

Na hinyo aredza

na wangbwi na upesi sana.

²⁷Kahi yao taphana ndiyeremwa au kukpwala,

taphana ndiye senukira wala kulala,

mikanda yao taindafungbwa rejereje

na kowa za virahu vyao tazindadoka.

²⁸Mivi yao ina lutsa,

maha gao gosi gaphindwa kare,

makpwatsa ga farasi aho ni mafu dza mawe

na magurudumo ga magari gao ga kuvwehwa ni farasi ni dza chikulukulu.

²⁹Mngurumo wao ni dza wa simba,

ananguruma dza mwana simba angurumavyo.

Nkunguruma agbwirapho nyama chiyemuindza

na akauka naye na taphana wa kumtivya.

³⁰Siku iyo andaangurumira

dza bahari ingurumavyo.

Mutu achilola kahi ya yo tsi andaona jiza na mashaka

na maingu gandahenda kufunge jiza.

Isaya anaihwa ni Mlungu akale nabii

¹6:1 2 Afalume 15:7; 2 Nyakati 26:23Mwaka ariofwerera mfalume Uziya námuona Mwenyezi Mlungu. Námuona akasagarira chihiche cha utawala chirichounulwa naye kala a dzulu sana. Pindo ra vwazire kala rikagota nyumba yosi ya kuvoya Mlungu. ²Dzuluye kala phakaima maserafi, chila mwenga kala rina mapha sita. Mairi ga kubwiningiza uso, mairi ga kubwiningiza magulu na mairi ga kuurukira. ³6:3 Maono 4:8Phahi higo maserafi gagombekezana gachiamba,

“Mtakatifu, mtakatifu, mtakatifu,

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ni mtakatifu.

Dunia yosi ikaodzala

utukufuwe.”

⁴6:4 Maono 15:8Sauti zao zahenda misingi ya vizingiti isumbe na nyumba ya kuvoya Mlungu ichiodzala mosi. ⁵Ndipho nchiamba, maye mino! Aa sikaangamika mino! Mana mimi mromo wangu ni mchafu na nisegere kahi za atu a miromo michafu na vino matso gangu gakamuona Mfalume, Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi. ⁶Alafu serafi mmwengawapho wanisengerera kuno akagbwira kala ra moho rokala akarihala na chidziko cha kunyahira moho hipho phatu pha kulavira sadaka. ⁷Hiye waniguta kanwa na rira kala, na achiniamba, “Lola, hiri rikaguta mromoo, uyio ukauswa na dambiyo ikaswamehewa.” ⁸Bada ya higo násikira sauti ya Mwenyezi Mlungu, inauza, “Nimuhume ani, ni ani ndiyephiya kpwa ajili yehu?” Ndipho nchiamba, “Himi hipha, nihuma.” ⁹6:9 Mathayo 13:14–15; Mariko 4:12; Luka 8:10; Johana 12:40; Mahendo 28:26–27Naye achiniamba, “Phiya ukaambire atu hano,

‘Mundaphundza kpwa makini, ela tamundaelewa;

mundalola ela tamundamanya gahendekago.’

¹⁰Henda mioyo ya atu hano ikale mifu,

masikiro gao gakale masito,

funga matso gao, sedze akaona na matso gao,

akasikira na masikiro gao

akaelewa na mioyo yao,

akagaluka akaphozwa.”

¹¹Ndipho nchiuza, “Ee Mwenyezi Mlungu, hadi rini?”

Naye achinijibu achiamba,

“Hadi midzi ndiphokala magandzo,

na ikale wekee bila atu,

nyumba zitsamwe

na minda irichwe bila kurimwa.

¹²Hadi Mwenyezi Mlungu ndiphotsamiza atu aphiye kure sana.

Na tsi yosi irichwe bila atu.

¹³Dzagbwe seemu mwenga ya kumi indakala ikasala mumo,

indaochwa tsona.

Ela dza chisichi cha mvure au muhi uihwao mwaloni

chitsephulavyo bada ya kukatwa

ndivyo ndivyokala yo mbeyu takatifu kpwenye yo tsi.”

Isaya anamupha mfalume Ahazi matumaini

¹7:1 2 Afalume 16:5; 2 Nyakati 28:5–6Wakati Ahazi mwana wa Jothamu, mwana wa Uziya anatawala Juda, mfalume Resini wa tsi ya Shamu na mfalume Peka wa tsi ya Iziraeli ambaye kala ni mwana wa Remaliya, aambuka Jerusalemu ili akapigane na Juda ela taayaweza kuiteka. ²Mfalume Ahazi wa chivyazi cha Daudi ariphoasikira kukala Shamu ikaungana na Iziraeli, iye na atue agbwirwa ni wuoga, achikakama dza mihi ya tsakani isumbiswavyo ni phepho. ³Ndipho Mwenyezi Mlungu achimuambira Isaya, “Phiya uwe na mwanao Sheari-Jashubu mkakutane na Ahazi hiko mwisho wa mfumbi uinjizao madzi kpwenye birika ra dzulu ririro barabara ya kuphiya chiwanjani kufumwako nguwo. ⁴Kamuambire, adzimanyirire, ahurire, asiogophe wala asivundzike moyo kpwa sababu ya hasira siru ya Resini wa Shamu na mwana wa Remaliya, mana aho ni dza vinga viiri vifukavyo mosi chivyotuluzwa kula mohoni. ⁵Shamu, mfalume wa Iziraeli na atue akampangira mai. Aho akaambirana, ⁶‘Huphiyeni hukashambuliye tsi ya Juda. Nahukabomoleni huihale ikale yehu na humuike mwana wa Tabeeli akale mfalumewe.’ ” ⁷Mwenyezi Mlungu, mkpwulu wa osi anaamba,

“Tavindahendeka,

tavikala bii.

⁸Mana Shamu taina mkpwotse kushinda mudziwe mkpwulu Damasikasi

na Damasikasi taina mkpwotse kushinda mfalumewe Resini.

Na bada ya miaka mirongo sita na tsano

taifa ra Efuraimu tarindakalapho tsona.

⁹Efuraimu taina mkpwotse kushinda mudziwe mkpwulu Samariya

na Samariya taina mkpwotse kushinda mfalumewe mwana wa Remaliya.

Napho kukadina kukuluphira

kundaimarika tsetsetse.”

¹⁰Mwenyezi Mlungu achigomba tsona na Ahazi achimuamba, ¹¹“Mvoye Mwenyezi Mlungu, Mlunguo akuphe ishara, ikale ni ya kula kuzimu au ya kula mlunguni.”

¹²Ela Ahazi achiamba, “Sindavoya, sindamjeza Mwenyezi Mlungu.”

¹³Alafu Isaya achiamba, “Sambi niphundzani mwimwi atu a chivyazi cha Daudi! Dze, vyo vyakuremweza atu tavitosha hata vino mnalonda muremweze Mlungu wangu?” ¹⁴7:14 Mathayo 1:23Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu mwenye andakupha ishara. Lola, mwanamwali andagbwira mimba, adzivugule mwana mlume, naye andamuiha Imanueli. ¹⁵Andarya maziya ga mtindi na asali hadi ndiphoweza kurema mai na kutsambula manono. ¹⁶Mana kabila hiye mwana amanye kurema mai na kutsambula manono, hizo tsi ambazo afalumee airi unaaogopha zindakala tazina atu. ¹⁷Mwenyezi Mlungu andakuhenda uwe na atu a nyumbayo na atu a nyumba ya sowe mphahe mashaka makulu ambago tagadzangbwehendeka hangu tsi ya Efuraimu iriphotengana na Juda, yani andairehera mfalume wa Ashuru.

¹⁸Siku iyo Mwenyezi Mlungu andapigira milozi jeshi ririro mwisho wa vidzuho vya Misiri redze dza maindzi na jeshi ra Ashuru redze dza nyuchi. ¹⁹Nao andakpwedza ahurire kpwenye madete gasigo na chitu na kpwenye panga za mawe na dzulu ya vidori vyosi na dzulu ya marisa gosi. ²⁰Siku iyo Mwenyezi Mlungu andahumira wembe uchiokodishwa kula kanda-kanda ya muho Yufurati yani mfalume wa Ashuru. Andakunyolani vitswa, vyeru na malalaika ga maguluni. ²¹Siku iyo mutu andafuga mwana ngʼombe mmwenga na mangʼondzi mairi. ²²Ela andaphaha maziya manji hata akale na maziya ga mtindi, mana chila ndiyesala kpwenye tsi andanwa maziya ga mtindi na asali. ²³Siku iyo chila phatu phokala na mizabibu elufu mwenga ambayo garamaye ni dza vipande elufu mwenga vya feza, phandakala miya na vikpwata. ²⁴Mutu andakpwedza hipho na maha na mivi kpwedzaindza mana tsi yosi i tele miya na vikpwata. ²⁵Kundaphiya tsona hiko vidzangoni ambako kala uchikurima, kpwa kuogopha miya na vikpwata, ela kundarichirwa ngʼombe na mangʼondzi garise.

Mwana mlume wa Isaya anakala dza ishara

¹Mwenyezi Mlungu waniamba, “Hala mwalawe uandike maneno higa na maandishi ga kawaida, Maheri-Shalali-Hashi-Bazi.8:1 Maheri-Shalali-Hashi-Bazi manage ni piga-gafula-uhale-haraka. ²Alafu ndamuambira Uriya na Zakariya mwana wa Jeberekiya akale mashaidi a hiro dzambo.”

³Siku zanjina nákala na mkpwazangu, ambaye ni nabii wa chichetu, naye achigbwira mimba na achivyala mwana mlume. Mwenyezi Mlungu achiniamba, “Dzinare muihe Maheri-Shalali-Hashi-Bazi, ⁴mana hiye mwana kabila amanye kuamba ‘mayo’ au ‘baba,’ mfalume wa Ashuru andavamia na kuhala zewe mali ya Damasikasi na ya Samariya.”

Mfalume wa Ashuru aredza

⁵Mwenyezi Mlungu wagomba nami tsona achiamba,

⁶“Kpwa sababu atu hano akarema

madzi ga Shiloa ambago ganajera pore-pore,

na anahererwa ni Resini

na mwana wa Remaliya,

⁷phahi Mwenyezi Mlungu andaarehera mfalume wa Ashuru

na jeshire kulu renye nguvu

nao andaavamia dza madzi ga Muho Yufurati

wakati unavundza.

⁸Jeshi ra maadui rindabwiningiza Juda

dza mafuriko kufikira singoni.”

Jeshi hiro rindaandzula maphage dza kozi na ribwiningize tsiiyo,

ee Mlungu kala phamwenga naswi.8:8 Tafusiri zanjina zinaamba, “Ela Mlungu a phamwenga naswi. Andaandzula maphage arinde tsi yehu.”

⁹Gbwiranani mwi mataifa na muogophe

phundzani mwi tsi za kure.

Dzipangeni na viha ela mundabumbundwa.

Ehe, dzipangeni na viha ela mundabumbundwa.

¹⁰Unganani mpange

ela tamundaongokerwa

mana Mlungu a phamwenga naswi.

Ogopha Mlungu

¹¹Mana Mwenyezi Mlungu wagomba nami na achisisitiza kukala nisiige tabiya za hinya atu. Iye waniamba,

¹²8:12 1 Petero 3:14–15“Usiihe ‘njama mbii’ chochosi chiihwacho njama mbii ni atu hano.

Usiogophe anachochiogopha wala kumakizwa ni chinachoamakiza.

¹³Ela muone Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi kukala ni mtakatifu.

Muogophe iye na utishirwe ni iye bahi.

¹⁴8:14 1 Petero 2:8Iye ni phatu phatakatifu kpwa osi amukuluphirao,

ela kpwa atu a Juda na Iziraeli ni dziwe ambaro aho andarikpwala

na mwamba ambao undahenda atu agbwe.

Kpwa atu a Jerusalemu andakala muhego na utu wa kuogofya.

¹⁵Anji andakpwala dziwe na mwamba hinyo,

andagbwa na avundzike,

andaogopha na andagbwirwa.”

¹⁶Andika maneno gangu gosi na ugafunge

na ugatiye muhuri higo nchigofundza anafundzi angu.

¹⁷8:17 Aeburania 2:13Ndamgodza Mwenyezi Mlungu

na kumkuluphira iye bahi,

iye ambaye akalozera kogo chivyazi cha Jakobo.

¹⁸8:18 Aeburania 2:13Lola, mimi na ana nriohewa ni Mwenyezi Mlungu, hu ishara na mfwano kpwa Iziraeli. Mifwano ihi yala kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, asagalaye Mwango Sayuni. ¹⁹Atu andakuambirani mkauze ushauri koma na atsai agombao dza kurira kpwa nyama a mapha na kugomba pokopoko. Dze, si atu analondwa auze ushauri Mlungu wao? Kpwa utu wani atu ario moyo auze mikoma ushauri? ²⁰Ela mwimwi gbwirani lagizo na fundzo ra Mlungu. Aho agombao higo taadzangbweona mwanga, ²¹andadengereka tsi yosi na tabu na ndzala, ndiphokala anahirika andatsukirwa hadi amlani mfalume wao na milungu yao. Chisha andaendza msada kula mlunguni, ²²na hipha duniani ela andaona shida tuphu na jiza, tabu sana na chilungulungu cha jiza.

Mwana akavyalwa kpwa ajili yehu

¹9:1 Mathayo 4:15Aho ambao kala anateseka, taandateseka tsona. Pho kare Mwenyezi Mlungu wahenda tsi ya Zabuloni na tsi ya Nafutali ziphahe tabu, ela siku zedzazo, andaishimu Galilaya ya atu asio kala Ayahudi, iriyo ngʼambo ya muho Joridani kuelekezana na Bahari Kulu.

²9:2 Mathayo 4:16; Luka 1:79Dzagbwe atu enu kala anaishi jizani,

akaona mwanga mkpwulu.

Tsona dzagbwe kala anaishi tsi ya chilungulungu cha jiza ra chifo,

mwanga ukaangʼarira.

³Tsi ukaihenda ikale kulu zaidi,

Ukaahenda akale na raha sana;

Ana raha sana kpwa sababuyo,

dza atu aonavyo raha wakati akaphaha mavuno,

dza raha ya atu asikiravyo

dza anajeshi aonavyo raha wakati anaphoganya zewe.

⁴Undavundza gogolo rinaroaremerera,

gongo ririro phao mafuzini,

fwimbo ya hiye anayeaonera.

Dza vira irivyokala wakati wa kushindwa kpwa Midiani.

⁵Mabuti ga anajeshi garigovyoga kpwenye viha vikali

na mavwazi gao gosi golwama milatso

gandatiywa moho,

gaphye tsetsetse.

⁶Mana mwana akavyalwa kpwa sababu yehu,

hukahewa mwana mlume, ambaye andakala mtawala wehu.

Dzinare andaihwa,

Mshauri wa ajabu, Mlungu mwenye nguvu,

Baba wa kare ta kare,

Mfalume wa Amani.

⁷9:7 Luka 1:32–33Uwezo wa utawalawe taundakala na mwisho,

amaniye indaenderera hadi kare na kare.

Andatawala kula Jerusalemu

dza mfalume Daudi,

na auhende ufalumewe ukale na nguvu.

Siku zosi andatawala na kpweli na haki

kula sambi hata kare na kare.

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

andahakikisha higa gakahendeka.

Mlungu andazitiya adabu mbari za vurini

⁸Mwenyezi Mlungu waonya atu a chivyazi cha Jakobo, ⁹na osi hadi chila mmwenga kahi za Efuraimu na mudzi mkpwulu wa Samariya achikala anamanya. Ela akala a kudzikarya na visoto, nao achiamba,

¹⁰“Nyumba za matofali ga ulongo zikagbwa

ela hundazidzenga tsona na mawe ga kutsonga;

nguzo za mikuyu zikabwagbwa,

ela badalaye hundazidzenga na nguzo za mierezi.”

¹¹Mwenyezi Mlungu akaatiya nguvu aviha a Resini akale chinyume cha Iziraeli

akagafyakatsira maadui gao.

¹²Wahuma Aaramu kula mlairo wa dzuwa na Afilisti kula mtswerero wa dzuwa

achedzashambuliya Iziraeli na kuimiza yosi,

na bado Mwenyezi Mlungu achere na tsukizi,

na andaenderera kuitiya adabu Iziraeli.

¹³Ela hinyo atu ariotiywa adabu taadzangbwetubu

na kumuuyira hiye ariyeapiga,

wala kumuendza Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi.

¹⁴Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu wakata Iziraeli chitswa na mchira

likandza na nyasi ndani ya siku mwenga.

¹⁵Chilongozi na mutu anayeishimiwa ndio vitswa,

manabii anaofundza ga handzo ndio michira.

¹⁶Hinyo anaolongoza hinya atu anaalongoza chimakosa

na anaolongozwa anakosera njira.

¹⁷Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu kahamirwa ni barobaro aho

wala kaaonera mbazi anachiya na magungu,

mana osi taamendze Mlungu na akakala ayi,

osi anagomba mai.

Na bado Mlungu akatsukirwa

na mkpwonowe u tayari kuatiya adabu.

¹⁸Hakika uyi unaaka dza moho,

unaocha vikpwata na miya,

nkutiya moho tsaka rikaaka

na kulavya mosi mziho uphiyao dzulu mlunguni.

¹⁹Tsukizi za Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

zinaocha tsi

na atu anakala avi ni kuni za hinyo moho.

Atu anagalukirana enye kpwa enye

²⁰dza nyama a tsakani avamiavyo na kurya chila ariye phephi hata napho ni mdugu,

ela bado taatosheka.

²¹Mbari ya Manase na ya Efuraimu zashambuliyana

alafu zichiungana na kuvamia Juda.

Ela bada ya higo gosi Mwenyezi Mlungu bado akaatsukirirwa

na andaenderera kuatiya adabu Aiziraeli.

¹Shaka hiro kpwa hinyo atengezao shariya zisizo za haki,

na aandikao amuri za kuonera atu

²ili kualafya achiya haki zao

na kuonera atu angu

kufuta magungu vitu vyao,

na kuiyira anachiya.

³Siku iredza ambayo Mlungu andakutiya adabu kali,

anajeshi kula tsi za kure andakpwedza akuvamie.

Taphandakala na yeyesi wa kukuterya ndipholonda kuchimbira kutiywa adabu,

wala taphandakala na phatu pha kufwitsa maliyo.

⁴Mundahalwa mateka,

au mufwe vihani.

Na bado Mwenyezi Mlungu andakala achere na tsukizi,

na andaenderera kuitiya adabu Iziraeli.

Mwenyezi Mlungu andatiya Ashuru adabu

⁵10:5 Isaya 14:24–27; Nahumu 1:1—3:19; Zefania 2:13–15“Shaka hiro kpwa tsi ya Ashuru ambayo naihumira dza fwimbo yangu ya tsukizi,

mikono ya Aashuru ikagbwiririra rungu rangu ra tsukizi!

⁶Nkaahuma akapige atu asiomendza Mlungu,

akashambuliye atu anitsukizao,

ahale zewe na kutsukula vitu,

na naavyoge-vyoge barabarani dza matope.”

⁷Ela hiri siro arilondaro bahi,

siro arironaro achilini

lengore ni kubananga,

yani kuangamiza mataifa ganjina manji.

⁸Mfalume wa Ashuru anaamba,

“Akulu a majeshi gangu ni afalume.

⁹Akateka kare midzi ya Kalino, Karikemishi, Hamathi, Aripadi,

Samariya na Damasikasi.

¹⁰Dza viratu mikono yangu irivyoangamiza falume zoabudu vizuka,

falume ambazo kala zina vizuka vinji kuriko vya Jerusalemu na Samariya

¹¹ndivyo ndivyoangamiza Jerusalemu na vizukavye,

dza nirivyohenda Samariya na vizukavye.”

¹²Mwenyezi Mlungu anaamba, ndiphomala kuhenda achigopanga kuhendera Jerusalemu na Mwango wa Sayuni, andamtiya adabu mfalume wa Ashuru kpwa vira arivyo na ngulu na kudzikarya. ¹³Mana iye mfalume wa Ashuru anaamba akahenda dzambo hiro kpwa ikimaye na nguvuze. Anaona iye ana achili. Anaamba, “Mino nkausa miphaka ya atu na kuhala hazina zao. Atu asegereo dzulu ya vihi vya utawala nikaabwaga dza ahendavyo sujaa. ¹⁴Mkpwono wangu ukanyaha utajiri wa atu dza mutu ahalavyo mayayi ndani ya nyumba ya nyama wa mapha. Nikakusanya dunia yosi dza vira atu akusanyavyo mayayi chigorichwa bila urindzi. Taphana chiyejeza kukutisa maphage au kufwenula kanwa alavye kauli.” ¹⁵Dze, mbadzo inaweza kudzikarya mbere za anayeihumira au msumeno kudzitogola mbere za anayeukatira? Ni kama avi ndata inaweza kumuunula anayeigbwira au bakora kumuunula iye ariyeinyendekera. ¹⁶Kpwa vira Ashuru ikadzikarya, Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi andaatiya ukongo masujaa aho ario na miri aonde sana na kundahenda moho ndioangamiza mfalume, jeshire na mali yao yosi. ¹⁷Mwanga wa Iziraeli undakala moho na Mtakatifu wa Iziraeli andakala jimbijimbi ra moho. Moho hinyo undaocha na kuangamiza tsetsetse mihi ya miya na vikpwata kpwa siku mwenga. ¹⁸Mwenyezi Mlungu andabananga matsaka makulu ga tsi hiyo, na mindaye ya mtsanga mnono indakala avi ni mutu achiyeonda kpwa ukongo. ¹⁹Tsakare rindasala mihi michache chiasi cha kukala mwanache mdide anaweza kuiolanga. ²⁰Siku ziredza ambapho Aiziraeli ariosala, yani atu a chivyazi cha Jakobo taandaadamira tsona taifa ririroatiya adabu. Ela andamkuluphira chikpweli-kpweli Mwenyezi Mlungu, Mtakatifu wa Iziraeli. ²¹Atu achache a chivyazi cha Jakobo andasala na andamuuyira Mlungu Mwenye nguvu. ²²10:22 Arumi 9:27Dzagbwe Aiziraeli ni anji dza mtsanga wa pwani, ni nyo ndiosala ndio ndiouya. Kuangamizwa kpwenu kukapangbwa na kundahendeka kpwa haki. ²³Mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi akakata kare shauri kubananga tsi yosi viratu arivyoamba.

²⁴Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba hivi, “Mwimwi atu angu msagalao Sayuni msiaogophe Aashuru anaokupigani na fwimbo, anaokuunurirani bakora zao dza arivyohenda Amisiri. ²⁵Jumwa na chisiku sindakutsukirwani, tsukizi zangu zindakuukirani ziagalukire aho ziangamize.” ²⁶Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, andaapiga na chikoto, dza nirivyoahenda Amidiani phephi na mwamba wa Orebu wakati wa Gidioni. Fwimbo yangu ndayunula dzulu ya bahari na kuatiya adabu dza arivyoahenda ko Misiri. ²⁷Siku iyo Mwenyezi Mlungu andaaoyeza atue na utumwa. Gogolo ra Ashuru ririro mwako singoni rindavundzwa na kuuswa. ²⁸Hivi sambi Jeshi ra Ashuru rikatsupa Migironi rikafika Ayathi na mizigo yao akayiika Mikimashi. ²⁹Akatsupa na njira ya kahi-kahi za myango achalala mudzi wa Geba, vurini mwa Juda. Atu a mudzi wa Rama anakakama na wuoga na a Gibeya mudzi wa Sauli akachimbira. ³⁰Atu a mudzi wa Galimu kotani kululu mphahe kuterywa! Atu a mudzi wa Laisha phundzani, na mwimwi atu a Anathothi teryani ayawenu. ³¹Atu a mudzi wa Madimena anachimbira na a mudzi wa Gebimu achaendza kpwa kudzifwitsa. ³²Rero maadui gakaima mudzi wa Nobu na ganajeza ngumi mwango wa Sayuni urio Jerusalemu. ³³Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi kpwa nguvuze andahenda maadui gagbwe dza panda za muhi chizokatwa. Hinyo akulu zaidi anaodzikutula andatserezwa. ³⁴Mwenyezi Mlungu andatema mihi ya tsaka kuhumira mbadzo na mihi mire ya Lebanoni indabwagbwa.

Mutse kula chisichi cha Jese

¹11:1 Maono 5:5; 22:16Dza viratu panda iwezavyo kutsephula tsona kula chisichini,

phandatsembuka mutu wa chivyazi cha Jese edze akale mfalume.

²Roho wa Mwenyezi Mlungu andakala ndaniye,

Roho wa ikima na kuelewa,

Roho wa uwezo na wa ushauri,

Roho wa marifwa na Roho wa kuogopha Mwenyezi Mlungu.

³Iye andahamirwa ni kumuogopha Mwenyezi Mlungu alondavyo.

Kandaamula kulengana na vira mutu arivyo

au atu aambavyo.

⁴11:4 2 Athesalonike 2:8Achiya na agayi andalamulwa na haki.

Dunia indatiywa adabu kpwa nenore na atu ayi andaaolaga.

⁵11:5 Aefeso 6:14Haki indakala dza mkpwanda

na uaminifu ukale dza mkumbuu mwakpwe chibiruni.

⁶11:6 Isaya 65:25Diya-mbewa andaishi phamwenga na mwana ngʼondzi

na tsui phamwenga na mwana mbuzi.

Ana ngʼombe na ana simba andarisa phamwenga

nao andaphirikpwa marisani ni mwanache mdide.

⁷Ngʼombe na dubu andarisa phamwenga

na ana aho andalala phatu phamwenga.

Simba naye andarya nyasi dza ngʼombe.

⁸Mwana mtsanga andavumba kpwenye wina wa fira

na mwanache mdide kutiya mkpwono pango ra bafwe na akale salama.

⁹11:9 Habakuki 2:14Kahi za mwango wangu mtakatifu,

takuna ndiyelumiza au kubananga

mana dunia indaodzala atu anaommanya Mwenyezi Mlungu

dza bahari irivyo tele madzi.

¹⁰11:10 Arumi 15:12Siku iyo ye mutu ambaye ni chivyazi cha Jese, andaima dza ishara kpwa mataifa ganjina kukala ndiye chilongozi wao. Atu andamuendza na phatuphe pha kuoya phandakala na utukufu. ¹¹Siku iyo Mwenyezi Mlungu andagolosa mkpwonowe aauyize hinyo atue achache ariosala. Atu ndiosala kula Ashuru, Misiri, Pathirosi, Kushi, Elamu, Shinari, Hamathi na kula visuwani na pwani za kure.

¹²Andaonyesa ishara kpwa mataifa

na kukusanya Aiziraeli ariotsamizwa turi-turi

na kukusanya atu a Juda nyo tsamukana

kosi duniani.

¹³Efuraimu andaricha kuonera wivu Juda

maadui ga Juda gandaangamizwa

na Juda andaricha kuonera Efuraimu.

¹⁴Efuraimu na Juda andavamia chivyamwenga Afilisti ario mtswerero wa dzuwa wa Iziraeli

na kuhala zewe mali za atu asagalao mlairo wa dzuwa wa muho Joridani.

Andaaturya Aedomu, Amoabu na Aamoni andakala tsini yao.

¹⁵11:15 Maono 16:12Mwenyezi Mlungu andaumisa mkpwono wa bahari ya Misiri.

Andatsupha mkpwonowe dzulu ya muho Yufurati

na auganye vidzuho sabaa kpwa phutore ra kuocha

ili atu aweze kuvuka na magulu.

¹⁶Kundakala na barabara kulu kula Ashuru

kpwa ajili ya atue ariosala

dza viratu irivyokala wakati Aiziraeli ariphola Misiri.

Wira wa shukurani

¹Wakati hinyo undaamba,

“Uwe Mwenyezi Mlungu nindakushukuru

mana dzagbwe wanitsukirirwa

tsukizizo zikadigirika

nawe ukanihuriza moyo.

²12:2 Kutsama 15:2; Zaburi 118:14Kpwa kpweli Mlungu ndiye muokoli wangu,

ndamkuluphira wala sindaogopha.

Mwenyezi Mlungu ndiye nguvu zangu na wira wangu,

iye akakala wokofu wangu.”

³Kpwa kuhererwa mundaheka madzi

kula visima vya wokofu.

⁴Namwi siku iyo mundaamba,

“Mshukuruni Mwenyezi Mlungu na mumvoye iye.

Gabazeni mataifa mahendoge na kugaambira

kukala dzinare ni kulu.

⁵Muimbireni Mwenyezi Mlungu kpwa kukala akahenda mambo makulu.

Higa nagamanyikane kosi duniani.

⁶Kotani kululu na muimbe kpwa kuhererwa mwimwi atu a Sayuni,

mana Mtakatifu wa Iziraeli ni mkpwulu kahi yenu.”

Mudzi wa Babeli undatiywa adabu

¹13:1 Isaya 47:1–15; Jeremia 50:1—51:64Hino ni ruwiya iriyoonyeswa Isaya mwana wa Amozi kuhusu Babeli:

²Imisa bendera dza ishara dzulu ya chidzango chisicho mihi,

aihe kpwa raka ra dzulu.

Atsuphire mkpwono

ili edze amenye maryango ga vilongozi!

³Nkalavya amuri kpwa anajeshi angu nrioatsambula.

Nkalagiza masujaa angu a kudzikarya asioogopha rorosi,

ambao nkufwahirwa ninaphoturya

edze aonyese vira nchivyotsukirwa.

⁴Phundzani hiro hoyo hiko mwangoni,

ni dza hoyo ra borori ra atu!

Hoyo dza ra falume

za mataifa ganjina manji gachigokusanyika phamwenga!

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anapanga jeshire

tayari kpwa viha.

⁵Nao aredza kula tsi za kure,

kula mwisho wa dunia.

Mwenyezi Mlungu aredza na silaha za tsukizize

edze aangamize dunia yosi.

⁶13:6 Joeli 1:15Rirani mana wakati wa uamuli wa Mwenyezi Mlungu ukafika phephi.

Uamuli uredza na uwezo wosi wa kuangamiza kula kpwa iye Mwenye Nguvu Zosi.

⁷Kpwa sababu hiyo, atu andakala na chiwewe

na mikono indarejera.

⁸Andagbwirwa ni wuoga,

andalumwa dza mchetu ariye na utsungu wa kudzivugula.

Andatongʼorerana matso na kuangalala,

na kumbi zindakundzika kpwa chiwewe.

⁹Lola, siku ya Mwenyezi Mlungu iredza,

siku ya tsukizi na usiru munji.

Iye andaangamiza chila chitu kpwenye tsi

na kubananga atu enye dambi.

¹⁰13:10 Ezekieli 32:7; Mathayo 24:29; Mariko 13:24–25; Luka 21:25; Maono 6:12–13; 8:12Nyenyezi zosi za mlunguni

tazindangʼala tsona,

dzuwa richituluka tarindangʼala

na mwezi nao taundaala.

¹¹Mwenyezi Mlungu anaamba, “Nindareha mashaka duniani

na kuatiya adabu atu osi ayi kpwa sababu ya dambi zao.

Chila ariye na ngulu ndamuhenda anyenyekee

na ndamtiya adabu chila mutu mwenye ngulu na jaili.

¹²Ndahenda atu akale achache

ikale ni kazi kuaona kuriko zahabu swafi.

Andakala taaphahikana hata baha zahabu kula Ofiri.

¹³Siku hiyo, Mimi Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

ndiphokala naonyesa tsukizi zangu kali,

ndahenda mlunguni na duniani kusumbe.

¹⁴Dza chiphala chiindzwacho

au dza mangʼondzi gatsamukavyo wakati tagana mrisa,

chila mutu andauya kpwa atue,

na chila mutu andachimbirira tsi ya kpwao.

¹⁵Chila ndiyephahikana andadungbwa fumo

na chila ndiyegbwirwa andaolagbwa na upanga.

¹⁶Ana aho andabandwa-bandwa myambani kuno enye analola,

vitu vya mwao madzumbani vindahalwa na achetu aho agbwavukirwe.

