YEL-WULA

1

1 A yel-wula a Yeezu Kɩrɩta na páw a, a sɛbɛ ŋa pʋɔ n’a ʋ be. Naaŋmɩn wul ʋ nɩ a yel ŋa, k’aa Yeezu Kɩrɩta ɩ a Naaŋmɩn tõ-tõ-biir bãw a yel ʋl na kʋ̃ yaa kɛ ta a. A Kɩrɩta tõ n a ʋ malkɩ, a ʋ tõ-tõne Zã zie, k’ʋʋ tɩ ɩ ʋ bãw a yel ŋa. 2 A Zã dɩ n a dãsɩɛ, k’aa al za ʋ na nyɛ̃ a, ɩ n Naaŋmɩn ƴɛrʋ nɩ yel-mɩŋa a Yeezu Kɩrɩta na wul a. 3 Zu-nʋ̃ɔ sob ɩ sob nɛ̃ na kanɛ a sɛbɛ ŋa a, zu-nʋ̃ɔ dem n’ɩ a bɛlɩ dem na bɛrɛ wone a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ, ɛ maal tɛr a yele al na sɛb a sɛbɛ ŋa pʋɔ a vla a! Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a daar pɩɛl a, a na na ta a. 4 Mãa Zã, mãa n’ʋ puore a Lãw-yie ayopõi na be a Azi tẽw vuo pʋɔ a nɩbɛ: a Naaŋmɩn na be, dãw be ɛ waar a, ʋ kʋ̀ nyɩ a maalʋ nɩ a ƴã-ɓaarʋ; a Vʋʋrʋ ayopõi na be a ʋ naalʋ da-kɔw niŋé a, a kʋ̀ nyɩ a maalʋ nɩ a ƴã-ɓaarʋ; 5 a Yeezu Kɩrɩta na ɩ dãsɩɛ-dɩrɛ na ŋmɛ̃ ʋ ŋmɛ̃a a, Bi-dãw-dɔwra na de niwn lɛb yi a kũuni pʋɔ a, a tẽw zu na-mɩnɛ za nãà, ʋ kʋ̀ nyɩ a maalʋ nɩ a ƴã-ɓaarʋ. A Kɩrɩta nɔnɛ tɩ na, ɛ́ cir a ʋ zɩ̃ɩ ír tɩ bɛr a tɩ yel-bebe pʋɔ. 6 Ʋ ɩ na tɩ ɩ na-mɩnɛ nɩ-bʋʋrɛ, bawr-maalbɛ a Naaŋmɩn ʋ Sãà ƴãw, ʋlɛ so yúor-vɩɛlʋ-danʋ, nɩ kpɛnʋ a yome yome za. Amɛn. 7 Nyɛ̃, ʋ be n a zũzuge pʋɔ waar, nɩsaal za na nyɛ̃ ʋ na, lãwnɩ a bɛlɩ dem na cɔr ʋ col a. A tẽw zu yie dɔwlʋ za na kone nɩ a ʋ kuor. Siza n’a. Amɛn. 8 A Sore Naaŋmɩn yere na: «Mãa n’ɩ a Alfa nɩ a Omega, a sob nɛ na be, dãw be, ɛ waar a, a Kpɛnʋ za sob. » 9 Mãa n’ɩ a nyɩ yɛb Zã; ɩ̃ na lãw nɩ a Yeezu mɛ̃ a nyɩɩm a, ɩ̃ ɩ n a nyɩ tɔ sob a kpɩɛrʋ pʋɔ, a naalʋ dɩb pʋɔ nɩ a kanyir dɩb pʋɔ. Bɛ diw mɛ̃ na ɩ̃ tɩ be a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ sɔgɔ tẽw ʋl bɛ na bʋɔlɛ Patɩmɔsɩ a, a Naaŋmɩn ƴɛrʋ ɩ̃ na tɩ hieri a ƴãw, nɩ a yel-mɩŋa a Yeezu na wul ɩ̃ saw de a ƴãw. 10 A Naaŋmɩn Vʋʋrʋ tɩ siw mɛ̃ nɩ a Sore bibir, ɛ ɩ̃ tɩ wõ kɔkɔr na yire kpɛ̃w kpɛ̃w za a ɩ̃ pùorí a, mɛ̃ wɩɛ́ na pɛblɛ a; 11 ʋ tɩ yere na: «Sɛb a ʋlɩ bom fʋ na nyɛrɛ a ƴãw sɛbɛ pʋɔ tɩr kʋ̀ a Lãw-yie ayopõi a ŋa: Efɛɛzɩ, Sɩmɩɩr, Pɛrgam, Tɩatɩɩr, Sardɩ, Fɩladɛlfɩ nɩ Lawdise.» 12 Ɩ̃ tɩ lɩɛb a k’ɩ̃ɩ nyɛ̃ a sob nɛ na ƴɛrɛ a ɩ̃ zie a. Ɩ̃ na tɩ lɩɛbɩ a, ɩ̃ nyɛ̃ nɩ salmɛ̃ fɩ̃tɩlɩ ayopõi. 13 Nɩr kãw tɩ ar ɩ a fɩ̃tɩlɩ sɔgɔ, ɩ mɛ̃ nɩsaal-bie a. Ʋ tɩ su n kparʋ ʋ siw tɩ tɔ a gbɛɛ, ɛ ʋ ŋmãa nɩ salmɛ̃ kpawr a nyãa zu. 14 A ʋ zu-kɔbɛ tɩ pɛlɩ na mɛ̃ pikɔbl-pɛlɛ a, mɛ̃ gon a, ɛ a ʋ mimie ɩ mɛ̃ vũu-’lera a; 15 a ʋ gbɛɛ tɩ nyɩwrɛ na mɛ̃ kur-zɩɛ bɛ na zuw ʋ mʋ̃ɔ a, ɛ a ʋ kɔkɔr yire kpɛ̃w za mɛ̃ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ gɔmɛ a. 16 Ŋmar-bie ayopõi tɩ be n a ʋ dʋrʋ nũú, ɛ́ zɛbr sɔ-kpɛ̃ɛ na dɩrɛ a loge ayi ɛ a nʋɔr ɩ ɓɩlɓɩl a, yire a ʋ nʋɔrɩ́. A ʋ niwn tɩ nyɩwrɛ na mɛ̃ mʋ̃tɔ̃w na pur ʋ za a. 17 Ɩ̃ na tɩ nyɛ̃ ʋ a, ɩ̃ lo na gã a ʋ gbɛɛ ƴãw mɛ̃ ɩ̃ kpi na a. Ɛ cɛ, ʋ tɩ dɔwl ɩ a ʋ dʋrʋ nũu a ɩ̃ zu ɛ yel: «Ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ: mãa n’ɩ a niwn-diere nɩ a po-pawrɛ, 18 a sob nɛ na vʋʋrɛ a. Ɩ̃ tɩ kpi na, ɛ mãa n’ɩ ŋan vʋʋrɛ kʋra lɛ. Ɩ̃ dɩrɛ nɩ naalʋ a kũu nɩ a kpɩmɛ tẽw zu. 19 A na ɩ a ŋa a, sɛb a yele fʋ na nyɛ̃ a, a al na ɩrɛ a ƴɛrɛ ŋa a, nɩ a al a na fɛr k’aa ɩ a pùorí a. 20 A ŋmar-bie ayopõi, fʋ na nyɛ̃ a ɩ̃ dʋrʋ nũú a, nɩ a salmɛ̃ fɩ̃tɩlɩ ayopõi pɛr na sɔwlɩ a n’ɩ ŋa: a ŋmar-bie ayopõi ɩ n a Lãw-yie ayopõi malkɩ mɩnɛ, ɛ a fɩ̃tɩlɩ ayopõi ɩ a Lãw-yie ayopõi. »

2

1 «Sɛb yel a Efɛɛzɩ tẽw Lãw-yir malkɩ: ‹A ŋa n’a a sob nɛ, na tɛr a ŋmar-bie ayopõi a ʋ dʋrʋ nũú ɛ cere a salmɛ̃ fɩ̃tɩlɩ ayopõi sɔgɔ a, yere: 2 ɩ̃ bãw nɩ a fʋ tome, a balʋ fʋ na bal fʋ tʋɔra a, nɩ a fʋ kanyir. Ɩ̃ bãwnɩ a na fʋ̃ʋ nɩ a po-to-dem na kʋ̃ tʋ̃ɔ taa a; a bɛl na yel kɛ́ bɛ ɩ n nɩ-toni ɛ bɛ ɩ nɩ-toni a, fʋ ɩ bɛ na kaa nyɛ̃ bɛ ɩ zir-ŋmarbɛ. 3 Fʋ tɛr ɩ kanyir, fʋ wõ n tuo a ɩ̃ ƴãw ɛ bɛ bal tɩɛ bɛr ɛ. 4 Ɛ cɛ, ɩ̃ yere fʋ na: fʋ na bɛ cãa nɔnɛ mɛ̃ mɛ̃ a pɛr tib daar a. 5 A na ɩ lɛ a, lɛ tɩɛrɩ a be za fʋ na yi kɛ wa lo a! Lɩɛbɩ a fʋ ɩb ɛ lɛb de a fʋ dãwdãw ɩ-ɩrɩ. Fʋ̃ʋ bɛ wa lɩɛbɩ a fʋ ɩb a, ɩ̃ waar ɩ a fʋ zie, ɛ ɩ̃ na wa ír ɩ a fʋ fɩ̃tɩlɛ a ʋ beba zie bɛr. 6 Ɛ cɛ, yel-vla ŋa n’ʋ fʋ tɛr: fʋ bɛ nɔnɛ a Nɩkolayiti mɩnɛ tome mɛ̃ a mãa mɩ̀ na bɛ nɔnɛ a a ɩ.› » 7 «Sob nɛ na tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone a ʋlɩ bom nɛ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na yere kʋ̀rɛ a Lãw-yie a.» «Sob nɛ na na zɛb tʋ̃ɔ a, ɩ̃ na kʋ̀ ʋ nɩ a nyɔ-vʋʋrʋ tɩɛ wɔmɛ ʋ dɩ, a nyɔ-vʋʋrʋ tɩɛ na ar a Naaŋmɩn zaardɛ̃ pʋɔ a.» 8 «Sɛb yel a Sɩmɩɩr tẽw Lãw-yir malkɩ: ‹A ŋa n’a a niwn-diere nɩ a po-pawrɛ yere, a sob nɛ na tɩ kpi ɛ lɛb vʋʋrɛ a: 9 ɩ̃ bãw nɩ a fʋ kpɩɛrʋ nɩ a fʋ nãw (ɛ cɛ, fʋ nɩ̃ɛ na kpɛ naalʋ). Ɩ̃ bãw nɩ a zʋmɛ, a bɛlɩ dem na yel kɛ bɛ ɩ n Zifʋ mɩnɛ ɛ bɛ ɩ Zifʋ a, na tʋʋr fʋ a: Sɩtaana lãw nɩbɛ nɛ bɛ. 10 Ta zɔrɛ a tuo fʋ na na wõ a dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ. Nyɛ̃, a Gɛgɛra na ƴãw nɩ nyɩ mɩnɛ gaso pʋɔ k’ʋʋ ɩ nyɩ kaa, ɛ́ nyɩ na nyɛ̃ nɩ kpɩɛrʋ bibie pie. Taa lɛbr pùor ɛ, ɛ tɩ ta a fʋ kũu daar, ɛ ɩ̃ na kʋ̀ b ɩ a zɛb-tʋ̃ɔfʋ kpa-wʋɔ, na ɩ a nyɔ-vʋʋrʋ a.› » 11 «Sob nɛ na tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone a ʋlɩ bom nɛ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na yere kʋ̀rɛ a Lãw-yie a.» «Sob nɛ na na zɛb tʋ̃ɔ a, a kũu ayi sob bɛ páwr ʋ ɛ. » 12 «Sɛb yel a Pɛrgam tẽw Lãw-yir malkɩ: ‹A ŋa n’a a sob nɛ na tɛr a zɛbr-sɔ-kpɛ̃ɛ na dɩrɛ a loge ayi, ɛ a nʋɔr ɩ ɓɩlɓɩl a, yere: 13 ɩ̃ bãw nɩ a be fʋ na kpɩɛr a: a be a Sɩtaana naalʋ da-kɔw na be a n’a. Ɛ cɛ, fʋ ƴãw nɩ fãw tu a ɩ̃ pùor. A bibie al pʋɔ bɛ mɩ̀ na saa tɩ kʋ́ a ɩ̃ dãsɩɛ-dɩrɛ Ãtɩpasɩ na bɛ lɛbr pùor a nyɩ zie be a, a be a Sɩtaana na kpɩɛr a, fʋ bɛ saw de m ɛ lɛb wa zawrɩ bɛr ɛ. 14 Ɛ cɛ, yele blã be n be, ɩ̃ na yere fʋ a al ƴãw: nɩbɛ be n a fʋ zie de a Balaam wulu. A Balaam ŋa n’ʋ tɩ wule a Balakɩ, k’ʋʋ bɛlɩ a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ ƴãw bɛ ’wɔb tɩbɛ bawr-maal-nɛnɛ ɛ maalɩ pɩ̃ɔ yele. 15 A fʋ zie mɩ̀ a, nɩbɛ be n be de a Nɩkolayiti mɩnɛ wulu. 16 A na ɩ a ŋa a, lɩɛbɩ a fʋ ɩb. Alɛ bɛ ɩ lɛ a, ɩ̃ kʋ̃ yaa kɛ wa a fʋ zie ɩ, ɛ ɩ̃ na zɛb ɩ nɩ a nɩbɛ bɛl nɩ a zɛbr-sɔ-kpɛ̃ɛ na be a ɩ̃ nʋɔrɩ́ a.› » 17 «Sob nɛ na tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone a ʋlɩ bom nɛ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na yere kʋ̀rɛ a Lãw-yie a.» «Sob nɛ na na zɛb tʋ̃ɔ a, ɩ̃ na kʋ̀ ʋ nɩ mãan sɔwla. Ɩ̃ mɩ̀ na kʋ̀ ʋ nɩ kʋsɛ-pla, ɛ yo-paala sɛb a kʋsɩɛr zu, yo-paala nɩr za na bɛ bãw, a bɛ ɩ a sob nɛ na páw ʋ a ɩ.» 18 «Sɛb yel a Tɩatɩɩr tẽw Lãw-yir malkɩ: ‹ A ŋa n’a a Naaŋmɩn Bie yere, ʋl a mimie na ɩ mɛ̃ vũu-’lera ɛ a gbɛɛ nyɩwrɛ mɛ̃ kur-zɩɛ bɛ na kàr a. 19 Ɩ̃ bãw nɩ a fʋ tome, a fʋ nɔ̃wfʋ, a fʋ saw-deb, a nɩbɛ sõwfʋ tɩɛrʋ fʋ na tɛr a, nɩ a fʋ kanyir. A tome fʋ na bɩɛrɩ tõ a, a yãwmɛ na zuo a al fʋ na de niwn tõ a. 20 Ɛ cɛ, yel ŋa ƴãw n’a ɩ̃ yere fʋ: fʋ bɛr ɩ a Zezabɛl, a pɔw ŋa na yel k’ʋʋ ɩ n Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ɛ tule a ɩ̃ tõ-tõ-biir, ɛ wule bɛ bɛ maalɛ a pɩ̃ɔ yele ɛ ’wɔbr a tɩbɛ bawr-maal-nɛnɛ a. 21 Ɩ̃ bɛr ɩ vuo kʋ̀ ʋ k’ʋʋ lɩɛbɩ a ʋ ɩb, ɛ cɛ, ʋ bɛ bɔbr k’ʋʋ lɩɛbɩ a ʋ ɩb, bɛr a ʋ pɩ̃ɔ yele ɩ. 22 Lɛ so ɩ̃ na lɔb ʋ dɔwlɩ kpɩɛrʋ na bɛ tɛr manʋ a gado zu, ʋlɛ nɩ a bɛlɩ dem na lãw maalɛ a pɔw-gaa yel-bebe, bɛlɛ bɛ wa bɛr a ɩ-faar ʋ na wule bɛ a. 23 Ɩ̃ mɩ̀ na kʋ́ n a ʋ bibiir. Lɛ n’a a Lãw-yie za na bãw kɛ mãa n’ɩ a sob nɛ na jɛlɛ a pʋʋr, ɛ bãw a nɩsaalbɛ tɩɛrʋ a. Ɩ̃ na mɩ́ ya n a nyɩ za been been man nɩ a ʋ tome.› » 24 «Ɛ cɛ, a nyɩɩm na be a Tɩatɩɩr a, ɛ́ bɛ tu a wul-ziri ŋa pùor a, ɛ́ bɛ zànɩ a ʋlɩ bom nɛ a nɩbɛ bɛ ŋa na bʋɔlɛ a ‹ Sɩtaana yel-sɔwlɩ sɔwlɩ › a, ɩ̃ yere nɩ a ŋa kʋ̀rɛ nyɩ: ɩ̃ bɛ lɛ dɔwlɛ nyɩ tuor ƴãw pʋɔ ɩ. 25 Ɛ cɛ, a ʋlɩ bom nɛ nyɩ na tɛr a, nyɩ ƴãw fãw fɩɩr ʋ tɛr ɛ gu ɩ̃ wa wa.» 26 «Sob nɛ na na zɛb tʋ̃ɔ, ɛ tõ a ɩ̃ tome tɩ ta n a baarʋ daar a, ɩ̃ na kʋ̀ ʋ nɩ fãw a nɩ-bʋʋrɛ zu, mɛ̃ a lɛ a mãa mɩŋa na páw fãw a ɩ̃ Sãà zie a; gãda-ɩb a ʋ na tɛr kaarɛ nɩ a bɛ zie, ɛ́ mɩ́ ŋmɛr bɛ bɛr mɛ̃ yawra bʋ̃-mɩɛrɩ a. Ɩ̃ mɩ̀ na kʋ̀ ʋ nɩ a zi-vɩɛ-ŋmara.» 29 «Sob nɛ na tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone a ʋlɩ bom nɛ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na yere kʋ̀rɛ a Lãw-yie a. »

