Chitabu cha phiri cha
SAMUELI
Tanga mbere
Chitabu hichi chinaendeleza habari zokomera chitabu cha Samueli wa kpwandza. Haswa chinasemurira utawala wa mfalume Daudi urioandza kama mwaka wa elufu mwenga na kumi hadi mwaka wa magana tisiya na mirongo sabaa hivi, kabila ya Jesu kuvyalwa. Daudi watsambulwa ni Mlungu, achikala mtawala wa Iziraeli yosi na achishinda viha kano nyinji. Wahenda Jerusalemu ikale mudziwe mkpwulu na sanduku ra chilagane achirireha himo. Piya hunaonyeswa ukatili wa Daudi ambapho wasababisha chifo cha Uriya ili afwinike dambi ya kuzinga na Bathisheba. Mlungu watsukizwa ni dambi iyo na nyumba ya Daudi ichiphaha mashaka manji dzagbwe watubu ariphokutana na nabii Nathani. Fundzo hipha ni: nguvu za ushindi ziphahikanazo wakati hunamkuluphira Mwenyezi Mlungu; na mashaka hudzireherago wakati hunakosa kumtii.
Maelezo muhimu kpwa chifupi
Daudi anatawala Juda 1:1—4:12
Daudi anatawala Iziraeli yosi 5:1—24:25
a. Miaka ya kpwandza ya utawala wa Daudi 5:1—10:19
b. Daudi na Bathisheba 11:1—12:25
c. Mashaka ga Daudi 12:26—20:26
Miaka ya mwisho ya Daudi 21:1—24:25
1Daudi anaphaha habari za chifo cha Sauli
1Bada ya chifo cha Sauli, hipho Daudi ariphouya kula kpwendashinda Aamaleki, wakala siku mbiri hiko Zikilagi. 2Siku ya hahu, kpwakpwedza mutu kula kambi ya Sauli, nguwoze zikakpwanyulwa, chisha ana vumbi mwakpwe chitswani kuonyesa ana sonono. Ariphofika kpwa Daudi, wazama photsi, kumupha ishima. 3Daudi achimuuza, “Ula kuphi?” Iye mutu achijibu achiamba, “Nkatiya kula kambi ya Iziraeli.” 4Daudi achimuuza, “Hebu niambira, gakaphiyadze?” Achiamba, “Anajeshi akachimbira kula vihani, chisha anji aho akafwa, piya Sauli naye na mwanawe Jonathani akafwa.” 5Ndipho Daudi achimuuza yuya barobaro ariyemrehera habari, “Unamanyadze kukala Sauli na mwanawe Jonathani akafwa?” 61:6 1 Samueli 31:1–6; 1 Nyakati 10:1–6Hiye barobaro achiamba, “Kpwa bahati nono nákala dzulu ya mwango wa Giliboa, nchimuona Sauli akagandamira fumore, na magari ga kuvwehwa ni farasi ga maadui na aphirikie a phephi na kummamanira. 7Naye aripholola nyuma, waniona, achiniiha. Nchijibu, ‘Ee.’ 8Achiniuza, ‘U ani we?’ Nchimjibu nchiamba, ‘Mino ni Muamaleki.’ 9Achiniamba, ‘Sengera phephi nami, uniolage, mana narumira sana ela roho yangu bado ichere moyo.’ 10Phahi, naima phephi naye, nchimuolaga, kpwa sababu namanya kukala kpwa kpweli kandawezakupona bada ya kugbwa. Nami naihala tadzi iriyokala mwakpwe chitswani na chikuku chirichokala mwakpwe mkpwononi nkavireha kpwa bwana wangu.”
11Ndipho Daudi wagbwira nguwoze achizikpwanyula na atu osi ariokala phamwenga naye achihenda dza vivyo. 12Akala na huzuni, achirira na achifunga hata dziloni, kpwa ajili ya Sauli na mwanawe Jonathani na kpwa ajili ya Jeshi ra Mwenyezi Mlungu yani Aiziraeli, kpwa sababu akafwa kpwa upanga.
13Naye Daudi achimuuza yuya barobaro ariyekala anamʼbaza habari, “Ula kuphi we?” Wamjibu achiamba, “Mino ni Muamaleki, mjeni nsagalaye tsiiyo ya Iziraeli.” 14Daudi achimuuza, “Kpwadze kuyaogopha kumuolaga mmwagirwa mafuha wa Mwenyezi Mlungu?” 15Ndipho Daudi achimuiha mmwenga wa barobaro, achimuambira, “Muolage.” Phahi achimdunga fumo achimuolaga. 16Mana Daudi kala akamuambira, “Milatsoyo na ikale dzuluyo mwenye, mana ukadzisema mwenye, ukaamba, ‘Nkamuolaga mmwagirwa mafuha wa Mwenyezi Mlungu.’ ”
Daudi anamririra Sauli na Jonathani
17Phahi huno ndio wira wa sonono ambao Daudi wautunga ili kumririra Sauli na mwanawe Jonathani. 181:18 Joshuwa 10:13Iye walagiza wira huno ufundzwe atu a Juda. Wira huno wiihwa uha (nao waandikpwa kpwenye chitabu cha Jashari1:18 Jashari manage ni Chitabu cha enye haki.). Wira wenye unaamba hivi,
19Atu ario fahariyo, ee Iziraeli, akaolagbwa mwako myangoni!
Lola, masujaa gachivyogbwa gakafwa!
20Msigasemurire mambo higa hiko Gathi,
msigatangaze hiko njira za Ashikeloni,
sedze achetu a Chifilisti akahererwa,
ana achetu a atu asiotiywa tsatsani akaona raha sana.
21Mwino myango ya Giliboa,
dzulu yenu kusikalepho manena wala mvula,
wala minda ivyalayo chitu.
Mana kuko ngao za masujaa zatiywa najisi,
ngao ya Sauli, taindapakpwa mafuha tsona.
22Uha wa Jonathani kala una nguvu,
na upanga wa Sauli wahenda kazi ngumu.
Amwaga milatso ya maadui gao,
na achidunga miri ya masujaa.
23Sauli na Jonathani amendzwa na ahamira atu.
Maishani wala chifoni taayatengbwa,
akala epesi a mairo kuriko makozi gaurukavyo,
akala na nguvu kuriko simba.
24Mwino achetu a Iziraeli, mririreni Sauli
ambaye wakuvwikani mavwazi ga kundu ga bei,
ariyepamba nguwo zenu na mapambo ga zahabu.
25Lola, masujaa achivyogbwa kahi-kahi ya viha!
Jonathani akaolagbwa myangoni.
26Ninasononeka kpwa ajiliyo, mwenehu Jonathani,
Kala uchinimendza sana.
Mendzwayo kpwangu yakala ya ajabu,
Kutsupa mendzwa ya achetu.
27Lola vyo masujaa gachivyogbwa gakafwa!
Na silaha za viha tazina mana tsona!
2Daudi anamwagirwa mafuha akale mfalume wa Juda
1Siku chache bada ya higo kuhendeka, Daudi wauza Mwenyezi Mlungu achiamba, “Dze, niambuke kuphiya mudzi mmwengawapho wa Juda?” Mwenyezi Mlungu achimuamba, “Ambuka!” Daudi achiuza, “Niambuke kuphiya mudzi uphi?” Mwenyezi Mlungu achiamba, “Phiya Heburoni.” 22:2 1 Samueli 25:42–43Phahi Daudi achiambuka kuphiya hiko phamwenga na achee airi, Ahinoamu wa Jeziriili na Abigaili, gungu ra mfwadzi Nabali wa Karimeli. 3Daudi piya waphiya na atue ariokala nao, chila mutu na atu a nyumbaye, achendasagala kpwenye vidzidzi virivyo phephi na Heburoni. 42:4 1 Samueli 31:11–13Nao atu a Juda aphiya hiko kpwendammwagira Daudi mafuha akale mfalume wa Juda.
Daudi ariphoambirwa kukala atu a Jabeshi-Giliadi ndinyo ariomzika Sauli, 5wahuma ajumbe kpwa atu a Jabeshi-Giliadi kpwendaambira, “Mwenyezi Mlungu na akujaliyeni kpwa kukala mkamuonera mbazi bwana wenu Sauli kpwa kumzika. 6Sambi Mwenyezi Mlungu naakuonyeseni mendzwaye isiyosika na uaminifuwe. Mino nami ndakuhenderani wema kpwa sababu mkahenda dzambo nono. 7Phahi kalani na nguvu na mioyo ya usujaa, mana bwana wenu Sauli akafwa, nao atu a Juda akanimwagira mafuha nikale mfalume wao.”
Kondo kahi ya atu a Sauli na a Daudi
8Ela Abineri mwana wa Neri, mkpwulu wa jeshi ra Sauli, kala akamuhala Ishi-Boshethi, mwana wa Sauli, achimreha hadi Mahanaimu. 9Achimuika akale mfalume dzulu ya Giliadi, Asheri, Jeziriili, Efuraimu, Benjamini, yani Iziraeli yosi. 10Hiye Ishi-Boshethi mwana wa Sauli kala ana miaka mirongo mine ariphoandza kutawala Iziraeli, naye watawala miaka miiri. Ela atu a Juda agbwirana na Daudi. 11Muda ambao Daudi watawala Juda hiko Heburoni kala ni miaka sabaa na miezi sita.
12Phahi Abineri na jeshi ra Ishi-Boshethi, auka Mahanaimu kuphiya Gibioni. 13Naye Joabu mwana wa Seruya na jeshi ra Daudi achituluka, nao achikutana phephi na ziya ra Gibioni. Achisagala kundi hiri uphande huno wa ziya na anjina uphande wanjina wa ziya. 14Abineri achimuambira Joabu, “Nahutsambule barobaro anjina apigane mbilili mbere zehu.” Joabu achiamba, “Haya! Naapigane.” 15Phahi aunuka achitsupa kuno anaolangbwa, atu kumi na airi kula Benjamini kpwa niaba ya Ishi-Boshethi na kumi na airi kula jeshi ra Daudi. 16Nao chila mmwenga achimgbwira myawe chitswa na kudunga upangawe kpwenye lavu ra myawe. Osi agbwa chivyamwenga achifwa, ndipho phatu hipho phachiihwa Helikathi-Hasurimu,2:16 Phatu hipha phaihwa tsa ya upanga. hiko Gibioni. 17Bada ya higo kuhendeka, viha vyakala vikali sana, naye Abineri na atu a Iziraeli achishindwa ni jeshi ra Daudi.
18Ana ahahu a Seruya kala a hiko, Joabu, Abishai na Asaheli. Hiye Asaheli kala ana mairo dza chiphala. 19Naye Asaheli wamzoresa Abineri na kayagaluka kuphiya mkpwono wa kulume wala mkpwono wa kumotso. 20Phahi Abineri aripholola nyumaye wauza, “Ni uwe Asaheli?” Achimjibu achiamba, “Ni mimi.” 21Phahi Abineri achimuambira, “Galuka mkpwono wa kulume au mkpwono wa kumotso, ukamgbwire mmwengawapho wa barobaro, uzihale silahaze.” Ela Asaheli kayakubali kugaluka na kuricha kumzoresa. 22Abineri achimuambira Asaheli kano ya phiri, “Galuka, richa kunizoresa mimi, mbona unalonda nikuolage? Nchikuolaga ndawezadze kuima mbere za nduguyo Joabu?” 23Ela warema kugaluka, ndipho Abineri achimdunga ndanini kpwa tsa ya nyuma ya fumore hadi hiro fumo richifurika, naye achigbwa phapho hipho achifwa. Atu osi ariofika hipho ariphofwerera Asaheli, aima.
24Ela Joabu na Abishai aandza kumzoresa Abineri, dzuwa ririphokala rikatswa kala akafika chidzango cha Ama phephi na Giya kpwenye njira iphiyayo weru wa Gibioni. 25Ndipho atu a Benjamini achikusanyika tsona phamwenga nyuma ya Abineri, achiunda chikosi cha nguvu achichita palo dzulu ya chidzango. 26Chisha hiye Abineri achimkotera kululu Joabu achiamba, “Dze, swino huenderere kuolagana hadi rini? Kumanya mambo higa mwishowe ni utsungu? Ugodzani usiyeaamuru atu auye na kuricha kuazoresa ndugu zao?” 27Naye Joabu achiamba, “Naapa kpwa dzina ra Mlungu ariye moyo, kama kugombere, phahi hinya atu angeenderera kuzoresa ndugu zao hadi ligundzu.” 28Phahi Joabu wapiga gunda, na anajeshi osi achiima, taayazoresa Aiziraeli wala kupigana nao tsona.
29Abineri na atue anyendeka uphande wa mtswerero wa dzuwa wa Dete ra Joridani usiku wosi, achivuka muho Joridani na achinyendeka ligundzu rosi2:29 au Bithironi yosi. hadi achedza Mahanaimu. 30Joabu wauya kula kuzoresa Abineri achikusanya phamwenga atue osi. Jeshi ra Daudi kala rikaphungukirwa ni atu kumi na tisiya bila kumuolanga Asaheli. 31Ela atu a Daudi kala akaaolaga atu a Benjamini ariokala phamwenga na Abineri magana mahahu na mirongo sita. 32Joabu na atue amuhala Asaheli achendamzika kpwenye mbira ya ise yokala hiko Bethilehemu. Chisha achinyendeka usiku kucha hata anafika Heburoni, kukacha.
31Phahi viha kahi ya atu a Sauli na atu a Daudi vyadumu kpwa muda wa kutosha. Daudi achienderera kuimarika, ela nyumba ya Sauli yaenderera kukala nyonje.
2Hiko Heburoni Daudi wavyarirwa ana hinya: mwanawe wa kpwandza kala ni Amunoni, nine ni Ahinoamu kula Jeziriili. 3Mwanawe wa phiri ni Kileabu, nine ni Abigaili gungu ra Nabali, kula Karimeli. Mwanawe wa hahu ni Abusalomu, nine ni Maaka mwana mchetu wa Talimai, mfalume wa Geshuri. 4Wa ne kala ni Adonija, ariyemvyala na Hagithi. Wa tsano kala ni Shefatia, ariyemvyala na Abitali. 5Wa sita kala ni Ithireamu, ariyemvyala na mchewe yeihwa wanjina Egila. Hinya ndio ovyalwa ni Daudi hiko Heburoni.
Abineri ayadziunga na Daudi
6Viha viriphokala vinaenderera kahi ya atu a Sauli na atu a Daudi, Abineri kala anazidi kuphaha nguvu kahi za atu a Sauli. 7Sambi mfwadzi Sauli kala ana mwanachetu aihwaye Risipa, mwana mchetu wa Aya. Naye Ishi-Boshethi achimuuza Abineri, “Mbona ukalala na mkpwaza baba?” 8Abineri wareyezwa sana ni maneno ga Ishi-Boshethi achiamba, “Kpwani mino ni diya hata nilunge-lunge atu a Juda aphiyako? Mimi nkakala muaminifu kpwa nyumba ya sowe Sauli, nduguze na asenae, sikakutiya uwe mkpwononi mwa Daudi. Ela rero unaamba ni mkpwosa kpwa kukala na mchetu hiyu. 93:9 1 Samueli 15:28Mlungu naanitiye adabu kali mimi Abineri nisiphomuhendera Daudi dza vira arivyoapirwa ni Mwenyezi Mlungu. 10Yani, kuutsamiza ufalume kula nyumba ya Sauli na kuchiimarisha chihi cha utawala cha Daudi katika Iziraeli na Juda, kula Dani hadi Beeri-Sheba.” 11Hipho Ishi-Boshethi kayaweza kumjibu Abineri neno ranjina kpwa sababu kala anamuogopha.
12Phahi Abineri wahuma ahumwa kpwa Daudi hiko Heburoni akamuambire, “Tsi hino ni ya ani? Nahuike chilagane nami ndakuterya kuareha Aiziraeli osi uatawale.” 13Daudi achiamba, “Ni sawa ndaika chilagane nawe, ela nina sharuti mwenga bahi nlondaro kula kpwako naro ni hiri: Uchedza kundaniona uso wangu bila ya kunirehera Mikali mwana mchetu wa Sauli.” 143:14 1 Samueli 18:27Chisha Daudi wahuma ajumbe kpwa Ishi-Boshethi, mwana wa Sauli, kumuamba, “Niuyizira mkazangu Mikali, niriyemposa kpwa masunyu gana ga Afilisti.” 15Phahi Ishi-Boshethi wahuma atu akamuhale Mikali kula kpwa mlumewe Palitieli mwana wa Laishi. 16Hiye mlumewe walungana naye kuno anarira hadi achifika naye Bahurimu. Ndipho Abineri achimuambira, “Hebu uya.” Naye achiuya.
17Phahi Abineri wahenda mashauri na atumia a Iziraeli achiamba, “Kpwa muda mure kala mnalonda Daudi akutawaleni. 18Sambi hendani hivyo mana Mwenyezi Mlungu wamuahidi Daudi achiamba, ‘Kpwa mkpwono wa mtumishi wangu Daudi, ndaativya atu angu Iziraeli kula kpwa mikono ya Afilisti, na kula kpwa mikono ya aviha aho anjina osi.’ ” 19Abineri piya wagomba na atu a Benjamini chisha achiphiya kugomba na Daudi hiko Heburoni chila chitu ambacho chivyazi chosi cha Benjamini na Aiziraeli anjina alonda chihendwe.
20Abineri ariphofika kpwa Daudi hiko Heburoni phamwenga na atu mirongo miiri, Daudi waahendera karamu. 21Ndipho Abineri achimuambira Daudi, “Nricha niphiye vyangu nkamkusanyire bwana wangu mfalume Aiziraeli osi, ili aike chilagane nawe, uweze kutawala vyosi ulondavyo.” Phahi Daudi achimruhusu Abineri naye achiphiya vyakpwe kpwa amani.
Joabu anamuolaga Abineri
22Badaye anajeshi a Daudi phamwenga na Joabu atsoloka kula kpwendavamia, achireha zewe nyinji. Ela Abineri kala kaphamwenga na Daudi ko Heburoni, mana kala Daudi akamruhusu aphiye vyakpwe kpwa amani. 23Joabu na anajeshi osi okala phamwenga naye ariphotsoloka, atu amuambira Joabu, “Abineri che akedza kpwa mfalume, naye akamruhusu akaphiya vyakpwe kpwa amani.” 24Ndipho Joabu achimlunga mfalume achimuamba, “Ukahendadze we? Mbona Abineri akedza na ukamruhusu aphiye vyakpwe? 25Uwe unammanya Abineri akedza ili akuchenge, amanye gosi upangago na uhendago.”