¹⁷Lola, nindaafyakatsira Amedi ahehe na atu a Babeli.

Amedi taandalonda kuhongbwa feza

wala taanahaja ya zahabu.

¹⁸Hinya andaolaga mabarobaro na maha.

Taandaaonera mbazi ana atsanga

wala anache adide.

¹⁹13:19 Mwandzo 19:24Babeli, ufalume urio na nguma kutsupa falume zosi,

Akalidayo anauonera ngulu kpwa vira urivyo mkpwulu na mnono,

Mlungu andaubananga

dza Sodoma na Gomora.

²⁰Tamundakala tsona na atu,

tamundasagalwa chivyazi hadi chivyazi.

Takuna Mwarabu ndiyechita hemare

wala mrisa ndiyetindizha mifugoye.

²¹13:21 Isaya 34:14; Zefania 2:14; Maono 18:2Badalaye nyama asiru a jangbwani andamusagala

na nyumba za mudzi hinyo zindasagalwa ni vimburu.

Mbuzi a tsakani nao andatina-tina mumo.

²²Mafisi gandarira mo mwenye minara ya urindzi

na makala kusagala mumo mwenye madzumba manono-manono ga chitajiri.

Wakatiwe u phephi

na sikuze tazindaenjerezwa.”

Aiziraeli andauyizwa kpwao

¹Mwenyezi Mlungu andaaonera mbazi atu a chivyazi cha Jakobo na aatsambule tsona akale atue. Andaauyiza edze asagale kpwenye tsi yao na ajeni andakpwedza agbwirane nao asagale phamwenga. ²Atu anjina anji andaaterya Aiziraeli kuuya kpwenye tsi yao ariyowewa ni Mwenyezi Mlungu. Hinyo Aiziraeli andaamiliki atu hano alume kpwa achetu akale atumwa ao. Andaahala mateka atu ambao kala akaateka na andatawala atu ambao kala anaaonera ³Bada ya sonono, tabu yenu na kuhendeswa kazi za shokowa, Mwenyezi Mlungu andakpwedza akuphozeni marenda. Ndiphohenda hivyo, ⁴mwimwi mundaimba wira huno wa kumnyetera mfalume wa Babeli uambao,

Lola, oneraye ayae akafika mwisho,

lola, tsukizize nyinji zikasira.

⁵Mwenyezi Mlungu akasisa uwezo wa mfalume mui.

Iye akavundza fwimbo ya utawala ya atu ayi.

⁶Ariyepiga atu a mataifa ganjina na tsukizi nyinji,

na mashaka gasigo na mwisho.

Watawala atu a mataifa ganjina na tsukizi,

na achiagayisa vivyo kpwa vivyo.

⁷Kuona ndipho dunia ikahurira, atu anaoya.

Atu anaimba kpwa kuhererwa.

⁸Hata mihi ya miboreshi indahererwa

na mierezi ya Lebanoni indapiga njerejere kpwa sababuyo iambe,

“Ukahendato kugbwa,

vivi taphana mutu ndiye kpwedzahukata.”

⁹Kuzimu kukadzipanga kare

kukuphokera ndiphofika uwe mfalume wa Babeli.

Kunalamusa koma za akareo zikale tayari kukuphokera,

osi ariokala akulu a dunia.

Kunahenda osi ariokala afalume a mataifa

aunuke kula kpwenye vihi vyao vya utawala.

¹⁰Osi andagomba na uwe aambe,

“Uwe nawe ukakala mnyonje dza swiswi!

Uwe na swiswi hali yehu ni mwenga.

¹¹Ngumayo ikatserezwa hadi kuzimu,

phamwenga na sauti za ngephephe.

Mabulu gakakala chitandacho

na dzulu ukabwiningizwa ni minyololo.

¹²14:12 Maono 8:10; 9:1Lola, vyo uchivyogbwa kula mlunguni uwe mfalume wa Babeli,

uwe nyenyezi kulu ya ligundzu, mwana wa kucha!

Ukatsuphiwa tsini duniani,

uwe uriyeteka mataifa ganjina!

¹³14:13 Mathayo 11:23; Luka 10:15Mwenye kala unadziamba,

‘Nindapanda hadi dzulu mlunguni,

nindaika chihi changu cha utawala dzulu

kutsupa nyenyezi za Mlungu.

Nami nindasagala dzulu ya mwango wa mkpwutano,

hiko dzulu sana.

¹⁴Nindapanda dzulu kutsupa maingu,

nikale dza iye Ariye Dzulu Kuriko Vyosi.’

¹⁵Ela ukatserezwa hadi kuzimu,

hadi photsi tsini kabisa.

¹⁶Atu ndiokuona andaangalala

na adziuze,

‘Yuno ndiye yehendesa dunia ikakame,

na achisumbisa falume?

¹⁷Yuno ndiye ariyehenda dunia isale tuphu

na midziye ikale magandzo?

Dze, ndiye yerema kurichira matekae auye kpwao?’

¹⁸Afalume a mataifa ganjina azikpwa na ishima,

chila mmwenga phakpwe mbirani.

¹⁹Ela uwe ukatsuphiwa kure na mbirayo,

dza panda ya muhi ichiyokatwa isiyo na mana,

nawe ukabwiningizwa

ni atu arioolagbwa vihani,

atsererao hadi tsini ya dibwa dzire.

Uwe u dza lufu rinarovyogbwa-vyogbwa.

²⁰Kundazikpwa phamwenga nao mana wabananga tsiiyo,

na uchiolaga atuo.

Mutu wa chivyazi chii

andayalwa na kandahadzwa tsona.

²¹Atu naatayarishe chitsindziro cha kuolagira ana alume a mfalume

kpwa sababu ya makosa ga akare ao.

Hinya taafwaha kuhala tsi

na kudzenga midzi himu duniani.”

²²Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba,

“Nindaivamia tsi ya Babeli ikale gandzo.

Sindasaza chitu himo,

si nyo enye, si vivyazi vyao.”

Mimi Mwenyezi Mlungu nkaamba.

²³“Nndaihenda ikale makalo ga vinungumariya

na madzi-madzi dza bura.

Ndaiphyera na lihago ra kubananga chila chitu,”

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba.

Unabii chinyume cha Ashuru

²⁴14:24 Isaya 10:5–34; Nahumu 1:1—3:19; Zefania 2:13–15Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi akaapa hivi,

“Manyani kukala indakala dza nchivyokusudiya,

indatimiya kama nchivyopanga.

²⁵Ndamʼbananga iye Muashuru ariye kpwenye tsi yangu

na nimvyoge-vyoge dzulu ya myango yangu.

Ndaausira atu angu gogolo ra Aashuru

na mizigo ambayo kala akaitsukula.

²⁶Huno ndio mpango nrionao kpwa ajili ya dunia yosi

na huno ndio uwezo ndioonyesa mataifa gosi.”

²⁷Kpwa kpweli Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi akaamua kuhenda hivi

ni ani awezaye kumzuwiya?

Mkpwonowe wa nguvu u tayari kupiga,

ni ani awezaye kuuzuwiya?

Unabii chinyume cha Afilisti

²⁸14:28 2 Afalume 16:20; 2 Nyakati 28:27Ujumbe huno wakpwedza mwaka wa kufwerera mfalume Ahazi.

²⁹14:29 Jeremia 47:1–7; Ezekieli 25:15–17; Joeli 3:4–8; Amosi 1:6–8; Zefania 2:4–7; Zakariya 9:5–7Mwi Afilisti! Iyo fwimbo yokala inakupigani ikavundzika

ela msihererwe.

Mana kula pho chiphofwa nyoka phandatuluka bafwe

naro rindavyala dzoka siru ra kuuruka renye sumu kali.

³⁰Mwenyezi Mlungu andahakikisha achiya a mwisho anaphaha marya

na agayi anasagala salama.

Ela atuo ndaaolaga na ndzala,

achache ndiosala indaamarigizwa.

³¹Kotani kululu himo maryangoni! Rirani himo midzini!

Afilisti mosi kakamani kpwa wuoga!

Jeshi kulu riredza dza mosi munji kula vurini

na tarina hata mutu mmwenga ambaye kaweza viha.

³²Dze, ajumbe a Afilisti ajibiwedze?

Naambwe kukala, “Mwenyezi Mlungu akaimarisha Sayuni

na atue ariogaya akaphaha phatu pha kudzifwitsa.”

Unabii chinyume cha Moabu

¹15:1 Isaya 25:10–12; Jeremia 48:1–47; Ezekieli 25:8–11; Amosi 2:1–3; Zefania 2:8–11Huno ni ujumbe kuhusu Moabu:

Moabu ikasira,

mana mudzi wa Ari ukaangamizwa usiku mmwenga.

Moabu ikasira,

mana mudzi wa Kiri ukaangamizwa usiku mmwenga.

²Atu a Diboni akaambuka

kuphiya mwatu mwa dzulu mwa ibada kpwendarira

Amoabu anaririra myango ya Nebo na Medeba.

Osi akanyolwa viphala

na kunyolwa vyeru vyao tsetsetse.

³Atu barabarani akavwala magunia,

nao ario midzini

anarira na kusononeka.

⁴Atu a Heshiboni na Eleale anarira sana

na sauti zao zinasikirwa hadi kufika Jahazi.

Kpwa sababu iyo anajeshi a Moabu achiotsukula silaha anakota kululu

kuno anakakama kpwa wuoga.

⁵Moyo wangu unaririra Moabu

mana atue anachimbirira Soari

na Egilathi-Shelishiya.

Anjina anaambuka na barabara iphiyayo Luhithi

kuno anarira.

Anjina anazorera Horonaimu

kuno anarira kululu kusononekera kuangamizwa kpwao.

⁶Chidzuho chiihwacho Nimurimu chikauma,

nyasi zikanyala

na mitse ikafwa

na taphana chochosi chimeracho.

⁷Kpwa hivyo hizo mali zao arizoweza kudziikira,

andazitsetseza azivuse Dete ra Miandzi.15:7 Miandzi Tafusiri zanjina zina Mierezi ambayo ni mihi myembamba mire ikulayo upesi, imerayo phenye madzi manji.

⁸Mana chiriro chao chikagota Moabu yosi,

chikafika hadi Egilaimu

na chiriro chao cha sonono chikafika hadi Beeri-Elimu.

⁹Muho urio phephi na mudzi wa Diboni ni milatso mihuphu

na bado Mlungu achere na tsukizi kali, kpwa ajili ya atu hinyo.

Simba andaindza atu a Moabu ariochimbira

phamwenga na hinyo ariosala.

¹Phirikani ana ngʼondzi dza kodi

kpwa mtawala wa tsi.

Ndzoni kula Sela kutsupira jangbwani

hadi mfike mwango Sayuni,

yani Jerusalemu.

²Achetu a Moabu

ni dza nyama a mapha aurukao hiku na hiko

kahi za vivuko vya Arinoni,

nyama achioondoswa mwao vidzumbani.

³Hupheni ushauri,

amulani.

Dzagbwe ni saa sita za mutsi,

vihendeni vivuri-vuri vyenu vikale dza usiku.

Afwitseni hinyo ariozolwa

na msisalate achimbizi.

⁴Aricheni hinyo alao Moabu asagale namwi.

Arindeni na maadui hadi maadui ndiphoricha kuaangamiza,

kuavyoga-vyoga na atuluke kahi za tsi yehu.

⁵Chihi cha endzi chindaimarishwa kpwa mendzwa isiyosika.

Mutu wa chivyazi cha Daudi andatawala kpwa uaminifu na mendzwa,

naye andalavya uamuli wa haki

na kukala na wangbwi kuhenda garigo sawa.

⁶Hukasikira Moabu inavyodzikarya,

irivyo na ngulu kutsupa chiasi,

ela kudzikaryakpwe si chitu.

⁷Kpwa hivyo Amoabu osi andaririra tsi yao.

Nao andarira kpwa sababu ya magande ga zabibu za kuuma za Kiri-Haresethi.

⁸Minda ya Heshiboni ikarichwa

na mizabibu ya Sibuma ikanyala.

Vilongozi a mataifa

akavyoga-vyoga mizabibu minono

ambayo yafika hadi Jazeri

ichitanda kuphiya weruni.

Pandaze zakula zichigota kosi,

zichifika hadi Bahari ya Munyu.

⁹Kpwa hivyo ninaririra mizabibu ya Sibuma

dza atu a Jazeri ariravyo.

Midzi ya Heshiboni na Eleale

munanihenda nimwagikpwe ni matsozi

mana taphana njerejere za mavuno.

¹⁰Raha na njerejere za mavuno zikauswa,

taphana aimbaye mo mindani.

Takuna anayeminya zabibu himo mtengezwamo uchi,

njerejere nkazisisa.

¹¹Moyo wangu unasononeka,

nami narira dza ngephephe kuririra Moabu,

Uhumbo wangu unaluma kpwa sababu ya Kiri-Haresethi.

¹²Hinyo Amoabu

anaphoambuka kuphiya phatu pha dzulu pha ibada

anadziremweza.

Anaphophiya mizukani kpwendavoya

piya tavindaokola bii.

¹³Huno ndio ujumbe ambao Mwenyezi Mlungu walavya hipho kare kuhusu Moabu. ¹⁴Ela hivi sambi Mwenyezi Mlungu anaamba, “Bada ya miaka mihahu, utajiri wa Moabu undaangamika phamwenga na atue osi. Na ndiotiya andakala achache sana, tsona anyonje.”

Unabii chinyume cha Damasikasi

¹17:1 Jeremia 49:23–27; Amosi 1:3–5; Zakariya 9:1Hino ni ruwiya kuhusu Damasikasi.

“Lola, Damasikasi taindakala mudzi tsona,

ela indakala tsumbi ya mawe.

²Midzi inayozunguluka Aroeri indakala wekee bila atu

nayo indakala weru wa kurisa vyaa vya mangʼondzi

na taphana ndiyegaogofyera.

³Mudzi wa Efuraimu uriozungulusirwa ngome undaangamizwa,

phamwenga na nguma ya ufalume wa Damasikasi;

na Aaramu ariosala andasiswa

dza irivyosiswa nguma ya Iziraeli.”

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba.

⁴“Siku iyo nguma ya Jakobo indaphunguka

dza mutu mziho aondavyo akasala mifupha.

⁵Indakala dza viratu mutu atsengavyo mtsere,

akatavyo masuche na mkpwonowe.

Chisha mutu wanjina akedzatsembwesa

hiko Dete ra Arafa.

⁶Ela andasala atu achache

dza zaituni zisalavyo mbiri tahu chirereni bada ya mzaituni kuzuguzwa.

Au ne tsano

kpwenye panda bada ya muhi kuzuguzwa.”

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli anaamba.

⁷Wakati hinyo uchifika,

atu andamkuluphira Muumba wao,

nao andamgalukira Mtakatifu wa Iziraeli.

⁸Aho taandakuluphira tsona mwatu mwa kulavira sadaka

wala mwatu mwa kufukizira uvumba

taandakuluphira vizuka vya Ashera

ambavyo adzitengezera enye na mikono yao.

⁹Wakati hinyo midzi yao yozungulusirwa ngome indakala tsaka, dza mwatu ambamo mwarichwa wakati enyezie ariphoshindwa ni Aiziraeli namo mundakala wekee bila atu tsona.

¹⁰Mana mwimwi Aiziraeli mkamyala Mlungu Muokoli wenu,

ngome yenu, anayekurindani.

Badalaye mwahenda vyunga vinono

na mchiphanda mitse minono ya mizabibu kpwa ajili ya milungu ya chijeni.

¹¹Sambi manyani kukala

hata mkaihenda imere siku iyo iyo mriyoiphanda

tamundavuna chochosi chinono siku iyo ya sonono

na mavune gasigo na dawa.

¹²Phundzani mngurumo wa atu anji,

anavuma dza bahari!

Atu a mataifa anarira,

anavuma dza madzi manji.

¹³Dzagbwe atu a mataifa ganjina ananguruma dza mvumo wa madzi manji,

achiademurira aho nkuchimbira kure kpwenye

dza maphephe garigo mwangoni gaphepheruswavyo ni phepho

na vumbi riunulwavyo dzulu ni phuto.

¹⁴Dziloni anahuogofyera

ela kabila takudzangbwecha taapho tsona.

Huno ndio mtalo wa atu anaohunyangʼanya,

na kuhala vitu vyehu.

Unabii chinyume cha Kushi

¹18:1 Zefania 2:12Shauri ya tsi iriyo na mapha gavumago,

tsi iriyo ngʼambo ya myuho ya Kushi,

²inayohuma ajumbe kutsupira muho Naili

kuhumira madau ga nyasi.

Phiyani mwi ajumbe enye mairo,

kpwa atu are na a ngozi laini,

atu anaoogophewa phephi na kure.

Atu a taifa ra mkpwotse rinaroturya

ambaro tsiiye ikaganywa ni myuho.

³Mwimwi mosi msagalao duniani,

lolani bendera iunulwapho hiko myangoni

na gunda richipigbwa phundzani!

⁴Mana Mwenyezi Mlungu akaniamba hivi:

“Mino ndanyamala zii nlole kula kpwangu makaloni

dza dzoho wakati wa dzuwa ngerengere,

dza guro ritandavyo usiku wakati wa minga ya mavuno.

⁵Mana kabila ya mavuno, bada ya kukala maruwa gakaricha kubumula

hadi wakati zabibu zikaandza kuphera,

andakpwedza akate panda zitsephulavyo na phanga ra kutsatsurira

na akate panda zisizo matunda.

⁶Vyosi hivyo vindarichirwa nyama a mapha hiko myangoni

na nyama anjina a tsakani.

Nyama asiru a mapha andarya wakati wa kazikazi,

na minga ya mnyevu, nyama a tsakani andarya.”

⁷Ela wakati hinyo

atu are enye ngozi laini,

atu anaoogophewa phephi na kure.

Atu a taifa ra nguvu rinaroshinda

ambaro tsiiye ikaganywa ni myuho,

andamrehera zawadi Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi.

Zawadi hizo andazireha mwango wa Sayuni, phatu anaphoabudiwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi.

Unabii chinyume cha Misiri

¹19:1 Jeremia 46:2–26; Ezekieli 29:1—32:32Hino ni ruwiya kuhusu Misiri.

Lola, Mwenyezi Mlungu aredza Misiri

dzulu ya ingu riphiyaro mairo.

Ndiphotsembuka, vizuka vya Misiri vindakakama

na Amisiri andasirirwa ni nguvu kpwa wuoga.

²Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Nindaafyakatsira Amisiri apigane enye kpwa enye.

Ndugu mlume andapigana na mwanao mlume,

jirani na jiraniwe,

mudzi mmwenga na mudzi wanjina

ufalume mmwenga na ufalume wanjina.

³Amisiri andavundzika moyo tsetsetse

na mipango yao ndaibananga.

Andaendza ushauri wa vizuka na koma,

atu auzao koma na aganga.

⁴Nindaatiya Amisiri mkpwononi mwa mutu jaili,

andatawalwa ni mfalume msiru.”

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi akagomba.

⁵Nindaumisa madzi ga muho Naili

nao undauma na usale bila chitu.

⁶Mikono ya myuho indanuka lovu

na vidzuho vya Misiri vindaswena madzi alafu viume.

Magugu na nyasi zanjina zimerazo kanda-kanda ya muho zindanyala.

⁷Mimea yosi imerayo kanda-kanda ya muho Naili

indauma

na minda yosi iriyo phephi na muho

indauma ikale vumbi riphepheruswe.

⁸Avuvi andaula na kurira,

osi anaolowa andasononeka

na atsuphao vimia madzini

andasononeka.

⁹Atu ahendao kazi ya kufuma vitambaa vya nguwo andakuluhukpwa

na ashonao nguwo za katani andavundzika mioyo.

¹⁰Atengezadzi a vitambaa andasononeka

na vibaruwa andakala na sonono.

¹¹Akulu a Soani ni azuzu sana!

Ashauri enye ikima a Misiri analavya ushauri wa chizuzu!

Anawezadze kumuambira Farao

kukala aho ni chivyazi cha atu enye ikima,

na ni ana a afalume a kare?

¹²Vino a phaphi nyo atuo enye ikima?

Haya naakuambire

mambo ambago Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

akapanga chinyume cha Misiri.

¹³Akulu a Soani akakala azuzu

na atawala a Memufisi anadziphuphiza.

Vilongozi a mbarize

aihenda Misiri ikosere njira.

¹⁴Mwenyezi Mlungu akaitiya Misiri

roho ya kutsanganyikirwa.

Kpwa sababu hiyo, Misiri inahenda chila chitu makosa

nayo inadedeleka

dza mlevi aherezaye kpwenye mahaphikage.

¹⁵Takuna awezaye kuterya hiko Misiri,

si tajiri si mchiya, si mutu wa mana wala asiyekala na mana.

¹⁶Siku Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ndiphounula mkpwonowe chinyume cha Misiri, Amisiri andakala dza achetu, andakakama kpwa wuoga. ¹⁷Tsi ya Juda indakala utu wa kutisha kpwa Amisiri. Chila ndiyehadzirwa Juda andaogopha kpwa sababu ya mai ambago Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi akagapanga chinyume cha Amisiri. ¹⁸Wakati hinyo uchifika, atu a midzi mitsano hiko Misiri andagomba Chieburania na kuapa kukala andamuhumikira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi. Mudzi mmwenga kahi ya midzi iyo undaihwa “Mudzi wa Dzuwa.” ¹⁹Wakati uho kundakala na phatu pha kumlavira Mwenyezi Mlungu sadaka pho kahi-kahi ya tsi ya Misiri na nguzo chiyotengbwa kpwa ajiliye himo miphakani. ²⁰Phatu hipho pha kulavira sadaka phandakala ishara na ushaidi wa wazi kpwa ajili ya Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ko tsi ya Misiri. Ndiphomririra Mwenyezi Mlungu kpwa sababu anaonerwa, iye andaahumira muokoli na mkanizi ndiyeativya. ²¹Mwenyezi Mlungu andadzionyesa kpwa Amisiri, nao andakubali mamlakage. Andalavya sadaka za kuochwa na sadaka zanjina. Andaika naziri kpwa Mwenyezi Mlungu na aziuse. ²²Mwenyezi Mlungu andaipiga Misiri, alafu aiphoze. Nao andagaluka kumlola iye, naye andaphundza mavoyo gao na aaphoze. ²³Wakati hinyo kundakala na barabara kulu kula Misiri hadi Ashuru. Aashuru andaphiya Misiri na Amisiri aphiye Ashuru na osi andaabudu phamwenga. ²⁴Wakati hinyo Aiziraeli andakala kundi ra hahu phamwenga na Misiri na Ashuru, Aiziraeli andakala baraka kpwa atu a dunia yosi. ²⁵Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi andaitangazira baraka dunia kpwa kuamba, “Naajaliwe Amisiri atu angu, Aashuru ni kazi ya mikono yangu na Aiziraeli ni urisi wangu.”

Ashuru indavamia Misiri na Kushi

¹Kpwahenda wakati mfalume Sarigoni wa Ashuru wahuma mkpwulu wa jeshire aphiye mudzi wa Afilisti urioihwa Ashidodi. Mkpwulu hiye waphiya achendapigana viha na achiuteka hura mudzi. ²Wakati hinyo Mwenyezi Mlungu wagomba kutsupira nabii Isaya mwana wa Amozi achiamba, “Vula hizo nguwo za magunia uchizovwala na virahu urivyo navyo maguluni.” Naye nabii achihenda kama arivyolagizwa, achinyendeka chitsaha tsona bila virahu.

³Badaye Mwenyezi Mlungu achiamba, “Dza viratu ambavyo mtumishi wangu Isaya wanyendeka chitsaha, bila virahu kpwa muda wa miaka mihahu ili kuonyesa ishara mbii ya ndigophaha Misiri na Kushi, ⁴ndivyo mfalume wa Ashuru ndivyolongoza mateka a Misiri na Kushi, avyere kpwa adide. Mateka hinyo andaphiya chitsaha tsona bila virahu. Mahako gao gandakala wazi, dzambo ra waibu kabisa kpwa Misiri. ⁵Hinyo ariokuluphira Kushi na kudzikarya kuhusu Misiri andaogopha na kutiywa waibu. ⁶Wakati hinyo, hinyo asagalao pwani hino andaamba, ‘Lola, chigoafika hinyo hurioakuluphira, atu huriochimbirira ili huphahe kuterywa kula mikononi mwa mfalume wa Ashuru! Swino hundativywa ni ani?’ ”

Mwenyezi Mlungu andaamula Babeli

¹Huno ni ujumbe kuhusu jangbwa ririro kanda-kanda ya bahari:

Dza viratu chikulukulu chipigavyo kula mwakani,

ndivyo mvamizi ndivyokpwedza kula tsi iogofyayo.

²Nkaonyeswa ruwiya ya kuogofya:

Wa kusalata anasalata, wa kubananga anabananga.

Ambuka uwe tsi ya Elamu, zangira uwe Umedi!

Ndasisa kuula kosi arikosababisha.

³Kpwa kukala nyo mwiri wangu unaluma sana,

nina utsungu dza wa mchetu alondaye kudzivugula,

ninasikira utsungu kpwa go nsikirago,

sina ra kuhenda kpwa go nionago.

⁴Moyo wangu unaphiya mairo,

ninakakama kpwa wuoga,

chidzuwa cha dziloni chokala nachilonda,

vivi chinaniogofyera.

⁵Wakati ariphokala anatayarisha meza na kuandika majamvi,

wakati anarya na kunwa;

sauti yasikirika gafula ichiamba,

“Unukani, mwi maofisaa,

pakani ngao mafuha!”

⁶Mana Mwenyezi Mlungu waniambira hivi,

“Phiya ukaike mrindzi

na umuambe atangaze go aonago.

⁷Naye ndiphoona kundi ra magari ga kuvwehwa ni farasi na aphiriki a farasi anaphiya airi-airi

na kundi ra punda na aphiriki a ngamia,

ni aphundze vinono, tsona aphundze sana.”

⁸Ndipho ye mrindzi achikota kululu achiamba,

“Ee Mwenyezi Mlungu, mimi nkuima dzulu ya uringo wa urindzi

kurinda wakati wosi usiku na mutsi.

⁹21:9 Maono 14:8; 18:2Lola, kuredza kundi ra atu,

kundi ra anajeshi akuhumira farasi, aredza airi-airi.”

Naye achilavya habari achiamba, “Utawala wa Babeli ukagbwa,

na vizukavye vyosi vya milunguye vikavundzwa-vundzwa na kubwagbwa photsi.”

¹⁰Mwi atu angu, muriobumbundwa phatu pha kuwagira mtsere,

ninakuambirani mambo nrigosikira kula kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi,

Mlungu wa Iziraeli.

Unabii chinyume cha Edomu

¹¹Ruwiya kuhusu Duma.

Kuna mutu ananiririra ko Seiri, anaamba,

“We mrindzi, ni usiku wa saa ngaphi?

We mrindzi bado masaa mangaphi kuche?”

¹²Ye mrindzi achijibu achiamba,

“Kuredza mutsi, na usiku nao uredza.

Mchilonda kumanya, ndzoni muuze tsona.”

Unabii chinyume cha Warabuni

¹³Ruwiya kuhusu Warabuni.

Mwi acharo a kula Dedani,

mwimwi msagalao tsaka ra Warabuni.

¹⁴Mwi atu a Tema,

arehereni madzi atu ario na chiru,

phiyani mkaachinjire na chakurya nyo achimbirao.

¹⁵Mana anachimbira upanga,

anachimbira upanga uchiotuluzwa chowani,

anachimbira uha uchiophindwa,

anachimbira viha vikali.

¹⁶Mana Mwenyezi Mlungu waniambira hivi, “Kahi ya mwaka mmwenga, dza viratu muhendi wa kazi achiyehewa kandarasi, nguma ya Kedari indasira. ¹⁷Na masujaa akuhumira maha ariosala ko Kedari andakala achache,” Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli, akagomba.

Unabii kuhusu Jerusalemu

¹Huno ni ujumbe kuhusu Dete ra Ruwiya:

Kpwani munani mwi

hata mkapanda dzulu ya paa ra nyumba?

²Mwimwi murio na hoyo,

mudzi wa amani, mudzi wenye furaha.

Atuo ariofwa taayaolagbwa na upanga

wala taafwere vihani.

³Akuluo osi akachimbira phamwenga,

akagbwirwa hata bila ya kuhumira maha gao kurinda mudzi wao.

Dzagbwe kala akafika kure sana,

osi arioonekana atekpwa.

⁴Kpwa sababu iyo ninaamba,

“Galuza usoo usinilole,

niphahe kurira kpwa sonono.

Usidzishuulishe kuniphoza marenda

kpwa sababu ya kubanangbwa kpwa atu angu.”

⁵Siku iyo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

andareha tabu, kuvyogbwa-vyogbwa na fujo kahi za Dete ra Ruwiya.

Siku iyo kuta zindabomolwa

na atu andaririra myango iaterye.

⁶Anajeshi kula Elamu akagbwiririra maryaka

na ana magari ga viha na anajeshi akuhumira farasi.

Na jeshi ra Kiri ritayari na ngaoze.

⁷Madetego manono gakaodzala magari ga kuvwehwa ni farasi

na anajeshi akuhumira farasi akadzipanga mo maryangoni.

⁸Mwenyezi Mlungu wausa urindzi wa Juda.

Siku iyo mwimwi atu a Juda

mwakuluphira silaha za viha zirizo Nyumba ya Tsakani.22:8 Nyumba ya Tsakani Nyumba ya tsakani kala ni nyumba ya kuikira silaha yodzengbwa ni mfalume Selemani, phephi na nyumba ya kuvoya Mlungu. Nyumba iyo yadzengbwa na mihi kula Lebanoni.

⁹Mwaona kukala myanya

kahi za ukuta wa mudzi wa Daudi ni minji

mchikusanya madzi

kpwenye birika ra tsini.

¹⁰Mwaolanga nyumba za Jerusalemu

mchibomola zanjina ili muhumire mawege kuuhenda ukuta udine.

¹¹Mchidzenga birika ra madzi kahi-kahi ya zo kuta mbiri,

kpwa kuikira madzi ga ro birika ra kare.

Ela tamyamkuluphira Mlungu ariyeritengeza

wala kumuona chitu hiye ariyeripanga hangu kare.

¹²Siku iyo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Majeshi

walavya amuri kukala atu arire

na kukala na sonono, anyolwe viphala

na kuvwala magunia.

¹³22:13 1 Akorintho 15:32Ela lola! Atu akahererwa na kuhamirwa,

anatsindza ngʼombe na mangʼondzi

na kurya nyama na kunwa uchi!

Enye munaamba,

“Nahurye na hunwe mana muhondo hundafwa.”

¹⁴Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi akagomba wazi, nami nkasikira na masikiro gangu: Iye akaamba, “Dambi hino taindaswamehewa hadi mundiphofwa.

¹⁵“Hivi ndivyo anavyogomba Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Majeshi, iye anaamba,

Phiya mara mwenga kpwa yuya mtundza hazina,

yani Shebuna, aimiriraye dzumba ra mfalume, ukamuambe,

¹⁶‘Haya go uhendago ndigo? Uwe kuna haki ya kuhenda hivyo hata chidide!

Uwe ukadzitsimbira mbira

hipho chidzangoni,

ukadzitengezera phatu phanono pha kuzikirwa kpwenye mwamba.

¹⁷Sambi uwe sujaa manya kukala

Mwenyezi Mlungu andakugbwira kpwa nguvu akutsuphe kure.

¹⁸Andakulinga-linga ukale duara dza mpira

na akutsuphe kuko hiko tsi iriyo pana sana.

Undafwa kuko

na magarigo manono ga kuvwehwa ni farasi gandasala kuko

uwe uchiyemrehera bwanao waibu.

