Ezira

Chitabu cha

EZIRA

Tanga mbere

Chitabu chichi cha Ezira chinasemurira kuhusu kuuya kpwa bazi ya mateka a Chiyahudi kula Babeli, kuimarisha maisha gao na kuuyira kuabudu Mwenyezi Mlungu hiko Jerusalemu. Mambo higa ganasemurirwa kpwenye hatua zilungazo: Kpwandza ni kuhusu diba ra kpwandza ra Ayahudi kuuya kula Babeli bada ya Koreshi mfalume wa Ashuru kulavya amuri. Phiri ni kuhusu kudzengbwa luphya Nyumba ya kuvoya Mlungu na kuitenga kpwa ajili ya Mlungu, na kuuyiza luphya desturi ya kumuabudu Mlungu hiko Jerusalemu. Hahu, kundi ranjina ra Ayahudi kuuya Jerusalemu tsini ya ulongozi wa Ezira, mutu amanyaye shariya ya Mlungu. Iye waterya atu kupanga mambo ga dini, ga maisha ga kawaida na ga chiroho kahi ya atu a Iziraeli.

Maelezo muhimu kpwa chifupi

Kuuya kpwa diba ra kpwandza ra atu ariotsamizwa kpwa lazima 1:1—2:70

Nyumba ya kuvoya Mlungu inadzengbwa luphya na kutengbwa kpwa ajili ya Mlungu 3:1—6:22

Ezira anauya na atu anjina 7:1—10:44

Mfalume Koreshi anaaruhusu Ayahudi kuuya kpwao

¹1:1 Jeremia 25:11; 29:10Mwaka wa kpwandza wa utawala wa mfalume Koreshi wa Pashia, Mwenyezi Mlungu wamuhenda Koreshi mfalume wa Pashia aandike tangazo na ritangazwe kahi za ufalumewe wosi, ili neno ra Mwenyezi Mlungu rogombwa ni nabii Jeremia ritimiye. Tangazo renye kala rinaamba,

²1:2 Isaya 44:28“Koreshi mfalume mkpwulu wa Pashia anaamba hivi, ‘Mwenyezi Mlungu, Mlungu ariye dzulu wanipha falume zosi za duniani. Naye akanilagiza nimdzengere nyumba ko Jerusalemu, mudzi urio tsi ya Juda. ³Kpwa hivyo mwimwi mosi ambao mu atue munaweza kuuya Iziraeli na Mwenyezi Mlungu naakale phamwenga namwi. Phahi ambukani kuphiya Jerusalemu, mudzi urio Juda mkadzenge luphya nyumba ya Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli, Mlungu aabudiwaye Jerusalemu. ⁴Na mutu yeyesi ariyesala phatu phophosi asagalapho dza mjeni, naaterywe ni enyezi a phatu hipho na feza, zahabu, vitu, na mifugo phamwenga na sadaka ya hiyari kpwa ajili ya nyumba ya kuvoya Mlungu iriyo hiko Jerusalemu.’ ”

⁵Hipho vilongozi a mbari ya Juda na ya Benjamini, alavyadzi-sadaka, Alawi na atu ambao Mwenyezi Mlungu waatiya msukumo wa kpwendadzenga, adzitayarisha kpwendadzenga luphya nyumba ya Mwenyezi Mlungu iriyo hiko Jerusalemu. ⁶Atu osi ariosagala nao pande zosi aaterya na miyo ya feza, zahabu, vitu, mifugo na vitu vya samani, mbali na vira vyolaviwa kama sadaka ya hiyari.

⁷Mfalume Koreshi wavilavya vitu vya nyumba ya Mwenyezi Mlungu, ambavyo Nebukadineza kala akavitsamiza kula Jerusalemu na kuviika ndani ya nyumba ya milunguye. ⁸Phahi Koreshi mfalume wa Pashia wamlagiza Mithiredathi, muiki wa hazina, ambaye waviolanga na achimupha Sheshibaza, chilongozi wa Juda. ⁹Na ihi ndiyo jumula ya vitu hivyo, mabakuli makulu mirongo mihahu ga zahabu, mabakuli elufu mwenga ga feza na marumu1:9 Marumu au vyetezo. Neno ra Chieburania ririrohumika hipha manaye taiwazi. ganjina mirongo miiri na tisiya, ¹⁰mabakuli mirongo mihahu ga zahabu, mabakuli magana mane na kumi ga feza na miyo yanjina elufu mwenga. ¹¹Miyo yosi ya zahabu na feza yakala elufu tsano magana mane. Wakati atu ariohalwa mateka ariphokala anatuluka Babeli, Sheshibaza wahala miyo hino yosi achiuya nayo Jerusalemu.

Ayahudi ariouya kpwao kula arikokala mateka

¹Higa ndigo madzina ga Ayahudi ariouya Jerusalemu na midzi yanjina ya Juda kula jimbo arikokala akatsamizwa kpwa lazima ni Nebukadineza, mfalume wa Babeli. Osi auya kpwenye midzi yao. ²Atu aha auya phamwenga na Zerubabeli, Jeshuwa, Nehemia, Seraya, Reelaya, Modekai, Bilishani, Misipari, Bigbwai, Rehumu na Baana.

Na hino ndiyo isabu ya alume a Chiiziraeli ariouya kula ko arikokala akatsamizwa kpwa lazima: ³Kula chivyazi cha Paroshi, atu elufu mbiri gana mwenga mirongo sabaa na airi. ⁴Atu a chivyazi cha Shefatia kala ni magana mahahu mirongo sabaa na airi. ⁵Kula chivyazi cha Ara, atu magana sabaa mirongo sabaa na atsano. ⁶Atu a chivyazi cha Pahathi-Moabu, ariokala ni a chivyazi cha Jeshuwa na Joabu kala ni atu elufu mbiri magana manane na kumi na airi. ⁷Atu a chivyazi cha Elamu kala ni elufu mwenga magana mairi mirongo mitsano na ane. ⁸Atu a chivyazi cha Zatu kala ni magana tisiya mirongo mine na atsano. ⁹Atu a chivyazi cha Zakai kala ni magana sabaa na mirongo sita. ¹⁰Atu a chivyazi cha Bani kala ni magana sita mirongo mine na airi. ¹¹Atu a chivyazi cha Bebai kala ni magana sita mirongo miiri na ahahu. ¹²Atu a chivyazi cha Azigadi kala ni elufu mwenga magana mairi mirongo miiri na airi. ¹³Atu a chivyazi cha Adonikamu kala ni magana sita mirongo sita na sita. ¹⁴Atu a chivyazi cha Bigbwai kala ni elufu mbiri mirongo mitsano na sita. ¹⁵Atu a chivyazi cha Adini kala ni magana mane mirongo mitsano na ane. ¹⁶Atu a chivyazi cha Ateri, kutsupira chivyazi cha Hezekiya, kala ni mirongo tisiya na anane. ¹⁷Atu a chivyazi cha Bezai kala ni magana mahahu mirongo miiri na ahahu. ¹⁸Atu a chivyazi cha Jora kala ni gana mwenga kumi na airi. ¹⁹Atu a chivyazi cha Hashumu kala ni magana mairi mirongo miiri na ahahu. ²⁰Atu a chivyazi cha Gibari kala ni mirongo tisiya na atsano.

