1 Akorintho

Baruwa ya kpwandza ya Paulo yoandikira

AKORINTHO

Tanga mbere

Paulo kala akaandzisha kundi ra afuasi a Jesu hiko mudzi wa Korintho wakati wa charoche cha phiri cha kueneza habari nono kuhusu Jesu. Ela mambo gakala mai sana bada ya iye kuuka hiko, phahi waona baha aandikire kuhusu matatizo manji garigodzilavya. Atu anjina arema kukala Paulo ni mtume wa kpweli, alumbana kuhusu kurya nyama chiyolavirwa sadaka vizuka, aishi maisha ga kuzinga, arema ukpweli kuhusu atu kufufulwa, na ganjinage. Paulo ariphoona matatizo higa, wahala jukumu ra kugashuulikira ili kundi ra afuasi hiko Korintho risedze rikaangamika. Anaphoshuulikiya matatizo higa, Paulo anaeleza misingi ya mafundzo ga kuhusu Jesu.

Lengo kulu ra baruwa hino, Paulo walonda kuika sawa makosa ga wazi gokala ganayuga afuasi a Korintho. Waonyesa vira afuasi a Jesu anavyolondwa kuishi. Taitosha mutu kudziamba ni mfuasi bahi, ela tabiyaze ni zikale zinaigana na za Jesu. Piya Paulo anasisitiza kukala Jesu anatosha kpwa haja zosi za hara anaomkuluphira. Mutu achimkuluphira Jesu nkuhendwa akakala mswafi, mtakatifu, tsona anayekubalika mbere za Mlungu.

Maelezo muhimu kpwa chifupi

Mwadzo 1:1–9

Tatizo ra afuasi kuganyana hiko Korintho 1:10—4:21

Matatizo kuhusu umalaya na ndowa 5:1—7:40

Matatizo kuhusu kuabudu vizuka 8:1—11:1

Afuasi anavyolondwa kuabudu 11:2—14:40

Habari za atu kufufulwa 15:1–58

Malagizo ga mwisho 16:1–24

¹Baruwa hino ila kpwangu mimi Paulo. Nátsambulwa nikale mtume wa Masihi Jesu kama Mlungu arivyomendza.

Mimi na mfuasi myangu Sositene, ²1:2 Mahendo 18:1hunakuandikirani mwimwi afuasi a Jesu hiko mudzi wa Korintho. Mwatengbwa mkale bila lawama kpwa kuungana na Masihi Jesu namwi mwaihwa mkale atakatifue, phamwenga na atu osi aabuduo kpwa kuhumira dzina ra Bwana wehu Jesu Masihi. Iye ni Bwana wehu na wao.

³Baba Mlungu na Bwana Jesu Masihi naakujaliyeni na mkale salama.

Shukurani

⁴Namshukuru Mlungu chila wakati kpwa jinsi arivyokujaliyani kpwa kuungana na Jesu Muokoli. ⁵Mana wakutajirishani na chila chitu, wahupha uwezo wa kuhubiri nenore na kuelewa marifwa gosi. ⁶Higa gana kuhakikishirani kukala hurigokufundzani kuhusu Jesu kala ni ga kpweli. ⁷Kpwa hivyo tamuna hata chipawa chimwenga cha Roho Mtakatifu ambacho munakosa wakati munagodzera kpwa hamu kulu kuuya kpwa Bwana wehu Jesu Masihi. ⁸Andakutiyani nguvu hadi mwisho ili mkale bila lawama hadi Bwana wehu Jesu Masihi ndiphouya kutawala. ⁹Mlungu ni muaminifu, naye ndiye yekuihani mkale na umwenga na mwanawe Bwana wehu Jesu Masihi.

Kuganyana kpwa afuasi

¹⁰Enehu, kpwa ajili ya mamlaka nrigohewa kula kpwa Bwana wehu Jesu Masihi, nakuambirani mphahane, tsona msihehe, ela unganani katika nia zenu na maazo genu. ¹¹Mana násikira na atu fulani a nyumbani kpwa Kiloe kukala tamuphahana. ¹²1:12 Mahendo 18:24Yani manage ni hivi. Chila mmwenga anagomba chivyakpwe, mmwenga anaamba, “Mino ni mfuasi wa Paulo”, wanjina, “Mino ni mfuasi wa Apolo,” wanjina naye, “Mino ni mfuasi wa Kefa,” na bado wanjina naye anaamba, “Mino ni mfuasi wa Jesu.” ¹³Dze, Jesu waganywa? Dze, Paulo wakotwa msalabani kpwa sababu yenu? Chisha nakuuzani, mwabatizwa kpwa dzina ra Paulo? Hata chidide! ¹⁴1:14 Mahendo 18:8; 19:29; Arumi 16:23Namshukuru Mlungu kpwa sababu siyabatiza mmwenga wenu isiphokala Kirisipo na Gayo, ¹⁵kpwa hivyo takuna yeyesi ndiyeamba mino nábatizwa kpwa dzina ra Paulo. ¹⁶1:16 1 Akorintho 16:15(Piya che nayala, nábatiza atu a nyumba ya Stefano, na sitambukira ichikala nábatiza mutu wanjina.) ¹⁷Mana Jesu kayanihuma nedze nibatize atu, ela nakpwedzatangaza habari nono kumuhusu. Tsona siyafundza na marifwa ga anadamu, ili chifo cha Jesu phara msalabani chisedze chikakosa nguvuze.

Jesu ndiye nguvu na marifwa ga Mlungu

¹⁸Ujumbe wa kuhusu chifo cha Jesu msalabani ni upuzi kpwa atu arioangamika, ela ni nguvu za Mlungu kpwehu swiswi huokolwao. ¹⁹1:19 Isaya 29:14Mana Maandiko ganaamba:

“Nindabananga ikima ya enye ikima,

na nindarema ufahamu wao wosi.”

²⁰1:20 Ayubu 12:17; Isaya 19:12; 33:18; 44:25Kpwa hivyo huambedze kuhusu hara ambao ni alachu? Tsona huambedze kuhusu hara ambao anadziamba anamanya sana shariya za Chiyahudi, au atu a wakati hinyu ambao ni alachu a kugomba? Mlungu wahuonyesa kukala atu ambao ni alachu kulengana na ikima ya dunia hino ni ajinga kpweli. ²¹Mana kulengana na ikima ya Mlungu, atu a dunia hino taaweza kummanya hiye kpwa kutsapira ikima zao. Ela wahamirwa kuokola hara anaomkuluphira Jesu kpwa kutsapira hura unaoihwa upuzi wa ujumbe hunaotangaza. ²²Ayahudi analonda kuonyeswa vilinje, nao Ayunani analonda ikima, ²³ela swino hunafundza kuhusu Jesu yeolagbwa msalabani. Ujumbe hinyu ni chikpwazo kpwa Ayahudi, na kpwa atu asio kala Ayahudi ni upuzi. ²⁴Ela atu ambao Mlungu waatsambula, akale ni Ayahudi ama sio Ayahudi, kpwao aho Jesu ni nguvu na ikima ya Mlungu. ²⁵Kpwa mana hura unaoonekana ni uzuzu wa Mlungu ni werevu kuriko ikima ya mwanadamu, na hura unaoonekana ni unyonje wa Mlungu una nguvu kushinda nguvu za mwanadamu.

²⁶Enehu, hebu fikiriyani vira kala murivyo Mlungu ariphokuihani. Anji enu kala tamuna ikima kulengana na vira anadamu anavyoona, tsona anji enu kala tamuna uwezo, wala sio anji alao nyumba za atu amanyikanao. ²⁷Ela Mlungu watsambula hara aonekanao ni apumbavu ili aaibishe erevu, na achitsambula hara aonekanao ni anyonje ili aaibishe enye uwezo. ²⁸Watsambula atu arioberwa na kutsekpwa ni atu a dunia hino, yani atu aonekanao avi si chitu, ili aahende atu adzionao kukala ni a samani, akale si chitu. ²⁹Mlungu wahenda hivyo ili mutu yeyesi asihende ngulu mbereze. ³⁰Wakuunganishani na Jesu Muokoli, naye wahupha marifwa ga Mlungu mwenye. Jesu anahuhenda hukale na haki, na kpwa sababuye hwakombolwa na huchitengbwa kpwa kazi ya Mlungu. ³¹1:31 Jeremia 9:24Kpwa hivyo Maandiko ganaamba, “Anayedzikarya, naadzikarye kpwa gara gahendwago ni Bwana.”

Paulo anafundza kuhusu Jesu yekotwa msalabani

¹Nriphokpwedzakpwenu sedzere kukufundzani mpango wa Mlungu na maneno makulu-makulu au na ikima ya chibinadamu. ²Mana nriphokala namwi hiko, nákata shauri kuricha mambo ganjina gosi, isiphokala kufundza kuhusu Jesu Masihi ariyekotwa msalabani. ³2:3 Mahendo 18:9Nákpwedza kpwenu chinyonje, na wuoga, tsona na kukakama. ⁴Mafundzo gangu gosi, siyahumira ufundi wa maneno ga ikima ya chibinadamu, ela nriphokufundzani mwaona nguvu za Roho Mtakatifu. ⁵Náhenda hivyo ili kuluphiro renu risiadamire ikima ya anadamu ela nguvu za Mlungu.

Ikima kula kpwa Mlungu

⁶Phahi hukugomba na ikima kpwa atu ambao aphera chiroho, ela ikima iyo si ya chibinadamu ama ya atawala a hipha duniani ambao andatsupa. ⁷Ela hunagomba kuhusu ikima ya mpango wa Mlungu, yofwitsirwa anadamu. Kabila ya dunia kuumbwa, Mlungu kala akapanga kare kukala ikima iyo yiurehere nguma. ⁸Takuna mtawala hata mmwenga hipha duniani ariyemanya mambo higa. Mana kalapho agamanya, taangemuolaga Jesu msalabani, Bwana wa nguma zosi. ⁹2:9 Isaya 64:4Kama Maandiko gaambavyo kukala,

“Mambo ambago Mlungu watayarishira atu ammendzao,

takuna mutu yeyesi ariyegaona wala ariyegasikira,

tsona tagadzangbweinjira achilini mwa atu.”

¹⁰Ela Mlungu wahumanyisa mambo higa kpwa kuhumira Rohowe. Mana Roho Mtakatifu ndiye achunguzaye chila chitu, hata garigo sirini mwa Mlungu. ¹¹Phahi rohoyo ndiyo imanyayo chiricho mwako achilini. Vivyo hivyo, Roho Mtakatifu bahi ndiye amanyaye Mlungu aazaro. ¹²Mana swiswi tahuyaphokera roho wa dunia hino, ela Mlungu wahupha Rohowe ili huweze kumanya mambo ga ajabu ambago wahupha bure. ¹³Phahi tahugomba hivyo kpwa maneno ga ikima garigofundzwa ni anadamu, ela kpwa maneno ga Roho Mtakatifu, huchieleza ukpweli wa chiroho kpwa hinyo ario na hiye Roho.2:13 Mana yanjina ni hino, swiswi huchieleza ukpweli wa chiroho kpwa maneno ga chiroho.

