MATIE

MATIE

¹ A Yeezu Kɩrɩta, a Daviir bi-dɛb, a Abraham bi-dɛb sãakʋ̃-kore yée sɛbɛ n’ɩ a ŋa. ² A Abraham tɩ dɔw nɩ Ɩzaakɩ, Ɩzaakɩ dɔw Zakɔb, Zakɔb dɔw Zuda nɩ a ʋ yɛbr; ³ Zuda tɩ páw nɩ Tamaar dɔw Farɛsɩ nɩ Zaara, Farɛsɩ dɔw Ɛsɩrɔm, Ɛsɩrɔm dɔw Aram; ⁴ Aram dɔw Amɩnadab, Amɩnadab dɔw Naasɔ̃, Naasɔ̃ dɔw Salmɔ̃; ⁵ Salmɔ̃ tɩ páw nɩ Arahab dɔw Boozɩ, Boozɩ páw Urutɩ dɔw Obɛdɩ, Obɛdɩ dɔw Zese; ⁶ Zese dɔw a nãà Daviir. A nãà Daviir tɩ páw nɩ a Uuri pɔw dɔw Salomɔ̃; ⁷ Salomɔ̃ dɔw Oroboam, Oroboam dɔw Abɩa, Abɩa dɔw Azafɩ; ⁸ Azafɩ dɔw Zuzɛfaar, Zuzɛfaar dɔw Zoram, Zoram dɔw Ozɩasɩ; ⁹ Ozɩasɩ dɔw Zoatam, Zoatam dɔw Akaazɩ, Akaazɩ dɔw Ezekɩasɩ; ¹⁰ Ezekɩasɩ dɔw Manase, Manase dɔw Amɔ̃, Amɔ̃ dɔw Zozɩasɩ; ¹¹ Zozɩasɩ dɔw Zekonɩasɩ nɩ a ʋ yɛbr, a lɛn daar bɛ na tɩ diw a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ cen nɩ a Babɩlɔn tẽw a. ¹² A Babɩlɔn tẽw diw-cenu pùorí, Zekonɩasɩ tɩ dɔw nɩ Salatɩɛl, Salatɩɛl dɔw Zorobabɛl, ¹³ Zorobabɛl dɔw Abiyudɩ, Abiyudɩ dɔw Elɩakɩm, Elɩakɩm dɔw Azɔɔr, ¹⁴ Azɔɔr dɔw Sadɔkɩ, Sadɔkɩ dɔw Akɩm, Akɩm dɔw Eliyudɩ; ¹⁵ Eliyudɩ dɔw Eleazaar, Eleazaar dɔw Matan, Matan dɔw Zakɔb; ¹⁶ Zakɔb dɔw a Marya sɩr Zuzɛb, a Marya na dɔw a Yeezu bɛ na bʋɔlɛ a Kɩrɩta a. ¹⁷ A na ɩ a ŋa a, a sãakʋ̃-kore dɔw-tu-taa ɩ n pie nɩ anaar, a Abraham tɩ tɔ n a Daviir, pie nɩ anaar a Daviir tɩ tɔ n a Babɩlɔn tẽw diw-cenu, pie nɩ anaar a Babɩlɔn tẽw diw-cenu tɩ tɔ n a Kɩrɩta dɔwfʋ. ¹⁸ A ŋa n’a a Yeezu Kɩrɩta dɔwfʋ tɩ tu. A ʋ mã Marya tɩ ɩ n Zuzɛb ƴãwnɩ-yúor, ɛ cɛ bɛ bɛ tɩ lãw kpɛ sɛr ɛ, ɛ a Vʋʋrʋ Sõw ɩ a Marya tɛr pʋɔ. ¹⁹ A ʋ sɩr Zuzɛb na tɩ ɩ nɩ-mɩŋa a, ɛ́ bɛ tɩ bɔbr k’ʋʋ wo ʋ a, tɩ yel a k’ʋʋ na sɔwl a zawr ʋ bɛr. ²⁰ A ŋa n’a ʋ tɩ tɩɛrɛ, ɛ wa gã zànɩ nyɛ̃ Sore malkɩ ʋ yel ʋ: «Daviir bi-dɛb Zuzɛb ɩ, ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ a fʋ pɔw Marya tɛrʋ ƴãw ɛ, a pʋɔ ŋa ʋ na tɛr a yi n Vʋʋrʋ Sõw zie. ²¹ Ʋ na dɔw nɩ dɛble fʋ por a yúor kɛ Yeezu, ʋlɛ n’ʋ na faa a ʋ nɩ-bʋʋrɛ a bɛ yel-bebe pʋɔ.» ²² A a ŋa za tɩ ɩ na, k’aa lɛ a Sore na tɩ dãw ƴãw a ʋ ƴɛr-manɛ yel a tu: ²³ «A pɔwsɩrale n’ɩ ŋan na tɛr pʋɔ dɔw dɛble bɛ por a yúor kɛ Ɩmanɩɛl, a pɛr lɛ kɛ: ‹Ŋmɩn-be-n-tɩ zie.› » ²⁴ A Zuzɛb na wa ìr a, ʋ tu n a lɛ a Sore malkɩ na tɩ yel kʋ̀ ʋ a, ʋ tɛr ɩ a ʋ pɔw Marya wa n a ʋ yir. ²⁵ Ɛ cɛ ʋ bɛ tɩ bãw ʋ ɛ, ɛ gu ʋ tɩ dɔw a dɛble ʋ por a yúor kɛ Yeezu.

¹ A Yeezu na tɩ dɔw Bɛtɩlɛm Zude tẽw pʋɔ Erɔdɩ naalʋ dɩb daar a, bãw-bãwnbɛ kãw tɩ yi n Saa-pɛrɩ́ wa ta a Zeruzalɛm. ² Bɛ tɩ sowr a: «Nyɩnɛ n’a a Zifʋ mɩnɛ nãà na dɔw a daar yɩ̃ɛ ŋa a be? Tɩ nyɛ̃ nɩ a ʋ ŋmar-bir a Saa-pɛrɩ́ ɛ wa kɛ́ tɩ wa pùor ʋ nɩ tɩ tʋɔra siwru.» ³ A nãà Erɔdɩ na tɩ wõ a yel ŋa a, pʋ̀lá vʋ̃ɔ nɩ ʋlɛ nɩ a Zeruzalɛm tẽw dem za. ⁴ Ʋ tɩ bʋɔl ɩ a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ za nɩ a Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ za ɓã taa, ɛ sowri bɛ a be a Naaŋmɩn Nɩ-kabra na na dɔw a. ⁵ Bɛ tɩ sɔw na: «Bɛtɩlɛm, Zude tẽw n’a. A ŋa n’a a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ sɛb yel: ⁶ ‹Fʋ̃ʋ Bɛtɩlɛm na be a Zude tẽw pʋɔ a, fʋ̃ʋ bɛ n’ɩ a pʋrɩ za a Zuda tẽw loge za pʋɔ ɩ; a fʋ pʋɔ sɩrɩ n’a a nãà na yi, a ʋl na na cɩ̃ɩnɛ a ɩ̃ nɩ-bʋʋrɛ Ɩsɩrayɛl a.› » ⁷ Lɛ n’a a Erɔdɩ tɩ sɔwlɩ bʋɔlɩ a Saa-pɛrɩ́ bãw-bãwnbɛ, wa kpɩwrɩ bãw a ʋlɩ daar nɛ tɔr za bɛ na nyɛ̃ a ŋmar-bir na pur a. ⁸ Al pùorí, ʋ ƴãw bɛ nɩ a Bɛtɩlɛm sɔrɩ́ ɛ yel: «Nyɩ cen tɩ kpɩwrɩ bãw a bie yele, ɛ nyɩmɛ wa nyɛ̃ ʋ a, nyɩɩm lɛb wa yel kʋ̀ m, ɩ̃ mɩ̀ cen tɩ pùor ʋ nɩ ɩ̃ tʋɔra siwru.» ⁹ Bɛ na tɩ wõ a nãà ƴɛrʋ baar a, bɛ yi na lo a sɔr. Zɩ̃ kɛ a ŋmar-bir ʋl bɛ na tɩ nyɛ̃ a Saa-pɛrɩ́ a, tɩ lɛb a de bɛ niwn tɩ tɛw ar a zie ʋl a bie na be a. ¹⁰ Bɛ na tɩ nyɛ̃ a ŋmar-bir a, nʋ̃ɔ̀ tɩ kpɛ bɛ nɩ yaga bɛ dɩ vuo ɩ. ¹¹ Bɛ tɩ kpɛ n a yir pʋɔ nyɛ̃ a bie nɩ a ʋ mã Marya, bɛ tɩ pùor ʋ na nɩ bɛ tʋɔra siwru, ɛ yuo a bɛ dawli ír bome kʋ̀ a bie: salmɛ̃, tɩ-suur-zɔ̃ na nyuur vla a, nɩ kãa-nyũu. ¹² Al pùorí, a Naaŋmɩn tɩ yel a kʋ̀ bɛ zánʋ pʋɔ kɛ́ bɛ ta lɛb cen a Erɔdɩ zie ɩ, lɛ so bɛ tɩ tu sɔr-yũo lɛb kul a bɛ tẽw. ¹³ A Saa-pɛrɩ́ bãw-bãwnbɛ na wa kul a, a Zuzɛb nyɛ̃ nɩ a Sore malkɩ zánʋ pʋɔ ʋ yel ʋ: «Ìr tɛr a bie nɩ a ʋ mã zɔ cen nɩ a Eziptɩ tẽw, tɩ be n a be ɛ gu ɩ̃ wa tɩ yel kɛ fʋ lɛb wa. A Erɔdɩ na ìr a bɔbr a bie k’ʋʋ kʋ́.» ¹⁴ A Zuzɛb tɩ ìr ɩ tɩ̃ɩsɔw tɛr a bie nɩ a ʋ mã cen nɩ a Eziptɩ tẽw. ¹⁵ Ʋ tɩ be n a be ɛ gu a Erɔdɩ tɩ kpi, k’aa a ŋa a Sore na tɩ yel ɩ a ʋ ƴɛr-manɛ nʋɔr a tʋ̃ɔ tu: «Ɩ̃ bʋɔl ɩ a ɩ̃ bie ʋ yi a Eziptɩ tẽw pʋɔ.» ¹⁶ A Erɔdɩ na tɩ nyɛ̃ k’aa Saa-pɛrɩ́ bãw-bãwnbɛ bɛlɩ ʋ na a, ʋ nyɛ̃ nɩ suur yaga, ɛ tõ nɩbɛ bɛ cen a Bɛtɩlɛm nɩ a ʋ tẽ-kpɔwlɩ pʋɔ, tɩ kʋ́ a dɛbli za na bɛ tɩ ta yome ayi a; a yome ayi a ŋa tɩ man na taa nɩ a lɛ ʋ na tɩ sowri a yele a Saa-pɛrɩ́ bãw-bãwnbɛ manɩ kʋ̀ ʋ a. ¹⁷ Lɛ n’a a tɩ tu a a ŋa a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Zeremi na tɩ dãw yel a: ¹⁸ «Bɛ wõ n kɔkɔr a Arama tẽw pʋɔ, kon nɩ lãw-mʋɔlɛ n’a: Arasɛl ʋ kone a ʋ bibiir, ɛ́ bɛ sawr bɛ na mɔwl ʋ ɛ, a bɛ na bɛ cãa a ƴãw.» ¹⁹ A Erɔdɩ kũu pùorí, a Zuzɛb tɩ nyɛ̃ nɩ a Sore malkɩ zánʋ pʋɔ a Eziptɩ tẽw ²⁰ ʋ yel ʋ: «Ìr tɛr a bie nɩ a ʋ mã cen nɩ a Ɩsɩrayɛl tẽw, a bɛlɩ dem na tɩ bɔbr a bie kʋ́b a, bɛ kpi na.» ²¹ A Zuzɛb tɩ ìr a tɛr a bie nɩ a ʋ mã lɛb cen nɩ a Ɩsɩrayɛl tẽw. ²² Ɛ cɛ, a Zuzɛb na tɩ wõ kɛ Arkelayisɩ lɩɛr ɩ a ʋ sãà Erɔdɩ ɩ a Zude tẽw nãà a, ʋ zɔ n dɛ̃bɩ̃ɛ a be cenu ƴãw. Naaŋmɩn tɩ lɛb a yel kʋ̀ ʋ zánʋ pʋɔ ʋ cen Galile tẽw lowr. ²³ Ʋ tɩ cen na tɩ kpɩɛr tẽw kãw bɛ na bʋɔlɛ kɛ Nazarɛtɩ a, k’aa tʋ̃ɔ tu a lɛ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ na tɩ yel a: «Bɛ na bʋɔlɛ ʋ na kɛ Nazarɛtɩ tẽw nɩr.»

¹ A lɛn daar, a Zã-Bati tɩ yi n a Zude tẽw wɛja-kpalɛ pʋɔ tɩ hiere yere: ² «Nyɩ lɩɛbɩ a nyɩ ɩb, a tẽ-vla-naalʋ pɩɛl a.» ³ A Zã yele n’a a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Ɩzayi tɩ dãw yel a ŋa: «Nɩr kãw kɔkɔr cɩɩrɛ nɩ a wɛja-kpalɛ pʋɔ yere: ‹Nyɩ cɔbrɩ a Sore sɔr, nyɩ maalɩ a ʋ soli k’a tori.› » ⁴ A Zã mɩ́ tɩ su n nyɔ̃wmɛ̃ kɔblʋ kparʋ ɛ ’lẽ nɩ gán-kpawr a sɩ̃ɛmɩ́; ʋ tɩ ’wɔbr ɩ sãsoge dɩrɛ nɩ mʋ̃ɔ pʋɔ sɩwr. ⁵ A Zeruzalɛm tẽw nɩbɛ, a Zude tẽw dem za, a Zurdɛ̃ lowr dem nɩ bɛ pɛr, tɩ cere nɩ a ʋ zie, ⁶ tɩ yere a bɛ yel-bebe, ɛ ʋ kʋ̀rɛ bɛ a suob a Zurdɛ̃ man kʋ̃ɔ pʋɔ. ⁷ A Zã na tɩ nyɛ̃ a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ nɩ a Sadiseyɛ̃ mɩnɛ yaga bɛ waar a suob deb a ʋ zie a, ʋ yel bɛ na: «Dɔpan bʋʋrɛ bɛ ŋa! Ãa n’ʋ wul nyɩ a lɛ nyɩ na na ɩ nɩɩrɩ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ-maalʋ suur na waar a bɛr? ⁸ Nyɩ wɔnɛ ɩ-vɩɛlɩ wɔmɛ na wul kɛ nyɩ lɩɛb ɩ a nyɩ ɩb a, ⁹ ɛ taa wa nanɩ yere nyɩ tʋɔra kɛ: ‹ Abraham n’ɩ a tɩ sãà ɩ.› Mãa n’ʋ yere kʋ̀rɛ nyɩ, a kʋsɛbɛ a ŋa na gã a, Naaŋmɩn na tʋ̃ɔ na ɩ a lɩɛbɩ Abraham bibiir. ¹⁰ A lɛr ɩ ŋan na be a tɩɩr ƴãw baarɩ a, tɩɛ nɛ za na bɛ wɔnɛ wɔ̃-vɩɛlɩ a, bɛ na cɛ ʋ na ŋmãa lɔb ƴãw vũùmí. ¹¹ Kʋ̃ɔ n’a mãa kʋ̀rɛ nɩ nyɩ a suob, kɛ́ nyɩ tʋ̃ɔ lɩɛbɩ a nyɩ ɩb, ɛ cɛ a sob nɛ na waar a ɩ̃ pùorí a, ʋ kpɛmɛ na zuo mɛ̃, ɩ̃ bɛ sɛwnɩ na yaa a ʋ nafawr bɛr ʋ ɛ. Ʋl a, Vʋʋrʋ Sõw nɩ vũu n’a ʋ na kʋ̀ n nyɩ a suob. ¹² Ʋ tɛr ɩ a ci bʋ̃-yɛla a ʋ nũú, ʋ na yɛ́lɩ́ nɩ a ʋ ci, bʋ́r a ka-bie nɩ a ur, wob a ka-bie ƴãw a ʋ bòwrí ɛ nyɩw a ur bɛr vũu na bɛ tɛr kpiiru daar a pʋɔ.» ¹³ Lɛ n’a a Yeezu tɩ yi a Galile tẽw, ɛ wa a Zurdɛ̃ mànɩ́ a Zã zie k’aa Zã wa kʋ̀ ʋ a suob. ¹⁴ A Zã bɛ tɩ sawr ɛ, ɛ yere kʋ̀rɛ ʋ: «Mãa n’ʋ a tɩ sɛw k’ɩ̃ɩ de a suob a fʋ zie, ɛ fʋ̃ʋ n’ʋ nɩ̃ɛ waar a ɩ̃ zie e!» ¹⁵ Ɛ cɛ, a Yeezu tɩ sɔw ʋ na: «Bɛr a tu a a ŋa sɛr. A ŋa n’a a fɛr kɛ tɩ tu a lɛ a Naaŋmɩn na bɔbr a.» A Zã tɩ saw na. ¹⁶ A Yeezu na tɩ de a suob wa baarɩ a, ʋ yi n a kʋ̃ɔ̀mɩ́. A ʋlɩ pɛr nɛ pʋɔ, a salom tɩ yuo na, ɛ ʋ nyɛ̃ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ ʋ siwr waar a ʋ zu mɛ̃ na-ŋmam a, ¹⁷ ɛ́ kɔkɔr kãw tɩ yi a salom zu yere: «A sob ŋa n’ɩ a ɩ̃ Bi-nɔna za, a ɩ̃ pʋɔ za pɛlɩ nɩ a ʋ ƴãw.»

¹ Al pùorí, a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ tɩ tɛr ɩ a Yeezu cen nɩ a wɛja-kpalɛ pʋɔ, k’aa Gɛgɛra tɩ bɛlɩ ʋ. ² Ʋ na tɩ tɛr a mʋta-tuo bibie lɩz’a ayi nɩ tɩ̃ɩsɔwr lɩz’a ayi a, kɔ̃ wa tɩ kpɛ ʋ na. ³ Lɛ n’a a bɛl-bɛlɛ tɩ taw ta yel ʋ: «Fʋ̃ʋ wa ɩ a Naaŋmɩn Bie a, fʋ̃ʋ ƴãw a kʋsɛbɛ a ŋa lɩɛbɩ bʋ̃-dɩrɩ.» ⁴ Ɛ cɛ a Yeezu tɩ sɔw na: «Bɛ sɛb ɩ a ŋa: ‹Bʋ̃-dɩrɩ tɛwr bɛ n’a guole a nɩsaal ɛ, ƴɛrʋ za na yire a Naaŋmɩn nʋɔrɩ́ a, mɩ̀ guole ʋ na.› » ⁵ Lɛ n’a a Gɛgɛra tɩ tɛr ʋ cen nɩ a Zeruzalɛm, na ɩ a tẽ-sõw a pʋɔ, tɩ tɛr ʋ do n a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ nyʋɔrɩ́ za, ⁶ ɛ́ yel ʋ: «Fʋ̃ʋ wa ɩ a Naaŋmɩn Bie a, fʋ̃ʋ yaw tɩ lo a tẽsɔw; bɛ sɛb a: ‹A Naaŋmɩn na ƴãw na malkɩ mɩnɛ ɓaabɩ fʋ a bɛ nuru pʋɔ, a fʋ gbɛr taa wa ŋmɩɛr kʋsɩɛr ɛ.› » ⁷ A Yeezu tɩ sɔw na: «Bɛ mɩ̀ cãa na sɛb: ‹Fʋ kʋ̃ ɩ a Sore fʋ Naaŋmɩn kaa ɩ.› » ⁸ A Gɛgɛra tɩ lɛb a tɛr ʋ do n tãw-kpɛ̃ɛ kpɛ̃ɛ kãw zu, tɩ wul ʋ a tẽ-daa na-mɩnɛ ten za nɩ a vɩɛlʋ ⁹ ɛ yel ʋ: «Fʋ̃ʋ wa lo gbĩ dume pùori mɛ̃ nɩ fʋ tʋɔra siwru a, ɩ̃ na kʋ̀ b ɩ a a ŋa za.» ¹⁰ Lɛ n’a a Yeezu yel ʋ: «Cen taw zaa, Sɩtaana a! Bɛ sɛb a: ‹A Sore fʋ Naaŋmɩn yõ n’ʋ fʋ na mɩ́ lo gbĩ dume pùori nɩ fʋ tʋɔra siwru, ʋl yõ n’ʋ fʋ na maalɛ.› » ¹¹ Lɛ n’a a Gɛgɛra tɩ bɛr ʋ, ɛ́ malkɩ mɩnɛ taw ta kaarɛ a ʋ zie nɩ bʋ̃-dɩrɩ. ¹² A Yeezu na tɩ wõ kɛ́ bɛ nyɔw nɩ a Zã pàw a, ʋ tɩ cen nɩ a Galile tẽw. ¹³ Ʋ tɩ yi n a Nazarɛtɩ, ɛ cen tɩ kpɩɛr Kafarnawɔm, a Galile kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nʋɔr, a Zabulɔ̃ nɩ a Nɛfɩtali ten vuo pʋɔ, ¹⁴ k’aa yele tʋ̃ɔ tu mɛ̃ a a ŋa a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Ɩzayi na tɩ yel a: ¹⁵ «Zabulɔ̃ tẽw nɩ Nɛfɩtali tẽw na be a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ lowr a, a Zurdɛ̃ man gãwn a, nɩ-bʋʋr-yoru tẽw Galile e! ¹⁶ A nɩ-bʋʋrɛ bɛl na tɩ be lige pʋɔ a, nyɛ̃ nɩ cãa kpɛ̃ɛ; cãa caal ɩ a bɛl na tɩ be a kũu tẽ-lige pʋɔ a.» ¹⁷ Lɛ n’a a Yeezu tɩ tĩ hiere yere: «Nyɩ lɩɛbɩ a nyɩ ɩb, a tẽ-vla-naalʋ pɩɛl a.» ¹⁸ A Yeezu na tɩ cere lanɛ a Galile kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ a, ʋ nyɛ̃ nɩ yɛbr ayi, Sɩmʋ̃ bɛ na bʋɔlɛ Pɩɛr a, nɩ a ʋ yɛb Ãdere bɛ lɔbr mɩ̃ɛ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ, zʋm-nyɔwrbɛ tɩ nɛ bɛ. ¹⁹ Ʋ tɩ yel bɛ na: «Nyɩ wa tuur mɛ̃, ɛ ɩ̃ na ɩ na nyɩ lɩɛbɩnɩ-nyɔwrbɛ.» ²⁰ Daadaa lɛ, bɛ tɩ bɛr ɩ a bɛ mɩ̃ɛnɩ ɛ tu ʋ. ²¹ Ʋ tɩ cen na tɔl blã, lɛb nyɛ̃ yɛbr ayi bɛ mɩnɛ, Zebede bi-dɛbr, Zakɩ nɩ Zã, bɛlɛ nɩ a bɛ sãà Zebede bɛ be a gbor pʋɔ maalɛ a bɛ mɩ̃ɛnɩ ƴãwn. Ʋ tɩ bʋɔlɩ bɛ na. ²² Daadaa lɛ, bɛ tɩ bɛr ɩ a bɛ gbor nɩ a bɛ sãà ɛ tu ʋ. ²³ A Yeezu tɩ cɔlɛ nɩ a Galile tẽw za kanɛ nɩ a nɩbɛ a puoru-dìrú, hiere nɩ a tẽ-vla-naalʋ Yel-nʋ̃ɔ̀, ɛ sanɛ baal-pɛ-bʋʋrɛ za nɩ nɩ-kɔwlʋ bʋʋrɛ za a nɩbɛ zie. ²⁴ A ʋ yúor tɩ yi n a Siiri tẽw za, ɛ́ bɛ tɩ tɛr nɩbɛ, baal-pɛ-bʋʋrɛ za nɩ wʋlɛ bʋʋrɛ za na tɩ fɛrɛ a, wa n a ʋ zie: kɔ̃tɔ̃-ìrbɛ, kũkũ-lorbɛ nɩ gbɛɛ. A Yeezu tɩ sanɩ bɛ na. ²⁵ Nɩ-yaga yaga na bɛ dɩ vuo a, tɩ tuur ʋ na; bɛ tɩ yi n a Galile tẽw, a Dekapɔl tẽw, a Zeruzalɛm tẽw, a Zude tẽw nɩ a Zurdɛ̃ man gãwn tẽw wa.

¹ A Yeezu na tɩ nyɛ̃ a nɩ-yaga yaga bɛ ŋa za a, ʋ tɩ nyɔw nɩ tãw do tɩ zɩ̃, ɛ a ʋ po-tuurbɛ tɩ taw pɩɛl ʋ. ² Ʋ tɩ tĩ na kanɛ nɩ bɛ yere: ³ «Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ a bɛlɩ dem na ɩ nan dem a bɛ pʋ-tɩɛrʋ pʋɔ a, bɛlɛ so a tẽ-vla-Naalʋ. ⁴ Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ a bɛlɩ dem na kone a, bɛ na nyɛ̃ nɩ a Naaŋmɩn mɔwlʋ. ⁵ Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ a soci-baalʋ dem, bɛ na páw nɩ a tẽw a Naaŋmɩn na yel k’ʋʋ na tɩr a a. ⁶ Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ a bɛlɩ dem yel-mɩŋa kɔ̃ nɩ kʋ̃ɔ-nyuur na kpɩɛr a, bɛ na tɩw na. ⁷ Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ a bɛlɩ dem na zɔrɛ a bɛ taabɛ nɩ-baalʋ a, bɛ mɩ̀ na zɔ n bɛ nɩ-baalʋ. ⁸ Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ a soci-parpar dem, bɛ na nyɛ̃ nɩ a Naaŋmɩn. ⁹ Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ a bɛlɩ dem na tone ƴã-ɓaarʋ tome a, bɛ na bʋɔlɛ bɛ nɩ Naaŋmɩn bibiir. ¹⁰ Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ a bɛlɩ dem bɛ na dɔwrɛ a yel-mɩŋa ƴãw a, bɛlɛ so a tẽ-vla-naalʋ. ¹¹ Zu-nʋ̃ɔ̀ dem n’ɩ nyɩ, bɛlɛ wa tʋʋr nyɩ zʋmɛ, ɛ dɔwrɛ nyɩ, ɛ ŋmarɛ zi-pɛ-bʋʋrɛ za ƴãwn nyɩ, a mãa ƴãw a. ¹² Nyɩ cɩlɛ ɛ ŋmɩɛr nʋ̃ɔ̀ cɛlsɩ, a nyɩ sã-ya ɩ n kpɛ̃ɛ a tẽ-vla pʋɔ; a ŋa tɔr za n’a bɛ tɩ dãw dɔwrɩ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ na de nyɩ niwn a.» ¹³ «A nyɩɩm a, nyɩmɛ n’ɩ a tẽ-daa nyaarʋ. Ɛ cɛ a nyaarʋ nʋ̃ɔ̀ wa yi a, ŋmɩŋmɩn n’a ʋ na ɩ lɛb tɩ ɩ a nyaarʋ? Ʋ bɛ cãa tɛr yel-ɩra kãw za ɩ, bɛ mɩ́ lɔb ʋ na bɛr yẽw a nɩbɛ nɛbr ɩ gbɛɛ. ¹⁴ A nyɩɩm a, nyɩmɛ n’ɩ a tẽ-daa cãa. Tẽ-kpɛ̃ɛ na be tãw zu a, kʋ̃ tʋ̃ɔ sɔwlɩ ɛ. ¹⁵ Bɛ bɛ mɩ́ tɔ̃w fɩ̃tɩlɛ ɛ de dʋw vɔblɩ pàw ɛ. Bɛ nɩ̃ɛ na mɩ́ dɔwl ʋ a ʋ dɔwlʋ zie, ʋ caalɛ a bɛlɩ dem za na be a dĩ̀ó a. ¹⁶ Lɛ mɩ̀ n’a, a nyɩ cãa, ʋ caalɛ a nɩsaalbɛ, kɛ̀ bɛ tʋ̃ɔ nyɛrɛ a nyɩ ɩ-vɩɛlɩ ɛ íre a nyɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a yúor-vɩɛlʋ-danʋ.» ¹⁷ «Nyɩ taa tɩɛrɛ k’ɩ̃ɩ wa na k’ɩ̃ɩ wa ír a Mõyiir-Wulu nɩ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ wulu bɛr ɛ. Ɩ̃ bɛ wa k’ɩ̃ɩ wa ír a bɛr ɛ, ɩ̃ nɩ̃ɛ na wa k’ɩ̃ɩ wa ɩ a za tu tɩ ɓɩɩlɩ. ¹⁸ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ: a lɛn daar za a salom nɩ a tẽw na na cãa be a, kan-bi-pʋrɩ kãw za nɩ kan-bi-ŋmale kãw za kʋ̃ yi zaa a Wulu pʋɔ ɩ, ɛ gu a yele za baarʋ daar. ¹⁹ A lɛ so, sob nɛ na zawrɛ a nɛ-ƴãwnɩ pʋɔ nɔ-pʋrɩ woro sawfʋ a, ɛ wule a ʋ taabɛ bɛ mɩ̀ ɩrɛ a lɛ a, ʋ na ɩ n a pʋrɩ za a tẽ-vla-naalʋ pʋɔ; ɛ cɛ sob nɛ za na sawr a a, ɛ wule a ʋ taabɛ bɛ mɩ̀ sawr a, ʋ na ɩ n kpɛ̃ɛ a tẽ-vla-Naalʋ pʋɔ. ²⁰ Ɩ̃ sɩrɩ na yere kʋ̀rɛ nyɩ: a nyɩ yel-mɩnʋ bɛ wa zuo a Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ dem nɩ a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ dem a, nyɩ kʋ̃ kpɛ a tẽ-vla-Naalʋ pʋɔ ɩ.» ²¹ «Nyɩ wõ na kɛ́ bɛ tɩ yel a kʋ̀ a tɩ sãakʋm mɩnɛ: ‹Fʋ kʋ̃ kʋ́ nɩr ɛ; sob nɛ wa kʋ́ nɩr a, ʋ na cen nɩ ƴɛrʋ-maalʋ zie.› ²² Ɛ cɛ mãa yere na kʋ̀rɛ nyɩ: sob nɛ za na nyɛ̃ nɩ a ʋ yɛb suur a, na cen nɩ ƴɛrʋ-maalʋ zie tɩ yel a pɛr; nɩr wa yel a ʋ yɛb: ‹Dãbol ŋa!› ʋ sob na cen nɩ a ƴɛrʋ-dɩb-lãw-kpɛ̃ɛ niŋé. Ɛ nɩr wa yel ʋ: ‹Yãyaar sob ŋa!› ʋ na sɛwnɩ nɩ tẽ-faa vũu pʋɔ kpɛb. ²³ A na ɩ a ŋa a, fʋ̃ʋ wa cere nɩ a fʋ bawr-maal-bom a bawr-maal-kuur pɛr, ɛ a be fʋ tɩ tɩɛrɩ bãwnɩ a k’aa fʋ yɛb tɛr ɩ fʋ nɩ bom a, ²⁴ bɛr a fʋ bawr-maal-bom a bawr-maal-kuur niŋé, ɛ cen fʋ̃ʋ nɩ a fʋ yɛb lɛ tɩ kpɛ taa baarɩ, al pùorí, lɛb wa wa de a fʋ bawr-maal-bom kʋ̀ a Naaŋmɩn. ²⁵ Ɩ fʋ̃ʋ nɩ a fʋ dɔ̃ sob wõ taa fɔ̃w, nyɩ na cãa be a sɔr zu cere a ƴɛrʋ-maalʋ zie a; alɛ bɛ ɩ lɛ, ʋ nãá mab a nyɔw fʋ kʋ̀ a ƴɛr-maalɛ, a ƴɛr-maalɛ de b kʋ̀ a polisie mɩnɛ, bɛ lɔb fʋ ƴãw gaso pʋɔ. ²⁶ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ fʋ: fʋ̃ʋ bɛ wa ya tɩ tɔ a wɛ-bi-pɛ-baara a, fʋ bɛ be za na yi a be ɩ.» ²⁷ «Nyɩ wõ na kɛ́ bɛ tɩ yel a: ‹Fʋ kʋ̃ gã nɩ a fʋ tɔ pɔw ɛ.› ²⁸ Ɛ cɛ mãa yere na kʋ̀rɛ nyɩ: nɩr wa jɩrɛ ʋ tɔ pɔw vɔl-jɩrʋ a, ʋ gã nɩ ʋ na baarɩ a ʋ tɩɛrʋ pʋɔ. ²⁹ A fʋ dʋrʋ mimir wa tawr fʋ ƴãwn yel-bier pʋɔ a, ’lòw ír lɔb bɛr ʋ zãá nɩ fʋ; a fʋ ƴãgan zie kãw saa sãw a, alɛ sa bɛ na na lɔb fʋ fʋ za ƴãw a tẽ-faa pʋɔ a. ³⁰ Ɛ a fʋ dʋrʋ nũu wa tawr fʋ ƴãwn yel-bier pʋɔ a, ŋmãa ʋ lɔb bɛr ʋ zãá nɩ fʋ; a fʋ ƴãgan ɓɛrmɛ been kãw saa sãw a, alɛ sa bɛ na na lɔb fʋ fʋ za ƴãw a tẽ-faa pʋɔ a.» ³¹ «Bɛ mɩ̀ cãa na lɛ yel: ‹Nɩr wa zawrɛ a ʋ pɔw bɛrɛ a, ʋ maalɩ a zawr-bɛrʋ sɛbɛ kʋ̀ ʋ.› ³² Ɛ cɛ mãa yere na kʋ̀rɛ nyɩ: sob nɛ za na zawrɩ a ʋ pɔw bɛr, ɛ a bɛ ɩ kul-taa na bɛ tɛr sɔr a ƴãw n’a a, ʋ ƴãw ʋ na ʋ na maalɩ pɔw-gaa yel-bier. Ɛ nɩr wa kul pɔw bɛ na zawrɩ bɛr a, ʋ maal ɩ pɔw-gaa yel-bier.» ³³ «Nyɩ cãa na lɛ wõ kɛ́ bɛ tɩ yel ɩ a tɩ sãakʋm mɩnɛ: ‹Fʋ kʋ̃ pɔ ɛ bɛ ír a fʋ pɔɛ ɛ, ɛ cɛ fʋ na ír ɩ a pɔɛ za fʋ na pɔ n a Sore a bɛr.› ³⁴ Ɛ cɛ mãa yere na kʋ̀rɛ nyɩ: nyɩ ta mɩ́ pɔ towtow ɛ; nyɩ ta mɩ́ pɔ n a salom ɛ, a Naaŋmɩn naalʋ da-kɔw n’ʋ; ³⁵ nyɩ ta mɩ́ pɔ n a tẽsɔw ɛ, a ʋ gbɛɛ dɔwlʋ zie n’a; nyɩ ta mɩ́ pɔ n a Zeruzalɛm ɛ, a Na-kpɛ̃ɛ tẽ-kpɛ̃ɛ n’ʋ. ³⁶ Mɩ̀ ta mɩ́ pɔ n a fʋ zu ɛ, fʋ kʋ̃ tʋ̃ɔ ɩ a fʋ zukɔbr been kãw za ʋ pɛlɩ bɩɩ sɔb ɛ. ³⁷ Ʋ̃ʋ wa n’a a, nyɩ yel: ‹Ʋ̃ʋ›; ʋ̃ʋ’hʋ̃ wa n’a a, nyɩ yel: ‹Ʋ̃ʋ’hʋ̃›, a tɛwr a; yɛr-dɔwla za mɩ́ yi n a Faalʋ-sob zie.» ³⁸ «Nyɩ wõ na kɛ́ bɛ tɩ yel a: ‹Nɩr wa kpol fʋ mimir a, fʋ̃ʋ mɩ̀ kpol a ʋ mimir; ɛ nɩr wa ŋmɛ a fʋ nyɩ́ɩm ka a, fʋ̃ʋ mɩ̀ ŋmɛ a ʋ nyɩ́ɩm ka.› ³⁹ Ɛ cɛ mãa yere na kʋ̀rɛ nyɩ: nɩr na ɩrɛ a kpɩɛr nyɩ a, nyɩ ta mɩ́ yaa a san ɛ. Nɩr wa ɓa fʋ a dʋrʋ kɔrɩ́ a, fʋ̃ʋ lɛ cɩɩlɩ a gʋba kɔr kʋ̀ ʋ ʋ ɓa. ⁴⁰ Ɛ nɩr wa bɔbr k’ʋʋ maal ɩ fʋ ƴɛrʋ de a fʋ kpale a, bɛr ʋ a fʋ kpar-kpɛ̃ɛ ƴãw pʋɔ. ⁴¹ Nɩr wa fɛrɛ fʋ kɛ́ fʋ de a ʋ tuor tuo cen nɩ kilo been a, ɩ nyɩ cen kilo ayi. ⁴² Nɩr wa zɛlɛ bom a fʋ zie a, kʋ̀ ʋ, ɛ ta gur pùor cɔw a sob nɛ na bɔbr pɛ̃wfʋ a fʋ zie a ɩ.» ⁴³ «Nyɩ wõ na kɛ́ bɛ tɩ yel a: ‹Fʋ na nɔnɛ nɩ a fʋ tɔ sob, ɛ hɩ̃ɛn a fʋ dɔ̃ sob.› ⁴⁴ Ɛ cɛ mãa yere na kʋ̀rɛ nyɩ: nyɩ nɔnɛ a nyɩ dɔ̃ dem, ɛ puore kʋ̀rɛ a bɛlɩ dem na dɔwrɛ nyɩ a. ⁴⁵ Lɛ n’a nyɩ na sɩrɩ ɩ a nyɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a bibiir; bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ʋ mɩ́ ɩ n a ʋ mʋ̃tɔ̃w pur a poto-dem nɩ a nɩ-vɩɛlɩ ƴãw, ɛ ɩ a saa mĩ kʋ̀ a nɩ-mɩn nɩ a bɛlɩ dem na bɛ ɩ nɩ-mɩn a. ⁴⁶ Nyɩmɛ wa nɔnɛ a bɛlɩ dem na nɔnɛ nyɩ a tɛwr a, bʋ̃ʋ maalʋ n’a nyɩ na páw a Naaŋmɩn zie? A zuru-yar-dierbɛ tɛɛ za mɩ̀ ɩrɛ nɩ a lɛ! ⁴⁷ Ɛ nyɩmɛ wa puore a nyɩ yɛbr tɛwr a, yel-sɩza buor sob ʋ nyɩ mɩ́ maalɩ? A tɩbɛ dem tɛɛ za mɩ̀ ɩrɛ nɩ a lɛ. ⁴⁸ Lɛ so, a nyɩɩm a, nyɩ vɩɛl nyɩ za, mɛ̃ a lɛ a nyɩ tẽ-vla pʋɔ Sãà na vɩɛl ʋ za a.