26Joabu ariphola kpwa Daudi, wahuma ajumbe amlunge Abineri, achimuuyiza kula chisima cha Sira. Ela Daudi kala kana amanyaro. 27Naye Abineri ariphouya Heburoni, Joabu wamuiha kanda achendaima naye phatu kanda mo ryangoni avi ayagomba naye njama, achimdunga ndanini hadi achifwa kpwa sababu ya kumuolaga mwanao Asaheli. 28Chisha Daudi ariphosikira kuhusu dzambo hiri, waamba, “Mimi na ufalume wangu tahuna makosa mbere za Mwenyezi Mlungu hata kare na kare, kpwa sababu ya milatso ya Abineri mwana wa Neri. 29Naimuuyire mwenye Joabu na nyumba yosi ya ise. Chisha iyo nyumba ya Joabu isikose kukala na mutu ariye na chironda chidodacho, au ariye na mahana, au mwenye kugutsira na gongo, au ndiyeolagbwa vihani au mutu ambaye andatsowa chakurya.” 30Phahi Joabu na mwanao Abishai amuolaga Abineri kpwa sababu waaolagira mwanao wao Asaheli vihani hiko Gibioni.
31Chisha Daudi waambira Joabu na anajeshi osi ariokala phamwenga naye, “Kpwanyulani nguwo zenu, mkavwale magunia mumririre Abineri kuno mkatanguliya ro jeneza.” Naye mfalume Daudi wanyendeka nyuma ya jeneza, 32achendamzika Abineri hiko Heburoni. Mfalume Daudi waudula ndiro, achimririra pho mbirani, nao atu osi achirira. 33Ndipho mfalume achiimba wira wa kumririra Abineri achiamba,
“Ikakaladze Abineri afwe dza afwavyo mzuzu?
34Mikonoyo taifungirwe,
Wala magulugo tagakafungbwa silisili;
Ela ukafwa dza mutu achiyeolagbwa ni atu ayi.”
Na atu osi amririra tsona. 35Alafu atu osi akpwedzamchenga-chenga Daudi kpwa arye chakurya wakati kabila dzuwa taridzangbwetswa. Ela Daudi achiapa achiamba, “Mlungu naanitiye adabu kali ichikala ndatata chakurya chochosi kabila ya dzuwa kutswa.” 36Atu osi aona dzambo hiro, richiafwahira dza vyo arivyofwahirwa ni chila mfalume arirohenda. 37Ndipho atu osi a Iziraeli achimanya kukala mfalume kayashiriki kuolagbwa kpwa Abineri mwana wa Neri. 38Chisha mfalume waambira atumishie, “Kpwani mwino tammanya kukala mkpwulu mmwenga, mutu mashuhuri hipha Iziraeli rero akafwa? 39Nami rero dzagbwe námwagirwa mafuha nkale mfalume, nkasira nguvu na hinyo ana a Seruya akanizidi nguvu, phahi Mwenyezi Mlungu na aariphe atu ayi sawa-sawa na mai gao.”
4Ishi-Boshethi anaolagbwa
1Ishi-Boshethi mwana wa Sauli ariphosikira kukala Abineri akafwa hiko Heburoni, wakosa ujasiri na Aiziraeli osi achiogopha. 2Hiye mwana wa Sauli kala ana akulu airi a vikosi vya kuvamia atu, mmwenga waihwa Baana na wa phiri Rekabu ana a Rimoni, kula Beerothi, wa mbari ya Benjamini; (kpwa mana Beerothi yaolangbwa kukala seemu ya Benjamini. 3Na hinyo Abeerothi halisi okala achisagala hipho achimbira kuphiya Gitaimu, ndiko anakosagala dza achimbizi hadi rero.)
44:4 2 Samueli 9:3Jonathani mwana wa Sauli kala ana mwana ariyekala chiswere, dzinare waihwa Mefiboshethi. Iye kala ana miaka mitsano, wakati habari za chifo cha Sauli na Jonathani ziriphofika Jeziriili. Na mrezi wa mwana wamuunula achichimbira naye. Ariphokala anazola, mwana wamtsuhuka achigbwa, achikala chiswere.
5Siku mwenga Rekabu na Baana, ana a Rimoni, kula Beerothi, aphiya hadi kaya ya Ishi-Boshethi, achifika dzuwa ra mutsi, mwenye kala anadzioyeza. 6Phahi ainjira nyumbani, achihenda avi analunga mtsere, achimdunga ndanini, chisha achichimbira. 7Hiye mutu na mwanao ariphokala akainjira nyumbani mokala Ishi-Boshethi arere chitandani mwakpwe chumbani, amdunga ndanini, achimuolaga. Alafu amkata chitswa achichihala na achiphiya vyao kutsupira Dete ra Joridani usiku wosi. 8Achimrehera Daudi chitswa cha Ishi-Boshethi hiko Heburoni, achimuambira mfalume, “Hichi ni chitswa cha Ishi-Boshethi, mwana wa Sauli, mvihao, ariyelonda kukuolaga. Rero Mwenyezi Mlungu akakuriphizira chisasi uwe bwana wangu mfalume kpwa Sauli na chivyaziche.” 9Ela Daudi wajibu Rekabu na mwanao Baana, ana a Beerothi achiaambira, “Naapa kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu ariye moyo, ariyenitivya kula kpwenye shida zosi, 104:10 2 Samueli 1:1–16mutu mmwenga ariphoniambira, ‘Sauli akafwa,’ achiona kukala akareha habari nono, namgbwira, nchimuolaga, hiko Zikilagi. Ndiyo tuzo nriyomupha kpwa ajili ya hizo habarize. 11Phahi, napho atu ayi akamuolaga mutu asiye na kosa mwakpwe chitandani, dze, hivi sambi nsiariphize kpwa kumwaga milatsoye, na nikuuseni mwimwi kula himu duniani?” 12Ndipho Daudi waamuru atue nao achiaolaga. Bada ya kuaolaga achiakata mikono na magulu, achiatsundika dzulu ya muhi kanda ya ziya hiko Heburoni. Nao achihala chitswa cha Ishi-Boshethi achichizika mbirani ya Abineri hiko Heburoni.
5Daudi anakala mfalume wa Iziraeli na Juda
1Alafu mbari zosi za Iziraeli akpwedza Heburoni kpwa Daudi achedzamuamba, “Lola swiswi hu atuo. 2Hipho kare Sauli ariphokala anahutawala, uwe ndiwe uriyelongoza Aiziraeli kuphiya vihani na Mwenyezi Mlungu achikuamba, ‘Uwe undakala mrisa wa atu angu Iziraeli, chisha undakala mtawala wao.’ ” 3Atumia osi a Iziraeli amwedzera mfalume Daudi ko Heburoni, naye Daudi achiika chilagane nao mbere za Mwenyezi Mlungu ko Heburoni, achimmwagira Daudi mafuha akale mfalume wa Iziraeli.
45:4 1 Afalume 2:11; 1 Nyakati 3:4; 29:27Daudi kala ana miaka mirongo mihahu ariphoandza kutawala, naye watawala miaka mirongo mine. 5Hiko Heburoni watawala miaka sabaa na miezi sita na hiko Jerusalemu watawala miaka mirongo mihahu na mihahu Iziraeli yosi na Juda.
Daudi anateka Jerusalemu
65:6 Joshuwa 15:63; Aamuli 1:21Siku mwenga mfalume na atue aphiya Jerusalemu ili akapigane na Ajebusi, ambao kala achisagala mumo. Ajebusi amuambira Daudi, “Kundainjira himu bii, kpwa mana hata vipofu na viswere anaweza kukuzuwiya.” Kala anaona kukala Daudi kandaturya kuinjira himo. 7Ela Daudi waihala yo ngome ya Sayuni, ambayo ndiyo Mudzi wa Daudi.
8Siku iyo Daudi waambira atue, “Hiye ndiyeapiga Ajebusi, naatsupire kpwa mfumbi wa madzi akaapige hinyo viswere na vipofu ambao Daudi anaamena.” (Ndio mana atu nkuamba, “Nyo vipofu na viswere taaruhusiwa kuinjira nyumba ya mfalume.”) 9Phahi Daudi wasagala mumo ngomeni, ndiyo mana uchiihwa Mudzi wa Daudi. Chisha Daudi achidzenga hinyo mudzi kuuzunguluka, kuandzira Milo5:9 Mana ga Chieburania ga Milo ni phatu phoodzazwa mitsanga phachikala dza ngazi pana za kutosha kudzenga nyumba dzuluye. kuphiya ndani. 10Naye Daudi wazidi kuhenda nguvu, kpwa mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi kala a phamwenga naye.
11Chisha Hiramu mfalume wa Tiro wahuma ahumwa kpwa Daudi, achireha mierezi phamwenga na mafundi a kutsonga na mafundi a mawe nao achedzamdzengera Daudi nyumba ya chifalume. 12Naye Daudi achimanya kukala Mwenyezi Mlungu wamuimarisha akale mfalume wa Iziraeli na aufanikishe nyo ufalume kpwa ajili ya atue, Iziraeli.
13Daudi ariphola Heburoni, wazidi kulóla achetu na anachetu anji hiko Jerusalemu, achivyarirwa ana anji a chilume na a chichetu. 14Na higa ndigo madzina ga hinyo ana ariovyalwa hiko Jerusalemu: Shamua, Shobabu, Nathani, Selemani, 15Ibuhari, Elishuwa, Nefegi, Jafia; 16Elishama, Eliada na Elifeleti.
Daudi anaashinda Afilisti
17Afilisti ariphosikira kukala Daudi akatiywa mafuha ili akale mfalume wa Iziraeli, Afilisti osi aambuka kpwendamuendza Daudi. Naye Daudi ariphogasikira, watserera achiphiya ngomeni. 18Phahi Afilisti kala akedza na kudzitawanya Dete ra Arafa. 19Phahi Daudi wamuuza Mwenyezi Mlungu achiamba, “Dze, niambuke nkapigane na Afilisti? Undaatiya mwangu mikononi?” Naye Mwenyezi Mlungu achimjibu Daudi achiamba, “Ambuka ukapigane na Afilisti kpwa kukala kpwa kpweli ndaatiya mwako mikononi.” 20Phahi Daudi waphiya hadi Baali-Perasimu,5:20 Baali-Perasimu manage ni Mlungu akaamwagikira. achendaashindira hiko, na achiamba, “Mwenyezi Mlungu akafurikira maadui gangu mbere zangu dza mafuriko ga madzi.” Kpwa hivyo phatu phapho phaihwa Baali-Perasimu. 21Afilisti aricha vizuka vyao phapho, na Daudi na atue achivihala achiuka navyo.
22Afilisti auya tsona, achimwagikana Dete ra Arafa. 23Naye Daudi ariphomuuza Mwenyezi Mlungu, Mwenyezi Mlungu achimuamba, “Usiambuke mwenga kpwa mwenga ela azunguluke ukaashambuliye kula uphande wa nyuma, hiko mbere za mihi ya miforisadi. 24Hipho ndiphosikira misindo dzulu ya yo miforisadi, ndipho nawe uphiye wangbwi-wangbwi kpwa kukala Mwenyezi Mlungu akakutanguliya mberezo kpwendapiga jeshi ra Afilisti.” 25Daudi wahenda dza arivyolagizwa ni Mwenyezi Mlungu, naye achiapiga Afilisti kula Geba hadi Gezeri.
6Sanduku ra Mlungu rinarehwa Jerusalemu
(1 Nyakati 13:1–14; 15:25—16:3,43)
1Daudi wakusanya tsona anajeshi hodari a Iziraeli, elufu mirongo mihahu. 26:2 Kutsama 25:22Daudi achiuka phamwenga na hinyo anajeshi kuphiya mudzi wa Baala6:2 Baala: Dzina ranjina ni Kiriathi-Jearimu. Soma 1 Samueli 6:21—7:2. kahi za tsi ya Juda, ili kuriambusa kula kuko sanduku ra Mlungu riihwaro kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, asagalaye dzulu ya chihi cha endzi kahi-kahi ya makerubi ario dzulu ya sanduku ra Mlungu. 36:3 1 Samueli 7:1–2Atsukula hiro sanduku ra Mlungu dzulu ya rukpwama dziphya, achirituluza kula nyumba ya Abinadabu yokala i chidzangoni. Uza na Ahio ana a Abinadabu ndio ariolongoza ro rukpwama dziphya, 4phamwenga na sanduku ra Mlungu. Hiye Ahio kala ananyendeka mbere ya ro sanduku. 5Daudi na Aiziraeli osi avwina mbere za Mwenyezi Mlungu kpwa nguvu zao zosi, kpwa kuimba mawira na kupiga zeze, ngephephe, tamburini, kayamba na matoazi.
6Ariphofika phatu pha kuwagira mtsere pha Nakoni, Uza wagolosa mkpwonowe kuzuwiya sanduku ra Mlungu, mana ngʼombe kala zikakpwala. 7Ndipho Mwenyezi Mlungu achimtsukirirwa Uza, achimuolaga phapho kpwa kosare, naye wafwa phapho mbere ya sanduku ra Mlungu.
8Daudi watsukirwa mana tsukizi za Mwenyezi Mlungu kala zikamuolaga Uza, phatu phapho phaihwa Peresi-Uza6:8 Peresi-Uza: manage ni kumtsukirirwa Uza. hadi rero. 9Naye Daudi siku iyo wamuogopha Mwenyezi Mlungu achiamba, “Mino ndarirehadze kpwangu kaya sanduku ra Mwenyezi Mlungu?” 10Phahi Daudi kayalonda kureha sanduku ra Mwenyezi Mlungu ili aphiye naro kpwakpwe, Mudzi wa Daudi, ela wariricha nyumbani mwa Obedi-Edomu, kula Gathi. 116:11 1 Nyakati 26:4–5Phahi sanduku ra Mwenyezi Mlungu rasala nyumbani mwa Obedi-Edomu kpwa muda wa miezi mihahu, naye Mwenyezi Mlungu achimʼbariki Obedi-Edomu na atu osi a phakpwe kaya.
12Chisha mfalume Daudi waambirwa kukala, “Mwenyezi Mlungu akaabariki atu osi a kaya ya Obedi-Edomu na vyosi arivyokala navyo kpwa ajili ya sanduku ra Mlungu.” Ndipho Daudi achiphiya na achendarihala ro sanduku ra Mlungu kula kpwa Obedi-Edomu kuno akahererwa hadi Mudzi wa Daudi. 13Hinyo atu ariotsukula sanduku ra Mwenyezi Mlungu ariphophiya nyago sita, Daudi watsindza sadaka ya ndzau wa kunona. 14Daudi kala akavwala chisibao cha katani naye wavwina mbere za Mwenyezi Mlungu kpwa nguvuze zosi. 15Iye na atu osi a Iziraeli arireha ro sanduku ra Mwenyezi Mlungu kuno anapiga njerejere na kupiga magunda.
16Sanduku ra Mwenyezi Mlungu ririphokala rinainjizwa Mudzi wa Daudi, Mikali mwana mchetu wa Sauli, watsungurira na dirishani, achimuona mfalume Daudi anatina-tina na kufwiha mbere za Mwenyezi Mlungu, naye achimʼbera mwakpwe moyoni. 17Ariinjiza hiro sanduku ra Mwenyezi Mlungu na achiriika phatuphe, yani kahi-kahi ya hema ambaro Daudi warichita kpwa ajiliye. Naye Daudi walavya sadaka za kuochwa na sadaka za amani mbere za Mwenyezi Mlungu. 18Na ariphomala kulavya sadaka za kuochwa na sadaka za amani waabariki atu kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi. 196:19 1 Nyakati 16:43Achiaganyira atu osi, borori rosi ra Aiziraeli, alume kpwa achetu, chila mutu mkpwahe wa bofulo, phande ra nyama na gande ra zabibu. Phahi atu osi atsamukana, chila mutu achiuya kpwakpwe kaya.
20Daudi ariphouya kaya ili abariki atu a mwakpwe nyumbani, Mikali watuluka kondze achendamphokera Daudi, naye achiamba, “Ni ishima ya viphi hino ya mfalume wa Iziraeli kudzifwenula nguwoze6:20 Chieburania tachiamba kukala Daudi kala a chitsaha, ela kala ana chisibao macheye na kana vwazi ga dzulu ga chifalume. mbere za atumwa a chichetu a atumishie dza mutu asiyemana adzifwenulavyo nguwo mbere za atu bila haya!” 21Naye Daudi achimuambira Mikali, “Nkahenda hivyo mbere za Mwenyezi Mlungu, ariyenitsambula mimi badala ya sowe, na badala ya mutu wanjina yeyesi wa nyumbaye, achiniika nikale mtawala wa atue, Iziraeli. Kpwa hivyo mino ndafwiha mbere za Mwenyezi Mlungu. 22Tsona nindadziika wa kukosa ishima kuriko hivi, nami ndadziifya phako matsoni. Ela mbere za hinyo atumwa achetu uchio agomba, nindaishimiwa.” 23Phahi Mikali, mwana mchetu wa Sauli, kayaphaha mwana hadi achifwa vivyo.
7Chilagane cha Mlungu na Daudi
1Bada ya mfalume ariphokala akaishi mwakpwe nyumbani kpwa muda, na Mwenyezi Mlungu kala akamupha amani na avihae ariomzunguluka pande zosi, 2mfalume wamuambira nabii Nathani, “Lola, mino naishi nyumba ya mierezi ela ro sanduku ra Mlungu ri ndani ya hema.” 3Nathani achimjibu mfalume achiamba, “Rorosi uriazaro mwako moyoni rihende, mana Mwenyezi Mlungu a phamwenga nawe.”
4Ela usiku hinyo-hinyo, neno ra Mwenyezi Mlungu ramwedzera Nathani kuamba, 5“Phiya ukamuambire mtumishi wangu Daudi, ‘Mwenyezi Mlungu anaamba hivi: Dze, we ndiwe undiyenidzengera mimi nyumba ya kuishi? 6Kpwa kpweli mino sidzangbwesagala ndani ya nyumba hangu siku nriyotuluza Aiziraeli kula Misiri hadi rero. Nkasagala hemani chila kpwahali nrikophiya nao. 7Kosi nrikophiya na Aiziraeli osi, sidzangbwegomba na chilongozi yeyesi nriyemtsambula akale chilongozi wa atu angu Iziraeli, kumuamba, “Mbona kudzangbwenidzengera nyumba ya mierezi?” ’
8“Sambi phahi, kamuambire mtumishi wangu Daudi, ‘Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba hivi: Nákuhala kula urisani, urikokala unarisa mangʼondzi, ili ukale mkpwulu wa atu angu Iziraeli. 9Nami nákala phamwenga nawe kokosi urikophiya, naangamiza mberezo avihao osi. Nami dzinaro ndarihenda rikale kulu dza madzina ga atu akulu duniani. 10Nami ndaatsamburira phatu atu angu Iziraeli phatu pha kuishi, niahende asagale phapho, ili phakale phao enye. Nao taandauswa tsona, na atu ayi taandagayisa tsona dza arivyohenda pho kare, 11hangu nriphoika aamuli a atu angu Aiziraeli. Nindakuoyeza na maaduigo gosi.