¹⁴Mutu asiye na Roho Mtakatifu kaweza kukubali mambo galago kpwa Roho Mtakatifu, mana kpwakpwe ni upuzi na kaweza kuelewa manage isiphokala kpwa msada wa Roho Mtakatifu. ¹⁵Ela mutu ariye na Roho Mtakatifu nkumanya unono au uyi wa mambo gosi, naye kaweza kuamulwa ni mutu yeyesi. ¹⁶2:16 Isaya 40:13Mana Maandiko ganaamba,

“Ni ani amanyaye maazo ga Mwenyezi Mlungu,

hata akale anaweza kumshauri?”

Ela swiswi afuasi a Jesu, hunaaza dza viratu Masihi.

Paulo na Apolo osi ni atumishi a Jesu

¹Enehu, nriphokala ni phamwenga namwi hiko kpwenu, siyaweza kugomba namwi chiroho. Ela nágomba namwi kama atu a dunia, na kama ana atsanga a chiroho. ²3:2 Aeburania 5:12–13Kpwa vira kala tamdzangbwephera, yanihenda nikupheni maziya badala ya chakurya chigumu. Na hata sambi tamdzangbwekala tayari, ³mana bado munalongozwa ni tamaa zenu za chibinadamu. Bado munaonerana wivu na kuheha enye kpwa enye. Kpwa kpweli mambo higo ganaonyesa kukala mcherelongozwa ni tamaa zenu za chibinadamu. ⁴3:4 1 Akorintho 1:12Kpwa sababu mutu mmwenga anaphoamba, “Mino ni mfuasi wa Paulo”, na wanjina naye aambe, “Mino ni mfuasi wa Apolo”, dze, go tagaonyesa wazi kala mchere anadamu a kawaida a dunia hino?

⁵Hebu nikuuzeni: Yuno Apolo ni ani? Ama Paulo naye ni ani? Hosi airi hu atumishi a Bwana Jesu tu, na Mlungu wahuhumira kukuhendani mkuluphire Jesu. Chila mmwenga wahewa kaziye ni Bwana Jesu. ⁶3:6 Mahendo 18:4–11; 18:24–28Niriphokufundzani kpwandza yakala avi náphanda mbeyu, naye Apolo ariphokufundzani zaidi yakala kama avi wamwagira madzi. Ela Mlungu ndiye yeihenda imere. ⁷Phahi enehu, wa kuphanda na wa kumwagira madzi si chitu, ela Mlungu ariyeihenda hira mbeyu imere ndiye muhimu. ⁸Mana mutu wa kuphanda na wa kumwagira madzi osi ana lengo mwenga, na chila mmwenga andatuzwa chivyakpwe kulengana na kaziye. ⁹Mana swiswi hwahenda kazi ya Mlungu phamwenga, namwi mu mundawe.

Tsona mwimwi mu dzengore. ¹⁰Kulengana na uwezo nriohewa ni Mlungu, mimi ni dza fundi mnono yedzenga msingi wa hiro dzengo. Na ayangu anjina anadzenga dzulu ya msingi hinyo-hinyo. Ela chila fundi ni lazima amanyirire adzengavyo. ¹¹Mana takuna mutu awezaye kuika msingi tafwauti na hura urioikpwa, yani Jesu Masihi. ¹²Anjina andahumira zahabu, feza au mawe ga samani kudzenga dzulu ya hinyo msingi, na anjina andahumira mihi, mabuwa au nyasi. ¹³Na kazi ya chila mutu indamanyikana siku ya chiyama. Mana moho undapima kazi ya chila mutu na kuika wazi unonowe ama uyiwe. ¹⁴Mutu ambaye kaziye taindabanangbwa, andatuzwa. ¹⁵Ela mutu ambaye kaziye indaphya na hinyo moho, andaphaha hasara kulu sana. Ela ye mwenye andaokolwa dza viratu mutu achimbiravyo kutsupira jimbijimbi ra moho.

¹⁶3:16 1 Akorintho 6:19; 2 Akorintho 6:16Hakika mnamanya kukala mwimwi mu phatu phatakatifu photengbwa kuvoya Mlungu, naye Roho Mtakatifu anaishi ndani yenu. ¹⁷Mutu achibananga phatu pha kuvoya Mlungu, naye Mlungu andamʼbananga. Mana phatu pha kuvoya Mlungu ni phatu phatakatifu, na mwimwi ndimwi pho phatu.

¹⁸Msidzichenge! Mutu yeyesi ndiyedziona ni mwenye ikima kpwa kudzipima na atu a dunia, phahi naakale mzuzu ili akale mwenye ikima kpweli. ¹⁹3:19 Ayubu 5:13Kpwa mana gara ambago mwanadamu anaona ni ikima, Mlungu kpwakpwe ni uzuzu. Mana Maandiko ganaamba, “Mlungu nkuagbwira enye ikima kpwa kuhumira ulachu wao.” ²⁰3:20 Zaburi 94:11Piya ganaamba, “Mwenyezi Mlungu anamanya maazo ga enye ikima, kukala tagana mana yoyosi.”

²¹Phahi mutu naasidzikarye kuhusu chilongozi fulani. Mana vitu vyosi ni vyenu, ²²hata Paulo, Apolo, Petero,3:22 Dzina asili ra Petero ni Kefa. dunia hino, uzima na chifo, vitu vya sambi na hata vya badaye, hivi vyosi ni vyenu. ²³Namwi mu atu a Jesu, naye ni wa Mlungu.

Kazi za Mitume

¹Phahi atu ahuharira kukala hu atumishi a Jesu ambao hunaeleza mpango wa Mlungu. ²Chitu muhimu ni kukala atumishi ni lazima akale aaminifu. ³Ela kpwangu mimi si chitu nchiamulwa ni mwimwi au kpwa kuhumira chiwango chochosi cha chibinadamu. Piya sidziamula mwenye. ⁴Simanya rorosi iyi nrirorihenda, ela hino tainionyesa kala sina lawama, ela Bwana Jesu ndiye aniamulaye. ⁵Kpwa hivyo msihukumu chochosi kabila ya wakatiwe. Godzani hadi Bwana Jesu ndiphokpwedza. Iye ndiye ndeika wazi mambo gofwitswa jizani na kuika wazi nia za mioyo ya atu. Na ndipho chila mmwenga andaphaha sifwaye anayostahili kula kpwa Mlungu.

⁶Sambi enehu, nkahumira mfwano hinyu wa Apolo na mimi kpwa fwaida yenu, ili mmanye mana ga msemo hinyu uambao, “Msihende mambo chinyume cha gara ambago gaandikpwa.” Ndipho tamundahendera ngulu mutu mmwenga na kubera wanjina. ⁷Ni ani yekuhendani mkale anono zaidi kuriko anjina? Chila chitu mrichonacho mwahendahewa ni Mlungu. Kpwa hivyo msihende ngulu, mana vyosi hivyo mwahendahewa dza zawadi.

⁸Dze, tamyatsuma kare? Dze, mwatajirika kare? Dze, mwakala kare afalume hata swiswi ayawenu bado? Phahi naaza kala mu afalume kpweli ili hukale afalume phamwenga namwi. ⁹Mana inaonekana kala Mlungu wahuika swiswi mitume hukale atu a mwisho kabisa. Wahuhenda dza atu ariohukumiwa kuolagbwa azarani ili dunia ndzima, yani atu phamwenga na malaika, ahuzemerere chivyamwenga.

¹⁰Swiswi hunaonekana azuzu kpwa ajili ya Jesu, ela mwimwi munadziona muna ikima kare! Hu anyonje ela mwimwi muna nguvu. Mwimwi munaishimiwa ela swiswi hunaberwa. ¹¹Vivi nigombavyo huna ndzala na chiru, hukavwala mademu, tsona hunateswa na tahuna kpwahali kpwa kuphiya. ¹²4:12 Mahendo 18:3Hunagaya kuhenda kazi na mikono yehu. Atu achihulani, hunaajaliya. Atu achihugayisa, swino hunavumirira. ¹³Atu achihukatira, swino hunaajibuto tsona chipole. Hadi hivi sambi hu kama uchafu wa dunia, naswi hwakala dzala ra atu osi.

¹⁴Sikuandikirani higa ili nikugbwizeni waibu. Hata chidide! Ela nakuandikirani kpwa kukuonyani kama anangu ambao ninaamendza. ¹⁵Mana hata ichikala muna atu anji a kukufundzani ujumbe kuhusu Masihi, bado sowe yenu wa chiroho ni mimi bahi. Mana mimi ndimi yekufundzani habari nono kuhusu Masihi Jesu. ¹⁶4:16 1 Akorintho 11:1; Afilipi 3:17Kpwa hivyo nakuvoyani sana mniige mimi. ¹⁷Ndiyo mana ninamhuma mwanangu Timothi ambaye ninammendza sana na ni muaminifu kpwa kuhenda kazi ya Mlungu. Hiye andakutambukizani vyo nisagalavyo kama mfuasi wa Jesu Muokoli, ambavyo vinagbwa sawa na vira nifundzavyo makundi ga afuasi chila phatu.

¹⁸Anjina enu anahenda ngulu kpwa kufikiri sindauya tsona hiko kpwenu. ¹⁹Ela Mlungu achimendza ndakpwedza vi sambi sambi, ili nedze nisikize agombago hinyo atu ario na ngulu, na nimanye uwezo ario nao. ²⁰Mana kulongoza atu a Mlungu siro dzambo ra kugomba maneno bahi, ela kunategemea uwezo wa Mlungu. ²¹Kpwa hivyo munalondadze? Mnalonda nedze na chikoto, hebu nedze na mendzwa na roho ya upole?

Adiya atengbwe

¹5:1 Kumbukumbu 22:30Kpwa kpweli náambirwa kukala kuna atu adiya kahi yenu. Tsona udiya uhu ni wa kpwaangalaza sana. Unatsapa hata wa atu asiomkuluphira Mlungu, mana myawenu mmwenga anazinga na mkpwaza ise! ²Na badala ya kusikira utsungu mwenu mioyoni na mjute, enye muna ngulu! Hiye ariye na ndzimo hiyo, mtengeni na afuasi ayae. ³Mana hata dzagbwe si phamwenga namwi chimwiri, bado ni phamwenga namwi chiroho. Nami nkalavya hukumu yangu kare kpwa hiye ariyehenda waibu hinyo kama avi nami ni kuko. ⁴Phahi wakati munaphokutana, ndakala phamwenga namwi chiroho, na uwezo wa Bwana Jesu piya undakala phapho. ⁵Wakati hinyo mulavyeni kpwa Shetani mutu hiye ariyehenda higo mai, ili mwiriwe ubanangbwe na rohoye yookolwe ni Bwana Jesu siku ya chiyama.

⁶5:6 Agalatia 5:9Kpwa kpweli ngulu zenu tazifwaha. Kpwani tammanya kala hamira chache inaweza kuumusa donje ra unga munji sana? ⁷5:7 Kutsama 12:5Yiuseni iyo hamira ya kare ya dambi na mkale atu aswafi bila ya hamira, dza vira murivyo. Mana Jesu, ambaye ndiye Mwana ngʼondzi wehu wa Pasaka, walaviwa dza sadaka msalabani. ⁸5:8 Kutsama 13:7; Kumbukumbu 16:3Phahi nahusherekeeni Pasaka kpwa kuhumira mkpwahe usiotiywa hamira, mkpwahe wa uswafi na kpweli, si kpwa hamira ya kare, hamira ya uyi na ubaya.