3

1 «Sɛb yel a Sardɩ tẽw Lãw-yir malkɩ: ‹A ŋa n’a a sob nɛ na tɛr a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ ayopõi nɩ a ŋmar-bie ayopõi a yere: ɩ̃ bãw nɩ a fʋ tome; bɛ yel kɛ fʋ vʋʋrɛ na, ɛ cɛ fʋ kpi na. 2 Cɛlɛ be, ɛ a yele al na cɛ ɛ bɔbr kũu a, ɩ k’a lɛ kpɛmɛ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ɩ̃ bɛ nyɛ̃ a fʋ ɩ-ɩrɩ a vɩɛl a za a ɩ̃ Naaŋmɩn niŋé ɩ. 3 A na ɩ lɛ a, lɛb tɩɛrɩ a lɛ fʋ na de a wulu ɛ wõ ʋ a; tuur a wulu ŋa ɛ lɩɛbɩ a fʋ ɩb. Fʋ̃ʋ bɛ wa cɛlɛ be a, ɩ̃ na wa na wa ùr fʋ mɛ̃ nyãnyuge a, ɛ́ fʋ kʋ̃ bãw a tɛm ɛ. 4 Ɛ cɛ fʋ tɛr ɩ nɩbɛ blã a Sardɩ, na bɛ dɛw a bɛ kparɩ bɛr a. Bɛ na su n kpar-pɛlɛ bɩɛlɛ nɩ mɛ̃, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ sɛw na taa nɩ.› » 5 «A ŋa n’a a sob nɛ na na zɛb tʋ̃ɔ a na su kpar-pɛlɛ; ɩ̃ kʋ̃ sãw a ʋ yúor bɛr a nyɔ-vʋʋrʋ sɛbɛ pʋɔ ɩ, ɛ ɩ̃ na yel ɩ a ɩ̃ Sãà nɩ a ʋ malkɩ mɩnɛ niŋé k’ɩ̃ɩ nɩr ʋ.» 6 «Sob nɛ na tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone a ʋlɩ bom nɛ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na yere kʋ̀rɛ a Lãw-yie a.» 7 «Sɛb yel a Fɩladɛlfɩ tẽw Lãw-yir malkɩ: ‹A ŋa n’a a Nɩ-sõw, a Sob nɛ na tɛr yel-mɩŋa a, yere, ʋl na tɛr a nãà Daviir pĩi a, ʋl na mɩ́ yuo ɛ́ nɩr kʋ̃ tʋ̃ɔ pàw a, ʋl na mɩ́ pàw ɛ́ nɩr kʋ̃ tʋ̃ɔ yuo a: 8 ɩ̃ bãw nɩ a fʋ tome. Nyɛ̃, ɩ̃ yuo nɩ pan a fʋ niŋé nɩr na kʋ̃ tʋ̃ɔ pàw a. Fʋ bɛ tɛr fãw yaga ɩ, ɛ cɛ fʋ tɛr ɩ a ɩ̃ ƴɛrʋ vla ɛ bɛ jɛ m bɛr ɛ. 9 Nyɛ̃ a lɛ ɩ̃ na na ɩ a Sɩtaana lãw nɩbɛ a, a zir-ŋmarbɛ bɛ ŋa na yel kɛ bɛ ɩ n Zifʋ mɩnɛ ɛ bɛ ɩ Zifʋ a: ɩ̃ na fɛr bɛ na ƴãw bɛ wa gbĩ dume a fʋ niŋé. Bɛ na nyɛ̃ na bãw k’ɩ̃ɩ nɔnɛ fʋ na. 10 Ɩ̃ na yel kɛ́ fʋ dɩ kanyir fʋ saw a, ɩ̃ mɩ̀ na gu b ɩ a kpɩɛrʋ daar, a kpɩɛrʋ na na páw a tẽ-daa za k’ʋʋ ɩ a tẽw zu nɩbɛ kaa a. 11 Ɩ̃ kʋ̃ yaa kɛ wa ɩ. A ʋlɩ bom nɛ fʋ na tɛr a, fɩɩr ʋ tɛr kpɛ̃w za, nɩr za taa faarɛ a fʋ zɛb-tʋ̃ɔfʋ kpa-wʋɔ ɩ. 12 Sob nɛ na na zɛb tʋ̃ɔ a, ɩ̃ na ɩ na ʋ ɩ kpul a ɩ̃ Naaŋmɩn yir pʋɔ, ɛ ʋ kʋ̃ yi zaa a ʋ pʋɔ towtow ɛ. Ɩ̃ na sɛb ɩ a ɩ̃ Naaŋmɩn yúor ƴãw a ʋ zu, nɩ a ɩ̃ Naaŋmɩn tẽ-kpɛ̃ɛ yúor, a Zeruzalɛm paala na yi a ɩ̃ Naaŋmɩn zie a salom zu siwr a. Ɩ̃ mɩ̀ na sɛb ɩ a ɩ̃ yo-paala ƴãw a ʋ zu. 13 Sob nɛ na tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone a ʋlɩ bom nɛ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na yere kʋ̀rɛ a Lãw-yie a.› » 14 «Sɛb yel a Lawdise tẽw Lãw-yir malkɩ: ‹A ŋa n’a a Amɛn, a dãsɩɛ-dɩrɛ mɩŋa na bɛ lɛbr pùor a yere, ʋl na ɩ a Naaŋmɩn bʋ̃-iri za yib zie a: 15 ɩ̃ bãw nɩ a fʋ tome, fʋ bɛ ɓãa gbinini ɛ, ɛ mɩ̀ bɛ tʋlɛ kpãkpã ɩ. Fʋ nãá nɩ̃ɛ tɩ ɓãa gbinini bɩɩ tʋlɛ kpãkpã! 16 Ɛ cɛ, fʋ na tʋlɛ bʋnbʋn, bɛ ɓãa gbĩnini ɛ mɩ̀ bɛ lɛ tʋlɛ kpãkpã a, ɩ̃ na ti fʋ na bɛr. 17 Fʋ yere nɩ a ŋa: «Ɩ̃ tɛr a na, ɩ̃ kpɛ n naalʋ, bom za tuo bɛ kpɩɛr mɛ̃ ɩ.» Ɛ nɩ̃ɛ bɛ bãw kɛ fʋ bɛ tɛr ŋmɛ̃a ɩ, kɛ́ fʋ ɩrɛ nɩ nɩ-baalʋ, kɛ fʋ ɩ n nãw sob, zɔ̃w ɛ ɩ ƴãgan zawla ɩ! 18 Ɩ̃ wule fʋ nɩ yã a: da salmɛ̃ a ɩ̃ zie, tʋ̃ɔ sɩrɩ kpɛ naalʋ, salmɛ̃ bɛ na zuw ír a dɛwr bɛr a; da kpar-pɛlɛ su pàw fʋ tʋɔra, a fʋ ƴãgan zawla na ɩrɛ vĩ a ta cãa sãá ɩ; mɩ̀ da mimie tɩ̃ɩ sanɩ nɩ a fʋ mimie kɛ́ fʋ tʋ̃ɔ nyɛrɛ. 19 Bɛlɩ dem za ɩ̃ na nɔnɛ a, ɩ̃ mɩ́ wule bɛ nɩ a bɛ sãwna ɛ kpãanɛ bɛ. A na ɩ lɛ a, tʋlɛ ɛ lɩɛbɩ a fʋ ɩb. 20 Mãa n’ɩ ŋan ar a dɩ̃dɔr nʋɔr kpawrɛ a pan. Nɩr wa wõ a ɩ̃ kɔkɔr ɛ yuo mɛ̃ a pan a, ɩ̃ na kpɛ n a ʋ zie tɩ lãw nɩ ʋ dɩ, ɛ ʋ lãw nɩ mɛ̃ dɩ.› » 21 «Sob nɛ na na zɛb tʋ̃ɔ a, ɩ̃ na ɩ na ʋ lãw nɩ mɛ̃ zɩ̃ a ɩ̃ naalʋ da-kɔw zu, mɛ̃ a lɛ a mãa mɩ̀ na zɛb tʋ̃ɔ, ɛ cen tɩ lãw nɩ a ɩ̃ Sãà zɩ̃ a ʋ naalʋ da-kɔw zu a.» 22 «Sob nɛ na tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone a ʋlɩ bom nɛ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na yere kʋ̀rɛ a Lãw-yie a.»

4

1 A a ŋa pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ bʋ̃-yũo: ɩ̃ nyɛ̃ nɩ pan na yuo a tẽ-vla pʋɔ a. A kɔkɔr ʋl ɩ̃ na tɩ dãw wõ, ʋ yire mɛ̃ a wɩ́ɛ a, tɩ yel mɛ̃ na: «Do wa a ka, ɛ ɩ̃ na wul fʋ nɩ a ʋlɩ bom nɛ na na wa a pùorí a.» 2 A Naaŋmɩn Vʋʋrʋ tɩ siw mɛ̃ nɩ daadaa lɛ. Ɛ naalʋ da-kɔw n’ɩ ŋan tɩ be a tẽ-vla pʋɔ be. Nɩr kãw tɩ zɩ̃ n a naalʋ da-kɔw zu; 3 ʋ tɩ nyɩwrɛ na mɛ̃ kʋsɛ-bi-nyɩlɩ kãw bɛ na bʋɔlɛ kɛ zasɩpɩ nɩ sardʋan a. Sa-sʋɔ na nyɩwrɛ mɛ̃ kʋsɛ-bi-nyɩla bɛ na bʋɔlɛ kɛ emerodi a, tɩ viir a koli a naalʋ da-kɔw. 4 Naalʋ da-kɔwr lɩzɛr ɩ anaar tɩ viir a koli a naalʋ da-kɔw, ɛ nɩ-kore lɩzɛr ɩ anaar, na su kpar-pɛlɛ ɛ vɔblɩ nãa kpa-wʋʋr na ɩ salmɛ̃ a, tɩ zɩ̃ a da-kɔwr al zu. 5 Saa nyɩwrʋ, nɩ kɔkɛɛ, nɩ saa tanʋ tɩ yire nɩ a naalʋ da-kɔw ƴãw. Lãpa vũuni ayopõi tɩ ’lere nɩ a naalʋ da-kɔw niŋé: a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ ayopõi n’a. 6 Bom kãw tɩ be n a naalʋ da-kɔw niŋé, ɩ mɛ̃ kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ kʋ̃ɔ na ɩ walwal cuoli ŋmɛ̃ mɛ̃ kʋ̃ɔ-kuur A sɔwlɩsɔw a, bʋ̃-vʋʋrɩ anaar, na ɩ mimie tɛwr a niŋé nɩ a pùorí a, tɩ jil a koli a naalʋ da-kɔw. 7 A bʋ̃-vʋʋra dãw-niwn sob tɩ ŋmɛ̃ na taa nɩ gbẽw, a ayi sob ŋmɛ̃ taa nɩ na-dele; a ata sob tɩ ƴãw nɩ niwn mɛ̃ nɩsaal niwn a; ɛ a anaar sob tɩ ŋmɛ̃ taa nɩ tuw na laarɛ a. 8 A bʋ̃-vʋʋrɩ anaar a ŋa kãw za tɩ tɛr ɩ pɩgɛ ayʋɔb na ɩ mimie tɛwr a zi-kuri nɩ a pʋ̃ɔmɩ́ a. Mʋ̃tɔ̃w nɩ tɩ̃ɩsɔw, a tɩ yere na bɛ tɛr nãa bɛr ɛ: «Sõw, sõw, sõw n’ɩ a Sore, Naaŋmɩn kpɛnʋ za sob, ʋl na tɩ be, na be, ɛ waar a!» 9 A bʋ̃-vʋʋrɩ anaar na mɩ́ wa yiele danɛ nɩ, ƴãwnɛ nɩ ɛ puore nɩ a sob nɛ na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a yaanɩ a, a sob nɛ na vʋʋrɛ kʋra lɛ a, 10 a nɩ-kore lɩzɛr ɩ anaar mɩ́ gbĩ n dume a sob nɛ na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a niŋé, bɛ mɩ́ pùor ɩ a sob nɛ na vʋʋrɛ kʋra lɛ a, nɩ bɛ tʋɔra siwru. Bɛ mɩ́ lɔb ɩ a bɛ nãà kpa-wʋʋr bin a naalʋ da-kɔw niŋé ɛ yere: 11 «Sore tɩ Naaŋmɩn ɩ, fʋ sɛw na na nyɛ̃ danʋ, ƴãwfʋ nɩ kpɛnʋ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, fʋ̃ʋ n’ʋ ír a bome za, fʋ saw na k’aa be, ɛ́ ír a.»

5

1 Ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ sɛbɛ na pili a, a sob nɛ na tɩ zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a dʋrʋ nũú; bɛ tɩ sɛb a ƴãw a pʋ̃ɔmɩ́ nɩ a zìkùrí, ɛ mɛr a nʋɔr pàw ziir ayopõi nɩ sɩ-suur. 2 Ɛ ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ malkɩ na kpɛmɛ a, ʋ hiere yere nɩ kɔkɔr-kpɛ̃w: «Ãa n’ʋ sɛwnɩ na ’lawrɩ a sɩ-suur bɛr ɛ yuo a sɛbɛ?» 3 Ɛ cɛ, nɩr za bɛ tɩ ka be, a salom zu, a tẽw zu nɩ a tẽw pile, na tʋ̃ɔ yuo a sɛbɛ ɛ jɩr kaa a ʋ pʋɔ ɩ. 4 Ɩ̃ tɩ kone nɩ yaga, bɛ na bɛ tɩ nyɛ̃ nɩr ʋ sɛw taa nɩ na yuo a sɛbɛ ɛ jɩr a ʋ pʋɔ a. 5 Lɛ n’a a nɩ-kore ƴẽn sob yel mɛ̃: «Ta kone ɩ. Nyɛ̃, a Zuda dɔwlʋ gbẽw, a nãà Daviir bie zɛb a tʋ̃ɔ; ʋ na ’lawr ɩ a sɩ-suur ayopõi ɛ yuo a sɛbɛ.» 6 Lɛ n’a ɩ̃ tɩ nyɛ̃ Péle ʋ ar a naalʋ da-kɔw sɔwlɩsɔw, ɩ mɛ̃ bom bɛ na ŋmaarɩ a kɔkɛɛ a, ɛ a bʋ̃-vʋʋrɩ anaar nɩ a nɩ-kore jil koli ʋ. Ʋ tɩ tɛr ɩ ɩlɛ ayopõi nɩ mimie ayopõi, na ɩ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ ayopõi ʋ na tõ a tẽw za zu a. 7 Ʋ tɩ taw na ta de a sɛbɛ a sob nɛ na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a dʋrʋ nũú. 8 A Péle na tɩ dier a sɛbɛ wa baarɛ a, a bʋ̃-vʋʋrɩ anaar nɩ a nɩ-kore lɩzɛr ɩ anaar tɩ lo na gbĩ dume a ʋ niŋé. Ŋa za mɩ́ tɩ tɛr ɩ korijom nɩ salmɛ̃ lali-jojan, a paalɩ tɩ-suur zɔ̃ na nyuur vla a, na ɩ a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ puoru a. 9 Bɛ tɩ yiele nɩ yiel-paala yere nɩ: «Fʋ sɛw na na de a sɛbɛ, ɛ ’lawrɩ a sɩ-suur bɛr. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ ŋmaarɩ fʋ nɩ a kɔkɛɛ, fʋ ya de dɔwlʋ bʋʋrɛ za, ƴɛr-pɛ-bʋʋrɛ za, nɩ-bʋʋrɛ za nɩ ten bʋʋrɛ za nɩbɛ nɩ a fʋ zɩ̃ɩ kʋ̀ a Naaŋmɩn. 10 Fʋ ɩ na bɛ ɩ na-mɩnɛ nɩ-bʋʋrɛ nɩ bawr-maalbɛ a tɩ Naaŋmɩn ƴãw, ɛ́ bɛ na dɩrɛ nɩ naalʋ a tẽw zu.» 11 Ɩ̃ tɩ nyɛ̃ na ɛ wõ malkɩ yaga kɔkɔr. Malkɩ yaga yaga na viiri koli a naalʋ da-kɔw, a bʋ̃-vʋʋrɩ nɩ a nɩ-kore a. Bɛ tɩ ɩ n tu-tu-ture ture ture. 12 Bɛ tɩ yere na nɩ kɔkɔr-kpɛ̃w: «A Péle bɛ na ŋmaarɩ a kɔkɛɛ a, ʋ sɛwnɩ nɩ kpɛnʋ, naalʋ, yã-bãwfʋ, fãw, ƴãwfʋ, yúor-zɛwfʋ nɩ danʋ!» 13 Ɩ̃ mɩ̀ tɩ wõ n a bʋ̃-iri za a salom zu, a tẽw zu, a tẽw pile nɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ, a tẽ-daa bʋ̃-iri za, a yere: «A sob nɛ na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a, nɩ a Péle, bɛlɛ so danʋ, ƴãwfʋ, yúor-zɛwfʋ nɩ kpɛnʋ a yome yome za!» 14 A bʋ̃-vʋʋrɩ anaar mɩ́ tɩ sɔw na kɛ: «Amɛn!» A nɩ-kore mɩ́ tɩ gbĩ na ɛ pùori nɩ bɛ tʋɔra siwru.