¹ «Nyɩ gùre nyɩ tʋɔra vla, taa wa tuur a nyɩ puoru yel-bɛrɛ kɛ́ a sãá a nɩbɛ nyɛ̃ nyɩ ɛ, alɛ bɛ ɩ lɛ, nyɩ kʋ̃ páw maalʋ a nyɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a zie ɩ. ² A na ɩ a ŋa a, fʋ̃ʋ wa kʋ̀rɛ bom nɩ-kɔmɛ̃ a, ta ɩrɛ gɔmɛ̃ a nɩbɛ niŋé mɛ̃ a lɛ a nɩsaal-libelibe na mɩ́ ɩrɛ a puoru-diru pʋɔ nɩ a sɛɛ pʋɔ, k’aa nɩbɛ tʋ̃ɔ danɛ bɛ a ɩ; yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, bɛ páw nɩ a bɛ maalʋ baarɩ. ³ Fʋ̃ʋ a, fʋ̃ʋ wa kʋ̀rɛ bom nɩ-kɔmɛ̃ a, a fʋ gʋba nũu, ʋ ta bãw ʋlɩ bom nɛ a fʋ dʋrʋ nũu na ɩrɛ a ɩ. ⁴ A ŋa n’a a fʋ nɩ-kɔmɛ̃ sõwfʋ na sɔwlɩ, ɛ a fʋ Sãà Naaŋmɩn na mɩ́ nyɛ̃ bom za na sɔwlɩ a, na maalɩ fʋ na.» ⁵ «Nyɩmɛ wa puore a, nyɩ ta mɩ́ ɩrɛ mɛ̃ a nɩsaal-libelibe a ɩ: bɛ mɩ́ nɔnɛ na kɛ bɛ ar sa-ƴẽwn a puoru-diru pʋɔ nɩ a sɔ-carɩ pʋɔ puore, k’aa nɩbɛ za tʋ̃ɔ nyɛ̃ bɛ. Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, bɛ páw nɩ a bɛ maalʋ baarɩ. ⁶ Fʋ̃ʋ a, fʋ̃ʋ wa puore a, kpɛ tɔl a fʋ di-pɛ-baara za pʋɔ, pàw a pan ɛ puore a fʋ Sãà Naaŋmɩn na be a be, a zi-sɔwla ʋl pʋɔ a. A fʋ Sãà Naaŋmɩn na mɩ́ nyɛ̃ bom za na sɔwlɩ a, na maalɩ fʋ na. ⁷ Nyɩmɛ mɩ́ wa puore a, nyɩ ta mɩ́ puule a ƴɛr-been kʋra lɛ mɛ̃ a tɩbɛ dem a ɩ: bɛ mɩ́ manɛ kɛ bɛlɛ wa ƴɛrɛ yaga a n’a a Naaŋmɩn na de a bɛ puoru. ⁸ A na ɩ lɛ a, nyɩ ta ɩrɛ mɛ̃ a bɛl a ɩ, a nyɩ Sãà Naaŋmɩn mɩ́ bãw nɩ a nyɩ bʋ̃-bɔbra ɛ nyɩ bɛ zɛlɩ ʋ sɛr ɛ. ⁹ A na ɩ lɛ a, a nyɩɩm, nyɩ mɩ́ puore a ŋa: ‹Tɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ, a nɩbɛ za, bɛ bãw kɛ fʋ̃ʋ n’ɩ a Naaŋmɩn na ɩ sõw a, ¹⁰ a fʋ naalʋ, ʋ wa, a fʋ pʋ-tɩɛrʋ, ʋ maalɩ a tẽw zu mɛ̃ a tẽ-vla pʋɔ a. ¹¹ Kʋ̀ tɩ a dɩ̃a dɩb tɩ na bɔbr a. ¹² Dɩ a tɩ sãwna suur kʋ̀ tɩ, mɛ̃ a lɛ a tɩɩm tɛɛ za na mɩ́ dɩ suur kʋ̀ a bɛlɩ dem na sãw tɩ a. ¹³ Ta saw a bɛlʋ ta tɩ ɛ, ɛ faa tɩ a Faalʋ-sob nuru pʋɔ. [Fʋ̃ʋ sɩrɩ so naalʋ nɩ kpɛnʋ nɩ danʋ, a yome yome za. Amɛn.]› ¹⁴ Sɩza n’a, nyɩmɛ mɩ́ wa dɩ a nɩsaalbɛ sãwna suur kʋ̀ bɛ a, a nyɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a, mɩ̀ na mɩ́ dɩ n a nyɩ sãwna suur kʋ̀ nyɩ. ¹⁵ Ɛ cɛ nyɩmɛ bɛ mɩ́ wa dɩ a nɩsaalbɛ sãwna suur kʋ̀ bɛ a, a nyɩ Sãa mɩ̀ kʋ̃ dɩ a nyɩ sãwna suur kʋ̀ nyɩ ɛ.» ¹⁶ «Nyɩmɛ mɩ́ wa tɛr a mʋta-tuo a, nyɩ ta mɩ́ kʋɔlɛ mɛ̃ a nɩsaal-libelibe a ɩ, bɛ mɩ́ sãw nɩ niwn k’aa nɩbɛ za nyɛ̃ bɛ na tɛr a mʋ̃ta-tuo a. Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, bɛ páw nɩ a bɛ maalʋ. ¹⁷ Ɛ cɛ fʋ̃ʋ a, fʋ̃ʋ wa tɛr a mʋta-tuo a, fʋ̃ʋ pɛw a fʋ niwn ɛ zɛ a fʋ zu kãa-nyũu, ¹⁸ a nɩbɛ ta bãwnɩ a fʋ na tɛr mʋta-tuo a ɩ, a fʋ Sãà Naaŋmɩn na nyɛrɛ bom za na sɔwlɩ a, na maalɩ fʋ na.» ¹⁹ «Nyɩ ta bɔbr na-bome gbõne taa a tẽw zu ka, mɔwr nɩ zãzule na mɩ́ sãwnɛ bɛrɛ, ɛ a nyãnyuwr mɩ́ kar a pamɛ ɛ kpɛ zu a ɩ. ²⁰ Nyɩ nɩ̃ɛ bɔbr na-bome gbõne taa a tẽ-vla pʋɔ, be mɔwr nɩ zãzule na bɛ sãwnɛ bɛrɛ a, ɛ nyãnyuwr bɛ karɛ a pamɛ bɛrɛ ɛ zure a. ²¹ A be a fʋ na-bome na be a, be n’a a fʋ tɩɛrʋ mɩ̀ na be.» ²² «A mimie n’ɩ a ƴãgan fɩ̃tɩlɛ. A fʋ mimie wa ɩ mimi-kpɛn a, a fʋ ƴãgan za na be n cãa pʋɔ; ²³ ɛ cɛ a fʋ mimie wa ɩ mimi-sãwnɩ a, a fʋ ƴãgan za na be n lige pʋɔ. A na ɩ lɛ a, a cãa na be a fʋ pʋɔ a, wa ɩ lige a, nyɛ̃ lige na pãa sɛw a!» ²⁴ «Nɩr za kʋ̃ tʋ̃ɔ ɩ na-mɩnɛ ayi tõ-tõ-bie ɩ: ʋ na hɩ̃ɛn nɩ a dãw-niwn sob, ɛ nɔnɛ a ayi sob; bɩɩ ʋ na tu n a kãw pùor, ɛ bɛr a kãw. Nyɩ kʋ̃ tʋ̃ɔ lãw ɩ a Naaŋmɩn nɩ a libir tõ-tõ-biir ɛ.» ²⁵ «Lɛ so, ɩ̃ yere kʋ̀rɛ nyɩ: a nyɩ nyɔ-vʋʋrʋ ƴãw a, nyɩ ta tɩɛrɛ bʋ̃ʋ n’ʋ nyɩ na dɩ ɛ; ɛ a nyɩ ƴãgan ƴãw a, nyɩ ta tɩɛrɛ bʋ̃ʋ n’ʋ nyɩ na su ɛ. A nyɔ-vʋʋrʋ bɛ zuo a bʋ̃-dɩrɩ ɛ? Ɛ a ƴãgan bɛ zuo a bʋ̃-suuri ɛ? ²⁶ Nyɩ nyɛ̃ a mʋ̃ɔ pʋɔ lili a, a bɛ bʋ̀rɛ ɩ, bɛ cɩɛr ɛ, bɛ suur bowe pʋɔ ɩ, ɛ a nyɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a, guole a; nyɩ bɛ zuo a lili polpol lɛ ɩ? ²⁷ Nyɩ buor sob ʋ na tɩɛrɛ za, wa ɩ a ʋ nyɔ-vʋʋrʋ ʋ wõwme dɔwlɩ blã? ²⁸ A bʋ̃-suuri ƴãw a, bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ mɩ́ dɩ tuo tɩɛrɛ? Nyɩ jɩr nyɛ̃ a lɛ a poru mɔ̃-puuru na mɩ́ bule ìre a: a bɛ tone wone tuo ɛ, bɛ wobr pɛnɛ ɩ, ²⁹ ɛ cɛ mãa n’ʋ yere kʋ̀rɛ nyɩ, a Salomɔ̃ tɔr za, nɩ a ʋ dɛpaalʋ vɩɛlʋ za, bɛ tɩ su ta a mɔ̃-puuru a ŋa been kãw za ɩ. ³⁰ A Naaŋmɩn mɩ́ wa su a poru pʋɔ mʋ̃ɔ a ŋa a, al na mɩ́ be dɩ̃a ɛ bio bɛ na lɔb a ƴãw vũùmí a, ʋ na ɩ n ŋmɩn kʋ̃ su nyɩ vla zuo lɛ, nyɩɩm a Naaŋmɩn-sawfʋ na bɛ saalɩ a! ³¹ A na ɩ lɛ a, nyɩ ta mɩ́ dɩ tuo tɩɛrɛ yere nɩ: bʋ̃ʋ n’ʋ tɩ na dɩ? Bʋ̃ʋ n’a tɩ na nyũ? Bʋ̃ʋ n’ʋ tɩ na su ɛ? ³² Tɩbɛ dem nɛ bɛ mɩ́ bɔbr a a ŋa za kʋra lɛ. Ɛ cɛ a nyɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a, bãwnɩ a na nyɩ na tɛr a a ŋa za yel-ɩra a. ³³ Nyɩ mɩ́ de niwn bɔbr a Naaŋmɩn-Naalʋ nɩ a ʋ nyɔ-vʋʋr-vla, ʋʋ na kʋ̀ nyɩ nɩ a al za na baa cɛ a dɔwlɩ. ³⁴ A na ɩ lɛ a, nyɩ ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ a bio ƴãw ɛ, a bio na tɛr ɩ a ʋ mɩŋa tɩɛrʋ. Bibir za nɩ ʋ balʋ.»

¹ «Nyɩ taa bãwnɛ nɩr kãw za yele ɩ, ɛ a Naaŋmɩn mɩ̀ kʋ̃ bãw a nyɩ dem ɛ. ² A lɛ nyɩ na sɩrɩ bãwnɛ a nyɩ taabɛ yele a, lɛ n’a a Naaŋmɩn mɩ̀ na bãw a nyɩ dem kʋ̀ nyɩ; a bʋ̃-mána ʋl nyɩ na tɛr manɛ nɩ a, ʋlɛ n’ʋ ʋ mɩ̀ na man nɩ kʋ̀ nyɩ. ³ Bʋ̃ʋ n’ʋ so fʋ jɩrɛ a sawle na be a fʋ yɛb mímírí a, ɛ nɩ̃ɛ bɛ nyɛ̃ a wɛw na be a fʋ dem pʋɔ a? ⁴ Ŋmɩŋmɩn n’a fʋ na tʋ̃ɔ yel a fʋ yɛb: ‹Ɩ ɩ̃ ír sawle bɛr a fʋ mímírí›, ɛ wɛw nɩ̃ɛ be a fʋ dem pʋɔ? ⁵ Nɩsaal-libelibe ŋa, ír a wɛw bɛr a fʋ mímírí baarɩ, lɛ n’a fʋ na nyɛrɛ ír a sawr bɛr a fʋ yɛb mímírí.» ⁶ «Nyɩ ta mɩ́ de a bʋ̃-sõw ƴãw baar ɛ, nyɩ mɩ̀ ta mɩ́ lɔb a nyɩ lɛgɛ ƴãw dobaar ɛ, a nãá mab a nɛb a, ɛ lɩɛbɩ a nyɩ ƴãw.» ⁷ «Nyɩ mɩ́ zɛlɩ, bɛ na kʋ̀ nyɩ na; nyɩ mɩ́ bɔbr, nyɩ na páw na; nyɩ mɩ́ kpawrɩ a pan, bɛ na yuo nyɩ na. ⁸ Sob nɛ za na zɛlɛ a, bɛ mɩ́ kʋ̀ ʋ na, sob nɛ za na mɩ́ bɔbr a, ʋ mɩ́ páw na; sob nɛ za na kpawrɛ a pan a, bɛ mɩ́ yuo ʋ na. ⁹ A nyɩ buor sob ʋ, a bie na zɛlɛ dipɛ̃ ʋ de kʋsɩɛr kʋ̀ ʋ? ¹⁰ Bɩɩ ʋ na zɛlɛ zʋ́m, ʋ nyɔw waab kʋ̀ ʋ? ¹¹ A nyɩɩm na ɩ nɩ-faar a, nyɩmɛ wa bãw bʋ̃-vɩɛlɩ mɩ́ kʋ̀ a nyɩ bibiir a, ŋmɩŋmɩn za n’a a nyɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a, kʋ̃ kʋ̀ bʋ̃-vɩɛlɩ zuo lɛ, a bɛlɩ dem na zɛlɛ ʋ a? ¹² A na ɩ lɛ a, bom nɛ za nyɩ na bɔbr k’aa nɩbɛ ɩrɛ a nyɩ zie a, nyɩ mɩ́ ɩrɛ a bɛ zie: a Wulu na be a Mõyiir-Wulu sɛbɛ pʋɔ nɩ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ sɛbr pʋɔ a n’ɩ a ŋa.» ¹³ «Nyɩ tu a dɩ̃dɔr fɩɩra ƴãw kpɛ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a bɔrʋ dɩ̃dɔr yɛlmɛ̃ na, ɛ a ʋ sɔr ɩ mɔlɛ, ɛ nɩ-yaga nɛ bɛ tuur ʋ. ¹⁴ Ɛ cɛ a nyɔ-vʋʋrʋ dɩ̃dɔr ɩ n fɩɩra, ɛ a ʋ sɔr kpɛmɛ, ɛ nɩbɛ blã lɛ n’a mɩ́ nyɛ̃ ʋ.» ¹⁵ «Nyɩ gùre nyɩ tʋɔra a Naaŋmɩn-ƴɛr-man-bɛlɛ-bɛlɛ mɩnɛ ƴãw. Bɛ mɩ́ sɔwl ɩ bɛ tʋɔra ɩ mɛ̃ pi-nyan a, waar a nyɩ zie, ɛ cɛ a bɛ pʋ̃ɔmɩ́ bɛ ɩ wɛ-ba-karɩ. ¹⁶ A bɛ ɩ-ɩrɩ zie n’a nyɩ na bãw bɛ. Ãa dãw pɔr divɛ̃ tɩɩr wɔ̃mɛ gɔ-tɩɛ zu, bɩɩ pɔr kãkamɛ sãsã-tɩɛ zu? ¹⁷ Tɩ-vla za mɩ́ wɔ̃ n wɔ̃-vɩɛlɩ, ɛ tɩ-sãwna wɔ̃ wɔ̃-faar. ¹⁸ Tɩ-vla kʋ̃ tʋ̃ɔ wɔ̃ wɔ̃-faar ɛ, ɛ́ tɩ-sãwna mɩ̀ kʋ̃ tʋ̃ɔ wɔ̃ wɔ̃-wɩɛlɩ ɛ. ¹⁹ Tɩɛ nɛ za na bɛ wɔ̃nɛ wɔ̃-vɩɛlɩ a, bɛ mɩ́ cɛ ʋ na lɔb ƴãw vũùmí. ²⁰ A na ŋmɛ̃ a ŋa a, a bɛ ɩ-ɩrɩ zie n’a nyɩ na bãw a Naaŋmɩn-ƴɛr-man-bɛlɛ-bɛlɛ mɩnɛ.» ²¹ «A bɛlɩ dem na mɩ́ yere a ɩ̃ zie: ‹Sore e, Sore e›, bɛlɛ bɛ nɛ bɛ na kpɛ a tẽ-vla-naalʋ pʋɔ ɩ, a bɛl na maalɛ a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a pʋ-tɩɛrʋ a, bɛlɛ nɛ bɛ na kpɛ a tẽ-vla-Naalʋ pʋɔ. ²² A ƴɛrʋ-maalʋ bibir a, nɩ-yaga na yere nɩ a ɩ̃ zie: ‹Sore e, a fʋ yúor ƴãw bɛ tʋ̃ɔ n’a tɩ tɩ ƴɛr Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ ƴɛrʋ ɛ? A fʋ yúor ƴãw bɛ tʋ̃ɔ n’a tɩ tɩ diw kɔ̃tɔmɛ ɩ? A fʋ yúor ƴãw bɛ tʋ̃ɔ n’a tɩ tɩ maalɩ nɔ-ɓãa-yele yaga ɩ?› ²³ Lɛ n’a ɩ̃ na yel kʋ̀ bɛ: ‹Ɩ̃ bɛ dãw bãw nyɩ towtow ɛ, nyɩ cen taw zaa a ɩ̃ zie, nyɩɩm na ɩrɛ ɩ-faar a!› » ²⁴ « A na ɩ a ŋa a, nɩr za na bɛrɛ wone a ƴɛr-bie a ŋa ɩ̃ na ƴɛr a ƴɛrɛ ŋa ɛ tuur a a, ʋ ŋmɛ̃ na taa nɩ yã-bãwnɛ na ŋmãa a ʋ yir kʋsɛ-pan zu a. ²⁵ A saa mĩ na, a kʋ̃ɔnɩ da taa siw, sɛsɛb-bɛrɛ fu na ŋmɛ a yir ŋa, ʋʋ bɛ lo ɩ: bɛ sʋ̃ɔ́ nɩ a ʋ pɛr kʋsɩɛr zu. ²⁶ Ɛ nɩr za na bɛrɛ wone a ƴɛr-bie a ŋa ɩ̃ na ƴɛr a ƴɛrɛ ŋa ɛ bɛ tuur a, ʋ ŋmɛ̃ na taa nɩ dãbol na ŋmãa a ʋ yir biire zu a. ²⁷ A saa mĩ na, a kʋ̃ɔnɩ da taa siw, sɛsɛb-bɛrɛ fu na ŋmɛ a yir ŋa ʋ lo, lo sãw ʋ za.» ²⁸ A Yeezu na tɩ ƴɛr a ƴɛrʋ a ŋa za baarɩ a, nʋɔr tɩ ɓãa nɩ a zu-sɛbla a ʋ wulu ƴãw; ²⁹ ʋ bɛ tɩ wule bɛ mɛ̃ a bɛ Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ a ɩ, ʋ tɩ wule bɛ na mɛ̃ nɩr na tɛr a wulu fãw a.

¹ A Yeezu na tɩ yi a tãw zu siwr a, nɩ-yaga yaga tɩ tu ʋ na. ² Bɛ wa bere na kɔ̃w kãw taw pɩɛl ʋ, lo gbĩ dume a ʋ niŋé ɛ yel ʋ: «Sore e, fʋ̃ʋ wa bɔbr a, fʋ na tʋ̃ɔ na ɩ ɩ̃ lɛb vɩɛl.» ³ A Yeezu tɩ dɔl ɩ nũu tɔ n ʋ ɛ yel: «Ɩ̃ bɔbr a, lɛb vɩɛl.» Ɛ daadaa lɛ, a ʋ kɔnʋ baarɩ. ⁴ Al pùorí, a Yeezu tɩ yel ʋ na: «Taa wa nanɩ manɛ a yel ŋa kʋ̀rɛ nɩr za ɩ. Ɛ cɛ cen a bawr-maalɛ tɩ jɩr fʋ kaa, ɛ fʋ tɩr a bawr-maal-bom ʋl a Mõyiir na yel kɛ bɛ mɩ́ tɩr a, a wul bɛ za kɛ fʋ lɛb a vɩɛl.» ⁵ A Yeezu na tɩ kpɩɛr a Kafarnawɔm tẽw pʋɔ a, sojarɩ kʋba nɩ-kpɛ̃ɛ kãw tɩ taw na pɩɛl ʋ zɛlɛ ʋ yãayãa ⁶ yere nɩ: «Sore e, a ɩ̃ tõ-tõ-bie gbɛr a gã a yir, ʋ wone nɩ tuo yaga za.» ⁷ A Yeezu tɩ yel ʋ na: «Ɩ̃ na cen na tɩ sanɩ ʋ.» ⁸ Ɛ cɛ a sojarɩ kʋba nɩ-kpɛ̃ɛ tɩ lɛb a yel: «Sore e, ɩ̃ bɛ sɛwnɩ kɛ fʋ wa kpɛ a ɩ̃ yir ɛ, ɛ cɛ ƴɛr ƴɛr-bi-been yõ ɛ a ɩ̃ tõ-tõ-bie na sanɩ na. ⁹ Mãa mɩŋa tɛr ɩ nɩ-bɛrɛ, ɛ mɩ̀ dɩ nɩ-kpɛ̃ɛnʋ sojarɩ zu. Ɩ̃ mɩ́ yel ɩ a kãw: ‹Cen›, ʋ cen; ɛ yel a ƴẽn sob: ‹Wa›, ʋ wa, ɛ yel a ɩ̃ tõ-tõ-bie: ‹Ɩ bom ŋa›, ʋ ɩ ʋ.» ¹⁰ A Yeezu na tɩ wõ a ƴɛr-bie a ŋa a, ʋ nyɔw nɩ nʋɔr, ɛ yel a bɛlɩ dem na tɩ tuur ʋ a: «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ: ɩ̃ bɛ nyɛ̃ a Naaŋmɩn-sawfʋ ŋa tɔ nɩr kãw za zie a Ɩsɩrayɛl tẽw pʋɔ ɩ. ¹¹ Ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, nɩ-yaga na yi n saa-pɛrɩ́ nɩ mʋ̃tɔ̃w-kpɛb-zie wa lãw nɩ a Abraham nɩ a Ɩzaakɩ nɩ a Zakɔb a tẽ-vla-naalʋ cuw dɩb pʋɔ, ¹² ɛ́ bɛ nɩ̃ɛ diw a tẽ-vla-Naalʋ bibiir bɛr yẽw lige pʋɔ; be n’a bɛ na kone ’wɔbr ɩ nyɩ́mɛ́.» ¹³ Al pùorí, a Yeezu tɩ yel ɩ a sojarɩ kʋba nɩ-kpɛ̃ɛ: «Kule! A tu a fʋ zie mɛ̃ a lɛ fʋ na saw de a!» Ɛ a pɛr nɛ pʋɔ, a ʋ tõ-tõ-bie tɩ sanɩ na. ¹⁴ A Yeezu na tɩ cen Pɩɛr yir a, ʋ tɩ nyɛ̃ nɩ a Pɩɛr dɩɛm-mã ʋ gã nɩ ƴã-tʋlʋ. ¹⁵ Ʋ tɩ tɔ n a ʋ nũu, a ƴã-tʋlʋ bɛr ʋ, ʋ ìr kaarɛ a ʋ zie. ¹⁶ A zaanʋɔra na wa ta a, bɛ tɛr ɩ kɔ̃tɔ̃-ìrbɛ yaga wa n a Yeezu zie; ʋ tɩ diw nɩ a kɔ̃tɔ̃-faar nɩ ƴɛr-bi-been yõ ɛ sanɩ a baalbɛ za, ¹⁷ k’aa lɛ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Ɩzayi na sɛb yel a, tʋ̃ɔ tu: «Ʋlɛ n’ʋ de a tɩ nɩ-kɔwlʋ, ɛ tuo a tɩ baalʋ.» ¹⁸ A Yeezu na tɩ nyɛ̃ a zu-sɛbla na ŋmãa viiri koli ʋ a, ʋ yel ɩ a ʋ po-tuurbɛ kɛ́ bɛ ɩ bɛ gãw a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ gãwn. ¹⁹ Naaŋmɩn-Wulu sɛ-sɛbrɛ kãw tɩ taw na ta yel ʋ: «Wul-wul-kara a, ɩ̃ na tuur fʋ nɩ zie nɛ za fʋ na cere a.» ²⁰ A Yeezu tɩ sɔw ʋ na: «A tʋrbaar tɛr ɩ bɔwrɩ kpɩɛr, ɛ a mʋ̃ɔ pʋɔ lili tɛr cowr, ɛ cɛ a Nɩsaal Bie ʋl bɛ tɛr zie na mɩ́ gã pɩ̃ɛnɩ ɛ.» ²¹ A ʋ po-tuure ƴẽn sob kãw tɩ yel ʋ na: «Wul-wul-kara a, kʋ̀ m sɔr ɩ̃ cen tɩ ũù a ɩ̃ sãà baarɩ.» ²² Ɛ cɛ a Yeezu tɩ sɔw ʋ na: «Tuur mɛ̃, ɛ bɛr a kũuni bɛ ũune a bɛ kũuni.» ²³ A Yeezu tɩ kpɛ n a gbor pʋɔ, ɛ a ʋ po-tuurbɛ bɩɛlɛ ʋ. ²⁴ Bɛ wa bere na sɛsɛ-kpɛ̃ɛ kãw cɛr a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ zu, a kʋ̃ɔ mie tɩ faar na ìr pàw a gbor. Ɛ cɛ a Yeezu ʋl tɩ gúre na. ²⁵ A ʋ po-tuurbɛ tɩ taw na ta sɩ̃wnɛ ʋ yere nɩ: «Sore e, faa tɩ, tɩ kpiir a!» ²⁶ Ʋ tɩ yel bɛ na: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ, nyɩɩm a Naaŋmɩn-sawfʋ na bɛ saalɩ a?» Lɛ n’a ʋ tɩ ìr ar ɛ tanɩ a sɛsɛb nɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ, a zie ŋmãa vʋʋrʋ cɩ̃ɩɩ! ²⁷ A nɩbɛ tɩ nyɔw nɩ nʋɔr yere nɩ: «Ãa n’ɩ a sob ŋa, a sɛsɛb nɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ za wa sawr a ʋ nʋɔr?» ²⁸ A Yeezu na tɩ gãw a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ ta a Gadara tẽw a, kɔ̃tɔ̃-ìrbɛ ayi kãw tɩ yi n yarʋ pʋɔ tuor ʋ. A bɛ po-tuolu zũú, nɩr za bɛ tɩ saw tuur a sɔr ʋl ɛ. ²⁹ Bɛ tɩ ŋmɩɛr ɩ cɛlsɩ yere nɩ: «Bʋ̃ʋ n’a jɩrɛ fʋ, Naaŋmɩn Bie e? Fʋ wa na kɛ fʋ wa sɔbr tɩ niwn ɛ a daar bɛ ta sɛr ɛ?» ³⁰ Zɩ̃ kɛ doba-yaga yaga tɩ ar a zãá blã a be bɔbr a bʋ̃-dɩrɩ. ³¹ A kɔ̃tɔmɛ tɩ zɛlɛ nɩ a Yeezu yere nɩ: «Fʋ̃ʋ wa diwr tɩ a, fʋ̃ʋ ƴãw tɩ cen tɩ kpɛ a dobaar a ŋa pʋɔ.» ³² A Yeezu tɩ yel a na: «Nyɩ cen.» A tɩ yi na cen tɩ kpɛ a dobaar pʋɔ. A dobaar za tɩ yi a tãw na ɩ cũgbulu a zu, ɛ dãw taa tɩ lo a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ tu kʋ̃ɔ. ³³ A doba-cɩ̃ɩnbɛ tɩ zɔ na kul a tẽw pʋɔ tɩ manɩ a za, lãw nɩ a kɔ̃tɔ̃-ìrbɛ yele. ³⁴ Lɛ n’a a tẽw dem za tɩ yi tuori a Yeezu; bɛ na wa nyɛ̃ ʋ a, bɛ zɛlɩ ʋ na k’ʋʋ yi zaa a bɛ tẽw pʋɔ.