²¹Atu a Bethilehemu kala ni gana mwenga mirongo miiri na ahahu. ²²Atu kula mudzi wa Netofa kala ni mirongo mitsano na sita. ²³Atu a Anathothi kala ni gana mwenga mirongo miiri na anane. ²⁴Atu a Azimawethi kala ni mirongo mine na airi. ²⁵Atu kula mudzi wa Kiriathi-Jearimu, Kefira na Beerothi kala ni magana sabaa mirongo mine na ahahu. ²⁶Atu a mudzi wa Rama na wa Geba kala ni magana sita mirongo miiri na mmwenga. ²⁷Atu a mudzi wa Mikimashi kala ni gana mwenga mirongo miiri na airi. ²⁸Atu a mudzi wa Betheli na Ai kala ni magana mairi mirongo miiri na ahahu. ²⁹Atu a mudzi wa Nebo kala ni mirongo mitsano na airi. ³⁰Kula Magibishi, atu gana mwenga mirongo mitsano na sita. ³¹Atu a mudzi wanjina wa Elamu kala ni elufu mwenga magana mairi mirongo mitsano na ane. ³²Atu a mudzi wa Harimu kala ni magana mahahu mirongo miiri. ³³Atu a mudzi wa Lodi, Hadidi na Ono kala ni magana sabaa mirongo miiri na atsano. ³⁴Atu a mudzi wa Jeriko kala ni magana mahahu mirongo mine na atsano. ³⁵Atu a mudzi wa Senaa kala ni elufu tahu magana sita mirongo mihahu.

³⁶Hinya ndio alavyadzi-sadaka ariouya kula ko arikokala akatsamizwa kpwa lazima: A chivyazi cha Jedaya kutsupira Jeshuwa kala ni magana tisiya mirongo sabaa na ahahu. ³⁷A chivyazi cha Imeri kala ni elufu mwenga na mirongo mitsano na airi. ³⁸Atu a chivyazi cha Pashihuri kala ni elufu mwenga magana mairi mirongo mine na sabaa. ³⁹Kula chivyazi cha Harimu kala ni atu elufu mwenga na kumi na sabaa.

⁴⁰Hinya ndio Alawi ariouya kula ko arikokala akatsamizwa kpwa lazima, kula chivyazi cha Jeshuwa wa Kadimieli, a mbari ya Hodavia kala ni atu mirongo sabaa na ane. ⁴¹Alawi aimbadzi ariouya kala ni: kula chivyazi cha Asafu, atu gana mwenga mirongo miiri na anane. ⁴²Arindzi a miryango ariouya kala ni a chivyazi cha Shalumu, Ateri, Talimoni, Akubu, Hatita na Shobai, osi kala ni atu gana mwenga mirongo mihahu na tisiya.

⁴³Atumishi a nyumba ya kuvoya Mlungu ariouya kala ni a chivyazi cha Siha, Hasufa, Tabaothi, ⁴⁴Kerosi, Siaha, Padoni, ⁴⁵Lebana, Hagaba, Akubu, ⁴⁶Hagabu, Shalimai, Hanani, ⁴⁷Gideli, Gahari, Reaya, ⁴⁸Resini, Nekoda, Gazamu, ⁴⁹Uza, Pasea, Besai, ⁵⁰Asina, Meunimu, Nefusimu, ⁵¹Bakibuku, Hakufa, Harihuri, ⁵²Baziluthi, Mehida, Harisha, ⁵³Barikosi, Sisera, Tema, ⁵⁴Nezia na Hatifa.

⁵⁵Chivyazi cha atumishi a Selemani ariouya kala ni a chivyazi cha Sotai, Hasoferethi, Peruda, ⁵⁶Jaala, Darikoni, Gideli, ⁵⁷Shefatia, Hatili, Pokerethi-Hasebaimu na Ami.

⁵⁸Jumula ya atumishi a nyumba ya kuvoya Mlungu na atu a chivyazi cha atumishi a selemani kala ni atu magana mahahu mirongo tisiya na airi.

⁵⁹Hinya alungirao ni hara ariouya kula midzi ya Teli-Mela, Teli-Harisha, Kerubi, Adoni na Imeri arikokala akatsamizwa kpwa lazima, ela taayaweza kuonyesa kukala akare aho ala Iziraeli. ⁶⁰Na atu a chivyazi cha Delaya, Tobia na Nekoda kala ni magana sita mirongo mitsano na airi. ⁶¹Piya kahi ya chivyazi cha alavyadzi-sadaka, kuna anjina ambao taayaweza kuonyesa kukala akare aho ala Iziraeli nao ni atu a nyumba ya Habaya, ya Hakozi na ya Barizilai (Barizilai hiyu wahaswa dzina hiro bada ya kulóla mwana mchetu wa Barizilai wa kula Giliadi). ⁶²Atu aha aendza madzina gao kpwenye chitabu cha kumbukumbu za madzina ga vivyazi, ela taagaonere tse, kpwa hivyo achikahazwa kukala alavyadzi-sadaka mana aisabiwa kukala ni najisi. ⁶³2:63 Isabu 27:21Kpwa hivyo liwali achiaambira asirye chakurya chitakatifu zaidi hadi mlavyadzi-sadaka ndiphouza ushauri kpwa Mwenyezi Mlungu kuhumira Urimu na Thumimu.2:63 Vihunde avi ni vidziwe ambavyo enye kala achivihumira kumanya mapendzi ga Mlungu.

⁶⁴Jumula ya atu ariouya kula arikokala akatsamizwa kpwa lazima kala ni atu elufu mirongo mine na mbiri magana mahahu na mirongo sita. ⁶⁵Mbali na hinyo, kala ana atumishi alume na achetu elufu sabaa magana mahahu mirongo mihahu na sabaa, na aimbadzi magana mairi, alume kpwa achetu. ⁶⁶Piya kala ana farasi magana sabaa mirongo mihahu na sita, nyumbu magana mairi mirongo mine na atsano, ⁶⁷ngamia magana mane mirongo mihahu na atsano, na punda elufu sita magana sabaa na mirongo miiri.

⁶⁸Ariphofika nyumba ya Mwenyezi Mlungu yokala hiko Jerusalemu, vilongozi anjina a mbari alavya mitsango yao kpwa ajili ya kudzenga luphya nyumba ya kuvoya Mlungu pho phokala yo ya mwandzo. ⁶⁹Chila mutu walavya kadiri ya uwezowe kpwa ajili ya kazi iyo, na vyosi phamwenga kala ni kilo magana matsano za zahabu, kama kilo elufu mbiri magana manane za feza na mavwazi gana mwenga ga alavyadzi-sadaka.

⁷⁰2:70 1 Nyakati 9:2; Nehemia 11:3Kpwa hivyo alavyadzi-sadaka, Alawi, aimbadzi, arindzi a maryango na atumishi a nyumba ya kuvoya Mlungu asagala kahi ya midzi yao, na nyo Aiziraeli anjina ariosala nao asagala mwao midzini.

Phatu pha kulavira sadaka phanadzengbwa luphya

¹Mwezi wa sabaa wa Chiyahudi3:1 Mwezi wa sabaa wa Chiyahudi ni sawa na kahi-kahi ya mwezi wa tisiya hadi kahi-kahi ya mwezi wa kumi wa kalenda ya kawaida. uriphofika, Aiziraeli kala akamala kusagala na kuhurira mwao midzini. Phahi atu achikusanyika phamwenga hiko Jerusalemu. ²3:2 Kutsama 27:1Ndipho Jeshuwa mwana wa Jozadaki achiunuka phamwenga na alavyadzi-sadaka ayae, Zerubabeli mwana wa Shealitieli na nduguze achidzenga luphya phatu pha kulavira sadaka Mlungu wa Iziraeli, ili amlavire sadaka za kuochwa dza irivyoandikpwa katika shariya ya Musa, mutu wa Mlungu. ³3:3 Isabu 28:1–8Dzagbwe hara mateka ariouya kala anaogopha atu ariokala anasagala tsi hiyo, adzenga phatu pha kulavira sadaka pho phatuphe pha mwandzo. Nao achimlavira Mwenyezi Mlungu sadaka za kuochwa chila siku, ligundzu na dziloni. ⁴3:4 Isabu 29:12–38Nyo atu asherekeya Sikukuu ya Vibanda dza irivyolagizwa, achikala analavya sadaka za kuochwa sawa-sawa na isabu iriyolondwa chila siku ya sharee. ⁵3:5 Isabu 28:11—29:39Bada ya vivyo, achienderera kulavya sadaka za kuochwa za chila siku, za kulumbwa kpwa mwezi, na za sikukuu zosi ambazo Mwenyezi Mlungu kala akaziika, na piya amlavira Mwenyezi Mlungu sadaka za hiyari. ⁶Kula siku ya kpwandza ya mwezi wa sabaa aandza kumlavira Mwenyezi Mlungu sadaka za kuochwa. Ela misingi ya yo nyumba ya kuvoya Mlungu kala taidzangbweikpwa.