¹⁹Nindakufuta kazi,

nawe undafutwa cheo urichonacho.’ ”

²⁰Mwenyezi Mlungu achienderera kugomba kutsupira nabii achiamba, “Siku iyo ndamuiha mtumishi wangu Eliakimu, mwana wa Hilikiya. ²¹Nami ndamvwika mavwazigo na kumfunga mkumbuu uriokala wako na nimuphe mamlakago. Iye andakala isengbwa wa enyezi a Jerusalemu na atu osi a Juda. ²²22:22 Maono 3:7Mino ndamupha funguwo za mamlaka dzulu ya mudzi wa Daudi. Ndirorirema iye, takuna ndiyeweza kuriruhusu na ndiroruhusu iye, takuna ndiyeweza kuripinga. ²³Nami ndamdinisa dza msumari uchiokotwa ukutani ngingingi, naye kpwa cheoche, andamrehera ise na nyumba yao yosi ishima kulu.

²⁴“Ela anae na abarie a kpwa ise andakala mzigo kpwakpwe. Hangu adide hadi avyere andamuadamira, avi ni vibakuli na nyungu chivyotsomekpwa kpwenye msumari mmwenga. ²⁵Siku hiyo,” Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba, “Hinyo msumari uriokotwa ngingingi undarejera, ungʼoke, ugbwe na hinyo mzigo uriotsomekpwa dzuluye, undagbwa.”

Unabii kuhusu Tiro

¹23:1 Ezekieli 26:1—28:19; Joeli 3:4–8; Amosi 1:9–10; Zakariya 9:1–4; Mathayo 11:21–22; Luka 10:13–14Hino ni ruwiya kuhusu Tiro:

Rirani mwi enye meli za Tarishishi!

Mana mudzi wa Tiro ukaangamizwa

ukasala bila nyumba wala bandari.

Habari hizi zamanyikana

kula Kupuro.

²Hurirani mwi atu msagalao pwani

na mwimwi achuuzi a Sidoni

mchiotajirishwa ni mabaharia,

³ariovuka madzi manji kpwendagula mtsere kula Shihori,

na kula muho Naili.

Nao ndio okala pato ra Tiro.

Tiro ichikala soko ra mataifa.

⁴Gbwirwa ni haya uwe Sidoni mana bahari ikagomba,

iyo ngome ya bahari yaamba,

“Sidzangbwehenda utsungu wa kuvyala wala sidzangbwedzivugula.

Sidzangbwerera avulana wala asichana.”

⁵Habari za kuangamizwa kpwa Tiro ndiphofika Misiri,

atu andasikira sonono sana!

⁶Vukani mphiye Tarishishi mwimwi msagalao pwani.

Rirani kpwa sonono.

⁷Dze, huno ndio mudzi wenu wa raha,

mudzi wa hangu kare na kare

ambao atue atsamizwa

kpwendasagala tsi za kure?

⁸Ni ani ariyepanga njama hino chinyume cha Tiro,

mudzi uriovwisa tadzi atu anji?

Mudzi ambao ahendadzie bishara kala ni ana a afalume

na achuuzie kala ni atu akulu duniani?

⁹Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ndiye yepanga njama hino

ili kubananga ngulu zirehwazo ni iyo nguma ya Tiro

na kuifya osi anaoishimiwa duniani.

¹⁰Mwimwi enyezi a Tarishishi, mwagirani tsi yenu madzi

dza muho Naili ufurikavyo, mphande mtsere

mana Tiro taina bandari tsona.

¹¹Mwenyezi Mlungu akagolosa mkpwonowe dzulu ya bahari

na kuhenda falume zisumbe.

Akalavya amuri kukala midzi ya Kanani

yozungulusirwa ngome, ivundzwe-vundzwe.

¹²Kundakala na raha tsona

uwe mwanamwali wa Sidoni unayeonerwa.

Uka uphiye Kupuro,

na kuko piya kundaoya bii.

¹³Lola, iyo tsi ya Akalidayo,

atue taako tsona!

Aashuru akaigaluza

ikakala phatu pha nyama a tsakani.

Akaizangira na kuidzengera minara ya viha.

Akabomola madzumbage ga afalume

na kuihenda ikale gandzo.

¹⁴Rirani mwimwi enye meli za Tarishishi,

mana mudzi wenu urio na ngome ukahendwa gandzo!

¹⁵Phahi wakati hinyo mudzi wa Tiro undayalwa kpwa muda wa miaka mirongo sabaa, sawa-sawa na muda wa umuri wa mfalume mmwenga. Ela muda uhu wa miaka mirongo sabaa ndiphosira, mudzi wa Tiro undakala dza hura wira wa malaya uambao:

¹⁶“Hala ngephephe uwe malaya uriyeyalwa

uzunguluke nyo mudzi!

Piga ngephephe vinono

na uimbe mawira manji ili azembeo akuuyire tsona.”

¹⁷Bada ya iyo miaka mirongo sabaa, Mwenyezi Mlungu andaufufula mudzi wa Tiro. Bisharaze zindauya dza hipho mwandzo na kudziphahira pesa kpwa kudziguza kpwa falume zosi duniani. ¹⁸Ela higo maripho ga bisharaze gandatengbwa kpwa ajili ya Mwenyezi Mlungu. Tagandaikpwa kuikpwako hazina wala akiba, ela fwaida za bisharaze zindakala mali ya hinyo ahumikao mbere za Mwenyezi Mlungu, aphahe kurya kumvuna na avwaleto.

Mwenyezi Mlungu andaiamula dunia

¹Lola, Mwenyezi Mlungu

akaihenda dunia ikale tuphu.

Anaihenda chiya, anaipendula

na kutsamula asagalao mumo.

²Na indakala

irivyo hali ya atu ndivyo hali ya mlavyadzi-sadaka ndivyokala,

irivyo hali ya mtumwa ndivyo hali ya tajiriwe ndivyokala,

irivyo hali ya muhendadzi-kazi mchetu ndivyo hali ya tajiriwe mchetu ndivyokala,

irivyo hali ya agulaye ndivyo hali ya aguzaye ndivyokala,

irivyo hali ya aaphasaye ndivyo hali ya aaphaswaye ndivyokala.

³Dunia hino indakala tuphu kabisa

na kubanangbwa tsetsetse

mana Mwenyezi Mlungu akagomba hivyo.

⁴Dunia inarira, atu anafwa purungire,

dunia inakosa mkpwotse

na akulu a dunia anafwa purungire.

⁵Tsona dunia ikatiywa najisi

ni atu aisagalao

kpwa kukala akaasi shariya,

akagaluza amuri

na kuvundza chilagane cha hangu kare na kare.

⁶Ndiyo mana dunia ikalaniwa,

na hinyo aisagalao anagaya kpwa makosa gao.

Ndiyo mana atu aisagalao dunia akafwa

achiosala ni achache tu.

⁷Uchi muphya wa zabibu tauphahikana, mizabibu ikanyala

na osi ariokala na raha anarira.

⁸Sauti za tamburini,

mawira ga raha za ngephephe,

na ngoma zikasika.

⁹Takuna tsona mtswano wa kuimba ko mangbweni.

Uchi undakala utsungu kpwa hinyo anwadzi.

¹⁰Mudzi wa machafuko ukabomolwa

chila nyumba ikafungbwa kusimenye mutu yeyesi.

¹¹Atu anarira kpwenye barabara kulu kpwa sababu ya uchi.

Takuna raha tsona.

¹²Mudzi ukakala gandzo,

maryangoge gakavundzwa-vundzwa

na kurichwa ndulu.

¹³Mana hivi ndivyo ndivyokala kahi za dunia

na kahi za mataifa gosi.

Indakala dza phara mzaituni ukutiswapho

au dza zabibu za mwisho-mwisho wakati wa kutsembweswa.

¹⁴Anakota kululu na kuimba na raha.

Atu a mtswerero wa dzuwa anatogola ukulu wa Mwenyezi Mlungu.

¹⁵Mwi atu a mlairo wa dzuwa mtogoleni Mwenyezi Mlungu,

murio kanda-kanda ya pwani

togolani nguma ya Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli.

¹⁶Hunasikira mawira kula pande za mwisho wa dunia

ga kumtogola iye Mwenye Haki.

Ndipho nchiamba, “Naonda, naonda mimi.

Ndahendadze mino!

Atu a handzo anagomba handzo,

na akusalata anasalata sana!”

¹⁷Wuoga, lwina na muhego inakugodzerani

mwi msagalao duniani!

¹⁸Indakala chila achimbiraye sauti ya kuogofya

andagbwa lwinani,

na chila apandaye ili kutuluka lwinani,

andagbwirwa ni muhego.

Mana madirisha ga mlunguni gakavugulwa,

na misingi ya dunia ikasukpwa-sukpwa.

¹⁹Dunia ikavundzwa-vundzwa,

dunia ikaahulwa-ahulwa,

dunia ikasukpwa-sukpwa kpwa nguvu.

²⁰Dunia inadedeleka dza mlevi,

inasumba-sumba dza chibanda wakati wa phuto.

Inaremererwa ni dambiye,

inagbwa na taindaunuka tsona.

²¹Wakati hinyo Mwenyezi Mlungu andatiya adabu

vitu vyosi virivyo na uwezo ko mlunguni

na afalume hipha duniani.

²²Andaikpwa phamwenga dibwani

dza mabusu,

alafu atiywe jela kpwa muda wa kukola,

ndipho atiywe adabu.

²³Dzuwa na mwezi undagbwirwa ni haya

kpwa kukala Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi andatawala

hiko Mwango Sayuni, hiko Jerusalemu

na akulu a atue andaona utukufuwe.

Wira wa kumtogola Mwenyezi Mlungu

¹Ee Mwenyezi Mlungu, uwe u Mlungu wangu.

Nindakutogola na kulika dzinaro

kpwa kukala ukahenda mambo ga ajabu.

Mambo urigogapanga hangu kare

ukagatimiza kpwa uaminifu.

²Kpwa sababu mudzi ukauhenda tsumbi ya vifusi,

mudzi wenye ngome ukauhenda ukale gandzo.

Phatu ambapho kala ni ngome ya ajeni, sio mudzi tsona

wala taundadzengbwa tsona.

³Kpwa hivyo atu enye mkpwotse andakutogola,

atu a midzi ya mataifa ganjina gatishago andakuogopha.

⁴Mana ukakala ngome ya agayi,

ngome ya hiye anayehitaji wakati wa hajaye.

Phatu pha kuchimbirira wakati wa tabu;

pepho wakati wa dzuwa kali

mana pumuzi ya hinyo atishao

ni dza phuto ripigaro ukuta,

⁵dza ukame kpwenye tsi isiyonya mvula.

Ela uwe Mwenyezi Mlungu undakomesa maadui gehu

dza dzuwa rizibwavyo ni ingu,

ndivyo ambavyo wira wa hinyo atu jaili undakomeswa.

⁶Na kahi za mwango uhu

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi andagahendera karamu mataifa gosi,

karamu ya vyakurya vinono-vinono,

nyama za kunona na uchi mufu wa zabibu.

⁷Kpwenye mwango uhu andausira atu osi

utu uchioafwinika,

dza shanda ichiyobwiningiza mataifa gosi.

⁸25:8 1 Akorintho 15:54; Maono 7:17; 21:4Iye andausa chifo hata kare na kare.

Andaafuta matsozi atu osi,

na aausire waibu atue duniani kosi,

mana Mwenyezi Mlungu akagomba, naye andahenda vivyo.

⁹Siku iyo atu andaamba,

“Lola, hiyu ndiye Mlungu wehu.

Ndiye huriyemgodza ahuterye.

Yuyu ndiye Mwenyezi Mlungu

nahupige njerejere na kufwahirwa ni wokofuwe.”

¹⁰25:10 Isaya 15:1—16:14; Jeremia 48:1–47; Ezekieli 25:8–11; Amosi 2:1–3; Zefania 2:8–11Mana uwezo wa Mwenyezi Mlungu undahurira kpwenye mwango uhu,

naye andavyoga-vyoga atu a Moabu

dza mabuwa gavyogbwavyo kpwenye chitole gakarichwa gaole.

¹¹Nao andagolosa mikono yao kujeza kutuluka kula mo ndani

dza vira mutu agolosavyo mikonoye ili aojorere.

Mlungu andatsereza kudzikarya kpwao

dzagbwe ana ujuzi.

¹²Andabomola ngome zao nyire za madzikuta,

azivoromose zigbwe photsi.

Wira wa kutogola Mlungu

¹Siku iyo wira huno undaimbwa kahi za tsi ya Juda.

Swiswi huna mudzi urio na nguvu,

mudzi urindwao na kutivywa ni Mlungu.

²Vugulani maryango

ili taifa ra enye haki na ario aaminifu rimenye.

³Mwenyezi Mlungu andamupha amani

hiye ariye muaminifu wakati wosi

kpwa kukala anamkuluphira.

⁴Mkuluphireni Mwenyezi Mlungu siku zosi,

mana Mwenyezi Mlungu ni mwamba wa kare na kare.

⁵Iye nkutsereza ario na ngulu,

nkubananga mudzi wa atu a kudzikarya,

na kuhenda kutaze zivoromoke.

⁶Achiya na agayi,

nkuuvyoga-vyoga.

⁷Njira za mutu wa haki zi sawa-sawa.

Uwe Mwenyezi Mlungu ukuhenda njira za mwenye haki zikagoloka.

⁸Uwe Mwenyezi Mlungu hunakugodza

kahi ya njirazo na uamulio;

hamu ya mioyo yehu ni kuritambukira dzinaro na kuritogola.

⁹Nafsi yangu inakuaza uwe usiku wosi,

moyo wangu unakuendza kpwa chadi

mana hukumuzo zikalapho duniani

atu nkudzifundza haki.

¹⁰Dzagbwe ayi akaonerwa mbazi,

taadzifundza kuishi na haki

hata kahi za tsi ya atu a haki nyo nkpwenderera kuhenda mai,

na taaona nguma ya Mwenyezi Mlungu.

¹¹26:11 Aeburania 10:27Uwe Mwenyezi Mlungu ukaaunurira mkpwonoo ili uatiye adabu,

ela taauona.

Ariche aone vira unavyoamendza atuo na agbwirwe ni haya.

Moho urioikira maaduigo nauaoche.

¹²Mwenyezi Mlungu undahujaliya amani

mana uwe ndiwe uriyehuwezesha kuhenda kazi zehu zosi.

¹³Ee Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu,

swiswi hukatawalwa kpweli ni akulu anjina

ela hunatogola dzinaro macheye.

¹⁴Aho afwa na taandafufuka tsona,

mana uwe waangamiza kpwenye uamulio

nao andayalwa tsetsetse.

¹⁵Ela uwe Mwenyezi Mlungu ukarihenda taifa rikale kulu,

nawe ukadziphahira nguma,

kpwa kurienjerezera miphakaye.

¹⁶Mwenyezi Mlungu, atuo ariphokala anagaya

kpwa sababu unaatiya adabu, akuvoya sana.

¹⁷Dza viratu mchetu chiyefisa sikuze za kudzivugula

agbwirwavyo ni utsungu akarira,

ndivyo hurivyokala swiswi mberezo uwe Mwenyezi Mlungu.

¹⁸Hwakala na mimba, huchihenda utsungu,

ela hwakala dza ariyedzivugula phepho.

Tahurehere wokofu kahi ya tsi yehu,

wala kukala na chivyazi cha kukala himo.

¹⁹Atu ariofwa andafufuka tsona.

Lamukani muimbe na raha

mwimwi mkalao vumbini

dza manena gahendavyo tsi kavu ikamera nyasi,

ndivyo Mwenyezi Mlungu ndivyofufula atu ariofwa.

²⁰Phiyani atu angu,

menyani mwenu madzumbani mdzifungire miryango.

Dzifwitseni kpwa muda mchache hadi tsukizi za Mwenyezi Mlungu ndiphodigirika.

²¹Kpwa mana, Mwenyezi Mlungu aredza kula phatuphe

ili aatiye adabu asagalao duniani kpwa sababu ya uyi wao.

Tsi nayo indaatuluza atu osi arioolagbwa,

na taindaafwitsa tsona.

¹27:1 Ayubu 41:1; Zaburi 74:14; 104:26Siku iyo Mwenyezi Mlungu andahumira upangawe uryao, mkpwulu na wa nguvu, kumtiya adabu nyoka aihwaye Leviathani,27:1 Leviathani ni nyama wa baharini mfwano wa dzoka kulu. nyoka iye aambalaye upesi. Naye andariolaga rira dzoka rikalaro baharini.

²Siku iyo mundaimba kuhusu chunga chinono cha mizabibu wira uambao,

³“Mimi Mwenyezi Mlungu ndimi nchimanyiriraye,

ndachimwagira madzi mara kpwa mara.

Ndachirinda usiku na mutsi sedze mutu akachibananga.

⁴Sikatsukirwa.

Nchiona vikpwata na miya

nindaitema,

niyooche yosi phamwenga.

⁵Ela ichikala maadui ga atu angu ganalonda urindzi kpwangu,

ni gaphahane nami,

Kpwa kpweli ni gaphahane nami.”

⁶Siku zedzazo Jakobo andahenda mizi,

Iziraeli kutsephula na indabumula maruwa

na kuiodzaza matunda dunia yosi.

⁷Mwenyezi Mlungu kakaitiya Iziraeli adabu kali

dza arivyotiya adabu maadui gao,

wala kakaaolaga anji dza arivyoolaga maadui gao.

⁸Mwenyezi Mlungu waatiya adabu chidide

ariphoatsamiza kpwa lazima,

avi anavyokukuswa ni phuto ra mlairo wa dzuwa.

⁹Kpwa njira ihi, uyi wa chivyazi cha Jakobo undatsuswa,

vivi ndivyo dambize ndivyoswamehewa kabisa,

andabananga-bananga mwatu mwa kulavira vizuka sadaka,

na kusaga-saga mawe gosi ga mwatu himo hadi gakale chokaa,

taphana viguzo vya Ashera

au mwatu mwa kufukizira uvumba ndimosala.

¹⁰Mudzi uriozungulusirwa ngome ukakala gandzo,

undatsamwa na kurichwa dza jangbwa,

hiko ndiko ambako ngʼombe zindarisa na kutindizha.

¹¹Pandaze ndizouma zindavundzwa,

achetu andazihala azihende kuni.

Kpwa kpweli atu hano taaelewa,

kpwa hivyo muumba wao kandaaonera mbazi

wala kuaswamehe.

¹²Siku hiyo, Mwenyezi Mlungu andakusanya atue Iziraeli mmwenga-mmwenga, kula muho wa Yufurati hadi chidzuho cha Misiri, dza viratu mutu awagavyo nganu na kutuluza mtsere. ¹³Alafu siku iyo kundapigbwa gunda kulu. Hinyo ambao kala anagaya hiko Ashuru na ariokala akatsamizwa kpwa lazima kuphiya Misiri andakpwedza amuabudu Mwenyezi Mlungu, dzulu ya mwango mtakatifu hiko Jerusalemu.

Aiziraeli anatiywa adabu

¹Shaka hiro kpwa alevi a Efuraimu enye ngulu;

hinyo ambao unono wao ni dza maruwa ndigo nyala,

maruwa gophandwa dete renye rutuba,

dzulu ya vilongozi achiogbwa photsi kpwa a tele uchi.

²Lola, Mwenyezi Mlungu ana mmwenga ariye jasiri,

mwenye nguvu dza phuto ra mvula ya mawe,

phuto ribanangaro dza madzi manji gafurikago,

iye andagabwaga.

³Iyo tadzi ya alevi a Efuraimu anayoihendera ngulu

indavyogbwa-vyogbwa.

⁴Mudzi hura urio dza ruwa nono,

urio dete renye rutuba undaangamizwa

dza mazao ga mwandzo ga tini,

ambazo mutu nkuziona akazidola na akazirya.

⁵Siku iyo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi

andakala dza tadzi ya nguma

na chiremba chinono

kpwa atue ariosala.

⁶Andaapha aamuli moyo wa kulavya uamuli wa haki,

na kuatiya nguvu

anaokanira mudzi ryangoni.

⁷Alavyadzi-sadaka na manabii anadedeleka,

na kuzuwa-zuwa kpwa sababu ya uchi.

Anazuwa-zuwa kpwa sababu ya uchi,

anadedeleka wakati wa kuona ruwiya,

na anadzikpwala wakati wa kuhenda uamuli.

⁸Meza zosi zi tele maaphika,

taphana phaswafi hata phadide.

⁹Aho anaamba, “Andamfundza ani marifwa?

Andamusemurira ani ujumbewe?

Kpwani swino hu ana atsanga achiorikiswa,

yani achiouswa linyahoni?

¹⁰Mana iye anahuamuru:

kano henda hiri, kano henda rira,

dzambo mwenga-mwenga avi hu anache.”

¹¹28:11 1 Akorintho 14:21Ichikala tamundaniphundza, Mwenyezi Mlungu andagomba namwi kutsupira luga ya chijeni,

na kpwa chigugumizi.

¹²Aho waambira kukala,

“Hipha ndipho phatu pha kuoya, achioremwa naaoye.

Hipha ndipho phatu pha kuphoza marenda.”

Ela nyo taayagaphundza.

¹³Kpwa hivyo sambi neno ra Mwenyezi Mlungu kpwao rindakala hivi,

kano henda hiri, kano henda rira,

dzambo mwenga-mwenga avi hu anache.

Ili aphiye akagbwe na kogo,

arumire, agbwirwe ni muhambo na ahalwe mateka.

¹⁴Phahi phundzani neno ra Mwenyezi Mlungu mwi atu a chibero

mtawalao atu hinya asagalao Jerusalemu.

¹⁵Mwimwi munadzikarya, munaamba, “Hukahenda chilagane na chifo,

hukaphahana na kuzimu.

Shaka kulu richitsupa,

tarindahuguta,

mana hukahenda handzo rikale chimbiriro rehu.

Na kuchenga kukale phatu pha kudzifwitsa.”

¹⁶28:16 Zaburi 118:22–23; Arumi 9:33; 10:11; 1 Petero 2:6Kpwa sababu hiyo, Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Lola, ninaika dziwe ra msingi hiko Sayuni,

dziwe ambaro rapimwa.

Dziwe ra pembeni ra samani ra kudzenga msingi urio imara.

Yeyesi ndiyekuluphira kandaaibika.

¹⁷Nami ndahumira uamuli wa haki ikale chipimo

na kuhenda haki ikale kabiro.

Mvula ya mawe indausa chimbiriro renu, yani handzo

na madzi gandafurika hipho phatu phenu pha kudzifwitsa.

¹⁸Chilagane chenu mrichoika na chifo, chindavundzwa

na kuphahana kpwenu na kuzimu, kundafutwa.

Shaka kulu ndirokpwedza

rindakuphahani rikubwageni.

¹⁹Rorosi ndirokpwedza rindakuphahani,

chila siku, ikale mutsi, ikale usiku

rindakuphahani.”

Muchielewa ujumbe uhu

mundatishirwa.

²⁰Mundakala avi mu atu achiodziambalaza kpwenye chidzitanda chidide,

na kudzibwiningiza shuka ndide ambayo taigota.

²¹28:21 2 Samueli 5:20; 1 Nyakati 14:11; Joshuwa 10:10–12Mana Mwenyezi Mlungu andavamia dza arivyovamia Mwango wa Perazimu.

Andatsukirwa dza arivyoatsukirirwa hiko Dete ra Gibioni

ela andahenda utu wa kuangalaza

utu ambao tamuyautarajiya.

²²Kpwa hivyo msimnyetere

sedze silisili zenu zikakuremererani zaidi.

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi akanibaza

kukala akakusudiya kuangamiza tsi ndzima.

²³Hegani masikiro musikire sauti yangu.

Phundzani higa nigombago.

²⁴Dze, yuno mkurima achitayarisha utseru ili aphande,

nkpwenderera kurima vivyo kpwa vivyo?

Dze, nkpwenderera kutsimba na kuvundza madongolowa?

²⁵Iye achimala kuvundza madongolowa,

nkuphanda kunde na kukumbira bizari nyembamba.

Alafu akaphanda nganu phatuphe

na mere phatuphe.

²⁶Mlunguwe nkumlagiza

na kumfundza irivyo sawa.

²⁷Kunde taziwagbwa na rungu ziho,

wala bizari nyembamba kutsupizirwa gurudumo ra rukpwama dzuluye.

Kunde ziwagbwa na gongo,

na bizari nyembamba ikawagbwa na chigongo.

²⁸Mtsere ni usagbwe ukale unga ndipho utengezwe mkpwahe,

kpwa hivyo tauwagbwa tu kpwenderera.

Dzagbwe mutu nkutsupiza magurudumo ga garire ra kuwagira,

ela farasie taandausaga.

²⁹Higa gosi gala kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi,

ambaye ana ushauri wa ajabu

na ikima ya hali ya dzulu.

Mudzi wa Arieli ukazangirwa

¹Shaka hiro kpwa Arieli,

mudzi ambao Daudi wachita kambiye.

Mwimwi endererani na Sikukuu zenu

mwaka bada ya mwaka,

²ela mmanye mudzi uhu ndauzangira na jeshi

na atu andarira na kuomboleza.

Nao undakala avi ni phatu phangu pha kulavira sadaka.

³Nami ndauzunguluka pande zosi

niuzangire na minara

na kuudzengera lichigo.

⁴Undatserezwa, na kula pho vumbini

undavoya msada kpwa sauti ya pokopoko

sautiyo indakala avi ni ya pepho.

⁵Ela maaduigo gandakala manji dza vumbi,

hinyo atu jaili andakala dza maphephe gaphepheruswago.

Gafula bila kutarajiya,

⁶Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi andakpwedza

na chiguruguru, msumbo wa dunia na hoyo dzinji

na chikulukulu, phuto na moho uochao.

⁷Na mataifa ganjina gosi gapiganago na mudzi wa Arieli,

gachigouzunguluka phamwenga na ngomeze na kuhenda atue agaye,

gandaangamika dza ndoso, ruwiya ya usiku.

⁸Dza mutu ariye na ndzala alohavyo anarya,

ela achivumbuluka ana ndzala

au mutu mwenye chiru alohavyo ananwa madzi,

ela achivumbuluka ni mnyonje na achere na chiruye.

Hivyo ndivyo ndivyokala unji wa atu anjina ndiopigana na atu a mwango wa Sayuni.

⁹Angalalani na mdangane,

zibani matso genu msione.

Kalani avi mkalewa ela si kpwa sababu ya uchi,

dedelekani, ela si kpwa sababu ya uchi.

¹⁰29:10 Arumi 11:8Mana mwimwi manabii, Mwenyezi Mlungu akakutiyani roho ya usingizi.

Akakufungani matso, mwi manabii

na kubwiningiza vitswa vyenu, mwi aonadzi.

¹¹Maono higa gosi gakakala dza chitabu chiricho fungbwa na muhuri. Uchimupha mutu amanyaye kusoma anaamba, “Siweza kuchisoma mana china muhuri.” ¹²Ela achihewa mutu asiyemanya kusoma andaamba, “Siweza mana simanya kusoma.”

¹³29:13 Mathayo 15:8–9; Mariko 7:6–7Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Atu hano ananisengerera

na kuniishimu kpwa kanwa zao

ela mioyo yao i kure nami.

Ibada zao zinalongozwa ni malagizo arigofundzwa ni anadamu.

¹⁴29:14 1 Akorintho 1:19Kpwa sababu iyo ndahenda tsona kazi ya kuangalaza kahi ya atu aha.

Nindahenda kazi ya kuangalaza na vilinje.

Ikima ya enye ikima indaangamika

na kumanya kpwa atu a kpwao amanyao, kundafwitswa.”

¹⁵Shauri yao hinyo amfwitsao Mwenyezi Mlungu mipango yao.

Hinyo ahendao mambo gao chisiri-siri na kudziamba mwao mioyoni,

“Taphana ahuonaye, tsona taphana mutu ndiyehumanya.”

¹⁶29:16 Isaya 45:9; Arumi 9:20Mwimwi mkuika mambo chitswatsi.

Dze, mfinyangi anaweza kuambwa a sawa na ulongo?

Haya cho chitu chirichofinyangbwa chinaweza kumuamba ariyechifinyanga,

“Uwe kunifinyangire.”

Au chitu chirichofinyangbwa chinaweza kumuamba ariyechifinyanga,

“Uwe kumanya rorosi.”

¹⁷Bado muda mchache tu, Lebanoni indagaluzwa kukala munda wenye rutuba

na munda wenye rutuba undakala tsaka.

¹⁸Wakati hinyo masito andaweza kusikira maneno ga hicho chitabu

na matso ga vipofu gandaona

kahi za upofu na jiza.

¹⁹Anyenyekevu andahamirwa tsona ni Mwenyezi Mlungu

na achiya andahamirwa ni Mtakatifu wa Iziraeli.

²⁰Mana atu majaili andaangamizwa,

enye chibero andasiswa

nao apangao kuhenda mai andaangamizwa.

²¹Hinyo ni hara amuhendao mutu kukala mkosa

na kumhehera mkosadzi

hinyo nkumlafya haki mutu asiye makosa kpwa maneno ga handzo.

²²Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu ariyemkombola Burahimu anaamba hivi kuhusu atu a mudzi wa Jakobo:

“Jakobo kandagbwirwa ni haya tsona

wala kandagbwirwa ni waibu.

²³Atu ndipholola na kudziona arivyo anji,

andamanya kukala mimi Ndimi Mtakatifu.

Andamtogola Mtakatifu wa Jakobo,

andamuogopha Mlungu wa Iziraeli.

²⁴Aho akosao mwao rohoni andangʼarirwa

na aho anungʼunikao andakubali mafundzo.”

¹Mwenyezi Mlungu anaamba, “Shaka hiro kpwa hinyo anaoasi.

Anahenda mipango isiyokala yangu,

na kuhenda ushirika bila Roho wangu,

aenjerezao dambi dzulu ya dambi.

²Atsererao kuphiya Misiri

bila kunitaka ushauri,

avoyao msada na urindzi kula kpwa farao,

na kukuluphira urindzi kula tsi ya Misiri.

³Phahi hinyo urindzi wa Farao undakutiyani waibu,

na kuadamira kpwenu pepho ya Misiri kundakuhendani mkale chitu cha kuberwa.

⁴Mana dzagbwe akulue a hiko Soani

na ahumwae akafika Hanesi,

⁵chila mutu andatiywa waibu

kpwa sababu atu a Misiri taaweza kutivya bii.

Taana msada wala fwaida, ela waibu.”

⁶Higa ni maneno kuhusu nyama a tsakani ario tsi ya kugbwa, mwakani mwa Juda:

Ahumwa enu nkutsupira tsi ya tabu na ziki

tsi ambayo nkutuluka simba achetu na simba alume,

mabafwe na nyoka siru za kuuruka.

Nkutsukula mali zao dzulu ya punda na ngamia

akaziphirika kpwa atu asioweza kuterya,

⁷taifa ra Misiri ambaro msadawe taufwaha rorosi.

Ndiyo mana Misiri nkayiiha

Rahabu30:7 Rahabu ni dzinyama kulu ra baharini. anayedzisagarira tu.

Iziraeli tailonda kusikira

⁸Mwenyezi Mlungu waniamba niuandike ujumbe huno kpwenye mwalawe

na uandike chitabuni,

ili wedze ukale ushaidi hata kare na kare.

⁹Mana ni atu akaidi,

asiolonda kusikira malagizo ga Mwenyezi Mlungu.

¹⁰Nkuambira aonadzi,

“Msione tsona ruwiya.”

Na manabii, “Huambireni mambo manono na kuhutabiriya handzo!

¹¹Richani iyo njira,

galukani mriche iyo njira,

na mriche kuhudemurira

msihuambire tsona kuhusu iye Mtakatifu wa Iziraeli!”

¹²Phahi dzulu ya higo, Mtakatifu wa Iziraeli anaamba hivi:

“Kpwa sababu mkarema ujumbe huno,

namwi mkaadamira kuonera na kuchenga,

¹³phahi uyi wenu

undakala dza mwanya kpwenye ukuta mure

ukuta ulondao kugbwa,

na kugbwakpwe kundakala gafula bila kumanya.