¹ A Yeezu tɩ kpɛ n a gbor lɛb gãw a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ cen a ʋ tẽw. ² Nɩbɛ bɛ mɩnɛ tɩ tuo nɩ gbɛr bʋ̃-gana zu wa n a ʋ zie. A Yeezu na tɩ nyɛ̃ bɛ saw de Naaŋmɩn a, ʋ yel ɩ a gbɛr: «Ɩ̃ bie e, ɓãa ƴãw, a fʋ yel-bebe suur dɩ na.» ³ Zɩ̃ kɛ Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ bɛ mɩnɛ kãw tɩ tɩɛrɛ nɩ bɛ pʋɔ: «A nɩr ŋa tʋʋr ɩ Naaŋmɩn zʋmɛ!» ⁴ A Yeezu na tɩ bãw a bɛ tɩɛrʋ a, ʋ sowri bɛ na: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so a tɩɛr-faar a ŋa be a nyɩ zie? ⁵ Abobe sob a ɩ mɔlɛ zuo, ɩ̃ na na yel: ‹A fʋ yel-bebe suur dɩ na›, bɩɩ ɩ̃ na na yel: ‹Ìr cere a?› ⁶ Ɩ̃ bɔbr a kɛ nyɩ bãwnɩ a, a Nɩsaal Bie tɛr ɩ a yel-bebe suur dɩ-kʋ̀b fãw a tẽw zu ka.» Lɛ n’a ʋ tɩ yel a gbɛr: «Ìr ɓaw a fʋ bʋ̃-gana kule nɩ a fʋ yir.» ⁷ A nɩr nɛ tɩ ìr a kul a ʋ yir. ⁸ A zu-sɛbla na tɩ nyɛ̃ a ŋa a, dɛ̃bɩ̃ɛ tɩ nyɔw bɛ na, ɛ̀ bɛ tɩ íre a Naaŋmɩn yúor-vɩɛlʋ-danʋ, ʋl na kʋ̀ a fãw ŋa tɔ a nɩsaalbɛ a. ⁹ A Yeezu na tɩ yi a be cere tɔlɛ a, ʋ nyɛ̃ nɩ dɛb kãw, a yúor na dɩ kɛ Matie a, ʋ zɩ̃ a ʋ tome zie, a zuru-yar deb zie. Ʋ tɩ yel ʋ na: «Tuur mɛ̃!» A Matie tɩ ìr a tu ʋ. ¹⁰ Zɩ̃ kɛ a Yeezu na tɩ be a Matie yir dɩrɛ a, zuru-yar-dierbɛ nɩ yel-bier-maalbɛ tɩ wa na wa lãw nɩ ʋlɛ nɩ a ʋ po-tuurbɛ dɩrɛ. ¹¹ A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ na tɩ nyɛ̃ a lɛ a, bɛ tɩ yel ɩ a ʋ po-tuurbɛ: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so a nyɩ Wul-wul-kara lãw nɩ a zuru-yar-dierbɛ nɩ a yel-bebe dem dɩrɛ?» ¹² A Yeezu na tɩ wõ a a, ʋ yel a: «Nɩ-kpɛn bɛ tɛr dɔwta yel-ɩra ɩ, baalbɛ nɛ bɛ mɩ́ tɛr a ʋ yel-ɩra. ¹³ Nyɩ cen tɩ zànɩ a Sɛb-sõw ƴɛr-bie a ŋa pɛr: ‹Nɩ-baal-zɔba n’a ɩ̃ bɔbr, bawr bɛ n’a ɩ.› Ɩ̃ sɩrɩ bɛ wa k’ɩ̃ɩ wa bʋɔlɩ nɩbɛ na tɩɛrɛ kɛ bɛ ɩ n nɩ-mɩn a ɩ, nɩbɛ na bãw kɛ bɛ ɩ n yel-bebe dem a bʋɔlʋ n’a ɩ̃ wa.» ¹⁴ A Zã-Bati po-tuurbɛ tɩ taw na ta a Yeezu zie sowr ʋ: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so tɩɩm nɩ a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ mɩ́ tɛr a mʋta-tuo, ɛ a fʋ po-tuurbɛ bɛl, bɛ mɩ́ tɛr?» ¹⁵ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Kul-taa cuw dem na tʋ̃ɔ na tɛr pʋ-sãwna lɛn daar za a dɛb-sãan na be a bɛ sɔgɔ a bɩɩ? Ɛ cɛ bibie waar a na vɩɛ, bɛ na ír a dɛb-sãan a bɛ sɔgɔ, lɛn daar a bɛ na mɩ́ tɛr a mʋta-tuo. ¹⁶ Bɛ bɛ dãw de pɛn-paala ɓe n kpar-kʋra ɩ; a pɛn-paala ŋa mɩ́ tawr ɩ a kpar-kʋra pɛn, a vʋɔr mɩ́ lɛb bãw yɛ̀lɩ̀. ¹⁷ Bɛ mɩ̀ bɛ dãw de divɛ̃ paala ƴãw wɔ-gbã-kore pʋɔ ɩ, alɛ bɛ ɩ lɛ, a wɔ-gban mɩ́ pur a, a divɛ̃ cir, ɛ a wɔ-gban sãw. Bɛ nɩ̃ɛ na mɩ́ ƴãw divɛ̃ paala wɔ-gbã-paalɛ pʋɔ, lɛ n’a a za ayi mɩ́ gã.» ¹⁸ A Yeezu na tɩ cãa ƴɛrɛ a a ŋa a bɛ zie a, Zifʋ mɩnɛ nɩ-kpɛ̃ɛ kãw tɩ taw na ta lo gbĩ dume a ʋ niŋé ɛ yel: «A ɩ̃ pɔwyale ŋmãa nɩ vʋʋrʋ a ƴɛrɛ ŋa, ɛ cɛ wa ír a fʋ nũu dɔwlɩ a ʋ zu, ʋʋ na lɛb a vʋʋrɛ.» ¹⁹ A Yeezu tɩ ìr a tuur ʋ, ʋlɛ nɩ a ʋ po-tuurbɛ. ²⁰ Zɩ̃ kɛ pɔw kãw a sɩɛ na tɩ cire maalɩ yome pie nɩ ayi a, tɩ yi n a pùorí wa tɔ a Yeezu kparʋ zʋɔrɛ. ²¹ Ʋ tɩ yere nɩ ʋ tʋɔra: «Mãa tʋ̃ɔ ɩ mɛ̃ ɩ̃ páw nɩ a ʋ kparʋ tɛwr tɔ a, ɩ̃ na sanɩ na.» ²² Ɛ cɛ a Yeezu na tɩ lɩɛbɩ nyɛ̃ ʋ a, ʋ yel ʋ na: «Ɩ̃ pɔwyaa a, ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ, a fʋ Naaŋmɩn-sawfʋ faa fʋ na.» Ɛ a pɛr nɛ pʋɔ, a pɔw baalʋ tɩ sanɩ na. ²³ A Yeezu na tɩ ta a nɩ-kpɛ̃ɛ yir a, ʋ nyɛ̃ nɩ nɩbɛ na pɛblɛ weli a, nɩ zu-sɛbla na damnɛ a. Ʋ tɩ yel a: ²⁴ «Nyɩ taw zaa, a pɔwle bɛ kpi ɛ, gʋ̃ɔ n’a ʋ gúre.» Ɛ cɛ bɛ tɩ ɩrɛ ʋ na laar. ²⁵ Bɛ na wa diw a nɩbɛ za bɛ yi a, a Yeezu tɩ kpɛ na nyɔw a pɔwle nũu, ɛ ʋ ìr. ²⁶ A yel ŋa tɩ yi na pàw a zie ʋl za. ²⁷ A Yeezu na tɩ yi a be cere tɔlɛ a, zɔn ayi kãw tɩ tuur ʋ na ŋmɩɛr cɛlsɩ yere nɩ: « Daviir bi-dɛb ɩ, zɔ tɩ nɩbaalʋ!» ²⁸ A Yeezu na wa ta a yir a, a zɔn taw na ta a ʋ zie, ʋ sowri bɛ: «Nyɩ saw na k’ɩ̃ɩ na tʋ̃ɔ na ɩ a lɛ ɛ?» Bɛ sɔw: «Ʋ̃ʋ, Sore e, tɩ saw na!» ²⁹ Lɛ n’a a Yeezu tɩ tɔ a bɛ mimie ɛ yel: «A tu a nyɩ zie mɛ̃ a lɛ nyɩ na saw de a.» ³⁰ Ɛ a bɛ mimie tɩ nyɛrɛ. Al pùorí, a Yeezu tɩ yel bɛ na lãw nɩ tanʋ za: «Nyɩ gu vla taa ɩrɛ nɩr za wa bãwnɩ a ɩ!» ³¹ Ɛ cɛ bɛ tɩ yire na wa baarɛ ɛ manɩ a ʋ yele pàw a zie ʋl za. ³² Bɛ na tɩ yire a, nɩbɛ kãw tɩ tɛr ɩ wõw-takpal na íre kɔ̃tɔmɛ a, wa n a Yeezu zie. ³³ A Yeezu na wa diw a kɔ̃tɔ̃n baar a, a wõw-takpal tɩ ƴɛrɛ na. A tɩ ɩ n nɔ-ɓãa-yel a zu-sɛbla za zie bɛ yere: «Nɩr bɛ dãw nyɛ̃ a a ŋa taabɛ a Ɩsɩrayɛl tẽw pʋɔ ɩ!» ³⁴ Ɛ cɛ a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ tɩ yere na: «A kɔ̃tɔmɛ za nãà fãw zũú n’a ʋ diwr a kɔ̃tɔmɛ.» ³⁵ A Yeezu tɩ cɔlɛ nɩ a tẽ-bɛrɛ nɩ tẽli, kanɛ nɩ a nɩbɛ a bɛ puoru-diru pʋɔ, ɛ hiere a tẽ-vla-naalʋ Yel-nʋ̃ɔ̀, ɛ sanɛ a baalʋ za nɩ a nɩ-kɔwlʋ za. ³⁶ Ʋ na tɩ nyɛ̃ a zu-sɛbla a, nɩbaalʋ tɩ kpɛ ʋ nɩ a bɛ ƴãw; bɛ tɩ bal bal a gã mɛ̃ píir na bɛ tɛr cɩ̃ɩnɛ a. ³⁷ A lɛ n’a ʋ tɩ yel a ʋ po-tuurbɛ: «A ci na sɛw cɛb a, gã na bɛ dɩ vuo ɩ, ɛ a tõ-tõ-biir bɛ zɛ̃ bom ɛ; ³⁸ nyɩ zɛlɩ a ci sob k’ʋʋ ƴãw tõ-tõ-biir cen tɩ cɛ a ʋ ci.»

¹ A Yeezu tɩ bʋɔl ɩ a ʋ po-tuurbɛ pie nɩ ayi wa kʋ̀ bɛ fãw, kɛ́ bɛ diwr ɩ a kɔ̃tɔ̃-faar ɛ sanɛ a baalʋ za nɩ a nɩ-kɔwlʋ za. ² Nyɩ nyɛ̃ a nɩ-toni pie nɩ ayi bɛl yée: a dãw-niwn sob ɩ Sɩmʋ̃, bɛ na bʋɔlɛ Pɩɛr a, nɩ a ʋ yɛb Ãdere, Zebede bi-dɛbr Zakɩ nɩ a ʋ yɛb Zã; ³ Filib nɩ Batelemi, Toma nɩ a zuru-yar-diere Matie, Alfe bi-dɛb Zakɩ nɩ Tade; ⁴ Sɩmʋ̃ na pʋɔ a Zelɔtɩ mɩnɛ lãw pʋɔ a, nɩ Zuda Ɩsɩkarɩɔtɩ, a ʋl na wa mɩl a Yeezu a. ⁵ A pie nɩ ayi bɛ ŋa a, a Yeezu tɩ tõ bɛ na, ɛ kpaalɩ bɛ a ŋa: «Nyɩ taa tuur yire a bʋʋrɛ bɛl na bɛ ɩ Zifʋ mɩnɛ a zie ɩ, ɛ taa kpɩɛr Samaari tẽw kãw za pʋɔ ɩ. ⁶ Ɛ cɛ nyɩ nɩ̃ɛ cen a Ɩsɩrayɛl bʋʋrɛ nɩbɛ na ɩ mɛ̃ píir na bɔr a zie. ⁷ Nyɩ hiere a sɔr zu k’aa tẽ-vla-naalʋ taw na pɩɛlɩ. ⁸ Nyɩ sanɛ a baalbɛ, nyɩ sɩ̃wnɛ a kũuni, nyɩ ɩrɛ a kɔn bɛ lɛb vɩɛl, nyɩ diwr a kɔ̃tɔmɛ. Nyɩ páw nɩ mɔlɛ, nyɩ mɩ̀ tɩrɛ mɔlɛ. ⁹ Nyɩ ta tɛr salmɛ̃ bɩɩ libi-pʋrmɛ̃ a nyɩ bʋ̃-zʋbr pʋɔ ɩ. ¹⁰ Nyɩ ta tɛr kɔr lo n a sɔr ɛ, ta tɛr kparɩ ayi ɛ, ta tɛr nafawr ɛ, ta tɛr dabɔl ɛ. A tõ-tõ-bie sɛwnɩ nɩ a ʋ nʋɔr dɩb. ¹¹ Tẽ-kpɛ̃ɛ bɩɩ tẽle za pʋɔ nyɩ nãá wa ta a, nyɩ sowri bãw a sob nɛ na sɛwnɩ na de nyɩ a sãanʋ a, ɛ be a ʋ zie tɩ ta a nyɩ lɛb-cenu daar. ¹² Nyɩmɛ wa kpɩɛr yir pʋɔ a, nyɩɩm pùori a yir dem. ¹³ A yir nɛ dem wa sɛwnɩ a nyɩ puoru a, a nyɩ puoru na wa n nɩ ƴã-ɓaarʋ a bɛ zie, ɛ bɛlɛ bɛ wa sɛwnɩ a nyɩ puoru a, a nyɩ puoru ƴã-ɓaarʋ, ʋ lɛb wa a nyɩ zie. ¹⁴ Nɩr bɛ wa saw de nyɩ a sãanʋ a, bɩɩ bɛ wa bɛrɛ wone a nyɩ ƴɛrʋ a, nyɩ yi zaa a yir nɛ pʋɔ bɩɩ a tẽw nɛ pʋɔ, ɛ tɛb tɛb a nyɩ gbɛɛ uuru bɛr. ¹⁵ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a ƴɛrʋ-dɩb bibir a, bɛ kʋ̃ dɔwrɩ a Sodɔm nɩ a Gomɔɔr ten dem man a tẽw nɛ dem ɛ.» ¹⁶ «A mãa a, ɩ̃ tone nyɩ na mɛ̃ píir wɛ-baar sɔgɔ a. A na ɩ lɛ a, nyɩ cɩ mɛ̃ wɩɩr a, ɛ ɩ pɔwlbɛ mɛ̃ na-ŋmamɛ a. ¹⁷ Nyɩ gùre nyɩ tʋɔra a nɩsaalbɛ ƴãw: bɛ na nyɔw nyɩ na cen nɩ ƴɛrʋ-dɩb ziir, ɛ fɔb nyɩ a bɛ puoru-diru pʋɔ. ¹⁸ Bɛ na tɛr nyɩ na cen nɩ Ʋrɔm tẽw na-kpɛ̃ɛ lɩɛrbɛ nɩ na-mɩnɛ niŋé a mãa ƴãw, kɛ́ nyɩ tɩ dɩ a nyɩ dãsɩɛ a bɛl nɩ a nɩ-bʋʋr-yoru niŋé. ¹⁹ Bɛlɛ wa nyɔw nyɩ cere nɩ a ƴɛrʋ-dɩb-zie a, nyɩ ta dɩ tuo bɔbr a ƴɛr-bie al nyɩ na na yel bɩɩ a lɛ nyɩ na na ƴɛr a ɩ; a ƴɛrʋ daar wa ta a, a ƴɛr-bie al na wa n a nyɩ nʋɔrɩ́. ²⁰ Nyɩmɛ bɛ nɛ bɛ na ƴɛrɛ ɩ, a nyɩ Sãà Naaŋmɩn Vʋʋrʋ n’ʋ na ƴɛrɛ nɩ a nyɩ nʋɔr. ²¹ Yɛb na mɩ́ nyɔw nɩ a ʋ yɛb tɩr bɛ kʋ́, sãà na mɩ́ nyɔw nɩ a ʋ bie tɩr, bibiir na mɩ́ ír a ar a bɛ sãà mɩnɛ zu, ɛ ƴãw bɛ kʋ́ bɛ. ²² Nɩbɛ za na hɩ̃ɛn nyɩ na a ɩ̃ ƴãw. Ɛ cɛ sob nɛ wa ƴãw fãw tɩ ta a baarʋ daar a, ʋ na nyɛ̃ nɩ a faafʋ. ²³ Bɛlɛ wa diwr nyɩ tẽw kãw a, nyɩɩm zɔ cen tẽ-yũo pʋɔ; yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere kʋ̀rɛ nyɩ, nyɩ kʋ̃ zɔ cɔlɩ a Ɩsɩrayɛl ten baarɩ ɛ, ɛ cɛ a Nɩsaal Bie wa. ²⁴ Po-tuure bɛ dãw zuo a ʋ zu-sob ɛ, ɛ tõ-tõ-bie mɩ̀ bɛ dãw zuo a ʋ tõ-tõ-nɩ-kpɛ̃ɛ ɩ. ²⁵ A po-tuure wa ŋmɛ̃ mɛ̃ a ʋ zu-sob a, a sɛw ʋ na; a tõ-tõ-bie wa ŋmɛ̃ mɛ̃ a ʋ tõ-tõ-nɩ-kpɛ̃ɛ a, a sɛw ʋ na. Bɛ nɩ̃ɛ na bʋɔlɩ a yir sob Bɛlɩzebul, ɛ́ bɛ nãá yere a yir biir i!» ²⁶ «A na ɩ lɛ a, nyɩ ta zɔrɛ nɩr kãw za ɩ. Bom za bɛ be be sɔwlɩ kʋ̃ʋ wa sãá ɩ, ɛ yel-sɔwla za bɛ be be bɛ kʋ̃ʋ wa bãw ɛ. ²⁷ Bom nɛ ɩ̃ na mɩ́ yel kʋ̀ nyɩ lige pʋɔ a, nyɩ mɩ́ yel ʋ cãàmɩ́; ɛ bom nɛ bɛ na mɩ́ waalɩ ƴãw a nyɩ tobe pʋɔ a, nyɩ mɩ́ do gàrʋ́ hier ʋ. ²⁸ Nyɩ ta zɔrɛ a bɛlɩ dem na mɩ́ tʋ̃ɔ kʋ́ a ƴãgan yõ ɛ kʋ̃ tʋ̃ɔ a sɩ́ɛ kʋ́ a ɩ; ɛ cɛ nyɩ nɩ̃ɛ zɔrɛ a Naaŋmɩn na na tʋ̃ɔ kʋ́ a ƴãgan nɩ a sɩ́ɛ za a tẽ-faa pʋɔ a. ²⁹ Bɛ bɛ tʋ̃ɔ mɩ́ kʋɔrɩ davɩmɛ ayi wɛ-bir-been ɛ? Ɛ cɛ a been kãw za bɛ lore tẽw ɛ a nyɩ Sãà Naaŋmɩn bɛ bãwnɩ a ɩ. ³⁰ Ɛ a nyɩɩm a, bɛ sɔrɩ a nyɩ zukɔbɛ tɛɛ za bãw a nʋɔr. ³¹ A na ɩ a ŋa a, nyɩ ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ, nyɩ zuo nɩ a davɩmɛ za.» ³² «Sob nɛ za na saw yel a nɩbɛ niŋé k’ʋʋ ɩ n a ɩ̃ po-tuure a, ɩ̃ mɩ̀ na saw nɩ a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a niŋé k’ʋʋ ɩ n a ɩ̃ nɩr; ³³ ɛ cɛ sob nɛ za na yel a nɩbɛ niŋé k’ʋʋ bɛ bãw mɛ̃ a, ɩ̃ mɩ̀ na yel ɩ a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a niŋé k’ɩ̃ɩ bɛ bãw ʋ ɛ.» ³⁴ «Nyɩ ta tɩɛrɛ kɛ ƴã-ɓaarʋ n’a ɩ̃ wa ƴãw a tẽw zu ɛ: ƴã-ɓaarʋ bɛ n’a ɩ̃ wa n ɛ, zɛbr a. ³⁵ Ɩ̃ wa na wa bʋ́r nɩr nɩ ʋ sãà, pɔwyaa nɩ ʋ mã, bie-pɔw nɩ ʋ sɩr-mã. ³⁶ A nɩsaal dɔ̃ dem na mɩ́ ɩ n a ʋ yir dem tɛɛ za. ³⁷ Nɩr na nɔnɛ a ʋ sãà bɩɩ a ʋ mã zuo mɛ̃ a, bɛ sɛwnɩ mɛ̃ ɩ; nɩr na nɔnɛ a ʋ bi-dɛb bɩɩ a ʋ pɔwyaa zuo mɛ̃ a, bɛ sɛwnɩ mɛ̃ ɩ. ³⁸ Nɩr na bɛ de a ʋ da-gara tuo tuur ɩ mɛ̃ a, bɛ sɛwnɩ mɛ̃ ɩ. ³⁹ Nɩr na bɔbr k’ʋʋ tɛr a ʋ nyɔ-vʋʋrʋ a, ʋ na bɔr ʋ na bɛr; ɛ nɩr na saw bɔr a ʋ nyɔ-vʋʋrʋ bɛr a ɩ̃ ƴãw a, ʋ na lɛb a pàw ʋ.» ⁴⁰ «Sob nɛ za na saw de nyɩ a, saw na de m, ɛ sob nɛ za na saw de m a, saw na de a ʋlɩ sob nɛ na tõ m a. ⁴¹ Nɩr na saw de Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ, ʋ na ɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ a ƴãw a, ʋ na páw nɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ maalʋ; ɛ nɩr na saw de nɩ-mɩŋa, ʋ na ɩ nɩ-mɩŋa a ƴãw a, ʋ na páw nɩ nɩ-mɩŋa maalʋ. ⁴² Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, nɩr na ƴãw a bibi-cãpili bɛ ŋa kãw ʋ nyũ, ŋmale pʋɔ kʋ̃ɔ ɓaarʋ saa n’a a, ʋ na ɩ a ɩ̃ po-tuure a ƴãw a, ʋ kʋ̃ guu a ʋ maalʋ ɛ.»

¹ A Yeezu na tɩ kpaalɩ a ʋ po-tuurbɛ pie nɩ ayi a a ŋa baar a, ʋ yi n a be cen k’ʋʋ tɩ kanɛ nɩ a nɩbɛ ɛ hiere a Yel-nʋ̃ɔ̀ a ʋlɩ vuo nɛ pʋɔ. ² Zɩ̃ kɛ a Zã-Bati na be a gaso pʋɔ a, tɩ wõ n a Kɩrɩta tome ʋ na tone a. Lɛ n’a ʋ tɩ tõ a ʋ po-tuurbɛ bɛ mɩnɛ kɛ́ bɛ tɩ sowri a Yeezu: ³ «Fʋ̃ʋ n’ɩ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra na na wa a, bɩɩ tɩ cãa cɛlɛ nɩ-yũo?» ⁴ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Nyɩ cen tɩ manɩ a yele nyɩ na nyɛrɛ ɛ wone a, kʋ̀ a Zã: ⁵ a zɔn nyɛrɛ na, a wʋbr cere dẽdẽ, a kɔn lɛb vɩɛl, ɛ a won wone, a kũuni lɛbr yire, ɛ a Yel-nʋ̃ɔ̀ hieri ta a nan dem. ⁶ Zu-nʋ̃ɔ̀ sob n’ɩ a ʋlɩ sob nɛ na kʋ̃ zawrɩ a ɩ̃ saw-deb bɛr a.» ⁷ Bɛ na tɩ lɛb cere a, a Yeezu tɩ tĩ na ƴɛrɛ a Zã ƴɛrʋ a zu-sɛbla zie. Ʋ tɩ sowre bɛ na: «Bʋ̃ʋ n’ʋ nyɩ cen tɩ nyɛ̃ a wɛja-kpalɛ pʋɔ? Bàa-kɛkɛr sɛsɛb na fure damnɛ a n’ʋ bɩɩ? ⁸ Bʋ̃ʋ n’ʋ nyɩ cen tɩ nyɛ̃ mɔ̃? Nɩr na su dɛpaal-kparɩ a n’ʋ bɩɩ? Ɛ cɛ a dɛpaal-kpar-suurbɛ a, na-mɩnɛ yie pʋɔ n’a bɛ mɩ́ kpɩɛr. ⁹ A na ɩ lɛ a, bʋ̃ʋ n’ʋ nyɩ cen tɩ nyɛ̃? Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ n’ʋ bɩɩ? Ʋ̃ʋ, mãa n’ʋ yere kʋ̀rɛ nyɩ, ʋ zuo nɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ. ¹⁰ A Zã ƴãw n’a a Sɛb-sõw yel a ƴɛr-bie a ŋa: ‹A ɩ̃ nɩr ɩ ŋa ɩ̃ tone a fʋ nidaa, ʋ na tɩ cɔbr ɩ a fʋ sɔr bɛr fʋ.› ¹¹ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a pɔwbɛ bʋ̃-dɔwrɩ za pʋɔ a, kãw za bɛ be be ɩ kpɛ̃ɛ zuo a Zã-Bati ɛ, ɛ cɛ a tẽ-vla-naalʋ pʋɔ nɩ-pʋrɩ pʋrɩ ɩ n kpɛ̃ɛ zuo ʋ. ¹² A Zã-Bati daar za wa tɔ dɩ̃a a, gãdaalʋ n’a bɛ ɩrɛ nɩ a tẽ-vla-naalʋ, ɛ́ gãdaar nɛ bɛ mɩ́ faa ʋ. ¹³ A Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ za nɩ a Naaŋmɩn-Wulu ƴɛr ɩ a Naalʋ ŋa ƴɛrʋ tɩ ta n a Zã daar; ¹⁴ nyɩmɛ wa saw a, a Zã n’ɩ a Eli na na lɛb wa a. ¹⁵ Sob nɛ na tɛr tobe bɛr-wob ƴãw a, ʋ bɛrɛ wone! ¹⁶ Ãa n’ʋ ɩ̃ na de a dɩ̃a nɩbɛ bɛ ŋa man nɩ? Bɛ ŋmɛ̃ na mɛ̃ bibiir na zɩ̃ nɩ-yaga tuor-taa zie ɛ bʋɔlɛ taa yere nɩ: ¹⁷ ‹Tɩ pɛbl ɩ weli ƴãw nyɩ, ɛ́ nyɩ bɛ ƴaw ɛ! Tɩ ŋmãa nɩ lãw-mʋɔlɛ, ɛ́ nyɩ bɛ kõ ɩ!› ¹⁸ Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, Zã wa na, bɛ dɩrɛ ɩ, bɛ nyúur ɛ, ɛ́ bɛ yel kɛ: ‹Kɔ̃tɔ̃-ìre n’ʋ!› ¹⁹ A Nɩsaal Bie wa, dɩrɛ ɛ nyúur, ɛ bɛ yel: ‹Bʋ̃-dɩ-nɔ̃wnɛ nɩ dã-kuole n’ʋ, zuru-yar-dierbɛ nɩ yel-bier-maalbɛ ba-pɛr ʋ!› Ɛ cɛ a Naaŋmɩn yã-bãwfʋ wul ɩ a ʋ yel-mɩnʋ a sãá a ʋ ɩ-ɩrɩ pʋɔ.» ²⁰ Lɛ n’a a Yeezu tɩ nyɔw a tẽ-bɛrɛ al pʋɔ ʋ na maalɩ a ʋ nɔ-ɓãa-yele yaga zie a yere, a ten a ŋa nɩbɛ na bɛ tɩ saw lɩɛbɩ a bɛ ɩb a ƴãw. Ʋ tɩ yere na: ²¹ «We ãi, Korazin i! We ãi, Bɛtɩsayida a! A nɔ-ɓãa-yele na sɩrɩ maalɩ a nyɩ zie a, alɛ tɩ maalɩ Tɩ́ɩ̀r nɩ Sɩdɔ̃ a, koro za n’a a bɛ nɩbɛ nãá lɩɛbɩ a bɛ ɩb, su vʋɔrɩ kparɩ ŋmɛ n tãpɛlʋ. ²² Alɛ so ɩ̃ yere kʋ̀rɛ nyɩ, a ƴɛrʋ-dɩb bibir a, a Tɩ́ɩ̀r nɩ a Sɩdɔ̃ ten dɔwrʋ kʋ̃ ta a nyɩ dem ɛ. ²³ Ɛ fʋ̃ʋ Kafarnawɔm ɩ, fʋ tɩɛrɛ kɛ fʋ na do na tɩ tɔ a salom bɩɩ? Fʋ na siwri na tɩ ta a kpɩmɛ tẽw. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a nɔ-ɓãa-yele na maalɩ a fʋ zie a, a Sodɔm tẽw tɩ n’a a, ʋ nãá cãa nɩ be nɩ dɩ̃a. ²⁴ Lɛ so, ɩ̃ yere kʋ̀rɛ nyɩ, a ƴɛrʋ-dɩb bibir a, a Sodɔm dɔwrʋ kʋ̃ ta a fʋ dem ɛ.» ²⁵ A lɛn daar, a Yeezu tɩ de nɩ a ƴɛrʋ yel: «Ɩ̃ danɛ fʋ na, ɩ̃ Sãà a, salom nɩ tẽw za Sore e, fʋ na sɔwlɩ a yele a ŋa a ƴã-bãwnbɛ nɩ a bãw-bãwnbɛ zie, ɛ wul a a bibi-cãpili a. ²⁶ Ɩ̃ Sãà a, a ŋa n’a fʋ nɔnɛ k’aa ɩ.» ²⁷ A ɩ̃ Sãà de nɩ bom za kʋ̀ m. Nɩr za bɛ bãw a Bie a bɛ ɩ a Sãà n’ʋ ɛ, ɛ nɩr za bɛ bãw a Sãà a bɛ ɩ a Bie n’ʋ ɛ, nɩ ʋlɩ sob a Bie na bɔbr wul ʋ bãw a. ²⁸ Nyɩ wa a ɩ̃ zie, nyɩɩm za na tuo to-tɩbrʋ bal a, ɛ ɩ̃ na kʋ̀ nyɩ nɩ a pɩɛnʋ. ²⁹ Nyɩ saw de a ɩ̃ nɩ-kpɛ̃ɛnʋ a nyɩ zu, ɛ bɛr ɩ̃ wule nyɩ, ɩ̃ ɩ n soci-baalʋ sob nɩ su-siwra sob, ɛ nyɩ na nyɛ̃ nɩ a pɩɛnʋ. ³⁰ Sɩza, a ɩ̃ nɩ-kpɛ̃ɛnʋ dɩb a nyɩ zu sɩrɩ bɛ ’wɔbr ɛ, ɛ a ɩ̃ tuor ɩ zelfel.