“ ‘Chisha Mwenyezi Mlungu anakuambira kukala andaihenda nyumbayo ikale nyumba ya chifalume. 127:12 Zaburi 89:3–4; 132:11; Johana 7:42; Mahendo 2:30Sikuzo zichifika nawe uchifwa na kuzikpwa phamwenga na akareo, ndakuunurira mwanao, mmwengawapho wa anao mwenye, nami ndauhenda ufalumewe ukale imara. 13Iye ndiye ndiyedzenga nyumba kpwa ajili ya dzina rangu, nami nindauhenda ufalumewe ukale imara hata kare na kare. 147:14 Zaburi 89:26–27; 2 Akorintho 6:18; Aeburania 1:5Mimi ndakala ise, naye andakala mwanangu. Achikosera, ndamtiya adabu dza mutu amtiyavyo mwanawe adabu na fwimbo, na mapigo ndigorehwa ni anadamu. 15Ela mendzwa yangu isiyosika taindamuukira dza vira nirivyomuusira Sauli, niriyemuusa kabila ya uwe. 167:16 Zaburi 89:36–37Na nyumbayo na ufalumeo vindadumu hata kare na kare mbere zangu. Nacho chihicho cha endzi chindaimarishwa hata kare na kare.’ ” 17Nathani wamuambira Daudi maneno gosi ga ruwiya hino.
Voyo ra Daudi
18Ndipho mfalume Daudi achimenya na achisagala mbere za Mwenyezi Mlungu na achiamba, “Mino ni ani, Ee! Bwana Mlungu, na atu a nyumba yangu ni utu wani, hata unihendere gosi higa? 19Chisha higo gachikala tagatosha phako matsoni, ee Mwenyezi Mlungu, hadi ukanimanyisa mambo ndigohendeka chivyazi changu mimi mtumishio, miaka minji bada yangu. Dze, vino ndivyo unavyoashuulikiya atu, ee Mwenyezi Mlungu? 20Niambedze tsona mino Daudi? Mana uwe unamanya mtumishio vinono, uwe Mwenyezi Mlungu. 21Ukahenda mambo gaga makulu na ukanimanyisa mimi mtumishio, kpwa ajili ya nenoro na mendzwayo.
22“Kpwa hivyo, ee Mwenyezi Mlungu, u Mlungu mkpwulu, kpwa mana takuna Mlungu wanjina dza uwe, wala taphana Mlungu wanjina isiphokala uwe, dza vira hurivyosikira na masikiro gehu. 237:23 Kumbukumbu 4:34Ni taifa riphi phano duniani ririro dza atuo Iziraeli? Riro ni taifa ambaro uwe warikombola ili rikale rako kpwa ajili ya dzinaro. Warihendera mambo makulu ga kuogofya kpwa kuturya atu a taifa na milungu yao mbere za atuo, urioakombola kula Misiri na milunguye. 24Nawe wahenda atuo Aiziraeli akale imara kpwa ajiliyo mwenye. Wahenda vivi ili akale atuo hata kare na kare, nawe Mwenyezi Mlungu, uwe ukakala Mlungu wao. 25Kpwa hivyo, ee Mwenyezi Mlungu, ritimize rira neno uchirorigomba kuhusu mimi mtumishio na kuhusu chivyazi changu hata kare na kare. Henda kama uchivyogomba, 26henda hivyo ili dzinaro rimanyikane kare na kare. Atu andaamba, ‘Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi ndiye Mlungu wa Iziraeli. Nacho chivyazi cha mtumishio Daudi, chindaimarishwa mberezo.’ 27Kpwa kukala uwe Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, Mlungu wa Iziraeli ukanifwenurira mimi mtumishio kuamba, ‘Ndakuhenda uwe na chivyazicho mkale afalume.’ Kpwa hivyo mimi mtumishio, nkaphaha ujasiri wa kukuvoya voyo riri. 28Na sambi, uwe Mwenyezi Mlungu mwenye nguvu, uwe macheyo ndiwe Mlungu na manenogo ni ga kpweli, nawe ukamuahidi mtumishio mambo higa manono 29phahi kala razi, kuchibariki chivyazi cha mtumishio, chiphahe kudumu hata kare na kare mberezo, kpwa mana uwe Mwenyezi Mlungu mwenye nguvu, ukagomba na kpwa barakazo chivyazi cha mtumishio na chibarikiwe hata kare na kare.”
8Ushindi wa Daudi
1Bada ya gago Daudi washinda Afilisti na achihala mudzi wa Methegi-Ama8:1 Methegi-Ama ni dzina ranjina ra Gathi. kula utawala wa Afilisti.
2Chisha achishinda Amoabu, na achialaza photsi mlolongo, achiapima na mkowa. Ariphopima ure wa nyo mkowa kano mbiri, kundi hiro raolagbwa, na ariphopima kano ya hahu, kundi hiro rarichwa moyo. Na Amoabu achikala tsini ya Daudi nao achikala anamripha kodi.
3Daudi piya wampiga Hadadezeri mwana wa Rehobu, mfalume wa Zoba, ariphokala akaphiya kudziuyizira tsona mamlakage hiko seemu ya muho Yufurati. 4Iye wamfuta asikari a kupanda farasi elufu mwenga magana sabaa, asikari a kunyendeka na magulu elufu mirongo miiri. Alafu achiakata kano farasi osi a kuvweha magari, ela achisaza farasi gana mwenga.
5Aaramu kula Damasikasi ariphokpwedzamterya Hadadezeri mfalume wa Zoba, Daudi waolaga Aaramu elufu mirongo miiri na mbiri. 6Ndipho Daudi achiika vikosi vya anajeshi a kula ufalume wa Aaramu ko Damasikasi. Phahi Aaramu achikala tsini ya ufalume wa Daudi, nao achikala anamripha kodi. Mwenyezi Mlungu wamupha ushindi Daudi chila arikophiya kupigana.
7Daudi wahala ngao za zahabu zokala zichitsukulwa ni atumishi a Hadadezeri, achizireha Jerusalemu. 8Chisha mfalume Daudi wahala shaba nyinji sana kula Beta na Berothai, midzi yokala ya Hadadezeri.
9Mfalume Toi wa Hamathi ariphosikira kukala Daudi akashinda jeshi rosi ra Hadadezeri, 10wahuma mwanawe Joramu kpwa mfalume Daudi kpwendamjambosa na kumtogola kpwa kumshinda Hadadezeri, kpwa mana Hadadezeri kala achipigana na Toi mara kpwa mara. Naye Joramu wamrehera miyo ya feza, ya zahabu na ya shaba. 11Miyo iyo mfalume Daudi waitenga kpwa ajili ya Mwenyezi Mlungu, phamwenga na feza na zahabu ariyoihala kula mataifa ganjina gosi arigogashinda. 12Nago ni Edomu,8:12 Chieburania chinaamba Aramu. Moabu, Amoni, Filisti, Amaleki na zewe za Hadadezeri mwana wa Rehobu, mfalume wa Zoba.
138:13 Zaburi 60Phahi Daudi wamanyikana sana ariphouya kula kuaolaga Aedomu elufu kumi na nane ko Dete ra Munyu. 14Tsona Daudi waika vikosi vya majeshi ko Edomu. Nao Aedomu achikala tsini ya ufalume wa Daudi. Mwenyezi Mlungu wamupha Daudi ushindi kosi arikophiya.
Maofisaa ga Daudi
15Phahi Daudi watawala atu osi a Iziraeli, achiaamulato na kuahendera haki atue osi. 16Joabu mwana wa Seruya kala ndiye mkpwulu wa jeshi naye Jehoshafati mwana wa Ahiludi kala ni muiki wa vitabu vya kumbukumbu. 17Sadoki mwana wa Ahitubu na Ahimeleki mwana wa Abiathari kala ni alavyadzi-sadaka na Seraya kala ni muandishi. 18Benaya mwana wa Jehoyada waimirira Akerethi na Apelethi,8:18 Akerethi na Apelethi kala ni arindzi a mfalume. nao ana a Daudi achikala alavyadzi-sadaka.
9Daudi anamuonera mbazi Mefiboshethi
19:1 1 Samueli 20:15–17Chisha Daudi wauza, “Dze, takuna hata mutu mmwenga wa chivyazi cha Sauli ariyesala, niphahe kumuhendera manono kpwa ajili ya Jonathani?” 2Phakala na mtumishi mmwenga wa nyumba ya Sauli, aihwaye Siba, phahi amuiha aphiye kpwa Daudi na mfalume achimuuza, “We ndiwe Siba?” Naye achiamba, “Ehe ndimi, mfalume!” 39:3 2 Samueli 4:4Mfalume achiamba, “Dze, hivi sambi takuna mutu yeyesi wa chivyazi cha Sauli, niphahe kumuhendera manono kama nrivyoahidi mbere za Mlungu?” Siba achimjibu mfalume achiamba, “Bado kuna mwana mmwenga wa Jonathani ambaye nchiswere.” 4Mfalume achimuuza, “A kuphi?” Siba achimjibu mfalume achiamba, “A hiko Lo-Debari, nyumbani kpwa Makiri mwana wa Amieli.” 5Phahi mfalume Daudi wahuma atu hiko Lo-Debari, kpwendamuhala kula kpwa Makiri. 6Phahi Mefiboshethi mwana wa Jonathani, mdzukulu wa Sauli ariphofika kpwa Daudi, wazama hadi chilangu chichiguta photsi kumupha ishima. Daudi achimuiha, “Mefiboshethi!” Naye achiihika, “Ee himi hipha mtumishio!” 7Daudi achimuamba, “Usiogophe, mana kpwa kpweli ndakuhendera manono kpwa ajili ya sowe Jonathani, nami ndakuuyizira minda yosi ya tsaweyo Sauli, nawe undarya phamwenga nami siku zosi.” 8Mefiboshethi wasujudu tsona achiamba, “Kpwa utu wani unanishuulikiya mimi mtumishio nisiye na mana dza diya ra kufwa?”
9Ndipho mfalume achimuiha Siba, mtumishi wa Sauli achimuamba, “Mali yosi iriyokala ya Sauli na ya chivyaziche, nkamupha mdzukulu wa bwanao. 10Uwe na anao phamwenga na atumishio mundamrimira mindaye, nawe undamrehera mdzukulu wa bwanao mavunoge, ili akale na chakurya, ela Mefiboshethi, andarya kpwangu siku zosi.” (Hiye Siba kala ana ana kumi na atsano na atumwa mirongo miiri.)
11Ndipho Siba achimuambira mfalume, “Mino mtumwao ndahenda higo gosi dza vyo ambavyo uwe bwana wangu mfalume, uchivyoniamuru.” Phahi Mefiboshethi warya kpwa mfalume dza mmwengawapho wa ana a mfalume. 12Hiye Mefiboshethi kala ana mwana mdide aihwaye Mika. Na atu osi ariosagala nyumbani mwa Siba kala ni atumwa a Mefiboshethi. 13Kpwa vira Mefiboshethi kala nchiswere, wasagala hiko Jerusalemu mana kala achirya kpwa mfalume siku zosi.
10Daudi anaturya Aamoni na Aaramu
1Bada ya muda mfalume wa Aamoni wafwa na mwanawe Hanuni achitawala badalaye. 2Naye Daudi achiamba, “Ndamuhendera manono Hanuni mwana wa Nahashi, dza ise arivyonihendera.” Phahi Daudi wahuma atu aphiye kpwa niabaye akamuphe pore Hanuni kpwa ajili ya kufwererwa ni ise.
Hinyo atu ariphofika tsi ya Aamoni, 3vilongozi a Aamoni achimuamba bwana wao Hanuni, “Dze, unaona Daudi akakuhumira akuphoze marenda kpwa kukala anamuishimu sowe? Dze, Daudi kakaahuma atumishie kpwako ili kuulola mudzi, kuupeleleza ili auangamize?” 4Phahi Hanuni waahala nyo atumishi a Daudi, chila mutu achimnyola uphande mmwenga wa cheruche, nguwo zao achizikata kahi-kahi hadi mahakoni, chisha achiarichira aphiye vyao.
5Daudi ariphoambirwa dzambo hiro, wahuma ajumbe kpwendaaphokera, kpwa sababu atu hinyo kala akaifywa sana. Mfalume achiamba, “Kalani ko Jeriko hadi vyo vyeru vyenu vimere ndipho muuye.”
6Aamoni ariphoona kukala akamtsukiza Daudi, akpwendakodisha anajeshi a Aramu elufu mirongo miiri kula Bethi-Rehobu, a kunyendeka na magulu na Aaramu kula Soba, mfalume wa Maaka achilavya anajeshie elufu mwenga, na anajeshi elufu kumi na mbiri kula Tobu. 7Daudi ariphosikira gaga, wamuhuma Joabu na jeshi rosi ra masujaa. 8Aamoni atuluka achidzipanga chiviha phatu pha kumenyera mudzi wao. Nao Aaramu a Soba, a Rehobu, atu a Tobu na a Maaka kala a machiyao hiko weruni. 9Joabu ariphoona kukala anapigbwa mbere na nyuma, watsambula hara anajeshi hodari zaidi a Iziraeli achiapanga apambane na Aaramu. 10Anajeshi anjina ariosala waaika tsini ya ulongozi wa mwanao Abishai, ili apigane na Aamoni. 11Joabu achiamba, “Uchiona kukala Aaramu ananizidi mkpwotse, ndzo uniterye, nami nchiona kukala Aamoni anakuzidi mkpwotse, nindakpwedza nikuterye. 12Kala sujaa, hukapigane chilume kpwa ajili ya atu ehu, na kpwa ajili ya midzi ya Mlungu wehu. Naye Mwenyezi Mlungu andahenda gara garigo manono kpwakpwe.”
13Joabu na anajeshi ariokala phamwenga naye ndio atanguliya kupigana na Aaramu, nao Aaramu achichimbira. 14Aamoni ariphoona kukala Aaramu anachimbira, nao achimbira Abishai, achendainjira mo mudzini. Ndipho Joabu achiuya Jerusalemu kula vihani na Aamoni.
15Aaramu ariphodziona kukala akashindwa ni Iziraeli, adzikusanya tsona. 16Naye Hadadezeri wahuma akareherwe Aaramu ariokala ngʼambo ya muho Yufurati. Nao akpwedza Helamu, achilongozwa ni Shobaki mkpwulu wa jeshi ra Hadadezeri. 17Daudi ariphoambirwa, wakusanya phamwenga Aiziraeli osi, achivuka muho Joridani achiphiya hadi Helamu. Nao Aaramu adzipanga kupigana na Daudi, na achipigana naye, 18Aaramu achimbira Aiziraeli, naye Daudi achiolaga aphiriki a magari ga kuvwehwa ni farasi magana sabaa na anajeshi akuhumira farasi10:18 Tafusiri zanjina zinaamba anajeshi a kunyendeka na magulu. elufu mirongo mine, na Shobaki, mkpwulu wa jeshi rao waolagirwa kuko. 19Afalume osi ariokala tsini ya Hadadezeri ariphodziona kukala akashindwa ni Iziraeli, alonda amani na Aiziraeli, nao achikala tsini yao. Ndipho Aaramu achiogopha kuterya tsona Aamoni.
11Daudi na Bathisheba
111:1 1 Nyakati 20:1Mwaka wanjina uriphoandza,11:1 Kulengana na kalenda ya chirero, muda uho kala ni mwezi wa hahu au wa ne. hipho afalume atulukapho kuphiya vihani, Daudi wahuma Joabu, phamwenga na maofisaage na jeshi rosi ra Iziraeli. Wakpwendaangamiza Aamoni na jeshi richizangira mudzi wa Raba. Ela Daudi mwenye wasala Jerusalemu.
2Siku mwenga madzuwa ga dziloni, Daudi waunuka chitandani, achinyendeka-nyendeka dzulu ya paa ya dzumba ra chifalume. Ariphokala hipho dzulu ya paa11:2 Lola picha ya nyumba ya Chieburania; Mariko 2:4. waona mchetu anaoga. Mchetu mwenye kala ni mnono takuna. 3Naye Daudi wahuma mutu kpwendauza habari za hiye mchetu. Hiye mutu achedzamuamba, “Hiyu ni Bathisheba, mwana mchetu wa Eliamu, mkpwaza Uriya, yuya Muhiti.” 4Ndipho Daudi achihuma ajumbe kpwendamuhala, achedza kpwa Daudi, na achilala naye; (mana yuya mchetu kala akamala sikuze za chichetu na ni swafi), chisha achimuuyiza kpwakpwe kaya. 5Hiye mchetu wagbwira mimba na achimphirikira ujumbe Daudi achimuamba, “Mino nina mimba.”
6Ndipho Daudi achihuma ujumbe kpwa Joabu achiamba, “Muambire Uriya, yuya Muhiti edze.” Naye Joabu achimuhuma Uriya kpwa Daudi. 7Uriya ariphofika, Daudi wamuuza habari za Joabu, na anajeshi anjina a viphi, na viha vinaendereradze. 8Chisha Daudi achimuambira Uriya, “Haya, tserera kpwako kaya, ukaoye na mcheo.”11:8 Chieburania chinaamba ukasinge magulu. Phahi Uriya watuluka kula mo nyumbani mwa mfalume, naye mfalume achimuhumira zawadi. 9Ela Uriya walala mryangoni pha nyumba ya mfalume, phamwenga na arindzi a bwanawe, wala kayatserera kpwakpwe kaya. 10Atu ariphomuambira Daudi kukala, Uriya kayatserera kpwakpwe kaya, Daudi achimuuza Uriya, “Avi wee kala ucharoni? Mbona kukatserera kpwako kaya?” 11Naye Uriya achimuambira Daudi, “Sanduku ra Mlungu, Iziraeli na Juda anakala mahemani, na bwana wangu Joabu, na anajeshi a bwana wangu akapiga kambi weruni. Dze, mino niphiye kpwangu kaya, nkarye, ninwe na nkalale na mkpwazangu? Kpweli kabisa, kpwa kadiri uishivyo, mino sindahenda dzambo dza hiro.” 12Phahi Daudi achimuambira Uriya, “Godza hipha rero na muhondo chisha ndakuricha uphiye vyako.” Phahi Uriya achisagala Jerusalemu siku iyo na siku ya phiriye. 13Naye Daudi wamualika, achirya na kunwa phamwenga naye hadi achimlevya. Ela wakati wa dziloni watuluka achendalala phamwenga na arindzi a bwanawe wala kayatserera kpwakpwe kaya.
14Ligundzure, Daudi wamuandikira Joabu baruwa achimupha Uriya aphiye nayo. 15Ndani ya iyo baruwa waamba, “Muikeni Uriya msitari wa mbere wa atu phenye viha vikali, chisha ukani, mumriche, ili apigbwe afwe.” 16Phahi Joabu ariphokala akauzangira mudzi, wamuika Uriya phatu ariphomanya kukala phana maadui sujaa. 17Atu a hinyo mudzi ariphotuluka kupigana na Joabu, anajeshi anjina a jeshi ra Daudi aolagbwa, na Uriya yuya Muhiti, kala ni mmwenga wao.