¹⁴Na kuvundzikakpwe kundakala dza nyungu ya ulongo,

ichiyovundzwa kusudi

isisale seemu ichiyotivywa.

Phasisale hata chidzaya cha kutsukurira moho,

au cha kuhekera madzi chisimani.”

¹⁵Mwenyezi Mlungu, Mtakatifu wa Iziraeli anaamba,

“Mundativywa ichikala mundatubu makosa genu na kuhurira.

Kuhurira na kukuluphira ndiyo nguvu yenu,”

ela tamyakubali.

¹⁶Badaye mwimwi mwaamba,

“Hata! Swino hundazola na farasi azolao mairo.”

Ni kpweli mundazola ela hinyo anaokuzoresani

andakala na mairo zaidi.

¹⁷Atu elufu mwenga andazolwa ni mutu mmwenga

na kundi zima rindazolwa ni atu atsano bahi.

Achache enu ndiotiya

andakala dza mlingoti wa bendera dzulu ya chidzango.

Mwenyezi Mlungu anaonera mbazi atue

¹⁸Mwenyezi Mlungu anagodza kpwa hamu akukubalini

na kukuonerani mbazi.

Mwenyezi Mlungu ni Mlungu ahendaye haki,

iye nkujaliya anaomkuluphira.

¹⁹Kpwa kpweli mwimwi atu a Sayuni, yani Jerusalemu tamundarira tsona. Mchiririra kuterywa, andakuonerani mbazi, naye andasikira chiriro chenu, andakujibuni. ²⁰Dzagbwe Mwenyezi Mlungu nkuapha chakurya chichache agbwiririre wakati wa shida na madzi machache ga kuphunguza chiru bado andaenderera kukala mwalimu wenu namwi mundamuona na matso genu. ²¹Napho mkagaluka uphande wa kulume au wa kumotso, mundasikira sauti inaamba, “Njira ni hino, igbwireni!” ²²Alafu vizuka vyenu vya feza na zahabu mundaviona dza najisi na kuvitsupha dza mademu ga nongo. ²³Mwenyezi Mlungu andahenda mvula inye kpwa ajili ya mbeyu zenu mchizophanda. Minda yenu indavyala mtsere munji na mifugo yenu indaphaha nyasi nyinji za kurisa. ²⁴Hata ndzau na nyo punda a kurimira minda yenu andariswa mtsere uchiokola munyu vinono na uchiophehwato. ²⁵Siku iyo atu anji andaolagbwa na minara kubanangbwa, madzi gandajera kula myango mire na vidzango vire. ²⁶Alafu Mwenyezi Mlungu andaafunga bendeji atue ariolumizwa na kuphoza vironda arivyosababisha. Mwezi undaala na mwanga munji avi ni dzuwa, na dzuwa rindalavya mwanga munji kano sabaa zaidi ya kawaida. Indakala avi ni mwanga wa siku sabaa kpwa siku mwenga.

Ashuru indatiywa adabu

²⁷Mwenyezi Mlungu aredza kula kure

na usiru munji na maingu maziho ga mosi.

Kanwaye i tele maneno ga tsukizi

na lilakare ni dza moho uochao tsetsetse.

²⁸Pumuziye ni dza chidzuho chirichofurika madzi

gafikago hadi singoni.

Iye nkusumbisa mataifa ganjina na kugabananga.

Alafu nkutiya lijamu30:28 Lijamu ni neno ra Chiswahili ririro na mana ya chigongo chitiywacho mlomoni mwa farasi ili kumlongoza kura mutu alondako aphiye. chila mutu wa tsi ya kure

na kualongoza aangamike.

²⁹Atu a Mwenyezi Mlungu andaimba

dza wakati wa usiku anaphokala na sikukuu takatifu.

Mwenyezi Mlungu ni mwamba wa nguvu kpwa Iziraeli

na atue andakala na raha dza akalavyo anapholunga-lunga sauti za chivoti

kuphiya mwango wa Sayuni kpwendahenda ibada.

³⁰Mwenyezi Mlungu andakala msiru.

Sautiye kulu ya kuogofya indasikirika

na mkpwonowe undakala tayari kupiga.

Usiruwe undakala dza moho uochao tsetsetse,

uchilungirwa ni chiguruguru na phuto.

³¹Aashuru achisikira sauti ya Mwenyezi Mlungu

na kumuona apigavyo na fwimboye ya chuma,

andaogopha.

³²Chila pigo ndiropiga Mwenyezi Mlungu

kuhumira ndataye ya kutiira adabu

kundasikirwa sauti za tamburini na za ngephephe.

³³Phatu pha kuochera lufu ra mfalume

phatayarishwa hangu kare.

Dibwa hiro ni pana tsona ra china.

Phana kuni nyinji chizopangbwa kare.

Mwenyezi Mlungu andaasa moho kpwa pumuziye

dza moho wa chibiriti.

Mwenyezi Mlungu andakanira Jerusalemu

¹Shaka hiro kpwa hinyo anaotserera kuphiya Misiri kpwendavoya msada,

hinyo anaoadamira farasi a viha.

Anaoadamira magari gao ga kuvwehwa ni farasi

kpwa kukala anajeshi akuhumira farasi ana mkpwotse,

badala ya kumuadamira Mtakatifu wa Iziraeli,

au kuvoya msada kpwa Mwenyezi Mlungu.

²Iye ana ikima na anaweza kureha mashaka.

Achigomba nenore kakosa kuritimiza.

Andaatiya adabu hinyo anaohenda uyi,

na atu ateryao ahendao mai.

³Amisiri ni anadamu, si milungu

Farasi aho ana miri ya kawaida

taaweza kuishi ta kare na kare,

Mwenyezi Mlungu ndiphoonyesa nguvuze

andaangamiza ateryaye na aterywao.

Osi andafwa phamwenga.

⁴Mwenyezi Mlungu, waniamba,

“Ndanguruma na kukushambuliya dza simba asiyeogopha.

Asiyetishirwa ni sauti ya guphuphu ra arisa

anaorinda mangʼondzi.

Hivyo ndivyo mimi Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ndivyotserera

na kupigana kpwenye mwango Sayuni.

⁵Mimi Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi nindarinda Jerusalemu

dza nyama wa mapha anavyouruka-uruka kuzunguluka nyumbaye.

⁶“Mwi atu a Iziraeli, muuyireni iye mriyemuasi. ⁷Mana siku hiyo, chila mmwenga andarema vizuka vya feza na zahabu arivyodzitengezera na mikono yenu ya dambi.

⁸Aashuru andaolagbwa

ela si kpwa panga za atu.

Aho andajeza kuchimbira upanga

na barobaro aho andagbwirwa alazimishwe kukala atumwa.

⁹Urindzi wa Aashuru undagbwa kpwa sababu ya wuoga,

Akulue a viha andadziondoka achimbire ariche bendera yao vihani.”

Hivi ndivyo Mwenyezi Mlungu aambavyo

iye ambaye mohowe mkpwulu u dzulu ya mwango Sayuni

na jimbi-jimbire ri Jerusalemu.

Mfalume ahendaye haki

¹Lola, mfalume andatawala na haki

na akulue andalavya uamuli wa haki.

²Chila mmwenga wao andakala dza phatu pha kudzifwitsa

pha kudzichinga na phuto kali,

dza chidzuho cha madzi hiko jangbwani

na dza pepho ya mwamba mkpwulu wakati wa dzuwa ngerengere

kpwenye tsi isiyomera chitu.

³Alafu chila ariye na matso ga kuona andagatongʼola aoneto

na ariye na masikiro andaphundza ili asikire.

⁴Osi asio vumirira andahenda chituwo aririkane,

chila ariye na chigugumiza andagomba vinono.

⁵Azuzu taandaisabiwa tsona kukala ni chitu

na asio na adabu taandaishimiwa.

⁶Azuzu anagomba ga chizuzu,

chila wakati anahenda mipango ya kuhenda dambi

ya kugomba handzo kuhusu Mwenyezi Mlungu.

Mipango ya kuahirisa ario na ndzala

na kualafya madzi ario na chiru.

⁷Njira za mutu wa handzo ni mbii.

Anapanga hila,

ili aangamize achiya na agayi,

kpwa kulavya ushaidi wa handzo

hata napho enye analalamikira haki.

⁸Atu ario na ishima nkupanga mambo ga ishima

na mahendo gao ga ishima nkuaimarisha.

Achetu a Jerusalemu andatiywa adabu

⁹Hendani makini musikire higa nigombago

mwi achetu enye raha.

Niphundzani mwi ana a achetu

munaodziona mu salama.

¹⁰Mwimwi achetu munadziona mu salama

ela ndani ya mwaka mmwenga mundakakama,

mana minda ya mizabibu indafusa,

na tamundavuna matunda gogosi.

¹¹Kakamani mwi achetu enye raha,

kakamani na wuoga mwimwi msagalao raha msitarehe.

Vulani nguwo zenu

mvwale magunia.

¹²Pigani vifuwa vyenu kpwa sonono

kpwa sababu ya minda ya mizabibu yenu,

¹³na kpwa sababu ya tsi ya atu angu

ambayo i tele miya.

Sononekani kpwa sababu ya nyumba zenye raha

kpwenye mudzi wenye raha wa Jerusalemu.

¹⁴Dzumba ra mfalume rindarichwa wekee bila atu

mudzi uriokala ukaodzala atu

undakala wekee.

Minara ya urindzi indakala magandzo ta kare na kare

na ikale uwanja wa mvumbo za maforo

na weru wa kurisa mangʼondzi.

¹⁵Hali indakala hivyo

hadi Roho wa Mlungu ndiphohwedzera kula dzulu mlunguni,

ndipho majangbwa gandakala minda yenye rutuba,

na minda yenye rutuba indakala dza tsaka.

¹⁶Ndipho hiko weruni atu andaamula na haki

na atu andakala enye haki kpwenye tsi ya rutuba.

¹⁷Atu andasagala kpwa amani kpwa kukala ni enye haki,

kpwa haki yao andahurira na akale salama ta kare na kare.

¹⁸Atu angu andasagala kpwa amani

makalo gao gandakala phatu salama pha kuishi,

andahurira na taandayugbwa ni yeyesi.

¹⁹Dzagbwe mvula ya mawe indanya na kubwaga mihi yosi ya tsakani 32:19 Chieburania tachiwazi.

na mudzi ubanangbwe tsetsetse.

²⁰Ela mwimwi mundajaliwa, mundaphanda mbeyu zenu kanda-kanda ya seemu zosi za madzi

na kuricha punda enu na ngʼombe zenu zirise bila kufungbwa.

Jerusalemu indakala salama

¹Shaka hiro uwe uriyebananga atu angu,

kala kudzangbwebanangbwa, ela vivi undabanangbwa.

Shaka hiro uwe uriyesalata atu angu,

kala kudzangbwesalatwa, ela vivi undasalatwa.

Ndiphomala kubananga na kusalata

nawe undabanangbwa na usalatwe.

²Nakuvoya Mwenyezi Mlungu uhuonere mbazi,

swiswi hunakukuluphira uwe.

Hutiye nguvu chila ligundzu

na uhutivye chila wakati wa mashaka.

³Unaphonguruma mataifa ganjina nkuchimbira

unaphoonyesa urivyo mkpwulu mataifa nkutsamukana.

⁴Hukuvamia maadui gehu dza ndzije adide avamiavyo

na kuhala zewe chila aricho nacho dza ipho ra ndzije riryavyo.

⁵Uwe Mwenyezi Mlungu una utukufu munji na chihicho chi dzulu sana.

Undareha uamuli wa haki na kusaonerana ko Sayuni.

⁶Uwe ndiwe msingi unayehuhenda hukale imara wakati wosi.

Ukuhutivya na kuhupha ikima ya kpweli na marifwa,

na kukuogopha uwe Mwenyezi Mlungu ndicho chitu cha samani zaidi kpwehu.

⁷Lolani, masujaa enu anakota kululu njira-njira kulonda msada.

Ajumbe enu atarajiya amani ela achiuya kaya na chiriro.

⁸Takuna tsona anyendekaye,

barabara zosi zikarichwa wekee.

Vilagane vikavundzwa

wala takuna ishima kpwa yeyesi aikaye chilagane.

⁹Minda taimera chitu mana yauma,

mwango Lebanoni ukagbwirwa ni waibu mana mihiye ikanyala.

Seemu ya tsi ya kugbwa iriyo na rutuba, yiihwayo Sharoni ikakala jangbwa.

Mihi ya tsi ya kugbwa iihwayo Bashani

na tsaka ra mwango Karimeli rinakuta makodza.

¹⁰Ela Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Nindahenda chitu ili nitogolwe sana.

¹¹Mipango yenu ni dza wiswa

na mahendo genu ni dza mibuwa, tagaokola rorosi.

Pumuzi zenu ni dza moho wa kukuangamizani.

¹²Mundaochwa mkale ivu

dza miya iphyavyo mohoni.”

¹³Chila mutu wa kure na wa phephi naedze alole nchivyohenda.

Naedze alole uwezo wangu mkpwulu!

¹⁴Enye dambi ario mwango Sayuni

anakakama kpwa wuoga, nao anauza,

“Hundasagaladze phatu pharipho na moho mkali,

moho usioricha kuaka?”

¹⁵Ela hinyo asagalao kpwa kuhenda haki

na kugomba kpweli,

hinyo aremao kuhala pesa kpwa nguvu

na asiokubali hongo,

hinyo asiodzihusisha na njama za kuolaga

na asioshiriki kuhenda mai,

¹⁶ndio ambao andasagala dzulu, phatu pharipho salama,

na chimbiriro rao rindakala ngome iriyo mwambani.

Andakala na chakurya

na madzi ga kutosha wakati wosi.

Mwenyezi Mlungu ndiye mfalume wehu

¹⁷Siku mwenga undamuona mfalume arivyo mnono.

Undalola uone tsi anayoitawala irivyo kulu na pana ya kufika kure.

¹⁸Alafu undaririkana urivyogaya na undadziuza,

“Akuphi nyo vilongozi akulu ariohuogofyera

na kuhulazimisha kuripha kodi ya dzulu?”

¹⁹Kundaona tsona atu hinyo a mabavu

hinyo ariogomba luga usiyoimanya na usiyoielewa.

²⁰Kuluphiroro narikale Sayuni,

mudzi wa kukusanyana kpwa ajili ya sikukuu zehu zoikpwa.

Undaona Jerusalemu iriyo imara

dza hema ambaro vigingivye taviweza kungʼolwa

ambavyo vikafungbwa ngingingi kpwa kowa zisizoweza kudoka.

²¹Kpwa kpweli, hipho Mwenyezi Mlungu wa nguvu andakala phamwenga naswi.

Iye andaphahenda hipho phakale dza phatu phenye myuho mipana na vidzuho.

Phatu ambapho meli kulu za maadui tazindaphafika.

²²Mwenyezi Mlungu ndiye muamuli wehu

na mtawala wehu.

Mwenyezi Mlungu ndiye mfalume wehu

iye ndiye ndiyehutivya.

²³Kowa zenu zikarejera,

taziweza kudinisa mlingoti,

ama kubumula tangare.

Chisha zewe nyinji zindaganywa,

hata virema piya aphahe.

²⁴Taphana ndiyeamba ni mkpwongo,

na dambi za asagalao himo, zindaswamehewa.

Mataifa ganjina gandaamulwa

¹Mataifa gosi nagasengere phephi ganisikize,

atu osi naaniphundze.

Atu osi a dunia naanisikire na vyosi viiodzazavyo

dunia yosi na vyosi vimeravyo himo.

²Mwenyezi Mlungu akatsukizwa sana ni mataifa na majeshi gao.

Akaamua kukala ni gaolagbwe tsetsetse.

³Nyufu zao zindarichwa bila kuzikpwa.

Zindaola na zinuke lovu.

Myango indalwamiswa ni milatso yao.

⁴34:4 Mathayo 24:29; Mariko 13:25; Luka 21:26; Maono 6:13–14Nyenyezi zosi mlunguni zindaangamika

na mlungu undakundzwa dza jamvi.

Chila chitu mlunguni chindagbwa

dza makodza ga mzabibu chigonyala

au ga mtini chigouma pho muhini.

⁵34:5 Isaya 63:1–6; Jeremia 49:7–22; Ezekieli 25:12–14; 35:1–15; Amosi 1:11–12; Obadiya 1:1–14; Malaki 1:2–5Bada ya upanga wa Mwenyezi Mlungu kuhenda alondavyo hiko dzulu mlunguni,

undatserera hadi Edomu,

taifa ambaro Mwenyezi Mlungu akapanga kuriangamiza tsetsetse.

⁶Upanga wa Mwenyezi Mlungu ukaodzala milatso na marunya.

Milatso ya ana ngʼondzi na mbuzi,

marunya ga figo za maturume.

Mana Mwenyezi Mlungu analavya sadaka hiko Bosira,

akatsindza sana katika tsi yosi ya Edomu.

⁷Nyahi andatsindzwa phamwenga nao,

ana ndewa phamwenga na ndzau a mkpwotse.

Tsi yao indalwama milatso

na mitsanga yao indaodzala mafuha gao.

⁸Mana Mwenyezi Mlungu ana wakatiwe wa kuriphiza chisasi.

Wakati ambapho andaakanira atu a mudzi wa Sayuni

chinyume cha atu a tsi ya Edomu na mataifa ganjina.

⁹Vidzuho vya Edomu vindagaluzwa kukala lami

na mtsangawe kugaluzwa kukala chibiriti,

alafu tsi yosi indakala lami iakayo.

¹⁰34:10 Maono 14:11; 19:3Indaaka usiku na mutsi

wala taindasika kutifuka mosi ta kare na kare.

Edomu indakala jangbwa muda mure,

chivyazi chimwenga hadi chanjina.

Takuna mutu ndiyetsupa tsona kahi za tsi iyo hata kare na kare.

¹¹Mweko na vimburu vindasagala himo.

Mlungu andairicha ikale gandzo,

ikale tsumbi ya mawe.

¹²Edomu indaihwa, “Ufalume usio na chitu.”

Ana osi a afalumee taandakala chitu tsona.

¹³Madzumbage ga afalume na ngomeze

zindaodzala miya.

Diya-mbewa na mbuni

ndio ndiosagala himo.

¹⁴Nyama a tsakani andaindza phamwenga na fisi,

mbuzi a weruni andaihana.

Nyama a usiku andakpwedza kuko

nao andaphaha phatu pha kuoya.

¹⁵Vimburu vindadzidzengera nyumba zao vibwage mayayi,

viahire na vikokote na kukusanya vidzana vyao na kuvirinda.

Viphanga piya vindakusanyika kuko

chila chichetu na chiyawe chilume.

¹⁶Endzani kpwenye chitabu cha Mwenyezi Mlungu

mundaona phatu phakaandikpwa hivi,

“Taphana hata mmwenga wa hinya ndiyekosa kukalapho,

chila mmwenga andakala na myawe.

Mana Mwenyezi Mlungu akaamuru ikale hivyo,

na akaakusanya kpwa uwezo wa Rohowe.”

¹⁷Mwenyezi Mlungu ndiye chiyeapha tsi ya Edomu,

akaaganyira mwenye tsi hiyo.

Edomu indakala mali yao hata kare na kare

nao andasagala himo chivyazi bada ya chivyazi.

Kuuya Jerusalemu na raha

¹Jangbwa na tsi kavu zindahererwa

na maruwa gandabumula weruni.

²Tsi zirizo weru, zindabumula dza maruwa

na kuimba mawira ga raha.

Zindaodzala mihi dza mwango wa Lebanoni

na kukala nono dza mwango wa Karimeli au Dete ra Sharoni.

Atu andaona mahendo manono ga Mwenyezi Mlungu,

mambo makulu anagohenda Mlungu wehu.

³35:3 Aeburania 12:12Tiyani nguvu mikono minyonje,

dinisani magoyo sigoweza kuima.

⁴Hinyo achiomaka kpwa wuoga aambireni,

“Msiogophe, dzitiyeni nguvu! Mlungu wehu aredza!

Aredza ariphize chisasi,

aredza akutivyeni.”

⁵35:5 Mathayo 11:5; Luka 7:22Ndiphokpwedza, vipofu andahewa uwezo wa kuona

na masito andasikira.

⁶Viswere nao andaweza kutinatina dza kulungu

na bubu andaimba na raha.

Weruni kundazembuka pula za madzi

na jangbwani kundajera myuho.

⁷Tsi ichiyokola dzuwa indakala ziya ra madzi,

mtsanga uchiouma kpwa kukosa mvula

undagota vidzuho vya madzi.

Hiko kusagalako diya-mbewa

magugu manji gandamera.

⁸Kundakala na barabara kulu ndiyoihwa

“Njira ya utakatifu.” Indakala njira ya atu a Mlungu.

Yeyesi ariye najisi

kandatsupira njira hiyo.

Chila ndiyetsupira njira iyo

kandaangamika hata kala ni mzuzu.

⁹Njira iyo taindakala na simba

wala nyama yeyesi msiru wa tsakani.

Ela hinyo ariotivywa ni Mwenyezi Mlungu

ndio ndiotsupira njira hiyo.

¹⁰Atu ambao Mwenyezi Mlungu waativya andauyiza salama

kula tsi za kure arikoatsamiza kpwa lazima

andauya na kuinjira Sayuni

kuno anaimba kpwa raha isiyosika.

Andakala na raha siku zao zosi

wala taphana ndiyekala na sababu ya kusononeka wala kuula.

Senakeribu anavamia Juda

(2 Afalume 18:13–27; 2 Nyakati 32:1–19)

¹Mwaka wa kumi na ne, wa utawala wa mfalume Hezekiya, mfalume Senakeribu wa Ashuru washambuliya midzi yosi ya Juda yenye ngome na achiiteka. ²Mfalume wa Ashuru wamuhuma mkpwulu wa jeshi kula Lakishi, aphiye kpwa mfalume Hezekiya ko Jerusalemu na jeshire kulu. Ye mkpwulu wa jeshi waphiya achendaima phephi na mfumbi uinjizao madzi mtsara wa dzulu kpwenye barabara kulu iphiyayo chiwanja cha mfuli wa nguwo. ³Hipho watulukirwa ni Eliakimu mwana wa Hilikiya, ambaye kala ni muimirizi wa dzumba ra mfalume, muandishi Shebuna na Joa mwana wa Asafu, muiki wa vitabu vya kumbukumbu.

⁴Ye mkpwulu wa jeshi achiaambira, “Muambireni Hezekiya kukala, ‘Mfalume mkpwulu wa Ashuru ana kuuza hivi: Ukakuluphira utu wani? ⁵Maneno mahuphu tagatosha kukuhenda uwe uturye viha. Ukamkuluphira ani we hata unaniasi? ⁶36:6 Ezekieli 29:6–7Namanya ukakuluphira Misiri, iyo ni dza mridza wa nyasi uchiopufuka. Utu ambao undamdunga mkpwono yeyesi ndiyeujejemera. Hivyo ndivyo arivyo Farao mfalume wa Misiri kpwa osi anaomkuluphira.’ ⁷Ela hata kama mundaniambira, ‘Hunamkuluphira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu,’ nami ndakuuzani, ‘Dze siye hiye ambaye Hezekiya wabananga mwatumwe mosi mwa dzulu mwa kuabudu na kulavya sadaka na kuambira atu a Juda na Jerusalemu, “Abuduni mbere za phatu pha kulavira sadaka!” ’

⁸“Ndzo upatane na bwana wangu, mfalume wa Ashuru, nami ndakupha farasi elufu mbiri napho undaweza kuphaha aphirikie. ⁹Kundaweza kuturya hata ofisaa wa tsini wa bwana wangu, hata ukaikuluphira Misiri kpwa magari ga kuvwehwa ni farasi na aphirikie. ¹⁰Zaidi ya gosi nakuamba, mino sikadzireha mwenye kpwedzapigana ili hino tsi niiangamize, Mwenyezi Mlungu ndiye ariyeniamba, ‘Ambuka ukaishambuliye hira tsi na uiangamize.’ ”

¹¹Ndipho Eliakimu, Shebuna na Joa achimuamba yuya mkpwulu wa jeshi, “Swino atumishio hunaelewa Chiaramu vinono, kpwa hivyo gomba naswi Chiaramu usigombe Chieburania, mana nyo atu ario pho dzulu ya ukuta anasikira.”

¹²Ela yuya mkpwulu wa jeshi achiamba, “Pho kpwani mino nkalagizwa ni tajiri wangu maneno higa nkuambireni mwimwi na mkpwulu wenu bahi? Maneno higa ni mgamanye mwimwi phamwenga na hinyo asegereo ukutani. Aho piya a mashakani phamwenga namwi, andarya mavi gao na kunwa mikodzo yao dza mwimwi.” ¹³ye mkpwulu wa jeshi waunuka, achikota kululu kpwa Chieburania achiamba, “Phundzani maneno ga mfalume mkpwulu, mfalume wa Ashuru! ¹⁴Ye mfalume anaamba, ‘Msikubali Hezekiya akuchengeni, kpwa sababu kandaweza kukutivyani. ¹⁵Msikubali Hezekiya akuhendeni mumkuluphire Mwenyezi Mlungu kpwa kuamba: Hakika Mwenyezi Mlungu andahutivya, mudzi huno taundatiywa mikononi mwa mfalume wa Ashuru.’ ¹⁶Musimusikize Hezekiya, mana mfalume wa Ashuru anaamba, ‘Patanani nami na mdzilavye kpwangu. Hipho ndipho chila mmwenga wenu andaweza kurya matunda ga mzabibuwe na matunda ga mtiniwe, na kunwa madzi ga chisimache mwenye, ¹⁷hadi ndiphokpwedza atsamiza niaphirike tsi ambayo i dza yo yenu, tsi yenye mtsere na uchi wa zabibu, tsi yenye chakurya na minda ya mizabibu.’

¹⁸“Na musimusikize Hezekiya anaphokuchengani achiamba, ‘Mwenyezi Mlungu andahuokola.’ Kuna yeyesi kahi ya milungu ya mataifa ariyeokola tsi yao kula mikononi mwa mfalume wa Ashuru? ¹⁹Iphaphi yo milungu ya Hamathi na Aripadi? Iphaphi yo milungu ya Sefarivaimu? Dze, yaokola Samariya kula mikononi mwangu? ²⁰Kahi ya milungu yosi ya tsi, ni milungu iphi iriyoweza kuokola tsi yao kula mikononi mwangu, hadi Mwenyezi Mlungu aweze kuiokola Jerusalemu kula mikononi mwangu?” ²¹Ela aho anyamala zii, mana kala akalagizwa ni mfalume Hezekiya asimjibu rorosi.

²²Phahi, Eliakimu mwana wa Hilikiya ariyekala muimirizi wa nyumba ya mfalume, na Shebuna yekala muandishi wa mfalume na Joa mwana wa Asafu, muiki wa kumbukumbu, aphiya kpwa Hezekiya kuno akakpwanyula nguwo zao, achimsemurira maneno ga yuya mkulu wa jeshi.

Hezekiya anaendza msada kpwa Isaya

(2 Afalume 19:1–13)

¹Mfalume Hezekiya ariphosikira mambo gago, wakpwanyula nguwoze, achivwala gunia, achiinjira ndani ya nyumba ya Mwenyezi Mlungu. ²Naye achimuhuma Eliakimu, yekala muimirizi wa dzumba ra mfalume, muandishi Shebuna na alavyadzi-sadaka avyere aphiye kpwa nabii Isaya mwana wa Amozi, kuno akavwala magunia. ³Nao ariphofika kpwa Isaya achimuamba, “Hezekiya anaamba hivi, ‘Rero ni siku ya sonono, ya kudemurirwa na ya kuberwa. Swino hukakala dza mchetu alondaye kudzivugula, ela kana mkpwotse wa kupiga mbavu. ⁴Chahi Mwenyezi Mlungu, Mlunguo, wasikira maneno ga mkpwulu wa jeshi ambaye wahumwa ni bwanawe mfalume wa Ashuru, kumkufuru Mlungu ariye moyo, naye Mwenyezi Mlungu, Mlunguo andamzemerera kpwa ajili ya maneno achigosikira. Voyera nyo ariosala.’ ”

⁵Hara atumishi a mfalume Hezekiya ariphofika kpwa Isaya, ⁶Isaya waambira, “Muambireni bwana wenu, kukala Mwenyezi Mlungu anaamba hivi, ‘Usiogophe kpwa sababu ya maneno chigosikira, ambago atumishi a mfalume wa Ashuru akanilaphiza nago. ⁷Nindamtiya roho ya wasiwasi naye andasikira ndziyendziye na auye kpwao. Chisha ndamuhenda akaolagbwe kuko kpwa upanga.’ ”

Aashuru analavya tsona vitisho

⁸Phahi yuya mkpwulu wa jeshi ra Ashuru ariphosikira kukala mfalumewe akauka Lakishi, wauya achendakuta majeshi gao ganapigana na atu a mudzi wa Libuna, achimlunga kuko.

⁹Alafu mfalume Senakeribu achisikira kukala mfalume Tirihaka wa Kushi aredza apigane naye. Phahi ariphosikira vivyo, achihuma ajumbe kpwa Hezekiya achiamba, ¹⁰“Kamuambire Hezekiya mfalume wa Juda, ‘Usichengbwe ni ye Mlunguo unayemkuluphira akuambaye kukala mudzi wa Jerusalemu taundatiywa mikononi mwa mfalume wa Ashuru.’ ¹¹Lola, we mwenye wasikira kare vira afalume a Ashuru arivyohendera tsi zosi, aho aziangamiza tsetsetse. Dze we undatiya? ¹²Dze, yo milungu ya mataifa goangamizwa ni ano baba, yani Gozani, Harani, Resefu na atu a Edeni asagalao mudzi uihwao Telasari yaweza kugaokola? ¹³A phaphi ye mfalume wa Hamathi, au wa Aripadi, au mudzi wa Sefarivaimu, au wa Hena au wa Iva?”

Mavoyo ga Hezekiya

(2 Afalume 19:14–19)

¹⁴Hezekiya waphokera hira baruwa kula mikononi mwa hara ajumbe achiisoma. Chisha achiambuka achiphiya nyumbani kpwa Mwenyezi Mlungu achendayiika wazi mbere za Mwenyezi Mlungu. ¹⁵Hezekiya achivoya Mwenyezi Mlungu achiamba, ¹⁶37:16 Kutsama 25:22“Uwe Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, Mlungu wa Iziraeli, usagalaye chihi cha chifalume dzulu ya makerubi, uwe macheyo ndiwe Mlungu wa falume zosi za dunia. Uwe ndiwe uriyeumba mlunguni na tsi. ¹⁷Hega sikiro uwe Mwenyezi Mlungu usikire, vugula matsogo uwe Mwenyezi Mlungu uone. Sikiza maneno gosi ga Senakeribu, achigolagiza ili kumnyetera Mlungu ariye moyo.

¹⁸“Ni kpweli uwe Mwenyezi Mlungu, kukala nyo afalume a Ashuru abananga tsetsetse mataifa ganjina gosi na tsi zao. ¹⁹Atsupha milungu yao mohoni na kuibananga-bananga kpwa sababu kala siyo milungu ya kpweli, ela kala ni vizuka vya mihi na mawe vyotsongbwa ni anadamu. ²⁰Sambi, uwe Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu, hutivye kula mwakpwe mikononi, ili falume zosi duniani zimanye kukala uwe macheyo ndiwe Mwenyezi Mlungu.”

Ujumbe wa Isaya kpwa mfalume

²¹Ndipho Isaya mwana wa Amozi, achihuma ujumbe kpwa Hezekiya achiamba, “Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli anaamba hivi: Voyo uchironivoya kuhusu Senakeribu mfalume wa Ashuru, ²²riri ndiro neno arirogomba Mwenyezi Mlungu kumuhusu iye:

‘Ye mwanamwali wa Sayuni, anakubera na kukunyetera,

Ye msichana wa Jerusalemu,

anasukasuka chitswache nyumazo wakati unachimbira.

²³Ukamnyetera na kumlaphiza ani?