Nyumba ya kuvoya Mlungu inaandza kudzengbwa luphya

⁷Phahi aaripha pesa mafundi a mawe na mafundi a mbao ili adzenge yo nyumba ya kuvoya Mlungu. Chisha achiapha atu a Sidoni na atu a Tiro chakurya, vinwadzi na mafuha ili areherwe magogo ga mierezi kula Lebanoni hadi Jopa kpwa njira ya bahari kama arivyoruhusiwa ni Koreshi, mfalume wa Pashia.

⁸Iriphofika mwezi wa phiri wa mwaka wa phiri hangu auye Jerusalemu kpwenye nyumba ya Mlungu wao, Zerubabeli mwana wa Shealitieli na Jeshuwa mwana wa Jozadaki phamwenga na ndugu zao anjina, alavyadzi-sadaka, Alawi na osi ariokala akauya Jerusalemu aandza yo kazi ya kudzenga. Atsambula Alawi a miaka mirongo miiri na zaidi ili aimirire yo kazi ya kudzenga luphya nyumba ya Mwenyezi Mlungu. ⁹Jeshuwa na anae na nduguze, Kadimieli kula chivyazi cha Juda na anae, Alawi a chivyazi cha Henadadi na ana aho agbwirana achiimirira kazi ya kudzenga yo nyumba ya kuvoya Mlungu.

¹⁰3:10 1 Nyakati 25:1Adzengi ariphomala kuika msingi wa nyumba ya kuvoya Mwenyezi Mlungu, alavyadzi-sadaka akpwedza na tarumbeta zao kuno akavwala mavwazi gao, na Alawi, yani ana a Asafu aima na matoazi ili kumtogola Mwenyezi Mlungu sawa-sawa na vira Daudi, mfalume wa Iziraeli arivyolagiza. ¹¹3:11 1 Nyakati 16:34; 2 Nyakati 5:13; 7:3; Zaburi 100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Jeremia 33:11Achiimba kutogola na kushukuru Mwenyezi Mlungu kpwa kuamba,

“Mwenyezi Mlungu ni mnono,

mana mendzwaye kpwa Iziraeli taisika ta kare na kare.”

Nao atu osi achikota kululu kumtogola Mwenyezi Mlungu chausa ni kuikpwa msingi wa nyumba ya kuvoya Mlungu. ¹²Ela anji a alavyadzi-sadaka atumia, Alawi na vilongozi a mbari arioona yo nyumba ya mwandzo arira kpwa utsungu ariphoona hinyo msingi wa yo nyumba unaikpwa, dzagbwe anjina anji apiga kululu za kuhererwa. ¹³Apiga kululu sana hadi sauti zichisikirika kure, taphana mutu yeweza kutafwautisha sauti za kuhererwa na za chiriro.

Maadui ganapinga kudzengbwa luphya nyumba ya kuvoya Mlungu

¹Phahi maadui ga mbari ya Juda na Benjamini gariphosikira kukala nyo atu ariouya bada ya kutsamizwa kpwa lazima anadzenga luphya nyumba ya Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli, ²4:2 2 Afalume 17:24–41amlunga Zerubabeli na nyo vilongozi a nyumba za akare aho achiaambira, “Hupheni ruhusa hudzenge phamwenga namwi, mana hunaabudu ye Mlungu wenu dza mwimwi, naswi kala huchimlavira sadaka hangu siku Esarihadoni, mfalume wa Ashuru ariphohureha hipha.” ³Ela Zerubabeli, Jeshuwa na hara vilongozi anjina a nyumba za akare aho hiko Iziraeli achiaambira, “Mwimwi tamfwaha kushirikiana naswi kudzengera Mlungu wehu, hundamdzengera Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli swiswi enye, kama Koreshi mfalume wa Pashia arivyohulagiza.”

⁴Ndipho nyo atu okala anasagala tsi iyo aavundza moyo atu a Juda na kuatiya wuoga ili asienderere kudzenga. ⁵Ahonga vilongozi fulani ili apinge ro lengo ra Ayahudi kudzenga, wakati wosi wa utawala wa Koreshi hadi wakati wa Dario, afalume a Pashia. ⁶Kahi za wakati wa mwandzo-mwandzo wa utawala wa Ahasuero aandika mashitaka kuhusu enyezi a Juda na Jerusalemu.

⁷Wakati Aritashasita ariphokala anatawala, Bishilamu, Mithiredathi, Tabeeli na ashirika aho amuandikira baruwa. Yo baruwa kala ikaandikpwa kpwa luga ya Chiaramu nayo ichitafusiriwa kpwa ajili ya ye mfalume. ⁸Rehumu mkpwulu wa majeshi na muandishi Shimushai amuandikira mfalume Aritashasita baruwa mbii kuhusu Jerusalemu. Baruwa yenye kala inaamba hivi:

⁹Kula kpwangu mimi Rehumu, mkpwulu wa majeshi na Shimushai muandishi na anjina, yani aamuli na vilongozi osi ambao pho mwandzo ala Ereki, Babeli na Susa iriyo tsi ya Elamu, ¹⁰na atu anjina ambao Asuribanipali, mfalume mkpwulu yeishimiwa sana, waateka achiatsamiza achendaaika mudzi wa Samariya na seemu zanjina ngʼambo ya muho Yufurati.

¹¹Na ujumbe wenye kala unaamba,

Kpwa Mfalume Aritashasita, Ni swiswi atumishio hurio ngʼambo ya muho Yufurati, hunakulamusa. ¹²“Ee mfalume, manya kukala nyo Ayahudi ariotuluka kuko kpwako kpwedza hiku kpwehu, aphiya Jerusalemu nao anaudzenga luphya nyo mudzi wa atu asiotii na asiomendza kutawalwa. Vivi anamarigiza kudzenga kutaze na kumarigiza kurekebisha misingiye. ¹³Phahi uwe mfalume manya kukala uhu mudzi uchidzengbwa luphya na kutaze zichisira, aho taandaripha kodi, ushuru au fungu ra tsi na mapato ga ufalumeo gandaphunguka kpwenye hazina. ¹⁴Kpwa kukala swino hu aaminifu kpwa nyumba ya mfalume, tauweza kulolato wakati mfalume anavundzirwa ishima. Kpwa hivyo hukahuma ujumbe uhu kukumanyisa uwe mfalume, ¹⁵ili kuhendwe uchunguzi kpwenye vitabu vya kumbukumbu za afalume ariokutanguliya, nawe undaona kukala mudzi uhu ni mudzi wa atu asiomendza kutawalwa, ayugao afalume na vilongozi a majimbo. Ni mudzi usiotii afalume hangu pho kare, ndiyo mana wabomolwa tsetsetse. ¹⁶Uwe mfalume, hunakumanyisa kukala mudzi uhu uchidzengbwa luphya na kutaze zichimarigizwa, kundamiliki tsona seemu ihi ya ngʼambo ya muho Yufurati.”

¹⁷Ndipho mfalume waajibu hivi kpwa baruwa:

Kpwa Rehumu, ofisaa mkpwulu na Shimushai muandishi na ayawao anjina anaosagala Samariya na seemu zanjina zirizo ngʼambo ya muho Yufurati. ¹⁸Hira baruwa mriyouhumira ikasomwa mbere zangu, nami nikayielewa. ¹⁹Nálavya amuri atu aendze vitabuni na vivi ikamanyikana kukala mudzi uhu ukapinga afalume hangu kare, tsona ni mudzi wa uasi na kufyakatsira atu. ²⁰Jerusalemu ikakala na afalume a nguvu ambao atawala jimbo ra ngʼambo ya muho Yufurati, ariotoza kodi, ushuru na ada. ²¹Kpwa hivyo lavyani amuri atu aho ariche yo kazi ahendayo na mudzi uho usidzengbwe tsona hadi mimi ndipholavya amuri. ²²Tsona manyirirani musiriche kushuulikiya dzambo riri sedze ufalume ukaphaha hasara.