6

1 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a Péle na ’law a sɩ-suur ayopõi dãw-niwn sob a, ɛ ɩ̃ tɩ wõ a bʋ̃-vʋʋrɩ anaar ƴẽn sob ʋ tanɩ mɛ̃ saa a: «Wa!» 2 Ɩ̃ tɩ jɩr a nyɛ̃ wur-pla. A ʋ zɔmnɛ tɩ tɛr ɩ tam, ɛ́ bɛ kʋ̀ ʋ zɛb-tʋ̃ɔfʋ kpa-wʋɔ, ʋ cen nɩ mɛ̃ nɩr na zɛb tʋ̃ɔ, ɛ na cãa lɛ zɛb tʋ̃ɔ a. 3 A Péle na wa ’law a sɩ-suur ayi sob a, ɩ̃ wõ n a bʋ̃-vʋʋrɩ ayi sob ʋ yere: «Wa!» 4 Lɛ n’a wur yũo tɩ yi, ɩ zɩ̀ɛ. Bɛ tɩ kʋ̀ n a ʋ zɔmnɛ fãw k’ʋʋ ɩ ƴã-ɓaarʋ za ta cãa a tẽw zu ɛ, a nɩsaalbɛ kʋ́rɛ taa. Bɛ tɩ kʋ̀ ʋ nɩ zɛbr sɔ-kpɛ̃ɛ. 5 A Péle na wa ’law a sɩ-suur ata sob a, ɩ̃ wõ n a bʋ̃-vʋʋrɩ ata sob ʋ yere: «Wa!» Ɩ̃ tɩ jɩr a nyɛ̃ wur-sɛbla. A ʋ zɔmnɛ tɩ tɛr ɩ bʋ̃-mána a ʋ nũú. 6 Ɩ̃ tɩ wõ na mɛ̃ kɔkɔr na ƴɛrɛ yire a bʋ̃-vʋʋrɩ anaar sɔgɔ a, ʋ tɩ yere na: «Ka-pla bʋ̃-mána nɔ-been bibi-been sã-ya libie ƴãw, ɛ́ ka-zɩ̀ɛ bʋ̃-mána nɛɛ ata bibi-been sã-ya libie ƴãw. Ɛ cɛ, a kãa nɩ a divɛ̃ a, taa sãwnɛ a bɛrɛ ɩ.» 7 A Péle na wa ’law a sɩ-suur anaar sob a, ɩ̃ wõ n a bʋ̃-vʋʋrɩ anaar sob ʋ yere: «Wa!» 8 Ɩ̃ tɩ jɩr a nyɛ̃ wur na sɔb mɛ̃ va-sɛbla a. A ʋ zɔmnɛ dɩ na kɛ Kũu, ɛ a kpɩmɛ tẽw tɩ tuur ʋ. Bɛ tɩ kʋ̀ a nɩ fãw a tẽw ziir anaar sob zu, k’aa kʋ́rɛ a nɩbɛ nɩ a zɛbr sɔ-kpɛ̃ɛ, nɩ a kɔ̃, nɩ a baal-faar nɩ a tẽw zu wɛ-dʋn-faar. 9 A Péle na wa ’law a sɩ-suur anũu sob a, a bɛlɩ dem bɛ na kʋ́ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ ƴãw nɩ a dãsɩɛ bɛ na dɩ a ƴãw a, ɩ̃ nyɛ̃ nɩ a bɛ sɩ́ɩr a bawr-maal-kuur pile. 10 Bɛ tɩ cɩɩrɛ na nɩ kɔkɔr-kpɛ̃w yere: «Zu-sob na ɩ sõw, ɛ ɩ Zu-sob sɩza a, debor a fʋ na gu n a ƴɛrʋ-maalʋ nɩ a tɩ kũu san sowru a tẽw zu nɩbɛ zie tɩ ta?» 11 Lɛ n’a bɛ tɩ kʋ̀ ŋa za kpar-pla wogo, ɛ yel bɛ kɛ́ bɛ cãa alɛ blã, ɛ gu a bɛ tõ-tõ-taabɛ nɩ a bɛ yɛbr, a na fɛr kɛ bɛ kʋ́ mɛ̃ a bɛl a, nʋɔr tɩ paalɩ. 12 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a Péle ʋ ’law a sɩ-suur ayʋɔb sob. Lɛ n’a a tẽ-sɔw-kɔbr tɩ dam kpɛ̃w kpɛ̃w za! A mʋ̃tɔ̃w tɩ lɩɛb a sɔb mɛ̃ pɛn-sɛbla kpirkpir a, ɛ a cuw lɩɛbɩ ʋ za, mʋ̃ɔ mɛ̃ zɩ̃ɩ a; 13 a saa ŋmar-bie tɩ pɔrɛ na lore a tẽw zu, mɛ̃ kãkã-tɩɛ sɛsɛb kpɛ̃ɛ na fu a wɔm-kɛrɛ lɔb a. 14 A salom tɩ bɔr a, ɩ mɛ̃ sɛbɛ bɛ na pili a; a tan nɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ sɔgɔ ten bɛ tɩ cãa be a beba ziir ɛ. 15 A tẽw zu na-mɩnɛ, a nɩ-bɛrɛ, a sojarɩ nɩ-bɛrɛ, a tɛ̀rá dem, a fãw dem, bɛ za, gbãgbaar nɩ nɩbɛ na so bɛ tʋɔra a, tɩ sɔwl ɩ a bɔwrɩ pʋɔ nɩ a pie pʋɔ a tan zu. 16 Bɛ tɩ yere nɩ a tan nɩ a pie: «Nyɩ lo guri pàw tɩ, sɔwlɩ tɩ zãá nɩ a sob nɛ na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a niŋé, zãá nɩ a Péle suur. 17 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a bɛ suur bibi-kpɛ̃ɛ vɩɛ na, ɛ ãa n’ʋ na tʋ̃ɔ cãa be?»

7

1 A a ŋa pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ malkɩ anaar bɛ ar a tẽw gõgone anaar ƴãw. Bɛ tɩ nyɔw nɩ a tẽw sɛsɛbr anaar tɛr, kɛ́ sɛsɛb za taa fure a tẽw zu, a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ zu nɩ tɩɛ kãw za zu ɛ. 2 Ɛ ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ malkɩ yũo, ʋ yi a mʋ̃tɔ̃w puru zie duor waar, ɛ tɛr a Naaŋmɩn na vʋʋrɛ a bãwfʋ bʋ̃-ƴãwna. Ʋ tɩ cɩɩr ɩ kpɛ̃w za yel a malkɩ anaar bɛl, bɛ na tɩ kʋ̀ fãw a tẽw nɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ sãwfʋ ƴãw a: 3 «Nyɩ taa sãwnɛ a tẽw, a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nɩ a tɩɩr ɛ, ɛ gu tɩ wa tɩ ƴãw a bãwfʋ a tɩ Naaŋmɩn tõ-tõ-biir gbẽé baarɩ.» 4 Ɩ̃ tɩ wõ n a nɩbɛ bɛ na ƴãw a bãwfʋ a nʋɔr: nɩbɛ tur lɩz’a ayopõi nɩ tur anaar, na ƴãw a bãwfʋ a Ɩsɩrayɛl bibiir dɔwlʋ za pʋɔ a: 5 Zuda dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; Urubɛn dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; Gadɩ dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; 6 Asɛɛr dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; Nɛfɩtali dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; Manase dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; 7 Sɩmɩ̃ɔ dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; Levi dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; Ɩsakaar dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; 8 Zabulɔ̃ dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; Zuzɛb dɔwlʋ pʋɔ, tur-pie nɩ ayi; Bɛ̃zamɛ dɔwlʋ pʋɔ tur-pie nɩ ayi. 9 A a ŋa pùorí, ɩ̃ tɩ jɩr a nyɛ̃ zu-sɛbla nɩr na kʋ̃ tʋ̃ɔ sɔr bãw bɛ nʋɔr a. Ten za, dɔwlʋ za, nɩ-bʋʋrɛ za nɩ ƴɛr-pɛ-bʋʋrɛ za nɩbɛ tɩ nɛ bɛ. Bɛ tɩ ar ɩ a naalʋ da-kɔw nɩ a Péle niŋé, su kpar-wowr pɛlɛ ɛ tɛr kpãkparmɛ̃ wuli a nuru pʋɔ. 10 Bɛ tɩ cɩɩrɛ nɩ kpɛ̃w za yere: «A faafʋ yi n a tɩ Naaŋmɩn na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a zie, nɩ a Péle zie!» 11 A malkɩ mɩnɛ za tɩ ar a viiri koli a naalʋ da-kɔw, a nɩ-kore nɩ a bʋ̃-vʋʋrɩ anaar. Bɛ tɩ lo na vɔblɩ muru a naalʋ da-kɔw niŋé, ɛ pùori a Naaŋmɩn nɩ bɛ tʋɔra siwru, 12 yere: « Amɛn! Sɩza n’a, a tɩ Naaŋmɩn so a yúor-vɩɛlʋ-danʋ, a yúor-zɛwfʋ, a yã-bãwfʋ, a barka puoru, a ƴãwfʋ, a kpɛnʋ, a fãw, yome yome za! Amɛn!» 13 A nɩ-kore ƴẽn sob tɩ de nɩ a ƴɛrʋ sowri mɛ̃: «Ãa mɩnɛ n’ɩ a nɩbɛ bɛ ŋa na su a kpar-wowr pɛlɛ a, ɛ́ nyɩnɛ n’a bɛ yi wa?» 14 Ɩ̃ tɩ sɔw ʋ na: «Ɩ̃ Zu-sob i, fʋ̃ʋ n’ʋ bãw.» Lɛ n’a ʋ tɩ yel mɛ̃: «Bɛlɛ n’ɩ a bɛl na yi a kpɩɛrʋ kpɛ̃ɛ pʋɔ wa a. Bɛ pɛw nɩ a bɛ kpar-wowr, ɛ ɩ a pɛlɩ a Péle zɩ̃ɩ pʋɔ. 15 Alɛ so bɛ ar a Naaŋmɩn naalʋ da-kɔw niŋé, ɛ ƴãwnɛ a Naaŋmɩn mʋ̃tɔ̃w nɩ tɩ̃ɩsɔw, a ʋ yir pʋɔ. A sob nɛ na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a, na piw bɛ na tɛr. 16 Kɔ̃ bɩɩ kʋ̃ɔ-nyuur kʋ̃ lɛ kpɛ bɛ towtow ɛ, a mʋ̃tɔ̃w nɩ tʋlʋ kãw za kʋ̃ lɛ dɩ bɛ ɩ. 17 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Péle na be a naalʋ da-kɔw sɔwlɩsɔw a, na ɩ n a bɛ cɩ̃ɩnɛ, ʋ na tɛr bɛ na cen nɩ a be a kʋ̃ɔ-walwal na bùle yire a. Ɛ́ Naaŋmɩn na fɩɛl ɩ mʋ̃tã-kʋ̃ɔ za bɛr a bɛ mimĩé.»

8

1 A Péle na wa ’law a sɩ-suur ayopõi sob a, a zie tɩ ŋmãa nɩ vʋʋrʋ a salom zu tɩ faar na ta tɛm ŋmãa. 2 Al pùorí ɩ̃ nyɛ̃ a malkɩ mɩnɛ ayopõi bɛl na mɩ́ àr a Naaŋmɩn niŋé a; bɛ tɩ kʋ̀ bɛ nɩ wɩɩr ayopõi. 3 Malkɩ ƴẽn sob tɩ wa na wa àr a bawr-maal-kuur pɛr; ʋ tɩ tɛr ɩ tɩ-suur zɔ̃ na nyuur vla a bʋ̃-nyɩ̀wrá na ɩ salmɛ̃ a. Bɛ tɩ kʋ̀ ʋ nɩ tɩ-suur zɔ̃ na nyuur vla a bɛ dɩ vuo ɩ, k’ʋʋ de a lãwnɩ a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ puoru tɩr a salmɛ̃ bawr-maal-kuur zu, na be a naalʋ da-kɔw niŋé a. 4 A tɩ-suur zɔ̃ na nyuur vla a zʋ̀ʋ́r, lãwnɩ a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ puoru, tɩ yi n a malkɩ nũú do a Naaŋmɩn niŋé. 5 Lɛ n’a a malkɩ tɩ de a tɩ-suur na nyuur vla a bʋ̃-nyɩ̀wrá, mʋ̃ɔ a vũu a bawr-maal-kuur zu paalɩ ɛ lɔb bɛr a tẽw zu. A tɩ ɩ n saa tanʋ, kɔkɛɛ gɔmɛ, saa nyɩwrʋ nɩ tẽsɔw kɔbr damnʋ. 6 A malkɩ ayopõi na tɩ tɛr a wɩɩr a ayopõi a, tɩ cɔbrɩ na gùre a pɛblʋ. 7 A dãw-niwn sob tɩ pɛbl ɩ a ʋ wɩ́ɛ; sa-bi-kube nɩ vũu, na jɛr zɩ̃ɩ a, tɩ lo n a tẽw zu. A tẽw na põ ziir ata a, zi-been tɩ dɩ n vũu; a tɩɩr na põ ziir ata a, zi-been mɩ̀ tɩ dɩ n vũu, lãwnɩ a mɔ̃-ɓaar za. 8 A malkɩ ayi sob tɩ pɛbl ɩ a ʋ wɩ́ɛ; a tɩ ɩ na mɛ̃ tãw-kpɛ̃ɛ na nyɔw vũu dɩrɛ a n’ʋ bɛ lɔb ƴãw a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ a. A kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ, na põ ziir ata a, zi-been tɩ lɩɛb ɩ zɩ̃ɩ. 9 A bʋ̃-iri na vʋʋrɛ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ ɛ põ ziir ata a, a zi-been dem tɩ kpi na, ɛ a gbee na põ ziir ata a, a zi-been dem tɩ sãw na. 10 A malkɩ ata sob tɩ pɛbl ɩ a ʋ wɩ́ɛ; ŋmar-bir-kpɛ̃ɛ, na tɩ dɩrɛ mɛ̃ mɔ̃-’lena vũu a, tɩ yi n a salom zu wa lo. Ʋ tɩ lo n a mamɛ nɩ a bul-nɛɛ, na põ ziir ata a, zi-been zu. 11 A ŋmar-bir nɛ yúor dɩ na kɛ Lɔw. A kʋ̃ɔnɩ na põ ziir ata a, a zi-been tɩ tome na, ɛ́ nɩ-yaga na tɩ nyũ a a, tɩ kpi na, a kʋ̃ɔ na tɩ tome a ƴãw. 12 A malkɩ anaar sob tɩ pɛbl ɩ a ʋ wɩ́ɛ; bɛ tɩ ŋmɛ n a mʋ̃tɔ̃w na põ ziir ata a zi-been, nɩ a cuw na põ ziir ata a zi-been, lãwnɩ a ŋmar-bie na põ ziir atarɩ a zi-be-ƴẽni, a ɩ lɛ a põ ziir-atarɩ a ŋa zi-be-ƴẽni tɩ liw; a bibir cãa, na põ ziir ata a, a zi-been cãa bɛ tɩ cãa caalɛ ɩ, ɛ lɛ n’a a mɩ̀ tɩ ŋmɛ̃ a tɩ̃ɩsɔw ƴãw. 13 Ɩ̃ tɩ nyɛ̃ na ɛ wõ tuw na laarɛ a saa zu za a, ʋ yere kpɛ̃w kpɛ̃w za: «Zu-bio! Zu-bio! Zu-bio n’a a tẽw zu dem ƴãw, a lɛn daar a malkɩ mɩnɛ ata na cɛ a nãà wa pɛblɩ a bɛ wɩɩr a!»

9

1 A malkɩ anũu sob tɩ pɛbl ɩ a ʋ wɩ́ɛ; ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ ŋmar-bir ʋ yi a salom zu wa lo a tẽw. Bɛ tɩ kʋ̀ ʋ nɩ a kɔ̃tɔmɛ dɔwrʋ bɔw-zulu pĩi. 2 A ŋmar-bir tɩ yuo nɩ a kɔ̃tɔmɛ dɔwrʋ bɔw-zulu, ɛ́ zʋ̀ʋ́r na ɩ mɛ̃ vũu-kpɛ̃ɛ zʋ̀ʋ́r a ìr do. A tɩ ɩ na a mʋ̃tɔ̃w nɩ a zie a liw. 3 Sãsoge tɩ yi n a zʋ̀ʋ́r pʋɔ yɛ́r pàw a tẽw; bɛ tɩ kʋ̀ a nɩ fãw na ŋmɛ̃ taa nɩ nan fãw a. 4 Bɛ tɩ yel a na k’aa taa wa ɩrɛ mʋ̃ɔ kãw za, nɩ vaar kãw za, nɩ tɩɛ kãw za bom ɛ; ɛ cɛ, a ɩrɛ a kpɩɛr a nɩsaalbɛ bɛl na bɛ tɛr a Naaŋmɩn bãwfʋ a bɛ gbẽé a. 5 A bɛ tɩ tɛr sɔr na kʋ́ a nɩbɛ bɛ ŋa ɩ, dɔwrʋ tɛwr a a na dɔwrɛ bɛ tɩ ta cuwr anũu. Ɛ a dɔwrʋ a na ƴãwnɛ a, ɩ na mɛ̃ nãw na mɩ́ tɛb nɩr a. 6 A alɩ bibie nɛ a, a nɩsaalbɛ na bɔbr ɩ a kũu ɛ kʋ̃ nyɛ̃ ʋ ɛ; bɛ na bɔbr a kɛ bɛ nãá kpi, ɛ a kũu mɩ́ zɔ kɛ bɛr bɛ. 7 A sãsoge a ŋa tɩ ŋmɛ̃ na taa nɩ wie bɛ na cɔbrɩ zɛbr ƴãw a; a zuru tɩ ɩ na mɛ̃ nãà kpa-wʋʋr na ɩ salmɛ̃ a n’a a vɔblɩ a, ɛ a niŋe tɩ ɩ mɛ̃ nɩsaalbɛ niŋe a. 8 A zukɔbɛ tɩ ɩ na mɛ̃ pɔwbɛ zukɔbɛ a, ɛ a nyɩmɛ́ ɩ mɛ̃ gbẽw nyɩmɛ́ a. 9 A mɩ́ tɩ ɩ na mɛ̃ kure kparʋ n’ʋ a su pàw a nyãa a, ɛ a pɩgɛ gɔmɛ mɩ́ tɩ ɩ mɛ̃ wi-yaga zɛbr-torkori gɔmɛ, a na tawr zɔrɛ nɩ zɛbr zie a. 10 A tɩ tɛr ɩ zʋɛ na ŋmɛ̃ taa nɩ nan zʋɛ a, zʋ-ɓɩlɓɩl, ɛ a fãw a na tɛr dɔwrɛ nɩ a nɩsaalbɛ a cuwr anũu a, a zʋɛ pʋɔ n’a a fãw ŋa be. 11 A tɛr ɩ nãa, na ɩ a kɔ̃tɔmɛ dɔwrʋ bɔw-zulu malkɩ a; bɛ bʋɔlɛ ʋ nɩ «Abadɔ̃» a ebire ƴɛrʋ pʋɔ, ɛ bʋɔlɛ ʋ «Apolɩ̃ɔ», a gɩrɛkɩ ƴɛrʋ pʋɔ. 12 A zu-bio dãw-niwn sob tɔl a, ɛ zu-bio ayi n’ɩ a ŋa na waar a pùorí a. 13 A malkɩ ayʋɔb sob tɩ pɛbl ɩ a ʋ wɩ́ɛ; ɩ̃ tɩ wõ n kɔkɔr ʋ ƴɛrɛ yire a salmɛ̃ bawr-maal-kuur, na be a Naaŋmɩn niŋé a, gõgone anaar ƴãw. 14 A kɔkɔr tɩ yere na kʋ̀rɛ a malkɩ ayʋɔb sob na tɛr a wɩ́ɛ a: «Cɛr a malkɩ anaar bɛ na ’lẽ a Efaratɩ man-kpɛ̃ɛ nʋɔr a bɛr.» 15 Bɛ tɩ cɛr ɩ a malkɩ mɩnɛ anaar bɛr na tɩ cɔbrɩ gu a tɛm, a bibir, a cuw nɩ a yuon bɛ na na kʋ́ a nɩsaalbɛ na põ ziir ata zi-been dem a. 16 Ɩ̃ tɩ wõ n a zɛbr nɩbɛ na zɔm a wie a nʋɔr: bɛ tɩ ɩ n tu-tur kɔbr ayi. 17 A ɩ̃ yel-nyɛra pʋɔ a, a ŋa n’a a wie nɩ a zɔmnbɛ tɩ sãá: bɛ tɩ su n kure nyãa-kpali na mʋ̃ɔ mɛ̃ vũu a, a mɩnɛ ɩ sɛblɛ mɛ̃ kʋsɛ-bi-nyɩla kãw bɛ na bʋɔlɛ safɩɩr a, ɛ a mɩnɛ ɩ dʋɔr mɛ̃ cirbi a. A wie zuru tɩ ɩ na mɛ̃ gben zuru a, ɛ a nɛɛ owr vũu, zʋ̀ʋ́r nɩ cirbi. 18 A bʋ̃-faar a ŋa ata na tɩ yire a wie nɛɛ pʋɔ a, a vũu, a zʋ̀ʋ́r nɩ a cirbi, tɩ kʋ́ n a nɩsaalbɛ na põ ziir ata a zi-been dem. 19 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a wie nɛɛ pʋɔ n’a a fãw be, nɩ a zʋɛ pʋɔ mɩ̀. A zʋɛ ŋmɛ̃ na mɛ̃ wɩɩr a, ɛ tɛr zuru, ɛ alɛ n’a a malɛ nɩ a nɩbɛ. 20 A nɩsaalbɛ bɛl na tɩ cɛ a, a bɛl a bʋ̃-faar ata al na bɛ tɩ kʋ́ a, bɛ tɩ bɛr a bɛ ton-faar ɛ, bɛ tɩ cãa na puore a kɔ̃tɔmɛ nɩ a tɩbɛ bɛ na maalɩ nɩ salm-ziir nɩ salm-pɛlɛ a, bɛ na maalɩ nɩ kure nɩ kʋsɛbɛ nɩ daàr a, tɩbɛ na kʋ̃ tʋ̃ɔ nyɛ̃ bom, kʋ̃ tʋ̃ɔ wõ bom ɛ kʋ̃ tʋ̃ɔ cen a. 21 Bɛ mɩ̀ bɛ tɩ bɛr a bɛ nɩ-kʋ́, a bɛ tɩtɩblʋ, a bɛ pɩ̃ɔ ɩ-ɩrɩ, nɩ a bɛ nyãnyuwlu ɛ.

