Chitabu cha

AMOSI

Tanga mbere

Amosi ni nabii wa kpwandza ambaye ujumbewe waandikpwa kpwa chirefu. Dzagbwe wavyalwa Tekoa mudzi urio Juda, ela kaziye ya unabii waihendera kpwenye utawala wa Iziraeli, utawala wa uphande wa vurini, phephi na kahi-kahi ya karine ya nane kabila ya Jesu kuvyalwa. Wakati hinyo Aiziraeli kala akaongokerwa sana; na kala asegere salama na chidini aonekana kukala ni aaminifu ela kala anadzihenda. Ela Amosi waona vira ambavyo Aiziraeli kala anaona kuongokerwa ni kukala matajiri, na vira ambavyo utajiri hinyo auphaha kpwa kusalunga haki na kuonera achiya. Atu kala taalunga malagizo ga dini chikamilifu, nao adziona a salama ela kala si hivyo. Amosi wahubiri kpwa chadi na ujasiri kukala Mlungu kala andatiya adabu ro taifa. Iye wahubiri achiamba, “Richani haki ijere dza madzi” (5:24), “Mendzerepho Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, andaonera mbazi atu a Yusufu ariosala.” (5:15)

Maelezo muhimu kpwa chifupi

Hukumu kpwa majirani ga Iziraeli 1:1—2:5

Uamuli wa Iziraeli 2:6—6:14

Ruwiya tsano 7:1—9:15

1

11:1 Uziya 2 Afalume 15:1–7; 2 Nyakati 26:1–23 Jeroboamu 2 Afalume 14:23–29Higa ni maneno ga Amosi, ariyekala mmwenga wa arisa a Tekoa. Maono gaga kuhusu Iziraeli, wagaona wakati mfalume Uziya ariphokala anatawala Juda na Jeroboamu mwana wa Joashi ariphokala anatawala Iziraeli. Gaga gahendeka miaka miiri kabila ya msumbo wa tsi kukala.

Uamuli wa majirani ga Iziraeli

21:2 Joeli 3:16Amosi achiamba,

“Mwenyezi Mlungu andaruruma kula Sayuni,

andanguruma dza chiguruguru kula Jerusalemu;

na weru wa kurisa arisa gandauma,

na chirere cha mwango Karimeli chindanyala.”

31:3 Isaya 17:1–3; Jeremia 49:23–27; Zakariya 9:1Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Kpwa sababu atu a Damasikasi akahenda dambi vivyo kpwa vivyo,

ni niatiye adabu.

Aho apiga atu a Giliadi

dza mutu awagavyo mtsere kpwa vifwaya vya meno-meno ga vyuma.

4Kpwa hivyo, dzumba ririrodzengbwa ni mfalume Hazaeli nindaritiya moho,

nao undaocha ngome za mfalume Beni-Hadadi.

5Nindavundza magbwama ga miryango ya Damasikasi,

na kuusa mtawala wa Dete ra Aveni,

agbwiraye fwimbo ya utawala ko Bethi-Edeni;

na atu a Aramu andatsamizwa kpwa lazima aphirikpwe Kiri,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

61:6 Isaya 14:29–31; Jeremia 47:1–7; Ezekieli 25:15–17; Joeli 3:4–8; Zefania 2:4–7; Zakariya 9:5–7Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Kpwa sababu atu a Gaza akahenda dambi vivyo kpwa vivyo,

ni niatiye adabu.

Ahala mateka malalo mazima-mazima,

na atue achiaguza dza atumwa kpwa Aedomu.

7Kpwa hivyo ndautiya moho ukuta wa Gaza,

nao undaocha ngomeze.

8Nindausa mfalume wa Ashidodi,

na ye agbwiraye fwimbo ya utawala ko Ashikeloni.

Nindagolosa mkpwono wangu nipige Ekironi,

na nyo Afilisti asereo andaangamika,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

91:9 Isaya 23:1–18; Ezekieli 26:1—28:19; Joeli 3:4–8; Zakariya 9:1–4; Mathayo 11:21–22; Luka 10:13–14Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Kpwa sababu atu a Tiro akahenda dambi vivyo kpwa vivyo,

ni niatiye adabu.

Aho ahala mateka malalo mazima-mazima,

na atue achiaguza dza atumwa kpwa Aedomu,

nao taayagbwira chilagane cha udugu.

10Kpwa hivyo, ukuta wa Tiro ndautiya moho,

nao undaocha ngomeze.”