²³Mara tu baruwa ihi ya mfalume Aritashasita iriphosomwa, Rehumu, Shimushai na ayawao anjina auka mara mwenga hadi Jerusalemu achenda ashurutisha na kualazimisha Ayahudi ariche kudzenga.

²⁴4:24 Hagai 1:1; Zakariya 1:1Kpwa hivyo yo kazi ya kudzenga nyumba ya Mlungu ko Jerusalemu ichiima vivii hadi mwaka wa phiri wa utawala wa Dario, mfalume wa Pashia.

Kazi ya kudzenga inaandza tsona

¹5:1 Hagai 1:1; Zakariya 1:1Wakati hinyo, nabii Hagai na nabii Zakariya wa kula chivyazi cha Ido atabiri kuhusu Ayahudi a Juda na Jerusalemu kpwa dzina ra Mlungu wa Iziraeli. ²5:2 Hagai 1:12; Zakariya 4:6–9Phahi Zerubabeli mwana wa Shealitieli na Jeshuwa mwana wa Jozadaki auyira kuidzenga yo nyumba ya kuvoya Mlungu iriyo Jerusalemu, nao manabii a Mlungu achikala phamwenga nao na achiaterya.

³Ariphoandza kudzenga tu, Tatenai liwali wa jimbo ra ngʼambo ya muho Yufurati na Shethari-Bozenai na vilongozi ayawao akpwedza Jerusalemu achiauza, “Ni ani ariyekuphani ruhusa ya kuidzenga nyumba hino na kumarigiza kuudzenga ukutawe?” ⁴Chisha achiauza tsona, “Nyo adzengao ni ano ani?” ⁵Ela kpwa kukala Mlungu kala a phamwenga na nyo vilongozi a Ayahudi, taawezere kuimisa nyo udzengadzi hadi amuandikire mfalume Dario habari hizi naye alavye ushauriwe kpwa baruwa.

⁶Hino ndiyo baruwa ambayo Tatenai liwali wa jimbo ririro ngʼambo ya muho Yufurati na Shethari-Bozenai na vilongozi ayawao a ngʼambo ya Yufurati aihuma kpwa mfalume Dario. ⁷Nyo ujumbe arioandika na kumuhumira mfalume Dario ni hinyu:

Kpwa mfalume Dario, utawalao na ukale wa amani. ⁸Ee mfalume hunakumanyisa kukala swiswi huaphiya jimbo ra Juda, kpwenye yo nyumba ya kuvoya Mlungu mkpwulu. Inadzengbwa na mawe makulu na myambala panya inaikpwa dzulu ya ukuta. Yo kazi inahendwa vinono tsona kpwa chadi. ⁹Swino hwauza nyo vilongozi, “Yo ruhusa ya kudzenga yo nyumba na kumarigiza nyo ukutawe mwaihewa ni ani?” ¹⁰Chisha huchiauza madzina ga nyo vilongozi aho ili hugaandike na hukuphe ujumbe. ¹¹Hivi ndivyo arivyohujibu, Swino hu atumishi a Mlungu wa dzulu mlunguni na duniani, naswi hunaidzenga luphya nyumba yodzengbwa miaka minji yotsupa ni mfalume mkpwulu wa Iziraeli hadi achiimarigiza. ¹²5:12 2 Afalume 25:8–12; 2 Nyakati 36:17–20; Jeremia 52:12–15Ela kpwa kukala akare ehu amreyeza Mlungu ariye dzulu mlunguni, waatiya mikononi mwa Nebukadineza, Mkalidayo, mfalume wa Babeli. Iye ndiye ariyebomola yo nyumba na achiahala mateka nyo atu achiaphirika Babeli. ¹³5:13 Ezira 1:2–11Ela mwaka wa kpwandza wa kutawala Koreshi, mfalume wa Babeli, iye Koreshi walavya amuri kukala ihi nyumba ya Mlungu idzengbwe tsona. ¹⁴Iye watuluza miyo yosi ya zahabu na feza kula nyumbani mwa mlungu wa Babeli ambavyo Nebukadineza kala akayiika bada ya kuihala kula nyumba ya kuvoya Mlungu yokala Jerusalemu. Mfalume Koreshi wailavya achiipha Sheshibaza ambaye kala akamtsambula akale liwali wa jimbo ra Juda. ¹⁵Ye mfalume achimuamba Sheshibaza, “Hala miyo hino ukayiike ndani ya yo nyumba ya kuvoya Mlungu iriyo Jerusalemu, chisha yo nyumba ya kuvoya Mlungu naidzengbwe luphya phapho phokala yo ya kpwandza.” ¹⁶Ndipho yuya Sheshibaza achedza achiika nyo msingi wa yo nyumba ya kuvoya Mlungu iriyo Jerusalemu. Na kula phapho hadi rero inaenderera kudzengbwa ela taidzangbwesira. ¹⁷Kpwa hivyo napho ni sawa kpwako mfalume, hunakuvoya ulole katika vitabu vya kumbukumbu za mambo ga chifalume iriyo ko Babeli ichikala mfalume Koreshi walagiza yo nyumba ya Mlungu idzengbwe luphya ko Jerusalemu. Tsona hunakuvoya uwe mfalume huambire maonigo kuhusu dzambo hiri.

Nyumba ya kuvoya Mlungu inaenderera kudzengbwa

¹Ndipho Mfalume Dario achilavya amuri, atu achiendza katika vitabu vya kumbukumbu virivyokala kpwenye nyumba ya hazina za chifalume iriyokala hiko Babeli. ²Kuchiphahikana chitabu chimwenga hiko Ekibatana, mudzi wenye ngome urio jimbo ra Umedi na mo ndani muchikala mukaandikpwa hivi:

³“Kahi za mwaka wa kpwandza wa utawalawe, Koreshi walavya amuri kukala nyumba ya kuvoya Mlungu idzengbwe luphya hiko Jerusalemu dzulu ya misingiye ya pho kare, phapho hipho ambapho atu kala nkumlavira Mlungu sadaka. Chimo nachikale mita mirongo miiri na sabaa na upanawe naukale mita mirongo miiri na sabaa. ⁴Hizo kuta nazidzengbwe hivi: mistari mihahu ya mawe makulu na dzuluye phakale na mustari mmwenga wa mihi, na garama zosi naziimirirwe ni hazina za mfalume. ⁵Alafu yo miyo ya zahabu na ya feza, iriyohalwa ni Nebukadineza kula Jerusalemu kpwenye nyumba ya kuvoya Mlungu achiireha Babeli, naiuyizwe ndani ya yo nyumba ya kuvoya Mlungu ko Jerusalemu, na chila mmwenga uikpwe phatuphe.”

⁶Ndipho mfalume Dario achihuma ujumbe huno:

Phahi uwe Tatenai liwali wa jimbo ra ngʼambo ya muho Yufurati na Shethari-Bozenai na vilongozi ayawenu ario jimbo riro, dzitengeni na hipho phadzengbwapho yo nyumba ya kuvoya Mlungu. ⁷Iricheni kazi ya nyumba ya kuvoya Mlungu ienderere, musiizuwiye tsetsetse. Mricheni ye liwali wa Ayahudi na atumia a Chiyahudi aidzenge luphya yo nyumba ya kuvoya Mlungu phapho iriphokala mwandzo. ⁸Tsona nalavya amuri dzulu ya vyo ndivyoahendera nyo atumia a Chiyahudi kuhusu dzengo hiro ra nyumba ya Mlungu.

Garama zosi za maripho zilavyeni kula kpwenye hazina za mfalume, yani kodi za jimbo ra ngʼambo ya muho Yufurati bila kuchelewa, ili kazi isiime. ⁹Mundaapha nyo alavyadzi-sadaka a Jerusalemu chila chitu achilondacho kpwa ajili ya kumlavira Mlungu wa mlunguni sadaka za kuochwa, yani ndzau, maturume na ana ngʼondzi. Piya apheni mtsere, chiluma, uchi wa zabibu na mafuha chila siku bila ya kukosa, ¹⁰ili alavye sadaka za kumuhamira Mlungu wa mlunguni tsona anivoyere uzima mimi mfalume na anangu a chilume. ¹¹Chisha nalavya amuri kukala ye ndiyegaluza neno hiri, boriti ya nyumbaye naituluzwe, adungbwe nayo chisha ichitwe photsi iye alewelewe phapho. Na kpwa kosa hiri nyumbaye naihendwe dzala. ¹²Ye Mlungu ariyetsambula Jerusalemu ikale phatuphe phakuabudiwa, naampendule mfalume yeyesi au mutu yeyesi ndiyegaluza amuri ihi ama kubomola ihi nyumba ya kuvoya Mlungu iriyo Jerusalemu.

Mimi Dario nikagomba, amuri ihi nailungbweto.

Nyumba ya kuvoya Mlungu inatengbwa kpwa ajili ya Mlungu

¹³Kpwa sababu ya yo amuri iriyolaviwa ni mfalume Dario, Tatenai liwali wa Jimbo ra ngʼambo ya muho Yufurati, Shethari-Bozenai na vilongozi ayawao achihenda vinono go ambago mfalume Dario wagalagiza. ¹⁴6:14 Hagai 1:1; Zakariya 1:1Phahi atumia a Chiyahudi achienderera kudzenga na achiongokerwa. Hinyo atu atiywa moyo ni maneno ga unabii ga nabii Hagai na nabii Zakariya wa nyumba ya Ido. Achimarigiza kudzenga yo nyumba ya kuvoya Mlungu kulengana na lagizo ra Mlungu wa Iziraeli na kutsupira amuri za Koreshi, Dario na Aritashasita, afalume a Pashia. ¹⁵Nyumba ihi yasira siku ya hahu ya mwezi wa Adari, katika mwaka wa sita wa utawala wa mfalume Dario.

¹⁶Ndipho Aiziraeli, alavyadzi-sadaka, Alawi na atu osi ariokala akahalwa mateka na achiuya, ahenda sharee kulu ya kuitenga yo nyumba kpwa ajili ya Mlungu. ¹⁷Wakati wa kuitenga yo nyumba kpwa ajili ya Mlungu, atu alavya sadaka za ndzau gana mwenga, maturume magana mairi na ana ngʼondzi magana mane. Chisha achilavya ndenje kumi na mbiri zikale sadaka ya kuusa dambi kpwa Aiziraeli osi kulengana na mbari kumi na mbiri za Aiziraeli. ¹⁸Achiika alavyadzi-sadaka kpwenye seemu zao na Alawi katika mazuma gao ili amuhumikire Mlungu ko Jerusalemu, kama vyoandikpwa kpwenye chitabu cha Musa.

Sikukuu ya Pasaka

¹⁹6:19 Kutsama 12:1–20Iriphofika siku ya kumi na ne ya mwezi wa kpwandza, nyo atu ariokala akahalwa mateka na achiuya, asherekeya sikukuu ya Pasaka. ²⁰Nyo alavyadzi-sadaka na Alawi adzitakasa na osi achikala swafi. Kpwa vivyo Alawi achitsindza mwana ngʼondzi wa Pasaka kpwa ajili ya osi ariokala akahalwa mateka na achiuya, kpwa ajili ya ndugu zao alavyadzi-sadaka na kpwa ajili ya nyo enye. ²¹Ye mwana ngʼondzi wa Pasaka wariwa ni Aiziraeli ariokala akahalwa mateka na kuuya phamwenga na atu osi arioricha kulunga mila mbii-mbii za atu a mataifa ganjina, ili amuabudu Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli. ²²Badaye asherekeya sikukuu ya mikahe isiyotiywa hamira kpwa muda wa siku sabaa. Ahererwa kpwa sababu Mwenyezi Mlungu kala akagaluza moyo wa mfalume wa Ashuru na kumuhenda aaterye yo kazi ya kudzenga nyumba ya kuvoya Mlungu, Mlungu wa Iziraeli.

Ezira anauya Jerusalemu

¹Bada ya mambo gaga kukala, wakati wa utawala wa Aritashasita mfalume wa Pashia, kpwakala na mutu yeihwa Ezira. Ezira kala ni mwana wa Seraya, Seraya kala ni mwana wa Azaria, Azaria kala ni mwana wa Hilikiya, ²Hilikiya kala ni mwana wa Shalumu, Shalumu kala ni mwana wa Sadoki, Sadoki kala ni mwana wa Ahitubu, ³Ahitubu kala ni mwana wa Amariya, Amariya kala ni mwana wa Azaria, Azaria kala ni mwana wa Merayothi. ⁴Naye Merayothi kala ni mwana wa Zerahia, na Zerahia kala ni mwana wa Uzi, Uzi kala ni mwana wa Buki, ⁵Buki kala ni mwana wa Abishuwa, Abishuwa kala ni mwana wa Finehasi, Finehasi kala ni mwana wa Eliazari, Eliazari kala ni mwana wa Aruni ambaye kala ni mlavyadzi-sadaka mkpwulu. ⁶Iye Ezira wakpwedza Jerusalemu kula Babeli, naye kala ni muandishi yekala anamanya sana shariya za Musa, ambazo zala kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli na achiapha Aiziraeli. Naye mfalume wamupha rorosi arirovoya mana Mwenyezi Mlungu, Mlunguwe kala a phamwenga naye.

⁷Mwaka wa sabaa wa utawala wa Aritashasita, mfalume wa Pashia, Ezira phamwenga na Aiziraeli anjina, alavyadzi-sadaka, Alawi, aimbadzi, arindzi a maryango, na atumishi a nyumba ya kuvoya Mlungu aphiya Jerusalemu. ⁸Ezira wafika Jerusalemu mwezi wa tsano wa mwaka wa sabaa wa utawala wa ye mfalume. ⁹Mana waandza charo kula Babeli siku ya kpwandza ya mwezi wa kpwandza na achifika Jerusalemu siku ya kpwandza ya mwezi wa tsano, mana Mlunguwe mnono kala a phamwenga naye. ¹⁰Ezira kala akakusudiya kpwa moyowe wosi kudzifundza na kulunga shariya ya Mwenyezi Mlungu na kuafundza atu malagizo na amuri za Mlungu ko Iziraeli.

Baruwa ya Ezira kula kpwa mfalume Aritashasita

¹¹Mfalume Aritashasita wamupha baruwa mlavyadzi-sadaka Ezira, muandishi ariyekala na ilimu kuhusu mambo ga shariya na malagizo ga Mwenyezi Mlungu kpwa ajili ya Aiziraeli. Huno ndio nyo ujumbe:

