2 Petero

Baruwa ya phiri yoandikpwa ni

PETERO

Tanga mbere

Baruwa ya phiri kula kpwa Petero yaandikpwa kupinga alimu a handzo na mafundzo gao mai ganagohendesa afuasi a Jesu kulunga tamaa za mwiri. Jibu ra mashaka higa rinaphahikana kpwa kummanya Mlungu na mafundzo ga Jesu Masihi. Higa mafundzo kala gakatangazirwa afuasi ni mitume, atu ambao nyo enye amuona Jesu, na achisikira mafundzoge. Petero anapinga mafundzo ga handzo kukala Jesu kandauya tsona. Anaamba kala kuuya kpwa Jesu kunakaizwa kpwa sababu Mlungu “kamendze mutu yeyesi afwe ela amendzavyo iye ni chila mmwenga atubu dambize.” (3:9)

Maelezo muhimu kpwa chifupi

Mwadzo 1:1–2

Petero anaambira afuasi azidi kukuluphira 1:3–15

Ujumbe kuhusu nguma ya Jesu 1:16–21

Alimu a handzo 2:1–22

Jesu andauya kama arivyolaga 3:1–13

Malagizo ga mwisho 3:14–18

¹Baruwa hino ila kpwangu mimi Simoni, ambaye dzina ranjina ni Petero. Mimi ni mtumishi na mtume wa Jesu Masihi.

Nakuandikirani mwimwi mosi munaomkuluphira Jesu dza hurivyo swiswi, na kuluphiro rehu ni ra mana kpwa sababu Jesu, Mlungu na Muokoli wehu, ni wa haki.

²Mlungu naazidi kukujaliyani kpwa mbazize akupheni amani kpwa sababu mnamanya iye na Bwana wehu Jesu Masihi.

Petero anaambira afuasi a Jesu kuhusu kusagala vinono

³Jesu, kpwa nguvu arizophaha kula kpwa Mlungu, wahupha chila chitu ambacho chinahuterya kuishi maisha gamhamirago Mlungu. Naswi huna mambo higa kpwa sababu hunammanya ariyehuiha ili hushiriki utukufu na unonowe. ⁴Kulengana na mambo manono ambago Mlungu wahuhendera ni kpwamba, wahuikira ahadize nono za chilagane. Huchiziphokera moyo kutsuka, hunaweza kudzitivya na tamaa mbii za dunia zinazohenda atu afwe chiroho, na hundakala anono dza ana a Mlungu.

⁵Kpwa utu hinyo, msikolwe na kuko kumkuluphira Mlungu bahi, ela enjerezani kuishi maisha manono. Muchikala munaishi maisha manono enjerezani kummanya Mlungu zaidi. ⁶Dzulu ya kummanya Mlungu, dzikanyeni, na zaidi ya kudzirinda kpwenu enjerezani kuvumirira shida. Na dzulu ya kuvumirira shida, ishini maisha gamhamirago Mlungu. ⁷Na zaidi ya kuishi maisha ganagomhamira Mlungu, amendzeni afuasi ayawenu. Na zaidi ya gago mendzani atu osi. ⁸Muchikala mundakula chiroho kpwa njira hino, mambo gosi mmanyago kuhusu Bwana wehu Jesu Masihi, gandagaluza maisha genu gakale ga fwaida. ⁹Ela yeyesi asiye na togo zizo ni dza mutu ariye na matso na kaona mana kaelewa mambo ga chiroho, tsona akayala kukala Mlungu wamswamehe dambize zosi arizohenda pho kare. ¹⁰Phahi enehu, hendani chadi zaidi ya kuishi maisha manono ili chila mmwenga aone kukala Mlungu wakutsambulani na achikuihani. Muchihenda hivyo enehu, tamundaricha kumkuluphira Jesu bii, ¹¹na vivyo vindakuhendani mphokerwe vinono ko kuriko Bwana na Muokoli wehu Jesu Masihi, ambaye andatawala hata kare na kare.

¹²Hata dzagbwe munagamanya higo malagizo nrigokuandikirani, namwi mkadina kulunga ukpweli muriofundzwa, ela mino naenderera kukutambukizani vivyo. ¹³Naona ni vinono kpwangu mimi kpwenderera kukutambukizani maneno higa, wakati nchere moyo, ¹⁴mana siku zangu za kukala hipha duniani zi phephi na kusira, kama Bwana wehu Jesu Masihi arivyonionyesa. ¹⁵Ndahenda niwezavyo, niike mambo higa wazi kpwenu ili mgatambukire bada ya kukala nkafwinya matso.