⁹Nákuandikirani kare baruwa nchikuambirani musigbwirane na atu adiya. ¹⁰Siyagomba kuhusu atu a dunia ambao ni azindzi, achoyo, a tamaa mbaya, anyangʼanyi na aabuduo vizuka, mana mchidzitenga na atu dza hinyo, ingebidi mtsame kabisa himu duniani. ¹¹Ela manage kala ni higa: Musigbwirane na mutu yeyesi adziihaye mfuasi ambaye ni mdiya, wa tamaa mbii, wa kuabudu vizuka, wa kulaphiza atu, mlevi ama muivi. Tsona piya msirye na mutu dza hiye. ^12-135:12–13 Kumbukumbu 13:5; 17:7Kpwa kpweli siyo kazi yangu kuhukumu atu ambao sio afuasi. Mana Mlungu andaamula atu hinyo. Ela kazi yenu ni kuhukumu atu ambao ni afuasi a kundi renu. Kama Maandiko gaambavyo, “Ye mutu mui mtuluzeni kahi yenu.”

Mashitaka kahi za afuasi

¹Enehu, ichikala mmwenga wenu anaheha na myawe, ni lazima aphirike mashitakage kpwa afuasi ayae badala ya kugaphirika kotini kpwa atu asio afuasi a Jesu. ²Hebu tammanya kukala afuasi a Jesu ndio ndioamula atu a dunia? Na ichikala mwimwi ndimwi ndioamula atu a dunia, kpwa utu wani munashindwa ni hizi kondo ndide-ndide? ³Hebu tammanya kukala hundaamula malaika, na hata zaidi mambo madide-madide ga chila siku? ⁴Phahi muchikala muna malumbano dza higo, msigaphirike mbere za akanyi ambao sio afuasi ayawenu, atu asioishimiwa ni afuasi! ⁵Kpwa kpweli munahenda waibu! Dze, ikale mo mwenu kundini tamuna mutu hata mmwenga ariye na ikima ya kutosha kukukanyani mwimwi ndugu? ⁶Ela sivyo hivyo, mfuasi anamshitaki myawe kotini mbere za atu ambao sio afuasi kuamula lau hiro.

⁷Kpwa kpweli kushitakiana kpwenu kunaonyesa kukala mkashindwa tsetsetse! Baha mkoserwe, mchengbwe na muiyirwe mali zenu kuriko kuaphirika afuasi ayawenu kotini. ⁸Ela badala ya hivyo, mwimwi ndio mkoserao na kuiya, hata munakoserana na kuiyirana mwimwi afuasi enye kpwa enye!

Humirani miri yenu kumtogola Mlungu

⁹Hebu tammanya kukala atu asio na haki taandakubaliwa kusagala phamwenga na Mlungu phatuphe pha nguma? Enehu msidzichenge! Atu osi aishio maisha ga udiya, anaoabudu vizuka, anaozinga, alume ahendwao achetu na ahendao alume ayawao achetu, ¹⁰aivi, achoyo, alevi, asengenyadzi, na aiyirao atu kuhumira nguvu: hinyo osi taandarisi ufalume wa Mlungu bii. ¹¹Kpwa kugomba kpweli anjina enu kala mu dza vivyo, ela mwatakaswa, mwatengbwa na mwahendwa atu a haki kpwa sababu ya Bwana Jesu Masihi na Roho Mtakatifu wehu.

¹²6:12 1 Akorintho 10:23Mutu anaweza kuamba, “Vitu vyosi ni halali kpwangu.” Ela si vyosi vinavyoterya. Vitu vyosi ni halali kpwangu, ela sikubali kuhendwa mtumwa ni chitu chochosi. ¹³Mutu wanjina anaweza kuamba, “Vyakurya ni muhimu kpwa sababu ya ndani, nayo ndani ni muhimu kpwa sababu ya vyakurya.” Ela Mlungu andavihenda vyosi vikale na mwisho. Nami nakuambirani mwiri sio wa kuhendera udiya, ela ni wa kumuhumikira Mlungu, naye Mlungu andauroroma. ¹⁴Mlungu wamfufula Jesu, na vivyo hivyo andahufufula kpwa uwezowe.

¹⁵Hebu tammanya kukala miri yenu ni vilungo vya mwiri wa Jesu? Dze, ni sawa kuunganisha vilungo vya mwiri wa Jesu na malaya? Hata chidide! ¹⁶6:16 Mwandzo 2:24Hebu tammanya kukala mlume achigbwirana na malaya, osi airi anakala mwiri mmwenga? Mana Maandiko ganaamba, “Osi airi andakala mwiri mmwenga.” ¹⁷Ela yeyesi ndiyegbwirana na Jesu andakala roho mwenga naye.

¹⁸Phahi richani udiya tsetsetse. Dambi yanjina yoyosi mutu ahendayo i kondze ya mwiriwe. Ela mutu achihenda udiya, anatiya dambi mwakpwe mwirini. ¹⁹6:19 1 Akorintho 3:16; 2 Akorintho 6:16Hakika mnamanya kukala miri yenu ni phatu phatakatifu photengbwa kuvoya Mlungu. Mlungu wakuphani Roho Mtakatifu naye anaishi ndani yenu. Miri iyo si yenu, ni malingbwa ya Mlungu, ²⁰mana wakukombolani na bei ya gali. Kpwa hivyo mwimwi miri yenu ihumireni kumuhenda Mlungu atogolwe.

Mambo kuhusu ndowa

¹Sambi kuhusu gara mambo mrigoniandikira, naamba hivi: Ni vinono mutu kusalóla. ²Ela kpwa sababu ya udiya munji hiko kpwenu, chila mlume naakale na mchewe mwenye na chila mchetu naakale na mlumewe. ³Mlume naatimizire mchewe mambo gosi ga ndowa, naye mchetu dza vivyo, atimizire mlumewe mambo ga ndowa. ⁴Mana mwiri wa mchetu tautawalwa ni ye mwenye, ela unatawalwa ni mlumewe. Nao mwiri wa mlume tautawalwa ni ye mwenye, ela unatawalwa ni mchewe. ⁵Msilafyane ela mkale mkakubaliana kudzizuwiya kpwa muda fulani kpwa sababu ya mavoyo. Alafu uyiranani ili Shetani asedze akakujezani kpwa sababu ya kukosa uwezo wa kudzizuwiya. ⁶Ela higa nagokuambirani ni ushauri wangu kpwenu, si shariya. ⁷Kpwa kpweli naaza kala alume osi ni dza mimi. Ela chila mlume ana chipawache malumu arichohewa ni Mlungu, mmwenga ana chipawa hichi na wanjina ana chanjina.

⁸Sambi mwimwi ambao tamdzangbwelóla na kulólwa na magungu, nakuambirani hivi: Ni vinono mʼbaki bila ya kulóla wala kulólwa dza mimi. ⁹Ela ichikala mutu kaweza kudzizuwiya, phahi naalóle au naalólwe. Mana baha mutu kulóla au kulólwa kuriko kuyugika na mkpwatyo.

¹⁰7:10 Mathayo 5:32; 19:9; Mariko 10:11–12; Luka 16:18Atu muriolólana nakulagizani hiri, naro si rangu bali rila kpwa Bwana Jesu. Mchetu kana ruhusa ya kuricha mlumewe. ¹¹Ela achimricha, naasilólwe tsona au arye suluhu na mlumewe na auyirane. Naye mlume kana ruhusa ya kumricha mchewe.

¹²Kpwa atu anjina naamba hivi (nagomba mimi, si Bwana): Mlume yeyesi yemkuluphira Bwana Jesu achikala ana mchetu ambaye kadzangbwekuluphira na analonda kuishi na hiye mchetu, phahi naasimriche. ¹³Na ichikala mfuasi wa chichetu walólwa ni mlume ambaye siye mfuasi, na hiye mlume analonda kuishi naye, phahi hiye mchetu naasimriche. ¹⁴Mana Mlungu anatakasa mlume asiye mfuasi kpwa kutsupira mchewe, naye anatakasa mchetu asiye mfuasi kpwa kutsupira mlumewe. Kala si hivyo, ana aho angekala najisi. Ela ukpweli ni kukala Mlungu anaharira ana aho kukala atakatifu. ¹⁵Ela mlume ama mchetu asiyemuamini Bwana Jesu achimricha myawe anayeamini, naamriche auke. Kpwa sababu ya hali iyo mlume ama mchetu kagbwirwa ni shariya ya ndowa. Mana Mlungu analonda huishi kpwa amani. ¹⁶Mwi achetu mumukuluphirao Jesu, munamanyadze kukala alume enu taandamkuluphira Jesu kpwa sababu yenu? Ama mwi alume mumukuluphirao Jesu, munamanyadze kala achetu enu taandamkuluphira Jesu kpwa sababu yenu?

Kuishi kama urivyoihwa ni Mlungu

¹⁷Chila mutu ni aenderere kuishi kulengana na hali ariyoihirwa na kupangirwa ni Mlungu. Higa ni malagizo gangu kpwa makundi gosi ga afuasi a Jesu. ¹⁸Ichikala Mlungu ariphokuiha kala ukatiywa tsatsani kare, usibadilishe hali hiyo. Na ichikala Mlungu ariphokuiha kala kudzangbwetiywa tsatsani, phahi usikale na haja ya kutiywa tsatsani. ¹⁹Kpwa mana kutiywa tsatsani ama kusatiywa tsatsani si muhimu, ela chitu muhimu ni kugbwira na kulunga malagizo ga Mlungu.

²⁰Chila mmwenga naasale vivyo arivyokala Mlungu ariphomuiha. ²¹Ichikala Mlungu ariphokuiha kala u mtumwa, ni sawa usijali. Ela uchiphaha nafwasi ya kukala huru, ihumire ukale huru. ²²Kpwa mana mutu ariyeihwa ni Bwana Jesu wakati kala ni mtumwa, anakala mutu huru wa Bwana. Vivyo hivyo mutu huru anaphoihwa anakala mtumwa wa Jesu. ²³Mlungu wakukombolani kpwa bei ya gali, kpwa hivyo msikale atumwa a atu. ²⁴Phahi enehu, chila mutu ni aishi kulengana na hali ariyokala nayo Mlungu ariphomuiha.

Mafundzo kuhusu kulóla ama kusalóla

²⁵Sambi kuhusu atu ambao taadzangbwelóla au kulólwa, mino sina malagizo malumu kula kpwa Bwana Jesu. Ela nalavya maoni gangu kpwa vira ni mutu ambaye Mlungu wanihenda niaminiwe kpwa mbazize. ²⁶Phahi kpwa sababu ya matatizo hunagogaona, naona baha msale vyo murivyo. ²⁷Dze una mchetu? Phahi ichikala unaye, usimriche. Na ichikala kudzangbwelóla, phahi usilóle. ²⁸Ela mutu uchilóla siyo dambi, na mchetu ambaye kadzangbwelólwa achilólwa, piya kahendere dambi. Ela mwimwi mlólanao mundaphaha matatizo manji ga chila siku, nami nalonda mdziepushe na higo mashaka na msale vivyo murivyo.

²⁹Enehu, chisa changu cha kuamba hivyo ni hivi: Wakati uchiosala ni mfupi. Hangu sambi na kpwenderera atu ariolóla naaishi kama avi taayalóla. ³⁰Atu ariorira ni akale avi taayarira, nao ariohererwa akale avi taayahererwa, na atu ariogula vitu naakale avi vitu hivyo si vyao. ³¹Tsona atu ambao anashuulika na mambo ga dunia, ni akale kama avi taayashuulikiya sana mambo higo. Kpwa mana ihi dunia vivi huionavyo, inatsupa.

³²Enehu, nalonda msikale na wasiwasi. Mutu ambaye kadzangbwelóla nkudzishuulisha na kazi ya Bwana, yani jinsi ambavyo nkumhamira. ³³Ela mutu ariyelóla nkudzishuulisha na mambo ga himu duniani, yani jinsi anavyotaka kumfurahisha mchewe, ³⁴mana maazoge gaganyika kano mbiri. Ela mchetu ambaye kadzangbwelólwa ama mwanamwali nkudzishuulisha na kazi ya Bwana ili aphahe kukala mtakatifu chimwiri na chiroho. Ela mchetu wa kulólwa nkudzishuulisha na mambo ga himu duniani, yani jinsi alondavyo kumfurahisha mlumewe. ³⁵Nagomba hivi kpwa fwaida yenu, wala sio kala nakuikirani vikpwazo. Nalonda muishi kpwa njira inayofwaha kpwa kudzilavya tsetsetse kpwa kazi ya Bwana.

³⁶Ichikala mutu anaona andamkosera mwanamwali ariyemchumbiya, naye hiye msichana anatsupira wakati wa kulólwa, na anaona baha alóle, phahi naamlóle, mana kulóla si dambi.7:36–38 Mana yanjina ni, ichikala mutu anaona andamkosera mwanawe wa chichetu, naye hiye mwana anatsupira wakati wa kulólwa, na anaona baha hiye alólwe, phahi naamuphe ruhusa alólwe, mana kulólwa si dambi. 37 Ela mutu achikata shauri bila kushurutishwa kukala hiye mwanamwali asilólwe, na anaweza kutawala niaze, kpwa kpweli hiye piya anahenda vinono. 38 Phahi kpwa kpweli mutu anayemruhusu mwanamwaliwe alólwe anahendato, ela mutu asiyemruhusu alólwe, piya anahendato zaidi.³⁷Ela mutu achikata shauri kusalóla hiye mwanamwali bila kushurutishwa, na anaweza kutawala tamaaze, kpwa kpweli hiye piya anahenda vinono. ³⁸Phahi kpwa kpweli mutu alólaye mchetu anahendato, ela mutu asiyelóla piya anahendato zaidi.

³⁹Mchetu ariyelólwa anafungbwa ni mlumewe hadi mlumewe ndiphofwa. Ela mlumewe achifwa, a huru kulólwa ni wanjina, ela ni lazima hiye mlume akale ni mfuasi wa Bwana. ⁴⁰Ela maoni gangu ni higa: Ni vinono zaidi hiye mfwererwa asale bila ya kulólwa tsona. Na kpwa mashauri higa gosi, naamini nalongozwa ni Roho Mtakatifu.

Vyakurya vyolaviwa sadaka kpwa vizuka

¹Sambi kuhusu vyakurya vyolaviwa sadaka kpwa vizuka, hunamanya kukala swiswi hosi huna marifwa. Nago marifwa ganahenda mutu ahende ngulu, ela umendzo ndio uphezao mutu wa Mlungu. ²Mutu ambaye anadziona anamanya sana, phahi bado kamanya rira ambaro ni arimanye; ³ela mutu ammendzaye Mlungu anamanywa ni Mlungu.

⁴Phahi, kuhusu vyakurya vyolaviwa sadaka kpwa vizuka, hunamanya kala chizuka si chochosi himu duniani na Mlungu ni mmwenga tu. ⁵Hata dzagbwe atu anjina anakuta kuna milungu yanjina mlunguni ama duniani (na kpwa kpweli kuna anji anaoihwa “milungu” na “mabwana,”) ⁶swiswi hunamanya kala Mlungu ni mmwenga, ye Baba yeumba vitu vyosi, na kpwa ajiliye hunaishi. Tsona kuna Bwana mmwenga tu, ambaye ni Jesu Masihi. Vitu vyosi vyakalako kpwa kutsupira iye, na kpwa kutsupira iye swiswi hunaishi.

⁷Ela si atu osi amanyao ukpweli huno. Anjina kala akabara kuvoya vizuka kama milungu yao. Hata achirya chakurya cholaviwa sadaka kpwa chizuka, anaona kala chakurya hicho chikalavirwa milungu. Kpwa vira taadzangbwemanya kala chizuka si chitu, phahi nkudziona anahenda dambi. ⁸Ela chakurya tachiweza kuhureha phephi na Mlungu. Uhusiano wehu na Mlungu taukala mui zaidi ama mnono zaidi huchirya wala kusarya chakurya. ⁹Phahi dzimanyirireni ili uhuru wenu usikale chikpwazo kpwa ayawenu ambao kuluphiro rao ni nyonje, asedze akainjira dambini. ¹⁰Mana mutu ambaye kadzangbwemanya kala chizuka si chitu, achikuona uwe mwenye marifwa unarya chakurya mzukani, andaona kukala ni sawa arye chakurya chiricholaviwa sadaka kpwa vizuka. ¹¹Hipho undamuangamiza hiyu mutu wa kuluphiro nyonje, ambaye Jesu wamfwerera, kpwa sababu ya higo marifwago. ¹²Phahi uchihenda hivyo undakala ukamuhendera dambi myao kpwa kumuhenda ahende dzambo ambaro anaona ni makosa. Na kpwa kumuhendera dza hivyo, unamuhendera Jesu dambi. ¹³Kpwa hivyo ichikala niryacho chindamtiya mwenehu dambini, phahi sindarya nyama tsetsetse, nsedze nkamuinjiza dambini.

Mitume anastahili misada

¹Mimi kpwa kpweli ni huru, tsona ni mtume. Nami námuona Jesu, Bwana wehu na matso gangu. Na mwimwi mu matokeo ga kazi yangu kpwa Bwana. ²Na ichikala atu anjina taakubali kukala mimi ni mtume, hakika naamini kukala mwimwi kpwa kpweli munakubali. Mana mu mashaidi gangu kukala mimi ni mtume kpwa Bwana.

³Atu anaphoniamula, nami nadzihehera kpwa njira hino. ⁴Dze, swino tahufwaha kurya na kunwa kula kpwa afuasi? ⁵Kpwani swino tahufwaha kusafiri chila mmwenga na mchewe anayekuluphira dza vira ahendavyo mitume anjina, ndugungbwa a Bwana na piya Petero?9:5 Dzina asili ra Petero ni Kefa.⁶Hebu ni mimi na Barinaba bahi ndio husiofwaha kuriphirwa maitaji gehu wakati hu kazini? ⁷Ni asikari yuphi adziriphiraye mwenye wakati a kazini? Takuna hata mmwenga. Ni mkurima yuphi ambaye karya matunda ga mwakpwe mundani? Takuna. Tsona ni mrisa yuphi asiyefwaha kunwa maziya ga mifugo ya tajiriwe?

⁸Kpwa kpweli sigomba higa kpwa mifwano ya chibinadamu tu. Hata Shariya zinagbwa sawa na hivyo nigombavyo. ⁹9:9 Kumbukumbu 25:4; 1 Timothi 5:18Mana Shariya za Musa zinaamba, “Ngʼombe ichikala inawaga mtsere usiifunge mlomo.” Dze, phano munafikiri Mlungu kala anagomba kuhusu ngʼombe bahi?¹⁰Hakika Mlungu hipha kala anagomba kuhusu swiswi anadamu. Mambo higo gaandikpwa kpwa ajili yehu. Mutu mmwenga achiphanda na wanjina achiwaga, matumaini ga osi airi ni kuphaha seemu ya mavuno. ¹¹9:11 Arumi 15:27Ichikala hwaphanda mbeyu ya chiroho mwenu mioyoni, kuna uyi wani huchivuna mavuno ga maitaji gehu kula kpwenu? ¹²Ichikala atu anjina anafwaha kuphaha msada kula kpwenu, ela swino si zaidi? Ela tahuyadai msada hinyo, ela hwavumirira chila chitu ili husikale chizingiti cha kuahenda atu asikuluphire habari nono kuhusu Jesu Muokoli. ¹³9:13 Kumbukumbu 18:1Bila shaka mnamanya kukala atu ahendao kazi ndani ya Nyumba ya Kuvoya Mlungu nkuphaha chakurya chao mumo. Piya mnamanya kukala alavyadzi-sadaka nkuphaha seemu yao ya nyama kula sadaka zilaviwazo. ¹⁴9:14 Mathayo 10:10; Luka 10:7Vivyo hivyo Bwana Jesu walagiza atu anaotangaza habarize aphahe riziki zao kula kpwa yo kazi ya kuitangaza.

¹⁵Ela sidzangbwedai misada iyo bii. Tsona sikuandikirani baruwa hino ili niandze kudai misada iyo kpwenu. Kpwa kpweli baha nifwe kuriko kumuhenda mutu aniusire kudzikarya kpwangu kpwa kuhubiri nihendako bila maripho. ¹⁶Na ninaphotangaza habari nono kuhusu Jesu Muokoli, sina sababu ya kudzikarya hata chidide. Hiro ni jukumu rohewa ni Mlungu. Shaka rani ro ichikala sindatangaza habari nono kuhusu Jesu! ¹⁷Nchihubiri bila ya kulazimishwa, ningephaha tuzo. Ela nchihubiri kpwa lazima, ninachohenda ni kutimiza jukumu rangu rohewa ni Mlungu. ¹⁸Kpwa hivyo tuzo rangu ni utu wani? Tuzo rangu ni kutangazira atu bure habari nono kuhusu Jesu Muokoli, bila ya kudai misada ninayofwaha kpwa kuhenda kazi hiyo.

¹⁹Hata dzagbwe mino simi mtumwa wa mutu yeyesi, nadzilavya kama mtumwa wa atu osi ili niphahe atu anji iwezekanavyo kpwa Jesu. ²⁰Kpwa Ayahudi, nákala viratu arivyo Myahudi ili niphahe kuativya. Dzagbwe sitawalwa ni Shariya za Musa, mino náishi dza aho alungao hizo Shariya ili niativye. ²¹Na kpwa atu asio kala Ayahudi ambao taalunga hizo Shariya, piya nákala dza aho ili niativye. Ela sio kukala hati silunga malagizo ga Mlungu, hata chidide, ela nkulunga malagizo ga Jesu. ²²Na nchikala na atu anyonje, nami nákala dza aho ili niphahe anyonje. Náhenda chila chitu niwezacho kpwa atu ili nialongoze anjina kpwa Jesu kpwa vyovyosi. ²³Nkuhenda higa gosi ili atu akuluphire habari nono kuhusu Jesu, na vivyo mimi nami nindajaliwa.