Ukamdemurira ani?

Ni ani uchiyemlola na matso ga chibero?

Ni iye Mtakatifu wa Iziraeli!

²⁴Kutsupira atumishio,

ukamʼbera Mwenyezi Mlungu,

uwe ukaamba,

“Kpwa magari gangu manji ga kuvwehwa ni farasi

nikakpwera dzulu ya virere vya myangoni, hadi ndani ya Lebanoni.

Nami nikatema mierezi mire-mire,

na misonobariye minono-minono.

Nikainjira hata seemuze za ndani-ndani,

kpwenye tsakare ririro gigigi mihi.

²⁵Nátsimba visima kpwenye tsi za chijeni na nchinwa madzige.

Na náumisa vidzuho vya Misiri

kpwa magulu gangu.”

²⁶Dze, we kudzangbwesikira,

kukala mimi ndimi yepanga dzambo hiri hangu kare?

Nágapanga hangu kare na vivi ninagatimiza.

Nápanga kukala ubomole midzi yenye ngome,

ikale tsumbi za mawe na magandzo.

²⁷Ndiyo mana enyezie a midzi iyo achikala akasira nguvu,

akavundzika mioyo na kunyala,

akala dza mimea ya mundani, dza nyasi tsanga,

dza nyasi zimerazo dzulu ya nyumba,

ziumazo kabila ya kuphera.

²⁸Ela, mimi namanya vyo uishivyo,

shuulizo zosi nazimanya.

Ninamanya vyo unitsukirirwavyo.

²⁹Kpwa vira ukanitsukirirwa

na nkasikira kudzikaryako,

ndatiya chiloo changu mwako pulani

na nkutiye lijamu mwako kanwani.

Ndakuuyiza na yo njira uriyokpwedzera.’ ”

³⁰“Na hino ndiyo ndiyokala ishara kpwako uwe Hezekiya.

Mwaka uhu mundarya vya kumera vyenye,

na mwaka wa phiri mundarya matunda ga vitu vivyo.

Ela mwaka wa hahu,

phandani na mvune,

phandani mizabibu na murye matundage.

³¹Hinyo atu ariosala a nyumba ya Juda,

andakala dza mihi imerayo mizi tsini,

na kuvyala matunda.

³²Mana ko Jerusalemu, kundatuluka atu ndiosala,

na kula mwango wa Sayuni, kundatuluka chikundi cha atu ndiotiya.

Mendzwa nyinji ya Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi,

ndiyo ndiyogahenda gaga.”

³³Kpwa vivyo, Mwenyezi Mlungu anaamba hivi kuhusu mfalume wa Ashuru:

“Iye kandamenya mudzi huno

wala kulatsa muvwi hipha,

wala kpwedza mbere na ngao,

wala kandaudzengera mwatu mwa kupandira ukuta wa nyo mudzi.

³⁴Iye andauya na yo njira ndiyotsolokera

wala kandamenya mudzi uhu,

vivyo ndivyo aambavyo Mwenyezi Mlungu.

³⁵Nami ndaurinda mudzi uhu, niutivye, kpwa ajili ya mimi mwenye

na kpwa ajili ya mtumishi wangu Daudi.”

³⁶Phahi, malaika wa Mwenyezi Mlungu wamenya ndani ya kambi ya Aashuru usiku uho na kuolaga atu elufu gana mwenga na mirongo minane na tsano. Ligundzure, wakati atu aripholamuka, aona kambi ikagota nyufu za hinyo achioolagbwa. ³⁷Ndipho Senakeribu mfalume wa Ashuru achiuka, achiuya kpwakpwe, achendakala Ninawi. ³⁸Siku mwenga wakati Senakeribu ariphokala anaabudu ndani ya nyumba ya Nisiroki mlunguwe, anae airi, Adirameleki na Sharezeri amuolaga kpwa upanga, halafu achimbira achiphiya tsi ya Ararati. Halafu mwanawe Esarihadoni achitawala badalaye.

Hezekiya analumwa

¹Wakati uho, Hezekiya walumwa sana hadi achitsungurira kaburi. Nabii Isaya, mwana wa Amozi wakpwendamlola naye achimuamba, “Mwenyezi Mlungu anaamba, ‘Lavya wasiya wa mwisho mana kundaphola, undafwa.’ ” ²Hezekiya wagaluza usowe ukutani na achimvoya Mwenyezi Mlungu achiamba, ³“Uwe Mwenyezi Mlungu, nakuvoya utambukire vira nrivyokuhumikira kpwa uaminifu, na kpwa moyo wangu wosi, na kuhenda manono mberezo.” Naye Hezekiya achirira sana kpwa utsungu.

⁴Ndipho neno ra Mwenyezi Mlungu richimwedzera Isaya kuamba, ⁵“Phiya ukamuambire Hezekiya kukala, ‘Mwenyezi Mlungu anakuamba hivi, Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa mkareo Daudi, nkasikira voyoro na nkaona matsozigo. Lola ndakuenjerezera miaka kumi na mitsano ya maishago. ⁶Nami nindakukombola uwe na mudzi uhu na niurinde kula kpwa mfalume wa Ashuru.’

⁷“Hino ndiyo ishara kula kpwa Mwenyezi Mlungu kpwako kukala dzambo hiri arirogomba andaritimiza: ⁸‘Lola, nindahenda chivurivuri cha dzuwa ra kutswa chiuye nyuma nyago kumi kpwenye ngazi ya Ahazi.’ ” Naro dzuwa richiuya nyuma nyago kumi.

⁹Hezekiya mfalume wa Juda ariphophola, waandika maneno higa:

¹⁰Mimi naamba, “Kpwa utu wani nikatirwe umuri?

Ni turi yani niphiye kuzimu kabila sidzangbwekala mkare?”

¹¹Nami nchiaza, “Vino sindamuona tsona Mwenyezi Mlungu,

na kumenya nyumba ya Kuvoya Mlungu hipha duniani?

Sindaona tsona ayangu aishio duniani.

¹²Nyumba yangu ikangʼolwa na kuhalwa

dza hema ra mrisa.

Uhai wangu nkaukuba dza mfumadzi akubavyo chitambaa,

Mlungu akanikata dza chitambaa chikatwavyo kula kpwenye mbao ya kufumira

naye kala ananimarigiza chila siku.

¹³Náririra msada hadi ligundzu,

ela wavundza mifupha yangu yosi dza simba;

naye kala ananimarigiza chila siku.

¹⁴Nárira dza mbayumbayu au korongo,

náula dza njiya ariravyo.

Matso gangu garemwa kpwa kulola dzulu.

Ee Mwenyezi Mlungu,

ndzo uniterye mana nkaonerwa!

¹⁵Vivi sina ra kugomba;

Iye wagomba nami,

na iye mwenye akahenda higa.

Siphaha usingizi tsona,

kpwa sababu maisha gangu gakaodzala utsungu.

¹⁶Ee Mwenyezi Mlungu, kpwa manenogo na mahendogo atu nkukala moyo;

nami piya naishi kpwa gago.

Phahi niphoza na uniphe uhai.

¹⁷Kpwa kpweli kala nateseka kpwa fwaida yangu

Ukanitivya na kaburi kpwa mendzwayo

kpwa kukala ukaniswamehe dambi zangu.

¹⁸Mbira taiweza kukushukuru,

chifo tachiweza kukutogola;

Hara aphiyao kaburini

taatarajiya kuona uaminifuo.

¹⁹Ario moyo ndio awezao kukutogola,

dza nkutogolavyo rero;

Ano baba nkumanyisa ana aho uaminifuo.

²⁰Mwenyezi Mlungu andanitivya,

naswi hundaimba na kupiga ngephephe

maisha gehu gosi

kpwenye nyumba ya kuvoya Mlungu.”

²¹Kabila ya higa Isaya kala akaamba, “Naahale gande ra tini aribandike pho iphuni, naye andaphola.”

²²Mana Hezekiya kala akauza, “Ni utu wani ndiokala ishara kukala nindaambuka nkainjire nyumba ya Mwenyezi Mlungu?”

Ajumbe kula Babeli

(2 Afalume 20:12–19)

¹Wakati uho Merodaki-Baladani mwana wa Baladani, mfalume wa Babeli, wamuhumira Hezekiya baruwa na zawadi ariphosikira kukala Hezekiya wakala mkpwongo na achiphola. ²Hezekiya waakaribisha na achiaonyesa chila chirichokala kpwenye nyumbaye ya hazina. Waaonyesa feza, zahabu, vilungo, mafuha ga thamani, silahaze zosi, na vyosi tsetsetse virivyokala kpwenye nyumbaze za kuikira hazina. Takuyakala na chitu chochosi kpwenye nyumbaye ya chifalume, au kahi za ufalumewe wosi, ambacho Hezekiya kaonyesere.

³Ndipho nabii Isaya achiphiya kpwa mfalume Hezekiya achendamuuza, “Hara atu akaambadze? Nyo enye alaphi?” Hezekiya wamjibu achiamba, “Ala kure, hiko tsi ya Babeli.” ⁴Halafu achimuuza; “Akaona utu wani ndani ya nyumbayo ya chifalume?” Hezekiya wamjibu achiamba, “Akaona chila chitu. Takuna chitu chochosi kpwenye hazina zangu ambacho siaonyesere.”

⁵Phahi Isaya achimuamba Hezekiya, “Phundza neno ra Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi. ⁶‘Siku ziredza ambapho vitu vyosi vya mwako nyumbani, na hazina zosi zirizoikpwa ni akareo hadi rero, zindahalwa ziphirikpwe Babeli. Taphandasazwa hata chitu chimwenga, Mwenyezi Mlungu anaamba. ⁷39:7 Danieli 1:1–7; 2 Afalume 24:10–16; 2 Nyakati 36:10Tsona anao anjina a chilume andahalwa kpwa lazima, akatulwe na kuhumika ndani ya nyumba ya mfalume wa Babeli.’ ”

⁸Naye Hezekiya achimuamba Isaya, “Neno ra Mwenyezi Mlungu uchirorigomba ni nono.” Waamba hivyo mana waaza mwakpwe moyoni achidziamba, “Bora kukale na amani na usalama muda wosi wa siku zangu.”

Atu a Mlungu andaphozwa marenda

¹Mlungu wenu anaamba,

“Aphozeni marenda atu angu,

aphozeni marenda.

²40:2 Kutsama 22:3,6,8Gombani na atu a Jerusalemu kpwa upole,

atangazireni kukala mateso gao gakasira,

na dambi zao zikaswamehewa.

Mwenyezi Mlungu waatiya adabu kano mbiri40:2 Kala ni shariya ya Chiyahudi, mutu achiolaga nyama au achiiya utu, kala ni ariphe kano mbiri.

kpwa sababu ya dambi zao zosi.”

³40:3 Mathayo 3:3; Mariko 1:3; Johana 1:2340:3 Luka 3:4–6Phundzani, kuna sauti ya mutu akotaye kululu ko weruni iambayo,

“Tayarishani njira ya Mwenyezi Mlungu,

mtayarishireni Mlungu wenu njira kulu

ya kugoloka ko weruni.

⁴Chila dete rindasirirwa,

na chila mwango na chidzango chindatandazwa,

kpwatu kuriko na vitsulu kundahendwa kukale herera,

na kuriko magome-magome kundahendwa tsi ya kugbwa.

⁵Na utukufu wa Mwenyezi Mlungu undaikpwa wazi,

na anadamu osi andauona,

mana Mwenyezi Mlungu akagomba.”

⁶40:6 Jakobo 1:10–11; 1 Petero 1:24–25Sauti yaamba, “Kota kululu!”

Nami nchiamba, “Nikote kululu niambedze?”

Atu osi ni dza nyasi,

na unono wao ni dza maruwa ga weruni.

⁷Nyasi nkunyala na maruwa gakagbwa,

kpwa pumuzi ya Mwenyezi Mlungu.

Kpwa kpweli atu ni nyasi.

⁸Nyasi nkunyala na maruwa gakagbwa,

ela neno ra Mlungu wehu rindakalako hata kare na kare.

⁹Uwe ambaye unahubiri habari nono ko Sayuni,

kpwera dzulu ya mwango mure.

Uwe ambaye unahubiri habari nono Jerusalemu,

kota kululu kpwa nguvu.

Kota kululu, usiogophe,

iambire midzi ya Juda,

“Lolani, Mlungu wenu hiyu.”

¹⁰40:10 Isaya 62:11; Maono 22:12Lola, Mwenyezi Mlungu andakpwedza dza sujaa,

na andatawala na mkpwonowe wa nguvu.

Lola, aredza na zawadiye mkpwononi phamwenga na mariphoge.

¹¹40:11 Ezekieli 34:15; Johana 10:11Andarisa mifugoye dza mrisa,

andakusanya ana ngʼondzi mwakpwe mikononi,

na kuaika phakpwe lagani,

na riamwisaro andarilongoza pore-pore.

Takuna ariye dza Mlungu

¹²Ni ani ariyepima madzi na fumbare,

na kupima ko mlunguni na mikonoye?

Ni ani ariyetiya vumbi ra dunia kpwenye pishi,

au kuipima myango kpwa kuhumira ratili,

na vidzango kpwa kuhumira mizani?

¹³40:13 Arumi 11:34; 1 Akorintho 2:16Ni ani awezaye kumuambira Roho wa Mwenyezi Mlungu ra kuhenda,

na ni ani anayeweza kumfundza au kumshauri?

¹⁴Mwenyezi Mlungu walonda ushauri kpwa ani,

na ni ani ariyemfundza njira za sawa?

Ni ani ariyemfundza marifwa,

na kumuonyesa njira za ufahamu?

¹⁵Lola, mataifa ganjina ni dza tone ra madzi ndani ya ndoo,

ambago ni dza vumbi dzembamba kpwenye mizani.

Iye nkuunula visuwa avi ni vumbi dzembamba.

¹⁶Tsaka ra Lebanoni taritosha kukala kuni za kuochera sadaka za Mwenyezi Mlungu,

na nyamae taatosha kukala sadaka za kuochwa.

¹⁷Mataifa ganjina gosi si chitu mbereze,

kpwakpwe iye ganatalwa kukala tagana mana yoyosi

na tagafwaha chitu.

¹⁸40:18 Mahendo 17:29Dze, mundamfwananisha Mlungu na ani?

Au ni utu wani munaoweza kuamba waigana nao?

¹⁹Tamuweza kumfwananisha na chizuka!

Chicho nkutengezwa ni fundi,

na mfuli wa zahabu akachifwinika na zahabu,

na akachitengezera mikufu ya feza.

²⁰Ariye mchiya asiyeweza kuhumira feza au zahabu

nkutsambula muhi ambao tawuola,

na kuendza fundi mangungu akatengezerwa chizuka cha kutsonga,

ambacho chikadiniswato na chichiimiswa tachigbwa.

²¹Dze, tammanyire? Au tamsikirire?

Vino, tamuambirirwe hangu mwandzo?

Dze, tamyagaelewa hangu kuumbwa kpwa dunia?

²²Iye ndiye asagalaye dzulu ya mviringo wa dunia,

na nyo asagalao mumo ni dza mabandzi,

iye ndiye atandazaye ko dzulu mlunguni dza paziya,

na kukukudula dza hema ra kusagala atu.

²³Iye ndiye atserezaye akulu

na kuahenda atawala akakala si chitu.

²⁴Aho ni dza mbeyu ambayo ichiphandwa tu,

kabila taidzangbwehenda mizi mtsangani,

iye nkuavuvurira phepho akanyala,

na chikulukulu nkuaphepherusa dza mibuwa ya kuuma.

²⁵Iye Ariye Mtakatifu anaamba,

“Dze, mundanifwananisha na ani,

niphahe kukala sawa naye?

²⁶Unulani matso genu mlole ko dzulu,

ni ani ariyeumba zo nyenyezi mzionazo?

Iye azilongozaye dza jeshi na kuzimanya isabuye,

aziihaye zosi, chila mwenga na dzinare.

Kpwa kukala ana nguvu nyinji,

na uwezo mkpwulu, taphana hata mwenga isiyokalapho.

²⁷Mwi atu a chivyazi cha Jakobo, kpwa utu wani munalalamika na kuamba,

‘Mwenyezi Mlungu kamanya tabu zehu,

Mlungu wehu kajali haki zehu.’

²⁸Kpwani tammanya?

Vino tamdzangbwesikira?

Iye Mwenyezi Mlungu ni Mlungu hata kare na kare,

iye ndiye muumba wa dunia.

Iye kavundzika moyo wala karemwa,

na takuna awezaye kuchunguza fahamuze.

²⁹Mwenyezi Mlungu nkuatiya nguvu achioremwa

na kuapha anyonje uwezo.

³⁰Hata anache andavundzika moyo na kuremwa,

na barobaro andakpwala agbwe.

³¹Ela osi amukuluphirao Mwenyezi Mlungu

andatiywa nguvu nyiphya,

nao andauruka dzulu sana dza kozi,

andazola wala taandaremwa,

andanyendeka wala taandafwa purungire.”

Mlungu ndiye msaidizi wa Iziraeli

¹Nyamalani mnisikize mwi atu a visuwani,

atu a mataifa ni adzitiye nguvu nyiphya,

aricheni asengere edze agombe,

na hukusanyikeni phamwenga phapho phatu pha uamuli.

²Ni ani ariyeunula mfalume kula mlairo wa dzuwa,

mutu ambaye anaturya chila aphiyako?

Iye nkutiya mataifa ganjina mwakpwe mikononi,

na kuavyoga-vyoga afalume.

Nkuahenda akale vumbi kpwa upangawe,

na kpwa uhawe nkuahenda akale dza wiswa uchiophepheruswa.

³Iye nkuazoresa na akaashinda bila ya kuzurika,

hata kpwenye njira ambazo kadzangbwetsapira.

⁴Ni ani ariyehenda na kutimiza mambo higo,

aviihaye vivyazi hangu mwandzo?

Mimi Mwenyezi Mlungu ndimi wa kpwandza na wa mwisho,

mimi ndimi hiye.

⁵Atu a visuwani akaona na akaogopha,

atu a pembe zosi za dunia andakakama,

hinyo anasengera, aredza.

⁶Chila mutu anaterya myawe,

chila mutu anamuambira nduguye “Dzitiye moyo!”

⁷Fundi wa kutsonga anamtiya moyo mfuli wa zahabu

na iye alainishaye vyuma na nyundo anamtiya moyo iye apigaye fulawe,

na kuitogola kazi ya kugbwizanya kpwa kuamba, “Ni kazi nono.”

Nao nkuchiimisa phatuphe na kuchikota misumari ndindindi ili chisisumbe.

⁸41:8 2 Nyakati 20:7; Jakobo 2:23“Ela uwe Iziraeli, mtumishi wangu,

Jakobo, nriyekutsambula,

uriye u wa chivyazi cha msena wangu Burahimu,

⁹uwe nriyekuiha

na nchikuhala kula pembe za dunia

na nchikuamba, ‘Uwe u mtumishi wangu,

sikutsuphire bali nkakutsambula.’

¹⁰Usiogophe, mana mimi ni phamwenga nawe,

usihende wasiwasi mana mimi ndimi Mlunguo,

nindakutiya nguvu na nkuterye

ndakugbwira na mkpwono wa kulume wa haki yangu.

¹¹Osi ariokutsukirirwa

andagbwirwa ni waibu na kuhenda wasiwasi,

ashindanao nawe andaangamika

nao andakala si chitu.

¹²Undaaendza aho apiganao nawe,

nawe kundaaona.

Aho arioheha nawe

andakala si chitu.

¹³Mana mimi Mwenyezi Mlungu, Mlunguo

nindakugbwira mkpwonoo wa kulume

na nkuambe, ‘Usiogophe,

mimi nindakuterya.’

¹⁴Usiogophe uwe Jakobo, ambaye u dza mnyololo,

mwimwi atu Aiziraeli, ‘Nindakuteryani!’ ”

Ndivyo aambavyo Mwenyezi Mlungu,

Mkombolio, Mtakatifu wa Iziraeli.

¹⁵“Lola, nindakuhenda ukale chifwaya cha kuwagira

chiphya chenye meno.

Undatisa-tisa myango na kuisaga-saga,

nawe undavihenda vidzango vikale dza wiswa.

¹⁶Undavipheha, phuto riviphepheruse,

na chikulukulu chindavitsamula-tsamula.

Nawe undahamirwa ni Mwenyezi Mlungu,

na kumtogola Mtakatifu wa Iziraeli.

¹⁷Achiya na akutsowa anaendza madzi

ela taphana,

chila mmwenga lilimire rikakpwalala kpwa chiru.

Mimi Mwenyezi Mlungu nindaajibu,

mimi Mlungu wa Iziraeli sindaaricha.

¹⁸Nindaihenda myuho ijere kula dzulu za vidzango

na pula za madzi zihumbuke madeteni.

Nindagaluza weru ukale madimbwi ga madzi

na pharipho kpwalala phakale vidzuho vya madzi.

¹⁹Nindaphanda mierezi,

mishita, mihadasi na mizaituni ko jangbwani.

Chisha nindaphanda miboreshi,

mitidhari phamwenga na miteashuru,

²⁰ili atu aone na amanye,

osi aririkane na aelewe,

kukala Mwenyezi Mlungu ndiye ariyehenda utu uhu,

Mtakatifu wa Iziraeli ndiye ariyeuumba.”

Vizuka tavina mana

²¹Mwenyezi Mlungu anaamba, “Lavyani malalamishi genu,

dzihehereni,” anaamba mfalume wa Jakobo.

²²“Vireheni vizuka vyenu vihuambire kundakalani.

Navihuambire ni mambo gaphi garigohendeka pho kare,

ili hugaririkane na humanye gandasababisha utu wani,

au vihutangazire mambo ndigokpwedza.

²³Navihumanyise mambo ndigokala badaye,

naswi hundakubali kukala vyo vizuka ni milungu.

Navihende manono au mai

ili huangalale na huogophe.

²⁴Mwimwi vizuka si chitu, chisha tamuna uwezo wowosi.

Iye anayekutsambulani ni tsukizo.

²⁵Nátsambula mutu asagalaye uphande wa vurini,

naye andakpwedza na njira ya mlairo wa dzuwa,

iye andaiha dzina rangu.

Andaavyoga-vyoga afalume dza ulongo,

au dza mfinyangi anavyotiga-tiga ulongo.

²⁶Ni ani ariyetabiri higa kula mwandzo ili hugamanye?

Au kabila gahendeke ili huambe, ‘Wagomba kpweli.’

Taphana hata mmwenga ariyehumanyisa,

taphana hata mmwenga ariyehuonyesa,

taphana ariyesikira maneno genu.

²⁷Nákala wa kpwandza kuwaambira mudzi wa Sayuni, ‘Lola, si hinya hipha!’

Nami nindaapha atu a Jerusalemu mjumbe wa kuarehera habari nono.

²⁸Ela nriphounula matso kahi za yo milungu,

sionere hata mmwenga awezaye kulavya ushauri,

wala ambaye nchimuuza swali anaweza kunijibu.

²⁹Lola, milungu yosi ni bure, kazi yao si chitu,

vizuka vyao ni dza phepho tu.”

Mtumishi wa Mwenyezi Mlungu

¹42:1 Mathayo 3:17; 17:5; Mariko 1:11; Luka 3:22; 9:3542:1 Mathayo 12:18–21Lola ye mtumishi wangu, nimlongozaye, nriyemtsambula,

ambaye ananihamira,

nikatiya Roho yangu ndaniye,

naye andagaamula mataifa kpwa haki.

²Iye kandarira, kandakota kululu,

wala kuhenda sautiye isikirwe mo barabarani.

³Mwandzi uchichetuka, kandauvundza

na taa ilondayo kufwa, kandaizimya,

naye andalavya uamuli kpwa uaminifu.

⁴Iye kandaremwa wala kufwa moyo

hadi ndiphoimarisha uamuli wa haki duniani,

visuwa vindakuluphira shariyaze.

⁵42:5 Mahendo 17:24–25Mwenyezi Mlungu, ariyeumba mlunguni na achikutandaza,

ariyetandaza tsi na mavunoge,

aaphaye pumuzi atu a tsi,

aaphaye uhai aho aishio mumo

ndiye aambaye hivi:

⁶42:6 Isaya 49:6; Luka 2:32; Mahendo 13:47; 26:23“Mimi ndimi Mwenyezi Mlungu, nikakuiha na kukupha uwezo,

ili nione kukala haki inahendeka kahi za dunia.

Kutsupira uwe nindahenda chilagane na atu,

na kutsupira uwe nindareha mwanga kpwa mataifa.

⁷Undavugula matso ga vipofu,

uatuluze afungbwa kula jela

na uatuluze nyo ariofungbwa kpwenye jela za jiza.

⁸Mimi ndimi Mwenyezi Mlungu, riro ndiro dzina rangu,

na sindamupha mutu wanjina utukufu wangu,

au kuvipha nguma yangu vizuka.

⁹Lola, mambo ga kpwandza gahendeka,

nami ninahubiri mambo maphya,

ninakuambirani gago

kabila tagadzangbwehendeka.”

¹⁰Muimbireni Mwenyezi Mlungu wira muphya,

mtogoleni kpwa mawira duniani kosi.

Mtogoleni kpwa mawira mwimwi muphiyao baharini.

Mtogoleni mwimwi viumbe vyosi vya bahari,

visuwa na osi asagalao mumo.

¹¹Jangbwa na midziye naikote kululu,

vidzidzi visagalavyo atu a Kedari navishangiliye.

Atu a Sela naaimbe,

naakote kululu kula kpwenye virere vya myango.

¹²Naamuphe Mwenyezi Mlungu utukufu,

na atangaze ngumaze visuwani.

¹³Mwenyezi Mlungu nkuphiya vihani dza sujaa,

andaphiya na tsukizize dza mutu wa viha.

Andarira na kukota kululu,

andaangamiza maaduige.

¹⁴Mlungu anaamba, “Nkanyamala siku nyinji,

nikanyamala na kudzizuwiya,

ela vivi nindaula dza mchetu ariye na utsungu wa kudzivugula,

na kupiga pumuzi.

¹⁵Nindabananga myango na vidzango,

na kuumisa vyosi vimeravyo.

Myuho ndaihenda ikale visuwa,

na niumise madzi ga maziyani.

¹⁶Nindaalongoza vipofu

kpwenye njira ambazo taadzangbwezitsupira.

Nindagaluza jiza rikale mwanga mbere zao,

na kuhenda tsi iriyo magome-magome ikale sawa-sawa.

Higa ndigo mambo ndigogahenda

nami sindaaricha.

¹⁷Ela akuluphirao vizuka vya kutsongbwa,

na kuviambira vizuka vya vyuma,

‘Mwimwi ndimwi milungu yehu,’

aho andakahalwa na kutiywa waibu sana.”

Aiziraeli taasikira

¹⁸Phundzani mwi visoto,

lolani mwi vipofu, muweze kuona.

¹⁹Mtumishi wangu nriyemtsambula ni chipofu,

mjumbe wangu nriyemuhuma ni masito.

Takuna mutu ariye chipofu dza mtumishi wangu chiyedzilavya

chipofu dza mtumishi wa Mwenyezi Mlungu.

²⁰Munaona mambo manji ela tamugatiya manani,

masikiro genu ga wazi, ela tamsikira.

²¹Vyamuhamira Mwenyezi Mlungu kuihenda shariyaye ikale kulu,

na ya kuishimika kpwa ajili ya hakiye.

²²Ela mwimwi mu atu murioiyirwa na kutekpwa,

mosi mwafungirwa madibwani na kufwitswa jela,

mukakala mateka bila mutu wa kukuokolani

au kuamba, “Auyizeni kpwao.”

²³Ni ani kahi yenu ndiyehega sikiro na kugasikira go?

Ni ani ndiyephundza siku zedzazo?

²⁴Ni ani ariyeatiya Aiziraeli mikononi mwa aivi,

na chivyazi cha Jakobo akale mateka?

Si ariyehenda hivyo ni Mwenyezi Mlungu?

Iye ambaye Aiziraeli amkosera

na achirema kulunga njiraze na shariyaze.

²⁵Kpwa sababu iyo achiatiya adabu kpwa tsukizize kali,

achiaricha apigbwe vihani.

Tsukizize zaaka chila uphande dza moho,

ela taayaelewa wala taayagatiya manani.

Mlungu anaahidi kukombola atue

¹Ela vivi Mwenyezi Mlungu, ariyekuumba uwe Iziraeli,

ariyekutengeza uwe Jakobo, anaamba hivi,

“Usiogophe, mana nikakukombola,

nikakuiha na dzinaro, uwe u wangu.

²Ndiphotsupa na phatu phenye madzi manji,

nindakala phamwenga nawe

na myuho taindakuhosa,

ndiphotsupira mohoni,

kundaphya.

³Mana mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu, Mlunguo,

Mtakatifu wa Iziraeli, Muokolio.

Nikalavya Misiri ikale maripho ili nikukombole,

Kushi na Seba badalayo.

⁴Kpwa kukala uwe u wa samani mwangu matsoni,

ninakuishimu na kukumendza,

Nindalavya atu badalayo,

na makabila ga atu badala ya uhaio.

⁵Usiogophe, mana mimi ni phamwenga nawe,

nindareha atu a chivyazicho kula mlairo wa dzuwa,

na niakusanye kula mtswerero wa dzuwa.

⁶Ndauambira uphande wa vurini, ‘Atuluze,’

na uphande wa mwakani nindauamba, ‘Usiazuwiye bii.’

Arehe anangu alume kula kure,

na anangu achetu kula pembe za dunia,

⁷chila mmwenga anayeihwa kpwa dzina rangu,

ambaye námuumba kpwa nguma yangu,

ambaye námuumba na nchimtengeza.

⁸Arehe nyo atu asioona dzagbwe ana matso,

nyo ario masito dzagbwe ana masikiro.

⁹Mataifa gosi gandakusanyika phamwenga,

makabila ganjina gosi ni gakusanyike.

Ni ani kahi-kahi yao awezaye kutabiri gedzago

au kuhutangazira mambo garigotsapa?

Naarehe mashaidi ao, aphahe kuisabiwa kukala ni a haki,

ili anjina asikire na aambe, ‘Ni kpweli.’ ”

¹⁰Mwenyezi Mlungu anaamba, “Mwimwi mu mashaidi angu

na atumishi angu nriokutsambulani,

ili munimanye na mnikuluphire

na mngʼarirwe kukala mimi machiyangu ndimi Mlungu,

takudzangbwekala na mlungu wanjina kabila ya mimi

na takundakala na wanjina bada ya mimi.

¹¹Mimi, yani mimi machiyangu ndimi Mwenyezi Mlungu,

takuna muokoli wanjina isiphokala mimi.

¹²Nátangaza, nchitivya na nchionyesa,

na taphakarire na mlungu wa chijeni kahi-kahi yenu.”

Mwenyezi Mlungu anaamba, “Mwimwi mu mashaidi angu, kukala mimi ndimi Mlungu.

¹³Ndimi Mwenyezi Mlungu siku zosi hata kare na kare.

Takuna awezaye kutivya nriyemtiya mkpwononi.

Nihendapho kazi taphana wa kunizuwiya.”

Kukombolwa kula Babeli

¹⁴Mimi Mwenyezi Mlungu,

mkomboli wenu, Mtakatifu wa Iziraeli naamba hivi,

“Kpwa sababu yenu nikahuma jeshi chinyume cha Babeli,

nami nindaatsereza Akalidayo akale mateka,

na achimbire kuhumira meli zao kuno anarira.

¹⁵Mimi ndimi Mwenyezi Mlungu, Mtakatifu wenu,

muumba wa Iziraeli na mfalume wenu.”

¹⁶Mwenyezi Mlungu anaamba hivi, iye ahendaye njira baharini,

na phatu pha kutsupira kahi-kahi ya madzi genye nguvu,

¹⁷yeangamiza magari ga kuvwehwa ni farasi, farasi na majeshi genye uwezo,

gachigbwa na tagawezere kuunuka tsona,

gachiangamika na kuzimwa dza utambi:

¹⁸“Msitambukire mambo ga kare,

wala kuaza mambo garigotsapa.