¹ A lɛn daar, a Yeezu tɩ tɔlɛ nɩ ci poru pʋɔ pɩɛnʋ-bibir kãw. Kɔ̃ tɩ kpɩɛr ɩ a ʋ po-tuurbɛ, bɛ ŋmarɛ a ci-zuru fʋɔrɛ ’wɔbr. ² A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ na tɩ nyɛ̃ a lɛ a, bɛ yel ɩ a Yeezu: «Nyɛ̃, a fʋ po-tuurbɛ ɩrɛ nɩ bom na bɛ sɛw a pɩɛnʋ bibir a!» ³ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Nyɩ bɛ kanɩ a lɛ a Daviir na tɩ ɩ, a lɛn daar kɔ̃ na tɩ kpɩɛr ʋlɛ nɩ a ʋ taabɛ a ɩ? ⁴ Ʋ tɩ kpɛ n a Naaŋmɩn yir pʋɔ, ʋlɛ nɩ a ʋ taabɛ, de a dipɛ̃ bɛ na mɩ́ kʋ̀ a Naaŋmɩn a ’wɔb, a dipɛ̃ a ŋa a, a bawr-maalbɛ tɛwr nɛ bɛ tɩ tɛr sɔr na mɩ́ ’wɔb a. ⁵ Bɩɩ nyɩ bɛ kanɩ a Naaŋmɩn-Wulu sɛbɛ pʋɔ, k’aa pɩɛnʋ-bibir a, a bawr-maalbɛ na be a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ a, bɛ mɩ́ tuur a pɩɛnʋ-bibir nʋɔr na ƴãw a ɩ, ɛ a bɛ ɩ sãwna a bɛ zie ɩ? ⁶ Ɛ cɛ ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, nɩr be n a ka zuo a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ. ⁷ Ɛ nyɩmɛ tɩ sɩrɩ bãw a ƴɛr-bir ŋa pɛr a: ‹Nɩbaal-zɔba n’a ɩ̃ bɔbr, bawr bɛ n’a a›, a nɩbɛ bɛ ŋa na bɛ sãw bom za a, nyɩ kʋ̃ʋ yel kɛ bɛ sãw na ɩ. ⁸ Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Nɩsaal Bie ɩ n a pɩɛnʋ-bibir sòb.» ⁹ A Yeezu tɩ yi n a be cen a bɛ puoru-dĩ̀ó. ¹⁰ Nũ-kũu sob kãw tɩ be n a be. A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ tɩ sowr ɩ a Yeezu: «Sɔr be n be kɛ́ bɛ sanɩ nɩr a pɩɛnʋ-bibir bɩɩ?» Bɛ tɩ bɔbr a kɛ bɛ wa tɛr ɩ ʋ ƴɛrʋ. ¹¹ Ɛ cɛ ʋ tɩ sowri bɛ na: «A nyɩ buor sob ʋ na tɛr pɛr-been ʋ wa lo bɔw pʋɔ a pɩɛnʋ-bibir, ʋ bɛ cen tɩ nyɔw ʋ ír? ¹² Ɛ cɛ a nɩsaal zuo nɩ a pɛ́rʋ bɛ pɩɛl ɛ! A na ɩ lɛ a, sɔr be n be kɛ bɛ maalɩ yel-vla a pɩɛnʋ-bibir.» ¹³ Lɛ n’a a Yeezu tɩ yel a nũ-kũu sob ʋl: «Dɔl a nũu.» Ʋ tɩ dɔl ɩ a nũu, ʋ lɛb kpɛ̃mɛ mɛ̃ a nũu ŋa sob a. ¹⁴ A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ na tɩ yi a, bɛ ƴɛr a wõ taa, lɛ bɛ na na ɩ kʋ́ ʋ a. ¹⁵ A Yeezu na wa bãwnɩ a a, ʋ bɛr ɩ a be ɛ cen zi-yũo. Nɩ-yaga tɩ tu ʋ na ; ʋ tɩ sanɩ nɩ a baalbɛ za. ¹⁶ Ɛ cɛ ʋ tɩ kpãa bɛ nɩ kpɛ̃w za kɛ bɛ taa ɩrɛ a nɩbɛ bãw ʋ ɛ, ¹⁷ k’aa ƴɛrʋ ŋa a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Ɩzayi na tɩ yel a tu: ¹⁸ «A ɩ̃ tõ-tõ-bie n’ɩ a ŋa ɩ̃ na kaa ir a, a ɩ̃ nɩ-nɔna za, ɩ̃ pʋɔ za pɛlɩ nɩ a ʋ ƴãw. Ɩ̃ na ɩ na a ɩ̃ Vʋʋrʋ siw a ʋ zu, ɛ ʋ na yel ɩ a lɛ na tu sɔr a kʋ̀ a nɩ-bʋʋr-yoru. ¹⁹ Ʋ kʋ̃ ŋmarɛ zɛbr ɛ, kʋ̃ ɩrɛ gɔmɛ̃ ɩ, bɛ kʋ̃ wõ a ʋ kɔkɔr a nɩ-yaga tuor-taa ziir ɛ. ²⁰ A bàa-kɛkɛr na gbɩɛlɩ a, ʋ bɛ nɛbr ʋ karɛ ɩ, a fɩ̃tɩlɛ vũu na ɩ kpɩ̃ɩkpɩ̃ɩ a, ʋ bɛ kpiire bɛrɛ ɩ, ɛ gu ʋ tɩ ɩ a lɛ na tu sɔr a tʋ̃ɔ bom za. ²¹ Nɩ-bʋʋr-yoru za na ƴãw nɩ a bɛ tɩɛrʋ a ʋ ƴãw.» ²² Lɛ n’a bɛ tɩ tɛr kɔ̃tɔ̃-ìre kãw, na ɩ zɔ̃w ɛ ɩ wõw-takpal a, wa n a Yeezu zie; ʋ tɩ sanɩ ʋ na, ʋ ƴɛrɛ ɛ nyɛrɛ. ²³ A zu-sɛbla tɩ nyɔw nɩ nʋɔr ɛ yere: «A Daviir bi-dɛb taa n’ʋ ʋ?» ²⁴ Ɛ cɛ a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ na tɩ wõ a a, bɛ yel a: «A Bɛlɩzebul, na ɩ a kɔ̃tɔmɛ nãá a, fãw n’a a nɩr ŋa diwr ɩ a kɔ̃tɔmɛ.» ²⁵ Ɛ cɛ a Yeezu na tɩ bãw a bɛ tɩɛrʋ a ŋa a, ʋ yel a: «Naalʋ tẽw za, a nɩbɛ na bʋ́r zɛbr taa a, kʋ̃ tʋ̃ɔ ar ɛ. Tẽw za bɩɩ yir za, a nɩbɛ na bʋ́r zɛbr taa a, kʋ̃ tʋ̃ɔ ar ɛ. ²⁶ A na ɩ lɛ a, Sɩtaana wa diwr Sɩtaana a, ʋ bʋ́r a lɛ ŋmɛlɩ zɛbr ɩ ʋ tʋɔra; ŋmɩŋmɩn n’a a ʋ naalʋ tẽw na tʋ̃ɔ ar? ²⁷ Alɛ wa ɩ Bɛlɩzebul fãw n’a ɩ̃ diwr ɩ a kɔ̃tɔmɛ a, a nyɩ po-tuurbɛ a, ãa fãw n’a bɛ diwr ɩ a kɔ̃tɔmɛ? A na ɩ lɛ a, bɛl tɛɛ za nɛ bɛ nãá maal ɩ nyɩ a ƴɛrʋ. ²⁸ Ɛ cɛ alɛ wa ɩ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ fãw n’a ɩ̃ diwr ɩ a kɔ̃tɔmɛ a, a wul a k’aa Naaŋmɩn-Naalʋ ta n a nyɩ zie baarɩ. ²⁹ Bɩɩ, ŋmɩŋmɩn n’a nɩr na tʋ̃ɔ kpɛ nɩr na kpɛ̃mɛ yir, de a ʋ bome, ʋlɛ bɛ wa dãw de niwn’lẽ a nɩ-kpɛ̃w nɛ bin baarɩ a? Ʋlɛ wa ’lẽ ʋ bin baar a n’a ʋ na tʋ̃ɔ wob a ʋ yir bome za. ³⁰ Sob nɛ na bɛ lãw nɩ mɛ̃ a, ɩ n a ɩ̃ dɔ̃ dob, ɛ sob nɛ na bɛ lãw nɩ mɛ̃ kʋɔlɛ ɓanɛ taa a, ŋmɩɛr a yaarɛ. ³¹ Alɛ so ɩ̃ yere kʋ̀rɛ nyɩ, bɛ na dɩ n suur kʋ̀ a nɩsaalbɛ, yel-bier za nɩ zʋm za bɛ na na tʋ a Naaŋmɩn a ƴãw, ɛ cɛ nɩr wa tʋ a Vʋʋrʋ Sõw zʋm a, bɛ kʋ̃ dɩ suur kʋ̀ ʋ ɛ. ³² Nɩr wa ƴɛr ƴɛr-faa caar ɩ a Nɩsaal Bie a, bɛ na dɩ n suur kʋ̀ ʋ, ɛ cɛ nɩr wa ƴɛr ƴɛr-faa caar ɩ a Vʋʋrʋ Sõw a, bɛ kʋ̃ dɩ suur kʋ̀ ʋ a dɩ̃a zie ŋa pʋɔ nɩ a nɩdaar zie na waar a pʋɔ ɩ.» ³³ «Tɩɛ wa vɩɛl a, a ʋ wɔmɛ na vɩɛl a, ɛ tɩɛ wa ɩ tɩ-sãwna a, a ʋ wɔmɛ na ɩ n wɔ̃-sãwnɩ. A tɩɛ wɔm zie n’a bɛ mɩ́ tʋ̃ɔ bãw a tɩɛ. ³⁴ Dɔpan bʋʋrɛ bɛ ŋa! Ŋmɩŋmɩn n’a nyɩ na tʋ̃ɔ yere yel-vɩɛlɩ nyɩɩm na kpɛ faar a? A alɩ bome nɛ na mɩ́ paalɩ a nɩsaal pʋɔ a, alɛ n’a mɩ́ yire a ʋ nʋɔrɩ́. ³⁵ A nɩ-vla mɩ́ íre nɩ bʋ̃-vɩɛlɩ a ʋ na-bʋ̃-vɩɛlɩ pʋɔ, ɛ a nɩ-faa íre bʋ̃-faar a ʋ na-bʋ̃-faar pʋɔ. ³⁶ Ɩ̃ sɩrɩ na yere kʋ̀rɛ nyɩ, a ƴɛrʋ-maalʋ bibir wa vɩɛ a, a nɩsaalbɛ na man nɩ a ƴɛr-foli za bɛ na ƴɛr a pɛr. ³⁷ A fʋ ƴɛrʋ sɩrɩ n’a na wul kɛ fʋ bɛ tɛr sãwna ɩ, ɛ alɛ n’a na wul kɛ fʋ tɛr ɩ sãwna.» ³⁸ Lɛ n’a Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ Farizɩ̃ɛ mɩnɛ tɩ de a ƴɛrʋ yel a Yeezu: «Wul-wul-kara a, tɩ bɔbr kɛ fʋ wul tɩ nɔ-ɓãa-yel na ɩ bãwfʋ sãá a.» ³⁹ Ʋ tɩ sɔw bɛ na: «A dɩ̃a nɩbɛ bɛ ŋa, na ɩ nɩ-faar ɛ bɛ tuur Naaŋmɩn a, bɔbr ɩ bãwfʋ, ɛ cɛ bɛ kʋ̃ nyɛ̃ bãwfʋ kãw za ʋ bɛ ɩ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Zonasɩ dem ɛ. ⁴⁰ Mɛ̃ a lɛ a Zonasɩ na tɩ gã a zʋm-kpɛ̃ɛ púorí bibie ata nɩ tɩ̃ɩsɔwr ata a, lɛ n’a a Nɩsaal Bie mɩ̀ na gã a tẽsɔw pʋ̃ɔmɩ́ bibie ata nɩ tɩ̃ɩsɔwr ata. ⁴¹ A ƴɛrʋ-dɩb daar a, a Nɩnɩvʋ tẽw dem na lãw na ìr ɩ a dɩ̃a nɩbɛ bɛ ŋa, ɛ yel a bɛ sãwna. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Nɩnɩvʋ tẽw dem na tɩ wõ a Zonasɩ kanʋ a, bɛ lɩɛbɩ a bɛ ɩb. Ɛ cɛ nɩr bɛ n a ka zuo a Zonasɩ. ⁴² A ƴɛrʋ-dɩb daar a, a saa-pɛrɩ́-dʋrʋ-lowr pɔw-nãà na lãw na ìr ɩ a dɩ̃a nɩbɛ bɛ ŋa, ɛ yel a bɛ sãwna. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ʋ yi n zi-zãana za wa bɛr wõ a Salomɔ̃ yã-bãwfʋ ƴɛr-bie. Ɛ cɛ nɩr be n a ka zuo a Salomɔ̃.» ⁴³ « Kɔ̃tɔ̃-faa wa yi ɛ bɛr nɩr a, a kɔ̃tɔ̃-faa mɩ́ cɔlɛ nɩ a wɛja-kpalɛ bɔbr pɩɛnʋ zie, ɛ cɛ ʋ bɛ mɩ́ nyɛ̃ ʋ ɛ. ⁴⁴ Lɛ n’a ʋ mɩ́ yel ʋ tʋɔra: ‹Ɩ̃ na lɛb a cen a ɩ̃ yir ɩ̃ na yi kɛ bɛr a pʋɔ.› Ʋ mɩ́ lɛb a cen tɩ nyɛ̃ ʋ gã zawla, bɛ pɩɩrɩ ɛ cɔbrɩ vla bɛr. ⁴⁵ Lɛ n’a ʋ mɩ́ lɛ cen tɩ tɛr kɔ̃tɔ̃-faar ayopõi na kpɛ faa zuo ʋ a, wa n bɛ wa kpɛ so a yir ŋa. A na ɩ a ŋa a, a nɩr ŋa yele mɩ́ kpɛ n faa zuo a pɛr tib daar. A ŋa n’a a mɩ̀ na ŋmɛ̃ a dɩ̃a nɩ-faar bɛ ŋa zie.» ⁴⁶ A Yeezu na tɩ cãa ƴɛrɛ a zu-sɛbla zie a, a ʋ mã nɩ a ʋ yɛbr tɩ ta na ar a yẽw, ɛ bɔbr kɛ bɛ ƴɛr sɔw ʋ. [ ⁴⁷ Kãw sob tɩ yel ʋ na: «Nyɛ̃, a fʋ mã nɩ a fʋ yɛbr ar ɩ yẽw bɔbr kɛ bɛ ƴɛr sɔw fʋ.»] ⁴⁸ A Yeezu tɩ sɔw nɩ a nɩr nɛ yel: «Ãa n’ɩ a ɩ̃ mã, ɛ tẽbowle n’ɩ a ɩ̃ yɛbr?» ⁴⁹ Ʋ tɩ tur ɩ nũu wul a ʋ po-tuurbɛ ɛ yel: «Nyɩ nyɛ̃ a ɩ̃ mã nɩ a ɩ̃ yɛbr. ⁵⁰ Sob nɛ za na maalɛ a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a pʋ-tɩɛrʋ a, ʋlɛ n’ɩ a ɩ̃ yɛb, a ɩ̃ yeepuule nɩ a ɩ̃ mã.»

¹ A ʋlɩ bibir nɛ, a Yeezu tɩ yi n a yir cen tɩ zɩ̃ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nʋɔr. ² Nɩ-yaga yaga tɩ wa na wa gbõ taa a ʋ zie, lɛ n’a ʋ tɩ do kpɛ gbor pʋɔ zɩ̃. A zu-sɛbla za tɩ ar ɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nʋɔr. ³ Ʋ tɩ lɔb ɩ zʋkpaɩ man nɩ yel-yaga kʋ̀ bɛ, ʋ tɩ yere na: «A bʋ̀r-bʋ̀rɛ n’ɩ ŋan yi a bʋrʋ. ⁴ Ʋ na tɩ bʋ̀rɛ a, bʋ̃-bie a mɩnɛ tɩ lo n a sɔr nʋɔr, lili siw de dɩ. ⁵ A mɩnɛ tɩ lo n zi-wɔ̃cɔ pʋɔ, a tanɛ na bɛ saalɩ a. A tɩ bul ɩ daadaa lɛ, a tanɛ na bɛ tɩ tɩbrɛ a ƴãw. ⁶ A mʋ̃tɔ̃w na wa do a, ʋ dɩ a na, ɛ a na bɛ tɩ tɛ nyɩgɛ siw a, a ko na. ⁷ A mɩnɛ tɩ lo n gʋʋr pʋɔ, a gʋʋr ìr fɩɩrɩ pàw a kpi. ⁸ A mɩnɛ tɩ lo n tẽsɔw-vla pʋɔ wɔ̃: kãw wɔ̃ kʋba, kãw lɩz’a ata, kãw lɩzɛr nɩ pie. ⁹ Sob nɛ na tɛr tobe bɛr-wob ƴãw a, ʋ bɛrɛ wone.» ¹⁰ A po-tuurbɛ tɩ taw na ta a Yeezu zie sowr ʋ: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so a fʋ ƴɛrʋ a bɛ zie ɩ zʋkpaɩ fʋ lɔbr?» ¹¹ Ʋ tɩ sɔw bɛ na: «A nyɩɩm a, bɛ ɩ na nyɩ bãw a tẽ-vla-naalʋ yel-sɔwlɩ, ɛ cɛ a bɛ ɩ a lɛ a bɛl zie ɩ. ¹² Sob nɛ na tɛr a a, bɛ na kʋ̀ ʋ na, ʋ tɛr a yaga yaga ; ɛ cɛ sob nɛ na bɛ tɛr a a, bɛ na faa nɩ a blã al ʋ na tɛr a. ¹³ Alɛ so ɩ̃ lɔbr zʋkpaɩ kʋ̀rɛ bɛ: bɛ na mɩ́ jɩrɛ ɛ bɛ nyɛ̃ bom a, bɛ na mɩ́ bɛrɛ wone ɛ bɛ wõ bom, ɛ mɩ̀ bɛ bãw a pɛr a ƴãw. ¹⁴ A ŋa n’a a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ ŋa a Ɩzayi na tɩ dãw ƴɛr a tu a bɛ zie: ‹Nyɩmɛ saa mɩ́ wõ ɛ nyɩ kʋ̃ bãw a pɛr ɛ, nyɩmɛ saa mɩ́ jɩrɛ, ɛ nyɩ kʋ̃ nyɛ̃ bom ɛ. ¹⁵ A nɩbɛ bɛ ŋa kpɛ n mimi-kõw, bɛ fur ɩ a bɛ tobe, bɛ pàw nɩ a bɛ mimie, kɛ bɛ taa nyɛrɛ nɩ a bɛ mimie ɩ, kɛ bɛ taa wone nɩ a bɛ tobe ɩ, kɛ a bɛ yã taa nyɛrɛ ɩ, kɛ bɛ taa lɩɛbɛ a bɛ ɩb ɛ alɛ bɛ ɩ lɛ, ɩ̃ nãá sanɩ bɛ na.› ¹⁶ Ɛ cɛ a nyɩɩm a, zu-nʋ̃ɔ̀ dem ɩ nyɩ, a nyɩ mimie na nyɛrɛ, ɛ a nyɩ tobe wone a. ¹⁷ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ yaga nɩ nɩ-mɩn yaga tɩ bɔbr a kɛ bɛ nyɛ̃ a yele a ŋa nyɩ na nyɛrɛ a, ɛ bɛ nyɛ̃ a ɩ, kɛ bɛ wõ a yele a ŋa nyɩ na wone a, ɛ bɛ wõ a ɩ.» ¹⁸ «A nyɩɩm a, nyɩ wone a bʋ̀r-bʋ̀rɛ zʋkpar pɛr. ¹⁹ A sɔr nʋɔr a bʋ̃-bie na lo a, ɩ n a bɛlɩ dem na mɩ́ wõ a tẽ-vla-naalʋ ƴɛrʋ ɛ bɛ bãw a pɛr a. A Faalʋ-sob mɩ́ wa na wa ír a al bɛ na bʋ̀r a bɛ socir pʋɔ a. ²⁰ A zi-wɔ̃cɔ pʋɔ a bʋ̃-bie na lo a, ɩ n a bɛlɩ dem na mɩ́ wõ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ ɛ saw de daadaa lɛ nɩ nʋ̃ɔ̀ a. ²¹ Ɛ cɛ bɛ bɛ mɩ́ bɛr a ƴɛrʋ ʋ tɛ nyɩgɛ a bɛ pʋɔ ɩ, a bɛ tɩɛrʋ bɛ mɩ́ yaa kɛ lɩɛbɩ ɛ. Lɛ n’a a kpɩɛrʋ bɩɩ dɔwrʋ wa ta bɛ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ ƴãw a, bɛ mɩ́ faa na lo. ²² A gʋʋr pʋɔ a bʋ̃-bie na lo a, ɩ n a bɛlɩ dem na mɩ́ wõ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ, ɛ a tẽw zu ka yele tɩɛrʋ nɩ a naalʋ bɛlʋ fɩɩrɩ a ƴɛrʋ kʋ́, ʋ bɛ wɔ̃ bom za a. ²³ A tẽsɔw-vla pʋɔ a bʋ̃-bie na lo a, ɩ n a bɛlɩ dem na mɩ́ wõ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ ɛ bãw a pɛr a. Bɛ mɩ́ wɔ̃ n wɔmɛ: bɛ mɩnɛ kʋba, bɛ mɩnɛ lɩz’a ata, bɛ mɩnɛ lɩzɛr nɩ pie.» ²⁴ A Yeezu tɩ lɛb a lɔb zʋkpar kãw kʋ̀ bɛ yel: «A tẽ-vla-Naalʋ ŋmɛ̃ na taa nɩ nɩr kãw na bʋ̀r ka-bʋʋr-vla a ʋ púo pʋɔ a. ²⁵ Tɩ̃ɩsɔw kãw a nɩbɛ za na tɩ gúre a, a ʋ dɔ̃ sob tɩ wa na wa bʋ̀r narsɩ jɛr ɩ a ci, ɛ tɔl cen. ²⁶ A ci na wa bul kɛrɩ tɩ dɔw a, a narsɩ mɩ̀ tɩ sãá na. ²⁷ A púo sob tõ-tõ-biir tɩ wa na wa sowr ʋ: «Zu-sob i, ka-bʋʋr-vla bɛ n’a fʋ bʋ̀r a fʋ pu-pʋɔ ɩ, ɛ nyɩnɛ n’a narsɩ mɩ̀ lɛ wa yi?» ²⁸ Ʋ tɩ sɔw bɛ na: ‹Dɔ̃ sob kãw n’ʋ ɩ a lɛ.› A tõ-tõ-biir sowr ʋ: ‹A na ŋmɛ̃ a ŋa a, fʋ bɔbr a kɛ tɩ cen tɩ tuur a bɛr bɩɩ?› ²⁹ Ʋ sɔw yel bɛ: ‹Ʋ̃ʋ’hʋ̃, nyɩ nãà mab a tuure a narsɩ wa lãw vɔ̃ n a ci›. ³⁰ Nyɩ bɛr a a lãw ìre tɩ ta a ci cɛb daar, ɛ a ci cɛb daar a, ɩ̃ na yel ɩ a cɩ-cɩɛrbɛ: ‹Nyɩ de niwn cɛ a narsɩ ’lẽ ɓã taa nyɩw bɛr, al pùorí nyɩ cɛ a ci su a ɩ̃ bòwrí.› » ³¹ A Yeezu tɩ lɛb a lɔb zʋkpar kãw kʋ̀ bɛ: «A tẽ-vla-Naalʋ ŋmɛ̃ na mɛ̃ seneve bir nɩr kãw na bʋ̀r a ʋ púo pʋɔ a. ³² Ʋlɛ n’ɩ a pʋrɩ za a bʋ̃-bʋʋrɛ za pʋɔ. Ɛ ʋlɛ wa bul a, ʋ mɩ́ kɛrɩ na zuo a zaardɛ̃ pʋɔ zɛ-vaɩ za; ʋ mɩ́ lɩɛb ɩ tɩɛ, a lili wa wobr a cowr a ʋ wuli zu.» ³³ A Yeezu tɩ lɛb a lɔb zʋkpar kãw kʋ̀ bɛ a ŋa: «A tẽ-vla-Naalʋ ŋmɛ̃ na mɛ̃ dãbɩl pɔw na de ƴãw peli nɛɛ ata zɔ̃ pʋɔ, ɛ gu a zɔ̃ za ʋ na bu a tɩ ìr a.» ³⁴ Zʋkpaɩ n’a a Yeezu tɩ lɔb yel ɩ a a ŋa za kʋ̀ a zu-sɛbla, ɛ ʋ bɛ tɩ ƴɛrɛ a bɛ zie a bɛ ɩ zʋkpaɩ n’a ʋ lɔbr ɛ, ³⁵ k’aa Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ ŋa tʋ̃ɔ tu: «Zʋkpaɩ n’a ɩ̃ na lɔbr; ɩ̃ na hier ɩ yele na sɔwlɩ gã a tẽ-daa iru daar za a.» ³⁶ Lɛ n’a a Yeezu tɩ bɛr a zu-sɛbla ɛ kul a yir. A ʋ po-tuurbɛ tɩ taw na ta a ʋ zie yel ʋ: «Ír a narsɩ zʋkpar pɛr kʋ̀ tɩ.» ³⁷ Ʋ tɩ sɔw bɛ na: «A sob nɛ na bʋ̀rɛ a ka-bʋʋr-vla a, ʋlɛ n’ɩ a Nɩsaal Bie; ³⁸ a púo n’ɩ a tẽ-daa; a ka-bʋʋr-vla n’ɩ a tẽ-vla-Naalʋ nɩbɛ; a narsɩ n’ɩ a Faalʋ-sob nɩbɛ; ³⁹ a dɔ̃ sob na bʋ̀r a narsɩ a n’ɩ a Gɛgɛra; a ci cɛb n’ɩ a tẽw baarʋ daar; ɛ a ci-cɩɛrbɛ n’ɩ a malkɩ mɩnɛ. ⁴⁰ Mɛ̃ a lɛ bɛ na mɩ́ wob a narsɩ ɓã taa ƴãw vũùmí a dɩ a, lɛ n’a a na ŋmɛ̃ a tẽw baarʋ daar: ⁴¹ a Nɩsaal Bie na tõ n a ʋ malkɩ mɩnɛ a ʋ Naalʋ tẽw pʋɔ, bɛ wa tuur ɩ a bɛlɩ dem za na ɩrɛ a bɛ taabɛ bɛ farɛ lore a, nɩ a bɛlɩ dem za na ɩrɛ ɩ-faar a, ⁴² lɔb ƴãw a vũu-kpɛ̃ɛ pʋɔ, be n’a nɩ-yaga na kone ’wɔbr ɩ nyɩ́mɛ́. ⁴³ Lɛ n’a a nɩ-mɩn na nyɩwrɛ mɛ̃ mʋ̃tɔ̃w a, a bɛ Sãà Naaŋmɩn-Naalʋ pʋɔ. Sob nɛ na tɛr tobe a, ʋ bɛrɛ wone.» ⁴⁴ «A tẽ-vla-Naalʋ ŋmɛ̃ na mɛ̃ na-bom bɛ na sɔwlɩ púo pʋɔ a. Nɩr kãw nyɛ̃ ʋ na de lɛb bãw sɔwlɩ, ɛ nʋ̃ɔ̀ za ɩrɛ ʋ, ʋ kul tɩ de a ʋ bʋ̃-tɛrɩ za kʋɔrɩ da n a púo ʋl. ⁴⁵ A tẽ-vla-Naalʋ cãa na lɛ ŋmɛ̃ taa nɩ yɛ-yɛrɛ na bɔbr lɛw-vɩɛlɩ a. ⁴⁶ Ʋ na wa nyɛ̃ a lɛgɛ kãw a daarʋ na bɛ vʋʋr a, ʋ cen na tɩ kʋɔrɩ a ʋ bʋ̃-tɛrɩ za da n a lɛgɛ ʋl.» ⁴⁷ «A tẽ-vla-Naalʋ cãa na lɛ ŋmɛ̃ mɛ̃ mɩ̃ɛ bɛ na lɔb kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ ʋ tɩ nyɔw zʋm-pɛ-bʋʋrɛ za a. ⁴⁸ Ʋlɛ wa paalɩ a, a zʋm-nyɔwrbɛ mɩ́ taw na yi n a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nʋɔr, ɛ zɩ̃ tuuri a zʋm-vɩɛlɩ ƴãw peli pʋɔ, ɛ lɔb a zʋm-faar bɛr. ⁴⁹ A ŋa n’a a mɩ̀ na ŋmɛ̃ a tẽw baarʋ daar: a malkɩ mɩnɛ na wa na wa bʋ̀r a nɩ-vɩɛlɩ nɩ a nɩ-faar, ⁵⁰ bɛ na lɔb ɩ a nɩ-faar ƴãw a vũu kpɛ̃ɛ pʋɔ; be n’a bɛ na kone ’wɔbr nyɩ́mɛ́.» ⁵¹ A Yeezu tɩ sowri bɛ na: «Nyɩ bãw nɩ a a ŋa za pɛr bɩɩ?» Bɛ tɩ sɔw na: «Ʋ̃ʋ!» ⁵² Ʋ lɛb yel bɛ: «A na ŋmɛ̃ a ŋa a, Naaŋmɩn-Wulu sɛ-sɛbrɛ za na bãw a tẽ-vla-Naalʋ yele a, ŋmɛ̃ na taa nɩ yir sob na mɩ́ ír bʋ̃-paalɛ nɩ bʋ̃-kore a ʋ na-bome pʋɔ a.» ⁵³ A Yeezu na tɩ lɔb a zʋkpaɩ a ŋa baar a, ʋ tɩ bɛr ɩ a be, ⁵⁴ ɛ cen a tẽw ʋl pʋɔ ʋ na tɩ bàa a, tɩ kanɛ nɩ a nɩbɛ a bɛ puoru-dĩo pʋɔ, kanɩ kanʋ a ɓãa bɛ nʋɔr, bɛ yere: «Nyɩnɛ n’a ʋ páw a yã-bãwfʋ ŋa? Ŋmɩŋmɩn n’a ʋ mɩ́ tʋ̃ɔ maalɩ a nɔ-ɓãa-yele a ŋa? ⁵⁵ A da-fɔwrɛ bie bɛ tʋ̃ɔ n’ʋ ɛ? A ʋ mã bɛ n’ɩ a Marya ɩ? Ɛ a ʋ yɛbr bɛ n’ɩ Zakɩ, Zuzɛb, Sɩmʋ̃ nɩ Zid ɛ? ⁵⁶ A ʋ yeepuuli za bɛ tʋ̃ɔ be a tɩ zie ka ɩ? Ɛ nyɩnɛ n’a ʋ páw a fãw ŋa za?» ⁵⁷ A tɩ ɩ na bɛ bɛ saw de a ʋ yele ɩ. Lɛ n’a a Yeezu tɩ yel bɛ: «A ʋ tẽ-dɔwra nɩ a ʋ yir tɛwr pʋɔ n’a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ bɛ nyɛrɛ ƴãwfʋ ɛ.» ⁵⁸ A Yeezu bɛ tɩ maalɩ nɔ-ɓãa-yele yaga a be ɩ, bɛ na bɛ tɩ saw de a ƴãw.

¹ A lɛn daar, a Galile tẽw nãà Erɔdɩ tɩ wõ na bɛ ƴɛrɛ a Yeezu ƴɛrʋ. ² Ʋ tɩ yel ɩ a ʋ nɩbɛ: «Zã-Bati n’ɩ a nɩr ŋa! Ʋ lɛb a yi a kũuni pʋɔ, alɛ so ʋ tɛr a nɔ-ɓãa-yele maalʋ fãw.» ³ Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Erɔdɩ tɩ ƴãw na bɛ nyɔw a Zã ’lẽ lɔb ƴãw gaso pʋɔ, a ʋ yɛb Filib pɔw Erodɩadɩ ƴãw. ⁴ Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃ a Zã tɩ yere na kʋ̀rɛ a Erɔdɩ: «Sɔr bɛ ka be fʋ tɛr a Erodɩadɩ ʋ ɩ a fʋ pɔw ɛ.» ⁵ A Erɔdɩ tɩ bɔbr ɩ a Zã kʋ́b, ɛ ʋ tɩ zɔrɛ nɩ a zu-sɛbla dɛ̃bɩ̃ɛ, bɛl zie a, a Zã tɩ ɩ n Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ. ⁶ Zɩ̃ kɛ a Erɔdɩ dɔwfʋ cuw bibir a, a Erodɩadɩ pɔwyaa tɩ ƴaw nɩ bɩnɛ a cuw dem niŋé nʋ̃ɔ̀ tɩ kpɛ a Erɔdɩ yaga za, ⁷ ʋ pɔ yel a pɔwle kɛ ʋlɩ bom nɛ za ʋ na na zɛlɩ a, ʋ na kʋ̀ ʋ na. ⁸ A ʋ mã tɩ cã ʋ na ƴãw ʋ yel a nãà: «Kʋ̀ m a Zã-Bati zu laa pʋɔ a ka.» ⁹ Nʋ̃ɔ̀ bɛ tɩ kpɛ a nãà ɩ, ɛ cɛ a pɔb ʋ na faa tɩ pɔ a, nɩ a cuw dem zũú, ʋ tɩ yel a kɛ bɛ kʋ̀ ʋ, ¹⁰ ɛ tõ nɩr ʋ cen a gaso pʋɔ tɩ cɛ a Zã zu ŋmãa. ¹¹ Bɛ tɩ wa n nɩ a zu laa pʋɔ wa kʋ̀ a pɔwsɩrale, ʋ de tɩ kʋ̀ a ʋ mã. ¹² A Zã po-tuurbɛ tɩ wa na wa ɓaw a kũu tɩ ũù, ɛ cen tɩ yel kʋ̀ a Yeezu. ¹³ A Yeezu na wa wõ a Zã kũu a, ʋ yi n a be, kpɛ gbor k’ʋʋ taw yi pùor, wɛja pʋɔ, ʋ yõ zie. A zu-sɛbla na tɩ bãwnɩ a a, bɛ yi n a bɛ ten pʋɔ nɩ gbɛɛ, cere lanɛ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ tuur a Yeezu. ¹⁴ Ʋ na tɩ siwr a gbor pʋɔ a, ʋ nyɛ̃ nɩ zu-sɛbla na bɛ dɩ vuo a; nɩbaalʋ tɩ kpɛ ʋ nɩ a bɛ ƴãw, ʋ sanɩ a bɛ baalbɛ. ¹⁵ A zaanʋɔra na wa ta a, a ʋ po-tuurbɛ tɩ taw na ta a ʋ zie yel ʋ: «Wɛja pʋɔ n’ɩ a ka, ɛ a zie sɔbr, bɛr a nɩbɛ bɛ ŋa za bɛ cen a tẽli pʋɔ tɩ da bʋ̃-dɩrɩ dɩ.» ¹⁶ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Bɛ bɛ tɛr a be cenu yel-ɩra ɩ: a nyɩɩm tɛɛ za, nyɩ kʋ̀ bɛ a bʋ̃-dɩrɩ.» ¹⁷ Lɛ n’a bɛ tɩ yel ʋ: «Dipɛ̃ anũu nɩ zʋ́mɛ ayi tɛwr a tɩ tɛr a ka.» ¹⁸ Ʋ yel bɛ: «Nyɩ de a wa n ka wa kʋ̀ m.» ¹⁹ Al pùorí, ʋ tɩ ƴãw na a nɩbɛ zɩ̃ a mʋ̃ɔ zu, ɛ ʋ de a dipɛ̃ anũu nɩ a zʋ́mɛ ayi al, uori kaa a salom, ɛ maalɩ a, ɛ ŋma kʋ̀ a ʋ po-tuurbɛ, bɛ mɩ̀ de kʋ̀ a zu-sɛbla. ²⁰ A nɩbɛ za tɩ dɩ na tɩw, ɛ bɛ wob a bʋ̃-ŋmaarɛ paalɩ peli pie nɩ ayi kul ɩ. ²¹ Ɛ cɛ a bɛlɩ dem na tɩ dɩ a, tɩ ta n dɛbr tur anũu, ɛ́ bɛ bɛ tɩ sɔr a pɔwbɛ nɩ a bibiir ƴãw ɛ. ²² Daadaa lɛ, a Yeezu tɩ fɛr ɩ a ʋ po-tuurbɛ ƴãw bɛ kpɛ a gbor de ʋ niwn gãwnɛ a gãwn ŋa lowr, ʋʋ ƴãwnɛ a zu-sɛbla a sɔrɩ́. ²³ Ʋ na wa ƴãw a zu-sɛbla a sɔrɩ́ baarɩ a, ʋ do n tãw zu k’ʋʋ tɩ pùori. A zaanʋɔra na wa ta a, ʋ tɩ ɩ n ʋ yõ a be. ²⁴ A gbor tɩ zãá nɩ nɩ a tẽw baarɩ; a kʋ̃ɔ mie tɩ ìre na ŋmɩɛr a gbor, a sɛsɛb na tɩ fure tuore a ƴãw. ²⁵ A zie na wa wɛlɛ a, a Yeezu tɩ cen nɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ zu wa a ʋ po-tuurbɛ zie. ²⁶ A ʋ po-tuurbɛ na wa nyɛ̃ ʋ ʋ cere a kʋ̃ɔ zu a, pʋ̀lá vʋ̃ɔ bɛ na bɛ yere: «Nyãakpɩɩn n’ʋ!» Ɛ dɛ ŋmɩɛr dɛ̃bɩ̃ɛ cɛlsɩ. ²⁷ Ɛ cɛ a Yeezu tɩ ƴɛr a sɔw bɛ daadaa lɛ yel: «Nyɩ nyɔw nyɩ mɩŋa, mãa n’ʋ, nyɩ ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ!» ²⁸ A Pɩɛr tɩ de nɩ a ƴɛrʋ yel ʋ: «Sore e, fʋ̃ʋ sɩrɩ wa n’ʋ a, fʋ̃ʋ ƴãw ɩ̃ cen a kʋ̃ɔ zu wa a fʋ zie.» ²⁹ A Yeezu sɔw yel ʋ: «Wa.» A Pɩɛr tɩ yi n a gbor pʋɔ cere a kʋ̃ɔ zu a Yeezu zie. ³⁰ Ɛ cɛ ʋ tɩ nyɛ̃ nɩ a sɛsɛb dɛ̃bɩ̃ɛ kpɛ ʋ, ʋʋ na tɩ tĩ limne a kʋ̃ɔ pʋɔ a, ʋ lɔb ɩ cɛl: «Sore e, faa mɛ̃!» ³¹ A Yeezu tɩ tur ɩ nũu daadaa lɛ nyɔw ʋ, ɛ yel: «Naaŋmɩn-sawfʋ pʋrɩ sob ŋa, bʋ̃ʋ n’ʋ so fʋ bʋnɩ?» ³² Bɛ na wa do kpɛ a gbor pʋɔ a, a sɛsɛb ŋmãa na. ³³ A po-tuurbɛ bɛl na tɩ be a gbor pʋɔ a, tɩ lo na gbĩ dume a ʋ niŋé ɛ yel: «Yel-mɩŋa sɩza, fʋ ɩ n Naaŋmɩn Bie!» ³⁴ Bɛ tɩ gãw nɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ ta a Zenezarɛtɩ tẽw. ³⁵ A be dem tɩ nyɛ̃ nɩ a Yeezu bãw, ɛ ƴãw bɛ yel kʋ̀ a vuo ʋl nɩbɛ za, bɛ tɛr a baalbɛ za wa n a ʋ zie. ³⁶ Bɛ tɩ zɛlɛ ʋ nɩ yãayãa, k’ʋʋ saw bɛ nɩ̃ɛ tɔ a ʋ kparʋ zʋɔrɛ tɛwr, ɛ a bɛlɩ dem za na mɩ́ tɩ tɔ a, mɩ́ tɩ sanɩ na.