Maneno ga kuhusu ukulu wa Jesu

¹⁶Tahuyakuambirani adisi za handzo kpwa werevu, wakati huriphokuambirani kukala Bwana wehu Jesu Masihi andauya kpwa nguvu za Mlungu. Ela hwaona ukuluwe na matso gehu enye. ^17-181:17–18 Mathayo 17:1–5; Mariko 9:2–7; Luka 9:28–35Mana hwakala hu phamwenga na Jesu dzulu ya Mwango wa Mlungu ariphohewa nguma na utukufu kula kpwa Baba Mlungu. Wakati hinyo-hinyo hwasikira sauti kula mlunguni, sauti ya Mlungu ariye mkpwulu kuriko vyosi. Ichiamba, “Hiyu ni mwanangu, nammendza naye ananihamira sana.”1:17–18 Mathayo 17:5.

¹⁹Kpwa hivyo hunaamini zaidi maneno gotangazwa ni manabii na indakala vinono mchiphundzato. Maneno higo ni sawa na taa ilavyayo mwanga wakati wa jiza. Ela, dza viratu nyenyezi ya ligundzu ionyesavyo kukala ni siku yanjina, ndivyo Jesu naye andakpwedza angʼale mioyoni mwehu. ²⁰Ela kulengana na unabii urio Maandikoni manyani hivi: takuna mutu auelewaye na marifwage mwenye. ²¹Sababu hata aho manabii arioandika, taayagafikiriya kula mwao achilini kulengana na atu amendzavyo, ela alongozwa ni Roho Mtakatifu kugomba manenoge.

Alimu a handzo

¹Hipho kare piya kpwazembuka manabii a handzo kahi za atu a Iziraeli, na vivyo hivyo alimu a handzo andazuka kahi-kahi yenu. Atu aha andafundza chisiri mafundzo ga kuabananga aaphundzao. Alimu hinya piya andamkahala Bwana Jesu, ariyeakombola. Kpwa sababu ya higa, takuna muda mure andadzirehera kuangamizwa. ²Afuasi anji andaiga-iga ndzimo za udiya dza za alimu hinya, na kpwa sababu ya mahendo gao mai atu anjina andagomba mai kuhusu ujumbe wa Jesu. ³Alimu aha a handzo ana ndani kulu, nao andakuchengani-chengani na adisi za handzo ili aphahe pesa zenu. Ela hangu kare Mlungu a tayari kuaamula, nao bila shaka andaangamizwa.

⁴Hunatambukira kukala kpwakala na malaika ariohenda dambi, naye Mlungu kayaaricha. Waatsupha mohoni, ndani ya dibwa ra jiza ambamo waafunga silisili hadi siku ya chiyama. ⁵2:5 Mwandzo 6:1—7:24Piya hunatambukira hipho kare atu anji taayasagala masagazi ga kumuhamira Mlungu. Hipho Mlungu kayaaricha, wareha mafuriko ambago gahosa chila mutu, isiphokala wamtivya Nuhu na atu anjina sabaa. Nuhu wativywa kpwa sababu wakala achiaambira atu alunge njira nono ambazo Mlungu analonda.

⁶2:6 Mwandzo 19:24Phapho hipho hunamanya tsona kuhusu midzi ya Sodoma na Gomora. Mlungu waiocha na moho midzi hino ili rikale fundzo kpwa atu asiolonda kulunga maneno ga Mlungu. ^7-82:7–8 Mwandzo 19:1–16Ela Lutu kala achiishi phamwenga na atu hinyo ayi, na iye kala ni mutu mnono mbere za Mlungu. Chila siku, Lutu kala achiona na kusikira mambo ga waibu, na moyowe kala unaphya sababu ya mambo mai ambago kala ganahendwa. Kpwa hivyo, wakati hinyo Mlungu anaocha midzi hiyo, wamtivya Lutu ariyekala wa haki.