111:11 Isaya 34:5–17; 63:1–6; Jeremia 49:7–22; Ezekieli 25:12–14; 35:1–15; Obadiya 1:1–14; Malaki 1:2–5Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Kpwa sababu atu a Edomu akahenda dambi vivyo kpwa vivyo,

ni niatiye adabu.

Aho azoresa adugu ao, Aiziraeli

na achiaolaga kpwa upanga bila mbazi.

Tsukizi zao zaenderera kuaka hata kare na kare.

12Kpwa hivyo, mudzi wa Temani ndautiya moho,

nao undaocha ngome za Bosira.”

131:13 Jeremia 49:1–6; Ezekieli 21:28–32; 25:1–7; Zefania 2:8–11Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Kpwa sababu atu a Amoni akahenda dambi vivyo kpwa vivyo,

ni niatiye adabu.

Wakati anapigana ili kupanula miphaka yao,

aahula achetu a mimba a Giliadi.

14Kpwa hivyo, ukuta wa Raba nindautiya moho,

nao undaocha ngomeze,

na siku iyo kundakala na kululu za viha,

navyo viha vindavuma dza phuto.

15Na mfalume wao andatsamizwa kpwa lazima,

iye phamwenga na vilongozie,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

2

12:1 Isaya 15:1—16:14; 25:10–12; Jeremia 48:1–47; Ezekieli 25:8–11; Zefania 2:8–11Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Kpwa sababu atu a Moabu akahenda dambi vivyo kpwa vivyo,

ni niatiye adabu.

Aho aocha mifupha ya mfalume wa Edomu

hadi ivure richikala dza chokaa.

2Kpwa hivyo, tsi ya Moabu ndaitiya moho,

nao undaocha ngome za Keriothi.

Na Amoabu andafwa kahi za kululu za viha,

chiriro, na kululu za gunda.

3Nami ndamuolaga ye mtawalawe,

na niolage vilongozie osi,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

Uamuli wa Juda na Iziraeli

4Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Kpwa sababu atu a Juda akahenda dambi vivyo kpwa vivyo,

ni niatiye adabu.

Aho arema shariya ya Mwenyezi Mlungu,

na taalungire amurize,

ela alongozwa visivyo ni milungu ya handzo

ambayo akare aho ailunga.

5Kpwa hivyo, tsi ya Juda ndaitiya moho,

nao undaocha ngome za Jerusalemu.”

6Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Kpwa sababu atu a Iziraeli akahenda dambi vivyo kpwa vivyo,

ni niatiye adabu.

Aho nkuguza atu a haki dza atumwa,

agayi asioweza kuripha deni hata napho ni dide dza ra jozi ya virahu.

7Anaonera sana achiya hata taana pha kuphumira

anaalafya haki atu asiodziweza.

Mutu na ise analala mchetu mmwenga

na kpwa njira iyo ananajisi dzina rangu takatifu.

8Aho nkularira nguwo zoikpwa mzamana ni achiya,

phephi na chila phatu pha kulavira sadaka.

Nao nkunwa uchi uchioriphiwa dza faini

kpwenye nyumba ya Mlungu wao.

92:9 Kumbukumbu 3:8–11Dzagbwe náangamiza Aamori tsetsetse kpwa sababu yenu,

ambao vimo vyao kala ni dza mierezi,

na enye mkpwotse dza mialoni.

10Mimi nákutuluzani kula tsi ya Misiri,

nchikulongozani kutsupira jangbwani kpwa muda wa miaka mirongo mine,

ili muimiliki tsi ya Aamori.

112:11 Isabu 6:1–8Nami nátsambula manabii kahi ya anao

na barobaro enu anjina akale atu ariotengbwa kpwa ajili ya Mwenyezi Mlungu.

Hebu gano nigombago ni handzo, mwi atu a Iziraeli?

Mwenyezi Mlungu anaamba.

12Ela mwi mwahenda atu ariotengbwa kpwa ajili ya Mwenyezi Mlungu anwe uchi,

na mchiaamuru manabii,

mchiaambira, ‘Msilavye unabii.’

13Kpwa hivyo, ndakufyehani

dza rukpwama chirosindirirwa mtsere.

14Enye mairo manji, taandaweza kuchimbira.

Enye mikpwotse andasirirwa ni mikotse yao,

masujaa tagandaweza kutivya maisha gao.