¹ Farizɩ̃ɛ mɩnɛ nɩ Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ bɛ mɩnɛ kãw tɩ yi n a Zeruzalɛm wa pàw a Yeezu sowr ʋ: ² «Bʋ̃ʋ n’ʋ so a fʋ po-tuurbɛ sãwnɛ a tɩ sãakʋ̃-kore ciiru? Bɛ na bɛ mɩ́ pɛw a bɛ nuru mɛ̃ a lɛ a tɩ puoru sɔr na yel a, ɛ bãw dɩ a.» ³ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Ɛ a nyɩɩm, bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ bɛ tuur a Naaŋmɩn nɔ-ƴãwna a nyɩ sãakʋ̃-kore ciiru zũú? ⁴ A Naaŋmɩn yel a: ‹Ƴãwnɛ a fʋ sãà nɩ a fʋ mã›, nɩ kɛ: ‹Nɩr wa tʋ ʋ sãà bɩɩ ʋ mã a, a fɛr a kɛ bɛ kʋ́ ʋ.› ⁵ Ɛ nyɩɩm mɩ́ yel: ‹Nɩr wa yel ʋ sãà bɩɩ ʋ mã: a bom nɛ ɩ̃ nãá sõw nɩ fʋ a, ɩ̃ de ʋ na kʋ̀ Naaŋmɩn a›, ⁶ ʋ bɛ mɩ́ lɛ cãa tɛr a ʋ sãà ƴãwfʋ san ɛ. A ŋa n’a nyɩ mɩ́ ŋmɛ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ lɔb, a nyɩ nɩ-kore ciiru zũú. ⁷ Nɩsaal-libelibe bɛ ŋa! A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Ɩzayi tɩ ƴɛr ɩ vla caar ɩ nyɩ, a lɛn daar ʋ na tɩ ƴɛr a ƴɛr-bie a ŋa a: ⁸ ‹Nɛɛ tɛwr a a nɩbɛ bɛ ŋa ƴãwnɛ nɩ mɛ̃, ɛ cɛ a bɛ pʋʋr zãá nɩ mɛ̃. ⁹ A bɛ puoru bɛ na puore mɛ̃ a, bɛ tɛr pɛr ɛ, ɛ a bɛ wulu bɛ na wule a, ɩ nɩsaalbɛ nɛ-ƴãwnɩ tɛwr.› » ¹⁰ Al pùorí, a Yeezu tɩ bʋɔl ɩ a zu-sɛbla wa yel bɛ: «Nyɩ bɛr wõ vla, ɛ bãw a pɛr! ¹¹ Bom nɛ na kpɩɛr a nʋɔrɩ́ a, ʋlɛ bɛ n’ʋ dɛwr a nɩsaal ɛ; bom nɛ na yire a nʋɔrɩ́ a, ʋlɛ n’ʋ dɛwr a nɩsaal.» ¹² Lɛ n’a a ʋ po-tuurbɛ tɩ taw ta yel ʋ: «Fʋ bãwnɩ a na k’aa fʋ ƴɛrʋ ŋa a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ na wõ a, ʋ dam bɛ na a?» ¹³ Ʋ tɩ sɔw: «Tɩɛ nɛ za, a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a na bɛ sɛl a, bɛ na vʋ̃ɔ ʋ na bɛr. ¹⁴ Nyɩ bɛr bɛ: zɔn nɛ bɛ tawr zɔn. Ɛ cɛ zɔ̃w wa tawr zɔ̃w a, bɛ za ayi na lo n bɔw pʋɔ.» ¹⁵ Pɩɛr tɩ de nɩ a ƴɛrʋ yel ʋ: «Ír a zʋkpar-kpɛ̃w ŋa pɛr kʋ̀ tɩ.» ¹⁶ A Yeezu tɩ yel a: «A nyɩɩm mɩ̀, nyɩ cãa bɛ tɛr yã sɛr ɛ? ¹⁷ Nyɩ bɛ bãw kɛ bom nɛ za na kpɩɛr a nʋɔrɩ́ a, tɔlɛ na siwr a pùorì, ɛ na tɩ yi a sɩmanɩ́ ɛ? ¹⁸ Ɛ cɛ a al na yire a nʋɔrɩ́ a, socir pʋɔ sɩrɩ n’a a mɩ́ yi, ɛ alɛ n’a dɛwr a nɩsaal. ¹⁹ A nɩsaal socir pʋɔ sɩrɩ n’a a tɩɛr-faar, nɩbɛ kʋ́b, pɔw-gaa, nɩ-fa-ɩb, nyãnyuwlu, dãsɩ-ziri nɩ zʋmɛ mɩ́ yire. ²⁰ A ŋa n’a dɛwr a nɩsaal. Ɛ cɛ dɩ kɛ́ bɛ dãw de niwn pɛw nũu mɛ̃ a lɛ a puoru sɔr na yel a, al bɛ dɛwr nɩsaal ɛ.» ²¹ A Yeezu tɩ yi n a be ɛ cen Tɩ́ɩ̀r nɩ Sɩdɔ̃ tẽw lowr. ²² Kanãa tẽw pɔw kãw tɩ yi n a be wa ŋmɩɛr cɛlsɩ yere nɩ: «Sore e, Daviir bi-dɛb ɩ, zɔ ɩ̃ nɩbaalʋ! Kɔ̃tɔn kãw dɔwrɛ nɩ a ɩ̃ pɔwyale bɛ dɩ vuo ɩ!» ²³ Ɛ cɛ a Yeezu bɛ tɩ ƴɛr ƴɛrʋ za sɔw ʋ ɛ. A ʋ po-tuurbɛ tɩ taw na ta zɛlɛ ʋ yere nɩ: «Ƴãw ʋ lɛb, ʋ na ɩrɛ gɔmɛ̃ tuur ɩ tɩ a.» ²⁴ A Yeezu tɩ sɔw na: «A Ɩsɩrayɛl bʋʋrɛ nɩbɛ, na ɩ mɛ̃ píir na bɔr a, tɛwr zie n’a bɛ tõ m.» ²⁵ Ɛ cɛ a pɔw tɩ wa na wa lo gbĩ dume a ʋ niŋé ɛ yel: «Sore e, sõw mɛ̃!» ²⁶ A Yeezu tɩ sɔw na: «A bɛ sɛw kɛ bɛ mɩ́ de a bibiir bʋ̃-dɩrɩ lɔb ƴãw bali ɛ.» ²⁷ A pɔw lɛb yel ʋ: «Yel-mɩŋa n’a, Sore e, ɛ cɛ a bali mɩ́ tuure nɩ a bɛ nɩbɛ bʋ̃-dɩ-ŋmaarɛ na lore a dɩrɛ.» ²⁸ A lɛ n’a a Yeezu tɩ sɔw ʋ: «Pɔw ɩ, a fʋ Naaŋmɩn-sawfʋ ɩ n kpɛ̃ɛ! A tu a lɛ fʋ na bɔbr a!» Ɛ a tɛm nɛ pʋɔ, a ʋ pɔwyale tɩ sanɩ na. ²⁹ A Yeezu tɩ yi n a be cen a Galile kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nʋɔr. Ʋ tɩ do n tãw zu tɩ zɩ̃ a be. ³⁰ Zu-sɛbla na bɛ dɩ vuo a, tɩ wa n a ʋ zie, lãw tɛr wʋbr, zɔn, nɩ-kɔwr, wõ-takpalɛ nɩ baalbɛ yaga. Bɛ wa bin bɛ nɩ a ʋ pile ʋ sanɩ bɛ. ³¹ A nɩbɛ na tɩ nyɛ̃ a wõ-takpalɛ bɛ ƴɛrɛ a, a nɩ-kɔwr bɛ lɛb kpɛ̃w a, a wʋbr bɛ cere dẽdẽ a, ɛ a zɔn nyɛrɛ a, a tɩ ɩ nɔ-ɓãa-yel a bɛ zie, bɛ íre a Ɩsɩrayɛl Naaŋmɩn yúor-vɩɛlʋ-danʋ. ³² A Yeezu tɩ bʋɔl ɩ a ʋ po-tuurbɛ wa yel bɛ: «A nɩbɛ bɛ ŋa ɩrɛ mɛ̃ nɩ nɩbaalʋ. Bibie ata n’ɩ a ŋa bɛ na be a ɩ̃ zie, ɛ bɛ tɛr bʋ̃-dɩra a. Ɩ̃ bɛ bɔr k’ɩ̃ɩ bɛr bɛ bɛ lɛb kule nɩ a kɔ̃ ɩ, bɛ nãá mab a lo a sɔr zu.» ³³ A ʋ po-tuurbɛ tɩ sowr ʋ na: «Nyɩnɛ n’a tɩ na páw dipɛ̃ a sɛw tʋ̃ɔ tɩw a nɩbɛ bɛ ŋa za, a wɛja pʋɔ ka?» ³⁴ A Yeezu tɩ sowri bɛ na: «Dipɛ̃ a ŋmɩn n’a nyɩ tɛr?» Bɛ tɩ sɔw na: «Ayopõi nɩ zʋm-bili blã.» ³⁵ Lɛ n’a a Yeezu tɩ ƴãw a nɩbɛ zɩ̃ tẽw, ³⁶ ɛ ʋ de a dipɛ̃ ayopõi nɩ a zʋ́mɛ al, pùori a Naaŋmɩn barka, ɛ ŋma kʋ̀ a ʋ po-tuurbɛ, a ʋ po-tuurbɛ de kʋ̀ a zu-sɛbla. ³⁷ A nɩbɛ za tɩ dɩ na tɩw, ɛ bɛ wob a bʋ̃-ŋmaarɛ paalɩ peli ayopõi kul ɩ. ³⁸ Ɛ cɛ, a nɩbɛ bɛl za na tɩ dɩ a, tɩ ɩ n dɛbr tur anaar, ɛ́ bɛ bɛ tɩ sɔr a pɔwbɛ nɩ a bibiir ƴãw ɛ. ³⁹ A Yeezu na wa bɛr a zu-sɛbla bɛ kule a, ʋ kpɛ n a gbor pʋɔ cere a Magadã tẽw lowr.

¹ A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ nɩ a Sadiseyɛ̃ mɩnɛ tɩ taw na ta a Yeezu zie bɔbr kɛ́ bɛ ɩ ʋ kaa. Bɛ tɩ zɛlɩ ʋ na k’ʋʋ wul bɛ bãwfʋ na yi Naaŋmɩn zie a. ² Ʋ tɩ sɔw bɛ na: «Zaanʋɔra wa ta a, nyɩ mɩ́ yel a: ‹A salom ɩ n zɩɛ ɓõɓõ, a zie na vɩɛl a›; ³ ɛ a biɓaara nyɩ yel: ‹Dɩ̃a a, a zie kʋ̃ vɩɛl ɛ, a salom na ɩ zɩɛ wʋlʋlʋ a ƴãw.› A na ɩ lɛ a, nyɩ bãw nɩ a salom ŋmɛ̃a jɩrʋ, ɛ kʋ̃ tʋ̃ɔ bãw a dɩ̃a zie ŋa bãwfʋ al jɩrʋ ɛ. ⁴ A dɩ̃a nɩbɛ, na ɩ nɩ-faar ɛ bɛ tuur a Naaŋmɩn a, zɛlɛ nɩ bãwfʋ. Ɛ cɛ bɛ kʋ̃ wul bɛ bãwfʋ kãw za ʋ bɛ ɩ a Zonasɩ dem ɛ.» Ʋ tɩ bɛr bɛ nɩ a be ɛ tɔl cen. ⁵ Bɛ na tɩ gãwnɛ a gãwn a, a ʋ po-tuurbɛ tɩ yiir ɩ a dipɛ̃ deb. ⁶ A Yeezu tɩ yel bɛ na: «Hei! Nyɩ gùre nyɩ tʋɔra a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ nɩ a Sadiseyɛ̃ mɩnɛ dãbɩl ƴãw.» ⁷ A po-tuurbɛ tɩ tɩɛrɛ nɩ bɛ pʋɔ yere nɩ: «Tɩ na bɛ de a dipɛ̃ a n’a so ʋ ƴɛr a a ŋa.» ⁸ Ɛ cɛ a Yeezu tɩ bãwnɩ a na yel bɛ: «Naaŋmɩn-sawfʋ pʋrɩ dem bɛ ŋa! Bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ tɩɛrɛ nyɩ pʋɔ yere nɩ nyɩ na bɛ tɛr dipɛ̃ a? ⁹ Nyɩ cãa bɛ bãw a pɛr ɛ? Nyɩ yiir ɩ a dipɛ̃ anũu bɛ na põ nɩbɛ tur anũu a, nɩ a peli nʋɔr nyɩ na tuo kul ɩ a? ¹⁰ Bɩɩ nyɩ yiir ɩ a dipɛ̃ ayopõi yele bɛ na põ a nɩbɛ tur anaar a, nɩ a peli nʋɔr nyɩ na tuo kul ɩ a? ¹¹ Ŋmɩŋmɩn za n’a nyɩ bɛ bãw a pɛr, k’ɩ̃ɩ bɛ tɩ ƴɛrɛ dipɛ̃ ƴɛrʋ a nyɩ zie a lɛn daar ɩ̃ na tɩ yere kʋ̀rɛ nyɩ: nyɩ gùre nyɩ tʋɔra a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ nɩ a Sadiseyɛ̃ mɩnɛ dãbɩl ƴãw a?» ¹² Lɛ n’a a ʋ po-tuurbɛ pãa tɩ bãw k’ʋʋ bɛ tɩ yel kɛ bɛ gùre bɛ tʋɔra dipɛ̃ dãbɩl ƴãw ɛ, ɛ cɛ bɛ gùre bɛ tʋɔra a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ nɩ a Sadiseyɛ̃ mɩnɛ wulu ƴãw. ¹³ A Yeezu na wa ta a Filib tẽw Sezaare a, ʋ sowr ɩ a ʋ po-tuurbɛ: «A nɩbɛ zie a, ãa n’ɩ a Nɩsaal Bie?» ¹⁴ Bɛ tɩ sɔw na: «Bɛ mɩnɛ zie, Zã-Bati n’ʋ, bɛ mɩnɛ zie ʋ ɩ Eli, bɛ mɩnɛ zie ʋ ɩ Zeremi bɩɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ kãw.» ¹⁵ Ʋ lɛb sowri bɛ: «Ɛ a nyɩɩm, nyɩ yel kɛ ãa nɛ m?» ¹⁶ Sɩmʋ̃ Pɩɛr tɩ sɔw na: «Fʋ̃ʋ n’ɩ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra, a Naaŋmɩn na vʋʋrɛ a Bie.» ¹⁷ Lɛ n’a a Yeezu tɩ lɛb de a ƴɛrʋ yel ʋ: «Zu-nʋ̃ɔ̀ sob nɛ b, Zonasɩ bi-dɛb Sɩmʋ̃ ʋ, nɩsaal bɛ n’ʋ wul fʋ a yel ŋa ɩ, a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a n’ʋ. ¹⁸ Ɛ ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ fʋ, fʋ ɩ n Pɩɛr, a pɛr lɛ kɛ kʋsɩɛr, ɛ a kʋsɩɛr ŋa zu n’a ɩ̃ na ŋmãa a ɩ̃ Lãw-yir, ɛ a kũu kpɛnʋ bʋʋrɛ za kʋ̃ tʋ̃ɔ ɩ ʋ bom za ɩ. ¹⁹ Ɩ̃ na kʋ̀ b ɩ a tẽ-vla-Naalʋ dɩ̃dɔr pime: bom nɛ za fʋ na na ’lẽ a tẽw zu ka a, mɩ̀ na ’lẽ nɩ a tẽ-vla pʋɔ; ɛ bom nɛ za fʋ na na cɛr bɛr a tẽw zu ka a, mɩ̀ na cɛr ɩ a tẽ-vla pʋɔ.» ²⁰ Lɛ n’a ʋ tɩ kpãa a ʋ po-tuurbɛ kɛ́ bɛ taa yere kʋ̀rɛ nɩr za kɛ́ ʋlɛ n’ɩ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra ɩ. ²¹ A ʋlɩ daar nɛ n’a a Yeezu tɩ tĩ yere kʋ̀rɛ a ʋ po-tuurbɛ, k’aa fɛr a k’ʋʋ cen a Zeruzalɛm, tɩ wõ tuo yaga a nɩ-kore nɩ a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nuru pʋɔ, bɛ kʋ́ ʋ, ɛ a bibie ata sob ʋ lɛb yi a kũu pʋɔ. ²² Lɛ n’a a Pɩɛr tɩ tɛr ʋ yi n pùor tɩ nyɔw ʋ yere: «Naaŋmɩn kʋ̃ saw ɛ, Sore e! Ʋ̃ʋ’hʋ̃, a yele a ŋa kʋ̃ ta b ɛ!» ²³ Ɛ cɛ a Yeezu tɩ lɩɛb a yel a Pɩɛr: «Cen taw zaa a ɩ̃ zie, Sɩtaana a! Fʋ piwr mɛ̃ nɩ sɔr. A fʋ tɩɛrʋ bɛ ɩ Naaŋmɩn dem ɛ, nɩsaalbɛ dem a.» ²⁴ Lɛ n’a a Yeezu tɩ yel a ʋ po-tuurbɛ: «Nɩr wa bɔbr k’ʋʋ tuur mɛ̃ a, ʋ ta cãa tɩɛrɛ a ʋl mɩŋa yele ɩ, ɛ de a ʋ da-gara tuur ɩ mɛ̃. ²⁵ Sob nɛ na sɩrɩ bɔbr k’ʋʋ faa a ʋ nyɔ-vʋʋrʋ a, na bɔr ʋ na bɛr; ɛ sob nɛ na bɔr a ʋ nyɔ-vʋʋrʋ bɛr a mãa ƴãw a, na páw ʋ na. ²⁶ Bʋnʋ tɔnɛ n’a a nɩsaal na nyɛ̃, ʋlɛ wa páw a tẽ-daa za ɛ a ʋ nyɔ-vʋʋrʋ bɔr a? Bɩɩ bʋ̃ʋ n’ʋ a nɩsaal na tʋ̃ɔ tɩr ya de nɩ a ʋ nyɔ-vʋʋrʋ? ²⁷ A Nɩsaal Bie na sɩrɩ na wa a ʋ Sãà yúor-vɩɛlʋ-danʋ pʋɔ, ʋlɛ nɩ a ʋ malkɩ mɩnɛ, lɛ n’a ʋ na mɩ́ ya ŋa za man nɩ a ʋ ɩb. ²⁸ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a nɩbɛ na be a ka a, a bɛ pʋɔ a, bɛ mɩnɛ na nyɛ̃ nɩ a Nɩsaal Bie ʋ waar mɛ̃ nãà a, ɛ́ bɛ bãw kpi.»

¹ Bibie ayʋɔb pùorí, a Yeezu tɩ tɛr ɩ Pɩɛr, Zakɩ nɩ a ʋ yɛb Zã do n tãw kpɛ̃ɛ kãw zu, bɛ tɛwr zie. ² Ʋ tɩ lɩɛb ɩ nɩ-yũo a bɛ niŋé ; a ʋ niwn tɩ nyɩwrɛ na mɛ̃ mʋ̃tɔ̃w a, ɛ a ʋ bʋ̃-suuri pɛlɩ mɛ̃ cãa a. ³ Bɛ wa bere na bɛ nyɛ̃ Mõyiir nɩ Eli bɛ ƴɛrɛ nɩ a Yeezu. ⁴ Pɩɛr tɩ yel ɩ a Yeezu: «Sore e, a tɩ ka beba vɩɛl a; fʋ̃ʋ wa saw a, ɩ̃ na maal ɩ pɛn-sɛwr ata a ka, fʋ so been, Mõyiir so been, Eli mɩ̀ so been.» ⁵ Ʋ na tɩ cãa ƴɛrɛ a, zũzuwr na nyɩwrɛ a, tɩ pili na pàw bɛ, ɛ kɔkɔr tɩ ƴɛrɛ a zũzuwr pʋɔ yere: «A ɩ̃ Bi-nɔna n’ɩ a ŋa, ɩ̃ na pɛlɩ pʋɔ kaa ir a, nyɩ bɛrɛ wone a ʋ ƴɛrʋ.» ⁶ A po-tuurbɛ na tɩ wõ a kɔkɔr ŋa a, dɛ̃bɩ̃ɛ nyɔw bɛ nɩ yaga bɛ lo vɔblɩ muru. ⁷ A Yeezu tɩ taw na ta tɔ tɔ bɛ ɛ yel: «Nyɩ lɛb ìr, nyɩ ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ!» ⁸ Bɛ tɩ zɛw nɩ a zu bɛ lɛb nyɛ̃ nɩr za, ʋ bɛ ɩ a Yeezu yõ ɩ. ⁹ Bɛ na tɩ yi a tãw zu lɛb siwr a, a Yeezu kpãa nɩ a ʋ po-tuurbɛ a ŋa: «A yel ŋa nyɩ na nyɛ̃ a, nyɩ taa pore a yúor kʋ̀rɛ nɩr ɛ, ɛ gu a Nɩsaal Bie tɩ lɛb yi a kũuni pʋɔ.» ¹⁰ Al pùorí, a ʋ po-tuurbɛ tɩ sowr ʋ na: «Bʋ̃ʋ ƴãw n’a a Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ yere k’aa fɛr a kɛ a Eli wa baarɩ?» ¹¹ Ʋ tɩ sɔw bɛ na: «Sɩza n’a, a fɛr a k’aa Eli wa, wa cɔbrɩ bom za ƴãw zi-ƴẽn. ¹² Ɛ cɛ, mãa n’ʋ yere kʋ̀rɛ nyɩ, a Eli wa na bɛ bɛ bãw kɛ ʋlɛ n’ʋ ɛ, ɛ ɩ ʋ lɛn za bɛ na bɔbr a; lɛ n’a bɛ mɩ̀ na dɔwrɩ a Nɩsaal Bie.» ¹³ Lɛ n’a a ʋ po-tuurbɛ tɩ bãw kɛ Zã-Bati ƴɛrʋ n’a ʋ tɩ ƴɛrɛ a bɛ zie. ¹⁴ Bɛ na tɩ tarɛ a zu-sɛbla zie a, nɩr kãw tɩ taw na ta a Yeezu zie, lo gbĩ dume, ¹⁵ ɛ yel: «Sore e, zɔ a ɩ̃ bie nɩbaalʋ. Ʋ lore nɩ kũkun ɛ a wone ʋ yaga za ; ʋ lore nɩ vũùmí nɩ kʋ̃ɔ̀mɩ́ kʋra lɛ. ¹⁶ Ɩ̃ tɛr ʋ na wa n a fʋ po-tuurbɛ zie, ɛ cɛ bɛ bɛ tʋ̃ɔ ʋ sanɩ ɛ.» ¹⁷ A Yeezu tɩ de nɩ a ƴɛrʋ yel: «Nɩsaal-faar bɛ ŋa, nɩ nɩbɛ na bɛ saw de Naaŋmɩn a! Debor a ɩ̃ na be a nyɩ zie tɩ ta? Debor a ɩ̃ na wõ n nyɩ a tuo tɩ ta? Nyɩ tɛr a bie wa kʋ̀ m.» ¹⁸ A Yeezu tɩ tanɩ nɩ a kɔ̃tɔn, ʋ yi zaa a bie zie, ɛ ʋ tɩ sanɩ a pɛr nɛ pʋɔ. ¹⁹ A po-tuurbɛ tɩ taw na ta a Yeezu sowr ʋ a bɛ tɛwr zie: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so a tɩɩm tɩ bɛ tʋ̃ɔ ʋ diw?» ²⁰ Ʋ tɩ sɔw bɛ na: «A nyɩ Naaŋmɩn-saw-deb na dɩ nãw a n’a so. Yel-mɩŋa sɩza ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a nyɩ Naaŋmɩn-saw-deb tɩ bɛrmɛ̃ mɛ̃ seneve bir a, nyɩ nãá mɩ́ yel ɩ a tãw ŋa: ‹Ìr a ka ɛ cen ka›, ɛ ʋ nãá mɩ́ cen na, ɛ nyɩ kʋ̃ʋ mɩ́ ɩ bom za gu ɛ. [ ²¹ A kɔ̃tɔn ŋa bʋʋrɛ a, puoru nɩ muta-tuo tɛrʋ tɛwr a na tʋ̃ɔ ír ʋ.»] ²² Bibir kãw a po-tuurbɛ na tɩ ɓã taa bɛ za a Galile tẽw a, a Yeezu tɩ yel bɛ na: «Bɛ na nyɔw nɩ a Nɩsaal Bie ƴãw a nɩsaalbɛ nuru pʋɔ; ²³ bɛ na kʋ́ ʋ na, ɛ a bibie ata sob a, ʋ na lɛb a yi a kũu pʋɔ.» A tɩ ɩ n pʋ-sãwna yaga a ʋ po-tuurbɛ zie. ²⁴ Bɛ na tɩ ta a Kafarnawɔm a, a bɛlɩ dem na mɩ́ dier a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ cɩɛrʋ a, tɩ taw na ta a Pɩɛr zie sowr ʋ: «A nyɩ Wul-wul-kara bɛ mɩ́ ya a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ cɩɛrʋ bɩɩ?» ²⁵ A Pɩɛr tɩ sɔw na: «Bʋnʋ ɩ? Ʋ mɩ́ ya na.» A Pɩɛr na tɩ ta a yir a, a Yeezu tɩ dãw ʋ na de a ƴɛrʋ sowr ʋ: «Fʋ tɩɛr ɩ ŋmɩn, Sɩmʋ̃ ʋ? A tẽw zu ka na-mɩnɛ a, tẽbowle zie n’a bɛ mɩ́ de a cɩɛrʋ nɩ a zuru-yar? A bɛ tẽ-biir zie n’a bɩɩ a sãanbɛ zie n’a?» ²⁶ A Pɩɛr na tɩ sɔw k’aa sãanbɛ zie n’a a, a Yeezu tɩ lɛb a yel ʋ: «A na ɩ lɛ a, a bɛ fɛrɛ a tẽ-biir ɛ. ²⁷ Ɛ cɛ ɩ̃ bɛ bɔbr kɛ tɩ sãw a nɩbɛ bɛ ŋa tɩɛrʋ ɛ; lɛ so, siw a manɩ́ tɩ ƴãw a zʋm-pĩi. A zʋm-dãw-niwn sob ʋl a zʋm-pĩi nãà wa nyɔw a, taw ʋ yi n, yuo a ʋ nʋɔr, fʋ na nyɛ̃ nɩ nɩbɛ ayi cɩɛrʋ libir, ír cen nɩ tɩ ya mãa nɩ a fʋ̃ʋ dem.»

¹ A ʋlɩ tɛm nɛ, a Yeezu po-tuurbɛ tɩ taw na pɩɛl ʋ, ɛ sowr ʋ: «Ãa n’ʋ ɩ kpɛ̃ɛ zuo a nɩbɛ za a tẽ-vla-naalʋ pʋɔ?» ² A Yeezu tɩ bʋɔl ɩ bi-cãpile wa ƴãw a bɛ sɔgɔ, ³ ɛ yel: «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, nyɩmɛ bɛ wa lɩɛbɩ a nyɩ ɩb ŋmɛ̃ mɛ̃ a bibi-cãpili a, nyɩ kʋ̃ kpɛ a tẽ-vla-Naalʋ pʋɔ ɩ. ⁴ Lɛ so, ʋlɩ sob na siwre ʋ tʋɔra ŋmɛ̃ mɛ̃ a bi-cãpile ŋa a, ʋlɛ n’ʋ ɩ kpɛ̃ɛ zuo a bɛ za a tẽ-vla-Naalʋ pʋɔ. ⁵ Ɛ sob nɛ na de a bi-cãpile ŋa tɔ sob a ɩ̃ yúor ƴãw a, a mãa tɔr za n’ʋ ʋ mɩ̀ de.» ⁶ «Ɛ cɛ sob nɛ za na ɩrɛ a bibi-cãpili bɛ ŋa kãw na saw de m a, ʋ lore yel-bier pʋɔ a, bɛlɛ ’lẽ kʋsɛ-kpɛ̃ɛ ƴãw a ʋ kɔkɔrɩ́, ɛ daa ʋ lɔb ƴãw kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ a, alɛ sa. ⁷ Nyɛ̃ a tẽ-daa baw-bio na sɛw a, a yele al za na ɩrɛ a nɩsaalbɛ maalɛ yel-bebe a ƴãw! A fɛr a k’aa yele a ŋa mɩ́ ɩ, ɛ cɛ baw-bio sob ɩ a nɩr ʋl na n’ʋ mɩ́ so a ɩ a. ⁸ A fʋ nũu bɩɩ a fʋ gbɛr wa tawr fʋ ƴãwn yel-bier pʋɔ a, ŋmãa a lɔb bɛr a zãá nɩ fʋ; fʋ na na kpɛ a nyɔ-vʋʋrʋ pʋɔ nɩ nũ-gãw bɩɩ gbɛ-gãw a, alɛ sa fʋ na na tɛr a fʋ nuru a za ayi bɩɩ a fʋ gbɛɛ a za ayi, ɛ́ bɛ lɔb fʋ ƴãw a vũu na bɛ tɛr kpiiru daar a pʋɔ a. ⁹ Ɛ a fʋ mimir wa n’ʋ tawr fʋ ƴãwn a yel-bier pʋɔ a, ’lòw ʋ ír lɔb bɛr ʋ zãá nɩ fʋ. Fʋ na na kpɛ a nyɔ-vʋʋrʋ pʋɔ ɛ ɩ mimi-fɩɔ a, alɛ sa fʋ na na tɛr a fʋ mimie a za ayi, ɛ́ bɛ lɔb fʋ ƴãw a tẽ-faa vũùmí a.» ¹⁰ «Nyɩ gu nyɩ tʋɔra taa wa jewre a bibi-cãpili bɛ ŋa been kãw za ɩ ; ɩ̃ sɩrɩ na yere kʋ̀rɛ nyɩ, a bɛ malkɩ mɩnɛ ar ɩ a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ niŋé kʋra lɛ. [ ¹¹ A Nɩsaal Bie wa na wa faa a bɛlɩ dem na tɩ bɔr a.] ¹² Nyɩ tɩɛr ɩ ŋmɩn? Nɩr wa tɛr píir kʋba, ɛ a pɛ́rʋ been wa bɔr a, ʋ kʋ̃ bɛr a kʋba for bir al a tãw zu ɛ cen tɩ bɔ a ʋl na bɔr a ɩ? ¹³ Ɛ ʋlɛ wa nyɛ̃ ʋ a, yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, nʋ̃ɔ̀ mɩ́ kpɛ ʋ nɩ a ʋ ƴãw zuo a kʋba for bir al na bɛ bɔr a ƴãw. ¹⁴ Lɛ mɩ̀ n’a, a nyɩ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a, bɛ bɔr k’aa bibi-cãpili bɛ ŋa been kãw za bɔr ɛ.» ¹⁵ «A fʋ yɛb wa ɩ sãw fʋ a, cen tɩ páw ʋ, fʋ̃ʋ nɩ ʋl tɛwr zie, ɛ wul ʋ a ʋ sãwna. Ʋlɛ wa bɛr wõ fʋ a, fʋ na páw nɩ a fʋ yɛb. ¹⁶ Ʋlɛ bɛ wa bɛrɛ wone a fʋ ƴɛrʋ a, fʋ̃ʋ tɛr nɩ-been bɩɩ nɩbɛ ayi ƴãw pʋɔ a fʋ ƴãw, kɛ̀ ‹Yel za tʋ̃ɔ mɩ́ maalɩ dãsɩɛ dem ayi bɩɩ ata ƴɛrʋ zũú.› ¹⁷ Ɛ cɛ ʋlɛ bɛ wa sawr a bɛ ƴɛrʋ a, fʋ̃ʋ yel kʋ̀ a Lãw-yir. Ɛ ʋlɛ cãa bɛ wa wone a Lãw-yir ƴɛrʋ a, ʋ ɩ mɛ̃ tɩbɛ sob bɩɩ zuru-yar-diere a a fʋ zie.» ¹⁸ «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, bom nɛ za nyɩ na na ’lẽ a tẽw zu ka a, mɩ̀ na ’lẽ nɩ a tẽ-vla pʋɔ, ɛ bom nɛ za nyɩ na na cɛr bɛr a tẽw zu ka a, mɩ̀ na cɛr ɩ a tẽ-vla pʋɔ.» ¹⁹ «Ɩ̃ mɩ̀ cãa na lɛ yere kʋ̀rɛ nyɩ, a tẽw zu ka a, nɩbɛ ayi a nyɩ pʋɔ wa wõ taa zɛlɛ bom a, a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a, na kʋ̀ bɛ na. ²⁰ Zie nɛ za nɩbɛ ayi bɩɩ nɩbɛ ata na ɓã taa a ɩ̃ yúor ƴãw a, ɩ̃ be n a bɛ sɔgɔ.» ²¹ Lɛ n’a a Pɩɛr tɩ taw ta a Yeezu zie sowr ʋ: «Sore e, a ɩ̃ yɛb wa sãw mɛ̃ a, gb’a a ŋmɩn n’a ɩ̃ na dɩ suur kʋ̀ ʋ tɩ ta? A tɩ ta gb’a ayopõi bɩɩ?» ²² A Yeezu tɩ sɔw na: «Ɩ̃ bɛ yel k’aa tɩ ta gb’a ayopõi ɛ, ɛ cɛ a tɩ ta gb’a a lɩz’a ata nɩ pie gb’a ayopõi. ²³ A ŋa n’a a tẽ-vla-Naalʋ ŋmɛ̃ taa nɩ nãà kãw na tɩ bɔbr k’ʋʋ bãw a ʋ libie yele ʋlɛ nɩ a ʋ tõ-tõ-biir a. ²⁴ Ʋ na tɩ tine a, bɛ tɛr ɩ a tõ-tõ-bie kãw na tɩ tɛr a ʋ san bɛ dɩ vuo a, wa n a ʋ zie. ²⁵ A tõ-tõ-bie nɛ na bɛ tɩ tɛr a na ya a, a ʋ nɩ-kpɛ̃ɛ tɩ ƴãw na kɛ́ bɛ nyɔw ʋ kʋɔrɩ, ʋlɛ nɩ a ʋ pɔw nɩ a ʋ bibiir, nɩ a ʋ bʋ̃-tɛrɩ za, wa ya a ʋ san. ²⁶ A tõ-tõ-bie tɩ lo na gbĩ dume a ʋ pile zɛlɛ ʋ yere nɩ: ‹Cãa bɛr mɛ̃ sɛr, ɩ̃ na ya b ɩ a fʋ san za.› ²⁷ Nɩbaalʋ tɩ kpɛ n a ʋ nɩ-kpɛ̃ɛ, ʋ bɛr ʋ, ɛ mɩ̀ bɛr ʋ a ʋ san. ²⁸ A tõ-tõ-bie ŋa tɩ yi na tuori a ʋ tõ-tõ-bi-tɔ sob kãw na tɛr a ʋ san zaa pʋrɩ a. Ʋ tɩ nyɔw ʋ nɩ a kɔkɛɛ fɩɩrɩ faar na kʋ́ ɛ yere: ‹Ya a fʋ san!› ²⁹ A ʋ tɔ sob tɩ lo na gbĩ dume a ʋ pile zɛlɛ ʋ yãayãa yere nɩ: ‹Cãa bɛr mɛ̃ sɛr, ɩ̃ɩ na ya b a.› ³⁰ Ɛ cɛ ʋ bɛ tɩ saw ɛ, ɛ nɩ̃ɛ tɩ ƴãw bɛ nyɔw ʋ ƴãw gaso pʋɔ, ɛ cɛlɛ k’ʋʋ wa ya a ʋ san. ³¹ A ʋ tõ-tõ-bi-taabɛ na tɩ nyɛ̃ a yele a ŋa na ɩ a, a bɛ pʋɔ za tɩ sãw na, bɛ cen tɩ manɩ a za kʋ̀ a bɛ nɩ-kpɛ̃ɛ. ³² Lɛ n’a a nɩ-kpɛ̃ɛ tɩ ƴãw bɛ bʋɔlɩ a tõ-tõ-bie ŋa, ʋ wa yel ʋ: ‹Tõ-tõ-bi-faa ŋa! Fʋ na zɛlɩ mɛ̃ a, ɩ̃ lɛb a bɛr fʋ a fʋ san za. ³³ A mɩ̀ bɛ tɩ fɛr kɛ fʋ zɔ a fʋ tɔ sob nɩbaalʋ mɛ̃ a lɛ ɩ̃ na zɔ a fʋ nɩbaalʋ a ɩ?› ³⁴ A ʋ nɩ-kpɛ̃ɛ tɩ nyɛ̃ nɩ suur yaga, ɛ nyɔw ʋ tɩr kɛ́ bɛ dɔwrɛ ʋ, ɛ gu ʋ wa tɩ ya a ʋ san za.» ³⁵ A Yeezu tɩ yel a ƴãw pʋɔ: «A ŋa n’a a ɩ̃ Sãà na be a tẽ-vla pʋɔ a, mɩ̀ na ɩrɛ nyɩ, a nyɩ kãw za bɛ mɩ̀ wa dɩ suur kʋ̀ a ʋ yɛb nɩ a ʋ pʋɔ za a.»