⁹Dze, mambo gano ganahuonyesani? Ganaonyesa kukala Mlungu anamanya njira ambazo andativya atue anono agayao. Ela andaatiya adabu atu ayi kpwenderera hadi siku ya uamuli,2:9 Mana yanjina ni: Ela Mlungu nkuaika atu ayi kugodzera siku ya hukumu.¹⁰haswa hara ambao andalunga tamaa mbii za miri yao na kuricha kuogopha utawalawe. Atu a ngulu na ajeuri asioishimu viumbe vya dzulu mlunguni, ela nkuvilaphiza. ¹¹Hata malaika ario na uwezo zaidi kuriko atu, taalaphiza wala kulavya mashitaka kuhusu viumbe hivyo mbere za Mlungu.

¹²Aha alimu a handzo nkulaphiza vitu asivyovimanya. Ni dza nyama a weruni ahendao mambo bila kuririkana, na ariovyalwa ili agbwirwe na kuolagbwa. Mlungu andaangamiza dza viratu anadamu aolagavyo nyama. ¹³Andagaya kpwa sababu agayisa atu anjina. Anahererwa kuhenda sharee za marya, na kuzinga wakati wa mutsi. Nkuhererwa kukuchengani wakati munarya nao phamwenga, na kpwa njira hino nkukutiyani waibu dza dowa ra nguwo nyereru. ¹⁴Atu aha achiona mchetu nkumuaza, na tamaa yao ya kuzinga taisira. Nkurusa atu ambao taadinire chiroho na chila wakati achili zao nkufikiriya kuphaha pesa. Phahi atu aha analaniwa ni Mlungu. ¹⁵2:15 Isabu 22:4–35Aricha njira nono imuhamirayo Mlungu, achiangamika dza arivyoangamika Balaamu, mwana wa Beori, yemendza kuphaha pesa kpwa kuhenda mambo mai. ¹⁶Ela hiye nabii Balaamu wademurirwa kpwa dambize. Pundawe wagomba kpwa raka ra mutu, na achiricha Balaamu asihende higo mambo ga koma.

¹⁷Hinya alimu a handzo taana rorosi dza vidzuho vyouma, na piya ni dza maingu gophepheruswa ni phuto kali, gasigoreha mvula. Kpwa hivyo Mlungu andaatiya adabu phatu phenye chilungulungu cha jiza. ¹⁸Aha nkugomba maneno ga chizuzu na kudzikarya. Kpwa kuhumira tamaa mbii za mwiri anarusa afuasi ambao anaandza kuishi maisha manono chinyume cha hara anaoishi maisha mai. ¹⁹Nkulavya ahadi za handzo kuhusu uhuru wa chiroho kuno nyo enye ni atumwa a ndzimo mbii ambazo zinaangamiza. Mana mutu nkuhendwa mtumwa ni chochosi ambacho chinamtawala. ²⁰Hipho mwandzo atu aha aricha kutawalwa ni tamaa mbii za dunia kpwa sababu anamanya Bwana na Muokoli wehu Jesu Masihi. Ela auyirapho garatu ga kare nkuinjira muhamboni, akatawalwa tsona ni tamaa mbii. Vivi sambi a tabuni zaidi kuriko pho mwandzo wakati kala taadzangbwemmanya Jesu. ²¹Hata hivyo ingekala vinono kalapho taayamanya njira za kumuhamira Mlungu, kuriko kuzimanya na alafu kugaluka na kuricha kulunga malagizoge matakatifu. ²²2:22 Misemo 26:11Phahi arigohenda atu aha ni sawa na ndarira hizi mbiri. Ya kpwandza inaamba, “Diya nkuuyira kurya mahaphikage,” na ya phiri inaamba “Nguluwe achiyeogeswa nkuuya akagala-gala topeni.”

Bwana Jesu andauya kama arivyolaga

¹Enehu, hino ni baruwa yangu ya phiri kukuandikirani. Na baruwa zosi hizi zinakutambukizani maneno higa mrigodzifundza, na kugaririkana vinono kpwa undani. ²Tambukirani maneno ga manabii matakatifu na malagizo ga Bwana na Muokoli wehu, mrigophokera kula kpwa mitumee.