²⁴Kpwa kpweli mnamanya ashindanao mairo, ni anji, ela mmwenga tu ndiye atuzwaye. Phahi zolani mairo ili mphahe tuzo. ²⁵Azoladzi nkuhenda mazowezi magumu sana ili aphahe tuzo, ela tuzo hizo tazidumu. Ela swiswi hunazola ili huphahe tuzo isiyobanangika kabisa. ²⁶Phahi mino sizola mairo gasigo mpango, na simi dza mutu wa makonde atsuphaye ngumize ovyo ovyo. ²⁷Ela nahenda mazowezi magumu na kuutawala mwiri wangu ili bada ya kuhubiriya anjina, nsedze nikatsamalalwa mashindanoni.

Msiabudu vizuka

¹10:1 Kutsama 13:21–22; 14:22–29Enehu, nalonda nikutambukizeni kukala akare ehu osi akala tsini ya ingu na osi achitsupato kahi-kahi ya bahari. ²Osi abatizwa tsini ya rira ingu na hira bahari, nao achikala afuasi a Musa. ³10:3 Kutsama 16:35Osi arya chakurya chimwenga cha chiroho. ⁴10:4 Kutsama 17:6; Isabu 20:11Na osi anwa madzi mamwenga ga chiroho. Mana anwa madzi ga dziwe ra chiroho ambaro kala richialunga-lunga, na dziwe hiro kala ni Jesu. ⁵10:5 Isabu 14:29–30Ela Mlungu kayahamirwa bii ni anji a atu hinyo, kpwa hivyo afwa na miri yao ichienea hiko weruni.

⁶10:6 Isabu 11:4Phahi mambo higa gahendeka ili gahukanye sisi, naswi husiaze kuhenda mai dza akare ehu arivyohenda, ⁷10:7 Kutsama 32:6wala husiabudu vizuka dza anjina arivyohenda. Kama Maandiko gaambavyo, “Atu asagala achirya na achinwa, chisha achiunuka achivwina.” ⁸10:8 Isabu 25:1–18Nahusihende udiya dza akare ehu anjina arivyokala, na achifwa atu elufu mirongo miiri na tahu siku mwenga. ⁹10:9 Isabu 21:5–6Wala husimjeze Mlungu dza akare ehu anjina arivyohenda, nao achiolagbwa ni nyoka. ¹⁰10:10 Isabu 16:41–49Tsona husinungʼunike dza arivyonungʼunika, nao achiolagbwa ni malaika wa chifo. ¹¹Phahi mambo higo gaaphaha atu hinyo ili gakale mifwano kpwehu, nago gaandikpwa ili gahukanye swiswi ambao hunaishi siku za mwisho.

¹²Phahi mchidziona muimire sawa-sawa kpwa Mlungu, mdzimanyirire sedze mukagbwa dambini. ¹³Takuna majaribu gogosi munagophaha isiphokala garatu ga kawaida ambago anadamu ayawenu nkuphaha. Naye Mlungu ni muaminifu, kandaruhusu mphahe majaribu ga kutsapa uwezo wenu. Ela mchijezwa, Mlungu andakuphani nguvu za kuvumirira ili mgavuke salama. ¹⁴Kpwa hivyo enehu amendzwa, msiabudu vizuka hata chidide! ¹⁵Mimi nagomba namwi dza atu ario na ikima, phahi gapimeni enye higa nigombago. ¹⁶10:16 Mathayo 26:26–28; Mariko 14:22–24; Luka 22:19–20Hunaphonwa kula chikombe cha baraka cha meza ya Bwana hunachochihumira kpwa kumshukuru Mlungu, kpwa kpweli hunashiriki mlatso wa Jesu phamwenga. Na hunaphomega na kurya mkpwahe wa meza ya Bwana, hunashiriki mwiri wa Jesu phamwenga. ¹⁷Phahi hata dzagbwe hu anji, hunakala mwiri mmwenga kpwa kushiriki kurya mkpwahe mmwenga.

¹⁸10:18 Alawi 7:6Hebu fikirini kuhusu Aiziraeli. Osi anaoshiriki phamwenga kurya sadaka inayolavirwa Mlungu, anagbwirana kumuabudu Mlungu. ¹⁹Dze, mana ya maneno higa ni utu wani? Chakurya cholavirwa sadaka kpwa chizuka ama cho chizuka chenye ni chitu muhimu? Hata chidide! ²⁰10:20 Kumbukumbu 32:17Makafiri nkulavira sadaka mashetani, ela si kpwa Mlungu. Nami sitaki mwimwi mshiriki phamwenga na mashetani, hata chidide. ²¹Tamuweza kunwa chikombe cha meza ya Bwana phamwenga na chikombe cha mashetani. Tamuweza kurya chakurya cha meza ya Bwana phamwenga na chakurya cha meza ya mashetani. ²²10:22 Kumbukumbu 32:21Huchihenda hivyo, kpwa kpweli hundamuhenda Bwana akale na wivu. Dze, hunafikiri huna nguvu kushinda Bwana? Taiwezekana bii!

Uhuru wa afuasi a Jesu

²³10:23 1 Akorintho 6:12Atu anjina nkuamba, “Vitu vyosi ni halali,” ela si vyosi virivyo na fwaida. Tsona, “Vitu vyosi ni halali,” ela si vyosi vinavyoterya atu. ²⁴Mutu naasihende gara ganagomfwahira mwenye, ela naahende gara gafwahirago ayae.

²⁵Mchigula nyama sokoni, ryani na msiuze-uze kukala ni halali ama si halali. ²⁶10:26 Zaburi 24:1Mana Maandiko ganaamba, “Dunia na vyosi virivyo mumo ni vya Mwenyezi Mlungu.”

²⁷Mutu ambaye siye mfuasi myao achikualika kpwakpwe kaya na uchikubali kuphiya, karye ndichoandazirwa. Usiuze maswali kukala ni halali ama si halali kurya. ²⁸Ela mutu achikuamba, “Chakurya hichi chalavirwa sadaka kpwa vizuka,” phahi usirye. Mana uchirya, ye ambaye akakuambira andakuona unahenda dambi. ²⁹Siyo kukala uwe unahenda dambi ela iye ariyekuambira ndiye ndiyeona unahenda dambi. Mana takuna sababu uhuru wangu uhukumiwe ni mutu wanjina. ³⁰Nchimshukuru Mlungu kpwa chakurya, kpwa utu wani nilaumiwe kpwa chira ambacho nkachilavira shukurani?

³¹Phahi, chochosi ndichorya ama kunwa, ama chochosi ndichohenda, chihendeni ili Mlungu ahewe nguma. ³²Msikale chikpwazo kpwa Ayahudi, kpwa atu asio kala Ayahudi ama kpwa afuasi a Jesu. ³³Mimi najeza sana kuhamira atu osi kpwa chila chitu. Silonda mambo ganagonifwaidi mwenye, ela nalonda mambo ndigofwaidi atu anji ili aokolwe.

¹11:1 1 Akorintho 4:16; Afilipi 3:17Niigani mimi, dza vivyo nami vyomuiga Jesu.

Hunavyolondwa kukala wakati wa kumuabudu Mlungu

²Nakutogolani kpwa sababu chila wakati munanitambukira na kugbwira mafundzo ambago nákufundzani. ³Ela nalonda mmanye kukala chitswa, yani mkpwulu wa alume osi ni Jesu, chitswa cha mchetu ni mlumewe, na chitswa cha Jesu ni Mlungu. ⁴Phahi mlume yeyesi avoyaye ama kutabiri kuno akadzifwinika chitswa, anaaibisha chitswache, yani Jesu. ⁵Naye mchetu avoyaye ama kulavya unabii wakati atu akakutana kpwa mavoyo bila ya kudzifwinika chitswa, anaibisha chitswache, yani mlumewe. Mana hinyo ni waibu sawa na mchetu kunyolwa chiphala.11:4–5 Mana yanjina ni: 4Phahi mlume yeyesi ambaye ana nyere nyire, achivoya ama kutabiri, anaaibisha chitswache, yani Jesu. 5Naye mchetu ambaye kana nyere nyire, achivoya ama kulavya unabii wakati atu akakutana kpwa mavoyo, anaibisha chitswache, yani mlumewe. Mana hinyo ni waibu sawa na mchetu kunyolwa chitswa chizima.⁶Na ichikala kamendze kudzifwinika chitswa, baha anyolwe. Ela ichikala ni waibu mchetu kuphunguzwa ama kunyolwa nyere, phahi naadzifwinike chitswa.

⁷11:7 Mwandzo 1:26–27Kpwa mana mlume kafwaha kudzifwinika chitswa,11:7 Mana yanjina ni: mlume kafwaha kukala na nyere nyire. mana ndiye mfwano na nguma ya Mlungu, ela mchetu ni nguma ya mlume. ⁸11:8 Mwandzo 2:18–23Mana mlume kayaumbwa kula kpwa mchetu, ela mchetu waumbwa kula kpwa mlume. ⁹Na mlume kayaumbwa kpwa sababu ya mchetu, ela mchetu waumbwa kpwa sababu ya mlume. ¹⁰Kpwa hivyo mchetu ni adzifwinike chitswa kuonyesa kala a tsini ya mamlaka. Chisha ni ahende vivyo kpwa sababu ya malaika. ¹¹Ela kpwa kuungana na Bwana Jesu, alume na achetu osi ni muhimu, nao mmwenga kaweza kuishi bila ya myawe. ¹²Mana mchetu wa kpwandza wala kpwa mlume, na kula hipho hata vivi sambi alume anavyalwa ni achetu. Na vitu vyosi vila kpwa Mlungu.

¹³Phahi ririkanani enye, ichikala ni sawa mchetu kuvoya Mlungu bila ya kudzifwinika chitswa. ¹⁴Hata mila yehu inahukahaza mlume kukala na nyere nyire, mana nkudzitiya waibu ye mwenye. ¹⁵Ela mchetu nkutogolwa achikala na nyere nyire, kpwa mana wahewa nyere nyire ili zimfwinike. ¹⁶Ichikala mutu analonda kulumba kuhusu dzambo hiri, phahi naamanye kala swiswi na makundi gosi ga atu a Mlungu tahuna mila yanjina.

Tabiya nono wakati wa chakurya cha Bwana

¹⁷Kuhusu gaga malagizo nilondago kukuphani, sikutogolani kpwa sababu mikutano yenu inareha matatizo badala ya fwaida. ¹⁸Mwandzo atu aniambira kala munapingana munaphokutana, ndiyo mana munaganyana madiba-madiba. Nami nchigapima naona kuna chiasi fulani cha ukpweli. ¹⁹Mana ni lazima atu aganyane ili hara ariokubaliwa ni Mlungu amanyikane wazi. ²⁰Mwimwi munaphokutana si kpwa lengo ra kurya chakurya cha Bwana Jesu bii. ²¹Mana wakati wa kurya, chila mmwenga nkuandza kurya chivyakpwe bila ya kugodzana, hata mwisho anjina akasala na ndzala na kuno anjina nao akalewa. ²²Waibu! Kpwani tamuna nyumba ambazo munaweza kurya na kunwa? Hebu mnalonda kubera atu a Mlungu na kuaibisha atu asio na chitu? Kpwa kpweli mambo muhendago tagaweza kunihenda nikutogoleni hata chidide.