¹ A Yeezu na tɩ tɩr a ʋ wulu a ŋa baar a, ʋ yi n a Galile ɛ cen a Zude tẽw lowr, a Zurdɛ̃ man gãwn. ² Zu-sɛbla na bɛ dɩ vuo a, tɩ tu ʋ na cen a be, ʋ tɩ sanɩ a bɛ baalbɛ. ³ Farizɩ̃ɛ bɛ mɩnɛ kãw tɩ taw na ta a ʋ zie sowr ʋ kɛ́ bɛ ɩ ʋ kaa: «Nɩr tɛr ɩ sɔr na zawrɩ a ʋ pɔw bɛr yel-sãsara lɛ ƴãw bɩɩ?» ⁴ A Yeezu sɔw: «Nyɩ bɛ kanɩ a Sɛb-sõw pʋɔ kɛ: ‹A pɛr tib daar a, a bome za Ire ír bɛ nɩ dɛb nɩ pɔw ɛ?› ⁵ Nɩ k’ʋʋ tɩ yel a: ‹Alɛ n’a so a dɛb na mɩ́ bɛr a ʋ sãà nɩ a ʋ mã, ɛ tɩ lãw nɩ a ʋ pɔw bɛ za ayi lɩɛbɩ nɩ-been.› ⁶ A na ɩ lɛ a, bɛ bɛ cãa ɩ nɩbɛ ayi ɛ, bɛ ɩ n nɩ-been. Lɛ so, bom nɛ a Naaŋmɩn na lãw taa a, a nɩsaal, ʋ ta bʋ́r ɛ.» ⁷ A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ tɩ lɛb a sowr ʋ: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so a Mõyiir yel kɛ nɩr wa zawrɛ a ʋ pɔw bɛrɛ a, ʋ maalɩ zawr-bɛrʋ sɛbɛ kʋ̀ ʋ?» ⁸ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Nyɩ na bɛ wone ƴɛrʋ a n’a so a Mõyiir saw kɛ nyɩ mɩ́ zawrɩ a nyɩ pɔwbɛ bɛr, alɛ bɛ ɩ lɛ a, a pɛr tib daar a, a bɛ tɩ ɩ a ŋa ɩ. ⁹ Ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ: nɩr wa zawrɩ a ʋ pɔw bɛr - lãw-taa kãw na bɛ tɛr sɔr a ƴãw bɛ wa n’a a - ɛ kul pɔw-yũo a, ʋ maal ɩ pɔw-gaa yel-bier.» ¹⁰ A ʋ po-tuurbɛ tɩ yel ʋ na: «A yele wa ŋmɛ̃ a ŋa a dɛb zie, ʋlɛ nɩ a ʋ pɔw cara pʋɔ a, a kul-taa maalʋ vɛb sa.» ¹¹ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Nɩbɛ za bɛ n’a na tʋ̃ɔ bãw a ƴɛrʋ ŋa pɛr ɛ, a bɛlɩ dem tɛwr bɛ na kʋ̀ a, bɛlɛ nɛ bɛ na tʋ̃ɔ bãw ʋ. ¹² Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, nɩbɛ bɛ mɩnɛ mɩ́ dɔw na ɩ vaɩ; bɛ mɩnɛ a, nɩsaalbɛ nɛ bɛ mɩ́ ɩ bɛ ɩ a vaɩ; ɛ bɛ mɩnɛ mɩ̀ kaa ir, ɩ a vaɩ a tẽ-vla-naalʋ ƴãw. Sob nɛ na na tʋ̃ɔ bãw a pɛr a, ʋ bãw!» ¹³ Nɩbɛ bɛ mɩnɛ kãw tɩ tɛr ɩ bibiir wa n a Yeezu zie, k’ʋʋ wa ír nuru dɔwlɩ a bɛ zu ɛ pùori ƴãw bɛ, ɛ cɛ a ʋ po-tuurbɛ tɩ tanɛ bɛ na. ¹⁴ Lɛ n’a a Yeezu tɩ yel: «Nyɩ bɛr a bibiir bɛ wa a ɩ̃ zie, ɛ ta diwr bɛ bɛrɛ ɩ; bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a bɛlɩ dem na ŋmɛ̃ taa nɩ bɛ a, bɛlɛ so a tẽ-vla-naalʋ.» ¹⁵ Ɛ ʋ na wa dɔwlɩ a nuru a bɛ zu baar a, ʋ bɛr ɩ a ʋlɩ zie nɛ ɛ tɔl cen. ¹⁶ Nɩr kãw tɩ taw na ta a Yeezu zie sowr ʋ: «Wul-wul-kara a, bʋ̃ʋ yel-vla n’ʋ a fɛr k’ɩ̃ɩ maalɩ tʋ̃ɔ páw a nyɔ-vʋʋrʋ na be kʋra lɛ a?» ¹⁷ A Yeezu tɩ sɔw ʋ na: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so fʋ sowre mɛ̃ a yel-vla yele? A sob nɛ na vɩɛl a, ɩ n been yõ tẽtẽ. Fʋ̃ʋ wa bɔbr kɛ fʋ páw a nyɔ-vʋʋrʋ a, sawr a Naaŋmɩn nɛ-ƴãwnɩ.» ¹⁸ Ʋ lɛb sowr ʋ: «Nɛ-ƴãwnɩ abobe?» A Yeezu sɔw: «Ta kʋ́ nɩr ɛ; ta maalɩ pɔw-gaa yel-bier ɛ; ta zu ɛ; ta dɩ dãsɩɛ-ziri ɩ; ¹⁹ ƴãwnɛ fʋ sãà nɩ fʋ mã; ɛ nɔnɛ fʋ tɔ mɛ̃ a fʋ mɩŋa a.» ²⁰ A pɔl-bile yel ʋ: «Ɩ̃ saw nɩ a nɛ-ƴãwnɩ a ŋa za. Bʋ̃ʋ n’ʋ cãa cɛ m?» ²¹ A Yeezu yel ʋ: «Fʋ̃ʋ wa bɔbr kɛ fʋ vɩɛl fʋ za a, cen tɩ de a fʋ bʋ̃-tɛrɩ za kʋɔrɩ, de a libie kʋ̀ nan dem, ɛ fʋ na páw nɩ na-bome a tẽ-vla pʋɔ ; al pùorí, wa, wa tuur mɛ̃.» ²² Ɛ cɛ a pɔl-bile na wa wõ a a ŋa a, ʋ sãw nɩ niwn ʋ za lɩɛb cere nɩ, ʋ na tɩ tɛr a bɛ dɩ vuo a ƴãw. ²³ Lɛ n’a a Yeezu tɩ yel a ʋ po-tuurbɛ: «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ: nɩr na kpɛ naalʋ a, a ʋ tẽ-vla-Naalʋ pʋɔ kpɛb na kpɛmɛ na. ²⁴ Ɩ̃ lɛb a yere kʋ̀rɛ nyɩ, a nyɔ̃wmɛ̃ na na yi mɩsɩn vʋɔrɩ́ a, a ɩ n mɔlɛ zuo tɛra sob na na kpɛ a Naaŋmɩn-Naalʋ pʋɔ a.» ²⁵ A ʋ po-tuurbɛ na tɩ wõ a ƴɛr-bie a ŋa a, bɛ nyɔw nɩ nʋɔr yere nɩ: «Alɛ wa ŋmɛ̃ a ŋa a, ãa n’ʋ pãa na tʋ̃ɔ nyɛ̃ a faafʋ a?» ²⁶ A Yeezu tɩ jɩr bɛ nɩ gbẽgbẽ ɛ yel: «A nɩsaalbɛ zie a, a kʋ̃ tʋ̃ɔ ɩ, ɛ cɛ Naaŋmɩn zie a, bom za na tʋ̃ɔ na.» ²⁷ Lɛ n’a a Pɩɛr tɩ de a ƴɛrʋ yel ʋ: «Nyɛ̃, tɩ bɛr ɩ bom za ɛ wa tuur fʋ, ŋmɩŋmɩn n’a a na ŋmɛ̃ a tɩ zie?» ²⁸ A Yeezu tɩ yel bɛ na: «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a lɛn daar a yele nãà wa lɩɛbɛ paalɛ a, a lɛn daar a Nɩsaal Bie nãà wa zɩ̃ a ʋ yúor-vɩɛlʋ-danʋ naalʋ da-kɔw zu a, a nyɩɩm na tu m a, nyɩ mɩ̀ na zɩ̃ n naalʋ da-kɔwr pie nɩ ayi zu, kɛ́ nyɩ maal ɩ a Ɩsɩrayɛl yie dɔwlʋ pie nɩ ayi a ƴɛrʋ. ²⁹ Ɛ sob nɛ za nãà wa bɛr yie, yɛbr, yeepuuli, sãà, mã, bibiir bɩɩ poru a mãa ƴãw a, ʋ na páw nɩ a a ŋa gb’a a kʋba dɔwlɩ, ɛ cãa páw a nyɔ-vʋʋrʋ na be kʋra lɛ a ƴãw pʋɔ. ³⁰ Niwn-dierbɛ yaga na lɩɛb ɩ po-pawrbɛ, ɛ po-pawrbɛ yaga lɩɛbɩ niwn-dierbɛ.

¹ «A tẽ-vla-naalʋ sɩrɩ na ŋmɛ̃ mɛ̃ yir sob kãw na tɩ yi biɓaar-sɛ̃w, k’ʋʋ tɩ de tõ-tõ-biir ƴãw bɛ cen a ʋ divɛ̃-tɩɩr púo pʋɔ a. ² Ʋlɛ nɩ a tõ-tõ-biir na tɩ wõ taa a yar ɩ bibi-been sã-ya libir a, ʋ ƴãw na bɛ cen a ʋ divɛ̃-tɩɩr púo pʋɔ. ³ Ʋ tɩ lɛb a yi a biɓaara, a mʋ̃tɔ̃w na zɛw blã a, tɩ nyɛ̃ bɛ mɩnɛ bɛ zɩ̃ zaa lɛ a nɩbɛ tuor-taa zie. ⁴ Ʋ yel bɛ: ‹Nyɩ mɩ̀ cen a ɩ̃ divɛ̃-tɩɩr púo pʋɔ, ɛ ɩ̃ na ya nyɩ nɩ a lɛ a na sɛw a.› ⁵ Ɛ̀ bɛ tɩ cen. A yir sob tɩ lɛb a yi a mʋ̃tɔ̃-tuo nɩ a mʋ̃tɔ̃w gɔ̃wfʋ daar cãa lɛ tɩ ɩ a lɛ. ⁶ A na wa man a zaanʋɔra a, ʋ tɩ lɛb a yi tɩ nyɛ̃ bɛ mɩnɛ bɛ be a be, ʋ yel bɛ: ‹Bʋnʋ ƴãw n’a nyɩ zɩ̃ a ka a bibi-ɓil za bɛ ɩrɛ bom za?› ⁷ Bɛ tɩ sɔw ʋ na: ‹Nɩr za bɛ de tɩ a tome ɩ, so lɛ.› Ʋ yel bɛ: ‹Nyɩ mɩ̀ cen a ɩ̃ divɛ̃-tɩɩr púo pʋɔ.› ⁸ A zaanɔ-ɓaar na wa ta a, a divɛ̃-tɩɩr púo sob tɩ yel ɩ a ʋ bʋ̃-kaarɛ: ‹Bʋɔlɩ a tõ-tõ-biir wa kʋ̀ ŋa za a ʋ sã-ya. Tĩ a bɩɛr-waarbɛ zie tɩ baar ɩ a dãw-waarbɛ.› ⁹ Lɛ n’a a zaanʋɔra tõ-tõ-biir tɩ wa, ŋa za mɩ́ wa páw a bibi-been tome sã-ya libir. ¹⁰ A biɓaar-sɛ̃w tõ-tõ-biir dem daar na wa ta a, bɛ tɩ tɩɛrɛ na kɛ bɛ na páw na dɔwlɩ, ɛ cɛ ŋa za mɩ̀ tɩ páw nɩ bibi-been tome sã-ya libir. ¹¹ Bɛ tɩ de na zɛbr ɩ a yir sob. ¹² Bɛ tɩ yere na: ‹A bɩɛr-waarbɛ bɛ ŋa tõ n tɛm gbel-been yõ, ɛ fʋ ya bɛ mɛ̃ a tɩɩm na nyɛ̃ a bibi-ɓil balʋ ɛ dɩ a mʋ̃tɔ̃w a!› ¹³ Ɛ cɛ a yir sob tɩ yel ɩ a kãw: ‹Ɩ̃ bá a, ɩ̃ bɛ nɛbr fʋ ɛ, a bibi-been tome sã-ya libir ƴãw bɛ n’a mãa nɩ fʋ̃ʋ wõ taa ɩ? ¹⁴ De a fʋ sã-ya cere nɩ. Ɩ̃ bɔbr a k’ɩ̃ɩ kʋ̀ a bɩɛr-waarɛ ŋa mɛ̃ a fʋ̃ʋ a. ¹⁵ Ɩ̃ bɛ tɛr sɔr na ɩrɛ lɛn za ɩ̃ na bɔbr a nɩ a ɩ̃ bʋ̃-tɛrɩ ɛ? Bɩɩ nyuur ɩrɛ fʋ na ɩ̃ na ɩ nɩ-vla a?› » ¹⁶ A Yeezu tɩ yel a ƴãw pʋɔ: «A ŋa n’a a po-pawrbɛ na ɩ niwn-dierbɛ, ɛ a niwn-dierbɛ ɩ po-pawrbɛ.» ¹⁷ A Yeezu tɩ duor ɩ a Zeruzalɛm. Ʋ tɩ tɛr ɩ a po-tuurbɛ pie nɩ ayi, ʋlɛ nɩ a bɛl tɛwr, tɩ yel kʋ̀ bɛ a sɔr zu bɛ na tɩ cere a: ¹⁸ «Nyɩ nyɛ̃, tɩ duor ɩ a Zeruzalɛm, bɛ na tɩ nyɔw nɩ a Nɩsaal Bie ƴãw a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Naaŋmɩn-Wulu sɛ-sɛbrbɛ nuru pʋɔ, bɛ na ƴãw ʋ nɩ kũu dɔwrʋ, ¹⁹ ɛ de ʋ kʋ̀ nɩ-bʋʋr-yoru bɛ ɩ ʋ la, ɛ fɔb ʋ, ɛ kpa ʋ da-gara zu, ɛ a bibie ata sob a, ʋ na lɛb a yi a kũu pʋɔ.» ²⁰ Lɛ n’a a Zebede bi-dɛbr mã, tɩ taw ta a Yeezu zie nɩ a ʋ bibiir ayi; ʋ tɩ lo na gbĩ dume a ʋ pile k’ʋʋ zɛlɩ bʋ̃-kãw. ²¹ A Yeezu tɩ sowr ʋ na: «Bʋ̃ʋ n’ʋ fʋ bɔbr?» Ʋ sɔw: «Nyɛ̃ a ɩ̃ bi-dɛbr ayi bɛ ŋa, ƴãw kãw zɩ̃ a fʋ dʋrʋ lowr ɛ kãw zɩ̃ a fʋ gʋba lowr a fʋ naalʋ pʋɔ.» ²² A Yeezu tɩ sɔw na: «Nyɩ bɛ bãw a ʋlɩ bom nɛ nyɩ na zɛlɛ a ɩ. Nyɩ na tʋ̃ɔ na nyũ a tuo koli-nyuura ʋl ɩ̃ na na nyũ a?» Bɛ tɩ sɔw na: «Tɩ na tʋ̃ɔ na.» ²³ Ʋ yel bɛ: «A ɩ̃ tuo koli-nyuura a, nyɩ na nyũ ʋ na. Ɛ cɛ a ɩ̃ dʋrʋ nɩ a ɩ̃ gʋba lowr zɩ̃ma bɛ yi mãa zie ɩ, a bɛlɩ dem ƴãw a ɩ̃ Sãà na cɔbrɩ a ziir a ŋa a, bɛlɛ so a.» ²⁴ A po-tuurbɛ pie na cɛ a, na tɩ wõ a a, tɩ nyɛ̃ nɩ nɩ a yɛbr ayi bɛ ŋa suur. ²⁵ Lɛ n’a a Yeezu tɩ bʋɔlɩ bɛ wa yel: «Nyɩ bãwnɩ a na, a nɩ-bʋʋrɛ na-mɩnɛ mɩ́ dɩrɛ nɩ naalʋ a bɛ zu, ɛ a nɩ-bɛrɛ ɩrɛ a nɩbɛ bãwnɩ a bɛ na so bɛ a. ²⁶ A ta ɩ a lɛ a nyɩ zie ɩ. Sob nɛ nɩ̃ɛ wa bɔbr k’ʋʋ ɩ kpɛ̃ɛ a nyɩ pʋɔ a, ʋ ɩ a nyɩ tõ-tõ-bie, ²⁷ ɛ nɩr wa bɔbr k’ʋʋ ɩ a niwn-diere a nyɩ pʋɔ a, ʋ ɩ a nyɩ gbãgbaa. ²⁸ A ŋa n’a, a Nɩsaal Bie bɛ wa kɛ bɛ wa tone kʋ̀rɛ ʋ ɛ, ʋ wa na k’ʋʋ wa tone kʋ̀rɛ a nɩbɛ, ɛ de a ʋ nyɔ-vʋʋrʋ tɩr ya de nɩ nɩ-yaga yaga.» ²⁹ Bɛ na tɩ yire a Zeriko tẽw pʋɔ a, zu-sɛbla na bɛ dɩ vuo a, tɩ tuur ɩ a Yeezu. ³⁰ Zɔn ayi kãw tɩ zɩ̃ n a sɔr nʋɔr. Bɛ na wa wõ k’aa Yeezu n’ʋ tɔlɛ a, bɛ cɩɩrɛ na yere nɩ: «Sore e, Daviir bi-dɛb ɩ, zɔ tɩ nɩbaalʋ!» ³¹ A zu-sɛbla tɩ tanɛ bɛ na kɛ bɛ bɛr gɔmɛ̃. Ɛ cɛ a zɔn nɩ̃ɛ na lɛ tɩ bãw cɩɩrɛ kpɛ̃w za: «Sore e, Daviir bi-dɛb ɩ, zɔ tɩ nɩbaalʋ!» ³² A Yeezu tɩ tɛw na ar ɛ bʋɔlɩ bɛ wa sowri: «Bʋ̃ʋ n’ʋ nyɩ bɔbr k’ɩ̃ɩ ɩ kʋ̀ nyɩ?» ³³ Bɛ tɩ sɔw na: «Sore e, ɩ a tɩ mimie nyɛrɛ.» ³⁴ Nɩbaalʋ tɩ kpɛ n a Yeezu, ʋ tɔ a bɛ mimie, ɛ daadaa lɛ bɛ lɛb nyɛrɛ, ɛ tuur ʋ.

¹ Bɛ na tɩ pɩɛlɛ a Zeruzalɛm a, ɛ tarɛ a Bɛtɩfaze tẽw, a Olivʋ-tɩɩr tãw zu a, a Yeezu tõ n a ʋ po-tuurbɛ ayi, ² ɛ yel bɛ: «Nyɩ cen a tẽw ŋa na be a nyɩ nidaa a, nyɩ na tɩ ta n daadaa lɛ nyɛ̃ bõw nyãw na ’lẽ ar ɩ ʋ bile a, nyɩ cɛr ʋ, ɛ tɛr a wa kʋ̀ m. ³ Ɛ nɩr wa ƴɛrɛ a nyɩ zie a, nyɩɩm sɔw a ŋa: ‹A Sore tɛr ɩ a yel-ɩra.› Ʋ na bɛr a na kʋ̀ nyɩ daadaa lɛ nyɩ wa n. ⁴ A ɩ n a a ŋa, k’aa Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛr-bie a ŋa tʋ̃ɔ tu: ⁵ ‹Nyɩ yel a Sɩyɔ̃ tẽw dem: a nyɩ nãà n’ɩ ŋan waar a nyɩ zie, siwr ʋ tʋɔra zɔm bõw nyãw, ɛ zɔm bõw bile, bõw nyãw bile.› » ⁶ A po-tuurbɛ tɩ cen na, a tɩ ɩ mɛ̃ a lɛ a Yeezu na yel kʋ̀ bɛ a. ⁷ Bɛ tɩ tɛr ɩ a bõw nyãw nɩ a ʋ bile wa n, wa yɛ́r a bɛ bʋ̃-suuri dɔwlɩ a zu, ɛ a Yeezu do zɔm. ⁸ Nɩ-yaga yaga tɩ yɛ́rɛ nɩ a bɛ bʋ̃-suuri a sɔr zu; bɛ mɩnɛ tɩ karɛ nɩ a tɩɛ vaar lɔbr ƴãwn a sɔr zu. ⁹ A nɩbɛ na tɩ de a Yeezu niwn a, nɩ a bɛl na tɩ tuur a, tɩ caarɛ na yere nɩ: «Ozaana a Daviir bi-dɛb! A Naaŋmɩn, ʋ maalɩ a sob nɛ na waar a Sore yúor ƴãw a! Ozaana a salom zu za!» ¹⁰ A Yeezu na wa kpɛ a Zeruzalɛm a, a zie za dam a. A nɩbɛ tɩ sowre na: «Ãa n’ɩ a sob ŋa?» ¹¹ A zu-sɛbla tɩ sɔw na: «A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Yeezu n’ʋ, na yi Nazarɛtɩ Galile tẽw a.» ¹² A Yeezu tɩ kpɛ n a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ diw a bɛlɩ dem za na kʋɔrɛ ɛ daar bome a be a; ʋ tɩ ŋmɛ n a libi-tɛwrbɛ tabalɛ nɩ a na-ŋma-kʋɔrbɛ da-kɔwr lɔb. ¹³ Al pùorí ʋ yel bɛ: «A Naaŋmɩn yel ɩ a Sɛb-sõw pʋɔ a ŋa: ‹Bɛ na bʋɔlɛ nɩ a ɩ̃ yir kɛ puoru yir.› Ɛ nyɩɩm wa de ʋ, ʋ ɩ nyãnyuwr sɔwlʋ zie!» ¹⁴ Zɔn nɩ wʋbr tɩ taw na ta a Yeezu zie a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ be, ɛ ʋ tɩ sanɩ bɛ. ¹⁵ A bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Naaŋmɩn-Wulu sɛ-sɛbrbɛ na tɩ nyɛ̃ a nɔ-ɓãa-yele ʋ na maalɩ a, nɩ a bibiir na tɩ caarɛ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ yere nɩ kɛ: «Ozaana a Daviir bi-dɛb a», a tɩ ɩ na mɛ̃ bɛ ɩ ŋmɩn a. ¹⁶ Bɛ tɩ sowr ʋ na: «Fʋ wone nɩ a lɛ bɛ na yere a?» A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Ʋ̃ʋ ɩ̃ wone a na. Nyɩ bɛ dãw kanɩ a Sɛb-sõw ƴɛr-bie a ŋa ɩ? ‹Fʋ ɩ n a ɩb, bibiir nɩ bɩ-pɩɩlɛ tɛɛ za tɩ danɛ fʋ.› » ¹⁷ Ʋ tɩ bɛr bɛ nɩ a be, ɛ yi a tẽw pʋɔ cen Betani tɩ gã. ¹⁸ A bio daarɩ biɓaara, a Yeezu na tɩ lɛb waar a tẽw pʋɔ a, kɔ̃ tɩ nyɔw ʋ na; ¹⁹ ʋ tɩ nyɛ̃ nɩ kãkã-tɩɛ ʋ ar a sɔr nʋɔr, ʋ taw ta nyɛ̃ k’ʋ ɩ vaar tɛwr. Lɛ n’a ʋ tɩ yel ʋ: «Fʋ kʋ̃ lɛ wɔ̃ wɔm za ɩ.» Ɛ daadaa lɛ a kãkã-tɩɛ ko ar. ²⁰ A po-tuurbɛ na tɩ nyɛ̃ a lɛ a, nʋɔr ɓãa bɛ na bɛ yere: «Ŋmɩŋmɩn za n’a a kãkã-tɩɛ ko a pɛr nɛ pʋɔ?» ²¹ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ: bibir kãw nyɩmɛ wa tɛr a Naaŋmɩn-sawfʋ ɛ bɛ bʋnɛ a, a a ŋa ɩ̃ na ɩ a kãkã-tɩɛ a, lɛ tɛwr bɛ n’a nyɩ na mɩ́ tʋ̃ɔ ɩ ɛ, ɛ cɛ nyɩmɛ mɩ̀ saa mɩ́ yel a tãw ŋa: ‹Ìr a ka tɩ lo a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ pʋɔ a›, a na tu n a lɛ. ²² Bom nɛ za nyɩ nãà wa zɛlɛ a puoru pʋɔ nɩ Naaŋmɩn-saw-deb a, nyɩ na páw ʋ na.» ²³ A Yeezu na tɩ kpɛ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ kanɛ nɩ a nɩbɛ a, a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Zifʋ mɩnɛ nɩ-kore tɩ taw na ta a ʋ zie sowr ʋ: «Nyɩnɛ n’a fʋ páw a sɔr ɩrɛ a a ŋa? Ɛ ãa n’ʋ kʋ̀ fʋ a sɔr kɛ fʋ ɩrɛ a a ŋa?» ²⁴ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Ɩ̃ mɩ̀ na sowri nyɩ nɩ sowr-been yõ, nyɩmɛ wa sɔw kʋ̀ m a, ɩ̃ mɩ̀ na yel a kʋ̀ nyɩ a be ɩ̃ na páw a sɔr ɩrɛ a a ŋa a. ²⁵ A suob a Zã na tɩ tɩrɛ a, nyɩnɛ n’a ʋ tɩ yi? Naaŋmɩn zie n’a bɩɩ nɩsaalbɛ zie n’a?» Bɛ tɩ tɩɛr ɩ bɛ pʋɔ a ŋa: «Tɩmɛ wa yel kɛ Naaŋmɩn zie n’a a, ʋ na yel tɩ na: ‹Ɛ bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ bɛ saw de ʋ?› ²⁶ Ɛ tɩmɛ wa yel kɛ nɩsaalbɛ zie n’a, a na fɛr a kɛ tɩ bãwnɩ a a zu-sɛbla na kʋ̃ bɛr tɩ a. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a nɩbɛ za zie a, a Zã tɩ ɩ n Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ.» ²⁷ Lɛ n’a bɛ tɩ sɔw a ŋa kʋ̀ a Yeezu: «Tɩ bɛ bãw ɛ.» Ʋ mɩ̀ lɛb yel bɛ: «Ɩ̃ mɩ̀ kʋ̃ yel kʋ̀ nyɩ a be ɩ̃ na páw a sɔr ɩrɛ a a ŋa a ɩ.» ²⁸ A Yeezu tɩ cãa na lɛ yel: «Nyɩ tɩɛr ɩ ŋmɩn yel ŋa ƴãw? Nɩr kãw tɩ tɛr ɩ bibiir ayi. Ʋ tɩ yel ɩ a dãw-niwn sob: ‹Ɩ̃ bie e, cen tɩ tõ a divɛ̃-tɩɩr púo pʋɔ a dɩ̃a.› ²⁹ A bie nɛ tɩ sɔw na: ‹Ɩ̃ bɛ cere ɩ›, ɛ blã wa pʋɔ ʋ nyɛ̃ a bɛ vɩɛl ɛ, ʋ cen. ³⁰ A sãà tɩ cen nɩ a ayi sob zie tɩ yel a ʋlɩ bʋ̃-been nɛ. Ʋ tɩ sɔw na: ‹Ɩ̃ sãà a, ɩ̃ cere na›, ɛ bɛ cen ɛ. ³¹ A bɛ ayi pʋɔ a, buor sob ʋ maalɩ a ʋ sãà pʋ-tɩɛrʋ?» Bɛ tɩ sɔw na: «A dãw-niwn sob ʋ.» Lɛ n’a a Yeezu tɩ yel bɛ: «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ: zuru-yar-dierbɛ nɩ pɔw-yɛmɛ na dãw nyɩ nɩ a Naaŋmɩn-Naalʋ pʋɔ. ³² Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, Zã tɩ dãw na wa a nyɩ zie, wa wul nyɩ a yel-mɩŋa sɔr, ɛ́ nyɩ bɛ saw de a ʋ ƴɛrʋ ɛ; ɛ cɛ a zuru-yar-dierbɛ nɩ a pɔw-yɛmɛ tɩ saw na de a ʋ ƴɛrʋ. Ɛ a nyɩɩm, nyɩ na saa nyɛ̃ a a ŋa a, nyɩ cãa bɛ lɩɛbɩ a nyɩ ɩb a pùorí kɛ́ nyɩ tʋ̃ɔ saw de a ʋ ƴɛrʋ ɛ.» ³³ «Nyɩ cãa lɛ bɛr wõ zʋkpar kãw. Yir sob kãw tɩ be n be kɔ divɛ̃-tɩɩr púo, mɛ dacin viiri koli, tuw bɔw pìir zu a wɔmɛ̃ nɛbrʋ ƴãw, maalɩ a bʋ̃-gùre zaba ʋ kɛrɩ yaga; al pùorí, ʋ de ʋ kʋ̀ tõ-tõ-biir na ɩ divɛ̃-tɩɩr po-kʋɔrbɛ a, ɛ yɔ. ³⁴ A wɔmɛ̃ pɔrʋ daar na wa ta a, ʋ tõ n a ʋ tõ-tõ-biir a divɛ̃-tɩɩr po-kʋɔrbɛ zie kɛ́ bɛ tɩ tɩr a ʋ dem. ³⁵ Ɛ cɛ a divɛ̃-tɩɩr po-kʋɔrbɛ tɩ nyɔw nɩ a ʋ tõ-tõ-biir, pɔb a kãw, kʋ́ a ƴẽn sob, ɛ lɔb a kãw nɩ kʋsɛbɛ kʋ́. ³⁶ Ʋ tɩ lɛb a tõ tõ-tõ-biir bɛ mɩnɛ bɛ yãwmɛ̃ zuo a dãw-niwn dem. Ɛ cɛ a divɛ̃-tɩɩr po-kʋɔrbɛ mɩ̀ tɩ ɩ bɛ nɩ a lɛn tɔr za. ³⁷ Ʋ wa báa na tõ a ʋ bi-dɛb a bɛ zie tɩɛr ɩ ʋ pʋɔ: ‹Bɛ na tɩ tɛr ɩ ƴãwfʋ a ɩ̃ bie zie.› ³⁸ Ɛ cɛ a divɛ̃-tɩɩr po-kʋɔrbɛ na wa nyɛ̃ a bie a, bɛ yel a kʋ̀ taa: ‹ A gbã-dɩrɛ n’ʋ. Nyɩ wa tɩ nyɔw ʋ kʋ́ ɛ so a gbã-dɩ-bome!› ³⁹ Bɛ tɩ nyɔw ʋ nɩ a divɛ̃-tɩɩr púo pʋɔ lɔb bɛr da-pùorí, ɛ kʋ́ ʋ. ⁴⁰ A na ɩ a ŋa a, a divɛ̃-tɩɩr púo sob wa wa a, ʋ na ɩ n a divɛ̃-tɩɩr po-kʋɔrbɛ bɛ ŋa ŋmɩn?» ⁴¹ Bɛ tɩ sɔw ʋ na: «Ʋ na kʋ́ n a nɩ-faar bɛ ŋa poto-kʋ́b, ɛ de a divɛ̃-tɩɩr púo kʋ̀ nɩ-yoru, a daar mɩ́ wa ta bɛ kʋ̀ ʋ a wɔmɛ̃.» ⁴² A Yeezu lɛb yel bɛ: «Nyɩ bɛ dãw kanɩ a ƴɛr-bie a ŋa a Sɛb-sõw pʋɔ ɩ? ‹A kʋsɩɛr ʋl a yir-mɩɛrbɛ na ír lɔb bɛr a, lɩɛb ɩ a yir pɛr kʋsɩɛr, a Sore n’ʋ tõ a a ŋa: nɔ-ɓãa-yel ʋ tɩ zie.› ⁴³ Alɛ so ɩ̃ yere kʋ̀rɛ nyɩ: bɛ na de nɩ a Naaŋmɩn-Naalʋ a nyɩ zie, kʋ̀ nɩ-bʋʋr-yoru na na ɩrɛ ʋ wɔnɛ wɔmɛ̃ a. [ ⁴⁴ Nɩr wa lo a kʋsɩɛr ŋa zu a, a ʋ sob na lo na kar; ɛ sob nɛ zu a kʋsɩɛr ŋa nãà wa lo a, ʋ na ƴɛr ʋ na ŋmɛr.]» ⁴⁵ A bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ na tɩ wõ a ʋ zʋkpaɩ a ŋa a, bɛ tɩ bãwnɩ a na bɛlɛ na nɛ bɛ a Yeezu ƴɛrɛ jɩɛrɛ nɩ a. ⁴⁶ Bɛ tɩ bɔbr a kɛ bɛ nyɔw ʋ, ɛ cɛ bɛ tɩ zɔ n a zu-sɛbla dɛ̃bɩ̃ɛ, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a zu-sɛbla zie a, a Yeezu tɩ ɩ n Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ.