¹⁹Lola, ninahenda dzambo dziphya,

vivi rindadzituluza, dze, tamundariona?

Nindatengeza njira weruni

na myuho ko jangbwani.

²⁰Nyama a tsakani andaniishimu,

makala na mbuni andaniishimu,

mana nikaapha madzi weruni

na myuho ko jangbwani,

ili nianwese atu angu nrioatsambula,

²¹atu nriodziumbira,

ili anitogole.”

Dambi ya Iziraeli

²²“Ela kuniihire uwe chivyazi cha Jakobo,

ukasinywa ni mimi uwe Iziraeli!” Mwenyezi Mlungu anaamba.

²³“Kuyanirehera ana ngʼondzi akale sadaka za kuochwa,

na kuyaniishimu na sadakazo za nyama.

Siyakulazimisha kulavya sadakazo za mtsere,

au kukuremweza kpwa kulonda ubani.

²⁴Kuyanigurira marashi

au kunimvunisa na marunya ga sadakazo,

ela ukanitsukuza na dambizo

na kuniremweza na uyio.

²⁵Mimi ndimi nigafutaye makosago kpwa ajili yangu,

na sindazitambukira dambizo tsona.

²⁶Nitambukiza mambo ga kare,

hugombekezane,

lumba lauro ili uhewe haki.

²⁷Mkareo wa kpwandza wahenda dambi,

na agombio achiniasi.43:27 Agombio ni manabii au pengine alavyadzi-sadaka na afalume.

²⁸Kpwa hivyo, nindaahenda akulu a phatu phatakatifu akale najisi,

na nindamuhenda Iziraeli aangamizwe,

na Jakobo, afyorerwe.”

Mlungu ndivyoajaliya Aiziraeli

¹Ela phundza uwe Jakobo, mtumishi wangu,

phundza uwe Iziraeli nriyekutsambula.

²Ye Mwenyezi Mlungu ariyekuumba hangu ndanini,

ye ndiyekuterya anaamba hivi,

“Usiogophe Jakobo, mtumishi wangu,

usiogophe uwe Jeshuruni nriyekutsambula.

³Mana nindamwaga madzi dzulu ya tsi kavu,

na nindahenda vidzuho vya madzi kpwenye tsi ya kukpwalala.

Nindamwaga Roho wangu dzulu ya chivyazicho,

na nindaajaliya nyo ambao undaavyala.

⁴Chivyazicho chindatsephula dza nyasi phatu phenye madzi,

chindatsephula dza miandzi kanda-kanda ya vidzuho.

⁵Atu a mataifa ganjina andakpwedza aambe, ‘Mimi ni wa Mwenyezi Mlungu,’

aho andadziunga na atu a Jakobo,

na anjina andaandika mwao mafumbani,

‘Mimi ni wa Mwenyezi Mlungu’ nao andadziiha Aiziraeli.”

⁶44:6 Isaya 48:12; Maono 1:17; 2:8; 22:13Mwenyezi Mlungu, Mfalume wa Iziraeli na mkombolio,

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba hivi,

“Mimi ndimi wa kpwandza na ndimi wa mwisho,

takuna Mlungu wanjina isiphokala mimi.

⁷Ni ani ariye dza mimi?

Naagombe na aike wazi

mambo garigohendeka hangu niriphoimarisha atu angu pho kare,

naagombe mambo ndigokala siku zedzazo.

⁸Msiogophe wala msihende wasiwasi,

kpwani siyakuambirani pho kare na kugatangaza?

Mwimwi mu mashaidi angu! Dze, kuna Mlungu wanjina badala yangu?

Kpwa kpweli simanya Mwamba wanjina.”

⁹Osi atengezao vizuka si chitu,

chisha vyo vitu viafwahiravyo tavina fwaida yoyosi,

na nyo avivoyao, ni vipofu chisha taamanya,

nao andatiywa waibu.

¹⁰Ni ani ariyedzitsongera mlungu,

au ariyeyayusha chuma achitengeza chizuka chisichomfwaha chitu?

¹¹Lola, ayae osi andatiywa waibu,

na nyo mafundi ni atu tu.

Phahi osi naakusanyike phamwenga edze adzitetee,

nao andaogopha na kutiywa waibu.

¹²Mfula vyuma nkuhala chuma,

chisha akahumira makala kutengeza chizuka kpwa kuhumira nyundo.

Iye nkuchitengeza kpwa nguvu za mkpwonowe,

naye nkusikira ndzala na akakala mnyonje

na asiphonwa madzi nkufwa purungire.

¹³Fundi wa mbao nkuchipima na wuuzi,

na kuchichora na kalamu,

nkuchitsonga na tezo na kuchitiya alama na bikari,

nkuchitsonga mfwano wa mwanadamu,

na kuchitiya unono wa mwanadamu,

chisha nkuchiika mzukani.

¹⁴Iye nkubwaga mierezi,

au akahala mtiriza au mwaloni.

Iye nkudzitsamburira muhi mmwenga

kahi ya mihi ya tsakani,

nkutsambula dza mvinde akauricha upigbwe ni mvula ili ukuleto.

¹⁵Iye nkukata kuni kula muhi hinyo.

Zanjina nkuziasa moho akaoha,

na zanjina akaziochera mikahe.

Chisha akatengeza chizuka na muhi hinyo-hinyo akachiabudu,

nkutsonga chizuka na akachisujudiya.

¹⁶Kuni zanjina nkuzijitira chakurya,

akaziochera nyama akarya, akamvuna.

Chisha nkuoha moho na akaamba,

“Moho u mtswano, mnyevu ukanituluka!”

¹⁷Seemu yanjina ya nyo muhi nkutengeza chizuka na akachisujudiya,

akachiabudu na kuchivoya kpwa kuamba,

“Niokola, mana uwe ndiwe mlungu wangu.”

¹⁸Taamanya chisha taaelewa,

mana akazibwa matso ili asione

na achili zao zikafwinikpwa asingʼarirwe.

¹⁹Taphana aazaye

wala ariye na marifwa au kungʼarirwa, aambaye,

“Seemu ya nyo muhi nkaioha moho na nkaiochera mikahe,

seemu yanjina nkaiochera nyama nkarya.

Dze, yo seemu isereyo inaweza kukala mlungu?

Nawezadze kuabudu chipande cha muhi?

²⁰Iye nkurya ivu44:20 Kuabudu mizuka ni uzuzu sawa na mutu kurya ivu dza chakurya. na moyowe uchiochengeka nikumuangamiza,

asiweze kutivya rohoye au kuamba,

‘Rino ririro mkpwono wangu wa kulume si handzo?’ ”

²¹“Gatambukire gaga uwe Iziraeli, uwe Jakobo, mtumishi wangu.

Nakuumba, uwe u mtumishi wangu.

Uwe Iziraeli, mimi sindakuyala.

²²Nikagafuta makosago dza ingu ziho,

nikazifuta dambizo dza guro,

niuyira, mana nikakukombola.

²³Imbani kpwa kuhererwa mwi murio mlunguni,

mana Mwenyezi Mlungu ndiye achiyehenda vivyo.

Pigani kululu mwi vivwa vya dunia,

imbani mwi myango,

imba uwe tsaka na chila muhi uriomumo,

mana Mwenyezi Mlungu akamkombola Jakobo,

naye andadzipha nguma kahi za Iziraeli.”

²⁴Mwenyezi Mlungu mkombolio, ariyekuumba ndanini mwa mayoo, anaamba hivi,

“Mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu niriyeumba vitu vyosi,

ni ani ariyekala phamwenga nami nriphohenda hivyo?

mimi machiyangu ndimi niriyetandaza mlunguni na tsi.

²⁵44:25 1 Akorintho 1:20Ndimi niikaye wazi handzo ra manabii a handzo,

na kuahenda apigi a mburuga aonekane azuzu,

nigaluzaye marifwa ga enye ikima na kugahenda gakale uzuzu.

²⁶Mimi ndimi nitimizaye neno ra mtumishi wangu

na mipango nchiyohuma ajumbe angu,

niambiraye Jerusalemu, ‘Mudzi uhu undaishi atu,’

na kuiambira midzi ya Juda, ‘Indadzengbwa tsona,’

nami phatuphe phariphobomolwa-bomolwa nindaphadzenga tsona.

²⁷Mimi ndimi niviamurishaye vivwa vya madzi na kuviamba,

‘Umani! Nindayiumisa myuho yenu.’

²⁸44:28 2 Nyakati 36:23; Ezira 1:2Higa ndigo niambago kuhusu Koreshi, ‘Iye ni mrisa wangu

naye andatimiza mahendo gangu gosi,’

na niambiraye Jerusalemu, ‘Undadzengbwa luphya,’

na kuiambira nyumba ya kuvoya Mlungu, ‘Misingiyo indaikpwa.’ ”

Koreshi mtumishi wa Mlungu

¹Hivi ndivyo Mwenyezi Mlungu anavyomuambira Koreshi,

mpakpwa mafuhawe,

ambaye akamgbwira mkpwonowe wa kulume na kumtiya nguvu,

ili agashinde mataifa ganjina mbereze,

na arejeze nguvu za atawala na silaha zao,

ili avugule miryango mbereze

na maryango tagandafungbwa:

²“Nindakutanguliya na kutandaza myango,

nindavundza-vundza maryango ga shaba

na kukata magbwama ga vyuma.

³Nindakupha hazina zofwitswa jizani,

na mali zirizofwitswa phatu pha siri,

ili umanye kukala mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli

nikuihaye na dzinaro.

⁴Kpwa sababu ya Jakobo mtumishi wangu,

na Iziraeli nriyemtsambula,

nikakuiha na dzinaro.

Nkakupha nguma dzagbwe kunimanya.

⁵Mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu na takuna wanjina,

zaidi ya mimi takuna Mlungu wanjina,

nindakutiya nguvu dzagbwe kunimanya,

⁶ili kula mlairo wa dzuwa hadi mtswerero wa dzuwa

atu amanye kukala takuna wanjina isiphokala mimi.

Mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu na takuna wanjina.

⁷Mimi ndiye niumbaye mwanga na jiza,

ndimi nirehaye kuongokerwa na mashaka.

Mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu nigahendaye gaga gosi.

⁸Ko dzulu mlunguni nakumwage haki dza ingu ra mvula,

tsi naivuguke ili wokofu na haki vimere phamwenga.

Mimi Mwenyezi Mlungu nikaviumba.

⁹45:9 Isaya 29:16; Arumi 9:20Shakare iye ahehaye na muumbawe,

iye ambaye ni dza chidzandzakaya kahi ya vidzandzakaya virivyo mtsangani.

Vino ulongo unaweza kumuuza ye mfinyandziwe, ‘Unatengezani?’

Au kumuamba, ‘Kumanya kutengeza.’

¹⁰Shakare iye amuambaye ise au nine,

‘Mbona wanivyala vino?’

¹¹Mwenyezi Mlungu, Mtakatifu wa Iziraeli na muumbawe anaamba hivi,

‘Dze, undaniuza maswali kuhusu anangu,

au kunipha malagizo kuhusu kazi ya mikono yangu?

¹²Ni mimi nriyeumba dunia na nchimuumba mwanadamu dzuluye.

Mikono yangu ndiyo iriyotandaza ko mlunguni,

na nchilagiza kukale nyenyezi ko mlunguni.

¹³Nindamuunula Koreshi kahi za haki yangu,

na ndagolosa njiraze zosi.

Andaudzenga luphya mudzi wangu

naye andaarichira huru atu angu ariohalwa mateka,

bila ya kuriphiwa wala kuhewa zawadi.’ ”

Vivyo ndivyo aambavyo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi.

¹⁴Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Utajiri wa Misiri na vitu vya kula Kushi vindakala vyako,

nao Aseba, atu ario are,

andakulunga, nao andakala ako,

andakulunga kuno akafungbwa silisili.

Andakusujudiya na akuvoye aambe,

‘Kpwa kpweli Mlungu a phamwenga nawe,

na takuna Mlungu wanjina.’

¹⁵Kpwa kpweli uwe u Mlungu udzifwitsaye,

uwe u Mlungu na muokoli wa Iziraeli.

¹⁶Osi atengezao vizuka andatiywa waibu na kuangalazwa,

osi andaberwa.

¹⁷Ela Iziraeli andativywa ni Mwenyezi Mlungu

kpwa wokofu wa kare na kare,

kundatiywa waibu wala kuberwa

hata kare na kare.”

¹⁸Mana Mwenyezi Mlungu anaamba kukala iye ndiye ariyeumba mlunguni,

naye ni Mlungu.

Iye waumba dunia

naye achiyiika imara,

kayayiumba ikale tuphu,

ela wayiumba ili isagalwe ni atu.

Iye anaamba,

“Mimi machiyangu ndimi Mwenyezi Mlungu, na takuna wanjina.

¹⁹Sigombere chisiri-siri wala kpwenye tsi ya jiza,

nisingeambira chivyazi cha Jakobo, aniendze kalapho siphahikana.

Mimi Mwenyezi Mlungu nagomba kpweli,

ninagomba mambo ga haki.

²⁰Dzikusanyeni na mwedze phamwenga

mwi atu a mataifa muriosala!

Aho atsukulao vizuka vyao vya kutsonga,

na kuvoya milungu isiyotivya, ni azuzu.

²¹Tangazani na mwedze mdzihehere,

uzanani mashauri phamwenga.

Ni ani ariyetabiri mambo gano hangu kare?

Ni ani ariyegatangaza hangu kare?

Dze si mimi Mwenyezi Mlungu?

Takuna Mlungu wanjina isiphokala mimi,

Mlungu mwenye haki na muokoli.

Takuna Mlungu wanjina isiphokala mimi.

²²Nigalukirani mimi mtivywe,

mwi atu a dunia ndzima,

mana mimi machiyangu ndimi Mlungu na takuna wanjina.

²³45:23 Arumi 14:11; Afilipi 2:10–11Naapa kpwa dzina rangu,

neno riri ratuluka mwangu kanwani kahi za haki

naro tarindagbwa photsi,

chila mutu andachita mavwindi mbere zangu,

na chila lilimi rindaapa kpwa dzina rangu.

²⁴Atu andagomba kunihusu kuamba, ‘Kpwa Mwenyezi Mlungu macheye,

ndiko kuriko na haki na nguvu.’

Osi ariomtsukirirwa andamwedzera, nao andatiywa waibu.

²⁵Chivyazi chosi cha Iziraeli chindakala cha enye haki

nao andamtogola Mwenyezi Mlungu.”

Mlungu wa kpweli na milungu ya handzo ya Babeli

¹“Beli na Nebo, milungu ya Babeli ikazama,

vizuka vyao vi dzulu ya nyama na ngʼombe.

Vizuka hivyo kala mchiphiya navyo hiku na hiko,

vikakala mzigo, vinaremerera nyama achioremwa.

²Anazama phamwenga,

taaweza kuhula yo mizigo

nyo enye anatsamizwa kpwa lazima.

³Niphundzani, mwi atu a nyumba ya Jakobo,

mwi atu a nyumba ya Iziraeli msereo,

mwimwi nriokuroromani hangu ndanini mwa mayo zenu,

nami nkakutsukulani hangu mriphovyalwa.

⁴Hata mkatsakala na kuhenda komvwi,

ndimi ndiyekuroromani,

nákuumbani nami ndakuroromani

na kukutivyani.

⁵Mundanifwananisha na ani,

mundanilinganisha na ani ambaye hwaigana?

⁶Anjina nikutuluza zahabu kula mwao mikobani,

na kupima feza kpwenye mizani,

nkumuandika mfuli wa zahabu akatengezerwa chizuka,

chisha akachisujudiya na kuchiabudu.

⁷Nkuchipiga tsuritsuri akachitsukula

achachiimisa phatuphe.

Pho ndiphoikpwa tachiweza kuuka,

na hata mutu akachiririra tachiweza kumjibu,

wala kumtivya na tabuze.

⁸Gatambukireni gaga na mgaririkane,

gatiyeni manani mwi atu ayi.

⁹Gatambukireni go mambo ga kare,

mana mimi ndimi Mlungu na takuna wanjina dza mimi,

Mimi ndimi Mlungu, takuna wanjina dza mimi.

¹⁰Kula pho mwandzo nátabiri ndigokpwedzahendeka,

pho kare nátangaza mambo ndigohendeka.

Náamba kukala mipango yangu indafwaulu,

nami ndahenda gosi nrigokusudiya kugahenda.

¹¹Náiha mutu kula tsi ya mlairo wa dzuwa,

iye andakpwedza dza kozi

na atimize gara nrigopanga.

Nkagagomba, nami ndagatimiza,

nikagakusudiya nami ndagahenda.

¹²Niphundzani mwi atu a likakado,

mwimwi murio kure na kuhenda haki.

¹³Mimi nareha haki yangu phephi, nayo taikure

na wokofu wangu taundachelewa.

Nindauokola mudzi wa Sayuni,

kpwa sababu ya Iziraeli, nguma yangu.”

Babeli inahukumiwa

¹47:1 Isaya 13:1—14:23; Jeremia 50:1—51:64Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Tserera usagale photsi uwe mwanamwali wa Babeli,

sagala photsi phasipho na chihi cha utawala,

we msichana wa Akalidayo,

mana kundaihwa tsona mwenye mwiri laini na mnono.

²Hala lala usage unga,

vula tadziyo,

sega rindaro na uvule johoro,

na uvuke myuho.

³Undavulwa nguwo urichwe chitsaha mbere za atu,

nawe undatiywa waibu.

Ndakuriphiza chisasi

na sindamuonera mbazi mutu hata mmwenga.”

⁴Mkomboli wehu, Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ndiro dzinare,

iye ndiye Mtakatifu wa Iziraeli.

⁵“Sagala unyamale zii, injira jizani,

uwe mwana mchetu wa Kalidayo,

mana kundaihwa tsona

Malikiya wa falume.

⁶Kala nkaatsukirirwa atu angu,

nchiahenda atu ambao kala ni urisi wangu akale najisi,

nchiatiya mwako mikononi,

nawe kuyaaonera mbazi.

Hadi nyo atumia

uchiatsukuza mizigo miziho.

⁷Uchiamba, ‘Mimi nindakala Malikiya hata kare na kare,’

ela kuyagaririkana mambo urigohenda

wala kuaza mwishoo undakaladze.

⁸47:8 Maono 18:7–8Sambi phundza gaga uwe unaye starehe,

phundza uwe usagalaye na kudziona u salama,

uambaye mwako moyoni, ‘Ni mimi bahi, na takuna wanjina.

Sindakala gungu wala kufwererwa ni ana.’

⁹Ela mambo gaga mairi, kufwererwa ni ana na kukala gungu,

gandakuphaha gafula siku mwenga.

Dzagbwe u mtsai na mgbwanga mkpwulu,

mambo higa gosi gandakuphaha.

¹⁰Ukakuluphira uyio

nawe ukaamba, ‘Taphana anionaye.’

Ikima na marifwago ganakuangamiza

unaphodziambira mwako moyoni,

‘Ni mimi bahi, takuna wanjina.’

¹¹Kpwa sababu iyo undaphahwa ni mafwa,

nawe kundamanya ugausedze.

Undaphaha hasara

ambayo kundaweza kuyiepuka.

Na ubanangi undakpwedzera gafula,

ambao uwe kuutarajiya.

¹²Enderera na ugangao na utsaio,

ambao unauhenda hangu wanacheo,

mendzerepho undaongokerwa,

na uzuwiye go mapigo.

¹³Ukaremwezwa ni ashauri anji urioaphaha.

Haya vivi ariche hinyo ajuzi a nyenyezi atabirio chila mwezi,

edze mbere akutivye na gago ndigokuphaha.

¹⁴Lola, andakala dza mibuwa ichiyouma,

nao andaochwa ni moho,

taandaweza kudziokola na ruche ra moho,

mana uho taundakala moho wa kuoha.

¹⁵Hivyo ndivyo ndivyokala atu uriohenda nao kazi,

hara muriohenda nao bishara hangu wanacheo,

osi andakuchimbira,

taphandakala na mutu wa kukutivya.”

Likakado ra Iziraeli

¹Phundzani higa mwi atu a nyumba ya Jakobo,

mwimwi muihwao na dzina ra Iziraeli,

na mwimwi murio a chivyazi cha Juda.

Mwimwi muapao kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu

na kumhadza Mlungu wa Iziraeli,

ela si kpwa kulunga kpweli wala haki.

²Mnadziamba mula mudzi mtakatifu,

na kumkuluphira Mwenyezi Mlungu wa Iziraeli,

ambaye dzinare ni Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi.

³“Mimi nátangaza mambo ga kare hangu kare,

gago gatuluka mwangu kanwani, nami nchigasema,

chisha nágahenda gafula nago gachitimiya.

⁴Mana námanya uwe unalikakado,

na singoyo taigaluzika, ni nyifu dza chuma,

na chilangucho nchifu dza shaba.

⁵Kpwa hivyo nákuambira mambo gaga hangu kare,

nákutangazira kabila tagadzangbwehendeka ili usedze ukaamba,

‘Gaga gahendwa ni chizuka changu,

gaamuriwa ni chizuka changu cha kutsonga,

na chizuka changu cha chuma.’

⁶Uwe wasikira mambo gaga, vivi gaone.

Dze, kundagakubali?

Phahi hangu sambi ndakuambira mambo maphya ga siri,

ambago kala kugamanya.

⁷Vivi gakaumbwa, sigo ga kare,

kudzangbwegasikira, rero ndio mwandzo,

phahi kuweza kuamba, ‘Mino kala nágamanya kare.’

⁸Uwe kudzangbwegasikira wala kugamanya,

hangu kare sikiroro kala rikazibwa.

Mana námanya unahenda mambo kpwa kuchenga,

na kukala hangu uvyalwe u muasi.

⁹Kpwa ajili ya dzina rangu na nguma yangu,

nikazuwiya tsukizi zangu zisikufikire,

sedze nikakuangamiza.

¹⁰Lola, nikakutsusa, dzagbwe si dza feza,

nikakujeza kpwenye tanuru ya mateso.

¹¹Kpwa sababu yangu mwenye, ninahenda gaga.

Sindaricha dzina rangu riberwe,

sindamupha wanjina nguma yangu.

Aiziraeli anarichwa huru

¹²48:12 Isaya 44:6; Maono 1:17; 22:13Niphundza uwe, Jakobo,

Niphundza uwe Iziraeli nriyekuiha!

Mimi ndimi iye,

mimi ndimi wa kpwandza na ndimi wa mwisho.

¹³Mkpwono wangu ndio urioika msingi wa dunia,

na mkpwono wangu wa kulume uchitandaza ko mlunguni,

ninaphoziamurisha nyenyezi,

nkudzikusanya phamwenga.

¹⁴Dzikusanyeni phamwenga mwimwi mosi, musikize!

Ni chizuka chiphi chotabiri mambo higa?

Iye amendzwaye ni Mwenyezi Mlungu,

andatimiza lengore chinyume cha Babeli,

na kushambuliya Akalidayo.

¹⁵Mimi nkamuiha na nikagomba naye,

nindamreha, naye andaongokerwa kahi ya njiraze.

¹⁶Nisengererani musikize maneno gaga

kula mwandzo sigombere chisiri-siri,

kula wakati gariphohendeka nákala phapho.”

Na vivi Mwenyezi Mlungu na Rohowe akanihuma.

¹⁷Mwenyezi Mlungu, Mkombolio, Mtakatifu wa Iziraeli anaamba hivi,

“Mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu, Mlunguo

nikufundzaye ili uongokerwe,

nikulongozaye kpwenye njira ufwahayo kuilunga.

¹⁸Kalapho waphundza amuri zangu,

phahi amaniyo ingekala dza muho,

na hakiyo ingekukupukira dza maimbi ga bahari.

¹⁹Chisha atu a chivyazicho angekala anji dza mitsanga,

dzina rao taringeuswa

au kufutwa mbere zangu.

²⁰48:20 Maono 18:4Haya tulukani ko Babeli,

chimbirani kula kpwa Akalidayo!

Gagombeni na mgatangaze gaga kpwa kufwahirwa.

Gatangazeni kosi duniani, ambani,

‘Mwenyezi Mlungu akakombola mtumishiwe Jakobo.’

²¹Taayasikira chiru ariphoalongoza ko jangbwani,

waatuluzira madzi kula mwambani.

Waahula mwamba, madzi gachijera kpwa nguvu.”

²²48:22 Isaya 57:21Mwenyezi Mlungu anaamba, “Takuna amani kpwa atu ayi.”

Mtumishi wa Mwenyezi Mlungu

¹49:1 Jeremia 1:5Niphundzani mwi atu a visuwani,

hegani masikiro mwi atu a mataifa ga kure.

Mwenyezi Mlungu waniiha hangu ni ndanini mwa mayo

na achinihadza dzina rangu kabila sidzangbwevyalwa.

²49:2 Aeburania 4:12; Maono 1:16Iye wahenda kanwa yangu ikale dza upanga wa kurya.

Achinifwitsa na chivurivuri cha mkpwonowe,

na achinihenda nikale dza muvwi uchionolwa,

chisha achinifwitsa kpwenye ryakare.

³Naye achiniamba, “Uwe Iziraeli u mtumishi wangu,

mimi nindahewa nguma kpwa sababuyo.”

⁴Ela nchiamba, “Nkahenda kazi ya bure,

nkatsupha nguvu zangu bure bila sababu,

ela kpwa kpweli haki yangu ina Mwenyezi Mlungu,

na zawadi yangu ina Mlungu wangu.”

⁵Vivi Mwenyezi Mlungu anaamba,

iye ariyeniumba kula ndanini mwa mayo nikale mtumishiwe,

wahenda hivi ili nimuyizire atu a Jakobo,

na Aiziraeli akusanyike mbereze,

mana Mwenyezi Mlungu akanipha ishima,

na Mlungu wangu akakala nguvu yangu.

⁶49:6 Isaya 42:6; Luka 2:32; Mahendo 13:47; 26:23Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Sikakutsambula uwe mtumishi wangu,

ili uziunule mbari za Jakobo

na kuauyiza atu a Iziraeli ariosazwa macheye,

ela piya nkuhende ukale mwanga kpwa atu ambao sio Ayahudi,

ili uphirike wokofu wangu chila phatu duniani.”

⁷Mwenyezi Mlungu, mkomboli na Mtakatifu wa Iziraeli,

anamuambira hivi ye aberwaye ni anadamu,

iye achiyemenwa ni mataifa,

iye ariye mtumishi wa atawala,

“Afalume andakuona na kuunuka,

vilongozi nao andadzizamisa hata vilangu vyao vigute photsi,”

kpwa sababu ya Mwenyezi Mlungu, ariye muaminifu,

Mtakatifu wa Iziraeli ariyekutsambula.

⁸49:8 2 Akorintho 6:2Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Wakati wangu uriokubalika uchifika ndakujibu,

siku ya wokofu, nindakuterya.

Nindakuikato nami ndakuhenda ukale chilagane cha atu aha,

ili kuyiuyizato yo tsi yobanangbwa na kuauyizira enye.

⁹Uambire afungbwa, ‘Kalani huru,’

na aho ario jizani uambire, ‘Tulukani mkale mwangani!’

Andaphaha chakurya cha kukola kanda-kanda za njira,

na hata dzulu ya vidzango ambavyo kala tavina chitu.

¹⁰49:10 Maono 7:16–17Taandakala na ndzala wala chiru,

taandapigbwa ni dzuwa ra weruni,

mana iye aaoneraye mbazi, andaalongoza,

kanda-kanda za vidzuho vya madzi.

¹¹Nindahenda myango yangu yosi

na madete gakale njira zangu kulu zirizogbwa.

¹²Lola, andakpwedza kula kure,

anjina andatuluka kula vurini,

anjina kula mtswerero wa dzuwa

na anjina kula seemu ya Sinimu.49:12 Mudzi urio mwakani mwa tsi ya Misiri ambao kpwa wakati uhu unamanyikana kama Aswani.

¹³Ko dzulu mlunguni na kuimbe na raha,

tsi naihererwe na myango yiimbe.

Mana Mwenyezi Mlungu akaaphoza marenda atue,

na andaaonera mbazi atue ariogayiswa.

¹⁴Ela atu a Sayuni aamba,

‘Mwenyezi Mlungu akahuricha,

Mwenyezi Mlungu akahuyala.’

¹⁵Dze, mchetu anaweza kuyala mwanawe aamwaye

na asimuonere mbazi mwanawe wa kumvyala?

Hata napho iye anaweza kuyala,

ela mimi sindakuyalani bii!

¹⁶Lola, nakuchora kpwenye mafumba gangu,

na kutazo zi mbere zangu chila mara.

¹⁷Anao aredza upesi

na aho ariokubananga na kukuhenda gandzo,

andauka akuriche.

¹⁸Unula matsogo ulole pande zosi,

anao osi andakusanyika phamwenga na kukulunga.”

Kpwa kpweli dza niishivyo, Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Atuo osi andakala dza mapambo

nawe udzivwise dza bibi arusi.

¹⁹Dzagbwe wabanangbwa na kuhendwa gandzo,

undaodzala atu hadi ukale kutosha,

na nyo ariokubananga andakala kure.

²⁰Atu ariovyalwa wakati kala unasononeka

undaasikira anaamba,

‘Phatu hipha ni phadide,

huphe seemu kulu zaidi husagale.’

²¹Phapho ndipho ndiphogomba chimoyo-moyo uambe,

‘Ni ani ariyenivyarira ana hano?

Náfwererwa na nchikala siweza kuphaha anjina,

nchihalwa mateka nchiphirikpwa kure.

Vino ni ani ariyearera hano?

Kala nkarichwa machiyangu, vino hano alaphi?’ ”

²²Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Lola, ndaunula mkpwono wangu kpwa mataifa,

na kuunurira bendera yangu atu a makabila,

andaareha ana enu alume kuno akaika lagani

na ana enu achetu kuno akaapiga tsuritsuri.

²³Atawala andakala ano sowe a kukurera,

na Malikia aho akale mayozo a kukurera,

andakusujudiya hadi vilangu vyao vigute photsi

na kulamba vumbi ra phako nyayoni,

nawe undamanya kukala mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu,

na kukala nyo ndionikuluphira taandaphaha waibu.”

²⁴Dze, sujaa anaweza kufutwa matekae?

Au mateka a mutu msiru anaweza kutivywa?

²⁵Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Hata mateka a mutu sujaa andahalwa,

na mateka a mutu msiru andativywa,

mana nindaheha na ye ahehaye nawe

chisha nindativya anao.

²⁶Na aho anaokuonera andarya nyama zao enye,

na andanwa milatso yao enye,

alewe dza mutu aleweswavyo ni uchi.

Chisha anadamu osi andamanya kukala mimi Mwenyezi Mlungu ni Muokolio,

na mkombolio ni Mwenye Nguvu Zosi wa Jakobo.”

Dambi ya Jerusalemu na nguvu za Mlungu

¹Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Chi kuphi cheti cha kumricha mayo yenu?

Kpwani nakuguzani ili niriphe madeni?

Hata, nárichana na mayo yenu na mwimwi nchikuguzani kpwa sababu ya dambi zenu.

²Nákpwedza nikutivyeni ela sionere mutu,

nchiiha ela taphana mutu yenijibu.

Kpwani mkpwono wangu ni mfupi sana

hata usiweze kukukombolani?

Au sina uwezo wa kukutivyani?

Nnaphodemula, nikuumisa bahari,

nikuhenda myuho ikakala jangbwa,

ngʼonda aho nkufwa akanuka lovu kpwa kukosa madzi.

³Ko mlunguni nkukuvwika wiru,

na nkukubwiningiza na nguwo za magunia.

⁴Mwenyezi Mlungu akanifundza ga kugomba,

ili niatiye moyo achioremwa.

Chila ligundzu ananilamusa

ili niphahe kuphundza mambo alondago kunifundza.

⁵Mwenyezi Mlungu akanisodola masikiro,

nami siyakala muasi,

na siuyire nyuma.