¹²Kula kpwa Aritashasita mfalume mkpwulu, kpwa mlavyadzi-sadaka Ezira na muandishi wa shariya ya Mlungu ariye dzulu mlunguni. ¹³Vivi nalavya amuri kukala Aiziraeli osi, phamwenga na alavyadzi-sadaka na Alawi ario kpwenye ufalume wangu, alondao kuphiya Jerusalemu, phiya nao. ¹⁴Mimi mfalume phamwenga na ashauri angu sabaa hunakuhuma ukachunguze habari za Juda na Jerusalemu ichikala yo shariya ya Mlunguo unayoifundza inalungbwa. ¹⁵Tsona tsukula feza na zahabu ambazo mimi mfalume na ashauri angu hwalavya kpwa hiyari na kumupha Mlungu wa Iziraeli, ambaye makaloge ga Jerusalemu. ¹⁶Hala feza na zahabu zosi ndizophaha kahi ya jimbo ra Babeli na sadaka za hiyari ambazo atu na alavyadzi-sadaka andalavya, kpwa ajili ya nyumba ya Mlungu wao iriyo hiko Jerusalemu. ¹⁷Pesa hizo nazihumirwe kugula ndzau, maturume na ana ngʼondzi phamwenga na sadaka za mtsere na za vinwadzi. Nawe undavilavya dzulu ya phatu pha kulavira sadaka pha yo nyumba ya kuvoya Mlungu wenu iriyo hiko Jerusalemu. ¹⁸Feza na zahabu ndizosala, uwe na Ayahudi ayao mundazihendera kazi yoyosi mndiyoona ni sawa kuhendwa sawa na Mlungu wenu alondavyo. ¹⁹Miyo yosi uriyohewa kpwa mahumizi ga nyumba ya kuvoya Mlungu wenu, ilavye kpwa ye Mlungu wa Jerusalemu. ²⁰Chisha chitu chochosi chanjina ndicholondwa kpwa ajili ya yo nyumba ya Mlunguo, uchiona ni haki kuchilavya, chilavye kula kpwenye hazina ya mfalume. ²¹Nami mimi mfalume Aritashasita nalavya amuri kpwa aiki osi a hazina a jimbo ra ngʼambo ya muho Yufurati kukala chochosi ndicholonda mlavyadzi-sadaka Ezira, muandishi wa shariya ya Mlungu wa dzulu mlunguni, mupheni bila kusita-sita. ²²Mupheni ndicholonda hata kufikira kilo elufu tahu magana mane ga feza, kilo elufu kumi za mtsere, lita elufu mbiri za uchi wa zabibu, lita elufu mbiri za mafuha na chiluma chiasi ndicholonda. ²³Chila chitu nachikale kama Mlungu wa dzulu mlunguni achivyolagiza. Tsona navihendeke chikamilifu kpwa ajili ya nyumba ya kuvoya Mlungu wa dzulu mlunguni, sedze Mlungu akanitsukirirwa mimi na anangu. ²⁴Chisha, hunakumanyisani kukala si ruhusa kuatoza kodi nyo alavyadzi-sadaka, Alawi, aimbadzi, arindzi a maryango, atumishi a nyumba ya kuvoya Mlungu au atumishi anjina katika nyumba ihi ya Mlungu. ²⁵Na uwe Ezira, kulengana na ikima uriyo nayo yohewa ni Mlunguo, tsambula mawakili na aamuli amanyao shariya ya Mlunguo alavye uamuli wa haki kpwa atu osi ario jimbo ra ngʼambo ya muho Yufurati. Na osi asiomanya shariya uafundze. ²⁶Na mutu yeyesi ambaye kandalunga yo shariya ya Mlunguo na shariya ya mfalume, naahukumiwe bila mbazi. Iye ni aolagbwe, ama azolwe, ama afutwe malize, ama afungbwe jela.

²⁷Hipho Ezira achiamba, “Naatogolwe Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa akare ehu, ariyemupha mfalume moyo wa kuhenda mambo gaga na kuipamba nyumba ya Mwenyezi Mlungu iriyo Jerusalemu. ²⁸Kpwa sababu ya mendzwa isiyosika na unono wa Mlungu náphaha msada kula kpwa mfalume na ashaurie na akulu osi enye mamlaka kahi ya utawalawe. Nátiywa moyo kpwa kukala Mwenyezi Mlungu, Mlungu wangu kala a phamwenga nami, nami nchiakusanya vilongozi a Iziraeli ili aambuke kuphiya Jerusalemu phamwenga nami.”

Atu ariouya na Ezira kula Babeli

¹Higa ndigo madzina ga vilongozi a mbari na atu arioandikishwa tsini yao, ariouka Babeli kuphiya Jerusalemu phamwenga nami wakati mfalume Aritashasita ariphokala anatawala: ²Gerishomu kula chivyazi cha Finehasi, Danieli kula chivyazi cha Ithamari, Hatushi kula chivyazi cha Daudi ³yekala wa chivyazi cha Shekania. Zakariya kula chivyazi cha Paroshi na atu gana mwenga na mirongo mitsano arioandikishwa phamwenga naye. ⁴Eliehoenai mwana wa Zerahia kula chivyazi cha Pahathi-Moabu, phamwenga na atu magana mairi. ⁵Shekania, mwana wa Jahazieli kula chivyazi cha Zatu,8:5 Zatu Maandiko ganjina ga Chieburania tagana dzina hiri. phamwenga na atu magana mahahu. ⁶Ebedi mwana wa Jonathani kula chivyazi cha Adini phamwenga na atu mirongo mitsano. ⁷Jeshaya, mwana wa Athalia kula chivyazi cha Elamu, phamwenga na ana alume mirongo sabaa. ⁸Zebadia mwana wa Mikaeli kula chivyazi cha Shefatia phamwenga na atu mirongo minane. ⁹Obadiya mwana wa Jehieli kula chivyazi cha Joabu phamwenga na atu magana mairi na kumi na anane. ¹⁰Shelomithi mwana wa Josifia kula chivyazi cha Bani8:10 Bani Maandiko ganjina ga Chieburania tagana dzina hiri. phamwenga na atu gana mwenga na mirongo sita. ¹¹Zakariya mwana wa Bebai kula chivyazi cha Bebai, phamwenga na atu mirongo miiri na anane. ¹²Johanani mwana wa Hakatani kula chivyazi cha Azigadi, phamwenga na atu gana mwenga na kumi. ¹³Elifeleti, Jeieli na Shemaya kula chivyazi cha Adonikamu phamwenga na atu mirongo sita. Aha auya mwisho-mwisho. ¹⁴Uthai na Zakuri kula chivyazi cha Bigbwai, phamwenga na atu mirongo sabaa.

Charo cha kuuya Jerusalemu

¹⁵Atu aha osi, náakusanya phenye muho ujerao kuphiya Ahava na phapho huchichita kambi kpwa muda wa siku tahu. Niriphochunguza kahi ya nyo alavyadzi-sadaka na atu anjina, sionere Mlawi hata mmwenga. ¹⁶Phahi nálagiza aihwe Eliezeri, Arieli, Shemaya, Elinathani, Jaribu, Elinathani, Nathani, Zakariya na Meshulamu ariokala ni vilongozi, na piya Joyaribu na Elinathani atu enye ilimu. ¹⁷Nchiahuma aphiye kpwa Ido mkpwulu wa phatu phaihwapho Kasifia, nchialagiza vyo ndivyo muambira Ido na nduguze, atumishi a nyumba ya kuvoya Mlungu hiko Kasifia, kukala ahurehere atumishi kpwa ajili ya nyumba ya Mlungu wehu iriyo Jerusalemu. ¹⁸Kpwa kukala Mlungu wehu mnono kala a phamwenga naswi, achihurehera Sherebia, mutu mwerevu kula chivyazi cha Mahili ariyekala ni wa kula chivyazi cha Lawi, mwana wa Iziraeli, phamwenga na nduguze na anae, atu kumi na anane kpwa jumula. ¹⁹Piya ahurehera Hashabia na Jeshaya wa kula chivyazi cha Merari phamwenga na ndugu zao na ana a ndugu zao, atu mirongo miiri. ²⁰Chisha achiareha atumishi a nyumba ya kuvoya Mlungu atu magana mairi na mirongo miiri ambao Daudi na akulu anjina kpwenye utawalawe kala akaatsambula ahumike phamwenga na Alawi. Atu aha aandikpwa madzina gao.

²¹Na kuko kanda-kanda ya muho Ahava, nálagiza kukala atu afunge ili hunyenyekee mbere za Mlungu wehu na humvoye ahuphe charo chinono, piya ahurinde swiswi na ana ehu phamwenga na vitu vyehu vyosi. ²²Naona waibu kumvoya ye mfalume ahuphe anajeshi na farasi ahurinde na maadui mo njirani, mana kala hukamuambira mfalume kukala, “Mwenyezi Mlungu nkurinda chila mutu amkuluphiraye, ela nkuatsukirirwa osi amrichao.” ²³Phahi huchifunga na kumvoya Mlungu wehu kpwa sababu ihi, naye achisikira mavoyo gehu.

