TÍTƖ̀

TÍTƖ̀

¹ Pol, na ɩ Naaŋmɩn tõ-tõ-bie nɩ Yeezu nɩ-tona a, bɛ ƴãw na k’ɩ̃ɩ ɩ a Naaŋmɩn nɩ-kaa-iri tɛr Naaŋmɩn-saw-deb, ɛ bãw a yel-mɩŋa na tu a Naaŋmɩn ƴãwfʋ a, ² kɛ́ bɛ tɩɛrɛ a nyɔ-vʋʋrʋ na be kʋra lɛ a. A Naaŋmɩn na bɛ ŋmarɛ ziri a, tɩ ƴãw nɩ nʋɔr k’ʋʋ na kʋ̀ bɛ nɩ a nyɔ-vʋʋrʋ ŋa, ɛ a dɩta-pɛ-yome za wa bãw be. ³ A daar na wa ta a, ʋ ɩ n a ʋ ƴɛrʋ sãá hieru ʋ na tõ m k’ɩ̃ɩ hiere a pʋɔ, mɛ̃ a lɛ a Naaŋmɩn tɩ Faarɛ na ƴãw a nʋɔr a. ⁴ Mãa n’ʋ kʋrɛ fʋ a sɛb-tʋɔla ŋa, Títɩ̀ ɩ, fʋ̃ʋ na ɩ ɩ̃ bie tɔr za a Naaŋmɩn-saw-deb tɩ na lãw a pʋɔ a. A Naaŋmɩn Sãà nɩ a tɩ Faarɛ Kɩrɩta Yeezu, bɛ kʋ̀ b maalʋ nɩ ƴã-ɓaarʋ. ⁵ Mãa wa bɛr fʋ a Kɩrɛtɩ tẽw a, ɩ̃ bɔbr a kɛ fʋ baa cɔbrɩ a yele a be, ɛ zɩɩlɩ nɩ-kore tẽw-kpɛ̃ɛ za pʋɔ, mɛ̃ a lɛ ɩ̃ na wul fʋ a. ⁶ A fɛr a kɛ bɛ za been been ta tɛr sãwna bɛ yere ɩ, bɛ kul pɔw beƴẽni, tɛr bibiir na tɛr Naaŋmɩn-saw-deb a, ɛ́ nɩr kʋ̃ tʋ̃ɔ yel kɛ bɛ bɛ ɩrɛ vla a, bɩɩ bɛ ɩ n bɛ-wonbɛ a. ⁷ Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a fɛr a k’aa Lãw-yir-kaarɛ ta tɛr sãwna bɛ yere ɩ, ʋ na kaarɛ a Naaŋmɩn yele zie a ƴãw: ʋ ta ɩrɛ pɔ̀lʋ ɛ, ta ɩ suur sob ɛ, ʋ ta ɩ dã-nyuure nɩ nɔ-haa-bɔbrɛ ɩ, ʋ ta ɩrɛ nyãnyu-ɩb ɛ. ⁸ A fɛr a k’ʋʋ nɔnɛ a sãanbɛ nyɔwfʋ, ʋ nɔnɛ a vla, ʋ bãw yã, ɛ ɩ nɩ-mɩŋa nɩ nɩ-sõw, bãw ʋ tʋɔra tɛrʋ; ⁹ a fɛr a k’ʋʋ tu a ƴɛrʋ na sɛwnɩ saw deb a pùor sɩza, mɛ̃ a lɛ a wulu na bin a. A ŋa n’a ʋ na tʋ̃ɔ kpaalɛ a nɩbɛ a wul-vla pʋɔ, ɛ wule a bɛ tulu a bɛlɩ dem na ŋmɩɛr a ʋ ƴɛrʋ lɔbr a. ¹⁰ Bɛ-wonbɛ sɩrɩ bɛ dɩ vuo ɩ, baa zuo a za a Zifʋ mɩnɛ bɛl na lɩɛbɩ a Kɩrɩta-nɩbɛ a pʋɔ; bɛ nɔnɛ nɩ ƴɛr-zawlɛ tule nɩ a nɩbɛ. ¹¹ A fɛr a kɛ fʋ ɩ bɛ pàw a bɛ nɛɛ, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, yi-ɓile nɩbɛ tɩɛrʋ n’a bɛ damn nyawr taa, bɛ na mɩ́ wule lɛ a na bɛ sɛw kɛ bɛ wule a, ɛ a ɩ nyãnyu-tɛra ƴãw a. ¹² A bɛ pʋɔ a, bɛl mɩŋa ƴɛr-manɛ kãw tɩ yel a: «A Kɩrɛtɩ tẽw nɩbɛ ɛ, zir-ŋmarbɛ nɛ bɛ kʋra lɛ, wɛ-dʋn-faar nɛ bɛ, yã-to dem na gu dɩb tɛwr a.» ¹³ Ɛ́ yel-mɩŋa n’ɩ a a ŋa ʋ na yel a. Alɛ so, kpãa bɛ sɩza bɛ tʋ̃ɔ tɛr Naaŋmɩn-saw-deb na tori a, ¹⁴ ɛ ta tuur a Zifʋ mɩnɛ suolu pùor ɛ, nɩ nɩsaalbɛ na gùr pùor cɔw a yel-mɩŋa a nɛ-ƴãwnɩ ɛ. ¹⁵ Bom za vɩɛl ɩ parpar, bɛlɩ dem na vɩɛl parpar a zie. Ɛ cɛ bɛlɩ dem dɛwr na mar, ɛ́ bɛ bɛ tɛr saw-deb a, bom za bɛ vɩɛl parpar a bɛ zie ɩ, a bɛ yã nɩ a bɛ tɩɛrʋ nɩ̃ɛ na mar dɛwr. ¹⁶ Bɛ mɩ́ yel a kɛ bɛ bãw nɩ a Naaŋmɩn, ɛ cɛ a bɛ ɩ-ɩrɩ wule kɛ lɛ bɛ n’a ɩ. Bɛ kpɛ n faa bɛ pɩɛl ɛ, zu-kpɛn dem na kʋ̃ tʋ̃ɔ yel-vla kãw za maalɩ a nɛ bɛ.

¹ Ɛ a fʋ̃ʋ a, wule a nɩbɛ a lɛ na tu a wul-vla a. ² Yel a dɛb-nyamɛ kɛ́ bɛ mɩ́ nyɔw bɛ tʋɔra a dɩb nɩ a nyub pʋɔ, kɛ́ bɛ ƴãwnɛ bɛ tʋɔra, kɛ́ bɛ bãw yã, ɛ tɛr Naaŋmɩn-saw-deb na vɩɛl a, nɩ nɔ̃wfʋ nɩ kanyir. ³ Lɛ mɩ̀ n’a, yel kʋ̀ a pɔw-nyamɛ kɛ́ bɛ vʋʋrɛ mɛ̃ nɩ-son a; bɛ ta ɩ gɛgɛrɩ ɛ, ɛ ta ɩ dã-nyuurbɛ ɩ. Kɛ́ bɛ wule a vla, ⁴ lɛ n’a bɛ na wul a pɔw-pɔ́lɛ́ bɛ nɔnɛ a bɛ sɩrbɛ nɩ a bɛ bibiir, ⁵ bɛ bãw yã, ɛ ta tɛr pɩ̃ɔ ɩ-ɩrɩ ɛ, bɛ ɩ nɩ-vɩɛlɩ ɛ ƴãw fãw kaarɛ a bɛ yir zie, sawr a bɛ sɩrbɛ nʋɔr, kɛ́ nɩr za ta tʋ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ zʋm ɛ. ⁶ Mɩ̀ kpaalɛ a pɔ́lɛ́ kɛ́ bɛ bãw yã ⁷ a yele za pʋɔ. Ɛ a fʋ̃ʋ tɔr za a, ɩ a nɩbɛ cɔwrɛ fʋ, a fʋ ɩ-vɩɛlɩ zũú: a fʋ wulu, ʋ vɩɛl ɛ sɛw taa nɩ. ⁸ A fʋ ƴɛrʋ, a vɩɛl, nɩr ta tʋ̃ɔ nyɛ̃ yel-faa a pʋɔ ɩ, lɛ n’a a dɔ̃-sob na nyɛ̃ vĩ, ʋ na kʋ̃ nyɛ̃ yel-faa kãw za ƴɛrʋ ƴɛr a tɩ ƴãw a. ⁹ A gbãgbaar, bɛ sawr a bɛ nɩ-bɛrɛ nɛɛ a yele za pʋɔ. Bɛ ɩrɛ nʋ̃ɔ̀ kpɩɛr a bɛ nɩ-bɛrɛ: ta ƴɛrɛ lɩɛrɛ nɩ bɛ ɩ, ¹⁰ ta zure bɛ bom kãw za ɩ. Bɛ ɩrɛ vla kʋra lɛ taa lɛbr pùor towtow ɛ; lɛ n’a bɛ na tɛr ƴãwfʋ a Naaŋmɩn tɩ Faarɛ wulu ƴãw a yele za pʋɔ. ¹¹ Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, Naaŋmɩn ɩ n a ʋ maalʋ, na ɩ a nɩsaalbɛ za faafʋ yib zie a, ʋ sãá. ¹² Ʋ wule tɩ na kɛ tɩ zawrɩ a ɩ-faar nɩ a tẽw ŋa zu yel-bɔbrɩ bɛr, tʋ̃ɔ bãw yã, ɛ ɩ nɩ-mɩn na tɛr Naaŋmɩn ƴãwfʋ a, vʋʋrɛ nɩ a dɩ̃a zie ŋa pʋɔ, ¹³ gùre nɩ a bibi-vla tɩ na tɩɛrɛ a. A bibi-vla ʋl a tɩ Naaŋmɩn-kpɛ̃ɛ nɩ tɩ Faarɛ Yeezu Kɩrɩta yúor-vɩɛlʋ-danʋ nãà wa sãá a. ¹⁴ Ʋ de nɩ ʋ tʋɔra tɩr a tɩɩm ƴãw, k’ʋʋ faa tɩ a faalʋ za pʋɔ, ɛ́ ɩ tɩ lɩɛbɩ nɩ-bʋʋrɛ na vɩɛl ɛ́ ʋl yõ so a, nɩ-bʋʋrɛ na tʋlɛ a ɩ-vɩɛlɩ maalʋ ƴãw a. ¹⁵ A ŋa n’a a sɛw kɛ́ fʋ ƴɛrɛ, kɛ́ fʋ kpaalɛ bɛ, ɛ kpãanɛ bɛ nɩ fãw. Nɩr za taa wa nyɛ̃ fʋ ɩ pʋrɩ ɛ.

¹ Lɛ yel kʋ̀ a Kɩrɩta-nɩbɛ za, k’aa fɛr a kɛ́ bɛ saw a niwn-dierbɛ nɩ a tẽw nɩ-bɛrɛ so bɛ. K’aa fɛr a kɛ́ bɛ sawr a bɛ nɛɛ, ɛ cɔbrɩ bɛ tʋɔra gu yel-vla za maalʋ. ² Kɛ́ bɛ ta tʋʋr nɩr za ɩ, kɛ́ bɛ ciir nɔ-haarʋ ɛ tɛr su-ɓaarʋ ɩb, ɛ ɩ nɩsaal-baalʋ kʋra lɛ a nɩbɛ za zie. ³ Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a tɩɩm, tɩ mɩ̀ tɩ dãw na ɩ dãbole nɩ bɛ-wonbɛ, nɩ-bɔrɩ na ɩ yel-bɔbrɩ bʋʋrɛ za nɩ nʋ̃ɔ̀-faa-bʋʋrɛ za gbãgbaar a, nɩbɛ na kpɛ po-tuo nɩ nyuur a. Tɩ tɩ kpɛ n faa bɛ dɩ vuo ɩ, ɛ hɩ̃ɛn taa. ⁴ Ɛ cɛ a lɛn daar a Naaŋmɩn tɩ Faarɛ na wa wul a ʋ socir vɩɛlʋ nɩ a ʋ nɔ̃wfʋ a sãá a nɩsaalbɛ za ƴãw a, ⁵ ʋ faa tɩ na, ɛ a bɛ ɩ yel-mɩŋa tɩ na tɛr a tɩ ɩ-ɩrɩ pʋɔ a n’a so ɩ, a ʋ su-ɓaarʋ zũú n’a, ʋ sò tɩ a suob kʋ̃ɔ tɩ lɛb dɔw, ɛ ʋ kʋ tɩ a Vʋʋrʋ Sõw tɩ lɩɛbɩ nɩ-paalɛ. ⁶ Ʋ paalɩ tɩ nɩ yaga za nɩ a Vʋʋrʋ Sõw ŋa a tɩ Faarɛ Yeezu Kɩrɩta zũú, ⁷ k’aa ʋ maalʋ ŋa ɩ tɩ ɩ nɩ-mɩn a ʋ niŋé, ɛ́ ɩ nyɔ-vʋʋrʋ na be kʋra lɛ a gbã-dɩrbɛ, mɛ̃ a lɛ tɩ na tɩɛrɛ a. ⁸ A ƴɛrʋ ŋa ɩ n sɩza. Ɩ̃ bɔbr a kɛ́ fʋ ƴɛr gb’a a yaga a yele a ŋa ƴãw, k’aa bɛlɩ dem za na saw de Naaŋmɩn a, bɛ ƴãw fãw ɩrɛ vla dɔwlɛ a bɛ ɩ-vɩɛlɩ pʋɔ. A ŋa n’a vɩɛl ɛ tɛr yel-ɩra a nɩsaalbɛ zie. ⁹ Ɛ cɛ a bɔ-zawlɛ nɩ a dɔw-tu-taa manʋ a, a zɛb-taa nɩ a taw-taa al za na caarɩ a Naaŋmɩn-Wulu a, dɛrɛ a: a bɛ tɛr yel-ɩra ɩ, ɛ mɩ̀ bɛ lɛ tɛr pɛr ɛ. ¹⁰ A sob nɛ na tɛr wulu na bʋ́rɛ a nɩbɛ a, kpaal ʋ gb’a-been, ɛ lɛ kpaal ʋ gb’a ayi, ɛ a pùorí fʋ ow ʋ bɛr. ¹¹ Fʋ bãwnɩ a na k’aa nɩr ŋa tɔ bɛr ɩ a sɔr-vla, ɩ yel-bier-maalɛ na ƴãwnɛ ʋ tʋɔra dɔwrʋ a. ¹² Mãa wa tõ a Atemasɩ bɩɩ Tɩsɩkɩ a fʋ zie baarɩ a, fʋ̃ʋ ƴãw fãw wa páw mɛ̃ a Nikopolisɩ tẽw. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, be n’a ɩ̃ na be ɛ gu a zie tɩ yi. ¹³ Kaa a Naaŋmɩn-Wulu bãw-bãw-kara Zenasɩ nɩ a Apɔlɔsɩ zie, a bɛ sɔr loba ƴãw, bɛ taa bɔbr bom guur ɛ. ¹⁴ A fɛr a k’aa tɩ nɩbɛ mɩ̀ bãwnɩ a, k’aa fɛr a bɛ ƴãw fãw mɩ́ de niwn a tõ-vɩɛlɩ tob ƴãw, tʋ̃ɔ mɩ́ tu a yel-fɛrɩ pùor, lɛ n’a a bɛ nyɔ-vʋʋrʋ na tɛr tɔnɛ. ¹⁵ A bɛlɩ dem za na be a ɩ̃ zie a puore fʋ na. Puori a bɛlɩ dem na nɔnɛ tɩ a Naaŋmɩn-saw-deb pʋɔ a. A Naaŋmɩn maalʋ, ʋ be a nyɩ za zie.