18Ndipho Joabu achimphirikira Daudi habari zosi za viha; 19achimlagiza yuya ariyemuhuma achiamba, “Uchimala kumupha mfalume habari zosi za viha, 20anaweza kutsukirwa sana, na akakuuza, ‘Kpwa utu wani mriphokala munapigana mwausengerera mudzi hivyo? Dze, tamyamanya kukala andakulatsani kula ukutani? 2111:21 Aamuli 9:53Ariyemuolaga Abimeleki mwana wa Jerubeshethi11:21 Dzina ranjina ra Gidioni. ni ani? Dze, siye mchetu ariyemtsuphira sago kula ukutani, achimuolaga hiko Thebesi? Kpwa utu wani mwausengerera ukuta namuna hiyo?’ Achikuuza hivyo ndipho undaamba, ‘Mmwenga wa anajeshio chiyeolagbwa ni Uriya, yuya Muhiti.’ ”
22Phahi yuya muhumwa waphiya, ariphofika wamuambira Daudi gosi arigohumwa ni Joabu. 23Yuya muhumwa achimuambira Daudi, “Hinyo atu ahushinda nguvu, achiutuluza kondze hiko weruni, ela huchiauyiza hadi ryangoni. 24Ndipho atu a maha achilatsa anajeshio, kula dzulu ya ukuta. Anjina aho akafwa na Uriya yuya Muhiti ni mmwenga wao.” 25Daudi achimuambira yuya muhumwa, “Muambire Joabu maneno higa, ‘Dzambo hiri risikutiye wasiwasi, mana upanga nkurya hiyu dza unavyorya yuya, zidini kushambuliya nyo mudzi mukauvundze-vundze.’ Mtiye moyo Joabu kpwa maneno higo.”
26Mkpwaza Uriya ariphosikira mlumewe akafwa, wamririra. 27Muda wa chiriro uriphosira, Daudi wahuma mutu akamrehe, achimtiya mwakpwe nyumbani, achikala mchewe na achimuvyarira mwana. Ela dzambo hiro arirorihenda Daudi ramtsukiza Mwenyezi Mlungu.
12Nathani anamdemurira Daudi
112:1 Zaburi 51Ndipho Mwenyezi Mlungu achimuhuma Nathani aphiye kpwa Daudi. Ariphofika wamuamba, “Phakala na atu airi kpwenye mudzi mmwenga, mmwenga wakala ni tajiri na wanjina ni mchiya. 2Yuya tajiri kala ana mangʼondzi manji na ngʼombe nyinji. 3Ela yuya mchiya kayakala na chitu, isiphokala mwati mdide wa ngʼondzi ambaye kala akamgula. Hiye mwati wamrera naye achikurira pho phakpwe phamwenga na anae. Kala nkumrisa chakuryache, nkumnwesa na chikombeche, nkumlaza phakpwe magoni na kpwakpwe wakala ni dza mwana mchetu. 4Siku mwenga yuya tajiri watsolokerwa ni mjeni. Naye badala ya kuhala ngʼondzire au ngʼombeye mwenye ili amtsindzire yuya mjeniwe ariyemtsolokera, wakpwendahala hiye mwati wa yuya mchiya, achimjitira mjeniwe.” 5Phahi Daudi watsukizwa sana ni mutu hiye, achimuambira Nathani, “Naapa kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu ariye moyo, kukala hiye mutu ariyehenda dzambo hiri, anafwaha kufwa. 6Tsona andamripha hiye mwana ngʼondzi kano ne, kpwa sababu wahenda dzambo hiri wala kayakala na mbazi.”
7Ndipho Nathani achimuambira Daudi, “Uwe ndiwe hiye mutu. Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa Iziraeli anaamba hivi, ‘Nákumwagira mafuha ukale mfalume wa Iziraeli na nchikutivya kula mikononi mwa Sauli. 8Nakupha nyumba ya bwanao na achee a mwako chifuwani, na nchikupha atu a Iziraeli na a Juda uatawale. Napho higo tagayakutosha, ningekpwenjereza zaidi. 9Kpwa utu wani ukaribera neno ra Mwenyezi Mlungu kpwa kuhenda garigo mai phakpwe matsoni? Wamuolaga Uriya yuya Muhiti kpwa upanga, nawe wahala mchewe uchimuhenda mcheo. Wamricha aolagbwe kpwa upanga wa Aamoni. 10Sambi phahi, baazi ya atuo andaenderera kuolagbwa vihani, kpwa mana ukanibera na ukamuhala mkpwaza Uriya yuya Muhiti, akale mcheo.’ 1112:11 2 Samueli 16:22Mwenyezi Mlungu anaamba hivi, ‘Nindakurehera uyi Kula kpwa atu a mwako nyumbani, nami ndaahala acheo kuno unalola, niaphe mutu ambaye u phephi naye, naye andalala nao chingʼangʼa. 12Uwe wahenda dzambo hiro kpwa siri, ela mino ndarihenda mutsi, mbere ya Aiziraeli osi.’ ” 13Daudi achimjibu Nathani achiamba, “Nikamkosera Mwenyezi Mlungu.” Nathani naye achimuambira Daudi, “Mwenyezi Mlungu piya naye akakuusira dambiyo, kundafwa. 14Ela, kpwa kukala kuhendako hendo hiri ukaapha aviha a Mwenyezi Mlungu nafwasi kulu ya kukufuru, mwana ndiyevyarirwa kpwa kpweli andafwa.” 15Naye Nathani achiuka achiphiya kpwakpwe kaya.
Mwana wa Daudi anafwa
Phahi Mwenyezi Mlungu wamrehera ukongo yuya mwana ambaye mkpwaza Uriya wamvyarira Daudi naye achilumwa sana. 16Daudi wamvoya Mlungu kpwa ajili ya hiye mwana. Wafunga, achiinjira ndani ya nyumba na achilala photsi usiku kucha. 17Na atumishi avyere a nyumbaye akpwendaima phephi naye ili amrai aunuke kula hipho photsi, ela kayakubali, wala kayarya chitu chochosi phamwenga nao.
18Iriphofika siku ya sabaa, yuya mwana achifwa. Nao atumishi a Daudi aogopha sana kumuambira kukala mwana akafwa, kpwa mana aambirana, “Yuya mwana ariphokala achere moyo, swino wagomba naye ela kayahuphundza. Pho vino hundamuambiradze kukala mwana akafwa? Vivi huchimuamba, ‘Ee mwanao akafwa,’ anaweza kudzihenda utu uyi.” 19Ela Daudi ariphoona atumishie anagombekezana pokopoko, achimanya kukala mwana akafwa. Ndipho achiauza atumishie, “Dze, mwana akafwa?” Nao achimjibu achiamba, “Ee akafwa.” 20Phahi Daudi waunuka kula hipho photsi, achioga, achidzipaka mafuha, achigaluza nguwoze, achiinjira nyumbani mwa Mwenyezi Mlungu achiabudu. Chisha achiphiya kpwakpwe kaya, na aripholonda chakurya, waandazirwa achirya.
21Atumishie achimuuza, “Mbona ukahenda hivi? Mwana ariphokala achere moyo wafunga na kumririra. Na vino akafwa, ukaunuka na kurya.” 22Achiajibu achiamba, “Mwana ariphokala moyo, nafunga na nchirira, kpwa mana náamba, ‘Ni ani amanyaye? Mwenyezi Mlungu anaweza kunionera mbazi, mwana akaishi.’ 23Ela vino akafwa, nfungire utu wani? Dze, naweza kumuuyiza moyo tsona? Siku mwenga mimi ndaphiya hiko ariko ela iye kandaniuyira tsona.”
Selemani anavyalwa
24Chisha Daudi wamupha pore mchewe Bathisheba, achilala naye. Naye achivyala mwana wa chilume achimuiha Selemani. Mwenyezi Mlungu wammendza, 25hadi achihuma ujumbe kpwa nabii Nathani, naye achimuiha Jedidia,12:25 Manage ni amendzwaye ni Mwenyezi Mlungu. kpwa ajili ya Mwenyezi Mlungu.
Daudi anateka Raba
26Naye Joabu waenderera kupigana na atu a Raba ya Aamoni, achiuhala mudzi wa chifalume. 27Chisha Joabu achihuma ajumbe aphiye kpwa Daudi kuamba, “Nkapigana na atu a Raba hadi nkahala chandzo chao cha madzi. 28Sambi phahi kusanya majeshi gachigosala, ukauzangire mudzi na kuuhala, sedze mino nkauhala, atu akanitogola kukala ndimi nriye uteka.” 29Phahi Daudi wakusanya anajeshi achiphiya Raba, achipigana nao, achiuhala. 30Chisha achihala tadzi ya mfalume wao kula phakpwe chitswani. Uziho wa iyo tadzi kala ni kilo mirongo mihahu na ne12:30 Chieburania talanta ya zahabu ni sawa na kilo 34. za zahabu, nayo yakala na mawe ga samani ndaniye, na achimvwika Daudi chitswani. Naye wahala zewe nyinji sana kula mo mudzini. 31Atu ambao kala a himo waahala achiashurutisha kuhenda kazi za misumeno, sururu za vyuma na mbadzo za vyuma na kutengeza matofali. Hivyo ndivyo Daudi arivyoihenda midzi yosi ya Aamoni. Chisha Daudi wauya Jerusalemu na jeshire rosi.
13Amunoni na Tamari
1Bada ya muda wa kukola, higa gahendeka: Abusalomu, mwana wa Daudi, kala ana mwanao mchetu mnono, aihwaye Tamari, ambaye wamendzwa ni Amunoni, yekala piya ni mwana mlume wa Daudi yevyalwa ni mchetu wanjina. 2Amunoni kala anammendza sana Tamari hata achikala mkpwongo, mana hiyu msichana kala ni mwanamwali, nayo yakala ni vigumu Amunoni kumuhenda dzambo rorosi. 3Ela Amunoni kala ana msena aihwaye Jonadabu mwana wa Shimea, ambaye ni mwanao wa Daudi. Hiye Jonadabu kala ni mutu mlachu sana. 4Naye achimuuza, “Uwe u mwana wa mfalume, mbona unaonda hivi siku bada ya siku na kutaki kuniambira chikuryacho?” Amunoni achimjibu achiamba, “Nammendza Tamari, mwanáo ndani mwenga na mwenehu Abusalomu.” 5Jonadabu achimuambira, “Kadziambalaze mwako chitandani udzihende mkpwongo na sowe achedza kukulola, muambire, ‘Mruhusu mwenehu Tamari edze anijitire keki chache kuno nalola, chisha aniandazire.’ ” 6Phahi Amunoni wadziambalaza, achidzihenda mkpwongo, na mfalume ariphokpwedzamlola, Amunoni achimuambira mfalume, “Mruhusu mwenehu Tamari edze anijitire keki chache kuno nalola, chisha aniandazire.”
7Phahi Daudi wahuma ujumbe kpwa Tamari yekala pho kaya ya mfalume, kumuamba, “Phiya kpwa mwenenu Amunoni ukamjitire keki.” 8Phahi Tamari waphiya nyumbani kpwa mwanao Amunoni ambamo kala akadziambalaza. Wahala unga, achiukanda, achitengeza keki chache na achiziocha mbere za Amunoni. 9Tamari wahala chikalango, achimuephurira pho mbereze ela Amunoni warema kurya achiamba, “Chila mutu naatuluke himu.” Phahi chila mmwenga achimutuluka. 10Ndipho Amunoni achimuambira Tamari, “Nirehera hizo keki hiku chumbani, ili wedze unirise.” Naye Tamari achihala hizo keki arizozitengeza, achimphirikira mwanao Amunoni himo mwakpwe chumbani. 11Ela ye ariphomuphirikira phephi ili arye, Amunoni wamgbwira, achimuambira, “Ndzo mwenehu ulale nami.” 12Naye achimjibu achiamba, “Hata! Hivyo sivyo mwenehu, usinigbwire kpwa nguvu, mana tagahendwa hivyo hipha Iziraeli, kpwa hivyo usihende uzuzu huno. 13Undanitiya waibu, ndamenyaphi myao? Nawe piya undakala dza mmwenga wa azuzu a Iziraeli. Sambi phahi uwe henda hivi, kagombe na mfalume, kpwa mana kandakukahaza kunilola.” 14Ela Amunoni warema kumphundza, na kpwa kukala kala ana nguvu kuriko Tamari, wamgbwira chinguvu, achimgbwavukira.
15Chisha Amunoni wamtsukirirwa Tamari na tsukizi nyinji sana. Kpwa kpweli tsukizi arizomtsukirirwa kala ni nyinji kuriko vira arivyommendza hipho mwandzo. Amunoni achimuambira, “Unuka, uphiye vyako.” 16Naye Tamari achimjibu achiamba, “Situluka, kpwa kukala mabaya higa ga kunizola ni makulu kuriko gara uchigonihendera.” Ela Amunoni warema kumphundza. 17Achimuiha mtumishiwe achimuamba, “Mtuluze hiyu mchetu himu vi sambi, chisha ufunge mryango.” 18Ndipho hiye mtumishiwe achimtuluza Tamari kondze na achifunga mryango nyumaze. Tamari kala akavwala rinda ra mikono mire kpwa kukala hivyo ndivyo kala achivwala ana a chichetu a mfalume napho ni anamwali. 19Naye Tamari achidzitiya ivu chitswani, rinda dzire arirokala akavwala achirikpwanyula na achidzibandika mikono ya chitswa achiudula ndiro kuno anaphiya vyakpwe.
20Abusalomu, mwanao ndani mwenga achimuuza, “Dze, mwenenu Amunoni akakuhenda vii? Sambi phahi mwenehu hurira, hiye ni nduguyo, usiritiye moyoni dzambo hiro.” Phahi Tamari wasagala hali ya macheye nyumbani mwa mwanao ndani mwenga, Abusalomu. 21Mfalume Daudi ariphosikira maneno higo, wareya sana. 22Ela Abusalomu kayagomba na Amunoni chitu chochosi, sio chii wala chinono, mana Abusalomu wammena Amunoni kpwa kugbwavukira mwanao Tamari.
Abusalomu anariphiza
23Bada ya miaka miiri mizima, Abusalomu kala ana atue a kukata nyoya mangʼondzige hiko Baali-Hasori phephi na mphaka wa Efuraimu naye waalika ana alume osi a mfalume. 24Abusalomu waphiya kpwa mfalume, achendamuamba, “Mimi mtumishio ni phamwenga na atu a kukata nyoya mangʼondzi. Dze, mfalume phamwenga na atumishie anaweza kudziunga nami kusherekeya?” 25Mfalume achimjibu achiamba, “Hata mwanangu, tauweza siswi hosi, sedze hukakala mzigo kpwako.” Dzagbwe Abusalomu wamrai sana, mfalume kayakubali kuphiya, ela wamʼbariki. 26Ndipho Abusalomu achiamba, “Napho kpwedza, mruhusu mwenehu Amunoni aphiye naswi.” Ye mfalume achimuuza, “Kpwa nini Amunoni?” 27Ela Abusalomu wamdinira hadi achimruhusu Amunoni na ana osi anjina a mfalume achiphiya naye.
28Abusalomu waamuru atumishie, achiambira, “Mloleni hiye Amunoni hata achikala akalewa uchi wa zabibu, nami nchikuambirani, ‘Muolageni,’ muolageni, msiogophe. Mimi ndimi nchiyekuamuruni. Kalani hodari, kalani na ujasiri.” 29Phahi atumishi a Abusalomu amuhendera Amunoni dza arivyoamuru Abusalomu. Ndipho ana osi a mfalume aunuka, chila mutu achipanda nyumbuwe achichimbira.
30Ariphokala achere njirani, angbwe-angbwe yamfikira Daudi kukala, Abusalomu akaolaga ana osi a mfalume, taphakasala hata mmwenga. 31Ndipho mfalume waunuka, achikpwanyula nguwoze, achidzilaza photsi. Nao atumishie osi aima phephi naye, na nguwo zao piya kala zikakpwanyulwa. 32Ela Jonadabu mwana wa Shimea, mwanao wa Daudi achiamba, “Bwana wangu asione kukala ana osi a chilume a mfalume akaolagbwa. Amunoni macheye ndiye achiyeolagbwa. Higa gahendaimwa ni Abusalomu hangu siku hira Amunoni ariphomgbwavukira mwanao Tamari. 33Phahi bwana wangu mfalume asiritiye neno hiri moyoni, kuona kukala ana osi a chilume a mfalume akafwa mana ni Amunoni macheye achiyefwa.” 34Wakati hinyo Abusalomu kala akachimbira.
Phahi mrindzi waunula matsoge, achiona atu anji aredza na njira ilayo Horonaimu, uphande wa mwangoni. 35Ndipho Jonadabu achimuambira mfalume, “Lola, ana a mfalume akedza, dza vyo mimi mtumishio nchivyogomba, ndivyo ichivyokala.” 36Ariphomala kugomba tu, ana a mfalume achiinjira, kuno anarira na raka ra dzulu. Mfalume naye warira na atumishie osi chiriro chikulu sana. 3713:37 2 Samueli 3:3Daudi wamririra mwanawe chila siku. Ela Abusalomu ye wachimbira, achiphiya kpwa Talimai mwana wa Amihudi, mfalume wa Geshuri. 38Iye wachimbirira hiko, achendasagala kpwa muda wa miaka mihahu. 39Bada ya moyowe kuhurira kuhusu chifo cha Amunoni, mfalume Daudi waaza kumuona Abusalomu.
14Abusalomu anauya Jerusalemu
1Joabu mwana wa Seruya wamanya kukala mfalume kala anamuaza Abusalomu. 2Achihuma mutu aphiye Tekoa, akamrehe mchetu mwenye achili, achedzamuamba, “Dzihende u mutu mwenye chiriro, ukavwale nguwo za mfwererwa, wala usidzipake mafuha, ela uigane na mchetu ariye na chiriro cha siku nyinji kpwa ajili ya kufwererwa, 3chisha uinjire kpwa mfalume ukamuambire maneno ndigokuambira.” Hipho Joabu achimuambira ye mchetu vira arivyokala analonda agombe.
4Naye yuya mchetu wa Tekoa ariphomsengerera mfalume kpwa agombe naye, wazama hadi chilangu chichiguta photsi kulavya ishima achiamba, “Niterya, ee mfalume.” 5Mfalume achimuuza, “Una shida yani?” Naye achimjibu achiamba, “Lola, mimi ni gungu. Mlume wangu wafwa, 6nami mtumishio kala nina ana airi a chilume, nao aheha hiko weruni wala takuyakala na mutu wa kuakanya. Mmwenga achimpiga myawe, achimuolaga. 7Pho lola, mryango wosi unaniunukira mimi mtumishio, ananiamba, ‘Mrehe yuya ariyempiga nduguye, ili naswi humuolage kpwa ajili ya kumuolaga nduguye, hata dzagbwe hundaangamiza mrisi piya.’ Achihenda vivyo andakala akazimya kala rangu richirosala, asimrichire mlume wangu dzina wala ndiyesala usoni pha tsi.”