¹ A Yeezu tɩ lɛb a lɔbr zʋkpaɩ kʋ̀rɛ bɛ yere nɩ: ² «A tẽ-vla-naalʋ ŋmɛ̃ na mɛ̃ nãà kãw na tɩ maalɩ a ʋ bie kul-taa cuw a. ³ Ʋ tɩ tõ n a ʋ tõ-tõ-biir kɛ́ bɛ cen tɩ bʋɔlɩ a nɩbɛ ʋ na bʋɔlɩ a cuw dɩb ƴãw. Ɛ cɛ bɛ bɛ tɩ bɔbr a waa ɩ. ⁴ Ʋ tɩ lɛb a tõ tõ-tõ-biir bɛ mɩnɛ kɛ́ bɛ tɩ yel a nɩbɛ ʋ na bʋɔlɩ a: ‹Nyɩ nyɛ̃, ɩ̃ cɔbr ɩ a cuw dɩb baarɩ, ɩ̃ kʋ́ n a ɩ̃ na-dɛɛ nɩ a ɩ̃ dʋn-’wɔɛ, bom za cɔbr a baarɩ, nyɩ wa a kul-taa cuw dɩb zie.› ⁵ Ɛ cɛ, bɛ bɛ tɩ cɛlɛ be ɩ, ɛ ìr, ŋa cere a ʋ pu-pʋɔ, ŋa cere ʋ yɛ̀rʋ́ zie, ⁶ ɛ bɛ mɩnɛ nyɔw a tõ-tõ-biir dɔwrɩ ɛ kʋ́. ⁷ A nãà tɩ nyɛ̃ nɩ suur, ɛ tõ a ʋ sojarɩ bɛ cen tɩ kʋ́ a nɩ-kʋ́rbɛ bɛ ŋa, ɛ nyɩw a bɛ tẽw bɛr. ⁸ Al pùorí, ʋ yel a ʋ tõ-tõ-biir: ‹A kul-taa cuw dɩb cɔbr a baarɩ, ɛ cɛ a nɩbɛ ɩ̃ na bʋɔlɩ a, bɛ tɩ sɛw taa nɩ ɛ. ⁹ A na ɩ lɛ a, nyɩ yi cen a sɔ-carɩ pʋɔ tɩ bʋɔlɩ a bɛlɩ dem za nyɩ na na nyɛ̃ a, wa n a kul-taa cuw dɩb zie.› ¹⁰ A ʋ tõ-tõ-biir tɩ yi n a sɛɛ pʋɔ tɩ bʋɔlɩ a bɛlɩ dem za bɛ na nyɛ̃ a ɓã taa, a nɩ-faar lãw nɩ a nɩ-vɩɛlɩ, lɛ n’a a cuw dĩo tɩ paalɩ a cuw-dɩrbɛ. ¹¹ A nãà tɩ kpɛ na k’ʋʋ tɩ jɩr a cuw-dɩrbɛ kaa, ʋ tɩ nyɛ̃ nɩ nɩr kãw ʋ bɛ su a cuw bʋ̃-suuri ɛ. ¹² Ʋ tɩ sowr ʋ na: ‹Ɩ̃ bá a, ŋmɩŋmɩn n’a fʋ ɩ kpɛ a ka ɛ bɛ su a cuw bʋ̃-suuri?› A sob nɛ tɩ ɩ n gbili. ¹³ Lɛ n’a a nãà tɩ yel a tõ-tõ-biir: ‹Nyɩ nyɔw ʋ ’lẽ a gbɛɛ nɩ a nuru, ɛ lɔb ʋ bɛr yẽw lige pʋɔ: be n’a ʋ na kone ’wɔbr ɩ nyɩ́mɛ́.› ¹⁴ Sɩza n’a, nɩ-yaga nɛ bɛ bɛ bʋɔlɩ, ɛ cɛ blã lɛ n’a bɛ kaa ir.» ¹⁵ A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ tɩ cen na tɩ kpaa taa, kɛ́ bɛ nyɛ̃ a lɛ bɛ na na ɩ nyɔw a Yeezu a ʋ ƴɛrʋ pʋɔ a. ¹⁶ Al pùorí, bɛ tɩ tõ n a bɛ po-tuurbɛ nɩ Erɔdɩ nɩbɛ kɛ bɛ tɩ yel ʋ: «Wul-wul-kara a, tɩ bãw na kɛ fʋ yere nɩ yel-mɩŋa, ɛ wule a nɩbɛ a Naaŋmɩn sɛɛ nɩ yel-mɩŋa, fʋ bɛ zɔrɛ nɩr za ɩ, ɛ bɛ owre ɩ. ¹⁷ Yel a lɛ fʋ na tɩɛrɛ a, tɩ nyɛ̃: sɔr be n be kɛ́ bɛ mɩ́ ya a zuru-yar kʋ̀ a Sezaar bɩɩ sɔr bɛ ka be?» ¹⁸ Ɛ cɛ a Yeezu na tɩ bãw a bɛ yã-faa a, ʋ yel bɛ na: «Nɩsaal-libelibe bɛ ŋa! Bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ bɔr kɛ nyɩ ŋmãa a ɩ̃ pùor? ¹⁹ Nyɩ wul mɛ̃ a libir ʋl bɛ na mɩ́ ya n a zuru-yar a.» Bɛ tɩ wul ʋ nɩ bibi-been sã-ya libir. ²⁰ A Yeezu tɩ sowri bɛ na: «Ãa niwn nɩ ãa yúor ɩ a a ŋa na wi a libir zu a?» ²¹ Bɛ tɩ sɔw na: «Sezaar dem a.» Lɛ n’a ʋ tɩ yel bɛ: «A na ɩ a ŋa a, nyɩ mɩ́ kʋ̀ a Sezaar a ʋ bome, ɛ mɩ̀ kʋ̀ a Naaŋmɩn a ʋ dem.» ²² A ƴɛr-bie a ŋa tɩ ɓãa bɛ nɩ nʋɔr, bɛ bɛr ʋ ɛ tɔlɛ cere. ²³ A ʋlɩ bibir nɛ, Sadiseyɛ̃ mɩnɛ tɩ taw na ta a Yeezu zie. A Sadiseyɛ̃ mɩnɛ n’a mɩ́ yel k’aa kũu-pʋɔ-lɛ-yib bɛ ka ɩ. Bɛ tɩ sowr ʋ na: ²⁴ «Wul-wul-kara a, Mõyiir yel a kɛ: ‹Nɩr wa kul pɔw bɛ dɔw bie ɛ kpi a, a ʋ yɛb, ʋ kul a pɔw-kʋɔr tʋ̃ɔ dɔw bibiir kʋ̀ a ʋ yɛb na kpi a.› ²⁵ Zɩ̃ kɛ yɛbr ayopõi kãw tɩ be n be a tɩ zie ka. A dãw-niwn sob tɩ kul ɩ pɔw, bɛ tɛr bibiir ɛ, ɛ kpi, ɛ bɛr a ʋ pɔw-kʋɔr a ʋ yɛb. ²⁶ A mɩ̀ tɩ ɩ n a lɛ a ayi sob zie, nɩ a ata sob, tɩ tɔ a bɛ za ayopõi. ²⁷ A bɛ kũu pùorí a, a pɔw mɩ̀ pãa wa kpi na. ²⁸ A na ɩ a ŋa a, a kũu-pʋɔ-lɛ-yib daar, a bɛ ayopõi pʋɔ a, ʋ na ɩ n buor sob pɔw? Bɛ za na kul ʋ lɩɛrɩ taa a?» ²⁹ A Yeezu tɩ sɔw bɛ na: «Nyɩ be n tulu pʋɔ, nyɩ na bɛ bãw a Sɛb-sõn nɩ a Naaŋmɩn fãw a ƴãw. ³⁰ A kũu-pʋɔ-lɛ-yib daar a, dɛbr bɛ kule pɔwbɛ ɩ, pɔwbɛ bɛ kule sɩrbɛ ɩ, bɛ na ɩ na mɛ̃ malkɩ mɩnɛ a, a tẽ-vla pʋɔ. ³¹ Ɛ cɛ a kũuni na lɛbr yire a ƴãw a, nyɩ bɛ dãw kanɩ a lɛ a Naaŋmɩn na yel kʋ̀ nyɩ a ɩ? ³² ‹Mãa n’ɩ a Abraham Naaŋmɩn, a Ɩzaakɩ Naaŋmɩn, nɩ a Zakɔb Naaŋmɩn.› Ʋ bɛ ɩ nɩ-kũuni Naaŋmɩn ɛ, nɩ-vʋʋrɩ Naaŋmɩn n’ʋ.» ³³ A zu-sɛbla na tɩ wõ a ʋ wulu ŋa a, nʋɔr tɩ ɓãa bɛ na. ³⁴ A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ na wa wõ k’aa Yeezu ƴɛr tʋ̃ɔ a Sadiseyɛ̃ mɩnɛ a, bɛ ɓã n taa. ³⁵ Ɛ a bɛ ƴẽn sob kãw, na tɩ ɩ Naaŋmɩn-Wulu bãw-bãw-kara a, tɩ bɔbr k’ʋʋ ɩ ʋ kaa. Ʋ tɩ sowr ʋ na: ³⁶ «Wul-wul-kara a, a Naaŋmɩn-Wulu pʋɔ a, a nɔ-ƴãwna kpɛ̃ɛ za n’ɩ buor?» ³⁷ A Yeezu tɩ sɔw ʋ na: « ‹Fʋ na nɔnɛ nɩ a Sore fʋ Naaŋmɩn nɩ a fʋ socir za, nɩ a fʋ sɩ́ɛ za, nɩ a fʋ yã za.› ³⁸ A nɔ-ƴãwna ŋa n’ɩ a kpɛ̃ɛ za nɩ a dãw-niwn sob. ³⁹ Ɛ cɛ a nɛ-ƴãwnɩ ayi sob ɩ ŋa, mɩ̀ na ɩ kpɛ̃ɛ sɛw a dãw-niwn sob a: ‹Fʋ na nɔnɛ nɩ a fʋ tɔ sob mɛ̃ a fʋ mɩŋa a.› ⁴⁰ A nɛ-ƴãwnɩ ayi a ŋa a, alɛ so a Mõyiir-Wulu za nɩ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ wulu za.» ⁴¹ A Farizɩ̃ɛ mɩnɛ na tɩ ɓã taa a, a Yeezu tɩ sowri bɛ na: ⁴² «Ŋmɩŋmɩn n’a nyɩ tɩɛrɛ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra ƴãw? Ãa bʋʋrɛ n’ʋ?» Bɛ tɩ sɔw na: « Daviir bʋʋrɛ n’ʋ.» ⁴³ A Yeezu tɩ yel bɛ na: «Ɛ ŋmɩŋmɩn za n’a a Vʋʋrʋ Sõw na tɩ ƴãw a Daviir ʋ ƴɛr a, tɩ bʋɔlɛ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra: Sore? Ɛ tɩ yel a ƴɛr-bie a ŋa: ⁴⁴ ‹A Sore Naaŋmɩn yel ɩ a ɩ̃ Sore, zɩ̃ a ɩ̃ dʋrʋ lowr, ɛ gu ɩ̃ wa tɩ nɛb a fʋ dɔ̃ dem bin a fʋ pile?› ⁴⁵ A na ɩ a ŋa a, a Daviir wa bʋɔlɛ ʋ: Sore a, ŋmɩŋmɩn n’a, ʋ ɩ a ʋ bie?» ⁴⁶ Nɩr kãw za bɛ tɩ tʋ̃ɔ sɔw ʋ bom ɛ. Ɛ a na dɛ tɩ tĩ a ʋlɩ bibir a, nɩr za bɛ tɩ saw lɛ sowr ʋ bom za ɩ.

¹ Lɛ n’a a Yeezu tɩ yere kʋ̀rɛ a zu-sɛbla nɩ a ʋ po-tuurbɛ: ² «A Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ nɛ bɛ íre a Mõyiir-Wulu pɛɛ. ³ Lɛ so, nyɩ sawr a bɛ nʋɔr ɛ tuur a lɛn za bɛ na yere kʋ̀rɛ nyɩ a, ɛ cɛ nyɩ ta cɔwrɛ a bɛ ɩ-ɩrɩ ɛ. Bɛ mɩ́ yel a, ɛ bɛ tu a lɛ bɛ na yel a ɩ. ⁴ Bɛ mɩ́ ’lẽ nɩ tuor na tɩbrɛ bɛ dɩ vuo a, dɔwlɩ a nɩbɛ bawŋmamɛ zu, ɛ a bɛl tɛɛ za bɛ mɩ́ saw na ír nobir tɔ n a kaa ɩ. ⁵ A bɛ ɩb za a, bɛ mɩ́ ɩrɛ na k’aa nɩsaalbɛ nyɛ̃ bɛ. Lɛ n’a, a Naaŋmɩn-Wulu bãwfʋ bɛ na mɩ́ ƴãw a gbẽé nɩ a kpãkpamɛ ƴãw a, bɛ mɩ́ ɩ a yɛlmɛ̃, ɛ ɩ a kparɩ zʋɔrɛ a wõwme. A Naaŋmɩn-Wulu bãwfʋ bɛ na ƴãw a gbẽé a (23.5). ⁶ Bɛ nɔnɛ nɩ a nɩ-bɛrɛ da-kɔwr a cuwr zie, nɩ a niŋé da-kɔwr a puoru-diru pʋɔ. ⁷ Bɛ nɔnɛ na k’aa nɩbɛ puore bɛ a nɩ-yaga pʋɔ, ɛ mɩ́ wõ bɛ bʋɔlɩ bɛ kɛ: ‹Wul-wule.› ⁸ A nyɩɩm a, nyɩ ta ƴãw bɛ bʋɔlɛ nyɩ ‹Wul-wule› ɩ, Wul-wule been yõ n’ʋ nyɩ tɛr, ɛ nyɩ za ɩ yɛbr. ⁹ Nyɩ ta bʋɔlɛ nɩr za a tẽw zu ka kɛ nyɩ ‹Sãà› ɩ, Sãà been yõ n’ʋ nyɩ tɛr, a ʋl na be a tẽ-vla pʋɔ a. ¹⁰ Nyɩ mɩ̀ ta ƴãw bɛ bʋɔlɛ nyɩ: ‹Zu-sob› ɛ, Zu-sob been n’ʋ nyɩ tɛr, a Kɩrɩta n’ʋ. ¹¹ Sob nɛ na ɩ kpɛ̃ɛ za a nyɩ pʋɔ a, na ɩ n a nyɩ tõ-tone. ¹² Sob nɛ za na zɛwr ʋ tʋɔra a, bɛ na siwr ʋ na, ɛ sob nɛ za na siwre ʋ tʋɔra a, bɛ na zɛw ʋ na.» ¹³ «Baw-bio dem ɩ nyɩ, nyɩɩm Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ nyɩɩm Farizɩ̃ɛ mɩnɛ, nɩsaal-libelibe e! Nyɩ mɩ́ pàw nɩ a tẽ-vla-naalʋ dɩ̃dɔr a nɩbɛ ƴãw; a nyɩɩm tɛɛ za bɛ mɩ́ kpɛ a ʋ pʋɔ ɩ, ɛ a bɛlɩ dem na bɔbr a kpɛb a, nyɩ bɛ mɩ́ saw bɛ na kpɛ ɩ. [ ¹⁴ Baw-bio dem ɩ nyɩ, nyɩɩm Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ nyɩɩm Farizɩ̃ɛ mɩnɛ, nɩsaal-libelibe e! Nyɩ mɩ́ de nɩ a pɔw-kɔbɛ bome za, ɛ mɩ́ puore puor-wowr k’aa nɩbɛ tʋ̃ɔ nyɛ̃ nyɩ. Lɛ so bɛ na dɩ n nyɩ a ƴɛrʋ faafaa.] ¹⁵ Baw-bio dem ɩ nyɩ, nyɩɩm Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ nyɩɩm Farizɩ̃ɛ mɩnɛ, nɩsaal-libelibe e! Nyɩ mɩ́ zɔ na gʋɔrɩ ten nɩ mamɛ, kɛ́ nyɩ tʋ̃ɔ páw nɩ-been yõ ƴãw a nyɩ puoru sɔr pʋɔ; ɛ nyɩmɛ wa páw ʋ baar a, nyɩɩm ɩ k’ʋ sɛwnɩ a tẽ-faa zuo nyɩ gb’a ayi. ¹⁶ Baw-bio dem ɩ nyɩ, nyɩɩm na ɩ zɔn ɛ wule nɩbɛ sɔr a! Nyɩ mɩ́ yel a: ‹Nɩr wa pɔ n a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ a, a bɛ pʋɔ ɩ; ɛ cɛ ʋlɛ wa pɔ n a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ salmɛ̃ a, a fɛr a k’ʋʋ ír a ʋ pɔb.› ¹⁷ Dãbole nɩ zɔn bɛ ŋa! Buor ʋ ɩ kpɛ̃ɛ zuo: a salmɛ̃ n’a bɩɩ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ na ɩ a salmɛ̃ a lɩɛbɩ bʋ̃-son a? ¹⁸ Nyɩ cãa na mɩ́ lɛ yel: ‹Nɩr wa pɔ n a bawr-maal-kuur a, a bɛ pʋɔ ɩ; ɛ cɛ nɩr wa pɔ n a bawr-maal-bom na bin a bawr-maal-kuur zu a, a fɛr a k’ʋʋ ír a ʋ pɔb.› ¹⁹ Zɔn bɛ ŋa! Buor ʋ ɩ kpɛ̃ɛ zuo: a bawr-maal-bom n’ʋ bɩɩ a bawr-maal-kuur na mɩ́ ɩ a bawr-maal-bom ʋ ɩ sõw a n’ʋ? ²⁰ A na ɩ lɛ a, nɩr na pɔ n a bawr-maal-kuur a, a bawr-maal-kuur nɩ bom za na be a ʋ zu a n’a ʋ pɔ n. ²¹ Nɩr na pɔ n a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ a, ʋ pɔ n nɩ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ nɩ a Naaŋmɩn na kpɩɛr a ʋ pʋɔ a. ²² Nɩr na pɔ n a salom a, pɔ n nɩ a Naaŋmɩn-Naalʋ da-kɔw nɩ a Naaŋmɩn na zɩ̃ a ʋ zu a. ²³ Baw-bio dem ɩ nyɩ, nyɩɩm Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ nyɩɩm Farizɩ̃ɛ mɩnɛ, nɩsaal-libelibe e! Nyɩ mɩ́ kʋ̀ n a Naaŋmɩn a nyɩ bʋ̃-tɛrɩ ziir pie sob, a zɛ-va-bʋʋrɛ a mɩnɛ ƴãw, mɛ̃ a mãtɩ, a fenil nɩ a kimɛ̃ a, ɛ nɩ̃ɛ mɩ́ ƴãw dere a Naaŋmɩn-Wulu yel-bɛrɛ a ŋa ƴãw: a mɩnʋ, a su-ɓaarʋ nɩ a Naaŋmɩn-saw-deb. Ɛ cɛ a a ŋa n’a a tɩ fɛrɛ kɛ nyɩ tuur, ɛ ta bɛr a al na cɛ a ɩ. ²⁴ Nyɩɩm zɔn bɛ ŋa na wule sɔr a! Nyɩ mɩ́ cɔw nɩ a kʋ̃ɔ ír pũpurme bɛr, ɛ nɩ̃ɛ vɔl nyɔ̃wmɛ̃. ²⁵ Baw-bio dem ɩ nyɩ, nyɩɩm Naaŋmɩn-wulu sɛ-sɛbrbɛ nɩ nyɩɩm Farizɩ̃ɛ mɩnɛ, nɩsaal-libelibe e! Nyɩ mɩ́ pɛw nɩ a koli-nyuura nɩ a laa zi-kur, ɛ a pʋɔ mɩ́ paalɩ a nyɩ nyãnyu-bome nɩ a nyɩ tɩɛr-faar. ²⁶ Farizɩ̃ɛ zɔ̃w ɩ! De niwn pɛw a koli-nyuura pʋɔ, lɛ n’a a zi-kur mɩ̀ na vɩɛl. ²⁷ Baw-bio dem ɩ nyɩ, nyɩɩm Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ nyɩɩm Farizɩ̃ɛ mɩnɛ, nɩsaal-libelibe e! Nyɩ ŋmɛ̃ na taa nɩ yarʋ bɛ na bʋl a pɛlɩ a: a mɩ́ sãá na vɩɛl, ɛ a pʋ̃ɔmɩ́ paalɩ kũuni kɔbɛ nɩ dɛwr-pɛ-bʋʋrɛ za. ²⁸ Lɛ n’a nyɩ mɩ̀ ŋmɛ̃: nyɩ mɩ́ sãá nɩ nɩ-mɩn a nɩbɛ niŋé, ɛ cɛ a nyɩ pʋʋr ɩ yã-faa nɩ faalʋ tɛwr. ²⁹ Baw-bio dem ɩ nyɩ, nyɩɩm Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ nyɩɩm Farizɩ̃ɛ mɩnɛ, nɩsaal-libelibe e! Nyɩɩm na mɩ́ mɛ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ yarʋ, ɛ maalɩ a nɩ-mɩn yarʋ a vɩɛl a, ³⁰ ɛ mɩ́ yel: ‹Tɩmɛ tɩ vʋʋrɛ a tɩ sãakʋm mɩnɛ daar a, tɩ kʋ̃ʋ tɩ pʋɔ a bɛ pʋɔ kʋ́ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ ɩ.› ³¹ A ŋa n’a nyɩ mɩ́ ƴɛr nyɔw nyɩ tʋɔra: a bɛlɩ dem na kʋ́ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ a, bʋ̃-dɔwrɩ n’ɩ nyɩ. ³² A vɩɛl a! Nyɩ cãa cere nɩ a lɛ, a ʋlɩ bom nɛ a nyɩ sãakʋm mɩnɛ na tĩ a, nyɩ báa kʋ́ a ʋ nʋɔr! ³³ Wɩɩr nɩ dɔpan bʋʋrɛ bɛ ŋa! Ŋmɩŋmɩn n’a nyɩ na tʋ̃ɔ nɩɩrɩ a tẽ-faa dɔwrʋ bɛr? ³⁴ Lɛ so, nyɩ nyɛ̃, ɩ̃ tone nɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ, nɩ yã-bãwnbɛ, nɩ Naaŋmɩn-wulu sɛ-sɛbrbɛ a nyɩ zie. Nyɩ na kʋ́ n bɛ mɩnɛ, ɛ kpa bɛ mɩnɛ da-gara zu, nyɩ na fɔb ɩ bɛ mɩnɛ a nyɩ puoru-diru pʋɔ, ɛ diw bɛ tẽw ŋa tɩ sãá nɩ tẽw ŋa, ³⁵ k’aa nɩ-mɩn za zɩ̃ɩ na cir a tẽw zu a, tʋ̃ɔ lɛb lo a nyɩ zu, a na tĩ a nɩ-mɩŋa Abɛl nyɩ na kʋ́ a, tɩ ta n a Barakɩ bi-dɛb Zakari nyɩ na kʋ́ a zi-sõw nɩ a bawr-maal-kuur cara pʋɔ a. ³⁶ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a a ŋa za na lɛb a lo a dɩ̃a nɩbɛ bɛ ŋa zu.» ³⁷ «Zeruzalɛm ɩ! Zeruzalɛm ɩ! Fʋ̃ʋ na kʋ́rɛ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ, ɛ lɔbr a bɛlɩ dem a Naaŋmɩn na tone a fʋ zie a nɩ kʋsɛbɛ kʋ́rɛ a, gb’a a ŋmɩn za n’a ɩ̃ tɩ bɔbr k’ɩ̃ɩ kaalɩ a fʋ bibiir ɓã taa, mɛ̃ nɔ-mã na mɩ́ kaalɩ a ʋ lili-pɩɩlɛ ɓã taa a ʋ pɩgɛ pile a, ɛ nyɩ bɛ saw ɛ! ³⁸ A na ɩ a ŋa a, a nyɩ yir na gã nɩ zawla. ³⁹ Mãa n’ʋ yere kʋ̀rɛ nyɩ, a na dɛ tɔ dɩ̃a a, nyɩ kʋ̃ lɛ nyɛ̃ m ɛ, ɛ gu a lɛn daar nyɩ nãà wa yere: ‹A Naaŋmɩn, ʋ maalɩ a sob nɛ na waar a Sore yúor ƴãw a!› »

¹ A Yeezu na tɩ yi a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ cere a, a ʋ po-tuurbɛ tɩ taw na ta a ʋ zie, kɛ́ bɛ wul ʋ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ mɩɛrʋ na vɩɛl a. ² Ʋ tɩ de nɩ a ƴɛrʋ yel bɛ: «Mɛ̃ nyɩ taa nyɛ̃ a a ŋa za? Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, kʋsɩɛr kʋ̃ cãa dɔwlɩ kʋsɩɛr zu a ka ɩ: bɛ na ŋmɛr ɩ a za bɛr.» ³ A Yeezu na tɩ zɩ̃ a Olivʋ-tɩɩr tãw zu a, a ʋ po-tuurbɛ tɩ taw na pɩɛl ʋ bɛ tɛwr zie ɛ sowr ʋ: «Yel kʋ̀ tɩ a lɛn daar a yele a ŋa na na ta a, nɩ a ʋlɩ bom nɛ na na ɩ a fʋ lɛb-waa nɩ a tẽw baarʋ bãwfʋ a.» ⁴ A Yeezu tɩ sɔw na yel bɛ: «Nyɩ gu nyɩ tʋɔra vla nɩr za taa wa tule nyɩ ɛ. ⁵ Nɩ-yaga na sɩrɩ na wa, yel kɛ a mãa yúor ƴãw n’a, wa yere: ‹Mãa n’ɩ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra›, ɛ bɛ na tuli nɩ nɩ-yaga. ⁶ Nyɩ na wone nɩ zɛbr na zɛbr pɩɛlɩ a gɔmɛ̃, ɛ wone bɛ ƴɛrɛ zɛbr na zãá a ƴɛrʋ. Nyɩ ta saw pʋ̀lá vʋ̃ɔnɛ nyɩ ɛ; a fɛr a k’aa ta, ɛ cɛ a cãa kʋ̃ ɩ a tẽw baarʋ n’a ɩ; ⁷ tẽw ŋa na mɩ́ ŋmãa nɩ nɩ tẽw ŋa zɛbr, nãà ŋa na mɩ́ ír a taw tuori nãà ŋa; kɔ̃ nɩ tẽsɔw kɔbr damnʋ na be n ziir a mɩnɛ. ⁸ A yele a ŋa za na ɩ na mɛ̃ ’wɔbrʋ na mɩ́ tĩ ’wɔbr pɔw a dɔwfʋ daar a. ⁹ A lɛn daar, bɛ na nyɔw nyɩ na tɩr kɛ́ bɛ dɔwrɩ nyɩ, bɛ na kʋ́ nyɩ na. A nɩ-bʋʋr-yoru na hɩ̃ɛn nyɩ nɩ a ɩ̃ yúor ƴãw ¹⁰ A lɛn daar, nɩ-yaga na faa na lo a bɛ Naaŋmɩn-saw-deb pʋɔ; bɛ na nyɔwr ɩ taa tɩrɛ, bɛ na hɩ̃ɛn nɩ taa. ¹¹ Naaŋmɩn-ƴɛr-man-bɛlɛ-bɛlɛ mɩnɛ na yi na bɛ tɛr vuo ɩ, ɛ tuli nɩ-yaga. ¹² Nɩ-yaga nɔ̃wfʋ na ɓãa na, a faalʋ na na kɛrɛ dɔwlɛ cere a ƴãw. ¹³ Ɛ cɛ sob nɛ na na ƴãw fãw tɩ ta a baarʋ daar a, na nyɛ̃ nɩ a faafʋ. ¹⁴ A Naaŋmɩn-Naalʋ Yel-nʋ̃ɔ̀ ŋa na hier a tɔ a tẽ-daa za, k’aa ʋ dãsɩɛ tʋ̃ɔ dɩ a nɩ-bʋʋr-yoru za zie. Lɛn daar a, a baarʋ daar pãa na ta.» ¹⁵ «Lɛ so, a Faalʋ-na-bɛ-maal-ɩ-wob ƴɛrʋ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Danɩɛl na tɩ dãw ƴɛr a, nyɩmɛ wa nyɛ̃ ʋ, ʋ be a zi-sõw pʋɔ a, a kã-kanɛ, ʋ bãw a pɛr. ¹⁶ A lɛn daar a, bɛlɩ dem na na be a Zude tẽw pʋɔ a, bɛ zɔrɛ kpɩɛr a tan pʋɔ. ¹⁷ Nɩr wa be gàrʋ́ a, ʋ taa siwr dĩ̀ó k’ʋʋ tɩ de ʋ bome ɩ. ¹⁸ Ɛ nɩr na na be pu-pʋɔ a, ʋ taa lɛbr kule yir k’ʋʋ tɩ de ʋ kpar-kpɛ̃ɛ ɩ. ¹⁹ Baw-bio dem ɩ a bɛlɩ pɔwbɛ nɛ na na tɛr pʋɔ bɩɩ ƴɛnɛ bibiir a alɩ bibie nɛ pʋɔ a! ²⁰ Nyɩ puore zɛlɛ k’aa nyɩ zɔba taa wa ɩrɛ sa-kʋ̃ɔ zi-faa daar ɛ, bɩɩ pɩɛnʋ-bibir ɛ. ²¹ A ʋlɩ daar nɛ a, kpɩɛrʋ kpɛ̃ɛ bɛ na bɛ dãw nyɛ̃ a tẽw iru daar wa tɔ a ƴɛrɛ ŋa a, na be n be, ɛ a pùorí bɛ kʋ̃ lɛ nyɛ̃ a kpɩɛrʋ ŋa tɔ ɩ. ²² A Naaŋmɩn bɛ tɩ ŋmãa a bibie a mɩnɛ bɛr a, nɩr kʋ̃ʋ tɩ cɛ ɩ; ɛ cɛ ʋ ŋmãa nɩ a bibie a mɩnɛ bɛr a ʋ nɩ-kaa-iri zũú. ²³ Lɛ so, nɩr wa yel kʋ̀ nyɩ: ‹Nyɩ nyɛ̃ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra ka›, bɩɩ: ‹Ʋ be n ka lowr a›, nyɩ taa sawr kɛ sɩza n’a ɩ. ²⁴ Naaŋmɩn nɩ-kabr-bɛlɛ-bɛlɛ mɩnɛ nɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-man-bɛlɛ-bɛlɛ mɩnɛ na yi na maalɛ nɔ-ɓãa-yel-bɛrɛ nɩ yel-bãw-guuri, alɛ tɩ tʋ̃ɔ a, bɛ̃ɛ tuli a Naaŋmɩn nɩ-kaa-iri tɛɛ za. ²⁵ Nyɩ nyɛ̃, ɩ̃ de nɩ niwn yel kʋ̀ nyɩ. ²⁶ Lɛ so, bɛlɛ wa yere kʋ̀rɛ nyɩ: ‹Nyɩ nyɛ̃, ʋ be n wɛja-kpalɛ pʋɔ›, nyɩ taa cere ɩ; bɩɩ: ‹Ʋlɛ n’ɩ ŋan sɔwlɩ ka›, nyɩ taa sawr ɛ. ²⁷ Mɛ̃ a lɛ a saa nyɩwrʋ na mɩ́ yi a mʋ̃tɔ̃w puru zie tɩ ta a mʋ̃tɔ̃w kpɛb zie a, lɛ n’a a Nɩsaal Bie waa mɩ̀ na ŋmɛ̃. ²⁸ Be a bʋ̃-kũu na be a, be n’a a sidume na ɓã taa.» ²⁹ «Daadaa lɛ, a kpɩɛrʋ a ŋa pùorí, a mʋ̃tɔ̃w na liw na, a cuw kʋ̃ lɛ pɛlɩ ɛ, a ŋmar-bie na yi n a salom zu pɔrɛ lore, ɛ a saa zu kpɛnʋ bʋʋrɛ za na dam a. ³⁰ Lɛ n’a a Nɩsaal Bie bãwfʋ na sãá a salom zu; lɛ n’a a tẽw zu nɩ-bʋʋrɛ za na kone; bɛ na nyɛ̃ nɩ a Nɩsaal Bie ʋ be a zũzuge pʋɔ waar nɩ fãw na bɛ tɛr vuo a, nɩ yúor-vɩɛlʋ-danʋ. ³¹ Ʋ na tõ n a ʋ malkɩ mɩnɛ nɩ a wɩ-kpɛ̃ɛ a tẽ-daa lõbowe anaar za, bɛ tɩ bʋɔlɩ a ʋ nɩ-kaa-iri a tẽ-daa zu ziir za ɓã taa.» ³² «Zʋkpar ʋ a kãkã-tɩɛ mɩ́ lɔb kʋ̀ nyɩ: a ʋ wuli wa vore ɛ ʋ tɔmnɛ va-palɛ a, nyɩ mɩ́ bãw k’aa nyĩi daar tarɛ na. ³³ Lɛ n’a, a nyɩɩm mɩ̀ a, nyɩmɛ wa nyɛrɛ a yele a ŋa za a, nyɩɩm bãw k’aa Nɩsaal Bie pɩɛl a, k’ʋʋ be n a nyɩ dɩ̃dɔr nʋɔr. ³⁴ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a dɩ̃a nɩbɛ kʋ̃ kpi baarɩ ɛ, ɛ a yele a ŋa za ta. ³⁵ A salom nɩ a tẽw na tɔl a, ɛ cɛ a ɩ̃ ƴɛrʋ bɛ be za na tɔl ɛ.» ³⁶ «Ɛ cɛ nɩr za bɛ bãw a ʋlɩ bibir nɩ a ʋlɩ tɛm nɛ a yele a ŋa za na na ta a ɩ: a salom zu malkɩ mɩnɛ tɛɛ za bɛ bãw ɛ, a Naaŋmɩn Bie tɔr za bɛ bãw ɛ, nɩsaal za bɛ bãw ɛ, ʋ bɛ ɩ a Naaŋmɩn Sãà yõ ɩ. ³⁷ A lɛ a yele na tɩ ŋmɛ̃ a Nowe daar a, lɛ n’a a mɩ̀ na ŋmɛ̃ a Nɩsaal Bie waa daar. ³⁸ A kʋ̃ɔ-paal-kpɛ̃ɛ na bɛ tɩ ta sɛr a, a nɩbɛ tɩ dɩrɛ na, ɛ nyúur, ɛ kule pɔwbɛ, ɛ tɩrɛ a bɛ pɔwyaar bɛ kule, tɩ ta n a ʋlɩ bibir a Nowe na kpɛ a gbor-kpɛ̃ɛ pʋɔ a; ³⁹ bɛ bɛ tɩ bãwnɩ yel ɛ, ɛ tɩ ta a lɛn daar a kʋ̃ɔ-paal-kpɛ̃ɛ na wa tuo bɛ za a. A ŋa n’a a mɩ̀ na ŋmɛ̃ a Nɩsaal Bie waa daar. ⁴⁰ Dɛbr ayi na be n pu-pʋɔ, bɛ wa tɛr been ɛ bɛr been. ⁴¹ Pɔwbɛ ayi na ƴɛrɛ nɩ zɔ̃ nɩɛr zu, bɛ wa tɛr been ɛ bɛr been. ⁴² A na ɩ lɛ a, nyɩ bɛr gʋ̃ɔ, nyɩ na bɛ bãw a ʋlɩ bibir a nyɩ Sore na na wa a ƴãw. ⁴³ Nyɩ bãwnɩ a na, a yir sob mɩ́ tɩ bãw tɛm nɛ a nyãnyuwe na na wa a, ʋ nãá mɩ́ bɛr ɩ gʋ̃ɔ, ɛ kʋ̃ʋ mɩ́ saw ʋ kpɛ a ʋ yir pʋɔ ɩ. ⁴⁴ Alɛ so, a nyɩɩm mɩ̀ a, nyɩ cɔbrɩ gùre, a tɛm ʋl nyɩ na bɛ bãw a n’ʋ a Nɩsaal Bie na wa.» ⁴⁵ «A tõ-tõ-bi-vla nɩ yã-bãwnɛ pãa n’ɩ buor a? A kãw n’ɩ ŋan a ʋ zu-sob na de a ʋ yir nɩbɛ kʋ̀, k’ʋʋ mɩ́ kʋ̀ bɛ a bʋ̃-dɩrɩ a daar wa ta a. ⁴⁶ Zu-nʋ̃ɔ̀ sob ɩ a tõ-tõ-bie ŋa, a ʋ zu-sob nãá wa ta nyɛ̃ ʋ tone a ton ŋa a. ⁴⁷ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a zu-sob na ƴãw na ʋ kaarɛ a ʋ bʋ̃-tɛrɩ za zie. ⁴⁸ Ɛ cɛ ʋlɛ wa ɩ tõ-tõ-bi-faa a, ʋ na tɩɛr ɩ ʋ pʋɔ: ‹A ɩ̃ zu-sob bɛ lɛbr waar fɔ̃w ɛ›, ⁴⁹ ɛ tĩ pɔbr a ʋ tõ-tõ-bi-taabɛ, ɛ ʋlɛ nɩ a dã-kuolbɛ lãw dɩrɛ ɛ nyúur. ⁵⁰ A tõ-tõ-bie ŋa zu-sob na wa n bibir nɛ ʋ na bɛ cɛlɛ ʋ a, nɩ tɛm ʋl ʋ na bɛ bãw a. ⁵¹ Ʋ na diw ʋ na bɛr, ɛ ƴãw ʋ nɩsaal-libelibe pʋɔ ; be n’a kon na kone ’wɔbr ɩ nyɩ́mɛ́.»