10

1 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ malkɩ na kpɛmɛ a, ʋ yi a salom zu siwr. Zũzuwr tɩ pili na pàw ʋ, ɛ sa-gõ-guo be a ʋ zũú mɛ̃ nãà kpa-wʋɔ a; a ʋ niwn tɩ ɩ na mɛ̃ mʋ̃tɔ̃w a, ɛ a gbɛɛ ɩ mɛ̃ vũu kpule a. 2 Ʋ tɩ tɛr ɩ sɛble na yuo a, a ʋ nũú. Ʋ tɩ bin nɩ a dʋrʋ gbɛr a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ zu, ɛ bin a gʋba gbɛr a tẽw zu. 3 Ʋ tɩ cɩɩr ɩ kpɛ̃w za, mɛ̃ lɛ gbẽw na mɩ́ ùor a. Ʋ na tɩ cɩɩrɩ a, a saa tanʋ ayopõi kɔkɛɛ tɩ sɔw na. 4 Ɩ̃ tɩ maal a k’ɩ̃ɩ sɛb a lɛ a na yel a, ɛ wõ kɔkɔr a salom zu ʋ yere a ɩ̃ zie: «Maal tɛr a ʋlɩ bom nɛ a saa tanʋ ayopõi na yel a, ʋ ɩ yel-sɔwla, taa sɛbr ʋ ɛ.» 5 Lɛ n’a a malkɩ ʋl, ɩ̃ na tɩ nyɛ̃ ʋ ar a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ zu nɩ a tẽw zu a, tɩ zɛw a dʋrʋ nũu cɔw a salom 6 ɛ pɔ n a Naaŋmɩn na vʋʋrɛ kʋra lɛ a, a Naaŋmɩn na ír a salom nɩ bom za na be a ʋ zu a, na ír a tẽw nɩ bom za na be a ʋ zu a, na ír a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nɩ bom za na be a ʋ pʋɔ a. A malkɩ tɩ yel a: «Alɛ-sɛr kʋ̃ lɛ cãa be ɩ! 7 A ʋlɩ bibir a malkɩ ayopõi sob nãà wa pɛblɛ a ʋ wɩ́ɛ a, lɛn daar a a Naaŋmɩn yel-sɔwla, ʋ na tɩɛrɩ bin a, na maalɩ mɛ̃ a lɛ ʋ na tɩ dãw yel kʋ̀ a ʋ tõ-tõ-biir na ɩ a ʋ ƴɛr-manbɛ a.» 8 A kɔkɔr ɩ̃ na tɩ wõ ʋ ƴɛrɛ yire a salom zu a, tɩ lɛb a ƴɛr a ɩ̃ zie yel mɛ̃: «Cen tɩ de a sɛble na yuo a, a malkɩ na ar a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ zu nɩ a tẽw zu a nũú.» 9 Ɩ̃ tɩ taw na ta a malkɩ zie yel ʋ k’ʋʋ kʋ̀ m a sɛble. Ʋ tɩ yel mɛ̃ na: «De ʋ ’wɔb: ʋ na tome nɩ a fʋ puorí, ɛ a fʋ nʋɔrɩ́ ʋ nʋmɛ mɛ̃ sɩwr a.» 10 Ɩ̃ tɩ de nɩ a sɛble a malkɩ nũú ’wɔb. Ʋ tɩ nʋmɛ nɩ a ɩ̃ nʋɔrɩ́ mɛ̃ sɩwr a; ɛ cɛ, ɩ̃ na wa vɔl baar a, ʋ tome nɩ a ɩ̃ puorí. 11 Lɛ n’a bɛ tɩ yel mɛ̃: «A fɛr a kɛ fʋ lɛ maal yel a ʋlɩ bom nɛ a Naaŋmɩn na cɔbrɩ nɩ-bʋʋr-yaga ƴãw a, ten yaga, ƴɛr-pɛ-bʋʋrɛ yaga nɩ na-mɩnɛ yaga ƴãw a.»

11

1 Bɛ tɩ kʋ̀ m ɩ bàa-kɛkɛr na ɩ mɛ̃ dali-mána a, ɛ yel mɛ̃: «Ìr cen tɩ manɩ a Naaŋmɩn yir nɩ a bawr-maal-kuur za, ɛ sɔr a bɛlɩ dem na gbine dume puore a Naaŋmɩn a be a. 2 Ɛ cɛ, bɛr a Ŋmɩn-yir yẽw davʋra; taa manɛ ʋ ɛ, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ bɛr ʋ na kʋ̀ a nɩ-bʋʋr-yoru, bɛ na nɛb a tẽ-sõw tɩ ta cuwr lɩz’a ayi nɩ ayi. 3 Ɩ̃ na ƴãw na a ɩ̃ dãsɩɛ dem ayi su ko-tuolu bʋ̃-suuri manɛ nɩ a ɩ̃ ƴɛrʋ, bibie tur dɔwlɩ kɔbr ayi lɩz’a ata.» 4 A dãsɩɛ dem ayi ɩ n a Olivʋ-tɩɩr ayi, nɩ a fɩ̃tɩlɩ ayi na ar a tẽw za Sore niŋé a. 5 Nɩr wa bɔbr k’ʋʋ mal bɛ a, vũu mɩ́ yi n a bɛ nʋɔrɩ́ dɩ a bɛ dɔ̃ dem; a ŋa n’a, nɩr za na bɔbr k’ʋʋ mal bɛ a, na kpi. 6 Bɛ tɛr ɩ fãw na tʋ̃ɔ nyɔw a saa tɛr ʋ ta wa ɩ, a bibie al bɛ na manɛ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ a. Bɛ mɩ̀ tɛr ɩ fãw na tʋ̃ɔ ɩ a kʋ̃ɔ a lɩɛbɩ zɩ̃ɩ, ɛ ɩ bʋ̃-faar bʋʋrɛ za a páw a tẽw, sɛw lɛ za bɛ na bɔbr a. 7 Bɛlɛ wa dɩ a bɛ dãsɩɛ baar a, a dʋ̃w na yi a kɔ̃tɔmɛ dɔwrʋ bɔw-zulu pʋɔ duor a, na zɛb ɩ bɛ na, ʋ na tʋ̃ɔ bɛ na ɛ́ kʋ́ bɛ. 8 A bɛ kũuni na gã nɩ a tẽ-kpɛ̃ɛ laɩ pʋɔ, a be bɛ na kpa a bɛ Sore a da-gara zu a. Bɛ bʋɔlɛ nɩ a tẽw ʋl kɛ Sodɔm nɩ Eziptɩ, ʋ ɩ zʋkpar ʋ bɛ mɩ́ lɔb. 9 Nɩbɛ na yi bʋʋrɛ za, dɔwlʋ za, ƴɛr-pɛ-bʋʋrɛ za nɩ tẽw za pʋɔ a, na jɩr ɩ a bɛ kũuni bibie ata nɩ ŋmãa, ɛ kʋ̃ saw bɛ ũù bɛ ɩ. 10 Nʋ̃ɔ̀ na ɩrɛ nɩ a tẽw zu nɩbɛ, a nɩbɛ bɛ ŋa kũu ƴãw; bɛ na cɩlɛ na kʋ̀rɛ nɩ taa bome, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a ƴɛr-manbɛ bɛ ŋa ayi tɩ dɔwrɩ bɛ nɩ yaga. 11 Ɛ cɛ, a bibie ata nɩ ŋmãa a ŋa pùorí a, nyɔ-vʋʋrʋ pɩɛlʋ na yi Naaŋmɩn zie a, tɩ kpɛ n a bɛ pʋɔ bɛ ìr ar. Lɛ n’a dɛ̃bɩ̃ɛ tɩ ɩrɛ a bɛlɩ dem za na nyɛ̃ bɛ a yaga. 12 Bɛ tɩ wõ n kɔkɔr-kpɛ̃w ʋ ƴɛrɛ a salom zu a bɛ zie yere: «Nyɩ do wa ka!» Bɛ tɩ do n a salom zu zũzuwr pʋɔ, a bɛ dɔ̃ dem mimĩé. 13 A ʋlɩ pɛr nɛ pʋɔ, a tẽ-sɔw-kɔbr tɩ dam ɩ faafaa; a tẽ-kpɛ̃ɛ na põ ziir pie a, zi-been tɩ lo na, nɩbɛ tur ayopõi kpi a tẽ-sɔw-kɔbr damnʋ ŋa pʋɔ. Pʋl-vʋ̃ɔ tɩ tɛr ɩ a bɛl na cɛ a, bɛ danɛ a saa zu Ŋmɩn. 14 A zu-bio ayi sob tɔl a, ɛ a zu-bio ata sob ɩ ŋan tarɛ fɔ̃wfɔ̃w lɛ. 15 A malkɩ ayopõi sob tɩ pɛbl ɩ a ʋ wɩ́ɛ; kɔkɔ-kpɛn tɩ ƴɛrɛ na yire a salom zu yere: «A tɩ Sore pãa so a naalʋ dɩb a tẽ-daa zu, ʋlɛ nɩ a ʋ Kɩrɩta, ɛ ʋ na dɩrɛ nɩ naalʋ yome yome za!» 16 A nɩ-kore lɩzɛr ɩ anaar na zɩ̃ a bɛ naalʋ da-kɔwr zuru, a Naaŋmɩn niŋé a, tɩ lo na vɔblɩ muru pùori a Naaŋmɩn nɩ bɛ tʋɔra siwru, 17 yere nɩ: «Tɩ puore fʋ nɩ yaanɩ, Sore Naaŋmɩn kpɛnʋ za sob i, fʋ̃ʋ na be ɛ dãw be a, fʋ sɩrɩ na wul a fʋ fãw kpɛ̃ɛ ɛ zɩɩlɩ a fʋ naalʋ. 18 A ten ten nɩbɛ nyɛ̃ nɩ suur, ɛ cɛ, ƴɛrɛ ŋa a, a fʋ suur ìr a. A kũuni ƴɛrʋ maalʋ daar ta na. A daar ʋl fʋ na na kʋ̀ a sã-ya a fʋ tõ-tõ-biir, a ƴɛr-manbɛ, nɩ a bɛlɩ dem za fʋ na so, ɛ́ bɛ zɔrɛ fʋ a, a bɛrɛ lãwnɩ a pʋrpʋr; a bɛlɩ dem na sãwnɛ a tẽw a, a bɛ sãwfʋ daar a ta!» 19 Lɛ n’a a Ŋmɩn-yir na be a salom zu a tɩ yuo, ɛ́ a Wõ-taa daga sãá a ʋ pʋɔ. A tɩ ɩ n saa nyɩwrʋ, kɔkɛɛ gɔmɛ, saa tanʋ, tẽ-sɔw-kɔbr damnʋ nɩ sa-bi-kube na lo yaga za a.

12

1 Bãwfʋ kpɛ̃ɛ kãw tɩ sãá nɩ a salom zu: pɔw na su a mʋ̃tɔ̃w mɛ̃ kparʋ a, a gbɛɛ dɔwlɩ a cuw zu, ɛ́ ŋmar-bie pie nɩ ayi viiri koli a zu mɛ̃ nãà kpa-wʋɔ a. 2 Ʋ tɩ tɛr ɩ pʋɔ, ʋ ’wɔbr, ʋ kone ɛ dɔwr wone nɩ tuo. 3 Bãwfʋ yũo tɩ sãá nɩ a salom zu: wa-bɩɛ bɛrʋ zɩ̀ɛ na tɛr zuru ayopõi nɩ ɩlɛ pie a, a zu za mɩ́ tɩ vɔbl ɩ nãà kpa-wʋɔ. 4 A salom zu ŋmar-bie na põ ziir ata a, ʋ tɩ pɩɩr ɩ a zi-been dem lɔb a tẽw zu nɩ a ʋ zʋʋr. Ʋ tɩ ar ɩ a pɔw na dɔwr a niŋé, kɛ́ ʋlɛ wa dɔwr a ʋ bie wa baarɛ a, ʋ̃ʋ nyɔw vɔl. 5 A pɔw tɩ dɔw nɩ bi-dɛble, na na kaarɛ a ten za zie nɩ gãdaalʋ a. Bɛ tɩ zaa nɩ a ʋ bie cen nɩ a Naaŋmɩn zie, a ʋ naalʋ da-kɔw pɛr. 6 A pɔw ʋl a, ʋ tɩ zɔ na kpɛ a wɛja kpalɛ pʋɔ, a be Naaŋmɩn na tɩ cɔbrɩ zie bɛr ʋ, bɛ na tɩ guol ʋ bibie tur ɩ kɔbr ayi dɔwlɩ lɩz’a ata a. 7 Lɛ n’a zɛbr tɩ ìr a salom zu: Mɩsɛl nɩ a ʋ malkɩ mɩnɛ tɩ zɛb ɩ nɩ a wa-bɩɛ, ɛ a wa-bɩɛ nɩ a ʋ malkɩ mɩnɛ mɩ̀ tɩ zɛb ɩ bɛ. 8 Ɛ cɛ, bɛ tɩ zɛb a tʋ̃ɔ a wa-bɩɛ, zie bɛ tɩ cãa be a salom zu ʋlɛ nɩ a ʋ malkɩ mɩnɛ ƴãw ɛ. 9 A wa-bɩɛ, a tẽ-kor-waab, a ʋl bɛ na bʋɔlɛ Gɛgɛra nɩ Sɩtaana a, a tẽ-daa za bɛl-bɛlɛ, bɛ tɩ cã ʋ na lɔb a tẽw zu lãwnɩ a ʋ malkɩ mɩnɛ. 10 Al pùorí, ɩ̃ tɩ wõ n kɔkɔ-kpɛ̃w a salom zu ʋ yere: «Ƴɛrɛ ŋa a, a faafʋ pãa ta na, a tɩ Naaŋmɩn kpɛnʋ nɩ a ʋ naalʋ dɩb, a ʋ Kɩrɩta na dɩ nɩ-kpɛ̃ɛnʋ a. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a sob nɛ na mɩ́ mɩl a tɩ yɛbr a, bɛ cã ʋ na lɔb, a ʋl na mɩ́ tɩ mɩlɛ bɛ a Naaŋmɩn niŋé mʋ̃tɔ̃w nɩ tɩ̃ɩsɔw a. 11 A tɩ yɛbr zɛb a tʋ̃ɔ ʋ a Péle zɩ̃ɩ ƴãw, nɩ a ƴɛrʋ dãsɩɛ bɛ na dɩ a ƴãw; bɛ bɛ tɩ nɔ̃w a bɛ nyɔ-vʋʋrʋ tɩ zɔ n a kũu dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ. 12 A na ɩ a ŋa a, cɩlɛ salom i, nɩ nyɩɩm za na kpɩɛr a ʋ zu a! Ɛ cɛ, baw-bio páw nyɩ na, nyɩɩm tẽ-sɔw nɩ kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ ɛ! Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Gɛgɛra siw na wa a nyɩ zie, ɩ suur tɛwr, ʋ na bãw k’aa vuo na cɛ ʋ a ɩ n ŋmale lɛ a.» 13 A wa-bɩɛ na wa nyɛ̃ bɛ cã ʋ lɔb a tẽw zu a, ʋ ìr a diwr a pɔw na dɔw a bi-dɛble a. 14 Ɛ cɛ, bɛ tɩ kʋ̀ n a tuw-kpɛ̃ɛ pɩgɛ ayi a pɔw, k’ʋʋ ƴaw nɩ kpɛ n a wɛja kpalɛ pʋɔ, a zie ʋl bɛ na cɔbrɩ a ʋ ƴãw a, bɛ tɩ guol ʋ a be yome ata nɩ ŋmãa, zãá nɩ a waab. 15 Lɛ n’a a waab tɩ ow kʋ̃ɔ mɛ̃ man-kpɛ̃ɛ kʋ̃ɔ a, a pɔw pùorí, k’aa kʋ̃ɔ tʋ̃ɔ tuo ʋ cen nɩ. 16 Ɛ cɛ, a tẽ-sɔw tɩ sõw nɩ a pɔw: a tẽ-sɔw tɩ haa nɩ a ʋ nʋɔr fuori a man-kpɛ̃ɛ kʋ̃ɔ a wa-bɩɛ na ow a. 17 A wa-bɩɛ tɩ nyɛ̃ nɩ nɩ a pɔw suur, cen tɩ zɛbr ɩ a pɔw bʋʋrɛ bɛl na cɛ a, a bɛl na tuur a Naaŋmɩn nɛ-ƴãwnɩ ɛ maal tɛr a yel-mɩŋa a Yeezu na wul a. 18 A wa-bɩɛ tɩ ar ɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nʋɔr biire pʋɔ.