Chakurya cha Bwana

(Mathayo 26:26–29; Mariko 14:22–25; Luka 22:14–20)

²³Kpwa mana malagizo higa ni garatu nrigophokera kula kpwa Bwana Jesu na nchikuphani. Usiku hura ambao kala andasalatwa, wahala mkpwahe, ²⁴na bada ya kumshukuru Mlungu, wamega-mega hura mkpwahe na achiamba, “Huno ni mwiri wangu ulaviwao kpwa ajili yenu. Kalani muchihenda hivi ili mkale mchinitambukira.” ²⁵11:25 Kutsama 24:6–8; Jeremia 31:31–34Vivyo hivyo bada ya chakurya Jesu wahala chikombe cha uchi wa zabibu, achiamba, “Uchi wa chikombe hichi ni chilagane chiphya cha Mlungu chinachoikpwa na mlatso wa chifo changu. Chila wakati wa kunwa uchi na chikombe hichi hendani hivi kpwa kunitambukira.” ²⁶Mana chila munaphorya mkpwahe huno na kunwa uchi wa zabibu wa chikombe hichi, mundatangaza chifo cha Bwana Jesu hadi ndiphouya tsona.

²⁷Kpwa hivyo mutu yeyesi aryaye mkpwahe ama kunwa uchi wa zabibu kula chikombe cha Bwana kpwa njira isiyofwaha, anahendera dambi mwiri na mlatso wa Bwana Jesu. ²⁸Phahi chila mutu ni lazima adzipime mwenye kpwandza, ndipho arye mkpwahe na anwe uchi wa zabibu, ²⁹mana chila aryaye mkpwahe na kunwa uchi wa zabibu wa chikombe hichi bila ya kumanya manage ga mwiri wa Jesu, anadzirehera uamuli mwenye. ³⁰Ndiyo mana anji enu ni akongo na taana nguvu, tsona ayawenu anjina afwa. ³¹Ela huchidziamula sawa-sawa swiswi enye, tahundaamulwa ni Mlungu. ³²Ela huchiamulwa ni Bwana, anahufundza njira nono ili husedze akahuamula phamwenga na atu asiomkuluphira Mlungu.

³³Phahi enehu, mchikutana kurya chakurya cha Bwana phamwenga, godzanani. ³⁴Ichikala mutu anasikira ndzala, baha arye kaya kpwandza ili asiamulwe ni Mlungu munaphokala phamwenga kpwa muonano. Na kuhusu mambo ganjina, nindakufundzani ndiphokpwedza.

Vipawa vya Roho Mtakatifu

¹Enehu, nalonda mmanye vinono sana kuhusu vipawa vya Roho Mtakatifu. ²Mnamanya phokala tamdzangbwemanya Mlungu, mwalongozwa makosa kpwa kuabudu vizuka ambavyo tavina uhai wala uwezo wa kugomba. ³Phahi nalonda mmanye kukala mutu yeyesi alongozwaye ni Roho Mtakatifu kaweza kuamba, “Jesu naalaniwe.” Na takuna mutu awezaye kuamba, “Jesu ni Bwana,” isiphokala alongozwe ni Roho Mtakatifu.

⁴12:4 Arumi 12:6–8Kuna bazi nyinji za vipawa vya chiroho, ela alavyaye ni yehiye Roho Mtakatifu. ⁵Tsona kuna bazi nyinji za utumishi, ela Bwana ni iye mmwenga. ⁶Piya kuna bazi nyinji za kazi, ela alavyaye uwezo wa kuhenda kazi hizo kpwa atu osi ni yehiye Mlungu.

⁷Roho Mtakatifu nkumanyikana kpwa kumupha chila mutu uwezo kpwa fwaida ya afuasi a Jesu. ⁸Hiye Roho nkumupha mutu mmwenga uwezo wa kugomba kpwa ikima, na wanjina nkuhewa uwezo wa kulavya ujumbe wa maarifwa kula kpwa yehiye Roho. ⁹Tsona wanjina naye nkuhewa imani ni ye Roho, na wanjina chipawa cha kuphoza akongo. ¹⁰Wanjina nkuhewa chipawa cha kuhenda vilinje, wanjina uwezo wa kutabiri, na wanjina uwezo wa kutafwautisha roho mbali-mbali. Tsona wanjina nkuhewa chipawa cha kugomba na luga njeni, naye wanjina chipawa cha kutafasiri hizo luga. ¹¹Na zosi hizo ni kazi za yehiye Roho Mtakatifu mmwenga, ambaye nkumupha chila mutu viratu amendzavyo mwenye.

Mwiri ni mmwenga ela una vilungo vinji

¹²12:12 Arumi 12:4–5Mwiri ni mmwenga, ela vilungo ni vinji. Hata dzagbwe vilungo ni vinji, ela vinahenda mwiri mmwenga. Hinyo ni mfwano wa mwiri wa Jesu, yani kundi ra atu a Mlungu. ¹³Kpwa mana huchikala Ayahudi au atu asio kala Ayahudi, atumwa au atu huru, swiswi hosi hwabatizwa na Roho mmwenga ili hukale mwiri mmwenga. Piya wahendwa huphokere iye Roho mmwenga mwehu mioyoni.

¹⁴Mwiri waumbwa na vilungo vinji si chilungo chimwenga bahi. ¹⁵Kpwa mfwano, kala chigulu chingeamba, “Mino simi mkpwono, kpwa hivyo simi seemu ya mwiri,” hata hivyo hicho chigulu chingekala bado ni seemu ya mwiri. ¹⁶Naro sikiro kala ringeamba, “Mino simi dzitso, kpwa hivyo simi seemu ya mwiri,” hata hivyo hiro sikiro ringekala bado ni seemu ya mwiri. ¹⁷Kala mwiri wosi ungekala dzitso, mutu angesikiradze? Na kala mwiri wosi ungekala sikiro, mutu angenusadze? Kangeweza! ¹⁸Ela Mlungu wapanga vilungo vyosi vya mwiri na chila chilungo wachiika phatuphe, viratu arivyolonda ye mwenye. ¹⁹Kala vilungo vyosi vingekala chilungo chimwenga, phahi takungekala na mwiri wowosi. ²⁰Ela kama irivyo, kuna vilungo vinji vya mwiri ela mwiri wenye ni mmwenga.

²¹Kpwa hivyo dzitso tarifwaha kuambira mkpwono, “Sina lazima na uwe!” Wala chitswa tachifwaha kuambira magulu, “Sina lazima na mwimwi!” ²²Tsona vilungo vya mwiri vionekanavyo vinyonje, ndivyo ni muhimu hukale navyo. ²³Na vira vilungo ambavyo hunaona tavifwaha kuishimiwa, ndivyo huviphavyo ishima kulu sana. Na vira vilungo ambavyo tahufwaha kuvionyesa atu, hukuvitundza vinono. ²⁴Ela vilungo vyehu vyanjina virivyo na unono wa kuonekana, tahufwaha kuvifwitsa-fwitsa. Mana Mlungu waunganisha vilungo vya mwiri na kuvipha ishima zaidi vira vilungo visivyo na ishima, ²⁵ili vilungo visiganyane, ela vyosi viungane na viteryane sawa-sawa. ²⁶Chilungo chimwenga chichigaya, vyosi nkugaya phamwenga. Na chanjina chichiphaha nguma, vyosi nkuhererwa phamwenga.

²⁷Phahi mwimwi mosi mu mwiri wa Jesu; na chila mmwenga ni chilungo cha mwiri hinyo. ²⁸12:28 Aefeso 4:11Kahi ya makundi ga atue, Mlungu watsambula anjina kpwandza akale mitume, phiri manabii, na hahu alimu. Chisha anjina nao achiatsambula ahende vilinje, anjina akale na chipawa cha kuphoza makongo, anjina aterye ayawao, anjina akale vilongozi, na anjina agombe na luga njeni. ²⁹Dze, atu osi ni mitume? Atu osi ni manabii? Atu osi ni alimu? Hata chidide! Dze, atu osi anaweza kuhenda vilinje? ³⁰Atu osi ana vipawa vya kuphoza makongo? Atu osi anaweza kugomba na luga njeni? Dze, atu osi anaweza kutafasiri luga? Hata! ³¹Phahi azani sana vipawa vinono zaidi.

Nami sambi nindakuonyesani njira nono kuriko zosi.

Mendzwa ndiyo muhimu

¹Phahi nchigomba na luga za anadamu na hata za malaika, ela ichikala sina mendzwa, napiga kululu za bure dza daba huphu ama kengele. ²13:2 Mathayo 17:20; 21:21; Mariko 11:23Nchikala na chipawa cha kutabiri na kumanya siri zosi na marifwa gosi, tsona nchikala na imani inayoweza kutsamiza myango, ela ichikala sina mendzwa, mimi ndakala si chitu. ³Tsona nchilavya mali zangu zosi kuapha achiya na kulavya mwiri wangu uphye dza sadaka na moho, ela ichikala sina mendzwa, tainifwaidi chochosi.

⁴Mendzwa inavumirira, ina mbazi. Mendzwa taina wivu, kudzivuna wala ngulu. ⁵Mendzwa taikosa adabu, tailola fwaidaye macheye, taihenda mutu kutsukirwa upesi wala kutambukira mambo mai gosi. ⁶Mendzwa taihamirwa ni mambo mai, ela nkuhamirwa ni ukpweli. ⁷Mendzwa nkuvumirira gosi, na nkuamini gosi bila kukata tamaa. Na mendzwa nkpwenderera hata ichifikira wakati ambao mambo ni mafu.

⁸Mendzwa taisika tsetsetse. Ela utabiri una mwisho, kugomba na luga njeni kuna mwisho, na marifwa piya nkusika. ⁹Mana vipawa vyehu vya marifwa na kutabiri ni vya seemu ndide tu. ¹⁰Ela ukamilifu ndiphokpwedza siku ya chiyama, vira visivyo kamili vindaangamika.

¹¹Hebu phundzani. Nriphokala mwanache, kala nchigomba chanache, kuaza na kuririkana chanache. Ela nriphokala mvyere, mambo ga chanache nágaricha. ¹²Mana hipha sambi hunaona mambo chiwiriwiri dza chilolo ambacho tachionyesato, chisha badaye hundaona chila chitu chingʼangʼa. Sambi namanya chidide, ela badaye nindamanya chikamilifu dza viratu Mlungu animanyavyo.

¹³Phahi higa mambo mahahu ganagodumu ni kuluphiro, tumaini, na mendzwa. Ela ra muhimu zaidi kuriko gosi higa ni mendzwa.