8Mfalume achimuambira hiye mchetu, “Uya kpwako kaya nami ndalagiza kuhusu lauro.” 9Ndipho hiye mchetu wa Tekoa achimuambira mfalume, “Uyi huno naukale dzulu yangu, ee bwana wangu mfalume, na dzulu ya atu a phehu kaya, wala kosa narisikale kpwa mfalume na kpwa chihiche cha utawala.” 10Mfalume achiamba, “Yeyesi alondaye kuambira neno, mrehe kpwangu, naye kandakuyuga tsona.” 11Hiye mchetu waamba, “Ee mfalume, niapira kpwa Mwenyezi Mlungu, Mlunguo, iye alondaye kuriphiza chisasi cha milatso asizidi kubananga, sedze mwanangu akaangamizwa.” Naye mfalume achiamba, “Naapa kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu ariye moyo, taphandagbwa photsi hata lidzere ra mwanao.” 12Iye mchetu achiamba, “Bwana wangu mfalume, niruhusu mimi mtumishio nigombe neno mwenga zaidi.” Mfalume achiamba, “Haya gomba.” 13Mchetu achiamba, “Mbona phahi ukaapangira mai dza higo atu a Mlungu? Kpwa mana neno hiri achirorigomba mfalume rinamtiya makosani, kpwa kukala mfalume kamuuyiza kpwao yuya mwanawe ariyechimbira. 14Kpwa kpweli swiswi hosi lazima hundafwa, naswi hu dza madzi garigomwagika photsi, gasigowezekana kuzoleka tsona. Ela Mlungu kausa uhai wa mutu, badalaye iye nkutengeza njira ili iye ariyezolwa asienderere kukala kure naye. 15Hivi sambi nkedzagomba neno hiri kpwa bwana wangu mfalume, kpwa sababu atu akaniogofyera. Nami mtumishio nkaaza mwangu moyoni anaamba, ‘Niyagomba na mfalume chahi andanihendera haja yangu mimi mtumishiwe. 16Kpwa kukala mfalume andasikira aniokole kula mkpwononi mwa yuya mutu alondaye kunibananga mimi na mwanangu ili ahuuse kpwenye yo tsi ambayo Mlungu wahupha huimiliki.’ 1714:17 2 Samueli 19:27Ndipho mimi mtumishio nchiona, ‘Neno ra bwana wangu mfalume rindaoyeza nafsi yangu,’ mana uwe u dza malaika wa Mlungu ambaye anaweza kumanya garigo manono na garigo mai. Naye Mwenyezi Mlungu, Mlunguo na akale phamwenga nawe.”
18Ndipho mfalume achimjibu hiye mchetu achimuamba, “Nalonda nikuuze swali nawe usinifwitse hata neno.” Naye mchetu achiamba, “Bwana wangu mfalume na aniuze.” 19Mfalume achiamba, “Dze, mambo higa gosi, kukahendahumwa ni Joabu?” Hiye mchetu wamjibu achimuamba, “Kpwa kpweli, bwana wangu mfalume, ukagomba kpweli mana mtumishio Joabu ndiye achiyenilagiza nedze nigombe maneno higa gosi. 20Iye akagahenda higa ili kubadili hino hali irivyo hipha sambi. Nawe bwana wangu una ikima dza malaika wa Mlungu hata unamanya mambo gosi gahendekago kpwenye tsi.”
21Badaye mfalume achimuambira Joabu, “Ndipho nikakata shauri kuhusu dzambo hiri, phiya ukamuhale hiye barobaro Abusalomu umuuyize.” 22Naye Joabu wazama hadi chilanguche chichiguta photsi kumupha mfalume ishima na kumbariki achiamba, “Rero mino mtumishio nkamanya kukala ukanikubali, bwana wangu mfalume, kpwa kukala mfalume ukanitimizira haja yangu.” 23Phahi Joabu waunuka achiphiya hadi Geshuri, achimuuyiza Abusalomu Jerusalemu. 24Naye mfalume achiamba, “Hiye naaishi kanda mwakpwe nyumbani, husionane.” Phahi Abusalomu waishi mwakpwe nyumbani, kayamuona mfalume.
Daudi anamswamehe Abusalomu
25Phahi kahi ya Iziraeli yosi takuyakala na mutu hata mmwenga ariyetogolwa kpwa unono dza hiye Abusalomu. Kayakala na ila kula lihosini hadi nyayoni. 26Chila ariphonyola nyere za chitswache, (mana kala achinyola chila mwisho wa mwaka, kpwa sababu nyere zinamremerera), azipimapho hizo nyereze kala nkuphaha uziho wa zaidi ya kilo mbiri kpwa vipimo vya chifalume. 27Chisha Abusalomu wavyarirwa ana ahahu a chilume na mchetu mmwenga, ambaye waihwa Tamari, naye kala ni mchetu yekala na sura nono.
28Abusalomu wasagala miaka miiri mizima hiko Jerusalemu, bila kuonana uso kpwa uso na mfalume. 29Chisha Abusalomu achihuma akaihirwe Joabu, ili amphirike kpwa mfalume, ela Joabu warema kuphiya. Achihuma tsona kano ya phiri, ela achirema kuphiya. 30Ndipho Abusalomu achiambira atumishie, “Lolani! Munda wa Joabu u phephi na munda wangu, naye ana shayiri hiko. Mwimwi phiyani mkazitiye moho.” Phahi atumishi a Abusalomu achendautiya moho hinyo munda. 31Ndipho Joabu achiuka, achiphiya nyumbani kpwa Abusalomu achendamuuza “Mbona atumishio akautiya moho munda wangu?” 32Abusalomu achimjibu Joabu achiamba, “Lola, náhuma ujumbe kpwako kukuamba, ‘Ndzo hipha ili nikuhume kpwa mfalume ukamuuze, “Mbona waniuyiza kula Geshuri? Ingekala bora kpwangu kama ningesala kuko hiko hadi rero.” ’ Sambi phahi, niruhusu nikamuone mfalume, na ichikala nina kosa rorosi phahi na aniolage.” 33Phahi Joabu waphiya kpwa mfalume kpwendamuambira dzambo hiro. Naye mfalume wahuma Abusalomu arehwe. Ariphofika, Abusalomu achizama hadi chilanguche chichiguta photsi mbere za mfalume; naye mfalume achimdonera.
15Abusalomu anapanga njama mbii
1Bada ya higo, Abusalomu wadziikira tayari gari ra kuvwehwa ni farasi, farasi na atu mirongo mitsano azolao mbereze. 2Abusalomu kala achiunuka ligundzu chiti na kuima kanda ya njira iphiyayo ryango ra mudzi. Ichikala mutu yeyesi ariyekala na neno ambaro kala rifike kpwa mfalume ili kuriamula, Abusalomu kala achimuiha mutu hiye na kumuuza, “Ula mudzi uphi we?” Ye mutu angemjibu kpwa kumuambira mbari mwenga ya Iziraeli. 3Hiye Abusalomu nkumuamba, “Lola, manenogo ni maneno ga haki na ga sawa, ela taphana mutu achiyelagizwa ni mfalume kukuphundza.” 4Chisha Abusalomu angeenjereza kuamba, “Kama mino ningeikpwa kukala muamuli wa tsi hino, phahi chila mutu mwenye neno au kondo angekpwedza kpwangu, nami ningemupha hakiye!” 5Chisha mutu yeyesi ariphomsengerera ili alavye ishima mbereze, ye nkugolosa mkpwonowe, akamgbwira na kumdonera. 6Hivyo ndivyo Abusalomu arivyoahendera Aiziraeli osi, ariophiya kpwa mfalume ili ahewe haki, na hivyo ndivyo Abusalomu arivyovutiya atu a Iziraeli akale uphandewe.
7Uriphofika mwisho wa mwaka wa ne, Abusalomu wamuambira mfalume, “Navoya uniruhusu niphiye Heburoni nikause naziri yangu, nriyomuikira Mwenyezi Mlungu. 8Mana mino mtumishio naika naziri hipho niriphokala nasagala Geshuri hiko Aramu, nchiamba, ‘Napho Mwenyezi Mlungu andaniuyiza Jerusalemu chikpweli-kpweli, ndipho nami nindamuabudu ko Heburoni.’ ” 9Naye mfalume achimuambira, “Phiya kpwa amani.” Phahi waunuka, achiphiya Heburoni.
10Ela Abusalomu wahuma ahumwa chisiri-siri kpwa mbari zosi za Iziraeli kuamba, “Mara tu mundiphosikira sauti ya gunda ambani, ‘Abusalomu anatawala hiko Heburoni.’ ” 11Na atu magana mairi arioalikpwa atuluka Jerusalemu phamwenga na Abusalomu, achiphiya dza ajeni nao aphiya kuko na nia nono mana taamanyire chochosi kuhusu nyo mpango. 12Abusalomu ariphokala analavya sadaka, wahuma akaihwe Ahithofeli kula kpwakpwe kaya hiko mudzi wa Gilo. Iye kala ni mshauri wa Daudi. Njama yao yaenderera kukala na nguvu, mana atu ariokala phamwenga na Abusalomu azidi kukala anji.
Daudi anachimbira mudziwe
13Mjumbe wamtsolokera Daudi achimuamba, “Mioyo ya atu a Iziraeli ikagbwirana na Abusalomu.” 14Ndipho Daudi achiambira atumishie osi ariokala phamwenga naye hiko Jerusalemu, “Dzitayarisheni huchimbire au taphana mutu ndiyetiya kula mikononi mwa Abusalomu. Hendani wangbwi huukeni, sedze akedzahugbwira phapha na kuhurehera mai, na kuupiga mudzi huno kpwa upanga.” 15Hinyo atumishi achimuambira mfalume, “Swino atumishio hu tayari kuhenda rorosi ndiroamba uwe bwana wehu mfalume.” 16Phahi watuluka na atu osi a mwakpwe nyumbani, achiricha anachetu kumi, ili atundze yo nyumba ya chifalume. 17Hipho mfalume wauka na atu osi achimlunga, achendaima hipho nyumba ya mwisho wa mudzi. 18Atumishie osi atsupa phephi naye, Akerethi osi, Apelethi osi na hara Agathi magana sita ariokala akalungana naye kula Gathi nao piya achitsupa mbere za mfalume.
19Ndipho mfalume achimuuza Itai yuya Mgathi, “Mbona we nawe unaphiya phamwenga naswi? Uya, ukakale na mfalume muphya, mana uwe u mjeni, chisha wahendakpwedza kula kpwenu. 20Wahendakpwedza dzuzi-dzuzi tu, kpwa utu wani vino nikutangishe hiku na hiku nami mwenye hipha simanya mphiyako? Uwe uya na ro jeshiro kula Gathi. Naye Mwenyezi Mlungu naakuonere mendzwaye isiyosika na akale muaminifu kpwako.” 21Ela Itai wamjibu mfalume achimuamba, “Naapa kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu ariye moyo, na kama bwana wangu mfalume aishivyo, phophosi bwana wangu mfalume undiphokala, ikale ni chifo au uzima, ndipho ndiphokala mtumishio.” 22Phahi Daudi achimuambira Itai, “Haya, phiya ukavuke.” Itai, Mgathi achivuka na atue osi, na atu aho ariokala phamwenga nao. 23Na atu osi ariomuona mfalume na atue anatsupa, audula ndiro. Naye mfalume na atue achivuka Dete ra Kidironi, achigbwira njira ya weruni.
24Abiathari wakpwedza, Sadoki naye achedza phamwenga na Alawi osi, kuno anaritsukula sanduku ra chilagane ra Mlungu. Chisha ro sanduku ra Mlungu arihula achiriika photsi hadi atu osi achisira kuutuluka hinyo mudzi. 25Ndipho mfalume achimuambira Sadoki, “Uyiza hiro sanduku ra Mlungu hiko mudzini. Nchiphaha chibali kpwa Mwenyezi Mlungu andaniuyiza, nirione tsona sanduku hiri, na makaloge. 26Ela achiamba, ‘Simuhamira,’ phahi mino ni tayari anihende rorosi arionaro nnono kpwakpwe.” 27Mfalume piya wamuambira mlavyadzi-sadaka Sadoki, “Uwe u mutu wa kumanya mambo, hala mwanao Ahimaazi na Jonathani mwana wa Abiathari muuye hiko mudzini kpwa amani. 28Lolani, mino nindagodza phenye vivuko vya jangbwani hadi ndiphophaha habari kula kpwenu.” 29Phahi Sadoki na Abiathari arihala hiro sanduku ra Mlungu achiriuyiza Jerusalemu na achisala kuko.
30Daudi wagbwira njira achiambuka Mwango wa Mizaituni. Wadzibwiningiza chitswa, achiambuka bila ya virahu kuno anarira. Na hinyo atu osi ariokala phamwenga naye adzibwiningiza vitswa vyao kuonyesa ana sonono, achiambuka kuno anarira. 31Daudi achiambirwa kukala, “Ahithofeli ni mmwenga wa hinyo ariokuricha achigbwirana na Abusalomu.” Ndipho Daudi achiamba, “Ee Mwenyezi Mlungu, nakuvoya, urigaluze shauri ra Ahithofeli rikale ovyo.”
32Daudi ariphofika chirere cha hinyo mwango, phatu ambapho atu nkuabudu Mlungu, Hushai wa mbari ya Ariki, wakpwedzamphokera kuno akakpwanyula kandzuye, chisha akadzimwagira vumbi mwakpwe chitswani. 33Daudi achimuambira, “Uchiphiya phamwenga nami, undakala mzigo kpwangu. 34Ela uchiuya mudzini, na umuambire Abusalomu, ‘Mino ndakala mtumishio, ee mfalume; dza vyo nrivyokala mtumishi wa sowe hipho kare, ndivyo ndivyokala mtumishio,’ ndipho undaweza kubananga ushauri wa Ahithofeli kpwa ajili yangu. 35Kama umanyavyo, alavyadzi-sadaka Sadoki na Abiathari, a hiko phamwenga nawe. Kpwa hivyo, chila neno ndirorisikira katika dzumba ra mfalume, undaambira. 36Ana aho airi, Ahimaazi mwana wa Sadoki na Jonathani mwana wa Abiathari a phamwenga nao hiko, namwi mundaahuma anirehere habari ya chila neno ndirorisikira.” 37Phahi Hushai msenangbwa wa Daudi wainjira Jerusalemu wakati Abusalomu ariphokala anatsoloka.
16Siba anamphirikira Daudi chakurya
116:1 2 Samueli 9:9–10Daudi ariphochitsupa hicho chirere cha mwango, wakutana na Siba mtumishi mkpwulu wa Mefiboshethi, ambaye kala ana punda airi. Hinyo punda kala akapakiywa mikahe ya nganu magana mairi, magande gana mwenga ga zabibu za kuuma, matunda gana mwenga gavunwago wakati wa dzoho na chiriba cha uchi wa zabibu. 2Mfalume achimuuza Siba, “Vino ni vya ani?” Siba achiamba, “Punda ni a kuapandiza atu a nyumba ya mfalume, mikahe na matunda ni chakurya cha hinya anajeshi na uchi wa zabibu ni kpwa ajili ya kuaburudisha hinyo ndioremwa hiko jangbwani.” 316:3 2 Samueli 19:25–27Chisha mfalume achiuza, “Na ye mdzukulu wa bwanao a kuphi?” Siba achimuamba mfalume, “Asegere hiko Jerusalemu, mana anaririkana, ‘Rero atu a Iziraeli andaniuyizira ufalume wa tsawe.’ ” 4Ndipho mfalume achimuambira Siba, “Mali yosi yokala ya Mefiboshethi ndipho ni yako.” Siba achiamba, “Navumbama kukuishimu bwana wangu mfalume, nami navoya unikubali.”
Shimei anamlani mfalume Daudi
5Mfalume Daudi ariphofika phephi na Bahurimu, kpwatuluka mutu wa mryango wa Sauli aihwaye Shimei mwana wa Gera, achilani kuno anatuluka kondze. 6Chisha achimtsuphira mawe mfalume Daudi na maofisaage gosi, dzagbwe kala ana anajeshi na arindzi malumu uphandewe wa kulume na wa kumotso. 7Hiye Shimei ariphokala analani waamba hivi, “Phauke! Phauke! We mutu wa kuolaga! Kuna mana tsetsetse! 8Mwenyezi Mlungu akakuriphiza milatso yosi uriyoimwaga ya atu a nyumba ya Sauli ambaye watawala badalaye, naye Mwenyezi Mlungu akamupha utawala mwanao Abusalomu. Lola vino, urivyo tabuni kpwa kukala uwe u muolagadzi.” 9Ndipho Abishai mwana wa Seruya, achimuuza mfalume, “Kpwa utu wani rino diya ra kufwa rikulani we bwana wangu mfalume? Niruhusu nivuke, nikamkate chitswa.” 10Ela mfalume achimuamba, “Gano ganakuhusuni mwi ana a Seruya? Ichikala iye analani kpwa sababu Mwenyezi Mlungu akamuambira, ‘Mlani Daudi,’ ni ani phahi ndiyeuza, ‘Kpwa utu wani munahenda vino?’ ” 11Daudi achimuambira Abishai, na atumishie osi, “Hebu lolani, hiye mwanangu ariyetuluka mwangu chibiruni, analonda kunituluza roho, ingekala Mubenjamini hiyu? Richanani naye. Mricheni alani, kpwa sababu Mwenyezi Mlungu ndiye achiyemlagiza. 12Chahi Mwenyezi Mlungu andalola mai gachigoniphaha, naye andaniripha manono kpwa ajili ya lana ninayolaniwa rero.” 13Phahi Daudi na atue aenderera kulunga yo njira. Shimei naye waenderera kunyendeka mchechemo wa hinyo mwango kulolana na Daudi kuno anamlani, anamtsuphira mawe na kumtefurira vumbi. 14Naye mfalume na atue osi ariokala phamwenga naye atsoloka muho Joridani, akaremwa sana. Nao achioya phapho.
Hushai na Ahithofeli analavya mashauri
15Abusalomu na hinyo atu osi a Iziraeli atsoloka Jerusalemu, naye Ahithofeli kala a phamwenga nao. 16Ndipho Hushai, wa mbari ya Ariki, yuya msena wa Daudi ariphomtsolokera Abusalomu, wamuamba, “Mfalume na aishi maisha mare! Mfalume na aishi maisha mare!” 17Naye Abusalomu achimuuza Hushai, “Dze, higa ndigo manono unagomuonyesa msenao? Mbona kuphihire naye?” 18Hushai achimjibu Abusalomu achiamba, “Hata sivyo hivyo. Yuya ambaye Mwenyezi Mlungu na atue na atu osi a Iziraeli akamtsambula, ndiye mino ndakala wakpwe, nami ndakala phamwenga naye. 19Na chisha, ni ani ambaye ni nimuhumikire? Dze, isikale mwana? Dza viratu nirivyohumikira sowe, ndivyo ndakuhumikira.”