13

1 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ dʋ̃w na yire a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ a. Ʋ tɩ tɛr ɩ ɩlɛ pie nɩ zuru ayopõi; nãà kpa-wʋɔ mɩ́ tɩ be n a ɩɩl za zu, ɛ́ yúor na ɩ zʋm bɛ tʋ Naaŋmɩn a be a ʋ zuru zu. 2 A dʋ̃w ɩ̃ na tɩ nyɛ̃ a, tɩ ŋmɛ̃ na taa nɩ nyũo, ɛ a gbɛɛ ɩ mɛ̃ wɛ-dʋ̃-faa kãw bɛ na bʋɔlɛ ursɩ a gbɛɛ, ɛ a nʋɔr ɩ mɛ̃ gbẽw nʋɔr a. A wa-bɩɛ tɩ de nɩ a ʋ fãw kʋ̀ a dʋ̃w, nɩ a ʋ naalʋ da-kɔw nɩ kpɛnʋ na bɛ dɩ vuo a. 3 A dʋ̃w zu kãw tɩ ɩ na mɛ̃ bɛ ƴãw ʋ nɩ natɩr ʋ na kpi a, ɛ cɛ, a natɩr nãá tɩ kʋ́ ʋ a, tɩ sanɩ na. A tɩ ɩ n nɔ-ɓãan a tẽw za zie, ʋ tu a dʋ̃w pùor. 4 A nɩbɛ za tɩ lo na gbĩ dume pùori a wa-bɩɛ, ʋ na tɩ kʋ̀ kpɛnʋ a dʋ̃w a ƴãw. Bɛ za mɩ̀ tɩ lo na gbĩ dume pùori a dʋ̃w ɛ yel: «Ãa n’ʋ ŋmɛ̃ taa nɩ a dʋ̃w? Ãa n’ʋ na tʋ̃ɔ zɛb ɩ ʋ?» 5 Bɛ tɩ kʋ̀ ʋ nɩ sɔr k’ʋʋ ƴɛrɛ ƴɛr-sɛblɛ tʋʋr ɩ Naaŋmɩn zʋmɛ; bɛ tɩ kʋ̀ ʋ nɩ fãw k’ʋʋ ɩrɛ nɩ cuwr lɩz’a ayi nɩ ayi. 6 Ʋ tɩ tĩ na ƴɛrɛ ƴɛr-faar caarɛ nɩ a Naaŋmɩn, tʋʋr a ʋ yúor nɩ a ʋ kpɛb-zie, lãwnɩ a bɛlɩ dem za na kpɩɛr a salom zu a. 7 Bɛ tɩ kʋ̀ ʋ nɩ sɔr k’ʋʋ zɛbr ɩ a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ ɛ tʋ̃ɔ bɛ; bɛ tɩ kʋ̀ ʋ nɩ fãw dɔwlʋ za zu, bʋʋrɛ za, ƴɛr-pɛ-bʋʋrɛ za nɩ tẽw za zu. 8 A tẽw zu nɩbɛ za na gbĩ n dume pùor ʋ, bɛlɩ dem za a yée na bɛ sɛb ƴãw a Péle bɛ na kʋ́ a nyɔ-vʋʋrʋ sɛbɛ pʋɔ a tẽ-daa iru daar za a.» 9 «Nɩr wa tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone. 10 Nɩr wa be a gaso kpɛb ƴãw a, ʋ na kpɛ n a gaso; nɩr wa be a sʋɔ-kũu ƴãw a, ʋ na kpi n a sʋɔ-kũu. A Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ kanyir dɩb nɩ a bɛ Naaŋmɩn saw-deb daar ɩ a a ŋa.» 11 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ dʋ̃w yũo ʋ yire a tẽ-sɔw pʋɔ. Ʋ tɩ tɛr ɩ ɩlɛ ayi, mɛ̃ pʋrale ɩlɛ a, ɛ́ tɩ ƴɛrɛ mɛ̃ wa-bɩɛ a. 12 Ʋ tɩ tɛr ɩ a dʋ̃w dãw-niwn sob kpɛnʋ za tone nɩ a ʋ niŋé. Ʋ tɩ ɩ na a tẽw nɩ a ʋ nɩbɛ lore gbine dume puore a dʋ̃w dãw-niwn sob, a ʋl a natɩr nãá tɩ kʋ́ a na sanɩ a. 13 A dʋn ayi sob ŋa tɩ maalɛ nɩ nɔ-ɓãa-yel-bɛrɛ, mɩ́ tɩ ɩ vũu yi a salom zu siw a tẽw zu, a nɩsaalbɛ za niŋé. 14 Ʋ tɩ bɛ̀lɛ nɩ a nɩbɛ na kpɩɛr a tẽw zu a, nɩ a nɔ-ɓãa-yele bɛ na tɩ kʋ̀ ʋ a fãw ʋ maalɛ nɩ a dʋ̃w dãw-niwn sob niŋé a. Ʋ tɩ ƴãw na bɛ mɩ́ maalɩ a dʋ̃w ʋl, na tɩ tɛr a sʋɔ natɩr ɛ lɛ vʋʋrɛ a, dasule a ʋ ƴãwfʋ ƴãw. 15 Bɛ tɩ kʋ̀ n a dʋn ayi sob fãw, ʋ na tʋ̃ɔ ɩ a dʋ̃w dãw-niwn sob dasule ʋ vʋʋrɛ, k’aa dasule ŋa tʋɔr ƴɛrɛ ɛ ƴãw bɛ kʋ́ a bɛlɩ dem za na bɛ gbine dume puore ʋ a. 16 A dʋ̃w tɩ fɛr ɩ a nɩbɛ za, a pʋrpʋr nɩ a bɛrɛ, a na-mɩnɛ nɩ a nan dem, a gbãgbaar nɩ a nɩbɛ na so bɛ tʋɔra a, ʋ tɩ fɛr ɩ bɛ za bɛ ɩ bɛ ƴãw bɛ bãwfʋ a dʋrʋ nũú bɩɩ a gbẽé. 17 Nɩr bɛ tɩ tɛr sɔr na da bom bɩɩ kʋɔrɩ bom, ʋlɛ bɛ wa tɛr a bãwfʋ ŋa a ɩ, a pɛr lɛ k’aa dʋ̃w yúor bɩɩ a ʋ yúor sɔr-nʋɔr. 18 A ka a, a sɛw na kɛ́ nɩr za tɛr tɩɛrʋ. Sob nɛ na tɛr yã a, ʋ manɩ bãw a dʋ̃w sɔr-nʋɔr, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃ nɩsaal sɔr-nʋɔr ʋ, ɛ a sɔr-nʋɔr ʋl ɩ n kɔbr ayʋɔb dɔwlɩ lɩz’a ata nɩ ayʋɔb.

14

1 Ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a Péle ʋ ar a Sɩyɔ̃ tãw zu, ʋlɛ nɩ a nɩbɛ tur lɩz’a ayopõi nɩ tur anaar, a ʋ yúor nɩ a ʋ Sãà yúor na tɩ sɛb a bɛ gbẽé a. 2 Ɩ̃ tɩ wõ n kɔkɔr na ƴɛrɛ yire a salom zu a, ɩ mɛ̃ kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ kʋ̃ɔnɩ na damnɛ a, mɛ̃ saa na tanɛ kpɛ̃w kpɛ̃w za a. A kɔkɔr ɩ̃ na tɩ wõ a, tɩ ɩ na mɛ̃ korijom ŋmɩɛrbɛ na ŋmɩɛr a bɛ korijom a. 3 A nɩ-yaga bɛ ŋa za tɩ yiele nɩ yiel-paala a naalʋ da-kɔw niŋé, a dʋn anaar nɩ a nɩ-kore niŋé. Nɩr za bɛ tɩ tʋɔr zanɛ a yielu ŋa, a bɛ ɩ a nɩbɛ tur lɩz’a ayopõi nɩ tur anaar bɛl bɛ na ya de a tẽw zu a ɩ. 4 Bɛ bɛ tɔ pɔwbɛ dɛw bɛ tʋɔra ɩ, bɛ bɛ tɛr dɛwr kãw za ɩ. Bɛ tuur ɩ a Péle, zie nɛ za ʋ na cere a; bɛ ya na de bɛ a nɩsaalbɛ pʋɔ, kɛ́ bɛ tʋ̃ɔ ɩ a dãw-niwn dem bɛ na na de kʋ̀ a Naaŋmɩn nɩ a Péle a. 5 Ziri bɛ dãw yi a bɛ nʋɔrɩ́ ɛ; bɛ bɛ tɛr sãwna ɩ. 6 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ malkɩ yũo ʋ laarɛ a saa zu za; ʋ tɩ tɛr ɩ Yel-nʋ̃ɔ̀ na be kʋra lɛ a, na yel kʋ̀ a bɛlɩ dem na kpɩɛr a tẽw zu a: tẽw za, dɔwlʋ za, ƴɛr-pɛ-bʋʋrɛ za nɩ nɩ-bʋʋrɛ za. 7 Ʋ tɩ yere na nɩ kɔkɔ-kpɛ̃w: «Nyɩ zɔrɛ a Naaŋmɩn ɛ íre a ʋ yúor, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a ʋ ƴɛrʋ-maalʋ daar ta na. Nyɩ lore gbine dume puore a salom nɩ a tẽw Íre, a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nɩ a kʋl-bɔwrɩ Íre.» 8 Malkɩ ayi sob tɩ tu n a dãw-niwn sob, ɛ yere: «A Babɩlɔn tẽ-kpɛ̃ɛ lo na, ʋ lo na! Ʋl na ƴãw a ten za nyũ a ʋ pɩ̃ɔ ɩ-ɩrɩ na bɛ maal ɩ wob a divɛ̃ a.» 9 Malkɩ ata sob tɩ tu bɛ na, ɛ yere nɩ kɔkɔ-kpɛ̃w: «Nɩr wa lore gbine dume puore a dʋ̃w nɩ a ʋ dasule a, ɛ́ wa ƴãwnɛ a dʋ̃w bãwfʋ a ʋ gbẽé bɩɩ a ʋ nũú a, 10 ʋ mɩ̀ na nyũ n a Naaŋmɩn suur divɛ̃, divɛ̃ bɛ na bɛ pili ɛ cir ƴãw a ʋ suur koli-nyuura pʋɔ a; ɛ a nɩbɛ bɛ ŋa taabɛ na wone nɩ tuo a vũu nɩ a cirbi pʋɔ, a malkɩ son nɩ a Péle niŋé. 11 A bɛ dɔwrʋ vũu zʋ̀ʋ́r ìre na duor kʋra lɛ. Bɛ bɛ bãw pɩ̃ɛnʋ mʋ̃tɔ̃w nɩ tɩ̃ɩsɔw ɛ, a bɛlɩ dem na gbine dume puore a dʋ̃w nɩ a ʋ dasule a, nɩ sob nɛ za bɛ na ƴãwnɛ a dʋ̃w yúor bãwfʋ a.» 12 A Naaŋmɩn nɩ-sori, a bɛl na sawr a ʋ nɛ-ƴãwnɩ ɛ tɛr a Yeezu saw-deb a, a bɛ kanyir dɩb daar a ta. 13 Al pùorí, ɩ̃ tɩ wõ n kɔkɔr a salom zu ʋ yere a ɩ̃ zie: «Sɛb yel: ‹Zu-nʋ̃ɔ dem n’ɩ a bɛl na tĩ kpiir a ƴɛrɛ ŋa ɛ lãw nɩ a Sore a!› A Naaŋmɩn Vʋʋrʋ yere na: ‹Sɩza n’a, bɛ na tʋ̃ɔ na pɩ̃ɛnɛ nɩ a bɛ balʋ bɛ na nyɛ̃ a, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a bɛ tome sã-ya tuur bɛ na.› » 14 Lɛ n’a ɩ̃ tɩ nyɛ̃ zũzuwr-pla, nɩ nɩr na zɩ̃ a ʋ zu ɩ mɛ̃ nɩsaal-bie a. Ʋ tɩ vɔbl ɩ nãa salmɛ̃ kpa-wʋɔ, ɛ tɛr ci-ŋma-sɔ-nɔ-goraa na dɩrɛ a, a ʋ nũú. 15 Malkɩ ƴẽn sob tɩ yi n a Ŋmɩn-yir pʋɔ, ɛ cɩɩrɩ nɩ kɔkɔ-kpɛ̃w yel a sob nɛ na tɩ zɩ̃ a zũzuwr zu a: «Lɔb a fʋ sʋɔ cɛ n a ci, a ci cɛb daar ta na; bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a tẽ-daa ci bɩ na.» 16 Lɛ n’a, a sob nɛ na zɩ̃ a zũzuwr zu a, tɩ lɔb a ʋ sʋɔ a tẽw zu, a tẽw ci cɛ. 17 Malkɩ ƴẽn sob tɩ yi n a Ŋmɩn-yir pʋɔ na be a salom zu a; ʋ mɩ̀ tɩ tɛr ɩ sɔ-nɔ-goraa na dɩrɛ a. 18 Malkɩ ƴẽn sob, na ɩ a vũu nɩ-kpɛ̃ɛ a, tɩ yi n a bawr-maal-kuur pɛr wa. Ʋ tɩ cɩɩr a nɩ kɔkɔ-kpɛ̃w yel a sob nɛ na tɛr a sɔ-nɔ-goraa na dɩrɛ a: «Lɔb a fʋ sɔ-nɔ-goraa na dɩrɛ a, ŋma a tẽw divɛ̃-tɩɩr-puó wɔmɛ: a mʋ̃ɔ na.» 19 A malkɩ tɩ lɔb ɩ a ʋ sɔ-nɔ-goraa a tẽw zu, ŋma a tẽw divɛ̃-tɩɩr-puó wɔmɛ, lɔb ƴãw a Naaŋmɩn suur bɔw-kpɛ̃ɛ ʋl pʋɔ bɛ na mɩ́ nɛb a a. 20 Bɛ tɩ nɛb ɩ a divɛ̃-tɩ-wɔmɛ a bɔw-kpɛ̃ɛ pʋɔ, na bɛ tɩ be a tẽ-kpɛ̃ɛ pʋɔ ɛ be yẽw a; zɩ̃ɩ tɩ yi n a bɔw pʋɔ do tɩ ta a wie nɔ-bamɛ, ɛ gbɔlɩ tɩ ta kilo kɔbr ata.

15

1 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ bãwfʋ yũo a salom zu, bãwfʋ na ɩ kpɛ̃ɛ ɛ ɩ nɔ-ɓãan a: malkɩ mɩnɛ ayopõi tɩ tɛr ɩ bʋ̃-faar ayopõi, a pɛr-baarɩ; bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, alɛ n’a na pãa wul a Naaŋmɩn suur na ìr a. 2 Ɩ̃ mɩ̀ tɩ nyɛ̃ nɩ bom na ɩ mɛ̃ kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ kʋ̃ɔ na ɩ walwal ɛ jɛr ɩ vũu a. A bɛlɩ dem, na tɩ zɛb tʋ̃ɔ a dʋ̃w nɩ a ʋ dasule nɩ a ʋ yúor sɔr-nʋɔr a, tɩ tɛr ɩ a korijom a Naaŋmɩn na kʋ̀ bɛ a, ar ɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ zu. 3 Bɛ tɩ yiele nɩ a Naaŋmɩn tõ-tõ-bie Mõyiir yielu, nɩ a Péle yielu a ŋa: «Sore Naaŋmɩn kpɛnʋ-za-sob i, a fʋ tome ɩ n tõ-bɛrɛ ɛ ɩ nɔ-ɓãa-tome. Ten za Nãà a, a fʋ ɩb tu n mɩnʋ nɩ yel-mɩŋa. 4 Ãa n’ʋ kʋ̃ zɔrɛ fʋ, Sore e, ãa n’ʋ kʋ̃ zɛwr a fʋ yúor? Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, fʋ̃ʋ yõ n’ʋ ɩ sõw, a ten za nɩbɛ na wa na wa lo gbĩ dume a fʋ niŋé, a fʋ ɩ-ɩrɩ na tu yel-mɩŋa sãá a ƴãw.» 5 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ ʋ yuo a salom zu, a Ŋmɩn-yir ʋl pʋɔ a Wõ-taa pɛn-sɛw na tɩ be a. 6 A malkɩ ayopõi bɛl, na tɩ tɛr a bʋ̃-faar ayopõi a, tɩ yi n a Ŋmɩn-yir pʋɔ; bɛ tɩ su n kpar-wowr-pɛlɛ parpar ɛ ŋmãa nɩ salmɛ̃ kpàgɛ́ a nyãa zu. 7 A bʋ̃-vʋʋrɩ ƴẽn sob tɩ kʋ̀ n a malkɩ ayopõi salmɛ̃ koli-nyuuri ayopõi, na paalɩ a Naaŋmɩn na vʋʋrɛ kʋra lɛ a suur a. 8 A Naaŋmɩn yúor-vɩɛlʋ-danʋ nɩ a ʋ kpɛnʋ tɩ ɩ na zʋ̀ʋ́r paalɩ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ, ɛ a bɛ tɩ tɛr nɩr na kpɛ a ʋ pʋɔ ɩ, ɛ gu a malkɩ ayopõi bʋ̃-faar ayopõi tɩ tɔl baarɩ.