³3:3 Juda 1:18Ra muhimu ni mmanye kukala siku za mwisho kundakala atu anjina ambao masagazi gao gandakala ga kulunga tamaa za miri yao. Nao andakufyorerani na kukuzemererani, ⁴achiamba, “Bwana Jesu walaga andauya. Vino yu kuphi? Kula baba zehu ariphofwa takuna chitu chirichogaluka. Chila chitu chinaenderera kukala dza vivyo kula phoumbwa dunia!” ⁵3:5 Mwandzo 1:6–9Ela atu anarema makusudi ukpweli hinyu, kukala hipho kare Mlungu wagomba neno ra kuumba dunia na dzulu mlunguni. Wahenda dunia kula madzini, na achiitenga na madzi, ⁶3:6 Mwandzo 7:11na kpwa kuhumira madzi piya, waangamiza dunia ariphoreha mafuriko. ⁷Kpwa njira iyo-iyo ya nenore, Mlungu nkuhenda dzulu mlunguni na duniani hivi sambi vigodze, hadi ndiphoviangamiza na moho. Siku iyo ya uamuli, atu asiolunga malagizo ga Mlungu andaamulwa na kuangamizwa tsetsetse.

⁸3:8 Zaburi 90:4Ela enehu, msione kukala Mlungu anafikiriya dza vivyo mwimwi. Mana kpwa Mlungu siku mwenga ni sawa na miaka elufu mwenga, na miaka elufu mwenga ni sawa na siku mwenga. ⁹Atu anjina anaririkana kukala Mlungu ana vwende kutimiza ahadize. Ela si hivyo, Mlungu nkuchelewa kukamilisha ahadize kpwa kukala anakuvumirirani. Mana kamendze mutu yeyesi afwe ela amendzavyo iye ni chila mmwenga atubu dambize. ¹⁰3:10 Mathayo 24:43; Luka 12:39; 1 Athesalonike 5:2; Maono 16:15Ela siku ya Bwana Jesu kuuya duniani indaangalaza atu kpwa kukala indakala gafula, dza viratu muivi aedzavyo. Wakati hinyo kundakala na ngurumo na mlunguni kundayaya na chila chitu chirichohimo chindaphya tsetsetse. Na dunia na vyosi virivyo mumo vindayaya piya.

¹¹Kpwa vira ambavyo vitu vyosi vindaangamizwa hivyo, mwino ni mkale atu a viphi? Dzilavyeni kpwa Mlungu na msagale masagazi gamhamirago. ¹²Siku iyo ya chiyama, mlunguni kundaphya, na vitu vyosi virivyo hiko vindatsatsamuka na moho viangamike. Ela siku hiyo, igodzereni kpwa hamu sana na hendani chadi siku iyo yedze upesi. ¹³3:13 Isaya 65:17; 66:22; Maono 21:1Ela Mlungu walaga kukala kundakala na mlunguni kuphya na dunia nyiphya, ambako chila mmwenga andahenda mambo gamhamirago bahi. Naswi hunagodzera kpwa hamu ahadi iyo itimizwe.

¹⁴Kpwa hivyo enehu, hali munagodzera siku hiyo, hendani chadi msikale na kosa wala lawama mbere za Mlungu, mkale na amani naye. ¹⁵Msiyale kukala Mlungu anakuvumirirani ili mkale na nafwasi muokolwe. Mambo gaga higa mwatambukizwa ni mwenehu ni mmendzaye Paulo yekuandikirani kpwa uwezo ariohewa ni Mlungu. ¹⁶Naye anaandika kuhusu mambo higa katika baruwaze zosi. Ela maneno ganjina aandikago si rahisi kugaelewa, na ganaelezwa chimakosa ni atu ambao taayafundzwa na kuluphiro rao ni ra kugaluka-galuka. Kpwa kueleza chimakosa maneno higa ga Paulo na Maandiko ganjina atu hinyo andadziangamiza.

¹⁷Ela mwimwi enehu munamanyato kare mambo gaga. Phahi dzimanyirireni ili msichengbwe ni handzo ra atu ayi, mukakala na wasiwasi kuhusu mambo gaga munagokuluphira. ¹⁸Badala ya hivyo endererani kuhenda vira alondavyo Jesu Masihi, ariye Bwana na Muokoli wehu, ili akuonyeseni mendzwaye na kummanya zaidi. Naatogolwe hata kare na kare. Amina.

03-Mar-2006@15:25, Backup Description=27-Feb-2006@08:56, Steve -