15Atu sujaa a kuhumira maha taandaweza kuima,

enye mairo taandaweza kudzitivya,

na anajeshi akuhumira farasi taandaweza kutivya maisha gao.

16Na nyo enye mioyo isiyoogopha chitu kahi za nyo masujaa,

andabwaga silaha achimbire siku iyo,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

3

Dambi ya Iziraeli na adabuye

1Phundzani ujumbe huno ambao Mwenyezi Mlungu akaugomba chinyume chenu mwi atu a Iziraeli, chinyume cha taifa rosi nrirorituluza kula tsi ya Misiri, nchiamba,

2“Kahi za mataifa gosi ga duniani,

nkakutsambulani mwimwi bahi.

Kpwa hivyo nindakutiyani adabu

kpwa dambi zenu zosi.”

3Dze, atu airi anaweza kunyendeka phamwenga

bila kulagana?

4Dze, simba anaweza kunguruma tsakani,

wakati kana nyama?

Dze, simba mdide anaweza kurira phakpwe asagalapho,

ichikala kagbwirire chitu?

5Dze, nyama wa mapha anaweza kugbwirwa ni muhambo urio photsi

ichikala tauna chambo?

Dze, muhambo unaweza kufyatuka

bila ya kugbwira chitu?

6Dze, gunda ra viha rinaweza kupigbwa kpwenye mudzi,

na atu asigbwirwe ni wuoga?

Dze, mudzi unaweza kuphahwa ni mai,

ichikala tagakarehwa ni Mwenyezi Mlungu?

7Kpwa kpweli Mwenyezi Mlungu kahenda utu,

bila ya kuafwenurira atumishie manabii mipangoye.

8Simba achinguruma,

ni ani asiyeogopha?

Mwenyezi Mlungu akaamba,

ni ani ambaye kandatabiri?

9Tangazani kahi za zo ngome za Ashidodi,

na mo mwenye ngome za tsi ya Misiri,

Muambe, “Dzikusanyeni dzulu ya myango Samariya,

mlole zo fujo nyinji

na kuonerana kuriko mumo.”

10Mwenyezi Mlungu anaamba, “Taamanya kuhenda haki

aho atu aikao mali mwao ngomeni arizoziphaha kpwa kuhumira fujo.”

11Kpwa hivyo, Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Maadui gandazunguluka pande zosi za tsi,

nao andausa urindzio,

na kuhala zewe mo mwenu ngomeni.”

12Mwenyezi Mlungu anaamba,

“Aiziraeli achache asagalao mudzi wa Samariya andatiya

na kutsola-tsola vipande vya makochi na magunguhi ga vitanda bahi.

Indakala dza wakati ambao mrisa andatsola marondo mairi au chipande cha sikiro ra ngʼondzi

chiroriwa ni simba.”

13Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba, “Phundzani na mshuhudiye chinyume cha chivyazi cha Jakobo.

143:14 2 Afalume 23:15Yo siku ndiyotiya adabu Aiziraeli kpwa makosa gao,

ndabomola mwatu mwa kulavira sadaka mwa Betheli.

Na zo pembe za phatu pha kulavira sadaka

zindakatwa zigbwe photsi.

15Nindazibomola nyumba za wakati wa umande,

na za wakati wa dzoho,

na zo nyumba zenye mapambo ga pembe za ndzovu zindabanangbwa

na go madzumba manono tagandakalako tsona,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

4

Iziraeli inarema kumuuyira Mwenyezi Mlungu

1Phundzani higa, mwi achetu a Samariya,

mnonao dza ngʼombe ziriswazo vinono za Bashani,

muonerao achiya na kutesa agayi,

ambao mkuambira alume enu, “Haya reheni uchi hunwe!”

2Mwenyezi Mlungu akaapa kpwa utakatifuwe kuamba,

“Kpwa kpweli siku ziredza,

mndiphogurutwa na viloo,

hata ye wa mwisho andagbwirwa na viloo vya kulowera ngʼonda.

3Chila mmwenga andatuluzwa na mwanya wa ukuta urio phephi naye,

namwi mundatsuphiwa Harimoni,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

4“Ndzoni Betheli, mwedze muhende dambi,

ndzoni Giligali muhende dambi zaidi.

Reheni sadaka zenu chila ligundzu

na mafungu genu ga kumi chila bada ya siku tahu.