16

1 Al pùorí, ɩ̃ tɩ wõ n kɔkɔ-kpɛ̃w ʋ yire a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ yere a malkɩ ayopõi zie: «A koli-nyuuri ayopõi na paalɩ a Naaŋmɩn suur a, nyɩ cen tɩ cir a ƴãw a tẽw zu.» 2 A malkɩ dãw-niwn sob tɩ cen na tɩ cir a ʋ dem ƴãw a tẽw zu. Natɩ-faar na ’wɔbr a, tɩ tɛ n a nɩbɛ bɛl na tɛr a dʋ̃w bãwfʋ ɛ gbine dume puore a ʋ dasule a. 3 A malkɩ ayi sob tɩ cir ɩ a ʋ dem ƴãw a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ. A kʋ̃ɔ tɩ lɩɛb a, ɩ mɛ̃ kũu zɩ̃ɩ a, ɛ́ bʋ̃-vʋʋra za na be a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ a kpi. 4 A malkɩ ata sob tɩ cir ɩ a ʋ dem ƴãw a mamɛ pʋɔ nɩ a kʋ̃ɔnɩ bul-nɛɛ ƴãw, a lɩɛbɩ zɩ̃ɩ. 5 Lɛ n’a ɩ̃ tɩ wõ a kʋ̃ɔnɩ malkɩ ʋ yere: «Fʋ tɛr ɩ yel-mɩŋa, fʋ̃ʋ na be ɛ dãw be a, fʋ̃ʋ na ɩ a Nɩ-Sõw a, a ŋa n’a fʋ sɩrɩ wul a fʋ yel-mɩnʋ. 6 Bɛ na cir a fʋ nɩbɛ nɩ a fʋ ƴɛr-manbɛ zɩ̃ɩ a, zɩ̃ɩ n’a fʋ mɩ̀ kʋ̀ bɛ kɛ́ bɛ nyúur. Bɛ tɛr ɩ!» 7 Ɩ̃ tɩ lɛb a wõ kɔkɔr ʋ ƴɛrɛ yire a bawr-maal-kúur lowr yere: «Ʋ̃ʋ, Sore Naaŋmɩn kpɛnʋ-za-sob i, a fʋ ƴɛrʋ fʋ na maalɩ a ɩ n sɩza ɛ tɛr yel-mɩŋa.» 8 A malkɩ anaar sob tɩ cir ɩ a ʋ dem ƴãw a mʋ̃tɔ̃w zu, bɛ kʋ̀ ʋ sɔr k’ʋʋ dɩrɛ a nɩsaalbɛ nɩ a ʋ vũu. 9 Tʋlʋ na bɛ dɩ vuo a, tɩ dɩ n a nɩsaalbɛ; bɛ tɩ tʋ n a Naaŋmɩn yúor zʋmɛ, a Naaŋmɩn na tɛr fãw a bʋ̃-faar a ŋa zu a, ɛ cɛ, bɛ bɛ tɩ lɩɛbɩ a bɛ ɩb zɛw a ʋ yúor ɛ. 10 A malkɩ anũu sob tɩ cir ɩ a ʋ dem ƴãw a dʋ̃w naalʋ da-kɔw zu, a ʋ naalʋ tẽw za be lige pʋɔ. A ’wɔbrʋ tɩ ɩ na a nɩbɛ dʋnɛ a zɛlɛ; 11 a ’wɔbrʋ na ’wɔbr bɛ a, nɩ a bɛ natɩɛ tɩ ɩ na bɛ tʋʋr a saa zu Ŋmɩn zʋmɛ. Ɛ cɛ, bɛ bɛ tɩ bɛr a bɛ tõ-faar ɛ. 12 A malkɩ ayʋɔb sob tɩ cir ɩ a ʋ dem ƴãw a Efaratɩ man-kpɛ̃ɛ pʋɔ. A kʋ̃ɔ tɩ sɩr a, pùo sɔr kʋ̀ a na-mɩnɛ na tɩ yi a saa-pɛrɩ́ waar a. 13 Lɛ n’a ɩ̃ tɩ nyɛ̃ kɔ̃tɔ̃-faar ata, na ŋmɛ̃ mɛ̃ lɔn a, a yi a wa-bɩɛ nʋɔrɩ́, a dʋ̃w nʋɔrɩ́ nɩ a Naaŋmɩn ƴɛr-man-bɛlɛ bɛlɛ nʋɔrɩ́. 14 Kɔ̃tɔmɛ̃ sɩrɩ n’a, na maalɛ yel-bãw-guuri a. A mɩ́ cen nɩ a tẽ-daa za na-mɩnɛ zie, k’aa tɩ bʋɔlɩ bɛ ɓã taa a Naaŋmɩn kpɛnʋ-za-sob zɛbr bibi-kpɛ̃ɛ ƴãw. 15 «Nyɛ̃, ɩ̃ waar a mɛ̃ nyãnyuge a! Zu-nʋ̃ɔ sob ɩ sob nɛ na bɛr gʋ̃ɔ ɛ tɛr a ʋ bʋ̃-suuri, k’ʋʋ taa wa cere nɩ ƴãgan-zawla bɛ nyɛ̃ a ʋ faalʋ a ɩrɛ ʋ vĩ a ɩ.» 16 A kɔ̃tɔ̃-faar tɩ ɓã n a na-mɩnɛ taa zie kãw bɛ na bʋɔlɛ kɛ́ Amagedɔ̃ a ebire ƴɛrʋ pʋɔ a. 17 A malkɩ ayopõi sob tɩ cir ɩ a ʋ dem ƴãw a pɩɛlʋ pʋɔ. Kɔkɔ-kpɛ̃w tɩ ƴɛr a yi a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ, a naalʋ da-kɔw pɛr. Ʋ tɩ yere na: «A maal a.» 18 Lɛ n’a a tɩ ɩ saa nyɩwrʋ, kɔkɛɛ gɔmɛ nɩ a tẽ-sɔw-kɔbr na dam ɩ fãw a, mɛ̃ bɛ na bɛ dãw nyɛ̃ ʋ dam ɩ a fãw ŋa tɔ, a nɩsaal na tĩ kɛ be a tẽw zu a. 19 A tẽ-kpɛ̃ɛ tɩ ŋmɛr ɩ ziir ata, ɛ a ten za tẽ-bɛrɛ lo. Naaŋmɩn tɩ lɛb a tɩɛrɩ bãwnɩ a Babɩlɔn tẽ-kpɛ̃ɛ yele, kʋ̀ ʋ a ʋ divɛ̃ nɩ a kole ʋ nyũ, a ʋ su-tʋlʋ divɛ̃. 20 A kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ sɔgɔ ten za tɩ bɔr a, ɛ́ nɩr bɛ mɩ́ lɛ tɩ nyɛ̃ tãw kãw za ɩ. 21 Sa-bi-ku-bɛrɛ, na tɩbrɛ bɛ dɩ vuo a, tɩ yi n a salom zu ɛ lore a nɩsaalbɛ zu. A nɩsaalbɛ tɩ tʋʋr ɩ a Naaŋmɩn a sa-bi-kube dɔwrʋ ƴãw, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a dɔwrʋ ŋa tɩ sɩrɩ na kpɛ kpɛ̃ɛ bɛ dɩ vuo ɩ.

17

1 Lɛ n’a a malkɩ ayopõi na tɩ tɛr a koli-nyuuri ayopõi a, a bɛ ƴẽn sob tɩ wa wa yel mɛ̃: «Wa, ɛ ɩ̃ na wul fʋ nɩ a lɛ bɛ na maal ɩ a pɔw-yɛm-kpɛ̃ɛ a ƴɛrʋ a, a pɛr lɛ k’aa tẽ-kpɛ̃ɛ ʋl na ar mamɛ yaga nʋɔr a. 2 A tẽw zu na-mɩnɛ lãw nɩ ʋ na maalɩ a pɩ̃ɔ yele, ɛ a tẽw zu nɩbɛ nyũ a ʋ pɩ̃ɔ ɩ-ɩrɩ divɛ̃ kuoli.» 3 Lɛ n’a a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ tɩ siw mɛ̃, ɛ́ a malkɩ ɓaw mɛ̃ kpɛ n wɛja-kpalɛ pʋɔ. Ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ pɔw a be, ʋ zɩ̃ wɛ-dʋ̃w-zɩɛ ɓõɓõ zu; yée na tʋʋr Naaŋmɩn zʋmɛ a tɩ sɛb a pàw a wɛ-dʋ̃w ƴãgan za, ɛ ʋ tɩ tɛr zuru ayopõi nɩ ɩlɛ pie. 4 A pɔw tɩ su n kpar-vɩɛlɩ zɩɩr ɓõɓõ, ɛ nyɩlɛ ʋ za nɩ salmɛ̃ nɩ kʋsɛ-bi-nyɩlɩ nɩ lɛgɛ. Ʋ tɩ tɛr ɩ salmɛ̃ koli-nyuura na paalɩ yel-faar na bɛ maal ɩ wob a, nɩ a ʋ pɩ̃ɔ-ɩ-dɛgɛ a, a ʋ nũú. 5 Yúor, a pɛr na sɔwlɩ a, tɩ sɛb ɩ a ʋ gbẽé a ŋa: « Babɩlɔn kpɛ̃ɛ, pɔw-yɛmɛ nɩ a tẽw yel-faar na bɛ maal ɩ wob a mã.» 6 Ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a pɔw ŋa ʋ nyũ a Naaŋmɩn nɩbɛ nɩ a Yeezu dãsɩɛ dɩrbɛ zɩ̃ɩ kuoli. Ɩ̃ na tɩ nyɛ̃ ʋ a, nʋɔr tɩ ɓãa mɛ̃ nɩ yaga. 7 Lɛ n’a a malkɩ tɩ yel mɛ̃: «Bʋ̃ʋ n’ʋ ɩ nʋɔr ɓãa fʋ? Ɩ̃ na man nɩ a pɔw ŋa yele kʋ̀ b fʋ bãw a pɛr, nɩ a wɛ-dʋ̃w ʋ na zɔm, ʋ tɛr zuru ayopõi nɩ ɩlɛ pie a. 8 A wɛ-dʋ̃w fʋ na nyɛ̃ a, tɩ be na, ɛ cɛ ʋ bɛ cãa ɩ; ʋ na yi n a kɔ̃tɔmɛ dɔwrʋ bɔw-zulu pʋɔ do wa, wa wɩɛr a ʋ kũu zie. A tẽw zu nɩbɛ bɛl, a yée na bɛ sɛb a nyɔ-vʋʋrʋ sɛbɛ pʋɔ a tẽ-daa iru daar za a, na nyɛ̃ nɩ a wɛ-dʋ̃w a nʋɔr ɓãa bɛ, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ʋ tɩ dãw na be, ɛ bɛ cãa ɩ, ɛ na lɛ wa.» 9 «A sɛw na kɛ fʋ tɛr yã nɩ tɩɛrʋ a ka. A zuru ayopõi ɩ n tan ayopõi zu a pɔw na zɩ̃ a. A mɩ̀ ɩ n na-mɩnɛ ayopõi: 10 a bɛ pʋɔ a, anũu naalʋ baar a, been n’ʋ dɩrɛ a naalʋ a ƴɛrɛ ŋa, ɛ a ayopõi sob bɛ wa sɛr ɛ; ɛ ʋlɛ wa wa a, ʋ kʋ̃ cɛlɩ ɛ. 11 A wɛ-dʋ̃w na tɩ dãw be, ɛ bɛ cãa a, a ʋl mɩŋa ɩ n na-mɩnɛ ani sob. Ʋ pʋɔ nɩ a na-mɩnɛ ayopõi pʋɔ ɛ wɩɛr a ʋ kũu zie.» 12 «A ɩlɛ pie fʋ na nyɛ̃ a, ɩ n na-mɩnɛ pie na bɛ tĩ dɩrɛ a naalʋ sɛr a; ɛ cɛ bɛ na páw nɩ a naalʋ dɩb fãw, dɩ a naalʋ lãwnɩ a wɛ-dʋ̃w tɛm been. 13 Tɩɛr-been yõ n’ʋ bɛ za tɛr: bɛ de a bɛ fãw nɩ a bɛ nɩ-kpɛ̃ɛnʋ tu n a wɛ-dʋ̃w. 14 Bɛ na zɛb ɩ nɩ a Péle, ɛ cɛ a Péle na zɛb a tʋ̃ɔ bɛ, ʋ na ɩ a sorbɛ za Sore nɩ a na-mɩnɛ za Nãà a ƴãw; ʋ na zɛb a tʋ̃ɔ bɛ, ʋlɛ nɩ a bɛlɩ dem bɛ na bʋɔlɩ a, a bɛlɩ dem bɛ na kaa ir a, nɩ a bɛlɩ dem na bɛ lɛb pùor a.» 15 A malkɩ tɩ cãa na yel mɛ̃: «A kʋ̃ɔnɩ fʋ na nyɛ̃ a, a be a pɔw-yɛm na zɩ̃ a, nɩ-bʋʋrɛ bʋʋrɛ nɛ bɛ, zu-sɛbla yaga yaga, ten ten nɩbɛ nɩ ƴɛr-pɛ-bʋʋrɛ bʋʋrɛ nɩbɛ nɛ bɛ. 16 A ɩlɛ pie fʋ na nyɛ̃ a, alɛ nɩ a dʋ̃w, na ìr a hɩ̃ɛn a pɔw-yɛm, a na fa n a ʋ bome za, ɛ bɛr ʋ ƴãgan zawla, a na ’wɔb ɩ a ʋ ƴãgã-nɛn ɛ nyɩw ʋ bɛr. 17 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, Naaŋmɩn ƴãw a nɩ tɩɛrʋ a socie pʋɔ k’aa maalɩ a ʋ pʋ-tɩɛrʋ; a na lãw na dɩ a naalʋ tu n a wɛ-dʋ̃w ɛ gu a Naaŋmɩn ƴɛrʋ tɩ tu.» 18 «Ɛ a pɔw fʋ na nyɛ̃ a ɩ n a tẽ-kpɛ̃ɛ ʋl na dɩrɛ naalʋ a tẽw zu na-mɩnɛ zu a.»