20Chisha Abusalomu achimuambira Ahithofeli, “Hebu huphe mashaurigo, huhendedze swino.” 21Naye Ahithofeli achimuambira Abusalomu, “Uwe injira kpwa anachetu a sowe, ambao akaaricha ili atundze dzumba ra chifalume, ndipho Aiziraeli osi andamanya kukala ukamvula nguwo sowe na chila ariye phamwenga nawe andazidi kukuunga mkpwono.” 2216:22 2 Samueli 12:11–12Phahi amchitira hema Abusalomu dzulu ya dari, naye achilala anachetu a ise mbere za Aiziraeli osi. 23Siku hizo mashauri arigolavya Ahithofeli gakala dza neno rilaro kpwa Mlungu. Hivyo ndivyo Daudi na Abusalomu arivyoishimu mashauri gosi ga Ahithofeli.
17Hushai anamphuphiza Abusalomu
1Zaidi ya higo, Ahithofeli wamuambira Abusalomu, “Niruhusu nitsambule atu elufu kumi na mbiri, niphiye nkamuendze Daudi usiku huno-huno, 2nami ndamshambuliya wakati ndiphokala akaremwa na ni mnyonje. Ndamtishira na atu osi ario phamwenga naye andachimbira, nimuolage mfalume macheye, 3na hinyo atu osi ndaauyiza kpwako. Chifo cha ye mutu umuendzaye chindasababisha osi akuuyire, nao atu osi andakala salama.” 4Shauri hiri raafwahira Abusalomu na atumia osi a Iziraeli.
5Ndipho Abusalomu achiamba, “Muiheni Hushai kula mbari ya Ariki, naye piya husikire anagaphi ga kuhuambira.” 6Hushai ariphokpwedza kpwa Abusalomu, Abusalomu achimuambira gara ambago Ahithofeli kala akamuambira naye achiuza, “Dze, atu ahende kama achivyoshauri? Napho sivyo, gomba wako.” 7Hushai achimuambira Abusalomu, “Shauri hiri achirorilavya Ahithofeli wakati huno siro nono. 8Uwe unamanya kukala sowe na atue ni atu masujaa nao mwao mioyoni ana utsungu dza dubu achiyefutwa anae hiko weruni. Chisha sowe ni mutu hodari wa viha, kandalala phamwenga na atue. 9Hivi sambi akafwitswa pangoni au phatu phanjina. Ichikala andatanguliya kukushambuliya, chila mutu ndiyesikira andaamba, ‘Atu anji alunganao na Abusalomu akaolagbwa.’ 10Phahi hata iye ariye sujaa, mwenye moyo dza wa simba, andavudzala kpwa wuoga kabisa, mana Iziraeli osi anamanya kukala sowe na atu ario phamwenga naye piya ni masujaa. 11Kpwa hivyo mashauri gangu ni higa: Aiziraeli osi kula Dani hadi Beeri-Sheba akusanyike kpwa unji dza mtsanga wa pwani na uwe mwenye ualongoze vihani. 12Hivyo hundamushambuliya phatu phophosi ndiphomuona, naswi hundamgbwerera dza manena gagbwavyo dzulu ya tsi. Iye phamwenga na atue osi tahundaaricha moyo hata mmwenga. 13Ichikala akadzitiya mudzi wowosi, phahi Iziraeli osi andareha kowa kpwa hinyo mudzi, naswi hundaumweha hadi deteni, wala takundaonekana hata dziwere mwenga dide.” 14Naye Abusalomu na atu osi a Iziraeli achiamba, “Ushauri wa Hushai ni mnono kuriko ushauri wa Ahithofeli.” Kpwa mana Mwenyezi Mlungu kala wakusudiya kurivundza shauri nono ra Ahithofeli ili amrehere Abusalomu mashaka.
Daudi anamanyiswa na kutsama
15Ndipho Hushai achiasemurira alavyadzi-sadaka Sadoki na Abiathari gara ambago Ahithofeli kala akamshauri Abusalomu na atumia a Iziraeli na nyo ushauri ambao iye mwenye kala akalavya. 16Alafu achiamba, “Sambi phahi phirikani habari upesi mkamuambire Daudi kukala, ‘Usiku huno msilale phephi na vivuko vya jangbwani, ela kpwa vyovyosi vukani sedze mfalume na atu osi ario nao akaolagbwa.’ ” 17Phahi Jonathani na Ahimaazi kala achigodza hiko Eni-Rogeli na mtumishi mmwenga wa chichetu kala achiphiya na kuapha habari nao akaphiya kumuambira mfalume Daudi, mana aho kala ni asionekane ainjirapho mudzini. 18Ela barobaro mmwenga waaona, naye achimuambira Abusalomu. Phahi osi airi ahenda wangbwi achiuka. Aphiya hadi Bahurimu, nyumbani kpwa mutu ariyekala na chisima phakpwe muhalani, achiinjira mo chisimani. 19Na mchewe achihala chifwiniko achichibwiningiza hicho chisima na achianika mtsere uchiophondwa dzuluye wala dzambo hiro tariyamanyikana. 20Nao atumishi a Abusalomu ariphomfikira yuya mchetu pho nyumbani achimuuza, “Ahimaazi na Jonathani akuphi?” Yuya mchetu achiaambira, “Akavuka chidzuho cha madzi.” Phahi ariphoaendza na asiaone, auya Jerusalemu.
21Ariphokala akauka, hinyo atu atuluka himo chisimani, achiphiya kpwa mfalume Daudi, achimsemurira mpango wosi wa Ahithofeli kumuhusu chisha achimuamba avuke muho wangbwi. 22Ndipho Daudi na atu osi ariokala phamwenga naye aunuka, achivuka Joridani. Kuriphocha taphayakala na hata mmwenga wao ambaye kayavuka.
23Naye Ahithofeli ariphoona kukala mashaurige tagakalungbwa, wapanda pundawe achiuka, achiphiya kpwakpwe kaya hiko kpwao mudzini. Bada ya kuika sawa mambo ga mwakpwe nyumbani, wadzisongola na achizikpwa phao vikurani.
24Daudi kala akaphiya Mahanaimu. Naye Abusalomu phamwenga na atu osi a Iziraeli kala avuka Joridani. 25Abusalomu kala akamtsambula Amasa akale mkpwulu wa jeshi badala ya Joabu. Hiye Amasa kala ni mwana wa mutu aihwaye Ithira, Muisimaili, ariyelóla Abigaili mwana mchetu wa Nahashi, mwanao mchetu wa Seruya, nine wa Joabu. 26Iziraeli na Abusalomu achita kambi hiko tsi ya Giliadi.
27Daudi ariphofika Mahanaimu, Shobi mwana wa Nahashi kula Raba, Muamoni, Makiri mwana wa Amieli kula Lo-Debari na Barizilai, Mgiliadi kula Rogelimu, 28areha tandiko, mabakuli, nyungu, nganu, shayiri, unga, ndodore, maragbwe, dengu, 29asali, siagi, mangʼondzi na mafuha ga ngʼombe, ili Daudi na atu ariokala phamwenga naye aphahe kurya. Kpwa mana aamba, “Atu hinyo ana ndzala, chisha akaremwa na chiru hiko jangbwani.”
18Chifo cha Abusalomu
1Chisha Daudi wakusanya atu ariokala nao achitsambula akulu a vikosi vya anajeshi elufu-elufu na akulu a vikosi vya anajeshi gana-gana. 2Phahi Daudi waaganya hinyo atu vikosi vihahu, achiahuma vihani. Chikosi chimwenga tsini ya Joabu, cha phiri tsini ya Abishai mwana wa Seruya mwanao wa Joabu na cha hahu tsini ya Itai, Mgathi. Mfalume achiambira vikosivye, “Kpwa kpweli mimi mwenye ndaphiya phamwenga namwi.” 3Ela atu achiamba, “Uwe usiphiye, kpwa mana huchilazimika kuchimbira, taandahuona siswi kukala chitu. Au nusu yehu huchifwa, taandahuona kukala chitu. Ela uwe u wa samani dza atu elufu kumi katika swiswi, kpwa hivyo ni baha ukale tayari kuhurehera msada kula mudzini.” 4Mfalume achiaambira, “Mgaonago manono mwenu matsoni ndigo ndagahenda.” Phahi mfalume achiima kanda ya ryango na hinyo atu achituluka kpwa makundi ga magana na maelufu. 5Chisha mfalume achiamuru Joabu, Abishai na Itai achiamba, “Kalani a pole kpwa ye barobaro Abusalomu kpwa ajili yangu.” Na anajeshi osi achisikira pho mfalume ariphoalagiza akulu osi kuhusu Abusalomu.
6Hipho majeshi gatuluka kuphiya weruni ili kupigana na Iziraeli, navyo viha vyakala ndani ya tsaka ra Efuraimu.18:6 Tsaka hiri kala ri kahi-kahi ya mudzi wa Mahanaimu na muho Joridani.7Jeshi ra Iziraeli rashindwa ni majeshi ga Daudi, nako siku iyo kuchikala na mafwa manji, atu aphahao elufu mirongo miiri aolagbwa. 8Viha vyagota tsaka rosi, na ariofwa mo tsakani siku iyo akala anji kuriko hara arioolagbwa na upanga.
9Na Abusalomu achikutana na anajeshi anjina a Daudi. Hiye Abusalomu kala anaphirika nyumbu naye watsupa tsini ya panda ndziho za mwaloni mkpwulu ndipho chitswache chichigama kpwenye hinyo mwaloni, achirichwa analewalewa na yuya nyumbu ariyekala akampanda achiphiya vyakpwe. 10Phahi mutu mmwenga ariphoona higo waphiya kpwa Joabu achendamuambira, “Mino nkamuona Abusalomu analewalewa dzulu ya muhi wa mwaloni.” 11Naye Joabu achimuuza hiye mutu ariyemupha hizo habari, “Dze, we ukamuona? Mbona phahi kukamuolaga phapho hipho? Mino ningekupha vipande kumi vya feza na mkanda.” 12Ela yuya mutu achimjibu Joabu achiamba, “Hata kala che ukanipha vipande elufu vya feza, mino che sindagolosa mkpwono wangu vivyo kuolaga mwana wa mfalume. Kpwa mana násikira mwenye mfalume ariphokulagizani, uwe, Abishai na Itai achiamba, ‘Manyirirani sana mutu yeyesi asimzuru hiye barobaro Abusalomu.’ 13Na chisha, kama ningemkosera kpwa kumuolaga, mfalume angemanya na uwe mwenye kungenikanira.” 14Ndipho Joabu achiamba, “Siweza kuangamiza wakati dza huno na uwe.” Achihala mafumo mahahu mwakpwe mkpwononi naye achimdunga Abusalomu moyoni, ariphokala achere moyo analewalewa dzulu ya mwaloni. 15Alafu barobaro kumi akumtsukurira silaha Joabu amzunguluka Abusalomu, achimpiga hadi achimuolaga.
16Chisha Joabu wapiga gunda, navyo vikosi vyosi vichiuya kula kualunga Iziraeli, mana Joabu waazuwiya. 17Nao amuhala Abusalomu achimtsupha ndani ya dibwa kulu mura tsakani na dzuluze achimuikira tsulu kulu sana ya mawe, chisha Iziraeli osi achimbira chila mutu kpwakpwe kaya. 18Hiye Abusalomu ariphokala a moyo kala akahala na kudzidzengera iyo nguzo iriyo Dete ra Mfalume, kpwa mana waamba, “Mino sina mwana wa kuika dzina rangu.” Nayo wayiiha kpwa dzinare mwenye ndiyo mana inaihwa chinara cha Abusalomu hadi rero.
19Phahi Ahimaazi mwana wa Sadoki achiamba, “Niruhusu nizole nimphirikire mfalume habari kuhusu vira Mwenyezi Mlungu achivyomtivya kula mikononi mwa avihae.” 20Joabu achimjibu achiamba, “Uwe siwe ndiyephirika habari rero, undaphirika siku zanjina ela rero kundaphirika kpwa sababu mwana wa mfalume akafwa.” 21Ndipho Joabu achimuambira Mkushi mmwenga, “Phiya ukamuambire mfalume higo uchigogaona.” Hiye Mkushi wamzamira Joabu na achizola. 22Ndipho Ahimaazi achimuambira Joabu kano ya phiri, “Nakuhendeke vira ndivyokala ela nipha ruhusa nimlunge ye Mkushi.” Naye Joabu achiamba, “Kpwa nini uphirike uwe hizo habari? Kundaphaha zawadi yoyosi.” 23Achiamba, “Nakuhendeke hiro ritakaro kala, ela naphiya.” Achimuamba, “Haya phiya.” Ndipho Ahimaazi achizola na njira ya tsi ya kugbwa, achimtsupa yuya Mkushi.
24Phahi Daudi kala asegere kahi-kahi ya ryango ra kondze na ryango ra ndani, mrindzi achipanda nyo ukuta hadi dzulu ya paa ra ro ryango. Ariphounula matso waona mutu aredza macheye mairo. 25Mrindzi achikota kululu kumuambira mfalume. Naye mfalume achiamba, “Napho a macheye, ana habari nono.” Naye hiye mutu wazidi kusengera phephi. 26Chisha hiye mrindzi achiona mutu wanjina aredza mairo, achimuiha mrindzi wa mryango achimuamba, “Naona mutu wanjina aredza mairo macheye.” Mfalume achiamba, “Hiyu naye piya lazima anareha habari nono.” 27Na hiye mrindzi achiamba, “Nionavyo mimi mairo ga yuya wa kpwandza ni kama ga Ahimaazi mwana wa Sadoki.” Naye mfalume achiamba, “Iye ni mutu mnono, aredza na habari nono.” 28Ahimaazi wagomba na raka ra dzulu, achimuambira mfalume, “Chila chitu chikaphiyato.” Achidzibwaga chimabumabu mbere za mfalume achiamba, “Naatogolwe Mwenyezi Mlungu, Mlunguo, achiyekupha ushindi wa atu ariokala anakuasi, bwana wangu mfalume.” 29Mfalume achiuza, “Dze, ye barobaro Abusalomu a salama?” Ahimaazi wamjibu achiamba, “Joabu achiphomuhuma mtumishi wa mfalume, mino mtumishio, nkaona atu anahangaika sana, ela sikamanya sababuye.” 30Naye mfalume achiamba, “Kala kanda uime hipha.” Wasengera kanda, achiima.
31Ndipho hiye Mkushi achitsoloka, naye achiamba, “Nkakurehera habari nono bwana wangu mfalume. Rero Mwenyezi Mlungu akakutivya kula kpwa hinyo osi ariounuka kupigana nawe.” 32Naye mfalume achimuuza hiye Mkushi, “Dze, ye barobaro Abusalomu a salama?” Hiye Mkushi achimjibu achiamba, “Aviha a bwana wangu mfalume, na osi aunukao ili akudhuru na akale dza arivyo hiye barobaro.”
33Mfalume wakakama sana, achipanda dzulu, achiinjira chumba chirichokala dzulu ya ryango kuno anarira. Ariphokala anaphiya waamba, “Mwanangu Abusalomu! Ee mwanangu! Mwanangu Abusalomu! Baha kala nkafwa mimi kuriko uwe, Abusalomu, ee mwanangu, ee mwanangu!”
19Joabu anamdemurira Daudi
1Chisha Joabu waambirwa, “Mfalume anarira na kusononeka kpwa ajili ya Abusalomu.” 2Na siku iyo raha ya ushindi ichigaluka kukala chiriro kpwa chila mutu, mana anajeshi asikira kukala, “Mfalume anasononekera mwanawe.” 3Atu achiinjira mudzini kudzifwitsa-fwitsa siku iyo dza vira atu aonavyo waibu hipho achimbirapho vihani. 4Mfalume achidzibwiningiza uso na achirira kpwa raka ra dzulu achiamba, “Mwanangu Abusalomu, Abusalomu mwanangu, mwanangu!”
5Phahi Joabu wainjira mo chumbani arimokala mfalume, achendamuamba, “Uwe rero ukaaibisha anajeshi osi achiokutivya we mwenye, anao alume na achetu, acheo na anachetuo. 6Unaamendza hara akumenao na kumera hara akumendzao. Mana rero ukahuonyesa wazi kukala akulu a majeshi na anajeshio si chitu kpwako. Rero nkamanya kukala Abusalomu angekala achere moyo na swiswi hosi kama hukafwa, kpwako ingekala sawa. 7Sambi phahi, unuka utuluke kondze ukagombe na anajeshio maneno ga kuatiya moyo, mana mino naapa kpwa Mwenyezi Mlungu, usiphotuluka, usiku huno taphana hata mutu mmwenga ndiyesala phamwenga nawe. Na mambo higa gandakala mai sana kpwako kuriko mai gosi garigokuphaha hangu uvulanao hadi rero.” 8Ndipho mfalume achiunuka, achendasagala ryangoni. Atu aambirwa kukala mfalume asegere ryangoni, nao osi akusanyika mbere za mfalume.
Daudi anauya Jerusalemu
Hipho Aiziraeli osi ariphokala akachimbira chila mutu kpwakpwe kaya, 9ajibizana katika mbari zosi za Iziraeli achiamba, “Mfalume wahutuluza mikononi mwa Afilisti na aviha ehu anjina, pho vino akachimbira tsiiye kpwa sababu ya Abusalomu. 10Hiye Abusalomu, huriye mmwagira mafuha ili akale mtawala wehu akafwa vihani. Pho mbona mwino tamgomba neno rorosi ra kumuuyiza tsona mfalume?”
11Mfalume Daudi ariphosikira maneno higo hiko arikokala anasagala, wahuma ujumbe kpwa alavyadzi-sadaka Sadoki na Abiathari achiaambira, “Kagombeni na atumia a Juda muauze, ‘Kpwa utu wani mwino mkale a mwisho kumuuyiza mfalume kpwakpwe kaya? Gosi gagombwago ni Aiziraeli gakanifikira mimi mfalume. 12Mwimwi mu abari angu, mbona phahi munakala a mwisho kumuuyiza tsona mfalume?’ 13Chisha piya mkamuambire Amasa, ‘Dze, we siwe mdugu wangu? Naapa kpwa Mwenyezi Mlungu kukala uwe nkakuika mkpwulu wa jeshi rangu badala ya Joabu.’ ” 14Phahi maneno higo ga Daudi gauyiza phamwenga atu osi a Juda, nao achikala chitu chimwenga, ndipho achihuma ujumbe kpwa mfalume kpwendamuamba, “Uya na anajeshio osi.” 15Hivyo mfalume achiuya hadi muho Joridani. Nao atu a Juda akpwedza Giligali kpwendamphokera mfalume na kumvusa Joridani.