⁶50:6 Mathayo 26:67; Mariko 14:65Aho ariokala ananipiga naarichira mongomongo,

na aho ariokala anamwafula nyere za cheru nchiarichira mafunda.

Siyaafwitsira uso wangu ariokala ananifyorera na kunitehera mahe.

⁷Mana Mwenyezi Mlungu ananiterya,

sindatiywa waibu.

Kpwa hivyo nkakata shauri kusauya nyuma,

na namanya sindatiywa waibu.

⁸50:8 Arumi 8:33–34Iye aniphaye haki yangu a phephi.

Ni ani ndiyenishitaki?

Adui wangu ni ani?

Naadzituluze mbere hugbwirane.

⁹Lola, Mwenyezi Mlungu ndiye aniteryaye.

Ni ani ndiyeniamba nina makosa?

Lola, aho osi andariwa

dza nguwo iriwavyo ni lutswa.

¹⁰Ni ani kahi yenu amuogophaye Mwenyezi Mlungu,

na kulunga kauli ya mtumishiwe?

Ni iye anyendekaye jizani kusiko mwanga,

kuno anamkuluphira Mwenyezi Mlungu

na kuadamira Mlunguwe.

¹¹Ela mwimwi mosi muasao moho,

na kudzitengezera silaha za vimwindi mchivyoviasa,

humirani mwanga wa moho wenu

na wa vimwindi vyenu mchivyoviasa.

Ela Mwenyezi Mlungu andasababisha nyo myoho wenu ukuangamizeni.

Sayuni indaphaha wokofu wa kare na kare

¹Niphundzani mwi mlungao haki,

mwimwi mumuendzao Mwenyezi Mlungu.

Uloleni nyo mwamba muriotuluzwa kpwa kuhenda tsongbwa,

na yo timbo mriyotsimbwa.

²Mloleni sowe yenu Burahimu,

na Sara, ariyekuvyalani.

Kpwa mana nriphomuiha, kala amacheye,

nami nchimjaliya na nchimuhenda akale taifa ra atu anji.

³Mana Mwenyezi Mlungu andaphoza marenda mudzi wa Sayuni,

na chila phatu phokala gandzo,

na andahenda weru wa mudzi hinyo ukale dza bustani ya Edeni,

na jangbware rikale dza munda wa Mwenyezi Mlungu.

Atu a himo andahererwa na kuhamirwa,

sauti za shukurani na kuimba zindasikirwa kula mumo.

⁴Niphundzani mwi atu angu,

nisikirani mwi taifa rangu,

mana shariya indala kpwangu

na uamuli wangu wa haki undakala mwanga kpwa mataifa.

⁵Haki yangu i phephi, wokofu wangu u njirani,

nami nindatawala makabila ga atu,

visuwa vinanigodzera,

navyo vindakuluphira nguvu zangu.

⁶Unulani matso genu mlole mlunguni,

na mlole dunia

mana mlunguni kundatsamuka dza mosi,

tsi indatsakala dza nguwo,

na aho asagalao mumo andafwa dza maindzi.

Ela wokofu wangu undakala wa kare na kare,

na haki yangu taindasira bii.

⁷Niphundzani mwimwi mmanyao haki,

mwimwi mmanyao shariya yangu mwenu mioyoni,

msiogophe kulaphizwa ni atu,

chisha msitishirwe ni chibero chao.

⁸Mana andariwa dza nguwo iriwavyo ni lutswa,

na dza mabulu garyavyo nyoya za mangʼondzi,

ela haki yangu indakala ta kare na kare,

na wokofu wangu vivyazi hadi vivyazi.”

⁹Lamuka, uwe Mwenyezi Mlungu uhuterye.

Humira uwezoo uhuokole,

uuhumire dza urivyouhumira pho kare.

Dze, siwe uriyekata ro dzoka ra Naili

riihwaro Rahabu?

¹⁰We siwe uriyeumisa bahari,

na madzi ga vivwavye?

Uriyehenda vivwa vya bahari vichikala njira

ili aho ariokombolwa avuke!

¹¹Aho ariokombolwa ni Mwenyezi Mlungu andauya.

Andainjira Sayuni kuno anaimba,

kuhererwa kundakala chiremba mwao vitswani ta kare na kare,

andahererwa sana

na taandasononeka wala kuula.

¹²“Mimi ndimi ninaye kuphozani marenda.

Kpwa utu wani mumuogophe mwanadamu

ambaye andafwa na aole dza nyasi?

¹³Kpwa utu wani mumyale Mwenyezi Mlungu, ariyekuumbani,

ariyetandaza ko mlunguni na achiika misingi ya dunia?

Kpwa utu wani muishi kpwa wuoga chila siku kpwa sababu ya tsukizi za iye anayekuonerani,

wakati anapanga kukuolagani?

Dze, zo tsukizize vino ziphaphi?

¹⁴Aho ariotekpwa achendafungbwa andavugulwa upesi.

Taandafwa na kuzikpwa

wala taandakosa chakurya.

¹⁵Mana mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu,

nichafuaye bahari na kuhenda maimbige gavume,

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ndiro dzina rangu.

¹⁶Nikatiya maneno gangu mwako kanwani,

na kukufwitsa kpwenye chivurivuri cha mkpwono wangu

mimi nriyetandaza ko mlunguni

na nchiika misingi ya dunia

na nchiaambira atu a Sayuni, ‘Mwimwi mu atu angu.’ ”

¹⁷51:17 Maono 14:10; 16:19Lamuka! Ima uwe Jerusalemu,

uwe wanwa chikombe kula mkpwononi mwa Mwenyezi Mlungu,

chikombe cha tsukizize,

wanwa hadi tone ra mwisho

chikombe chihendacho atu adedeleke.

¹⁸Kahi za ana osi ario wavyala na kuarera,

taphana hata mmwenga wa kumlongoza

wala wa kumgbwira mkpwono.

¹⁹Mashaka gaga mairi gakakuphaha,

ni ani awezaye kukuonera mbazi?

Ukakala gandzo, ukabanangbwa,

ndzala na viha vikakuphaha,

ni ani awezaye kukuphoza marenda?

²⁰Anao akafwa purungire,

akagbwa kahi ya chila pembe ya barabara,

dza kulungu chiyegbwirwa ni nyavu.

Mwenyezi Mlungu, Mlunguo akaatiya adabu kali kpwa tsukizize.

²¹Kpwa hivyo phundzani gaga ninagokuambirani mwi murioteswa na kulewa,

dzagbwe si kulewa kpwa uchi.

²²Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu,

akaniraye atue, anaamba,

“Lolani, nkachiusa mwenu mikononi

cho chikombe cha tsukizi zangu,

chokuhendani mdedeleke

namwi tamundachinwerera tsona.

²³Nami ndachitiya mikononi mwa nyo ariokugayisani,

ariokuhendani mlale barabarani,

na achikuvyogani dza mtsanga,

na kutsupa dzulu ya myongo-myongo yenu.”

Mlungu andakombola Jerusalemu

¹52:1 Maono 21:2,27Lamuka, udzitiye nguvu uwe Sayuni.

Vwala nguwozo nono, uwe Jerusalemu, mudzi mtakatifu.

Mo mwako tamundainjira tsona atu ambao taadzangbwetiywa tsatsani,

au ario najisi.

²Unuka udzikutekute vumbi,

usagarire chihi cha endzi uwe Jerusalemu.

Dzivugule silisili mo mwako singoni,

uwe mwana mchetu wa Sayuni uriyetekpwa.

³Mana Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Mwaguzwa bure,

namwi mundakombolwa bila pesa.”

⁴Mana Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Pho mwandzo atu angu atserera achiphiya Misiri

achendasagala kuko dza ajeni,

na badaye Aashuru achiaonera bila chisa,

⁵52:5 Arumi 2:24Mwenyezi Mlungu anaamba, ‘Kuna fwaida yani atu angu achihalwa mateka tsona?

Aho aatawalao anaabera,’

na anaenderera kulaphiza dzina rangu mutsi wosi.

⁶Kpwa hivyo, atu angu andarimanya dzina rangu,

siku iyo andamanya kukala mimi ndimi nriyetabiri.

Oo, ni Mimi.”

⁷52:7 Nahumu 1:15; Arumi 10:15; Aefeso 6:15Vinahama sana

kumuona muhumwa arehaye habari nono a ko myangoni aredza,

iye atangazaye amani,

arehaye habari nono za mambo manono,

iye atangazaye wokofu,

aambiraye atu a mudzi wa Sayuni, “Mlungu wenu anatawala!”

⁸Phundzani, arindzi enu andapiga kululu,

andaimba phamwenga kpwa kuhererwa.

Mana andaona na matso gao enye,

Mwenyezi Mlungu ndiphouya Sayuni.

⁹Kotani kululu phamwenga kpwa kuhererwa

mwimwi magandzo ga Jerusalemu,

kpwa kukala Mwenyezi Mlungu akaphoza marenda atue,

akakombola mudzi wa Jerusalemu.

¹⁰Mwenyezi Mlungu andaunula mkpwonowe mtakatifu wenye uwezo

mbere za mataifa gosi,

andaaokola atue duniani kosi,

na atu andaona wokofu wa Mlungu wehu.

¹¹52:11 2 Akorintho 6:17Ukani! Tulukani kuko!

Msigute chitu najisi.

Tulukani kahi ya utumwa wa Babeli na mkale atakatifu,

mwi mtsukulao vitu vitakatifu vya Mwenyezi Mlungu.

¹²Mana tamundatuluka upesi,

na kuhenda wangbwi wa kuchimbira,

mana Mwenyezi Mlungu andakutanguliyani

na Mlungu wa Iziraeli andakala nyuma zenu akurindeni.

Mtumishi agayaye

¹³Lola, mtumishi wangu andahenda mambo kpwa ikima,

andatogolwa na kuunulwa dzulu,

naye andakala dzulu sana.

¹⁴Atu anji ariomuona aangalala.

Usowe na umbore kala rikabanangbwa-banangbwa,

hata achikala kamanyikana kukala ni mwanadamu.

¹⁵52:15 Arumi 15:21Ela vivi andaangalaza mataifa manji,

atawala andakosa ra kugomba kpwa kuangalala.

Mana andaona mambo ambago taadzangbweambirwa,

na andaelewa mambo ambago taadzangbwegasikira.

¹53:1 Arumi 10:16; Johana 12:38Ni ani ariyeamini ujumbe hurioureha?

Ni ani ariyeonyeswa nguvu za Mwenyezi Mlungu?

²Mana iye mtumishi wakula dza mutse mtsanga,

na dza muzi kahi ya tsi kavu.

Iye kana umbo au unono,

ili huchimlola hummendze.

³Waberwa na achiremewa ni atu,

mutu wa sonono nyinji na amanyaye kugaya ni utu wani.

Atu taalondere kumuona,

waberwa na tahumuonere dza chitu.

⁴53:4 Mathayo 8:17Kpwa kpweli iye wahala makongo gehu,

na kutsukula kulumira kpwehu,

ela huchiona anatiywa adabu

na kugayiswa ni Mlungu.

⁵53:5 1 Petero 2:24Ela walumizwa kpwa sababu ya makosa gehu,

achigopholwa-gopholwa kpwa uyi wehu.

Hwaphaha amani kpwa kutiywakpwe adabu,

na kpwa kupigbwakpwe, swiswi hwaphola.

⁶53:6 1 Petero 2:25Swiswi hosi hwaangamika njira dza mangʼondzi,

chila mwenga akagaluka na kulunga njiraye,

na Mwenyezi Mlungu akamuhika iye makosa gehu gosi.

⁷53:7 Maono 5:653:7 Mahendo 8:32–33Waonerwa na kugayiswa,

ela kayagomba chitu.

Iye walongozwa dza mwana ngʼondzi aphirikpwaye chitsindzironi,

naye dza mwana ngʼondzi anyamalavyo

mbere za iye amunyolaye, iye naye wanyamala.

⁸Kpwa kuonerwa na kpwa kuhukumiwa, wauswa.

Taphana mutu awezaye kugomba kuhusu chivyaziche,

kpwa kukala wauswa kula tsi ya atu ario moyo.

Wapigbwa kpwa sababu ya makosa ga atu angu.

⁹53:9 1 Petero 2:22Wazikpwa phamwenga na atu ayi,

kpwenye mbira ya tajiri,

dzagbwe kahendere fujo

wala kugomba handzo.

¹⁰Ela Mwenyezi Mlungu kala akalonda amguphyule na amuhende agaye,

dzagbwe Mwenyezi Mlungu anamuhenda akale sadaka ya kuusa dambi,

iye andachiona chivyaziche na maishage gandakala mare,

na kutsupira iye alondaro Mwenyezi Mlungu rindaongokerwa.

¹¹Bada ya kugayakpwe andaona mwanga naye andatosheka.

Kutsupira marifwage,

mtumishi wangu mwenye haki andaahenda anji akale enye haki,

naye andatsukula uyi wao.

¹²53:12 Mariko 15:28; Luka 22:37Kpwa hivyo nindamupha mtalo phamwenga na akulu,

naye andaganya zewe phamwenga na enye mkpwotse,

kpwa kukala wadzilavya hadi afwe,

waolangbwa phamwenga na atu ayi.

Iye wahala dambi za anji

na kuavoyera ili Mlungu aaswamehe.

Nguma ya Sayuni yedzayo

¹54:1 Agalatia 4:27Mwenyezi Mlungu anaamba, “Imba uwe uriye tasa,

uwe ambaye kuvyarire.

Kota kululu uimbe kpwa raha,

uwe usiyemanya utsungu wa kuvyala,

mana ana a ye mchetu ariyerichwa ni anji

kuriko nyo a iye ariye na mlume.

²Enjereza phatu pha hemaro,

kudula vyandaruwa vya makalogo,

usidzizuwiye, enjereza ure wa nyugbwezo,

na vigingi vya hemaro vikote vinono.

³Mana undaenea uphande wa kulume na wa kumotso.

Chivyazicho chindahala mataifa ganjina

na atu andasagala kpwenye midzi iriyokala magandzo.

⁴Usiogophe, mana kundagbwirwa ni waibu,

usikale na wasiwasi, mana kundatiywa waibu.

Undayala waibuo wa wanacheni,

na urivyoberwa wakati uriphokala gungu.

⁵Kpwa kukala muumbao ndiye mlumeo,

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ndiro dzinare,

Mtakatifu wa Iziraeli ndiye mkombolio,

iye ndiye Mlungu wa dunia yosi.

⁶Mana Mwenyezi Mlungu andakuiha

dza mchetu ariyerichwa ni mlumewe

na achisononeswa moyowe,

dza mchetu wa uhanani arichwavyo ni mlumewe,

Mlunguo anaamba.

⁷Nákuricha kpwa muda mfupi tu,

ela kpwa mbazi nyinji, ndakuuyira.

⁸Kpwa tsukizi nyinji

nakufwitsa uso wangu kpwa muda mfupi,

ela kpwa mendzwa ya kare na kare,

nindakuonera mbazi,”

Mwenyezi Mlungu mkombolio aambavyo.

⁹54:9 Mwandzo 9:8–17“Dza nrivyoapa wakati wa Nuhu,

kukala madzi tagandabwiningiza tsi tsona,

vivi piya naapa kukala sindakutsukirirwa,

na sindakudemurira tsona.

¹⁰Dzagbwe myango indasumbiswa na vidzango vindauswa,

ela sindaricha kukuonyesa mendzwa yangu isiyosika,

chisha sindavundza chilagane changu cha kukala ndakupha amani,”

Mwenyezi Mlungu aambavyo.

¹¹54:11 Maono 21:18–21“Uwe uriyegayiswa na kusukumwa hiku na hiko ni phuto bila kuphozwa marenda,

lola, ndakudzenga na mawe ga samani,

na misingiyo ndayiika na yakuti ya rangi ya bahari.

¹²Nami nindaidzenga minarayo na akiki ya kundu,

na maryangogo nindagadzenga na alimasi,

na kutazo zosi nizidzenge na mawe ga samani.

¹³54:13 Johana 6:45Na anao osi andafundzwa ni Mwenyezi Mlungu,

na akale na amani.

¹⁴Undaimarika kpwa kulunga haki na utakatifu undakuhenda ukale na nguvu,

nawe kundaonerwa,

mana kundaogopha na kundatishirwa ni rorosi.

¹⁵Mutu yeyesi ndiye kushambuliya, andakala si mimi chiyehenda gago,

na yeyesi ndiye kushambuliya, undamturya.

¹⁶Mimi ndimi nriyeumba mfula vyuma,

akusanyiraye moho wa makala,

na kutengeza silaha za chila aina,

piya nchimuumba mʼbanangi ahumiraye silaha

kubananga.

¹⁷Chila silaha ndiyotengezwa kukupigira, taindafwanikiwa,

na chila mutu ndiyeunuka kukushitaki, undamuamula.

Uhu ndio urisi wa atumishi a Mwenyezi Mlungu

na haki yao ilayo kpwangu,” Mwenyezi Mlungu anaamba.

Atu enye chiru anaalikpwa

¹55:1 Maono 21:6; 22:17“Haya, chila mwenye chiru naaedze anwe madzi,

na iye ambaye kana pesa naaedze agule arye.

Ndzoni mugule uchi wa zabibu na maziya

bila pesa na bila garama.

²Kpwa utu wani munahumira pesa zenu kpwa mambo ambago si chakurya?

Na kpwa utu wani munadzishuulisha na vitu visivyomvunisa?

Niphundzani mimi na murye vitu vinono,

na mdzifurahishe na vya kunona.

³55:3 Mahendo 13:34Hegani masikiro genu na mnilunge,

niphundzani, na roho zenu zindaishi.

Nindaika namwi chilagane cha kare na kare.

Chilagane chichi ni mendzwa yangu isiyosika niriyomlaga Daudi.

⁴Lola, namuhenda shaidi kpwa mataifa,

nchimuhenda chilongozi na mkpwulu wao wa jeshi.

⁵Lola, undaiha mataifa ganjina usigogamanya,

nago gandakulunga mairo

kpwa sababu ya Mwenyezi Mlungu, Mlunguo,

Mtakatifu wa Iziraeli,

mana andakuhenda uishimiwe sana.”

⁶Muendzeni Mwenyezi Mlungu, wakati achere phahikana,

muiheni wakati achere phephi.

⁷Mutu mui naariche uyiwe,

na mutu asiye na haki naariche maazoge mai,

amuuyire Mwenyezi Mlungu, naye andaonerwa mbazi.

Naamuyire Mlungu wehu, naye andamswamehe tsetsetse.

⁸“Mana maazo gangu sigo dza genu,

na njira zenu sizo dza zangu.”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

⁹“Dza vyo mlunguni kurivyo dzulu sana kuriko tsi,

ndivyo njira zangu zirivyo dzulu kuriko zenu,

na maazo gangu garivyo dzulu kuriko go genu.

¹⁰55:10 2 Akorintho 9:10Dza mvula inyavyo na barafu igbwavyo kula mlunguni,

na isiuye tsona dzulu,

ela nkuihenda tsi ikalwama na ivyale,

na kuapha mbeyu akurima na chakurya atu angu,

¹¹ndivyo neno rangu ritulukaro mwangu kanwani ririvyo.

Riro tarindaniuyira chihuphu,

ela rindakamilisha vyo nilondavyo

na kutimiza lengo ambaro narihumira.

¹²Mana mundatuluka kpwa furaha,

na mundalongozwa kpwa amani.

Myango na vidzango vindaimba kpwa sauti mbere zenu,

na mihi yosi ya mindani indapiga makofi.

¹³Badala ya mihi ya miya, kundamera misonobari,

na badala ya vikpwata kundamera mihadesi.

Mambo gaga gandakala kumbukumbu kpwa Mwenyezi Mlungu,

na ishara ya kare na kare ambayo taindabanangbwa.”

Wokofu wa atu a mataifa

¹Mwenyezi Mlungu anaamba vivi,

“Hendani ga haki na garigo sawa,

mana ni phephi na kukutivyani,

na haki yangu taikure na kuikpwa wazi.

²Baha mutu ahendaye gaga na kugagbwira sana,

agbwiraye Siku za Kuoya bila ya kuzivundza

na kudzizuwiya asihende mai gogosi.”

³Mjeni ariyedziunga na atu a Mwenyezi Mlungu asiambe,

“Kpwa kpweli Mwenyezi Mlungu andanitenga na atue.”

Naye ariyetulwa asiambe, “Mimi ni muhi mufu tu.”

⁴Mana Mwenyezi Mlungu anaamba vivi,

“Atu a kutulwa agbwirao Siku zangu za Kuoya,

na kutsambula ganifwahirago,

na kuchigbwira chilagane changu ngingingi,

⁵nindaaikira kumbukumbu kahi za nyumba yangu na kuta zangu,

na kuapha dzina nono kuriko hara ario na ana alume na achetu,

dzina ridumuro ambaro tarindafutwa hata kare na kare.

⁶Chisha ajeni adziungao na Mwenyezi Mlungu ili amuhumikire,

aho amendzao dzina ra Mwenyezi Mlungu na kukala atumishie,

aho agbwirao Siku ya Kuoya bila ya kuivundza

na kugbwira chilagane changu ngingingi,

⁷56:7 Mathayo 21:13; Mariko 11:17; Luka 19:46nindaareha kahi za mwango wangu mtakatifu

nindaafurahisha kahi za nyumba yangu ya mavoyo.

Sadaka zao za kuochwa na sadaka zanjina,

zindakubaliwa dzulu ya phatu phangu pha kulavira sadaka,

mana nyumba yangu indaihwa nyumba ya mavoyo kpwa mataifa gosi.”

⁸Mwenyezi Mlungu akusanyaye Aiziraeli ariotsamizwa kpwa lazima anaamba,

“Nindamkusanyira anjina, mbali na aho ambao akusanywa kare.”

Vilongozi a Iziraeli anademurirwa

⁹Mwimwi nyama mosi a tsakani

ndzoni murye.

¹⁰Arindzi a Iziraeli ni vipofu,

osi taana maarifwa,

osi ni madiya mabwibwi,

tagaweza kupheka,

ganadziambalaza na kuloha ndoso,

ganamendza kulala.

¹¹Aho ni dza madiya matoni,

ambago tagamvuna.

Aho ni dza arisa asioelewa.

Osi akagaluka na kulunga njira zao enye,

na chila mmwenga anadziendzera fwaidaye mwenye.

¹²Aho nkuamba, “Ndzoni, hunwe uchi wa zabibu,

hata hulewe,

na muhondo indakala dza vi rero au hata zaidi.”

Aiziraeli anavoya vizuka

¹Mutu wa haki achifwa,

taphana mutu ajaliye,

atu amuogophao Mlungu nkuuswa duniani,

taphana aelewaye kukala

enye haki nkuuswa ili asiphahwe ni mai.

²Mutu wa haki afwapho,

nkuinjira kpwenye amani na akaoya.

³“Ela mwi, ana a mchetu mtsai, ndzoni hipha

mwimwi atu a chivyazi cha azindzi na malaya.

⁴Munamnyetera ani mwi enye?

Munabenyurira ani madomo?

Mwimwi mu ana a aasi na chivyazi cha atu a handzo.

⁵Mwi muhendao muzingao tsini ya mialoni,

na tsini ya chila muhi wenye pepho.

Munalavya ana enu sadaka madeteni,

tsini ya mapango ga myamba.

⁶Mtalo wenu u kahi za tsangalawe za deteni.

Ukazilavira sadaka ya chinwadzi na sadaka ya mtsere.

Dze, nihamirwe ni mambo gago?

⁷Waika chitandacho dzulu ya mwango mure,

na waphiya kuko kpwendalavya sadaka.

⁸Nyuma ya miryango na miimo, mukaika mifwano ya milungu yenu.

Mukaniricha na kuvula nguwo zenu,

mwadziambalaza na mchikaribisha alume anjina azinge namwi.

Mwimwi mwapatana na anjina ao,

na kumendza kulola vitsaha vyao.

⁹Waphiya kpwa Moleki57:9 Neno riri Moleki rikaigana na neno ra Chieburania ambaro manaye ni mtawala (mlungu wa Akanani). na mafuha ga zaituni,

uchienjereza marashigo.

Uchihuma ajumbeo aphiye kure,

na uchidzitsereza sana hadi kuzimu.

¹⁰Wadziremweza kpwa kulunga njira nyire,

ela kuyavundzika moyo.

Waphaha mkpwotse muphya,

na kpwa vivyo kuyafwa moyo.

¹¹Kala unamuogopha ani

ariyekuhenda ukakame hadi uchigomba handzo,

bila kunitambukira wala kuniaza?

Dze, tamniogopha kpwa kukala nákunyamarirani hangu kare?

¹²Nindatangaza mahendogo uonago ni ga haki,

ela tagandakufwaha chitu.

¹³Ndiphorira, vyo vizuka urivyovikusanya navikutivye,

phepho rindaviphepherusa,

pumuzi chache indaviusa.

Ela mutu anikuluphiraye

andarisi tsi na mwango Mtakatifu undakala wakpwe.”

¹⁴Mwenyezi Mlungu anaamba, “Dzengani, dzengani, tayarishani barabara!

Usani vikpwazo vyosi kpwenye njira za atu angu.”

¹⁵Mana vivi ndivyo aambavyo iye ariye dzulu,

iye aunulwaye sana,

iye ariye moyo hata kare na kare, ambaye dzinare ni Mtakatifu,

“Mimi nasagala phatu phatakatifu pharipho dzulu,

chisha ninasagala phamwenga na nyo adzitserezao na kutubu,

ili niatiye nguvu nyiphya.

¹⁶Sindashindana na atu siku zosi,

wala kukala na tsukizi za kpwenderera,

mana nchihenda hivyo atu angu nrioaumba mwenye

andavundzika mioyo sana.

¹⁷Kpwa sababu ya tamaa zao mbii, nátsukirwa nchiapiga,

na kpwa sababu ya tsukizi nchiricha kualola,

ela achienderera kuhenda mioyo yao irivyolonda.

¹⁸Nikaona mahendo gao, ela nindaaphoza,

nindaalongoza na kuaphoza marenda tsona

inyo asononekao.

¹⁹57:19 Aefeso 2:17Mimi nindaahenda osi asononekao anitogole kahi ya Iziraeli.

Nindaahenda osi ario kure na ario phephi akale na amani na niaphoze,”

Mwenyezi Mlungu aambavyo.

²⁰Ela atu ayi andakala dza bahari ichiyochafuka,

ambayo taiweza kuhurira,

na maimbige nkutuluza misuya na tope.

²¹57:21 Isaya 48:22Mlungu wangu anaamba, “Takuna amani kpwa atu ayi.”

Saumu ya kpweli

¹“Piga kululu, usiriche.

Piga kululu dza tarumbeta.

Atangazire atu angu makosa gao,

na uambire atu a nyumba ya Jakobo dambi zao.

²Ananiendza chila siku,

na anahamirwa ni kumanya njira zangu,

avi ni taifa rihendaro haki

ambaro taririchire kugbwira amuri za Mlungu wao.

Analonda kula kpwangu amuri za haki,

nao anahamirwa ni kumsengerera Mlungu.

³Aho anaamba, ‘Kpwa utu wani hukafunga, ela kuhuona?

Kpwa utu wani hunadzigayisa, ela Mlungu kalola?’

Wakati mkafunga mkuhenda mlondavyo enye,

na kuaonera ahendadzi-kazi enu osi.

⁴Saumu zenu zinasirira na kukosana, kuzirana,

na kupigana ngumi.

Kufunga kuku, mufungako,

takundakuhendani musikirwe ko dzulu.

⁵Siyatsambula kufunga dza hiku.

Kpwani kufunga ni kudzigayisa?

Au ni kuzama dza nyasi

na kurarira nguwo za magunia na ivu?

Ko ndiko mukuihako kufunga kukubaliwako ni Mwenyezi Mlungu?

⁶Kufunga nrikokutsambula mimi ni hiku:

Ni kuusa silisili za uyi na gogolo ra kuonerana,

kuaika huru atu aonerwao,

na kubananga chila aina ya utumwa.

⁷58:7 Mathayo 25:34Ni kuganya chakurya chenu na ario na ndzala,

na kuapha makalo achiya asio na makalo.

Kumupha nguwo mutu ariye chitsaha,

na kusaricha kumterya mduguo.

⁸Ndipho mwangao undangʼala dza ligundzu,

namwi mundaphozwa upesi,

hakiyo indakutanguliya,

na nguma ya Mwenyezi Mlungu indakurinda nyumazo.

⁹Ndiphomuiha Mwenyezi Mlungu, andaihika,

undamririra akuterye naye andaamba, ‘Himi hipha.’

Muchiusa utumwa kahi-kahi yenu,

muchiricha kulaumu na kugomba mai kuahusu,

¹⁰mchidzilavya kurisa mutu mwenye ndzala,

na kutosheleza mahitaji ga mutu agayiswaye,

mwanga wenu undangʼala jizani

na gunjugunju yenu indakala dza dzuwa ra mutsi.

¹¹Naye Mwenyezi Mlungu andakulongoza siku zosi,

na kutosheleza mahitaji kahi ya tsi kavu,

na kuitiya nguvu mifuphayo,

nawe undakala dza munda wenye madzi,

na dza chisima sichouma madzi.

¹²Magandzogo ga kare gandadzengbwa luphya,

undaimisa misingi ya kare,

mundaihwa atu a kurekebisha kuta zenye myanya,

na njira za midzi.

¹³Ela msivundze Siku ya Kuoya.

Msilunge muonago ni sawa siku yangu takatifu.

Ihende Siku ya Kuoya ikale ya furaha na takatifu kpwa Mwenyezi Mlungu,

muyiishimu na kuitogola.

¹⁴Muchihenda vivyo mundaphaha furaha kahi za Mwenyezi Mlungu,

nami ndakuunulani phatu pharipho dzulu kahi za tsi,

nindakuhendani murye urisi wa mkare wenu Jakobo,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

Atu anakubali na kutubu dambi zao

¹Lola, mkpwono wa Mwenyezi Mlungu si mfupi hata usiweze kutivya,

na sikirore si ziho hata risiweze kusikira.

²Ela makosa genu gakakutengani mwimwi na Mlungu wenu,

na dambi zenu zikaufwitsa usowe musiuone,

ndiyo mana kakusikirani.

³Mikono yenu ikatiywa najisi kpwa kuolaga,

na mala genu gakatiywa najisi ni makosa,

miromo yenu ikagomba handzo,

na malilimi genu gakagomba uyi.

⁴Taphana ashitakiye kpwa haki,

na taphana adziheheraye kpwa kugomba kpweli.

Mnakuluphira maneno mahuphu na kugomba handzo,

na kupanga njama mbii za kuhenda uyi.

^5-6Mipango muhendayo ni mii dza mayayi ga bafwe.

Mwenga richivundzwa, bafwe nkutuluka.

Ela mipango yenu taindakufwaidini,

mipango dza iyo taina mana

dza nguwo ichiyotengezwa na muhambo wa dzwidzwidzwi.

⁷59:7 Arumi 3:15–17Amaruru kuhenda mai,

na kuhenda wangbwi wa kuolaga atu asio na makosa.

Maazo gao ni ga uyi,

chila phatu ainjirapho, nkuphabananga na kuphahenda gandzo.

⁸Taamanya kuishi kpwa amani,

na taphana uamuli wa haki, kahi yao.

Adzitengezera njira za kumyoka.

Chila atsupiraye njira zizo, kandaishi kpwa amani tsona.

⁹Kpwa sababu iyo, uamuli wa haki u kure naswi na haki taihufikira,

hunagodzera mwanga, ela kosi kuna jiza,

hunagodzera kungʼale, ela hunanyendeka kpwenye chilungulungu cha jiza.

¹⁰Hunaphaphasa kuta dza chipofu,

hunakpwala mutsi, avi ni usiku.

Kahi-kahi ya enye nguvu, swiswi hu dza nyufu.

¹¹Swiswi hosi hunanguruma dza dubu,

na hunaula dza njiya kpwa sonono, hunalonda haki ela taipho,

hunalorera wokofu, ela u kure naswi.