5Reheni sadaka za shukurani za mikahe yotiywa hamira,

na mdzikarye kpwa sadaka za hiyari mlavyazo,

mana munamendza kuhenda hivyo, mwi atu a Iziraeli!”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

6“Mimi náhenda midzi yenu yosi ikale na ndzala,

nchikuhendani mkose chakurya kahi za mwatu mwenu mosi,

ela tamuyaniuyira,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

7“Chisha nchizuwiya mvula isinye kpwenu

wakati kala bado miezi mihahu mguwe.

Náhenda mvula inye mudzi mmwenga,

na kuhenda mvula isinye mudzi wanjina.

Munda mmwenga uphahe mvula

na nyo munda ambao tauyaphaha mvula unyale.

8Phahi atu a midzi minji aphiya mudzi mmwenga

na kuluphiro ra kuphaha madzi, wala takuyakala na madzi ga kuakola kunwa,

ela tamuyaniuyira vivyo,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

9“Nami nárehera mimea yenu makongo nayo ichiuma,

chisha nchireha ndzije achirya minda yenu ya mizabibu,

mitini yenu na mizaituni yenu,

ela tamuyaniuyira vivyo,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

10“Nchikureherani makongo dza nrigophirika Misiri

barobaro enu náahenda aolagbwe kpwa upanga

nchisababisha farasi enu ahalwe,

na nchihenda lovu ra nyufu kpwenye kambi yenu rikuinjireni mwenu pulani

ela tamuyaniuyira vivyo,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

114:11 Mwandzo 19:24“Naangamiza midzi yenu yanjina,

dza nrivyoangamiza midzi ya Sodoma na Gomora.

Nyo ariotiya kala ni dza chinga cha moho chichotuluzwa mohoni,

ela tamuyaniuyira vivyo,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

12“Kpwa hivyo, hivi ndivyo ndivyokuhenderani mwi Aiziraeli.

Na kpwa kukala nindakuhenderani vivi,

haya dzitayarisheni kuonana na Mlungu wenu, mwi Aiziraeli.”

13Kpwa mana lolani,

iye atengezaye myango na kuumba phepho

ahendaye mwanadamu akamanya maazoge

iye ahendaye ligundzu kukala na jiza,

na kuvyoga mwatu mwa dzulu mwa tsi,

dzinare ni Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi.

5

Aiziraeli anaambirwa atubu

1Mwi atu a Iziraeli, phundzani huno wira wa sonono nilondao kuimba kukuhusuni.

2Mwanamwali Iziraeli akagbwa,

na kandaunuka tsona.

Akarichwa macheye kpwenye tsiiye,

taphana mutu wa kumuunula.

3Kpwa kukala Mwenyezi Mlungu anaambira Aiziraeli,

“Mudzi utuluzao asikari elufu mwenga,

undasarirwa ni asikari gana mwenga,

na mudzi wanjina utuluzao asikari gana mwenga,

undasarirwa ni asikari kumi.”

4Kpwa mana Mwenyezi Mlungu anaambira atu a Iziraeli,

“Niendzani namwi mundakala moyo.

5Musiphiye mchaniendza Betheli,

na musiinjire Giligali

wala msivuke kuphiya Beeri-Sheba kpwendaabudu

mana atu a Giligali andatsamizwa kpwa lazima

na Betheli indaangamizwa.”

6Muendzeni Mwenyezi Mlungu mkale moyo,

sedze akavamia tsi ya Iziraeli dza moho,

ndioocha Betheli

na takundakala na mutu wa kuuzimya.

7Shaka hiro mwimwi munaolafya atu haki zao kpwa kusalunga shariya,

na kubera haki.

85:8 Ayubu 9:9; 38:31Muendzeni iye ariyetengeza Chirimira na Rambo

iye ahendaye chilungulungu cha jiza chikakala ligundzu,

na kuhenda mutsi kukala usiku

iye aihaye madzi ga bahari,

akagamwaga tsi kavu,

dzinare ni Mwenyezi Mlungu.

9Iye aangamizaye enye mkpwotse gafula,

na kubomola ngome zao.

10Mwimwi nkummena aamuli aaminifu mo kotini,5:10 Chieburania, malau kala nkusikizwa maryangoni.

na nkutsukirirwa mashaidi agombao kpweli.

11Phahi kpwa sababu mkuonera achiya,

na kuatoza kodi za mtsere,

mwimwi mkadzenga nyumba za mawe ga kutsonga,

ela tamundazisagala,

mwaphanda minda minono ya mizabibu,

ela tamundanwa uchiwe.