1619:16 2 Samueli 16:5–13Shimei mwana wa Gera, Mʼbenjamini, kula Bahurimu wahenda wangbwi wa kutserera phamwenga na atu a Juda ili akakutane na mfalume Daudi. 17Na hiye Shimei waphiya phamwenga na atu elufu a Benjamini. Siba, mtumishi wa nyumba ya Sauli piya naye waphiya na hinyo anae kumi na tsano na atumishie mirongo miiri kuvuka Joridani kabila ya mfalume. 18Avuka ili akaaterye atu a nyumba ya mfalume kuvuka na kumuhendera mfalume gosi arigolonda. Wakati mfalume ariphokala analonda kuvuka Joridani, Shimei mwana wa Gera wakpwedzamzamira. 19Achimuambira mfalume, “Bwana wangu navoya usinihesabu kukala ni mkpwosa wala usigatambukire gara nirigohenda siku hira uriphotuluka Jerusalemu. 20Mino namanya kukala nákosa, ndio mana rero nkakala wa kpwandza wa mbari19:20 Chieburania chinaamba nyumba ya Yusufu. zanjina za Iziraeli kpwedzakutana na bwana wangu mfalume.” 21Abishai mwana wa Seruya wamjibu achiamba, “Dze, Shimei asiolagbwe kpwa kumlani mpakpwa mafuha wa Mwenyezi Mlungu?” 22Ela Daudi achiamba, “Ganakuhusuni mwi ana a Seruya? Mbona mnalonda mkale aviha angu rero? Rero siyo siku ya kuolaga mutu yeyesi hipha Iziraeli. Namanya kpwa hakika kukala rero nkakala tsona mfalume wa Iziraeli.” 23Chisha mfalume achimuapira Shimei achimuambira, “Uwe kundafwa bii.”
2419:24 2 Samueli 9:1–13; 16:1–4Chisha Mefiboshethi mdzukulu wa Sauli, achitserera ili akutane na mfalume. Hangu siku ariphouka mfalume hadi siku ariyouya salama, Mefiboshethi kala kaatire kombe za maguluni, kayadira masharubu wala kufula nguwoze. 25Phahi ariphofika kula Jerusalemu kumphokera mfalume, mfalume wamuuza, “Mefiboshethi, mbona kuyaphiya phamwenga nami?” 26Naye wamjibu, “Bwana wangu mfalume, mtumishi wangu wanisalata. Kpwa kukala mino namuambira, ‘Niandikira punda nipande ili niphiye phamwenga na mfalume.’ Mana kama umanyavyo mino nchiswere. 27Naye waniochera ngulu kpwa bwana wangu mfalume. Ela uwe u dza malaika wa Mlungu, kpwa hivyo henda uonavyo ni sawa. 28Kpwa mana atu osi a nyumba ya baba anafwaha kuolagbwa ni uwe bwana wangu. Ela ukanihenda mmwenga wa hinyo aryao phamwenga na uwe. Pho vino nina haki yani ya kumririra mfalume zaidi?” 29Phahi mfalume achimuambira, “Taina haja uenderere kuniambira mambo higo. Mino naamula, uwe na Siba muiganye iyo minda ya Sauli.” 30Naye Mefiboshethi achimuambira mfalume, “Mrichire Siba minda yosi, mino nkatosheka vira bwana wangu mfalume uchivyokpwedza kpwako kaya salama.”
3119:31 2 Samueli 17:27–29Chisha Barizilai yuya Mgiliadi, wakpwedza kula Rogelimu hadi Joridani ili amvuse mfalume muho Joridani. 32Hiye Barizilai kala ni mtumia sana wa miaka mirongo minane. Iye kala ni tajiri sana na ndiye yemupha chakurya mfalume ariphokala Mahanaimu. 33Naye mfalume wamuambira Barizilai, “Vuka uphiye hosi hiko Jerusalemu nami niyakutundza.” 34Ela Barizilai wamjibu mfalume achimuamba, “Siku zangu chizosala ni ngaphi phahi hata niphiye phamwenga na mfalume Jerusalemu? 35Nina miaka mirongo minane rero. Hipha sambi siweza kutafwautisha garigo manono na mai kpwangu. Sisikira mtswano wa chochosi nryacho au ninwacho. Vivi siweza kusikira vinono sauti za aimbadzi. Simendze kukala mzigo kpwa bwana wangu mfalume. 36Mimi nalonda nivuke Joridani phamwenga nawe charo chifupi tu. Mbona phahi mfalume uniphe zawadi ya aina hiyo? 37Mino niricha niuye ili nikafwerere kpwangu kaya, phephi na mbira ya baba na ya mayo. Ela hiyu mtumishi wangu Kimuhamu naavuke, aphiye phamwenga na uwe bwana wangu mfalume. Nawe kamuhendere iye ganagokufwahira.” 38Mfalume wamjibu achimuamba, “Haya, Kimuhamu andaphiya nami, naye ndamuhendera gara ganagokufwahira uwe na chila ndirolonda kula kpwangu, mino ndarihenda kpwa ajiliyo.” 39Ndipho atu osi achivuka Joridani, naye mfalume achivuka, chisha mfalume achimdonera Barizilai, achimʼbariki, naye Barizilai achiuya kpwakpwe kaya.
40Mfalume ariphovuka waphiya Giligali phamwenga na Kimuhamu. Anajeshi osi a Juda na nusu ya atu a Iziraeli amsindikiza mfalume kuvuka. 41Chisha atu osi a Iziraeli akpwedza kpwa mfalume achimuambira, “Mbona ndugu zehu atu a Juda akakuhala bila ya kuhuambira wakati anakuvusa Joridani, uwe, atu a phako kaya na osi ariokala phamwenga nawe?” 42Ndipho atu osi a Juda achiajibu hinyo atu a Iziraeli, “Ni kpwa sababu mfalume swino ni ndugu yehu tututu. Pho mbona mwino dzambo hiri rikakureyezani? Dze, swino hukarya chitu chochosi cha mfalume? Hebu swino akaupha zawadi yoyosi?” 43Hinyo atu a Iziraeli achiajibu atu a Juda achiamba, “Swino mfalume anauhusu kano kumi zaidi ya vira anavyokuhusuni mwimwi, tsona hunayo haki katika Daudi zaidi, mbona phahi mwino mkahubera hivi? Tambukirani swiswi hwakala a kpwandza kulavya azo ra kumuuyiza mfalume.” Ela atu a Juda ahujibu chisiru kushinda nyo atu a Iziraeli.
20Sheba anamuasi Daudi
120:1 1 Afalume 12:16; 2 Nyakati 10:16Phahi hiko Giligali kpwakala na mutu asiye na mana aihwaye Sheba mwana wa Bikiri, mutu wa mbari ya Benjamini. Wapiga gunda achiamba,
“Swino tauna mtalo na Daudi,
wala tauna seemu kahi ya mwana wa Jese.
Mwino Iziraeli, phiyani chila mutu kpwakpwe kaya.”
2Phahi atu osi a Iziraeli arichana na Daudi, achimlunga Sheba ela atu a Juda akala aaminifu kpwa mfalume Daudi, nao achimlunga kula Joridani hadi Jerusalemu.
320:3 2 Samueli 16:22Mfalume Daudi ariphotsoloka kpwakpwe hiko Jerusalemu, wahala hara anachetu kumi arioaricha kutundza nyumba, achiatiya nyumbani arindwe. Waarisa ela kayalala nao tsona. Phahi afungbwa hadi siku ya kufwa kpwao, kuno anaishi hali ya ugungu.
4Chisha mfalume achimuambira Amasa, “Siku ya hahu kula rero nalonda uwe na jeshi rosi ra Juda mkusanyike mbere zangu.” 5Amasa waphiya kpwendaakusanya atu a Juda ela wachelewa zaidi ya hinyo muda arioikirwa. 6Ndipho Daudi achimuambira Abishai, “Mino naona Sheba mwana wa Bikiri andaupha tabu kuriko Abusalomu. Kpwa hivyo hala anajeshi angu, umlunge, sedze akainjira midzi yenye ngome, akahuchimbira husimuone tsona.” 7Abishai watuluka Jerusalemu phamwenga na Joabu, Akerethi, Apelethi na masujaa osi ili kumlunga-lunga Sheba. 8Ariphofika kpwenye dziwe kulu ambaro ri hiko Gibioni, Amasa wakpwedzamphokera. Naye Joabu kala akavwala mavwazige ga viha, na dzuluye mkpwanda na upanga uriotiywa chowani mwakpwe chibiruni. Joabu ariphodzituluza, upanga watuluka chowani uchitsopoka. 9Naye Joabu achimuambira Amasa, “Haya uviphi mwenehu?” Chisha Joabu achimgbwira Amasa cheru na mkpwonowe wa kulume avi analonda amdonere. 10Ela Amasa kayaona ro rumu rokala mkpwono wanjina wa Joabu. Ndipho achimdunga naro ndanini limwenga bahi, achimmwaga mahumbo, naye achifwa. Chisha Joabu na mwanao Abishai achienderera kumlunga Sheba. 11Mutu mmwenga wakpwedzaima phephi na mwiri wa Amasa achiamba, “Yeyesi ammendzaye Daudi na Joabu, na amlunge Joabu.” 12Ela mwiri wa Amasa kala u tele milatso hipho kahi-kahi ya barabara. Iye mutu ariphoona chila mutu edzaye phara nkuima, wausa mwiri wa Amasa hipho barabarani achendauika weruni na achiubwiningiza nguwo. 13Na uriphouswa hipho barabarani, atu osi atsupa, achiphiya na Joabu kpwendalunga-lunga Sheba.
14Na hiye Sheba watsupa kahi-kahi ya mbari zosi za Iziraeli hadi mudzi wa Abeli-Bethi-Maaka nao Abikiri osi achikusanyika achimlunga. 15Atu osi ariokala phamwenga na Joabu akpwedza achimzangira hiko mudzi wa Abeli-Bethi-Maaka, aika tsumbi ya mitsanga ichikala avi nchidzango phephi na mudzi kugbwirana na ukuta. Atu osi ariokala phamwenga na Joabu achiandza kubomola-bomola ili aubwage. 16Ndipho mchetu mmwenga mwenye achili kula mo mudzini, achikota kululu achiamba, “Phundzani, phundzani; muambireni Joabu edze hipha phephi, nigombe naye.” 17Joabu achimsengerera, na hiye mchetu achiamba, “We ndiwe Joabu?” Naye wamjibu achiamba, “Oho ndimi.” Ndipho achimuambira, “Sikiza maneno ga mtumishio.” Achimjibu achiamba, “Mino nakuphundza.” 18Chisha achiamba, “Hipho kare atu kala achiamba, ‘Phiyani hiko Abeli mkauze mashauri,’ hivyo ndivyo arivyosuluhisha shida zao. 19Swiswi hu atu aaminifu katika Iziraeli na hunamendza amani. Sambi uwe ukakusudiya kuubananga mudzi muhimu hipha Iziraeli. Mbona unalonda kuangamiza seemu ambayo ni mali ya Mwenyezi Mlungu?” 20Joabu wamjibu achiamba, “Sihenda hivyo tse! Sikakusudiya kuuangamiza wala kuubananga. 21Uchivyogomba sivyo hivyo, ela mutu mmwenga kula myango ya Efuraimu, aihwaye Sheba akamuasi mfalume Daudi. Mchinipha hiye mutu tu, mino ndauka mudzi huno.” Iye mchetu achimuambira Joabu, “Hundakutsuphira chitswache na dzulu ya ukuta.” 22Ndipho hiye mchetu kpwa ikimaye waphiya kpwa atu osi. Nao amkata chitswa Sheba mwana wa Bikiri, achimtsuphira Joabu hiko kondze. Ndipho Joabu achipiga gunda, na atue achitsamukana kula mo mudzini, chila mutu achiuya kpwakpwe kaya. Naye Joabu achiuya hadi Jerusalemu kpwa mfalume.
23Joabu wakala mkpwulu wa jeshi rosi ra Iziraeli. Benaya mwana wa Jehoyada naye kala ni mkpwulu wa Akerethi na Apelethi. 24Adoramu kala ni mkpwulu wa kazi za shokowa na Jehoshafati mwana wa Ahiludi kala ni muiki wa vitabu vya kumbukumbu za tsi. 25Sheva kala ni muandishi na Sadoki na Abiathari kala ni alavyadzi-sadaka. 26Ira kula mudzi wa Jairi piya naye kala ni mlavyadzi-sadaka wa Daudi.
21Agibioni anariphiza chisasi
1Siku za utawala wa Daudi kpwakala na ndzala muda wa miaka mihahu mfululizo. Ndipho Daudi achimvoya Mwenyezi Mlungu, naye Mwenyezi Mlungu achiamba, “Sauli na atu a nyumbaye ana kosa ra kumwaga milatso kpwa kuolaga baazi ya Agibioni.” 221:2 Joshuwa 9:3–15Ndipho mfalume achiaiha Agibioni achigomba nao. (Agibioni sio Aiziraeli, ela kala ni Aamori ariosazwa. Dzagbwe Aiziraeli kala akahenda mapatano nao, Sauli walonda kuaolaga osi katika juhudize za kuendeleza atu a Iziraeli na a Juda.) 3Ndipho Daudi achiauza hinyo Agibioni, “Mnalonda nikuhendereni utu wani? Nawezadze kureha upatanisho, ili mubariki atu a Mwenyezi Mlungu?” 4Na hinyo Agibioni achimjibu achiamba, “Dzambo kahi yehu na nyumba ya Sauli tarindariphiwa kpwa feza wala zahabu wala swino tahuna haki ya kuolaga mutu yeyesi wa Iziraeli.” Mfalume achiauza, “Pho vino munaniamba nikuhendereni utu wani?” 5Nao achimjibu mfalume achiamba, “Yuya mutu ariyelonda kuhuangamiza ili husikalepho kpwenye tsi ya Iziraeli 6phahi, nahureherwe alume sabaa kula chivyazi cha Sauli, naswi huaolage na huatsundike dzulu za mihi mbere za Mwenyezi Mlungu hiko Gibeya, mudzi arikola Sauli, ariyetsambulwa ni Mwenyezi Mlungu.” Mfalume achiamba, “Nindakuphani.”
721:7 1 Samueli 20:15–17; 2 Samueli 9:1–7Ela mfalume achimuonera mbazi Mefiboshethi mwana wa Jonathani, mdzukulu wa Sauli, kpwa ajili ya chirapho cha Mwenyezi Mlungu chirichokala kahi ya Daudi na Jonathani. 821:8 1 Samueli 18:19Mfalume waahala Arimoni na Mefiboshethi, ana airi a Risipa mwana mchetu wa Aya ambao waavyala na Sauli, na ana atsano a Merabu mwana mchetu wa Sauli ambao waavyala na Adirieli, mwana wa Barizilai kula mudzi wa Mehola. 9Achialavya kpwa Agibioni, nao achiaolaga na achiatsundika mihini mbere za Mwenyezi Mlungu hiko mwangoni. Osi sabaa aolagbwa chivyamwenga siku za kpwandza-kpwandza za mwandzo wa mavuno ga shayiri. 10Naye Risipa mwana mchetu wa Aya achihala gunia achirihumira kudzitengezera utu dza chibanda maweni, achikala phapho hangu mwandzo wa mavuno hadi mvula iriphopiga hira miri. Naye kayaricha nyama a mapha kutsota miri iyo mutsi wala nyama a tsakani kurya iyo miri usiku. 11Daudi ariphosikira gara garigohendwa ni Risipa mwana wa Aya, mwanachetu wa Sauli, 1221:12 1 Samueli 31:8–13wakpwendahala mifupha ya Sauli na ya mwanawe Jonathani kula kpwa atu a Jabeshi-Giliadi. Atu hinyo kala akaihala chisiri kula uwanja wa Bethi-Shani, hipho Afilisti ariphoatsundika, siku ariyomturya Sauli hiko Giliboa. 13Daudi waireha iyo mifupha ya Sauli na ya mwanawe Jonathani, piya wakpwendazola-zola iyo mifupha ya hinyo ariosongolwa. 14Chisha iyo mifupha yazikpwa phamwenga na ya Sauli na ya mwanawe Jonathani mbirani mwa Kishi, ise wa Sauli hiko Sela, kpwenye tsi ya Benjamini. Aho ahenda gosi arigoamuru mfalume, na badaye Mlungu wasikira mavoyo gao garigohusu yo tsi yao.
Viha na jeshi ra Afilisti
15Kpwakala na viha tsona kahi ya Afilisti na Aiziraeli. Daudi na atumishie atserera kpwendapigana na Afilisti, naye Daudi wasirirwa ni nguvu. 16Ishibi-Benobu mutu ariyekala mmwengawapho wa chivyazi cha Arafa,21:16 Atu a chivyazi cha Arafa kala ni madzitu. yekala na fumo ra shaba rokala na uziho wa kilo tahu na nusu, na kala akadzifunga upanga muphya, naye wajeza kumuolaga Daudi. 1721:17 1 Afalume 11:36; Zaburi 132:17Ela Abishai mwana wa Seruya, achimtivya, achimpiga iye Mfilisti achimuolaga. Ndipho atu a Daudi achimuapira achiamba, “Uwe kundaphiya tsona phamwenga naswi vihani sedze ukaizima taa ya utawala wa Iziraeli.”
18Bada ya gaga, kpwakala na viha tsona na Afilisti ko Gobu, ndipho Sibekai kula mudzi wa Husha wamuolaga Safu, ariyekala mmwengawapho wa Arafa. 19Kpwakala na viha tsona na Afilisti ko Gobu, na Elihanani mwana wa Jairi kula Bethilehemu, achimuolaga Lahimi, mwanao wa Goliathi kula Gathi ambaye mphini wa fumore wakala dza muhi wa mfumadzi wa nguwo. 20Kpwakala na viha vyanjina ko Gathi, kurikokala na dzitu kulu ambaro kala rina mala sita chila mkpwono na mala sita chila gulu, jumula ya mala mirongo miiri na ne. Iye naye wakala wa chivyazi cha Arafa. 21Naye hiye aripholaphiza Aiziraeli, Jonathani mwana Shimea, mwanao wa Daudi achimuolaga.
22Hinyo atu a ne kala ni a chivyazi cha Arafa kula Gathi, nao aolagbwa ni Daudi na jeshire.
22Daudi anamuimbira Mlungu
1Daudi wamuimbira Mwenyezi Mlungu maneno ga wira huno, hipho siku Mwenyezi Mlungu ariphomtivya kula mikono ya avihae osi na kula mkpwono wa Sauli; 2achiamba,
“Mwenyezi Mlungu ndiye mwamba wangu, na ngome yangu, na muokoli wangu.
3Mlungu ni mwamba wangu, iye ndiye chimbiriro rangu
ngao yangu, na nguvu ya wokofu wangu. Iye ndiye ngome yangu, na chimbiriro rangu,
muokoli wangu, anitivyaye na atu a fujo.
4Námvoya Mwenyezi Mlungu astahiliye kutogolwa,
naye achinitivya na maadui gangu.
5Maimbi ga chifo ganizunguluka,
mafuriko ga kuangamiza ganibwiningiza.
6Kowa za kuzimu zanilinga-linga,
mihambo ya chifo yanizangira.
7Katika kugaya kpwangu námuiha Mwenyezi Mlungu,
námririra Mlungu wangu.
Naye wasikira sauti yangu kula mo mwakpwe nyumbani,
masikiroge gachiphundza chiriro changu.
8Yo tsi yasumba na ichikakama,
misingi ya mlunguni ichisumba
kpwa sababu Mlungu kala akatsukirwa.
9Mosi wafuka kula mwakpwe pulani,
moho uochao uchituluka kula mwakpwe mromoni,
makala ga moho gachituluka kula mumo.