²⁴Alafu natsambula atu kumi na airi kahi ya nyo vilongozi a alavyadzi-sadaka nao ni Sherebia, Hashabia na ndugu zao kumi. ²⁵Nchiapimira sadaka za feza na zahabu na miyo ambayo ye mfalume, ashaurie, vilongozie na Aiziraeli osi kala akalavya kpwa ajili ya yo nyumba ya Mlungu wehu. ²⁶Nápima nami nchiapha kilo elufu mirongo miiri na mbiri za feza, miyo ya feza yenye uziho wa kilo elufu tahu magana mane, kilo elufu tahu magana mane za zahabu, ²⁷na mabakuli mirongo miiri ga zahabu genye uziho wa kilo nane na nusu na miyo miiri ya shaba ya kungʼala-ngʼala yenye samani sawa-sawa na zahabu.

²⁸Nchiambira nyo alavyadzi-sadaka, “Mwimwi mu atakatifu kpwa Mwenyezi Mlungu, na miyo hino piya ni mitakatifu. Zo feza na zahabu ni sadaka za hiyari kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa akare enu. ²⁹Ziikenito hadi ndiphozipima mbere za alavyadzi-sadaka akulu, Alawi na vilongozi a mbari za Iziraeli hiko Jerusalemu kahi za vyumba vya hazina vya nyumba ya Mwenyezi Mlungu.” ³⁰Hipho, alavyadzi-sadaka na Alawi achihala jukumu ra kuhala zo feza na zahabu na yo miyo ili aiphirike Jerusalemu kpwenye nyumba ya Mlungu wehu.

³¹Iriphofika siku ya kumi na mbiri ya mwezi wa kpwandza, huchiandza kuuka kula muho Ahava kuphiya Jerusalemu. Mlungu wehu wakala phamwenga naswi na achihurinda na maadui na akora mumo njirani. ³²Naswi hwafika Jerusalemu na huchioya kpwa muda wa siku tahu.

³³Inafika siku ya ne huchipima zo feza na zahabu na vyo vitu kahi ya nyumba ya Mlungu wehu, huchimupha mlavyadzi-sadaka Meremothi mwana wa Uriya na Eliazari mwana wa Finehasi phamwenga na Alawi airi, Jozabadi mwana wa Jeshuwa na Noadia mwana wa Binui. ³⁴Chila chitu chaolangbwa na chichipimwa na yo isabu ichiandikpwa phapho hipho. ³⁵Chisha nyo atu ariouya kula Babeli achimlavira Mlungu wa Iziraeli sadaka za kuochwa. Aho alavya ndzau kumi na mbiri kpwa ajili ya Aiziraeli osi, maturume mirongo tisiya na sita na ana ngʼondzi mirongo sabaa na sabaa ndenje kumi na mbiri kama sadaka ya kuusa dambi. Nyama aha osi alaviwa dza sadaka za kuochwa kpwa Mwenyezi Mlungu. ³⁶Chisha achiapha nyo akulu a maliwali a mfalume na maliwali a ngʼambo ya muho Yufurati go malagizo ga mfalume. Nao achiaterya Aiziraeli na kazi zosi za nyumba ya Mlungu.

Ezira anasononeka kpwa sababu ya atu ariolóla achetu a chijeni

¹Bada ya mambo gaga kuhendeka, nyo vilongozi anilunga achiamba, “Aha Aiziraeli phamwenga na alavyadzi-sadaka na Alawi taakadzitenga bii na nyo atu a mataifa ganjina asagalao kpwenye tsi ihi. Ahenda mambo ga kutsukiza dza nyo Akanani, Ahiti, Aperizi, Ajebusi, Aamoni, Amoabu, Amisiri na Aamori. ²Ao alóla asichana a mataifa gaga na ana aho a chilume achialoza ana achetu a mataifa higo. Kpwa sababu iyo atsanganya chivyazi chitakatifu na atu a mataifa gago. Na nyo vilongozi aho na maliwali ndio ariokala msitari wa mbere kpwa kukosa uaminifu.”

³Niriphosikira gago, nákpwanyula vwazi rangu na joho rangu. Nchimwafula nyere na cheru changu, nchisagala na kudangana kpwa sonono. ⁴Ndipho nyo atu arioondoswa ni maneno ga Mlungu wa Iziraeli kuhusu ro kosa ra nyo atu ariouya kula Babeli, akusanyika na achinizunguluka. Nami násagala na nchidangana kpwa sonono hadi wakati wa kulavya sadaka za dziloni.

⁵Iriphofika wakati wa kulavya sadaka za dziloni náunuka kula pho ambapho kala nisegere kula ligundzu kpwa sonono kuno vwazi rangu na joho rangu ambazo kala nkazikpwanyula kare. Náchita mavwindi na nchiunula mikono yangu dzulu kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wangu. ⁶Návoya nchiamba, “Ee Mlungu wangu, nina haya kuunula uso wangu mberezo, mana uyi wehu ni munji hadi ukahutsupa vitswa na makosa gehu gakazidi hadi gakafika hiko dzulu mlunguni. ⁷Kula siku za akare ehu hadi rero makosa gehu gakakala manji. Kpwa sababu ya uyi wehu swiswi, afalume ehu na alavyadzi-sadaka ehu, hwatiywa mikononi mwa afalume a tsi za chijeni, anjina ehu huchiolagbwa na upanga, huchihalwa mateka, huchifutwa mali zehu na huchiaibishwa dza irivyo rero.”

⁸“Ela vivi, Mwenyezi Mlungu, Mlungu wehu, ukahuonera mbazi kpwa uhu muda mfupi, nawe ukahusaza na kuhupha usalama kahi za phatupho phatakatifu. Ukahupha tumaini na kuhuoyeza utumwa wehu. ⁹Dzagbwe swiswi kala hu atumwa, uwe Mlungu wehu kuhurichire bii kahi za utumwa wehu. Ukahuonyesa mendzwaye isiyosika mbere za afalume a Pashia. Ukahutiya nguvu luphya huidzenge nyumbayo ambayo kala ikakala gandzo. Chisha ukakala ukuta wa kuhurinda hipha Juda na Jerusalemu.

¹⁰“Haya vino huambedze Mlungu wehu bada ya gano? Mana hukaricha malagizogo ¹¹urigogalavya kutsupira atumishio manabii uchiamba, ‘Yo tsi ambayo munaphiya mkaihale ikale yenu ni tsi ambayo yatiywa najisi. Atu asagalao mumo akayoodzaza mahendo ga kutsukiza kula pembe ya tsi hadi pembe ya tsi. ¹²9:12 Kutsama 34:11–16; Kumbukumbu 7:1–5Kpwa hivyo msilavye asichana enu alólwe ni ahana aho na musiriche ahana enu alóle ana achetu ao. Musiike mapatano nao wala kulonda usena nao, ili mkale na nguvu, na murye manono ga yo tsi na kuricha yo tsi ikale urisi wa vivyazi vyenu hata kare na kare.’ ”

¹³“Gaga gachigohuphaha ni kpwa sababu ya mahendo gehu mai na makosa gehu, alafu Mlungu wehu, adabu uriyohupha ni ndide kulengana na go makosa gehu garivyofwaha kutiywa adabu, chisha ukahusaza. ¹⁴Hundawezadze tsona kuvundza amuriyo na kulungana na atu ahendao mambo mai ambago ni tsukizo kpwako? Dze, kundahutsukirirwa na kuhubananga-bananga bila kuhusaza au kutivya hata mutu mmwenga? ¹⁵Ee Mwenyezi Mlungu wa Iziraeli, uwe u mwenye haki. Siswi hu masaza huriotiya. Huimire mberezo swiswi enye dambi, dzagbwe taphana hata mmwenga wehu afwahaye kuima mberezo kpwa sababu ya makosa gehu.”