18

1 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ malkɩ yũo ʋ yi a salom zu siwr waar. Ʋ tɩ tɛr ɩ fãw kpɛ̃ɛ, ɛ a ʋ vɩɛlʋ cãa caalɩ a tẽw za. 2 Ʋ tɩ cɩɩr a nɩ kɔkɔ-kpɛ̃w yel: «Ʋ lo na! A Babɩlɔn tẽ-kpɛ̃ɛ kpɛ̃ɛ lo na! Ƴɛrɛ ŋa a, ʋ lɩɛb ɩ kɔ̃tɔmɛ kpɛb zie, kɔ̃tɔ̃-faar za nɩ lili-faar nɩr na bɛ nɔnɛ a sɔwlʋ zie. 3 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a ten za nyũ n a ʋ pɩ̃ɔ-ɩ-ɩrɩ na bɛ maal ɩ wob a divɛ̃. A tẽw zu na-mɩnɛ lãw nɩ ʋ na maalɩ a pɩ̃ɔ yele, ɛ a ʋ naalʋ, na bɛ vʋʋr a, ɩ na a tẽw zu yɛ-yɛrbɛ kpɛ naalʋ.» 4 Ɩ̃ lɛ tɩ wõ n kɔkɔ-yũo ʋ yire a salom zu yere: «Ɩ̃ nɩbɛ ɛ, nyɩ yi zaa a ʋ pʋɔ, taa pʋɔrɛ a ʋ yel-bebe pʋɔ ɩ, ɛ́ mɩ̀ taa pʋɔrɛ a ʋ dɔwrʋ na waar a pʋɔ ɩ. 5 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a ʋ yel-bebe gbõ n taa do tɩ tɔ a salom, ɛ a Naaŋmɩn bɛ yiiri a ʋ ɩ-faar bɛr ɛ. 6 Nyɩ ɩ ʋ mɛ̃ a lɛ ʋ na ɩ a nɩbɛ a, nyɩ ya ʋ a ʋ ɩb san gb’a ayi. Nyɩ paalɩ a ʋ koli-nyuura nɩ divɛ̃ na kpɛmɛ gb’a ayi gãw a al ʋ na ƴãw a nɩbɛ nyũ a. 7 Mɛ̃ a lɛ ʋ na nyɛ̃ a yúor ɛ dɩ a dɛpaalʋ a, nyɩ ɩ k’ʋ mɩ̀ nyɛ̃ a kpɩɛrʋ nɩ wahala. Mɛ̃ ʋ taa tɩɛr ɩ ʋ pʋɔ a ŋa: ‹Ɩ̃ zɩ̃ n a ka mɛ̃ pɔw-nãa a, ɩ̃ bɛ ɩ pɔw-kʋɔr ɛ, ɛ́ kʋ̃ bãw wahala towtow ɛ.› 8 A lɛ n’a so a ʋ bʋ̃-faar a ŋa na ta ʋ bibi-been: a kũu, a wahala nɩ a kɔ̃; vũu na dɩ ʋ nɩ kʋmɔkʋmɔ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Sore Naaŋmɩn na dɩ n ʋ a ƴɛrʋ a tɛr ɩ kpɛ̃w.» 9 A tẽw zu na-mɩnɛ, na lãw nɩ ʋ maalɩ a pɩ̃ɔ yele, ɛ lãw nɩ ʋ dɩ a dɛpaalʋ a, na tuo nɩ nuru zũú kone nɩ a ʋ ƴãw, a lɛn daar bɛ nãa wa nyɛ̃ a ʋ vũu zʋ̀ʋ́r a. 10 Bɛ na ar a zãá, a ʋ dɔwrʋ na ɩrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ a ƴãw, ɛ yere: «Zu-bio wɛ! Zu-bio wɛ! Babɩlɔn ɩ, tɛ̃-kpɛ̃ɛ na tɛr fãw a! A wa ɩ n tɛm been yõ ɛ a fʋ ƴɛrʋ dɩ!» 11 A tẽw zu yɛ-yɛrbɛ mɩ̀ na tuo nɩ nuru zũú kone nɩ a ʋ ƴãw, nɩr za na bɛ cãa daar a bɛ yɛrʋ bome a ŋa a ƴãw: 12 salm-zɩɩr, salm-pɛlɛ, kʋsɛ-bi-nyɩlɩ nɩ lɛgɛ, pɛn-pɛlɛ saalɩ, pɛn-zɩɩr, pɛn-saalɩ nyɩlɩ vʋlvʋl nɩ pɛn-zɩɩr ɓõɓõ; da-bʋʋrɛ bʋʋrɛ za na bɛ nyɛrɛ a, wɔ́b nyɩ́mɛ́ bʋ̃-maalɩ, da-vɩɛlɩ, kur-zɩɛ, kure bɩɩ kʋsɛ-pɛlɛ bʋ̃-maalɩ; 13 tɩɛ kãw bɛ na bʋɔlɛ kɛ kanɛl a pɛgɛ nɩ a bʋ̃-dɩ-mɩɩla bʋʋrɛ a mɩnɛ, bʋ̃-nyuure, kãa-nyũu nɩ tɩ-suúr-zɔ̃ na nyùur vla a; divɛ̃, kãá, zɔ̃ nɩ ci; nĩi nɩ píir, wie nɩ wie torkori, gbãgbaar nɩ nɩ-pàwrɩ. 14 A yɛ-yɛrbɛ yere na: «A bome al za fʋ na tɩ bɔbr a, bɔr ɩ a fʋ zie, a fʋ na-bome nɩ a fʋ dɛpaalʋ a, a baar ɩ a fʋ zie, nɩr kʋ̃ lɛ nyɛ̃ a towtow ɛ!» 15 A yɛ-yɛrbɛ bɛl, ʋ na tɩ ɩ bɛ kpɛ naalʋ a, na ar a zãá, a ʋ dɔwrʋ na ɩrɛ bɛ dɛ̃bɩ̃ɛ a ƴãw; bɛ na tuo nɩ nuru zũú kone nɩ; 16 bɛ na yere na: «Zu-bio! Nyɛ̃ zu-bio na páw a tẽ-kpɛ̃ɛ a! Ʋ mɩ́ tɩ su n pɛn-pɛlɛ saalɩ fɔbr, pɛn-zɩɩr nɩ pɛn-zɩɩr-ɓõɓõ fɔbr, ʋ mɩ́ tɩ ƴãw nɩ salmɛ, kʋsɛ-bi-nyɩlɩ nɩ lɛgɛ pɩ̃ɛmɛ. 17 Ɛ a wa ɩ tɛm been yõ, ɛ a naalʋ a ŋa za baarɩ!» A gbor-bɛrɛ duwrbɛ nɩ a nɩbɛ bɛ na mɩ́ de a, a gbor tõ-tõ-biir nɩ a bɛlɩ dem za a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ na guole a, tɩ ar a zãá, 18 ɛ́ bɛ na tɩ nyɛ̃ a ʋ vũu zʋ̀ʋ́r a, bɛ tɩ ŋmɩɛr ɩ cɛlsɩ yere nɩ: «Tẽ-kpɛ̃ɛ buor ʋ tɩ ta a tẽ-kpɛ̃ɛ kpɛ̃ɛ ŋa?» 19 Bɛ tɩ ’wɔ̃wnɛ nɩ tanɛ ƴãwnɛ a bɛ zũú, bɛ tɩ tuore nɩ nuru zũú kone cɩɩrɛ yere nɩ: «Zu-bio! Nyɛ̃ zu-bio na páw a tẽ-kpɛ̃ɛ a! A ʋ naalʋ n’a tɩ ƴãw a bɛlɩ dem za, na tɛr gbee a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ zu a, bɛ kpɛ naalʋ. Ɛ a wa ɩ tɛm been yõ, ɛ a ʋ yele baarɩ!» 20 Salom i, cɩlɛ a ʋ loba ƴãw! Nyɩ cɩlɛ, nyɩɩm Naaŋmɩn nɩbɛ ɛ, nɩ-toni nɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ ɛ! Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, Naaŋmɩn maal ɩ ʋ nɩ a ƴɛrʋ kpɛ nyɩ. 21 Lɛ n’a, malkɩ kãw na tɛr fãw a, tɩ ɓaw kʋsɩɛr, na ɩ mɛ̃ nɛ-kpɛ̃ɛ a, lɔb ƴãw a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ ɛ yel: «A ŋa n’a bɛ na lɔb a Babɩlɔn tẽ-kpɛ̃ɛ kpɛ̃ɛ bɛr nɩ fãw, ɛ́ nɩr kʋ̃ lɛ nyɛ̃ ʋ ɛ. 22 Nɩr kʋ̃ lɛ wõ korijom nɩ bʋ̃-ŋmɩɛrɩ a ŋmɛ a fʋ pʋɔ ɩ, wele nɩ wɩ́ɛ a pɛblɩ ɛ. Nɩr kʋ̃ lɛ nyɛ̃ tõ-nɔ-bʋʋrɛ kãw za tõ-tone a fʋ pʋɔ ɩ; nɩr kʋ̃ lɛ wõ bɛ ƴɛ́r nɩɛr zu ɛ. 23 A fɩ̃tɩlɛ cãa kʋ̃ lɛ caalɩ a fʋ pʋɔ ɩ; bɛ kʋ̃ lɛ wõ a dɛb-sãan nɩ a pɔw-sãan kɔkɔr a fʋ pʋɔ ɩ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a fʋ yɛ-yɛrbɛ tɩ ɩ n a nɩ-bɛrɛ a tẽw zu, ɛ́ fʋ tɩ tuli a nɩ-bʋʋrɛ za nɩ a fʋ tɩtɩblʋ.» 24 A fʋ pʋɔ n’a a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ nɩ a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ zɩ̃ɩ cir, lãw nɩ a bɛlɩ dem za bɛ na tɩ kʋ́ a tẽw zu a zɩ̃ɩ.

19

1 Al pùorí, ɩ̃ tɩ wõ n kɔkɔ-kpɛ̃w a salom zu, na ɩ mɛ̃ zu-sɛbla na bɛ dɩ vuo a kɔkɔr a, ʋ tɩ yere na: « Aleluya! A tɩ Naaŋmɩn so a faafʋ, a danʋ nɩ a kpɛnʋ. 2 A ƴɛrʋ ʋ na maalɩ a ɩ n sɩza ɛ tu yel-mɩnʋ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a pɔw-yɛm-kpɛ̃ɛ ʋl na tɩ sãwnɛ a tẽw nɩ a ʋ pɩ̃ɔ-ɩ-ɩrɩ a, ʋ ƴãw ʋ nɩ dɔwrʋ. A ʋ tõ-tõ-biir, a pɔw ŋa na kʋ́ a, ʋ yaá nɩ a san a ʋ zu.» 3 Ɛ̀ bɛ lɛ tɩ maal yel: « Aleluya! A tẽ-kpɛ̃ɛ kpɛ̃ɛ ʋl na dɩrɛ a zʋ̀ʋ́r ire na duor yome yome za!» 4 A nɩ-kore lɩzɛr ɩ anaar nɩ a bʋ̃-vʋʋrɩ anaar tɩ gbĩ n dume pùori a Naaŋmɩn na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a, nɩ bɛ tʋɔra siwru ɛ yel: « Amɛn! Aleluya!» 5 Kɔkɔr kãw tɩ yi n a naalʋ da-kɔw pɛr yere: «Nyɩ danɛ a tɩ Naaŋmɩn, nyɩɩm ʋ tõ-tõ-biir za a, nyɩɩm na ƴãwnɛ ʋ a, a pʋrpʋr lãw nɩ a bɛrɛ!» 6 Ɩ̃ lɛ tɩ wõ na, a ɩ mɛ̃ nɩ-yaga yaga kɔkɛɛ na yire, mɛ̃ kʋ̃ɔnɩ yaga na damnɛ a, mɛ̃ saa na tanɛ kpɛ̃w kpɛ̃w za a. A tɩ yere na: « Aleluya! Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Sore, a tɩ Naaŋmɩn na ɩ kpɛnʋ za sob a, zɩɩl ɩ a ʋ naalʋ. 7 Nyɩ ɩ tɩ cɩlɛ, ɛ́ nʋ̃ɔ̀ ɩrɛ tɩ, nyɩ ɩ tɩ zɛwr a ʋ yúor! Bʋ̃ʋ n’ʋ so, a Péle kul-taa maalʋ ta na, a ʋ pɔw cɔbr ɩ ʋ tʋɔra. 8 Pɛn-pla saala na vɩɛl nyɩwrɛ a kparʋ n’ʋ bɛ kʋ̀ ʋ ʋ su.» A pɛn-pla saala wule nɩ a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ ɩ-ɩrɩ na tori a. 9 A malkɩ tɩ yel mɛ̃ na: «Sɛb yel: zu-nʋ̃ɔ dem n’ɩ a bɛl bɛ na bʋɔlɩ kɛ́ bɛ wa a Péle kul-taa cuw dɩb zie a.» Ʋ tɩ lɛb a yel mɛ̃: «A ƴɛrʋ a ŋa ɩ n Naaŋmɩn ƴɛrʋ tɛɛ za.» 10 Lɛ n’a ɩ̃ tɩ lo gbĩ dume a ʋ pile k’ɩ̃ɩ pùor ʋ nɩ ɩ̃ tʋɔra siwru, ɛ cɛ ʋ tɩ yel mɛ̃ na: «Taa wa nanɩ ɩrɛ a lɛ ɩ! Ɩ̃ ɩ n tõ-tone mɛ̃ fʋ̃ʋ nɩ a fʋ yɛbr na maal tɛr a Yeezu yel-mɩŋa ƴɛrʋ a. Naaŋmɩn n’ʋ a fɛr kɛ́ fʋ puore nɩ fʋ tʋɔra siwru.» A Yeezu yel-mɩŋa ƴɛrʋ n’a kʋ̀rɛ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ a tɩɛrʋ. 11 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a salom ʋ yuo, ɛ wur-pla sãá. A ʋ zɔmnɛ dɩ na kɛ Pùor-bɛ-lɛbrɛ nɩ Mɩŋa-sob; ʋ maalɛ nɩ a ƴɛrʋ ɛ zɛbr a zɛbr nɩ mɩnʋ. 12 A ʋ mimie tɩ ɩ na mɛ̃ vũu-’lera a, ɛ ʋ tɩ vɔbl ɩ nãà kpa-wɔ-yaga a ʋ zũú. Yúor tɩ sɛb ɩ a ʋ zu, nɩr za na bɛ bãw, a bɛ ɩ a ʋl yõ a ɩ. 13 Ʋ tɩ su n kpar-kpɛ̃ɛ na ɩ zɩ̃ɩ ʋ za a. A ʋ yúor dɩ na kɛ: «Naaŋmɩn-ƴɛrʋ.» 14 A saa zu zɛbr nɩbɛ tɩ tuur ʋ na, zɔm wur-pɛlɛ ɛ su pɛn-pla saala na vɩɛl ʋ za a kparɩ. 15 Zɛbr sɔ-kpɛ̃ɛ na dɩrɛ a, tɩ yire nɩ a ʋ nʋɔrɩ́, a nɩ-bʋʋrɛ gɔrʋ ƴãw. Ʋlɛ n’ʋ na ɩ a bɛ cɩ̃ɩnɛ, cɩ̃ɩnɛ bɛ nɩ gãdaalʋ, ɛ nɛb a divɛ̃-tɩɛ-wɔmɛ a Naaŋmɩn kpɛnʋ-za-sob suur bɔw-kpɛ̃ɛ pʋɔ. 16 Yúor ŋa n’ʋ tɩ sɛb a ʋ kpar-kpɛ̃ɛ zu nɩ a ʋ gbɛkpɛ̃ɛ zu: «Na-mɩnɛ za Nãa nɩ sorbɛ za Sore.» 17 Lɛ n’a ɩ̃ tɩ nyɛ̃ malkɩ kãw ʋ ar a mʋ̃tɔ̃w zu. Ʋ tɩ cɩɩr a nɩ kɔkɔ-kpɛ̃w yel a lili za na laarɛ a salom zu a: «Nyɩ wa, wa ɓã taa a Naaŋmɩn cuw-kpɛ̃ɛ dɩb ƴãw! 18 Nyɩ wa dɩ na-mɩnɛ, sojarɩ nɩ-bɛrɛ nɩ sojarɩ ƴãgã-nɛnɛ, wie nɛnɛ nɩ a bɛ zɔmnbɛ ƴãgã-nɛnɛ, nɩbɛ za ƴãgã-nɛnɛ, a bɛl na so bɛ tʋɔra a nɩ a gbãgbaar, a nɩ-pʋrmɛ lãw nɩ a nɩ-bɛrɛ.» 19 Ɛ ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a wɛ-dʋ̃w, a tẽw zu na-mɩnɛ nɩ a bɛ sojarɩ bɛ ɓã taa na zɛb ɩ a sob nɛ na zɔm a wur a, nɩ a ʋ sojarɩ. 20 Bɛ tɩ nyɔw nɩ a wɛ-dʋ̃w, lãw nɩ a ƴɛr-man-bɛlɛ bɛlɛ na tɩ maalɩ nɔ-ɓãa-yele a ʋ niŋé, bɛ̀lɩ nyɔw nɩ a bɛlɩ dem na tɩ tɛr a wɛ-dʋ̃w bãwfʋ a bɛ zu, ɛ gbĩ dume pùori a ʋ dasule a. Bɛ tɩ lɔb ɩ bɛ za ayi a mimir, ƴãw a cirbi vũu gbãtar-kpɛ̃ɛ pʋɔ. 21 A zɛbr-sʋɔ, na yire a sob nɛ na zɔm a wur a nʋɔrɩ́ a, tɩ kʋ́ n a bɛl na baa cɛ a, a lili za dɩ a bɛ ƴãgã-nɛnɛ tɩw.

20

1 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ malkɩ na yi a salom zu siwr a; ʋ tɩ tɛr ɩ a kɔ̃tɔmɛ dɔwrʋ bɔw-zulu pĩi nɩ bãzɔl-tɩbrʋ a ʋ nũú. 2 Ʋ tɩ nyɔw nɩ a wa-bɩɛ, a tẽ-kor waab, a pɛr lɛ k’aa Gɛgɛra bɩɩ Sɩtaana, ʋ tɩ nyɔw ʋ na ’lẽ nɩ a bãzɔl-tɩbrʋ ʋl, ɛ gu yome tur. 3 A malkɩ tɩ lɔb ʋ na ƴãw a kɔ̃tɔmɛ dɔwrʋ bɔw-zulu pʋɔ, ɛ kpa n a pĩi, ɛ bɛ̀ a nʋɔr pàw, k’aa wa-bɩɛ ta cãa bɛlɛ a ten nɩbɛ ɩ, ɛ gu a yome tur tɩ tɔl baarɩ. Al pùorí, a na fɛr a kɛ̀ bɛ cɛr ʋ bɛr blã. 4 Ɛ ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ naalʋ da-kɔwr: bɛ tɩ kʋ̀ n a bɛlɩ dem na tɩ zɩ̃ a da-kɔwr a ŋa zu a, a ƴɛrʋ-maalʋ fãw. A bɛlɩ dem bɛ na tɩ kʋ́, a yel-mɩŋa dãsɩɛ a Yeezu na dɩ a ƴãw nɩ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ ƴãw a, ɩ̃ mɩ̀ tɩ nyɛ̃ nɩ a bɛ sɩɩ́r. Bɛ bɛ tɩ gbĩ dume pùori a wɛ-dʋ̃w ɛ, nɩ a ʋ dasule mɩ̀ ɛ, ɛ́ bɛ tɩ tɛ̀r a ʋ bãwfʋ a bɛ gbẽé nɩ a bɛ nũú ɛ. Bɛ tɩ lɛb a vʋʋrɛ ɛ dɩ naalʋ lãw nɩ a Kɩrɩta yome tur. 5 A kũuni bɛl na cɛ a, bɛ tɩ lɛb vʋʋrɛ ɩ, ɛ gùre a yome tur na tɩ tɔl baarɩ. A kũu-pʋɔ-lɛ-yib dãw-niwn sob ɩ a ŋa. 6 Bɛlɩ dem na pʋɔ a kũu-pʋɔ-lɛ-yib dãw-niwn sob ŋa pʋɔ a, bɛ ɩ n zu-nʋ̃ɔ dem ɛ ɩ Naaŋmɩn nɩ-sori. A kũu gb’a ayi sob bɛ ɩrɛ bɛ bom za ɩ: bɛ na ɩ n a Naaŋmɩn nɩ a Kɩrɩta bawr-maalbɛ, ɛ́ bɛ na lãw nɩ nɩ a Kɩrɩta dɩ naalʋ yome tur. 7 A yome tur nãá wa tɔl baar a, bɛ na cɛr ɩ a Sɩtaana bɛr ʋ yi a ʋ gaso pʋɔ, 8 ɛ́ ʋ na cen na tɩ bɛ̀lɛ a ten ten na be a tẽ-daa za zu a, a pɛr lɛ k’aa Gɔg nɩ Magɔg. Ʋ na bʋɔlɩ bɛ na ɓã taa a zɛbr ƴãw, ɛ́ bɛ na yãwmɛ na mɛ̃ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nʋɔr biire a. 9 Bɛ yɛ́r a pàw a tẽw za, ɛ ŋmãa jil koli a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ laɩ nɩ a tẽ-kpɛ̃ɛ a Naaŋmɩn na nɔnɛ a. Ɛ cɛ, vũu yi n a salom zu siw dɩ bɛ. 10 Ɛ a Gɛgɛra na tɩ bɛ̀lɛ bɛ a, bɛ lɔb ʋ na ƴãw a cirbi vũu gbãtar-kpɛ̃ɛ pʋɔ, a wɛ-dʋ̃w nɩ a ƴɛr-man-bɛlɛ-bɛlɛ zie. Be n’a bɛ na nyɛrɛ dɔwrʋ mʋ̃tɔ̃w nɩ tɩ̃ɩsɔw, yome yome za. 11 Ɩ̃ lɛ tɩ nyɛ̃ nɩ naalʋ da-kɔw-pla kpɛ̃ɛ nɩ a sob nɛ na zɩ̃ a ʋ zu a. A tẽsɔw nɩ a salom tɩ bɔr ɩ a ʋ niŋé, bɛ bɛ lɛ nyɛ̃ a ɩ. 12 Al pùorí, ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a kũuni, a bɛrɛ nɩ a pʋrpʋr, bɛ ar a naalʋ da-kɔw niŋé, ɛ́ sɛbsɩ yùori. Bɛ tɩ lɛb a yùo sɛbɛ ƴẽn sob, a nyɔ-vʋʋrʋ sɛbɛ, ɛ maal ɩ a kũuni a ƴɛrʋ tu n a bɛ ɩ-ɩrɩ na sɛb ƴãw a sɛbsɩ pʋɔ a. 13 A kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ tɩ tɩr ɩ a ʋ kũuni, a kũu nɩ a kpɩmɛ tẽw mɩ̀ tɩr a bɛ kũuni: bɛ tɩ maal ɩ nɩ bɛ za a ƴɛrʋ tu n a bɛ ɩ-ɩrɩ. 14 Bɛ tɩ lɔb ɩ a kũu nɩ a kpɩmɛ tẽw ƴãw a gbãtar-kpɛ̃ɛ vũùmí. A gbãtar-kpɛ̃ɛ vũu ɩ n a kũu-gb’a-ayi sob. 15 Sob nɛ za, a yúor na bɛ tɩ sɛb a nyɔ-vʋʋrʋ sɛbɛ pʋɔ a, bɛ tɩ lɔb ʋ na ƴãw a gbãtar-kpɛ̃ɛ vũùmí.