12Mana namanya vyo makosa genu garivyo manji,

na vyo dambi zenu zirivyo kulu,

mwimwi munaonera atu a haki na kuhala hongo,

na kuzuwiya agayi asiphahe haki zao mo kotini.

13Kpwa hivyo enye busara andanyamala wakati dza uho,

kpwa kukala ni wakati mui.

14Dzitahidini kuhenda garigo sawa, wala si mai

ili mphahe kukala moyo.

Chihivyo Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi andakala phamwenga namwi,

dza muchivyoamba.

15Menani mai na mmendze manono

na muhakikishe haki inalungbwa mwenu makotini

mendzerepho Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi,

andaonera mbazi atu a Yusufu ariosala.

16Kpwa sababu iyo, ye Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, anaamba,

“Kundakala na chiriro chila muhala wa mudzi

na chila barabara aambe, ‘Maye! Maye!’

Andaiha akurima

phamwenga na arirao kpwa maripho, aririre ariofwa.

17Mo minda yosi ya mizabibu mundakala na chiriro,

mana nindatsupira kahi-kahi yenu nkutiyeni adabu,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

Siku ya Mwenyezi Mlungu

18Shauri yenu mwimwi muazao siku ambayo Mwenyezi Mlungu andaamula mataifa!

Kpwa utu wani munaaza siku ya Mwenyezi Mlungu?

Siku iyo indakala ya jiza si ya mwanga.

19Ni dza mutu achimbiraye simba,

akakutana na dubu.

Ama mutu ainjiraye nyumbani akajejemeza mkpwonowe ukutani,

na akaondzwa ni nyoka.

20Yo siku ya Mwenyezi Mlungu indakala ya jiza, si ya mwanga,

indakala ya chilungulungu cha jiza bila ya mwanga wowosi.

215:21–22 Isaya 1:11–14“Mimi Mwenyezi Mlungu namena na kubera zo sikukuu zenu,

na sifwahirwa ni mikutano yenu.

22Dzagbwe mukunilavira sadaka zenu za kuocha na za mtsere,

mimi sindazikubali

na sadaka zenu za amani za nyama a kunona

sindazilola bii.

23Niusirani kululu za mawira genu

sindaphundza sauti za ngephephe zenu.

24Ela uamuli wa haki ujere dza madzi,

na haki dza muho usiouma.

255:25–27 Mahendo 7:42–43“Dze, mwanilavira sadaka za kuochwa na sadaka zanjina, yo miaka mirongo mine mriphokala ko jangbwani, mwi atu a nyumba ya Iziraeli? 26Ela mkahala vizuka vyenu murivyodzitengezera enye, yani Sakuthi mfalume wenu, na Kiuni, mlungu wenu wa nyenyezi. 27Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu, ambaye dzinare ni Mlungu wa majeshi anaamba, ‘Ndakutsamizani kpwa lazima nkuphirikeni kpwatu kure, kutsupa Damasikasi.’ ”

6

Mwenyezi Mlungu andaangamiza atu a Iziraeli

1Shauri yenu mwimwi msiokala na wasiwasi kuko Sayuni,

na mwimwi mdzionao mu salama ko mwango wa Samariya,

atu mashuhuri a taifa ririro ra kpwandza

ambao atu a Iziraeli nkulunga msada kpwao.

2Hebu vukani hadi mudzi wa Kaline mkaone,

mchila kuko phiyani mudzi mkpwulu wa Hamathi,

chisha teremukani hadi Gathi, mudzi wa Afilisti.

Vino we Juda na Iziraeli muna unono wani kuriko falume hizi?

Yo tsi yenu siyo kulu kuriko yao?

3Mwimwi msiokubali kukala siku ya mai iredza,

na kureha phephi utawala wa fujo.

4Shauri yenu mwimwi mularirao vitanda vyopambwa na pembe za ndzovu,

na kudziambalaza dzulu ya makochi genu,

na kurya nyama za ana turume kula kpwenye mifugo yenu,

na ana ndzau kula mwenu vyaani.

5Mwimwi munamendza kutunga mawira dza Daudi arivyohenda,

na kugaimba kuhumira ngephephe.

6Mwimwi munaonwa uchi kuhumira ndzele,

na kudzipaka mafuha manono,

ela tamsononeka kpwa sababu ya magandzo ga Iziraeli.

7Kpwa hivyo mundakala a mwandzo kutsamizwa kpwa lazima,

na zo kululu zenu za sharee na ko kudziambalaza kpwenu kundasira.