Atu anakubali na kutubu makosa gao

¹Wakati Ezira ariphokala anavoya na kukubali makosa gao, warira na achichita mavwindi na kusujudu mbere za nyumba ya kuvoya Mlungu, borori kulu ra Aiziraeli alume, achetu na anache akusanyika kumzunguluka, nao achirira kpwa sonono. ²Ndipho Shekania mwana wa Jehieli wa chivyazi cha Elamu, achimuamba Ezira, “Swiswi tahukakala aaminifu kpwa Mlungu wehu mana hukalóla achetu a chijeni kula tsi hino. Ela hata hivyo kuchere na kuluphiro ra Iziraeli kuongokerwa. ³Phahi nahuikeni chilagane na Mlungu wehu huazole aha achetu na ana ao, kulengana na ushaurio uwe bwana wangu na wa nyo aogophao amuri za Mlungu wehu. Vivyo navihendwe kulengana na shariya. ⁴Hebu unuka, mana ihi ni kaziyo. Dina chilume uvihende, naswi hundakuterya.”

⁵Phahi Ezira waima na achiaapisha nyo vilongozi, a alavyadzi-sadaka, Alawi na Aiziraeli osi ili akale andahenda go ambago kala gakagombwa. ⁶Chisha Ezira achiuka pho mbere za nyumba ya Mlungu, achiinjira chumbani kpwa Jehohanani mwana wa Eliashibu. Ariphokala hiko, kayarya chitu wala kunwa madzi mana kala achere kurira kpwa vira ambavyo atu ariouya kula ko arikokala akatsamizwa kpwa lazima kala sio aaminifu. ⁷Phahi atu atangazirwa Juda yosi na Jerusalemu kukala atu osi ariokala akahalwa mateka na achiuya akutane Jerusalemu. ⁸Na mutu yeyesi ambaye kandafika kuko kpwa muda wa siku tahu, kulengana na amuri ya akulu na atumia, andafutwa malize zosi na ye mwenye atengbwe na ro kundi ra atu ariokala akahalwa mateka na achiuya.

⁹Bada ya siku tahu alume osi a Juda na Benjamini akusanyika ko Jerusalemu, na siku iyo kala ni tarehe mirongo miiri mwezi wa tisiya. Atu osi achisagala pho muhala wa nyumba ya kuvoya Mlungu, kuno anakakama kpwa nyo uziho wa ro neno na kpwa mvula kulu ambayo kala inanya. ¹⁰Ndipho mlavyadzi-sadaka Ezira waima achigomba nao achiamba, “Mkakosa kukala aaminifu kpwa kulóla achetu a chijeni, chihivyo mkaenjereza makosa ga Aiziraeli. ¹¹Vivi kubalini na mtubu makosa genu kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa akare enu, chisha muhende vira alondavyo. Dzitengeni na atu a tsi ihi na nyo achetu enu a chijeni.”

¹²Nao atu osi katika nyo mkpwutano achijibu kpwa sauti kulu achiamba, “Gago uchigogomba ni kpweli, naswi hundagahenda. ¹³Ela phahi hu anji phatu phapha, tsona ni wakati wa mvula nyinji kpwa vivyo tahuweza kuima kondze. Tsona kazi ihi si ya siku mwenga au mbiri, mana hu anji huriohenda kosa hiri. ¹⁴Akulu ehu naashuulike kpwa ajili ya mkpwutano wosi. Chisha chila mutu kuko midzini kpwehu ariyelóla mchetu wa chijeni, naedze wakati ndiopangbwa, phamwenga na atumia na aamuli a chila mudzi, hadi tsukizi za Mlungu wehu kpwa atue kuhusu dzambo riri zidigirike.” ¹⁵Jonathani mwana wa Asaheli na Jazeya mwana wa Tikiva machiyao ndio ariopinga mpango uhu nao achiungbwa mkpwono ni Meshulamu na Shabethai ambaye kala ni Mlawi.

¹⁶Phahi nyo atu ariokala akahalwa mateka na achiuya ahenda dza vyokala vikagombwa. Mlavyadzi-sadaka Ezira watsambula alume ariokala ni vilongozi a mbari, mmwenga kula kahi za chila chivyazi na osi achiandikpwa madzina gao. Atu aha asagala na achiandza kuchunguza go malau tarehe mwenga ya mwezi wa kumi,10:16 Mwezi wa kumi wa Chieburania nkula kahi-kahi ya mwezi wa kumi na mbiri na wa kpwandza wa kalenda zehu za sambi hipha kala ni tarehe mirongo miiri na tisiya mwezi wa kumi na mbiri.¹⁷Iriphofika tarehe mwenga ya mwezi wa kpwandza achikala akamarigiza kushuulikiya atu osi ariokala akalóla achetu a chijeni.

Atu ariokala akalóla achetu a chijeni

¹⁸Kahi za chivyazi cha alavyadzi-sadaka, hinya ndio ariokala akalóla achetu a chijeni. Kula chivyazi cha Jeshuwa mwana wa Jozadaki na nduguze, kala ni Maaseya, Eliezeri, Jaribu na Gedalia. ¹⁹Hinya osi aahidi kukala andaaricha achetu aho chisha achilavya turume kpwa ajili ya makosa gao. ²⁰Kula chivyazi cha Imeri kala ni Hanani na Zebadia. ²¹Kula chivyazi cha Harimu kala ni Maaseya, Elija, Shemaya, Jehieli na Uziya. ²²Kula chivyazi cha Pashihuri kala ni Elioenai, Maaseya, Isimaili, Nethaneli, Jozabadi na Eleasa. ²³Kahi za Alawi, kala ni Jozabadi, Shimei, Kelaya (yani Kelita), Pethahiya, Juda na Eliezeri. ²⁴Kula kpwa aimbadzi kala ni Eliashibu na kula kpwa arindzi a maryangoni, kala ni Shalumu, Telemu na Uri.

²⁵Na kahi ya Aiziraeli anjina, aha ndio ariolóla achetu a chijeni. Kula chivyazi cha Paroshi kala ni Ramia, Izia, Malikija, Mijamini, Eliazari, Malikija na Benaya. ²⁶Kula chivyazi cha Elamu kala ni Matania, Zakariya, Jehieli, Abudi, Jeremothi na Elija. ²⁷Kula chivyazi cha Zatu kala ni Elioenai, Eliashibu, Matania, Jeremothi, Zabadi na Aziza. ²⁸Kula chivyazi cha Bebai kala ni Jehohanani, Hanania, Zabai na Athilai. ²⁹Kula chivyazi cha Bani kala ni Meshulamu, Maluki, Adaya, Jashubu, Sheali na Jeremothi. ³⁰Kula chivyazi cha Pahathi-Moabu kala ni Adina, Kelali, Benaya, Maaseya, Matania, Bezaleli, Binui na Manase. ³¹Kula chivyazi cha Harimu kala ni Eliezeri, Ishia, Malikija, Shemaya, Simioni, ³²Benjamini, Maluki na Shemaria. ³³Kula chivyazi cha Hashumu kala ni Matenai, Matata, Zabadi, Elifeleti, Jeremai, Manase na Shimei. ³⁴Kula chivyazi cha Bani kala ni Maadai, Amuramu, Ueli, ³⁵Benaya, Bedeya, Keluhi, ³⁶Wania, Meremothi, Eliashibu, ³⁷Matania, Matenai na Jaasu. ³⁸Kula chivyazi cha Binui kala ni Shimei, ³⁹Shelemia, Nathani, Adaya, ⁴⁰Makinadebai, Shashai, Sharai, ⁴¹Azareli, Shelemia, Shemaria, ⁴²Shalumu, Amariya na Yusufu. ⁴³Kula chivyazi cha Nebo kala ni Jeieli, Matithia, Zabadi, Zebina, Jadai, Joeli na Benaya. ⁴⁴Atu hinya osi kala akalóla achetu a chijeni na anjina kala akavyala nao.10:44 Tafusiri zanjina zinaamba aazola phamwenga na ana ao.