Kugomba luga njeni na kutabiri

¹Enehu, mendzanani na muaze sana vipawa vya chiroho, hasa chipawa cha kutabiri. ²Mana mutu achigomba na luga njeni kagomba na atu, ela anagomba na Mlungu. Na kpwa kpweli takuna wanjina ndiyeelewa, mana anagomba siri kpwa uwezo wa Roho Mtakatifu. ³Ela mutu anayetabiri anagomba na atu ili kuadzenga chiroho, kuatiya moyo na kuaphoza maroho. ⁴Mutu anayegomba na luga njeni anadzipheza chiroho mwenye, ela anayetabiri anapheza chiroho kundi rosi ra afuasi a Jesu. ⁵Phahi, nalonda mosi mugombe na luga njeni, ela zaidi naaza mkale na chipawa cha kutabiri. Mana mutu atabiriye ni mkpwulu kuriko hiye agombaye na luga njeni, isiphokala phakale phana mutu wa kutafasiri hinyo ujumbe ili afuasi a Jesu aterywe.

⁶Sambi enehu, nchedza kpwenu na kugomba na luga njeni, indakuteryani viphi? Taindakufwaidini chitu isiphokala nikurehereni maono kula kpwa Mlungu, marifwa, unabii na mafundzo. ⁷Hata vifwaya vya mawira dza chivoti au ngephephe, dzagbwe tavina uhai, vinahuonyesa umuhimu wa kugomba na luga ya kueleweka. Mana takuna ndiyeelewa wira uimbwao ichikala vifwaya hivyo tavikahumirwa kulavya sauti ya kueleweka vinono. ⁸Kpwa mfwano, gunda risiphotuluza sauti ya kumanyikana, ni ani ndiyedzitayarisha kufika barazani? ⁹Vivyo hivyo namwi, takuna mutu ndiyekuelewa uchigomba na luga njeni asiyoimanya. Mana kpwa kpweli manenogo gandaphiya na phepho! ¹⁰Kuna luga nyinji tafwauti-tafwauti duniani, ela takuna hata mwenga ambayo taina mana. ¹¹Ela ichikala simanya luga ya yuya mutu, kpwa kpweli iye anayegomba ni mjeni kpwangu, nami ni mjeni kpwakpwe. ¹²Vivyo hivyo namwi, kpwa vira mnalonda sana vipawa vya chiroho, phahi hendani chadi kpwa kuhumira vipawa vinavyoterya afuasi a Jesu.

¹³Kpwa hivyo, mutu ambaye anagomba na luga njeni, ni lazima avoye Mlungu ili amuphe uwezo wa kutafasiri gara maneno anagogomba. ¹⁴Mana nchivoya Mlungu na luga njeni, roho yangu inavoya kpweli, ela achili yangu inakala taipho. ¹⁵Sambi nihendedze? Nindavoya na roho yangu na piya nindavoya na achili yangu, tsona nindaimba na roho yangu na piya nindaimba na achili yangu. ¹⁶Uchimtogola Mlungu mwako rohoni macheyo, atu anjina ario hipho mkpwutanoni andawezadze kuamba “Amina” kpwa sababu ya shukuraniyo, ichikala kaelewere urichogomba? ¹⁷Hata ichikala mavoyogo ni manono, tagaweza kuterya atu anjina hata chidide.

¹⁸Namshukuru Mlungu mana naweza kugomba na luga njeni kuriko mwimwi mosi. ¹⁹Ela baha nigombe maneno matsano ganagoeleweka ninaphokala phamwenga na afuasi a Jesu, ili niafundze, kuriko kugomba maneno elufu kumi ga luga njeni ambago atu taagaelewa.

²⁰Enehu, msiririkane mambo chanache. Maazo genu nagakale dza ga atu azima, ela kuhusu kuhenda mai, kalani dza ana atsanga. ²¹14:21 Isaya 28:11–12Mlungu mwakpwe Maandikoni anaamba, “Nindahumira ajeni a luga tafwauti-tafwauti kubisha na atu angu, hata hivyo taandanisikira.” ²²Phahi kugomba na luga njeni ni dalili kpwa atu asiomkuluphira Jesu. Ela kutabiri ni kpwa fwaida ya atu amukuluphirao, ela si kpwa atu asiomkuluphira. ²³Sambi afuasi a Jesu achikutana na osi agombe na luga njeni, alafu phapho phainjire atu asioelewa au asiomkuluphira Jesu, dze taandakuihani atu a koma? ²⁴Ela atu osi achikala anatabiri, alafu phachiinjira mutu asiyeelewa au asiyemkuluphira Jesu, mutu hiye andamanya kpweli dambize na andadziamula kpwa gara ndigogasikira. ²⁵Tsona siri za moyowe zindaikpwa wazi. Kpwa hivyo andachita mavwindi kumuabudu Mlungu, achiamba, “Kpwa kpweli Mlungu a phamwenga namwi.”

Hunavyolondwa huabudu phamwenga

²⁶Phahi enehu, huhendedze? Munaphokala phamwenga kumuabudu Mlungu, mmwenga ana zaburi, wanjina anafundza, mmwenga ana maono, wanjina naye ana luga njeni na wanjina anatafasiri. Ni lazima muhende mambo higa gosi kpwa kuterya atu a Mlungu. ²⁷Ichikala phana atu analonda kugomba kpwa luga njeni, phahi naagombe atu airi au ahahu ela si zaidi, chila mmwenga kpwa zumare ra kugomba. Tsona phakale na mutu wa kutafasiri. ²⁸Ela ichikala taphana mutu wa kutafusiri hipho kundini, ni lazima hiye mutu wa kugomba na luga njeni anyamale, agombe macheye na Mlungu. ²⁹Manabii airi ama ahahu naatabiri ujumbe wa Mlungu, nao anjina apime hura ujumbe uchiogombwa. ³⁰Sambi mmwenga achikala aimire anatabiri, na wanjina asegereye achiphaha maono kula kpwa Mlungu, phahi yuya anayetabiri ni anyamale. ³¹Mana atu osi anaweza kutabiri kpwa mazuma ili atu osi adzifundze na kutiywa moyo. ³²Na wakati mutu anatabiri, ni lazima atawale chipawache cha kutabiri, ³³mana Mlungu si Mlungu wa fujo, ela wa amani.

Kama garivyo makundi gosi ga afuasi a Jesu, ³⁴achetu ni anyamale mkutanapho. Mana taaruhusiwa kugomba, ela ni adziike tsini ya mamlaka kama Shariya za Musa ziambavyo. ³⁵Na ichikala mchetu analonda kuuza dzambo rorosi, naakauze mlumewe kaya, mana ni waibu mchetu kugomba mbere za kundi ra afuasi.

³⁶Hebu munafikiri ujumbe wa Mlungu wala kpwenu? Ama rino neno ra Mlungu rakpwedza kpwenu bahi? Hata chidide! ³⁷Mutu yeyesi achidziona kukala ni nabii au mutu wa chiroho, naamanye kukala higa nigaandikago ni malagizo kula kpwa Bwana Jesu. ³⁸Phahi mutu asiphophundza mambo higa, musimusikize.

³⁹Kpwa hivyo enehu, azani sana kutabiri, na piya msiazuwiye atu agombao kpwa luga njeni. ⁴⁰Ela chila chitu ni lazima chiphiye kpwa njira inayofwaha na kpwa utaratibu mnono.

Kufufuka kpwa Jesu

¹Sambi enehu, nalonda nikutambukizeni hira habari nono kuhusu Jesu nriyokusemurirani, namwi mchiikubali, na munadinisa kuikuluphira. ²Habari nono iyo ndiyo inayokuokolani mchigbwira ngingingi hinyo ujumbe nriokufundzani. Ichikala tamuhendere hivyo, kuluphiro renu tarindakala na fwaida yoyosi.

³15:3 Isaya 53:5–12Mana nákufundzani mambo muhimu sana ambago nami náhendafundzwa kukala, Jesu wafwa ili huswamehewe dambi zehu, kama Maandiko ganavyoamba. ⁴15:4 Zaburi 16:8–10; Mathayo 12:40; Mahendo 2:24–32Tsona wazikpwa na siku ya hahu achifufulwa, kama Maandiko ganavyoamba. ⁵15:5 Luka 24:34,36; Mathayo 28:16–17; Mariko 16:14; Johana 20:19Chisha achimtsembukira Petero15:5 Dzina asili ra Petero ni Kefa. na badaye achiatsembukira hara mitume kumi na airi. ⁶Bada ya hipho watsembukira zaidi ya afuasi magana matsano chivyamwenga, ambapho anji aho achere azima, ela anjina afwa. ⁷Badaye wamtsembukira Jakobo, chisha achiatsembukira mitume osi. ⁸15:8 Mahendo 9:3–6Mwisho kabisa Jesu wanitsembukira mimi dza mutu yevyalwa wakati ambao sio wa kawaida. ⁹15:9 Mahendo 8:3Mana ndimi mtume mdide kabisa na sifwaha hata kuihwa mtume kpwa sababu nágayisa afuasi a Jesu. ¹⁰Ela ni mtume kpwa mbazi za Mlungu, nazo mbazize taziyakala za bure. Mana náhenda kazi zaidi kuriko mitume anjina osi. Yo kazi yoihenda, naihenda kpwa sababu Mlungu kala a phamwenga nami, ela siihendere kpwa uwezo wangu mwenye. ¹¹Kpwa hivyo, ikale ni mimi au ni hinyo ayangu ariofundza, dzambo muhimu ni kukala munaamini higa hunagofundza.

Kufufuka kpwa Ariofwa

¹²Sambi ichikala mwafundzwa kala Jesu wafufulwa kula kpwa ariofwa, kpwadze atu enu anjina anaamba kala atu a kufwa taandafufuka? ¹³Ichikala atu a kufwa taandafufuka, phahi hata Jesu kayafufuka. ¹⁴Na ichikala Jesu kayafufuka, mafundzo gehu ni bure na kuluphiro renu naro piya ni ra bure. ¹⁵Zaidi ya hivyo, swiswi hunaonekana kama mashaidi ga handzo kuhusu Mlungu, mana hwaamba kala Mlungu wamfufula Jesu. Ela ichikala kpweli atu a kufwa taafufuka, phahi Mlungu kayamfufula Jesu. ¹⁶Mana ichikala atu a kufwa taafufuka, phahi hata Jesu naye kayafufuka. ¹⁷Na ichikala Jesu kayafufuka, phahi kuluphiro renu ni ra bure, namwi mchere na dambi zenu. ¹⁸Nao atu ariofwa na kuno anamkuluphira Jesu, aangamika. ¹⁹Ichikala kuluphiro rehu kpwa Jesu ni kpwa maisha higa bahi, ni lazima hufoserwe mbazi zaidi ya atu osi duniani.

²⁰Ela kpwa kpweli Jesu wafufuka. Iye ndiye matunda ga kpwandza ga mavuno ga hinyo atu ariofwa. ²¹Mana dza viratu chifo charehewa ni mutu mmwenga, na kufufuka nako kpwarehewa ni mutu mmwenga. ²²Yani chila mmwenga nkufwa kpwa vira hosi hu chivyazi cha Adamu, mutu wa kpwandza. Vivyo hivyo swiswi hosi hundahendwa hukale moyo kpwa kuungana na Jesu. ²³Ela chila mmwenga andafufulwa kpwa wakatiwe, kpwandza ni Jesu ambaye ni matunda ga kpwandza, alafu wakati achiuya, hara ario akpwe.