8Mwenyezi Mlungu akaapa kpwa kudzihadza mwenye

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba,

“Natsukizwa ni ngulu za atu a Jakobo

na kumena madzumba gao.

Nami ndaulavya nyo mudzi wao na vyosi virivyo mumo kpwa maadui gao.”

9Na hata phakasala atu kumi a nyumba mwenga, aho andafwa. 10Na aphungbwa wa mutu ndiphoinjira ndani ya nyumba kutuluza lufu kpwendariocha, andamuuza ye mutu ndiyekala akadzifwitsa ko ndani kpwenye, “Dze, kuna mutu yeyesi ariye phamwenga nawe?” Naye andajibu aambe, “Hata, takuna.” Ndipho ye aphu wa mutu andaamba, “Shii! Nahusirihadze dzina ra Mwenyezi Mlungu.”

11Wakati Mwenyezi Mlungu andalavya lagizo

zo nyumba kulu zindavundzwa-vundzwa

na ndide zindahendwa vibandzu-vibandzu.

12Dze, farasi anaweza kuzola dzulu ya gamba?

Ama mutu kurima na ngʼombe baharini?

Ela mwimwi munaolafya atu haki zao kpwa kusalunga shariya,

na matunda ga haki kukala dza muhi wa utsungu,

13mwimwi munaohererwa kpwa kushindwa kpwa mudzi wa Lo-Debari,

mwimwi mdzikaryao kpwa kuamba, “Nyo mudzi wa Karinaimu tahuyauteka kpwa mkpwotse wehu enye?”

14Mana Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi anaamba,

“Lolani, ni phephi nirehe taifa chinyume chenu, mwimwi atu a Iziraeli,

nao andakugayisani kula phatu pha kumenyera Hamathi, uphande wa vurini

hadi chidzuho cha Araba chiricho uphande wa mwakani.”

7

Ruwiya ya ndzije ya moho na ya kabiro

1Higa ndigo arigonionyesa Mwenyezi Mlungu. Námuona anaumba ndzije wakati mtalo wa mfalume wa nyasi kala ukakatwa kare na nyasi kala zikaandza kumera tsona. 2Ndzije ariphokala taadzangbwemala kurya mimea yosi ya yo tsi, naamba,

“Ee Mwenyezi Mlungu, nakuvoya uhuswamehe!

Mana Jakobo ni mdide sana,

andatiyadze?”

3Mwenyezi Mlungu achigaluza nia kuhusu gaga, achiamba, “Tagandahendeka.”

4Higa ndigo Mwenyezi Mlungu arigonionyesa: Námuona Mwenyezi Mlungu anaiha uamuli wa moho, dzohore richiumisa vivwa vikulu na uchiandza kuocha tsi kavu. 5Ndipho nchiamba,

“Ee Mwenyezi Mlungu, nakuvoya ugariche!

Mana Jakobo ni mdide sana,

andatiyadze?”

6Mwenyezi Mlungu achigaluza nia kuhusu riri achiamba, “Riri piya tarindahendeka.”

7Higa ndigo Mwenyezi Mlungu arigonionyesa: Naona aimire kanda-kanda ya ukuta uriodzengbwa kuno unapimwa na kabiro, naye kala akagbwiririra kabiro. 8Mwenyezi Mlungu achiniuza, “Amosi, unaonani?” Nchimjibu nchiamba, “Naona kabiro.” Ndipho Mwenyezi Mlungu achiamba,

“Lola, nahumira kabiro kuonyesa kukala atu angu Iziraeli

ni dza ukuta ambao ukamyoka

nami ndaatiya adabu wala sindagaluza nia.

9Seemu za dzulu za kuabudira atu a chivyazi cha Isaka zindakala gandzo,

na mwatu mtakatifu mwa Iziraeli mundabanangbwa,

nami ndakomesa utawala wa chivyazi cha mfalume Jeroboamu na upanga.”

Amaziya anagomba chinyume cha Amosi

10Ndipho Amaziya, mlavyadzi-sadaka wa mudzi wa Betheli, wahuma ujumbe kpwa Jeroboamu, mfalume wa Iziraeli achiamba, “Amosi akapanga njama mbii chinyumecho kahi-kahi ya Iziraeli, na nyo atu taaweza kuvumirira manenoge gosi. 11Mana Amosi akaamba hivi,

‘Jeroboamu andaolagbwa na upanga,

na kpwa kpweli Aiziraeli andatsamizwa kpwa lazima

aphirikpwe kure na tsi yao.’ ”

12Naye Amaziya achimuamba Amosi, “We muonadzi wa maono, phiya vyako, chimbirira tsi ya Juda, ukaphahe mshaharao kpwa kulavya unabiio kuko. 13Ela usilavye unabii tsona hiku Betheli, mana ni phatu phatakatifu pha mfalume, na ni nyumba ya kuvoya ya chifalume.”