21

1 Lɛ n’a ɩ̃ tɩ nyɛ̃ salom paala nɩ tẽsɔw paala. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a salom dãw-niwn sob nɩ a tẽsɔw dãw-niwn sob tɩ bɔr a, a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ bɛ tɩ cãa be ɩ. 2 Ɛ ɩ̃ tɩ nyɛ̃ nɩ a tẽ-sõw, a Zeruzalɛm paala, na yi a Naaŋmɩn zie a salom zu siwr a, ɩ mɛ̃ pɔw-sãan na ƴãw ʋ pɩ̃ɛmɛ a ʋ sɩr ƴãw a. 3 Ɩ̃ tɩ wõ n kɔkɔ-kpɛ̃w na yire a naalʋ da-kɔw pɛr a, ʋ tɩ yere na: «Ƴɛrɛ ŋa a, a Naaŋmɩn kpɛb-zie be n a nɩsaalbɛ sɔgɔ. Ʋ na lãw na kpɩɛr ɩ bɛ, ɛ bɛ na ɩ n a ʋ nɩ-bʋʋrɛ, ɛ ʋ ɩ a Naaŋmɩn na be a bɛ zie a. 4 Ʋ na fɩɛl ɩ mʋ̃tã-kʋ̃ɔ za bɛr a bɛ mimĩé. Kũu kʋ̃ lɛ cãa be ɩ, kuor nɩ cɛlsɩ nɩ kpɩɛrʋ kʋ̃ lɛ cãa be ɩ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a koro za zie tɔl a.» 5 Lɛ n’a a sob nɛ na zɩ̃ a naalʋ da-kɔw zu a, tɩ yel: «Ƴɛrɛ ŋa a, ɩ̃ maalɛ nɩ a bome za a ɩ paalɛ.» Al pùorí ʋ yel mɛ̃: «Sɛb k’aa ƴɛr-bie a ŋa ɩ n sɩza ɛ bɛ tɛr bʋnʋ towtow ɛ.» 6 Ʋ tɩ lɛb a yel mɛ̃: «A maal a! Ɩ̃ ɩ n a Alfa nɩ a Omega, a pɛr-tib nɩ a baarʋ. Sob nɛ kʋ̃ɔ-nyuur na kpɩɛr a, ɩ̃ na kʋ̀ ʋ nɩ a nyɔ-vʋʋrʋ kʋ̃ɔ na bule yire a, mɔlɛ. 7 A bom ŋa n’ʋ a sob nɛ na zɛb tʋ̃ɔ a na páw, ɛ ɩ̃ na ɩ n a ʋ Naaŋmɩn, ɛ ʋ ɩ a ɩ̃ bie. 8 Ɛ cɛ, a dɛ̃bɩ̃ɛ dem a, a bɛlɩ dem na lɛb pùor a, a nɩ-faar, a nɩ-kʋ́rbɛ, a pɩ̃ɔ-yel-maalbɛ, a tɩtɩlbɛ a, a bɛlɩ dem na maalɛ a tɩbɛ a, nɩ a zir-ŋmarbɛ za a, a bɛ zie n’ɩ a cirbi vũu gbãtar-kpɛ̃ɛ: a kũu-gb’a ayi sob ʋ.» 9 A malkɩ mɩnɛ ayopõi na tɩ tɛr a koli-nyuuri ayopõi na paalɩ a baarʋ daar bʋ̃-faar ayopõi a, a bɛ ƴẽn sob tɩ wa na wa yel mɛ̃: «Wa, ɩ̃ wa wul fʋ a pɔw-sãan, a Péle pɔw.» 10 A Naaŋmɩn Vʋʋrʋ tɩ siw mɛ̃ na, ɛ a malkɩ tɩ tɛr mɛ̃ do n tãw-kpɛ̃ɛ na kɛrɩ a zu, tɩ wul mɛ̃ a tẽ-sõw-kpɛ̃ɛ, a Zeruzalɛm, na tɩ yi a Naaŋmɩn zie a salom zu siwr a. 11 Ʋ tɩ nyɩwrɛ na nɩ a Naaŋmɩn mɩŋa yúor-vɩɛlʋ-danʋ, ʋ tɩ nyɩwrɛ na mɛ̃ kʋsɛ-bi-nyɩla a, mɛ̃ zasɩpɩ kʋsɛ-bi-nyɩla na cuoli mɛ̃ kʋ̃ɔ-kuur a. 12 A tẽw tɩ tɛr ɩ dacĩ-kpɛ̃ɛ na kɛrɩ a, bɛ mɛ viiri koli ʋ, ɛ mɩ̀ tɛr dɩ̃dɛɛ pie nɩ ayi, yée sɛb ƴãw a dɩ̃dɛɛ ƴãw. 13 Lõbowr za mɩ́ tɩ tɛr ɩ dɩ̃dɛɛ ata: ata a saa-pɛrɩ, ata a saa-pɛrɩ́ gʋba lowr, ata a saa-pɛrɩ́ dʋrʋ lowr, ata a mʋ̃tɔ̃w kpɛb lowr. 14 A tẽw dacin tɩ mɛ na dɔwlɩ kʋsɛbɛ pie nɩ ayi zu, bɛ na sʋ̃ɔ́ nɩ a pɛr a, ɛ a Péle nɩ-toni pie nɩ ayi yée sɛb a kʋsɛbɛ zu. 15 A malkɩ na tɩ ƴɛrɛ a ɩ̃ zie a, tɩ tɛr ɩ bʋ̃-mána, salmɛ̃ bàa-kɛkɛr, k’ʋʋ man nɩ a tẽw, a ʋ dɩ̃dɛɛ nɩ a ʋ dacin. 16 A tẽw tɩ tɛr ɩ lõbowe anaar na sɛw taa a: a wogo nɩ a yɛ̀lʋ za tɩ zɛ̃ n taa. A malkɩ tɩ manɩ nɩ a tẽw nɩ a ʋ bàa-kɛkɛr cen nɩ, a tɩ ɩ kilo tur ayi dɔwlɩ kɔbr ayi: a wogo nɩ a yɛ̀lʋ nɩ a kɛrʋ za tɩ zɛ̃ n taa. 17 Ʋ mɩ̀ tɩ manɩ nɩ a dacin, a ɩ a na tĩ a nɩsaal kpãkpãnyũgbiel ƴãw tɩ baarɩ a nobie a, gb’a a lɩz’a ayopõi nɩ anaar, nɩsaal bʋ̃-mána a malkɩ na tɩ manɛ nɩ a. 18 Zasɩpɩ n’a bɛ tɩ mɛ n a dacin, ɛ mɛ a tẽw tɔr za nɩ salmɛ̃ mɩŋa na ɩ mɛ̃ kʋ̃ɔ-kuur na cuoli a. 19 Bɛ tɩ ƴãw nɩ kʋsɛ-bi-nyɩlɩ bʋʋrɛ za a tẽw dacin-pɛr kʋsɛbɛ ƴãw: zasɩpɩ n’a bɛ tɩ ƴãw a kʋsɛ-dãw-niwn sob ƴãw, safɩɩr, a ayi sob ƴãw, agatɩ, a ata sob ƴãw, emerodi, a anaar sob ƴãw, 20 onisɩ, a anũu sob ƴãw, sardʋan, a ayʋɔb sob ƴãw, kirizolitɩ, a ayopõi sob ƴãw, beril, a ani sob ƴãw, topaazɩ, a pi-waɩ sob ƴãw, kirizopʋrazɩ, a pie sob ƴãw, tɩrkʋazɩ, a pie nɩ been sob ƴãw, ametɩsɩ, a pie nɩ ayi sob ƴãw. 21 A dɩ̃dɛɛ pie nɩ ayi tɩ ɩ n lɛw-bie pie nɩ ayi; lɛw-bi-be-ƴẽni n’a bɛ tɩ maal ɩ a dɩ̃dɛɛ been been. A tẽw laɩ tɩ ɩ n salmɛ̃ mɩŋa na ɩ mɛ̃ kʋ̃ɔ-kuur na cuoli a. 22 Ɩ̃ bɛ tɩ nyɛ̃ Ŋmɩn-yir a ʋ pʋɔ ɩ, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Sore, a Naaŋmɩn kpɛnʋ-za-sob nɩ a Péle tɩ n’ɩ a ʋ Ŋmɩn-yir. 23 A tẽw bɛ tɛr a mʋ̃tɔ̃w nɩ a cuw cãa yel-ɩra ɩ, a Naaŋmɩn yúor-vɩɛlʋ-danʋ na caalɛ a ʋ ƴãw, nɩ a Péle na ɩ a ʋ fɩ̃tɩlɛ a ƴãw. 24 A ten ten nɩbɛ za na cere nɩ a ʋ cãa pʋɔ, ɛ a tẽw zu na-mɩnɛ wa n a bɛ na-bome a be. 25 A tẽw dɩ̃dɛɛ na mɩ́ yuo na gã a bibi-ɓil za, kʋ̃ lɛ pàw ɛ, nɩr na kʋ̃ lɛ bãw tɩ̃ɩsɔw a be a ƴãw. 26 Bɛ na de nɩ a ten ten na-bome nɩ a yúor-vɩɛlʋ wa n a be. 27 Ɛ cɛ, dɛwr za bɛ kpɩɛr a tẽw pʋɔ ɩ, nɩr za na ɩrɛ ɩ-faar na bɛ maal ɩ wob a, ɛ ŋmarɛ ziri a, mɩ̀ bɛ kpɩɛr a ʋ pʋɔ ɩ. Bɛlɩ dem a yée na sɛb ƴãw a Péle nyɔ-vʋʋrʋ sɛbɛ pʋɔ a, bɛl tɛwr nɛ bɛ na kpɛ a ʋ pʋɔ.

22

1 A malkɩ mɩ̀ tɩ wul mɛ̃ nɩ a nyɔ-vʋʋrʋ kʋ̃ɔ man na tɩ yire a Naaŋmɩn nɩ a Péle naalʋ da-kɔw ƴãw a, ɛ́ tɩ nyɩwrɛ mɛ̃ kʋ̃ɔ-kuur a; 2 ʋ tɩ zɔrɛ nɩ a tẽw laɩ sɔwlɩsɔw. A nyɔ-vʋʋrʋ tɩɛ tɩ ar ɩ a man kõkowe ƴãw, mɩ́ wɔ̃ gb’a a pie nɩ ayi yuon za, cuw za ʋ mɩ́ wɔ̃ na, ɛ a ʋ vaar ɩ tɩ̃ɩ sanɛ a ten ten nɩbɛ. 3 Naaŋmɩn ŋmɛ-ƴãw kãw za kʋ̃ lɛ cãa a be ɩ. A Naaŋmɩn nɩ a Péle naalʋ da-kɔw na be n a tẽw pʋɔ, ɛ a Naaŋmɩn tõ-tõ-biir na puore ʋ na. 4 Bɛ na nyɛ̃ nɩ a ʋ niwn, ɛ a ʋ yúor sɛb a bɛ gbẽé. 5 Tɩ̃ɩsɔw kʋ̃ lɛ cãa be ɩ, bɛ kʋ̃ cãa tɛr fɩ̃tɩlɛ cãa nɩ mʋ̃tɔ̃w cãa yel-ɩra ɩ, a Sore Naaŋmɩn na na caalɛ bɛ nɩ a ʋ cãa a ƴãw, ɛ́ bɛ na dɩrɛ nɩ naalʋ yome yome za. 6 Al pùorí, a malkɩ tɩ yel mɛ̃ na: «A ƴɛrʋ a ŋa ɩ n sɩza ɛ bɛ tɛr bʋnʋ ɛ. A Sore Naaŋmɩn, na mɩ́ kʋ̀ a tɩɛrʋ a ʋ ƴɛr-manbɛ a, ʋlɛ n’ʋ tõ a ʋ malkɩ ʋ wa wul a ʋ tõ-tõ-biir a yele na kʋ̃ yaa kɛ ta a.» 7 A Yeezu yel a: «Nyɛ̃, ɩ̃ kʋ̃ yaa kɛ wa ɩ! Zu-nʋ̃ɔ sob ɩ a sob nɛ na maal tɛr a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ na be a sɛbɛ ŋa pʋɔ a!» 8 A mãa Zã, ɩ̃ wõ na ɛ nyɛ̃ a yele a ŋa. Ɛ ɩ̃ na tɩ wõ ɛ nyɛ̃ a baar a, ɩ̃ lo na gbĩ dume a malkɩ na wul mɛ̃ a yele a ŋa a pile k’ɩ̃ɩ pùor ʋ. 9 Ɛ cɛ, ʋ tɩ yel mɛ̃ na: «Taa wa nanɩ ɩrɛ a lɛ ɩ! Ɩ̃ ɩ n tõ-tone mɛ̃ a fʋ̃ʋ nɩ a fʋ yɛbr Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ a, nɩ a bɛlɩ dem za na maal tɛr a sɛbɛ ŋa ƴɛrʋ a. Naaŋmɩn n’ʋ a fɛr kɛ́ fʋ puore nɩ fʋ tʋɔra siwru!» 10 Ʋ tɩ lɛb a yel mɛ̃: «Taa sɔwlɛ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ na be a sɛbɛ ŋa pʋɔ a bɛrɛ ɩ, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a daar ʋl a Naaŋmɩn na ƴãw a pɩɛl a. 11 Sob nɛ ɩb na bɛ tu sɔr a, ʋ cãa ɩrɛ a ta tu a sɔr ɛ, ɛ a nɩ-faa cãa ɩrɛ a nɩ-fa-ɩb; a nɩ-mɩŋa, ʋ cãa ɩrɛ a nɩ-mɩŋa ɩb, ɛ a nɩ-sõw cãa ɩrɛ a nɩ-sõw ɩb.» 12 A Yeezu yel a: «Ɩ̃ kʋ̃ yaa kɛ wa ɩ! Ɛ ɩ̃ na tɛr ɩ a sã-ya wa n, mɩ́ wa ya ŋa za manɩ nɩ a ʋ tome. 13 Mãa n’ɩ a Alfa nɩ a Omega, a niwn-diere nɩ a po-pawrɛ, a pɛr-tib nɩ a baarʋ.» 14 Zu-nʋ̃ɔ dem n’ɩ a bɛlɩ dem na pɛwr a bɛ kparɩ, kɛ́ bɛ tʋ̃ɔ tɛr sɔr dɩ a nyɔ-vʋʋrʋ tɩɛ wɔmɛ, ɛ tu a dɩ̃dɛɛ ƴãw kpɛ a tẽw pʋɔ a. 15 Ɛ cɛ, a nɩ-faar na bɛ tɛr ŋmɛ̃a a, a tɩtɩlbɛ a, a pɩ̃ɔ-yel-maalbɛ, a nɩ-kʋ́rbɛ, a bɛl na maalɛ a tɩbɛ a, a bɛlɩ dem na nɔnɛ a ziri ŋmab ŋmarɛ a ziri a, bɛ be yẽw! 16 « A mãa Yeezu, ɩ̃ tõ n a ɩ̃ malkɩ k’ʋʋ wa dɩ a yele a ŋa dãsɩɛ a nyɩ zie a Lãw-yie ƴãw. Mãa n’ɩ a Daviir bie nɩ a ʋ bʋʋrɛ, a zi-vɩɛ-ŋmára na nyɩwrɛ a.» 17 A Naaŋmɩn Vʋʋrʋ nɩ a Pɔw-sãan yere na: «Wa!» Sob nɛ na wone a a ŋa a, ʋ mɩ̀ yel: «Wa!» Sob nɛ kʋ̃ɔ-nyuur na kpɩɛr a, ʋ wa; sob nɛ na bɔbr a, ʋ páw a nyɔ-vʋʋrʋ kʋ̃ɔ, mɔlɛ. 18 A mãa Zã, yel-mɩŋa n’a ɩ̃ yere kʋ̀rɛ nɩr za na wone a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ na be a sɛbɛ ŋa pʋɔ a: nɩr wa dɔwlɛ bom a, Naaŋmɩn na dɔwl ʋ nɩ a bʋ̃-faar al bɛ na manɛ a sɛbɛ ŋa pʋɔ a. 19 Ɛ nɩr wa ír bom bɛr a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ pʋɔ na be a sɛbɛ ŋa pʋɔ a, a nyɔ-vʋʋrʋ tɩɛ wɔmɛ nɩ a tẽ-sõw yele bɛ na manɩ a sɛbɛ ŋa pʋɔ a, Naaŋmɩn mɩ̀ na ír ɩ a ʋ dem bɛr. 20 A sob nɛ na dɩrɛ a yele a ŋa dãsɩɛ a yere na: «Ʋ̃ʋ, ɩ̃ kʋ̃ yaa kɛ wa ɩ!» Amɛn! Sore Yeezu u, wa! 21 A Sore Yeezu maalʋ, ʋ be a bɛ za zie.