²⁴Bada ya higo, mwisho wa dunia undakpwedza. Jesu andamupha Mlungu Baba ufalumewe bada ya kuangamiza mamlaka gosi, uwezo wosi na nguvu. ²⁵15:25 Zaburi 110:1Ni lazima Jesu atawale hadi Mlungu ndiphoshinda maaduige gosi na gamgbwerere maguluni. ²⁶Adui wa mwisho kuangamizwa ni chifo. ²⁷15:27 Zaburi 8:6Mana Maandiko ganaamba, “Mlungu waika vyosi tsini ya maguluge.” Ganaphoamba Mlungu waika “vyosi” tsini ya Jesu, ni wazi kala Mlungu kamo ndani ya hinyo, mana Mlungu ndiye ariyeika vyosi tsini ya utawala wa Jesu. ²⁸Mana wakati Mlungu Baba ndiphoika chila chitu tsini ya mwana, iye mwana mwenye naye andadziika tsini ya Mlungu, ili Mlungu atawale vitu vyosi tsetsetse.

²⁹Sambi fikiriya kuhusu atu anaobatizwa kpwa ajili ya ariofwa. Tsona ichikala ni kpweli atu taafufulwa, kpwa utu wani atu hinyo nkubatizwa kpwa ajili ya atu a kufwa? Takuna sababu! ³⁰Na sisi, kpwa utu wani hunadzizindza chila wakati? ³¹Mino nalola chifo na matso gangu chila siku. Dzambo hiri rina ukpweli sawa na ngulu zangu kpwenu kpwa kuungana na Masihi Jesu, Bwana wehu. ³²15:32 Isaya 22:13Ichikala mino náheha na atu asiru15:32 Mana yanjina ni nyama asiru. hiko Efeso kpwa sababu za chibinadamu tu, munaona náphaha fwaida yani? Siyaphaha rorosi! Kpwa hivyo ichikala atu a kufwa taafufuka, “Nahurye na hunwe mana muhondo hundafwa.”

³³Msichengbwe ni atu anaogomba hivyo, kpwa sababu, “Usena uyi nkubananga tabiya nono.” ³⁴Hebu lamukani na mriche kuhenda dambi. Mana anjina enu taamanya Mlungu ambapho ni waibu sana kpwenu.

Miri ya atu ndiofufulwa

³⁵Labuda anjina anadziuza, “Atu a kufwa andafufulwadze? Na andakpwedza na miri ya viphi?” ³⁶Hiro ni swali ra chizuzu! Uchiphanda mbeyu mtsangani, taimera hadi mwandzo iole. ³⁷Na uchimwagira mbeyu, kuweza kukumbira muhi mzima ambao undamera badaye, ela nkukumbira mbeyu tu, dza ya nganu ama mbeyu yoyosi yanjina. ³⁸Ela Mlungu nkuipha hira mbeyu umbo ranjina ambaro analonda ye mwenye, na chila aina ya mbeyu nkuipha umbo ra tafwauti. ³⁹Vivyo hivyo kuna aina tafwauti-tafwauti za miri. Kuna miri ya anadamu, ya nyama, ya nyama a mapha, na ya ngʼonda. ⁴⁰Vivyo hivyo kuna vitu vya mlunguni na viumbe vya duniani. Unono wa vitu vya mlunguni u chivyakpwe, na unono wa viumbe vya duniani nao u chivyakpwe. ⁴¹Dzuwa rina unonowe macheye, nao mwezi una unonowe, na nyenyezi zina unono wanjina. Na hata hizo nyenyezi nazo zina unono tafwauti kula nyenyezi mwenga hadi yanjina.

⁴²Phahi indakala vivyo hivyo na atu a kufwa wakati wa kufufuka. Miri yehu ya hipha duniani inabanangika, ela wakati ichifufuka, taibanangika tsona. ⁴³Mwiri nkuzikpwa kpwa njira ya waibu, ela mwiri nkufufuka kpwa njira ya nguma. Wakati uchizikpwa ni mnyonje, ela ndiphofufuka undakala na nguvu. ⁴⁴Wakati uchizikpwa ni mwiri wa chibinadamu, ela wakati uchifufuka undakala mwiri wa chiroho. Hunamanya kuna mwiri wa chibinadamu, na vivyo hivyo kuna mwiri wa chiroho, ⁴⁵15:45 Mwandzo 2:7mana Maandiko ganaamba kukala, Adamu, mutu wa kpwandza, waumbwa akale chiumbe chiricho moyo. Ela Adamu wa mwisho, yani Jesu, ni roho iphayo atu uhai. ⁴⁶Mwiri uriokpwedza mwandzo ni wa chibinadamu, sio wa chiroho. Ndipho badaye uchedza hinyo mwiri wa chiroho. ⁴⁷Adamu, mutu wa kpwandza, waumbwa kula kpwa ulongo wa dunia, ela Jesu, mutu wa phiri, wala mlunguni. ⁴⁸Atu a hipha duniani ana miri ya ulongo dza hura wa Adamu, na atu a mlunguni ana miri dza hura wa Jesu. ⁴⁹Na viratu hurivyoigana na Adamu, mutu wa ulongo, vivyo hivyo hundaigana na Jesu, mutu yela mlunguni.

⁵⁰Enehu nakuambirani hivi: Chirichoumbwa na nyama na mlatso tachiweza kurisi ufalume wa Mlungu, na vinavyobanangika taviweza kurisi kusabanangika.

⁵¹15:51 1 Athesalonike 4:15–17Phundzani nikuambireni siri ya ajabu ambayo Mlungu wahufwenurira. Swiswi tahundafwa hosi, ela hosi hundagaluzwa. ⁵²Indahendeka upesi sana dza viratu kugbwinya, wakati gunda ra mwisho richipigbwa. Mana gunda ndiphopigbwa wakati wa mwisho, hara ariofwa andafufuka na miri isiyobanangika, naswi hurio moyo hundagaluzwa husifwe. ⁵³Kpwa mana hino miri yehu ya kubanangika ni lazima igaluzwe isibanangike, tsona miri yehu inayofwa ni lazima igaluzwe isikale ya kufwa. ⁵⁴15:54 Isaya 25:8Kpwa hivyo wakati hino miri yehu ya kufwa na kubanangika ichigaluzwa isifwe na kusabanangika, ndipho Maandiko ga Mlungu gandakamilika ganagoamba,

“Chifo chikaangamizwa ni ushindi!”

⁵⁵15:55 Hosea 13:14“We chifo, ushindio u kuphi? We chifo, utsunguo u phaphi?”

⁵⁶Chifo nkuphaha utsunguwe kula kpwa dambi, nayo dambi inaphaha nguvuze kula kpwa Shariya za Musa. ⁵⁷Ela nahumshukuruni Mlungu ariyehupha ushindi kpwa njira ya Bwana wehu Jesu Masihi.

⁵⁸Kpwa hivyo enehu amendzwa, dinani chilume na msiyumbe-yumbe. Tsona mzidi kuhenda kazi ya Bwana Jesu, mchimanya kukala kazi yenu kpwa Bwana siyo ya bure.

Misada ya kuterya afuasi a Jesu

¹16:1 Arumi 15:25–26Sambi, kuhusu misada munayokusanya kuterya atu a Mlungu, nalonda muhende viratu nrivyolagiza makundi ga afuasi a Jesu hiko jimbo ra Galatia. ²Siku ya kpwandza ya chila wiki, chila mmwenga naatenge chiasi fulani cha pesa kulengana na mapatoge, na ziikpwe ili siku nchedza kusikale na haja ya kukusanya misada yoyosi. ³Chisha siku nchedza hara ambao mundakala mkaatsambula, nindaapha baruwa za kudzimanyisa na zawadi aphirike hiko Jerusalemu. ⁴Ichikala inafwaha mimi piya niphiye, phahi nindaphiya nao.

Mipango ya Paulo

⁵16:5 Mahendo 19:21Ndakpwedza kpwenu bada ya kutsupira jimbo ra Makedonia,16:5 Makedonia ni seemu ya vurini mwa tsi ya Yunani na Korintho ni mudzi hiko Akaya, seemu ya mwakani mwa tsi ya Yunani. mana ninapanga kutsupa na kuko. ⁶Mendzerepho ndakala namwi kpwa muda, hata kpwa majira ga mnyevu, ili mniterye vyaro vyangu kokosi ndikophiya. ⁷Kpwa vira ndakala natsapira kpwenu, sitaki nedze kpwenu sambi kpwa muda mfupi bahi. Mlungu achimendza, napanga kukala namwi kpwa muda wa kukola. ⁸16:8 Alawi 23:15–21; Kumbukumbu 16:9–1116:8 Mahendo 19:8–10Ela nindasagala mudzi wa Efeso hadi Sikukuu ya Pentekosti isire, ⁹mana kuna nafwasi malumu kpwangu ya kuhenda kazi muhimu, hata dzagbwe phana apindzani anji.

¹⁰16:10 1 Akorintho 4:17Timothi achedza, mphokereni vinono, asiogophe chochosi achikala phamwenga namwi, mana nkuhenda kazi ya Bwana Jesu dza mimi. ¹¹Kpwa hivyo phasikale na mutu anayemʼbera. Piya mumsindikize salama ili edze hiku Efeso, mana namgodzera auye phamwenga na afuasi anjina.

¹²Sambi kuhusu mwenehu wehu Apolo, námvoya sana edze ko kpwenu na afuasi anjina. Dzagbwe kayamendza kpwedza sambi, andakpwedza achiphaha nafwasi.

Maneno ga mwisho

¹³Dzimanyirireni sana na mdine kumkuluphira Bwana Jesu. Dzitiyeni moyo na mkale na nguvu. ¹⁴Chila muhendaro, rihendeni na mendzwa.

¹⁵16:15 1 Akorintho 1:16Mnamanya enehu, Stefano na atu a mudziwe ndio a kpwandza kukala afuasi a Jesu hiko jimbo ra Akaya,16:15 Ama Akaya ambayo i seemu ya mwakani mwa tsi ya Yunani. nao adzilavya kuahumikira atu anjina a Mlungu. Phahi nakuvoyani, ¹⁶vilongozi dza hinyo na osi ahendao kazi kpwa chadi phamwenga nao, muaishimu.

¹⁷Náhamirwa kala Stefano, Fotunato na Akaiko akpwedza, mana aniterya sana wakati kala tamupho. ¹⁸Piya anitiya moyo sana dza vivyo arivyokutiyani moyo mwimwi. Phahi ishimuni sana atu dza hinyo.

¹⁹16:19 Mahendo 18:2Makundi ga afuasi a Jesu ga jimbo ra Asia ganakuphozani. Akpwila na Prisila phamwenga na afuasi a Jesu akutanao mwao nyumbani piya akakuphozani dza afuasi a Bwana Jesu. ²⁰Atu a Mlungu osi hipha akakuphozani. Lamusanani na mendzwa ya kpweli.

²¹Mimi Paulo, naandika salamu hizi na mkpwono wangu mwenye.²²Mutu yeyesi asiyemmendza Bwana Jesu, naalaniwe. Bwana wehu, nakuvoya wedze!

²³Bwana Jesu naakujaliyeni mosi.

²⁴Mwimwi mosi, kalani na mendzwa yangu kama afuasi a Jesu Muokoli. Amina.

03-Mar-2006@15:25, Backup Description=27-Feb-2006@08:56, Steve -