14Chisha Amosi achimjibu Amaziya achimuamba, “Mimi simi nabii wala mwana wa nabii, ela ni mrisa na mroromi wa mikuyu. 15Ela Mwenyezi Mlungu waniusa kpwenye kazi ya kurisa mifugo, naye achiniamba, ‘Phiya ukalavye unabii kpwa atu angu Aiziraeli.’ 16Phahi phundzani neno ra Mwenyezi Mlungu.

Uwe unaamba, ‘Usilavye unabii chinyume cha Iziraeli,

na usihubiri chinyume cha atu a nyumba ya Isaka.’

17“Kpwa hivyo Mwenyezi Mlungu anaamba hivi:

‘Mcheo andakala malaya kahi za nyo mudzi,

anao a chilume na a chichetu andaolagbwa na upanga,

na mundao undaganywa, uhewe atu anjina.

Uwe mwenye undafwa kpwenye tsi ya chijeni,

na kpwa kpweli Aiziraeli andatsamizwa kpwa lazima aphirikpwe kure na tsi yao.’ ”

8

Ruwiya ya chikaphu cha matunda

1Higa ndigo Mwenyezi Mlungu arigonionyesa, nami naona chikaphu cha matunda maivu. 2Iye achiniuza achiamba, “Amosi, unaonani?” Nami nchimuamba, “Naona chikaphu cha matunda maivu.” Ndipho Mwenyezi Mlungu achiniamba,

“Mwisho wa atu angu Aiziraeli ukafika,

sindagaluza nia yangu kuhusu kuatiya adabu.

3Mawira gaimbwago nyumba ya kuvoya Mlungu ko Betheli gandagaluka gakale chiriro siku iyo,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

“Nyufu zindakala nyinji,

nazo zindaenea chila phatu. Takuna sauti ndiyosikirika!”

4Phundzani mwimwi muonerao agayi,

na kuangamiza achiya a yo tsi,

5mwimwi mkudziamba, “Indasira rini yo sikukuu ya kulumbwa kpwa mwezi

ili huguze mtsere

na yo Siku ya Kuoya indasira rini,

ili huguze nganu?

Hundaphunguza pishi na huenjereze bei,

na kuachenga atu kpwa mizani zisizo za sawa.

6Hundaguza wiswa wa nganu kpwa bei ya dzulu

na hugule achiya dza atumwa

kpwa sababu taaweza kuripha madeni gao

hata napho ni deni dide dza ra jozi ya virahu.”

7Ye Mwenyezi Mlungu waapa kpwa nguma ya Jakobo achiamba,

“Kpwa kpweli sindayala mahendo gao gosi.

8Kpwa ajili ya gaga ndaihenda yo tsi isumbe,

na osi akalao mumo andasononeka,

tsi yosi indaunuka dza muho Naili,

indasumbiswa na kupwaya dza muho wa Misiri.”

9Mwenyezi Mlungu anaamba, “Siku iyo

ndahenda dzuwa ritswe mutsi,

na kuhenda tsi ikale jiza wakati wa mutsi.

10Nindagaluza sikukuu zenu zikale siku za chiriro,

na mawira genu gosi gakale ga chiriro.

Nindakuhendani mvwale nguwo za magunia,

na chila chitswa chinyolwe chiphala.

Siku iyo ndaihenda ikale ya chiriro dza cha mutu achiyefwererwa ni mwanawe wa macheye,

na mwishirowe, indakala dza siku ya utsungu.”

11Mwenyezi Mlungu anaamba, “Lolani wakati uredza,

ambapho ndareha ndzala kahi ya yo tsi.

Taindakala ndzala ya chakurya wala chiru ya kukosa madzi,

ela ndzala ya kukosa kusikira neno ra Mwenyezi Mlungu.

12Aho andahangaika kula Bahari ya Munyu hadi Bahari Kulu

na kula vurini hadi mlairo wa dzuwa,

andadengereka hiku na hiku kuendza neno ra Mwenyezi Mlungu,

ela taandariphaha ngʼo.