10Mlunguni wakuzamisa achitserera,
ingu dziru richikala ri tsini ya maguluge.
11Wapanda dzulu ya kerubi achiuruka.
Achionewa dzulu ya mapha ga phepho.
12Wahenda jiza rikale hemare chiromzunguluka,
maingu maziho ga mvula.
13Makala ga moho, gaaka kula kpwa
nyo mwanga mkali uriokala mbereze.
14Mwenyezi Mlungu wapiga msindo kula mlunguni,
iye Ariye Dzulu Kuriko Vyosi wakota kululu.
15Wajeza mivi, achitsamula maaduige.
Waatsuphira limeme, achiachimbiza.
16Ndipho mikono ya bahari ichioneka,
na misingi ya dunia ichifwenulwa,
kpwa kudemurirwa ni Mwenyezi Mlungu,
kpwa mvumo wa pumuzi ya kula mwakpwe pulani.
17Wagolosa mkpwonowe kula dzulu, achinigbwira,
achinituluza kula madzi manji.
18Wanitivya na maadui angu enye mkpwotse,
hinyo arionimena,
mana kala ana mkpwotse zaidi yangu.
19Anivamia wakati kala nagaya,
ela Mwenyezi Mlungu achinikanira.
20Achinituluza achiniphirika pharipho nafwasi,
achinitivya kpwa kukala kala anahamirwa ni mimi.
21Mwenyezi Mlungu wanihendera sawa-sawa na haki yangu,
waniripha sawa-sawa na uswafi wa mikono yangu.
22Mana nágbwira njira za Mwenyezi Mlungu,
na siyamricha Mlungu wangu, kpwa kuhenda uyi.
23Mana malagizoge gosi nagagbwira,
na amurize, siyaziricha.
24Siyakala na hatiya mbereze,
nádzizuwiya nsihende dambi.
25Phahi Mwenyezi Mlungu akaniripha sawa-sawa na haki yangu,
sawa-sawa na uswafi wangu mbereze.
26Kpwa mutu muaminifu, unadzionyesa kukala u muaminifu,
kpwa mutu asiye na kosa, unadzionyesa kukala kuna makosa,
27kpwa mutu achiyedzitakasa unadzionyesa kukala u mtakatifu,
ela kpwa mutu mui unadzionyesa kukala u msiru.
28Unaativya atu a pole,
ela unaalola atu adziunulao, ili uatsereze.
29Kpwa kpweli uwe Mwenyezi Mlungu, u taa yangu.
Mwenyezi Mlungu ukuningʼazira naphokala jizani.
30Kpwa msadao, ninashambulia jeshi,
kpwa msada wa Mlungu wangu ninashinda midzi yenye ngome.
31Njira ya Mlungu taina ila,
ahadi ya Mwenyezi Mlungu ni ya kukuluphira!
Iye ni ngao kpwa osi amchimbirirao.
32Takuna Mlungu wanjina isiphokala Mwenyezi Mlungu.
Takuna mwamba wanjina isiphokala Mlungu wehu.
33Mlungu ndiye chimbiriro rangu renye nguvu,
akahenda njira yangu ikale salama.
3422:34 Habakuki 3:19Anahenda magulu gangu, gakale dza ga kulungu,
na kuniwezesha niime kpwenye myango.
35Nkunifundza kupigana viha,
ili mikono yangu iweze kutonyola uha wa shaba.
36Nawe ukanipha ngaoyo ya ushindi,
na msadao ukanihenda nkale mutu mkpwulu.
37Ukahenda njira yangu ikale pana,
na magulu gangu tagahereza.
38Názoresa maadui gangu hadi nchigagbwira,
nami siyalola nyuma hadi gariphoangamizwa.
39Nágapiga hadi gachigbwa phangu maguluni,
nago tagawezere kuunuka tsona.
40Wanipha mkpwotse wa kupigana viha,
na uchihenda maadui gangu gachite mavwindi mbere zangu.
41Wahenda maadui gangu ganichimbire,
nami nkuangamiza osi animenao.
42Aririra msada ela taphana ariyeativya,
amririra Mwenyezi Mlungu, ela ye kayaajibu.
43Náasaga-saga achikala dza vumbi ra tsi,
nchiavyoga dza tope za njirani.
44Uwe waniokola kula kpwa atu angu ariolonda kunishambuliya,
uchiniika nikale mfalume wa mataifa.
Atu nsioamanya akakala tsini yangu.
45Ariphosikira habari zangu tu, nyo ajeni anitii,
achedza na achidzitsereza mbere zangu.
46Ajeni avundzika moyo,
achituluka kula mwao ngomeni kuno anakakama.
47Mwenyezi Mlungu a moyo!
Naatogolwe hiye ariye mwamba wangu!
Náaunulwe Mlungu wa wokofu wangu.
48Iye ndiye Mlungu aniriphiziraye chisasi,
aikaye mataifa tsini yangu,
49aniokolaye kula kpwa maadui gangu.
Waniunula dzulu ya atu anipingao,
na uchinitivya na atu a fujo.
5022:50 Arumi 15:9Kpwa hivyo, nindakulavira shukurani kahi za mataifa, uwe Mwenyezi Mlungu,
nami ndaimba mawira ga kukutogola.
51Mlungu nkumupha mfalumewe ushindi mkpwulu,
na kumuonyesa mendzwa isiyosika hiye mmwagirwa mafuhawe,
yani Daudi na chivyaziche hata kare na kare.”
23Maneno ga wira wa mwisho wa Daudi
1Higa ndigo maneno ga mwisho ga Daudi, mwana wa Jese, ambaye Mlungu wamuhenda akale mkpwulu. Iye ariyepakpwa mafuha ni Mlungu wa Jakobo, naye kala ni mtungadzi wa mawira manono ga Iziraeli, naye waamba hivi:
2Roho wa Mwenyezi Mlungu wagomba ndani yangu,
nenore wariika mwangu mromoni.
3Mlungu wa Iziraeli akaamba,
mwamba wa Iziraeli akaniambira;
Atawalaye anadamu kpwa haki,
achitawala kpwa kuogopha Mlungu,
4andakala dza mwanga wa ligundzu dzuwa ritulukapho,
ligundzu risiro na maingu.
Ni dza mwanga wa dzuwa bada ya mvula
ihendayo nyasi kutsephula kula mtsangani.
5Dze, hivyo sivyo irivyo nyumba yangu mbere za Mlungu?
Kpwa kukala wahenda nami chilagane cha hata kare na kare;
Chilagane chopangbwa na kukala na uhakika wa chila seemuye,
naye kpwa kpweli andahenda niongokerwe kahi ya gosi nilondago mwangu moyoni.
6Ela atu ayi andatsuphiwa dza miya;
ambayo taitsukulika na mkpwono.
7Kutsukulwakpwe lazima kuhumira mgongo wa chuma au mphini wa fumo,
nayo indaochwa tsetsetse na moho pho iripho.
Masujaa a Daudi
8Higa ndigo madzina ga masujaa a Daudi; Joshebu-Bashebethi23:8 Dzina renye rafupishwa kukala Jashobeamu. 1 Nyakati 11:11. kula Hakimoni. Hiyu kala ndiye chilongozi wa hara ahahu. Hiye waolaga atu magana manane kpwa wakati mmwenga, kpwa kuhumira fumore.
9Kula iye aredza Eliazari mwana wa Dodo wa mbari ya Ahohi. Iye kala ni mmwenga wa hara masujaa ahahu ariokala phamwenga na Daudi ariphoalaphiza Afilisti ariokala akakusanyika ili apigane. Atu a Iziraeli kala akauya nyuma, 10ela Eliazari waima, achiapiga Afilisti hadi mkpwonowe uchiremwa, chiasi cha kukala fumbare richikala rikagama na upangawe. Mwenyezi Mlungu siku iyo wareha ushindi mkpwulu, ndipho Aiziraeli ayae achimuuyira kuhala zewe tu. 11Wa hahu wao kala ni Shama mwana wa Agee kula Harari. Siku mwenga Afilisti kala akakusanyika hiko Lehi, phatu phariphokala na munda uriokala u tele dengu, nao Aiziraeli achimbira nyo Afilisti. 12Ela Shama waima kahi-kahi ya nyo munda, achiuhehera, na achiaolaga Afilisti. Naye Mwenyezi Mlungu achiapha ushindi mkpwulu.
13Siku mwenga masujaa ahahu kahi ya hara masujaa mirongo mihahu bora zaidi atserera wakati wa msimu wa mavuno hadi kpwa Daudi hiko pango ra Adulamu. Siku hizo jeshi ra Afilisti kala rikachita kambi Dete ra Arafa. 14Wakati hinyo Daudi kala a hiko ngomeni, na chikosi chimwenga cha jeshi ra Afilisti kala chi Bethilehemu. 15Naye Daudi achikala na chiru achiambira atue achiamba, “Ni ani ndiyeweza kunipha madzi ga kunwa kula chisima chiricho phephi na ryango ra Bethilehemu!” 16Phahi hinyo masujaa ahahu adudula kahi-kahi ya jeshi ra Afilisti, achendaheka madzi kula hicho chisima cha Bethilehemu, chiricho phephi na ryango, achimrehera Daudi. Ela Daudi warema kuganwa, badalaye wagamwaga dza sadaka kpwa Mwenyezi Mlungu. 17Achiamba, “Ee Mwenyezi Mlungu, mino sindahenda dzambo hiri. Ni kama kunwa milatso ya hinyo atu achiozindza maisha gao kpwendaheka madzi higa.” Kpwa hivyo Daudi warema kuganwa. Higo ndigo arigohenda hinyo masujaa ahahu.
18Abishai mwanao wa Joabu mwana wa Seruya wakala ni mkpwulu wa hara masujaa ahahu. Iye wahumira fumore kuolaga atu magana mahahu. Phahi wamanyikana sawa na hara masujaa ahahu. 19Hiye waishimiwa kano mbiri zaidi, kpwa hivyo achikala mkpwulu wao, dzagbwe kayakala dza nyo ahahu.
20Benaya, mwana wa Jehoyada kala ni sujaa kula Kabuseeli, ariyehenda mambo makulu. Ndiye ariyeolaga masujaa airi kula Moabu. Piya wakati wanjina wakpwendaolaga simba ndani ya dibwa wakati wa barafu. 21Na piya waolaga Mmisiri, mutu mure sana. Mmisiri iye kala ana fumo, ela Benaya wamlunga na gongo, achimfuta ro fumo na achimuolaga naro mwenye. 22Higo ndigo arigohenda Benaya mwana wa Jehoyada, na achimanyikana dza hara masujaa ahahu. 23Iye kala anaishimiwa kutsupa hara masujaa mirongo mihahu, ela kala si mmwenga wa hara ahahu. Naye Daudi wamuika akale mkpwulu wa arindzie.
24Kahi za hara masujaa mirongo mihahu kala ni Asaheli mwanao wa Joabu, Elihanani mwana wa Dodo kula Bethilehemu, 25Shama kula Harodi, Elika kula Harodi, 26Helesi kula Paliti, Ira mwana wa Ikeshi kula Tekoa. 27Abiezeri kula Anathothi, Mebunai kula Husha, 28Salimoni kula Ahohi, Maharai kula Netofa. 29Helebu mwana wa Baana kula Netofa, Itai mwana wa Ribai kula Gibeya ya Benjamini. 30Benaya kula Pirathoni, Hidai kula vidzuho vya Gaashi; 31Abi-Aliboni kula Araba, Azimawethi kula Bahurimu. 32Eliahiba kula Shaaliboni, ana a Jasheni; Jonathani 33mwana wa Shama kula Harari, Ahiamu mwana wa Sharari kula Harari. 34Elifeleti mwana wa Ahasibai kula Maaka, Eliamu mwana wa Ahithofeli kula Gilo. 35Heziro kula Karimeli, Paarai kula Araba. 36Igali mwana wa Nathani kula Zoba, Bani kula Gadi. 37Seleki Muamoni, Naharai kula Beerothi, yekala mtsukuziwe wa silaha wa Joabu mwana wa Seruya. 38Ira kula Aithiri, Garebu kula Aithiri, 39na Uriya Muhiti. Hano osi kala ni masujaa mirongo mihahu na sabaa.
24Daudi anaolanga atu
1Mwenyezi Mlungu waatsukirirwa tsona Aiziraeli, na achimchenga-chenga Daudi akale chinyume chao. Achimuamba, “Phiya ukaaolange atu osi awezao kupiga viha a Iziraeli na a Juda.” 2Kpwa hivyo mfalume achimuambira Joabu, mkpwulu wa jeshi ariyekala phamwenga naye achimuamba, “Phiyani kpwa mbari zosi za Iziraeli, hangu Dani hadi Beeri-Sheba, mkaaolange atu niphahe kumanya kala ni angaphi.” 3Ela Joabu achimuamba mfalume, “Mwenyezi Mlungu, Mlunguo naajalie Aiziraeli aenjerezeke akale kano gana zaidi kuriko vira arivyo sambi. Nawe bwana wangu mfalume urione dzambo hiri na matsogo mwenye ela phahi, kpwa utu wani bwana wangu mfalume ukafwahirwa ni kuhenda dzambo hiro?” 4Ela neno ra mfalume rakala na nguvu kuriko ra Joabu na akulu a jeshi. Phahi Joabu na akulu a jeshi auka mbere za mfalume achiphiya kpwendaaolanga ro jeshi ra Aiziraeli. 5Avuka muho Joridani, achichita kambi phephi na Aroeri, uphande wa mwakani kpwenye dete. Kula hipho atsupira Gadi na achiphiya uphande wa vurini hadi achifika mudzi wa Jazeri. 6Chisha aphiya Giliadi hadi Kadeshi hiko tsi ya Ahiti chisha aphiya Dani, na kula Dani achizunguluka hadi Sidoni. 7Achedza mudzi uriodzengerwa ngome wa Tiro na midzi yosi ya Ahivi, Akanani na achiphiya Beeri-Sheba, uphande wa mwakani mwa Juda. 8Nao ariphomala kuzunguluka tsi yosi, auya Jerusalemu bada ya miezi tisiya na siku mirongo miiri. 9Ndipho Joabu achimphirikira mfalume isabu ya hinyo atu. Hiko Iziraeli kala kuna masujaa amanyao kupigana kpwa kuhumira upanga elufu magana manane awezao kuhumira panda na hiko Juda kala kuna alume elufu magana matsano.
10Ela bada ya kuaolanga hinyo atu wakala na wasiwasi sana moyoni. Ndipho achimuambira Mwenyezi Mlungu, “Nchigohenda ni dambi kulu sana ela phahi nakuvoya, ee Mwenyezi Mlungu, uniswamehe mimi mtumishio kpwa mana nkahenda dzambo ra chizuzu sana.” 11Ligundzu kuriphocha Daudi aripholamuka, Mwenyezi Mlungu wamupha ujumbe nabii Gadi, muonadzi wa Daudi, kuamba, 12“Phiya ukamuambire Daudi, ‘Mwenyezi Mlungu anakuamba hivi: Nakupha mambo mahahu utsambule mwenga ambaro ndakuhendera.’ ” 13Phahi Gadi waphiya kpwa Daudi, achendamuamba, “Undatsambula riphi kahi ya higa: ndzala ya muda wa miaka sabaa ikale kpwenye tsiiyo? Au miezi mihahu ya kuachimbira avihao kuno anakuzoresa? Au siku tahu ambapho hino tsi indainjirwa ni ukongo mui? Sambi fikiri ukate shauri uniphe jibu ra kumuuyizira iye achiyenihuma.” 14Daudi achimuamba Gadi, “Nkainjira kpwenye mashaka makulu, baha hutiywe adabu ni Mwenyezi Mlungu, mana mbazize ni nyinji, ela usiniriche nkatiywa mikononi mwa anadamu.” 15Phahi Mwenyezi Mlungu wareha ukongo mui Iziraeli, hangu ligundzu hadi muda uriokala ukapangbwa. Atu elufu mirongo sabaa achifwa kahi ya tsi yosi kula Dani hadi Beeri-Sheba. 16Ela hiye malaika ariphogolosa mkpwonowe kuelekeza Jerusalemu ili aangamize hinyo atu, Mwenyezi Mlungu waonera mbazi kpwa sababu ya higo mai, achimuambira hiye malaika mwenye kurehera atu ukongo mui, “Ikatosha, ndipho uyiza mkpwonoo.” Na hiye malaika wa Mwenyezi Mlungu kala aimire phephi na phatu pha kuwagira mtsere pha Arauna, Mjebusi. 17Daudi ariphomuona malaika ariyekala anaolaga atu kpwa kuarehera ukongo mui, wagomba na Mwenyezi Mlungu achiamba, “Lola, mimi ndimi niriyekosa, ni mimi niriyekosera. Ela gano mangʼondzi gakahendani? Phahi nitiya adabu mimi na nyumba ya baba.”
Daudi anadzenga phatu pha kulavira sadaka
18Siku iyo-iyo Gadi waphiya kpwa Daudi, achendamuamba, “Haya! Ambuka ukamdzengere Mwenyezi Mlungu phatu pha kulavira sadaka, kahi ya phatu pha kuwagira mtsere pha Arauna, Mjebusi.” 19Phahi Daudi waambuka dza vyo Mwenyezi Mlungu arivyomlagiza kutsupira neno rogombwa ni Gadi. 20Hiye Arauna ariphotsupha dzitso uphande wa tsini wamuona mfalume aredza na atumishie. Arauna watuluka achendamzamira mfalume hadi chilangu chichiguta photsi. 21Achiuza, “Kpwa utu wani Bwana wangu mfalume akamtsolokera mtumishiwe?” Naye Daudi achijibu achiamba, “Nkedzagula hichi chiwanjacho cha kuwagira mtsere nimdzengere Mwenyezi Mlungu phatu pha kulavira sadaka, ili nyo ukongo mui urio na atu usire.” 22Arauna achimuamba Daudi, “Bwana wangu mfalume, hala chikufwahiracho ukalavire sadaka. Lola, mino nalavya ndzau akale sadaka ya kuochwa, na vifwaya vya kuwagira na magogolo ga ngʼombe gakale kuni. 23Vitu hivi vyosi, ee mfalume, mino nkakupha uwe.” Arauna achienderera kuamba, “Natumai Mwenyezi Mlungu, Mlunguo andakukubali.” 24Ela mfalume achimuamba Arauna, “Hata! Uwe usiniphe chochosi. Mino ni nigule chila chitu kpwa samaniye. Sindamlavira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wangu, sadaka za kuochwa ambazo tazikanigarimu.” Hipho mfalume Daudi wagula hicho chiwanja cha kuwagira mtsere na hinyo ndzau kpwa vipande mirongo mitsano vya feza. 25Chisha Daudi wamdzengera Mwenyezi Mlungu phatu pha kulavira sadaka phapho na achimlavira sadaka za kuochwa na sadaka za amani. Phahi Mwenyezi Mlungu wagakubali higo mavoyo kpwa ajili ya yo tsi, naye achiausira nyo ukongo mui urioaphaha atu a Iziraeli.