¹²Mana makosa gehu ni manji mberezo,

chisha dambi zehu zinatuluza ushaidi kuuhusu,

kpwa kukala huna makosa,

na uyi wehu hunaumanya.

¹³Hukakuasi na kukurema uwe Mwenyezi Mlungu,

hukakuricha uwe Mlungu wehu,

hukaonera atu na kukuasi uwe,

hukatunga maneno ga handzo mioyoni mwehu na kugagomba.

¹⁴Uamuli wa haki ikaikpwa kanda

na haki i kure naswi,

kpweli ikarichwa kotini

uaminifu taupho.

¹⁵Kpweli taipho

na iye arichaye uyi anakala muindzwa.

Mwenyezi Mlungu waona kala takuna uamuli wa haki,

vivyo taviyamuhamira.

¹⁶59:16 Isaya 63:5Waangalala ariphoona taphana mutu wa kuhehera aonerwao,

phahi mkpwonowe wenye, ndio uriokurehera ushindi,

na hakiye ndiyo iriyokuterya.

¹⁷59:17 Aefeso 6:14,17; 1 Athesalonike 5:8Achivwala haki dza chisibao cha chuma chifuwani,

na wokofu dza kofiya mwakpwe chitswani,

achidzivwisa chisasi dza nguwo,

na achidzifwinikira wivu dza vwazi.

¹⁸Andariphiza maaduige kulengana na mahendo gao,

andaatsukirirwa nyo ampingao,

naye andariphiza maaduige

hadi garigo pembe za dunia.

¹⁹Phahi atu andariogopha dzina ra Mwenyezi Mlungu,

na kuishimu ngumaye,

kula mlairo wa dzuwa hadi mtswerero wa dzuwa,

mana andakpwedza dza madzi ga mafuriko gachigovuvurirwa ni Mwenyezi Mlungu.

²⁰59:20 Arumi 11:26“Mkomboli andakpwedza Sayuni,

akombole atu a chivyazi cha Jakobo atubuo dambi zao,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

²¹Mwenyezi Mlungu anaamba, “Chichi ndicho chilagane changu nao, Roho wangu ariye ndani yenu, kandakurichani kula vi sambi, hata kare na kare. Na maneno gangu nrigogatiya mwenu kanwani, tagandauka mwenu kanwani, kanwani mwa ana enu, wala kanwani mwa adzukulu enu kula vivi sambi, hata kare na kare.”

Nguma ya Sayuni

¹Unuka ungʼale, kpwa kukala mwangao ukedza,

na nguma ya Mwenyezi Mlungu ikakutsembukira.

²Lola, jiza rindaifwinika dunia

na chilungulungu cha jiza chindaafwinika makabila ga atu,

ela Mwenyezi Mlungu andakutsembukira uwe

na ngumaye indaonekana dzuluyo.

³Mataifa ganjina gandalunga mwangao,

na atawala andalunga chimirimiri cha sikuyo nyiphya.

⁴Unula matsogo, ulole pande zosi.

Osi anakusanyika edze kpwako.

Anao alume andakpwedza kula kure,

na anao achetu andaunulwa.

⁵Ndipho ndiphoona na kutiywa nuru,

undatangamuka na kuhamirwa.

Kpwa kukala utajiri wa bahari undarehwa kpwako,

utajiri wa mataifa ganjina undakufikira.

⁶Makundi ga ngamia atsanga-atsanga a Midiani na Efa gandaodzaza tsi.

Osi alao Sheba,

andareha zahabu na ubani,

na azitangaze nguma za Mwenyezi Mlungu.

⁷Vyaa vyosi vya Kedari vindakusanyika ko kpwako,

maturume kula Nebayothi undagahumira,

gandakubalika dza sadaka dzulu ya phatu pha kulavira sadaka,

nami ndaipamba nyumba yangu ya nguma.

⁸Ni ano ani hano aurukao dza maingu,

dza njiya aurukao kuphiya kpwao makaloni?

⁹Kpwa kpweli visuwa vindanigodzera.

Meli kula Tarishishi zinalongoza

kuareha anao kula kure,

phamwenga na feza na zahabu zao,

ili kumuishimu Mwenyezi Mlungu, Mlungu wao

iye Mtakatifu wa Iziraeli,

kpwa kukala iye akakuunula.

¹⁰Ajeni andadzenga kutazo,

na afalume aho andakuhumikira.

Dzagbwe nakupiga kpwa tsukizi zangu,

ela nindakuonera mbazi kpwa unono wangu.

¹¹60:11 Maono 21:25–26Maryangogo gandakala laza wakati wosi,

tagandafungbwa mutsi wala usiku,

ili atu aweze kukurehera utajiri wa mataifa ganjina,

kuno afalume aho akaatanguliya.

¹²Mana mataifa na falume zanjina ambazo tazindakuhumikira,

zindaangamizwa tsetsetse.

¹³Nguma ya Lebanoni,

yani miberoshi, mitidhari phamwenga na mialoni indarehwa ko kpwako.

Ili ihumirwe kupamba phatu phangu phatakatifu,

nami ndaphatogola phatu phangu pha kuikira magulu.

¹⁴60:14 Maono 3:9Ana alume a nyo ariokugayisa andakpwedza phako maguluni akusujudiye,

osi ariokubera andakugbwerera maguluni,

nao andakuiha “Mudzi wa Mwenyezi Mlungu,

Sayuni, mudzi wa Mtakatifu wa Iziraeli.”

¹⁵Kpwa kukala warichwa na kuberwa,

taphana mutu ariyetsupira kpwako,

ela nindakuhenda ukale na nguma hata kare na kare,

na furaha ya vivyazi vyosi.

¹⁶Mataifa na atawala andakutundza,

dza viratu mwana mtsanga aamwiswavyo,

nawe undamanya kukala mimi Mwenyezi Mlungu,

mimi ndimi Muokolio na mkombolio

Mwenye Nguvu Zosi, wa Jakobo.

¹⁷Badala ya shaba nindareha zahabu,

badala ya chuma nindareha feza,

badala ya mbao nindareha shaba,

badala ya mawe nindareha chuma

Tsona nindaahenda vilongozio

atawale kpwa amani na haki.

¹⁸Takundasikirwa tsona fujo kpwenye tsiiyo,

takundakala magandzo au kubanangika kpwenye miphakayo

ela kutazo undaziiha “Wokofu,”

na maryangogo undagaiha “Togo.”

¹⁹60:19 Maono 21:23; 22:5Dzuwa tarindakala tsona mwangao wakati wa mutsi,

na mwezi mwangao usiku,

ela Mwenyezi Mlungu andakala mwangao hata kare na kare,

na Mlunguo andakala ngumayo.

²⁰Dzuwaro tarindatswa tsona,

na mwezio taundakosa kungʼala,

mana Mwenyezi Mlungu mwenye andakala mwangao hata kare na kare,

na sikuzo za kusononeka zindasira.

²¹Atuo osi andakala enye haki,

nao andairisi tsi hata kare na kare.

Aho ni mitse ambayo náiphanda mwenye,

ni kazi ya mikono yangu,

ili ionyese nguma yangu.

²²Iye ariye mdide andakala atu elufu mwenga

ariye mdide andakala taifa kulu renye nguvu.

Mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu

nami ndagatimiza kpwa wakatiwe.

Habari nono za ukomboli

¹61:1 Mathayo 11:5; Luka 7:2261:1 Luka 4:18–19Roho wa Mwenyezi Mlungu a phamwenga nami,

mana Mwenyezi Mlungu akanipaka mafuha

nihubiri habari nono kpwa achiya.

Akanihuma niphoze marenda atu ariovundzika mioyo,

nitangazire atumwa uhuru wao,

na kuvugulwa kpwa afungbwa.

²61:2 Mathayo 5:4Akanihuma niutangaze mwaka ambao Mwenyezi Mlungu andaonyesa mbazize,

na siku ambayo Mlungu wehu andariphiza chisasi,

na kuaphoza marenda osi asononekao.

³Na kuapha osi asononekao ko Sayuni,

tadzi za maruwa badala ya ivu,

mafuha ga furaha badala ya sonono,

vwazi ra nguma badala ya kuvundzika moyo

aphahe kuihwa mihi ya haki,

iriyophandwa ni Mwenyezi Mlungu

ili atogolwe kpwa go arigohenda.

⁴Nao andagadzenga luphya magandzo ga kare,

andaimisa midzi iriyobanangbwa pho kare.

Andayiuyiza luphya midzi,

iriyorichwa magandzo vivyazi vinji virivyotsupa.

⁵Ajeni andakala arisa a vyaa vyenu vya mangʼondzi,

atu a makabila ganjina andakala ahendadzi-kazi a mwenu mindani,

na kutundza mizabibu yenu.

⁶Ela mwimwi mundaihwa alavyadzi-sadaka a Mwenyezi Mlungu,

atu andakuihani atumishi a Mlungu wehu.

Mundarya utajiri wa mataifa,

na kudziunula kpwa utajiri wao.

⁷Badala ya waibu muriophaha, mundaphaha ishima kano mbiri,

phatu pha kuberwa, mundahamirwa ni urisi wenu.

Mundaphaha mtalo kano mbiri kahi ya tsi yenu,

na mundahererwa hata kare na kare.

⁸Mana mimi Mwenyezi Mlungu namendza uamuli wa haki,

namena wivi na uyi.

Nindaapha zawadi atu angu kpwa sababu ya uaminifu wangu

nindaika nao chilagane cha kare na kare.

⁹Atu a chivyazi chao andamanyikana kahi za mataifa,

andamanyikana kahi za makabila ga atu.

Osi ndioaona andaamba

hano ni atu ariojaliwa ni Mwenyezi Mlungu.

¹⁰61:10 Maono 21:2Nindahamirwa sana kahi za Mwenyezi Mlungu,

roho yangu indashangiliya kahi ya Mlungu wangu,

mana akanibwiningiza vwazi ra wokofu,

akanivwika vwazi ra haki,

dza viratu bwana harusi adzipambavyo na chiremba chinono dza cha mlavyadzi-sadaka,

dza bibi harusi adzipambavyo na vitu vya samani.

¹¹Mana, dza viratu tsi ituluzavyo mimea,

na viratu munda uhendavyo mbeyu zikamera,

ndivyo Mwenyezi Mlungu ndivyoreha haki

na togo kahi za mataifa gosi.

Dzina dziphya ra Sayuni

¹Kpwa ajili ya Sayuni, sindanyamala,

kpwa sababu ya Jerusalemu, sindahurira bii,

hadi hakiye ingʼale dza mwanga wa ligundzu,

na wokofuwe ungʼale dza chimwindi cha moho.

²Mataifa ganjina gandaona hakiyo,

na afalume osi andaona ngumayo.

Nawe undaihwa na dzina dziphya,

ndirohewa ni Mwenyezi Mlungu.

³Undakala dza tadzi nono mkpwononi mwa Mwenyezi Mlungu,

dza chiremba cha chitawala mkpwononi mwa Mlunguo.

⁴Kundaihwa tsona “Ariyerichwa,”

wala tsiiyo kuihwa “Gandzo.”

Ela undaihwa “Hefuziba,”62:4 Hefuziba manaye ni anayenifwahira.

na tsiiyo indaihwa “Beula,”62:4 Beula manaye ni ariyelólwa.

mana Mwenyezi Mlungu andafwahirwa ni uwe,

na tsiiyo indalólwa.

⁵Atuo andalóla tsiiyo,

dza vira mvulana alólavyo msichana.

Dza bwana harusi ahamirwavyo ni bibi harusiwe,

ndivyo Mlunguo ndivyohamirwa ni uwe.

⁶Nikaika arindzi dzulu ya kutazo, uwe Jerusalemu,

aho taandanyamala usiku na mutsi.

Mwimwi mundamuhenda Mwenyezi Mlungu atambukire ahadize,

musioye.

⁷Musimuriche Mwenyezi Mlungu aoye

hadi aihende imara Jerusalemu,

na itogolwe kosi duniani.

⁸Mwenyezi Mlungu akaapa kpwa mkpwonowe wa kulume,

mkpwonowe wa nguvu, kuamba,

“Sindalavya mtsere wenu tsona

ukale chakurya cha maadui genu,

chisha ajeni taandanwa tsona uchi wenu

muriouhendera kazi.

⁹Ela nyo avunao mtsere ndio ndiourya

na kumtogola Mwenyezi Mlungu,

na aho ahundao zabibu, ndio ndionwa uchi wa zabibu

kpwenye mihala ya phatu phangu phatakatifu.”

¹⁰Atu a Jerusalemu, tulukani kondze ya mudzi

atengezereni barabara nyo atu auyao.

Tengezani barabara kulu, usani mawe.

Ikani alama ili atu ndiouya aweze kuiona.

¹¹62:11 Isaya 40:10; Maono 22:12Mwenyezi Mlungu andatangaza dunia yosi,

“Aambire atu a Sayuni kukala, ‘Lolani, muokoli wenu aredza,

aredza na zawadize na mariphoge.’ ”

¹²Nao andaihwa atu atakatifu,

atu ariokombolwa ni Mwenyezi Mlungu,

na Jerusalemu indaihwa “Mudzi umendzwao,”

“Mudzi ambao Taurichika.”

Mlungu anatiya adabu maadui ga atue

¹63:1 Isaya 34:5–17; Jeremia 49:7–22; Ezekieli 25:12–14; 35:1–15; Amosi 1:11–12; Obadiya 1:1–14; Malaki 1:2–5Ni ani yuno edzaye kula Edomu

alaye Bosira, ambaye mavwazige gana mabara ga kundu?

Ni ani yuno achiyevwala mavwazi ga nguma,

anyendekaye kpwa nguvu?

“Ni mimi nigombaye haki,

mwenye nguvu za kutivya.”

²Kpwa utu wani go mavwazigo ga kundu,

dza ga mutu aminyaye zabibu?

³63:3 Maono 14:20; 19:13,15“Návyoga-vyoga atu a mataifa machiyangu

dza mutu aminyaye zabibu,

taphana mutu ariyekpwedza kuniterya.

Kpwa tsukizi zangu siru, náavyoga-vyoga

milatso yao ichitsiririkira mavwazi gangu,

ichitiya madowa nguwo zangu.

⁴Mana yo siku ya kuriphiza kala i moyoni mwangu,

na mwaka wa kukombola atu ukafika.

⁵63:5 Isaya 59:16Náriyariya, ela sipatire mutu wa kuniterya,

náangalala kpwa kukala taphayakala na mutu wa kuniunga mkpwono,

phahi mkpwono wangu uchinipha ushindi,

na tsukizi zangu zichinitiya nguvu.

⁶Mimi návyoga-vyoga nyo atu a mataifa kpwa tsukizi zangu,

nchiahenda adedeleke na kugbwa,

milatso yao nchiimwaga photsi.”

Togo na mavoyo

⁷Nindasemurira mendzwa ya Mwenyezi Mlungu isiyosika,

nindamtogola kpwa gosi arigohuhendera

Mwenyezi Mlungu waihendera mambo manji manono nyumba ya Iziraeli,

kpwa sababu ya mbazize na mendzwaye isiyosika.

⁸Mana waamba, “Kpwa hakika aho ni atu angu,

anangu asioweza kunichenga,”

naye achikala muokoli wao.

⁹Katika kugaya kpwao, iye naye wagaya,

na malaika kula mbere za Mlungu waativya.

Kpwa mendzwaye na mbazize waakombola,

na waaroroma dza anae pho kare.

¹⁰Ela aasi achisononesa Roho Mtakatifu.

Kpwa hivyo achigaluka kukala adui wao,

naye achipigana nao.

¹¹Ndipho atue achitambukira siku za kare,

wakati wa Musa na atue.

Achiuza achiamba, “Akuphi ye ariyevusa atu a Iziraeli

phamwenga na chilongozi wao Musa, kutsupira kahi-kahi ya bahari?

Akuphi ye ariyeika Rohowe Mtakatifu kahi-kahi yao?

¹²63:12 Kutsama 14:21Ariyealongoza kpwa nguvuze na ngumaye

kutsupira Musa?

Ariyeganya madzi mbere zao,

ili dzinare ritogolwe hata kare na kare?

¹³Iye waalongoza kutsupira vivwa vya madzi,

nao taayakpwala dza farasi atsupiravyo weruni.

¹⁴Dza mrisa atserezavyo ngʼombe deteni zikatindizhe,

ndivyo Roho wa Mwenyezi Mlungu arivyooyeza atue.

Hivi ndivyo urivyoalongoza atuo,

ili dzinaro riphahe nguma.

¹⁵Hulole kula ko mlunguni,

na uone kula kpwenye makalogo matakatifu ga nguma.

U phaphi wivuo na uwezoo?

Usiriche kuhuonera mbazi,

¹⁶mana uwe ndiwe Baba yehu.

Dzagbwe Burahimu kahumanya,

na Iziraeli kahutambuwa,

uwe Mwenyezi Mlungu, ndiwe Baba yehu,

uwe ndiwe mkomboli wehu hangu kare.

¹⁷Kpwa utu wani we Mwenyezi Mlungu,

unahuhenda huriche kulunga njirazo,

na kuihenda mioyo yehu ikale mifu hata husikuogophe?

Uya kpwa ajili ya atumishio,

mbari za atuo mwenye.

¹⁸Atuo atakatifu amiliki phatupho phatakatifu kpwa muda mchache,

ela vivi maadui gehu gakavyoga-vyoga phatupho phatakatifu.

¹⁹Hukakala dza atu ambao taadzangbwetawalwa ni uwe,

atu asioihwa kpwa dzinaro.

¹Kalapho ungekpwanyula ko mlunguni na kutserera,

myango ingesumba mberezo.

²Tserera dza viratu moho ugbwizavyo tsandzala,

na kuhenda madzi gaokohe,

ili uhende maaduigo gamanye dzinaro,

na mataifa ganjina gakakame mberezo!

³Mana uriphohenda mambo ga kutisha,

ambago tahumanyire kukala gandahendeka,

uwe watserera na myango ichisumba mberezo.

⁴64:4 1 Akorintho 2:9Mana hangu kare, takuna ariyeona Mlungu wanjina isiphokala uwe,

uhendaye mambo kpwa sababu ya aratu akugodzerao.

⁵Uwe ukpwedzaterya hara ahamirwao ni kuhenda haki,

hara atambukirao njirazo.

Ela uwe watsukirwa kpwa kukala swiswi hwahenda dambi,

na huchiricha kulunga njirazo kpwa muda mure.

Kpwa msadao bahi hunaweza kutivywa.

⁶Swiswi hosi hukakala dza mutu mkolo,

na mahendo gehu gosi ga haki ni dza mademu machafu.

Swiswi hosi hunanyala dza makodza,

dambi zehu zinahuphepherusa dza makodza gaphepheruswavyo ni phepho.

⁷Taphana mutu ahadzaye dzinaro

wala mwenye chadi cha kukulunga,

mana ukafwitsa usoo,

na kuhubananga-bananga kpwa sababu ya uyi wehu.

⁸Ela hata hivyo, uwe Mwenyezi Mlungu, ndiwe Baba yehu.

Swiswi hu ulongo, uwe ndiwe mfinyangi,

swiswi hosi hukazi ya mikonoyo.

⁹Usitsukirwe sana, ee Mwenyezi Mlungu,

usitambukire dambi zehu hata kare na kare.

Hunakuvoya uhulole,

mana swiswi hosi hu atuo.

¹⁰Midziyo mitakatifu ikakala jangbwa,

hata Sayuni ni jangbwa na Jerusalemu ikakala gandzo.

¹¹Nyumba yehu ya kuvoya Mlungu, iriyo takatifu na nono,

phatu akare ehu ariphokutogola,

ikatiywa moho ikaphya,

na vitu vyosi hurivyovisamini vikabanangbwa-banangbwa.

¹²Ee Mwenyezi Mlungu, dze, undadzizuwiya usihende chitu bada ya gago?

Vino undaenderera kunyamala na kuhutiya adabu kali?”

Uamuli na wokofu

¹65:1 Arumi 10:20“Nákala tayari kujibu mavoyo ga atu angu,

ela taanivoyere,

nákala tayari anione, ela taniendzere.

Aho ni taifa ambaro tarinivoyere dzagbwe naamba,

‘Himi hipha, himi.’

²65:2 Arumi 10:21Kutwa ndzima náagolosera mkpwono atu arioasi

anyendekao kpwenye njira zisizo kala nono,

atu alungao maazo gao,

³atu ambao anahenda mambo ga kunitsukiza

phangu matsoni,

alavyao sadaka mindani,

na kufukiza uvumba mwatu mwa dzulu mwa kulavira sadaka mwa matofali,

⁴asagalao vikurani na kuchesa mwatu mwa siri,

aryao nyama za nguluwe,

na nyungu zao zina nyama ambazo ni tsukizo.

⁵Aho akutanapho nkuambirana,

‘Kalani kure naswi, musihusengerere bii,

mana swiswi hu atakatifu kuriko mwimwi.’

Atu aha ananitsukiza sana,

dza mosi uinjirao pulani,

dza moho uakao siku ndzima.

⁶Lola, dzambo riri náriandika

nami sindanyamala bii, ela ndariphiza,

ndariphiza kulengana na makosa gao.

⁷Ndakuriphizani makosa genu phamwenga na makosa ga akare enu,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

“Kpwa kukala mwafukiza uvumba myangoni

chisha mchinikufuru ko vidzangoni,

ndakuriphizani kulengana na mahendo genu ga kare.”

⁸Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Dza viratu ambavyo atu nkuamba butsa ra zabibu risitsuphiwe

mana richere na uchi

mimi nami nindaahendera atumishi angu dza vivyo,

sindaaolaga osi.

⁹Nindaareha atu a chivyazi cha Jakobo, a mbari ya Juda,

atu angu nrioatsambula,

arisi tsi ihi ya myango yangu, nao andakala atumishi angu.

¹⁰65:10 Joshuwa 7:24–26Sharoni indakala weru wa kurisa vyaa vya mangʼondzi,

na Dete ra Akori rindakala phatu pha kutindizha mifugo,

ya atu angu aniendzao.

¹¹Ela mwimwi mumrichao Mwenyezi Mlungu,

na kuyala mwango wangu mtakatifu,

muabuduo mlungu wa bahati,

na kumlavira sadaka ya uchi wa zabibu mlungu wa majaliwa,

¹²ndakuhendani muolagbwe kpwa upanga,

namwi mosi mundatsindzwa,

kpwa kukala nákuihani ela tamuihikire,

nágomba ela tamuniphundzire.

Mwahenda mai phangu matsoni,

na mchitsambula mambo gasigonihamira.”

¹³Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Lola, atumishi angu aniabuduo na kuniogopha andarya,

ela mwimwi mundakala na ndzala.

Atumishi angu andanwa,

ela mwimwi mundasala na chiru.

Atumishi angu andahererwa

ela mwimwi mundagbwizwa waibu.

¹⁴Atumishi angu andaimba

kpwa kuhererwa mwao mioyoni,

ela mwimwi mundarira kpwa utsungu wa mioyo,

mundapiga hofwi kpwa utsungu wa mioyo.

¹⁵Dzina renu rindahumika dza lana kahi za atu angu nrioatsambula.

Mwenyezi Mlungu andakuolagani,

ela atumishie andaapha dzina ranjina.

¹⁶Phahi iye ndiyevoya baraka,

andazivoya kpwa Mlungu wa kpweli,

na iye ndiyeapa

andaapa kpwa Mlungu wa kpweli

kpwa kukala zo tabu za pho mwandzo zindayalwa

na tazipho tsona phangu matsoni.

Mlunguni kuphya na dunia nyiphya

¹⁷65:17 Isaya 66:22; 2 Petero 3:13; Maono 21:1Lola, ninaumba mlunguni kuphya na dunia nyiphya,

na mambo ga kare tagandatambukirwa wala kuririkanwa.

¹⁸Ela hamirwani na muhererwe siku zosi

kahi ya vyo ndivyoviumba,

mana ndahenda Jerusalemu ikale phatu pha raha,

na atue andahererwa.

¹⁹65:19 Maono 21:4Jerusalemu indanifwahira,

na ndahamirwa ni atu angu.

Atu angu taandasononeka na kurira tsona.

²⁰Tamundakala tsona na vifo vya ana atsanga,

na atumia nao taandafwa kabila ya siku zao,

mana ndiyefwa na miaka gana mwenga andakala achere mwanache,

na iye ambaye kandafisa miaka gana mwenga,

atu andaona akalaniwa.

²¹Andadzenga nyumba na asagale mumo,

andaphanda mizabibu na arye matundage.

²²Taandadzenga nyumba na atu anjina akazisagale,

wala kuphanda mizabibu na atu anjina akarye matundage,

mana atu angu nrioatsambula andaishi maisha mare dza mihi,

nao andafwaidi matunda ga kazi yao siku nyinji.

²³Taandahenda kazi ya bure,

na ana aho taandaolagbwa ni makongo mai-mai,

mana aho andakala atu ariojaliwa ni Mwenyezi Mlungu,

aho phamwenga na vivyazi vyao.

²⁴Kabila taadzangbweiha nindaihika,

ndiphokala achere kugomba, nindaasikira.

²⁵65:25 Isaya 11:6–9Mabawa na ana ngʼondzi andarisa phamwenga,

simba andarya nyasi dza ngʼombe,

ela nyoka andarya vumbi.

Taandalumiza atu wala kubananga chitu

kpwenye mwango wangu mtakatifu,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

Ibada ilondwayo ni Mlungu

¹66:1 Mathayo 5:34–35; 23:2266:1 Mahendo 7:49,50Mwenyezi Mlungu anaamba hivi,

“Mlunguni ni chihi changu cha chifalume,

na dunia ni chigogo changu cha kuikira magulu.

Ni nyumba ya viphi yo ndiyonidzengera mwimwi?

Na ni phatu phaphi ambapho naweza kuoya?

²Vitu vivi vyosi navitengeza na mkpwono wangu,

navyo vichikala,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

Nkuhamirwa ni hara adzitserezao na kutubu,

aniogophao na kunitii.

³“Ela ye ndiyelavya sadaka ya ndzau

andakala avi akaolaga mutu.

Na ndiyelavya sadaka ya mwana ngʼondzi,

andakala dza mutu achiyevundza singo ya diya.

Alavyaye sadaka ya mtsere

ni dza arehaye mlatso wa nguluwe,

na alavyaye sadaka ya kumbukumbu ya kufukiza ubani

ni dza anayeabudu vizuka;

kpwa kukala atsambula njira zao enye

nao ahamirwa ni matsukizo gao.

⁴Phahi, nami ndaarehera mapigo,

ndaarehera go agaogophago.

Mana nriphoiha, taphana ariyeihika,

nriphogomba, taphana mutu ariyephundza.

Ahenda mai phangu matsoni,

go gasigonifwahira ndigo arigotsambula kugahenda.”

⁵Phundzani neno ra Mwenyezi Mlungu,

mwimwi mkakamao munaphorisikira.

“Ndugu zenu achiokumenani,

na kukutengani kpwa sababu ya dzina rangu, akunyeterani achiamba,

‘Naahewe nguma ye Mwenyezi Mlungu,

ili huone furaha yenu!’

Ela aho andagbwirwa ni waibu.

⁶Phundzani zo kululu zilazo mo mudzini!

Phundzani zo kululu zilazo mo nyumba ya kuvoya Mlungu!

Ni sauti ya Mwenyezi Mlungu, anaariphiza maaduige.

⁷66:7 Maono 12:5Kabila ya kugbwirwa ni utsungu,

wadzivugula

kabila utsungu taudzangbwekolea,

wadzivugula mwana mlume.

⁸Ni ani ariyesikira utu dza huno?

Ni ani ariyeona mambo dza gano?

Dze, tsi inaweza kuvyalwa kpwa siku mwenga?

Au taifa kuvyalwa gafula?

Ela Sayuni iriphogbwirwa ni utsungu tu,

yavyala anae mara mwenga.

⁹Mwenyezi Mlungu anaamba, ‘Dze, nirirehe taifa hata

rikale phephi na kuvyalwa,

chisha nizuwiye risivyalwe?

Hata! Siweza kuzuwiya taifa riri risivyalwe,’ ”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

¹⁰Fwahirwani phamwenga na Jerusalemu,

hererwani kpwa ajiliye,

mwimwi mosi mmendzao Jerusalemu,

hererwani sana phamwenga nao,

mwimwi msononekao kpwa ajiliye.

¹¹Mana indakutundzani

namwi mundanwa na kutosheka

na mfwahirwe ni unji wa ngumaye

dza mwana aamwiswavyo hadi akatosheka.

¹²Mana Mwenyezi Mlungu anaamba vivi,

“Nindareha kuongokerwa ko Jerusalemu

na utajiri wa mataifa ganjina dza muho uchiofurika.

Jerusalemu indakuroromani dza mwana achiyesagikpwa magoni ni nine

mwana anayeamwiswa kuno anayigbwayigbwa.

¹³Nindakuphoza marenda dza viratu mayo amphozavyo marenda mwanawe,

namwi mundaphozwa marenda mo Jerusalemu.

¹⁴Mundiphoona mambo gago, mioyo yenu indahererwa,

namwi mundapwipwita dza mjina,

na atu andamanya kukala

uwezo wa Mwenyezi Mlungu u phamwenga na atumishie,

ela andagatsukirira maaduige.

¹⁵Mana Mwenyezi Mlungu andakpwedza na moho,

na magarige ga kuvwehwa ni farasi dza chikulukulu.

Kpwa tsukizize, andatiya adabu atu

na kuademurira na moho uakao.

¹⁶Mana kpwa moho na upangawe,

Mwenyezi Mlungu andalavya uamuli chinyume cha atu osi,

nao anji ni hara ndioolagbwa ni Mwenyezi Mlungu.

¹⁷“Aho adzitengao na kudzitakasa ili ainjire mindani kuno anamlunga ye mutu ariye kahi-kahi yao aryaye nguluwe, kotso na vitu vyanjina vikolo, aho osi andaolagbwa,” Mwenyezi Mlungu anaamba.

¹⁸“Mana namanya mahendo gao na maazo gao. Nami ndakpwedza nikusanye atu a mataifa ganjina gosi na a luga zosi, nao andaona nguma yangu.

¹⁹“Nindaika ishara yangu kahi-kahi yao, chisha nindahuma anjina aho ariotiya kula mataifa gaga aphiye Tarishishi, Puli na Ludi (anajeshi ahumirao maha) na Tubali na Javani, na visuwa vya kure ambavyo tavidzangbwesikira togo zangu au kuona nguma yangu. Nao andatangaza nguma yangu kahi ya mataifa. ²⁰Nao andareha ndugu zenu osi kula mataifa ganjina gosi dza sadaka kpwa Mwenyezi Mlungu. Andaareha dzulu ya farasi, magari ga kuvwehwa ni farasi, na dzulu ya marukpwama, nyumbu na ngamia hadi Jerusalemu, mwango wangu mtakatifu. Aho andaareha dza Aiziraeli arehavyo sadaka zao za mtsere kpwenye chombo chiswafi, kpwenye nyumba ya Mwenyezi Mlungu.” ²¹Mwenyezi Mlungu anaamba, “Nindatsambula anjina aho akale alavyadzi-sadaka na Alawi.”

²²66:22 Isaya 65:17; 2 Petero 3:13; Maono 21:1Mwenyezi Mlungu anaamba, “Dzina renu na vivyazi vyenu vindadumu dza viratu mlunguni kuphya na tsi nyiphya ndiyoiumba ndivyoenderera kukalako.” ²³Mwenyezi Mlungu anaamba, “Anadamu osi andakpwedza aniabudu chila wakati wa kulumbwa kpwa mwezi na chila Siku ya Kuoya. ²⁴66:24 Mariko 9:48Nao andatuluka kondze, kpwendalola nyufu za atu arioasi, nazo zindakala zinariwa ni mabulu chila wakati na kuochwa ni moho ambao taufwa bii. Andakala ni utu wa kutsukiza kpwa atu osi.”