13Siku iyo asichana anono na barobaro enye mkpwotse

andafwa purungire kpwa chiru.

14Na aho aapao kpwa kuhadza chizuka cha Samariya

na kuamba, ‘Dza mlunguo aishivyo uwe Dani,’

na ‘Dza mlungu wa Beeri-Sheba aishivyo,’

aho andagbwa na taandaunuka tsona.”

9

Iziraeli inaangamizwa

1Kpwenye ruwiya yanjina Námuona Mwenyezi Mlungu aimire phephi na phatu pha kulavira sadaka, naye achiniamba,

“Piga vyo vitswa vya nguzo hata misingiye isumbe,

na uzivundze vipande-vipande dzulu ya vitswa vya atu osi

na hinyo ndiosala ndaaolaga kpwa upanga.

Taphana mutu ndiyechimbira,

taphana ndiyetiya.

2Hata akatsimba dibwa hadi kuzimu,

kuko mkpwono wangu undaatuluza.

Nao achikpwera kuphiya mlunguni,

chisha ndaatsereza kula kuko.

3Hata akadzifwitsa dzulu ya mwango Karimeli,

chisha nindaaendza na niatuluze kula kuko.

Hata achadzifwitsa tsini ya bahari ili nisiaone,

nindalagiza dzoka kuko rikaaondze.

4Na hata achitsamizwa kpwa lazima ni maadui gao,

kuko ndalagizira upanga, nao undaaolaga.

Nami nkapanga kuahendera mai

wala si manono.”

5Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi,

iye agutaye tsi nayo ikasumba,

na osi asagalao mumo akarira,

tsi yosi ikaunuka dza muho Naili,

chisha ikapwaya tsona dza muho wa Misiri;

6iye adzengaye gorofaye ko dzulu mlunguni,

na kuika misingiye phapha duniani;

iye ndiye aihaye madzi ga bahari,

na kugamwaga dzulu ya tsi,

Mwenyezi Mlungu ndiro dzinare.

7“Dze, mwi kpwangu simwi dza Akushi,

mwi atu a Iziraeli,” Mwenyezi Mlungu anaamba.

“Dze, mino siyatuluza Aiziraeli kula tsi ya Misiri,

na Afilisti kula Kafutori9:7 Kafutori ni dzina ra Chieburania yenye mana ya Kirete. na Aaramu kula Kiri?

8Lolani, matso ga Mwenyezi Mlungu ganalola ufalume wa dambi wa Iziraeli.

Nami ndaubananga na niwuuse duniani

isiphokala sindabananga tsetsetse chivyazi cha atu a Jakobo,”

Mwenyezi Mlungu anaamba.

9“Kpwa mana, ndalavya lagizo,

ndatsunga nyumba ya Iziraeli kahi ya mataifa ganjina gosi

dza mutu atsungavyo na chungiyo

ela taphana chidziwe ndichogbwa photsi.

10Enye dambi osi kahi za atu angu andaolagbwa na upanga

aho ambao nkuamba, ‘Takuna mai ndigohuphaha.’

Kuuyizwa kpwa utawala wa Daudi

119:11–12 Mahendo 15:16–18Siku iyo nindauyiza tsona

ufalume wa Daudi ambao ni dza nyumba iriyogbwa.

Ndarekebisha myanya ya kuta zirikobomoka,

na kuunula magandzoge

na kuudzenga, dza urivyokala pho kare,

12ili Aiziraeli amiliki seemu ya tsi ya Edomu iriyosala

na atu osi asio kala Ayahudi aihwao kpwa dzina rangu,”

Mwenyezi Mlungu andahenda gaga anaamba.

13Mwenyezi Mlungu anaamba, “Lolani siku ziredza,

ambapho mvunadzi andagbwirana na mkurima wakati achere kuvuna,

na mminyi wa zabibu agbwirane na mphandi wa mbeyu wakati achere minya.

Uchi wa mtswano undatwena kula myangoni

na undajera kula vidzango vyosi.

14Nindaauyiza atu angu Iziraeli

nao andadzenga luphya magandzo ga midzi yao asagale.

Andaphanda minda ya mizabibu na kunwa uchiwe,

andaphanda minda na arye mavunoge.

15Nindaaphanda kahi ya yo tsi yao,

nao taandangʼolwa tsona

kula kpwenye yo tsi ambayo naapha,”

Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu anaamba.