¹ «A lɛn daar, a tẽ-vla-naalʋ na ŋmɛ̃ na taa nɩ pɔwsɩrali pie kãw na tɩ de a bɛ fɩ̃tɩlɩ kɛ́ bɛ yi tuor ɩ a dɛb-sãan a. ² A bɛ anũu bɛ tɩ cɩ ɛ, ɛ anũu cɩ. ³ A bɛl na bɛ tɩ cɩ a, tɩ de nɩ a bɛ fɩ̃tɩlɩ ɛ bɛ tɛr kãa ƴãw pʋɔ ɩ. ⁴ A bɛl na cɩ a, bɛl tɩ tɛr ɩ kãa koli pʋɔ lãw nɩ a bɛ fɩ̃tɩlɩ. ⁵ A dɛb-sãan na tɩ kɔwrɛ a, gʋ̃ɔ tɩ ɩrɛ nɩ bɛ za, bɛ gúr gã. ⁶ A zie na wa bɩ põ zɛ̃ taa a, bɛ wõ n cɛl: ‹A dɛb-sãan n’ɩ ŋan! Nyɩ yi tuor ʋ!› ⁷ Lɛ n’a a pɔwsɩrali pie bɛ ŋa tɩ zaw ìr cɔbrɛ a bɛ fɩ̃tɩlɩ. ⁸ A bɛl na bɛ cɩ a, tɩ yel ɩ a bɛl na cɩ a: ‹Nyɩ ɩ a nyɩ kãa kʋ̀ tɩ, a tɩ fɩ̃tɩlɩ kpiire na.› ⁹ A bɛl na cɩ a, tɩ sɔw bɛ na: ‹Towtow! A kʋ̃ tʋ̃ɔ ta tɩɩm nɩ a nyɩɩm ɛ. Alɛ sa kɛ nyɩ cen a yɛ-yɛrbɛ zie tɩ da a nyɩ dem.› ¹⁰ Bɛ na tɩ cere a kãa dab a, a dɛb-sãn tɩ ta na. A bɛl na tɩ cɔbrɩ baarɩ a, páw ʋ na kpɛ a kul-taa cuw dɩb dĩ̀ó, ɛ́ bɛ kpa a pan. ¹¹ A pɔwsɩrali bɛl na cɛ a, wa bɩɛr a wa, wa yere: ‹Sore e, Sore e, yuo tɩ a pan!› ¹² Ɛ cɛ ʋ tɩ sɔw na: ‹Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, ɩ̃ bɛ bãw nyɩ ɛ.› » ¹³ A Yeezu tɩ yel bɛ na: «A na ɩ lɛ a, nyɩ bɛr gʋ̃ɔ ɛ gùre, nyɩ na bɛ bãw a bibir nɩ a tɛm a ƴãw.» ¹⁴ «A yele na ɩ na mɛ̃ nɩr kãw na tɩ yire yɔb a: ʋ tɩ bʋɔl ɩ a ʋ tõ-tõ-biir wa de a ʋ bʋ̃-tɛrɩ kʋ̀ bɛ kɛ bɛ kaarɛ. ¹⁵ Ʋ tɩ de nɩ salmɛ̃ libie kɔbr anũu kʋ̀ a kãw. Ɛ kʋ̀ kãw kɔbr ayi, ɛ báa kʋ̀ kãw kʋba, man nɩ ŋa za fãw, ɛ cen. ¹⁶ Daadaa lɛ, a tõ-tõ-bie ʋl na tɩ páw a salmɛ̃ libie kɔbr anũu a, tɩ cen na tɩ tõ n, páw kɔbr anũu dɔwlɩ. ¹⁷ A salmɛ̃ libie kɔbr ayi sob mɩ̀ tɩ ɩ n a lɛ, páw kɔbr ayi dɔwlɩ. ¹⁸ Ɛ cɛ a ʋl na tɩ páw a kʋba a, tɩ cen na tɩ tuw bɔw ɛ de a ʋ nɩ-kpɛ̃ɛ libie sɔwlɩ a be. ¹⁹ A tɩ kɔwrɩ na, ɛ a tõ-tõ-biir bɛ ŋa nɩ-kpɛ̃ɛ wa lɛb wa, wa ƴãw kɛ bɛ manɩ a ʋ libie yele. ²⁰ A ʋl na tɩ páw a salmɛ̃ libie kɔbr anũu a, tɩ taw na ta wul kɔbr anũu dɔwlɩ ɛ yel: ‹Zu-sob i, salmɛ̃ libie kɔbr anũu n’a fʋ tɩ kʋ̀ m, nyɛ̃, kɔbr anũu n’ɩ a ŋa ɩ̃ páw dɔwlɩ.› ²¹ A ʋ nɩ-kpɛ̃ɛ tɩ yel ʋ na: ‹A vɩɛl a, tõ-tõ-bi-vla, tõ-tõ-bi-mɩŋa nɛ b; fʋ na kaa bʋ̃-pʋrɩ zie vla a, ɩ̃ na kʋ̀ b ɩ bʋ̃-yaga fʋ kaarɛ. Wa pʋɔ a fʋ nɩ-kpɛ̃ɛ nʋ̃ɔ̀ pʋɔ.› ²² A salmɛ̃ libie kɔbr ayi sob mɩ̀ tɩ taw na ta ɛ yel: ‹Zu-sob i, salmɛ̃ libie kɔbr ayi n’a fʋ tɩ kʋ̀ m, nyɛ̃, kɔbr ayi n’ɩ a ŋa ɩ̃ páw dɔwlɩ.› ²³ A ʋ nɩ-kpɛ̃ɛ tɩ yel ʋ na: ‹A vɩɛl a, tõ-tõ-bi-vla, tõ-tõ-bi-mɩŋa nɛ b! Fʋ na kaa bʋ̃-pʋrɩ zie vla a, ɩ̃ na kʋ̀ b ɩ bʋ̃-yaga fʋ kaarɛ. Wa pʋɔ a fʋ nɩ-kpɛ̃ɛ nʋ̃ɔ̀ pʋɔ.› ²⁴ A ʋl na tɩ páw a salmɛ̃ libie kʋba a, mɩ̀ tɩ taw na ta ɛ yel: ‹Zu-sob i, ɩ̃ tɩ bãwnɩ a na a fʋ yele na kpɛmɛ a: fʋ mɩ́ cɛ n a be fʋ na bɛ bʋ̀r a, ɛ de bom be fʋ na bɛ kɔ a. ²⁵ Ɩ̃ zɔ n dɛ̃bɩ̃ɛ cen tɩ tuw bɔw sɔwlɩ a fʋ libie: alɛ n’ɩ ŋan, de a fʋ bome.› ²⁶ Ɛ cɛ ʋ tɩ sɔw ʋ na: ‹Tõ-tõ-bi-faa, ƴã-tuo sob ŋa! Fʋ tɩ bãwnɩ a na k’ɩ̃ɩ mɩ́ cɛ n be ɩ̃ na bɛ bʋ̀r a, ɛ de bom bɛ ɩ̃ na bɛ kɔ a, ²⁷ fʋ nãá tɩ de nɩ a ɩ̃ libie tɩ ƴãw ban pʋɔ; ɩ̃ na tɩ lɛb wa a, ɩ̃ nãá de nɩ a ɩ̃ libie lãw nɩ dɔwlɛ.› ²⁸ Nyɩ faa a ʋ salmɛ̃ libie kʋba kʋ̀ a ʋlɩ sob na tɛr a tur a. ²⁹ Sob nɛ za na tɛr a a, bɛ na kʋ̀ ʋ na, ʋ tɛr a dɔwlɩ; ɛ sob nɛ na bɛ tɛr a a, bɛ na fa nɩ a blã al ʋ na tɛr a. ³⁰ Ɛ a tõ-tõ-bie ŋa na bɛ tɛr yel-ɩra a, nyɩ nyɔw ʋ lɔb bɛr yẽw lige pʋɔ, be n’a kon na kone ’wɔbr ɩ nyɩ́mɛ́.» ³¹ «A Nɩsaal Bie wa lɛb wa n yúor-vɩɛlʋ-danʋ a, ʋlɛ nɩ a ʋ malkɩ mɩnɛ za a, ʋ na zɩ̃ n a ʋ naalʋ da-kɔw zu. ³² A tẽ-daa nɩ-bʋʋrɛ za na ɓã n taa a ʋ niŋé, ɛ ʋ na bʋ́r ɩ a nɩbɛ mɛ̃ a lɛ a dʋ̃-cɩ̃ɩnɛ na mɩ́ ow a píir bʋʋr pʋɔ a. ³³ Ʋ na ƴãw nɩ a píir a ʋ dʋrʋ lowr, ɛ ƴãw a bʋʋr a ʋ gʋba lowr. ³⁴ Lɛ n’a a nãà na yel a ʋ dʋrʋ lowr dem: ‹Nyɩ wa, nyɩɩm a ɩ̃ Sãà na maalɩ a, nyɩ wa pʋɔ a tẽ-vla-naalʋ pʋɔ ʋ na cɔbrɩ a nyɩ ƴãw a tẽ-daa iru daar za a. ³⁵ Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, kɔ̃ tɩ kpɛ m a, nyɩ kʋ̀ m bʋ̃-dɩrɩ; kʋ̃ɔ-nyuur tɩ kpɛ m a, nyɩ kʋ̀ m kʋ̃ɔ; ɩ̃ tɩ ɩ n sãan, nyɩ de m sãanʋ; ³⁶ ɩ̃ tɩ tɛr ɩ ƴãgã-zawla, nyɩ kʋ̀ m bʋ̃-suuri; ɩ̃ tɩ ɩ n baal nyɩ wa nyɛ̃ m; ɩ̃ tɩ be n gaso pʋɔ, nyɩ bɩɛrɩ wa nyɛ̃ m.› ³⁷ Lɛ n’a a nɩ-mɩn na sɔw ʋ yel: ‹Sore e, debor daar a, tɩ tɩ nyɛ̃ b, kɔ̃ kpɩɛr fʋ, tɩ kʋ̀ b bʋ̃-dɩrɩ, kʋ̃ɔ-nyuur kpɩɛr fʋ, tɩ kʋ̀ b kʋ̃ɔ? ³⁸ Debor daar a, tɩ tɩ nyɛ̃ b, fʋ ɩ sãan, tɩ de b a sãanʋ, fʋ ɩ ƴãgã-zawla, tɩ kʋ̀ b bʋ̃-suuri? ³⁹ Debor daar a, tɩ tɩ nyɛ̃ b, fʋ ɩ baal bɩɩ be gaso pʋɔ, ɛ tɩ bɩɛrɩ wa nyɛ̃ b?› ⁴⁰ A nãà na sɔw bɛ na: ‹Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, sãw nɛ za nyɩ na ɩ a a ŋa a pʋrmɛ̃ bɛ ŋa kãw zie na ɩ a ɩ̃ yɛbr a, mãa zie n’a nyɩ ɩ a lɛ.› ⁴¹ Lɛn daar a, ʋ na yel a ʋ gʋba lowr dem: ‹Nyɩ cen taw zãá nɩ mɛ̃, nyɩɩm bɛ na ŋmɛ ƴãw a, nyɩ cen a vũu na bɛ tɛr kpiiru daar a pʋɔ, bɛ na cɔbrɩ a Sɩtaana nɩ a ʋ malkɩ mɩnɛ ƴãw a. ⁴² Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, kɔ̃ tɩ kpɛ m a, nyɩ bɛ kʋ̀ m bʋ̃-dɩrɩ ɛ; kʋ̃ɔ-nyuur tɩ kpɛ m a, nyɩ bɛ kʋ̀ m kʋ̃ɔ ɩ; ⁴³ ɩ̃ tɩ ɩ n sãan nyɩ bɛ de m a sãanʋ ɛ; ɩ̃ tɩ ɩ n ƴãgã-zawla, nyɩ bɛ kʋ̀ m bʋ̃-suuri ɛ; ɩ̃ tɩ ɩ n baal, ɩ̃ tɩ be n gaso pʋɔ, ɛ nyɩ bɛ wa wa nyɛ̃ m ɛ.› ⁴⁴ Lɛ n’a bɛ mɩ̀ na sɔw ʋ yel: ‹Sore e, debor a tɩ tɩ nyɛ̃ b, kɔ̃ nɩ kʋ̃ɔ-nyuur kpɩɛr fʋ, bɩɩ fʋ ɩ sãan, fʋ ɩ ƴãgã-zawla, fʋ ɩ baal bɩɩ fʋ be gaso pʋɔ, ɛ tɩ bɛ sõw fʋ?› ⁴⁵ A nãà na sɔw bɛ na: ‹Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, sãw nɛ za nyɩ na bɛ ɩ a a ŋa a pʋrmɛ̃ bɛ ŋa kãw zie a, mãa zie mɩ̀ n’a nyɩ bɛ ɩ a lɛ ɩ.› ⁴⁶ A bɩɛrɩ bɛ ŋa na cen nɩ a dɔwrʋ na bɛ tɛr baarʋ a pʋɔ, ɛ a nɩ-mɩn cen a nyɔ-vʋʋrʋ na be kʋra lɛ a pʋɔ.»

¹ A Yeezu na tɩ baarɩ a wulu a ŋa za a, ʋ yel ɩ a ʋ po-tuurbɛ: «Nyɩ bãwnɩ a na, ka nɩ bibie ayi ʋ na ɩ n a Zifʋ mɩnɛ Tɔlʋ cuw: ² bɛ na nyɔw nɩ a Nɩsaal Bie tɩr kɛ́ bɛ kpa ʋ da-gara zu.» ³ Lɛ n’a a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ, nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore, tɩ ɓã taa a Naaŋmɩn bawr-maal-kara ʋl na tɩ dɩ kɛ Kayifʋ a yir. ⁴ Bɛ tɩ wõ n taa kɛ bɛ maalɩ yã nyɔw a Yeezu kʋ́. ⁵ Ɛ cɛ bɛ tɩ yere na: «A ta ɩ a cuw daar ɛ, lɛ n’a a kʋ̃ ƴãw damnʋ a nɩbɛ pʋɔ ɩ.» ⁶ A Yeezu tɩ be n Betani, Sɩmʋ̃ na ɩ kɔ̃w a yir. ⁷ Ʋ na tɩ zɩ̃ dɩrɛ a, pɔw kãw tɩ tɛr ɩ tʋrali, a daarʋ na bɛ gbʋr a, paalɩ kʋsɛ-pla duwle; ʋ tɩ taw na pɩɛlɩ a Yeezu, ɛ cir a tʋrali a ŋa ƴãw a Yeezu zũú. ⁸ A Yeezu po-tuurbɛ na tɩ nyɛ̃ a lɛ a, a tɩ ɩ na mɛ̃ bɛ ɩ ŋmɩn a. Bɛ tɩ yere na: «Bʋ̃ʋ pãa so a tʋrali a ŋa sãw-bɛrʋ a? ⁹ Bɛ nãá tʋ̃ɔ na kʋɔrɩ a tʋrali a ŋa, a daarʋ ɩ kpɛ̃ɛ yaga, bɛ kʋ̀ a libie nan dem.» ¹⁰ A Yeezu na tɩ bãwnɩ a, ʋ yel bɛ na: «Bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ sɔbr a pɔw ŋa niwn? Yel-vla n’ʋ ʋ maalɩ a ɩ̃ zie. ¹¹ Sɩza n’a, nan dem na be n a nyɩ zie kʋra lɛ, ɛ cɛ mãa kʋ̃ be a nyɩ zie kʋra lɛ ɩ. ¹² A tʋrali a ŋa ʋ na cir ƴãw a ɩ̃ ƴãganɩ́ a, ʋ cɔbr ɩ mɛ̃ nɩ a ũufʋ ƴãw. ¹³ Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ: a tẽ-daa zu zie nɛ za bɛ nãà wa hiere a Yel-nʋ̃ɔ̀ ŋa a, bɛ mɩ̀ na mɩ́ man nɩ a ʋlɩ bom nɛ a pɔw ŋa na ɩ a, tɛr ɩ a ʋ tɩɛrʋ.» ¹⁴ Lɛ n’a a Pie-nɩ-ayi ƴẽn sob kãw bɛ na bʋɔlɛ kɛ Zuda Ɩsɩkarɩɔtɩ a, tɩ cen tɩ páw a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ ¹⁵ yel bɛ: «Mãa wa nyɔw a Yeezu kʋ̀ nyɩ a, bʋ̃ʋ n’ʋ nyɩ na kʋ̀ m?» Bɛ tɩ sɔr ɩ salmɛ̃ libie lɩzɛr ɩ pie kʋ̀ ʋ. ¹⁶ Lɛ n’a ʋ tɩ tĩ bɔbr a vo-vla ʋ na na nyɔw a Yeezu kʋ̀ bɛ a. ¹⁷ A dipɛ̃ na bɛ ƴãw dãbɩl a cuw bibi-dãw-niwn sob, a Yeezu po-tuurbɛ tɩ wa na wa sowr ʋ: «Nyɩnɛ n’a fʋ bɔbr kɛ tɩ cɔbrɩ a Tɔlʋ cuw dɩb?» ¹⁸ A Yeezu tɩ yel a: «Nyɩ cen a tẽw pʋɔ, bon zie, tɩ yel ʋ: ‹A Wul-wul-kara yel a: a ɩ̃ daar pɩɛl a, a fʋ yir a mãa nɩ a ɩ̃ po-tuurbɛ maalɛ a Tɔlʋ cuw.› » ¹⁹ A po-tuurbɛ tɩ tu n a lɛ a Yeezu na yel a, ɛ cɔbrɩ a Tɔlʋ cuw. ²⁰ A zaanʋɔra na wa ta a, a Yeezu tɩ lãw nɩ nɩ a Pie-nɩ-ayi dɩrɛ. ²¹ Bɛ na tɩ dɩrɛ a, ʋ tɩ yel a: «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, a nyɩ kãw na mɩl mɛ̃ na nyɔw tɩr.» ²² Pʋ-sãwna tɩ nyɔw bɛ nɩ yaga, ɛ ŋa za mɩ́ tɩ sowre ʋ: «Sore e, mãa ya n’ʋ bɩɩ?» ²³ A Yeezu tɩ sɔw na: «Sob ŋa nɩ mãa na lãw tõ a nũu a laa pʋɔ a, ʋlɛ n’ʋ na mɩl mɛ̃ nyɔw tɩr. ²⁴ A Nɩsaal Bie kule na mɛ̃ a lɛ bɛ na sɛb yel a ʋ ƴãw a, ɛ cɛ baw-bio sob ɩ a sob nɛ na mɩl a Nɩsaal bie nyɔw tɩr a, a nɩr ŋa bɛ tɩ dɔw a, alɛ sa.» ²⁵ A Zuda na tɩ mɩlɛ ʋ a, tɩ de nɩ a ƴɛrʋ sowr ʋ: «Mãa ya n’ʋ bɩɩ, Wul-wul-kara a?» Ʋ tɩ sɔw ʋ na: «Fʋ̃ʋ n’ʋ yel.» ²⁶ Bɛ na tɩ dɩrɛ a, a Yeezu tɩ de nɩ dipɛ̃, maalɩ, ɛ ŋma põ kʋ̀ a ʋ po-tuurbɛ ɛ yel: «Nyɩ de ’wɔb, a ŋa ɩ n a ɩ̃ ƴãgan.» ²⁷ Al pùorí, ʋ tɩ de nɩ koli-nyuura na ƴãw divɛ̃ a, ɛ ʋ na wa pùori a Naaŋmɩn yaanɩ baar a, ʋ de na kʋ̀ a ʋ po-tuurbɛ ɛ yel: «Nyɩ de a nyũ tɔ taa, ²⁸ a a ŋa ɩ n a ɩ̃ zɩ̃ɩ, a Wõ-taa zɩ̃ɩ, na cir yaarɩ a nɩ-yaga ƴãw a yel-bebe suur pawfʋ ƴãw a. ²⁹ Ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, dɩ̃a na ta a, ɩ̃ kʋ̃ lɛ nyũ a divɛ̃ a ŋa ɩ, ɛ gùre a ʋlɩ bibir nɛ ɩ̃ nãá lɛb wa lãw nɩ nyɩ nyũ divɛ̃ paala a ɩ̃ Sãà naalʋ pʋɔ a.» ³⁰ Bɛ na wa yieli a Sɛb-sõw yielu baar a, bɛ yi na cere a Olivʋ-tɩɩr tãw zu. ³¹ Lɛ n’a a Yeezu tɩ yel a ʋ po-tuurbɛ: «A tɩ̃ɩsɔw ŋa tɔr za, nyɩ za na zɔ na ɛ bɛr mɛ̃. Bɛ sɛb a: ‹Ɩ̃ na ŋmɛ n a pi-cɩ̃ɩnɛ kʋ́ ɛ a píir zɔ yaarɩ.› ³² Ɛ cɛ mãa wa lɛb yi a kũu pʋɔ a, ɩ̃ na de nyɩ nɩ niwn a Galile tẽw.» ³³ Pɩɛr tɩ de nɩ a ƴɛrʋ yel ʋ: «Bɛ za saa na zɔ kɛ bɛr fʋ a, mãa bɛ be za na zɔ kɛ bɛr fʋ ɛ.» ³⁴ A Yeezu tɩ yel ʋ na: «Yel-mɩŋa sɩza, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ fʋ, a dɩ̃a tɩ̃ɩsɔw tɔr za, nʋra kʋ̃ kõ sɛr ɛ, ɛ fʋ ciiri gb’a ata kɛ fʋ bɛ bãw mɛ̃ ɩ.» ³⁵ A Pɩɛr tɩ yel ʋ na: «Ɩ̃ bɛ be za na ciiri k’ɩ̃ɩ bɛ bãw fʋ ɛ, alɛ saa na fɛr kɛ mãa nɩ fʋ̃ʋ za lãw kpi a.» A po-tuurbɛ za mɩ̀ tɩ yere nɩ a lɛn tɔr za. ³⁶ Lɛ n’a a Yeezu nɩ a ʋ po-tuurbɛ tɩ ta zie kãw bɛ na bʋɔlɛ Zesemani a, ʋ yel bɛ: «Nyɩ zɩ̃ a ka, ɛ ɩ̃ cen ka tɩ pùori.» ³⁷ Ʋ tɩ tɛr ɩ Pɩɛr nɩ Zebede bi-dɛbr bɛ za ayi cen nɩ. Pʋ-sãwna nɩ pʋl-vʋ̃ɔ tɩ tĩ na nyɔw ʋ. ³⁸ Lɛ n’a ʋ tɩ yel bɛ: «Pʋ-sãwna faar a na kʋ́ m, nyɩ be a ka, ɛ lãw nɩ mɛ̃ puore ɛ bɛr gʋ̃ɔ.» ³⁹ Ʋ tɩ taw na tɔl blã ɛ lo vɔblɩ muru ɛ puore yere nɩ: «Ɩ̃ Sãà a, alɛ na na tʋ̃ɔ a, fʋ̃ʋ ɩ a tuo koli-nyuura ŋa zãá nɩ mɛ̃! Ɛ cɛ a ta ɩ a lɛ mãa na bɔbr a ɩ, a ɩ a lɛ fʋ̃ʋ na bɔbr a.» ⁴⁰ Ʋ tɩ ìr a wa a ʋ po-tuurbɛ ata bɛl zie wa nyɛ̃ bɛ gùre. Ʋ tɩ yel ɩ a Pɩɛr: «A ɩ lɛ nyɩ bɛ tʋ̃ɔ bɛr gʋ̃ɔ ɛ lãw nɩ mɛ̃ tɛm been yõ ƴãw ʋ? ⁴¹ Nyɩ bɛr gʋ̃ɔ ɛ puore taa wa lore a bɛlʋ pʋɔ ɩ. A nɩsaal mɩ́ bɔbr ɩ sɩza, ɛ bɛ tɛr fãw ɛ.» ⁴² Ʋ tɩ lɛb a cen a gb’a ayi sob ƴãw tɩ puore yere nɩ: «Ɩ̃ Sãà a, alɛ wa ɩ fɛrʋ k’ɩ̃ɩ nyũ a tuo koli-nyuura ŋa a, a fʋ pʋ-tɩɛrʋ ʋ maalɩ.» ⁴³ Ʋ tɩ lɛb a wa wa nyɛ̃ bɛ gùre, a gʋ̃ɔ na faa tɩ paalɩ a bɛ mimie a ƴãw. ⁴⁴ Ʋ tɩ bɛr bɛ na ɛ lɛb cen tɩ pùori a gb’a ata sob nɩ a alɩ ƴɛr-bi-been nɛ. ⁴⁵ Al pùorí, ʋ tɩ lɛb a wa a ʋ po-tuurbɛ zie wa yel bɛ: «Nyɩ cãa na gùre, ɛ ɓãa ƴãw pɩɛnɛ ɛ? A tɛm ʋl bɛ na na nyɔw a Nɩsaal Bie ƴãw a yel-bebe dem nuru pʋɔ a ta na. ⁴⁶ Nyɩ ìr! Nyɩ ɩ tɩ cen! A ɩ̃ mɩlɛ n’ɩ ŋan ta.» ⁴⁷ A Yeezu tɩ cãa na ƴɛrɛ, ɛ a Zuda na ɩ a Pie-nɩ-ayi ƴẽn sob a, wa ta ʋlɛ nɩ nɩ-yaga yaga na tɛr sɔ-bɛrɛ nɩ dabɔlɛ a. A bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore nɛ bɛ tɩ tõ bɛ. ⁴⁸ A ʋ mɩlɛ Zuda tɩ kʋ̀ bɛ nɩ bãwfʋ ŋa: «A sob nɛ ɩ̃ na na nyɔw weri a, ʋlɛ n’ʋ, nyɩ nyɔw ʋ.» ⁴⁹ Daadaa lɛ, ʋ tɩ taw na ta a Yeezu zie yel ʋ: «Wul-wul-kara a, fʋ yaanɩ!» Ɛ nyɔw ʋ weri. ⁵⁰ A Yeezu tɩ yel ʋ na: «Ɩ̃ bá a, a ʋlɩ bom nɛ ƴãw fʋ na wa a, ɩ ʋ fɔ̃w.» Lɛ n’a a nɩbɛ tɩ taw ta nyɔw a Yeezu. ⁵¹ A nɩbɛ bɛl na tɩ be a Yeezu zie a, a bɛ kãw tɩ nyɔw nɩ a ʋ sɔ-kpɛ̃ɛ vʋ̃ɔ cɛ n a bawr-maal-kara tõ-tõ-bie kãw, cɛ a tobr ɓɛl. ⁵² A lɛ n’a a Yeezu tɩ yel ʋ: «Lɛb su a fʋ sɔ-kpɛ̃ɛ a ʋ kpar pʋɔ, bɛlɩ dem za na dier a sɔ-kpɛ̃ɛ a bɛ taabɛ ƴãw a, a sɔ-kpɛ̃ɛ kũu n’a bɛ mɩ̀ na kpi. ⁵³ Fʋ tɩɛr k’ɩ̃ɩ kʋ̃ʋ tʋ̃ɔ zɛlɩ a ɩ̃ Sãà ʋ kʋ̀ m malkɩ yaga yaga daadaa lɛ bɩɩ? ⁵⁴ Ɛ cɛ ŋmɩŋmɩn n’a a Sɛb-sõw ƴɛr-bie nãá tɩ tu? A yel a k’aa ŋa n’a a fɛr k’aa yele tu.» ⁵⁵ A ʋlɩ tɛm nɛ pʋɔ, a Yeezu tɩ yel ɩ a nɩbɛ: «Nyɩ wa n nɩ sɔ-bɛrɛ nɩ dabɔlɛ kɛ nyɩ wa nyɔw nɩ mɛ̃, mɛ̃ nyãnyu-nɩ-kʋ́rɛ a, ɛ bibir za ɩ̃ mɩ́ tɩ be a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ zɩ̃ kanɛ nɩ a nɩbɛ ɛ nyɩ bɛ nyɔw mɛ̃ ɩ. ⁵⁶ Ɛ cɛ a a ŋa za ɩ na, k’aa Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ ƴɛr-bie na be a Sɛb-sõw pʋɔ a, tʋ̃ɔ tu.» Lɛ n’a a ʋ po-tuurbɛ za tɩ zawr ʋ bɛr ɛ zɔ. ⁵⁷ A bɛl na tɩ nyɔw a Yeezu a, tɩ tɛr ʋ na cen nɩ a bawr-maal-kara Kayifʋ yir; be n’a a Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore tɩ ɓã taa. ⁵⁸ A Pɩɛr ʋl tɩ zãá na ɛ tuur a Yeezu, tɩ kpɛ a bawr-maal-kara yir; ʋ tɩ lãw nɩ nɩ a tõ-tõ-biir zɩ̃ jɩrɛ a lɛ a yele na na baar a. ⁵⁹ Zɩ̃ kɛ a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Zifʋ mɩnɛ ƴɛrʋ-dɩb-lãw nɩbɛ za tɩ bɔbr ɩ dãsɩɛ-ziri a Yeezu ƴãw, na na ɩ bɛ ƴãw ʋ kũu dɔwrʋ a. ⁶⁰ Bɛ bɛ tɩ nyɛ̃ ʋ ɛ, dãsɩɛ-ziri dem yaga na saa tɩ ìr ƴɛr a. Nɩbɛ ayi kãw wa bɩɛr a ìr ⁶¹ yel: «A nɩr ŋa tɩ yel a: ‹Ɩ̃ na tʋ̃ɔ na ŋmɛr a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ bɛr ɛ lɛb mɛ ʋ bibie ata.› » ⁶² A bawr-maal-kara tɩ ìr a ar ɛ sowri a Yeezu: «Fʋ bɛ tɛr sɔwfʋ za a yele a ŋa bɛ na manɛ dɔwlɛ a fʋ zu a ƴãw bɩɩ?» ⁶³ Ɛ cɛ a Yeezu tɩ ɩ n gbili. A bawr-maal-kara tɩ yel ʋ na: «Ɩ̃ zɛlɛ fʋ na, a Naaŋmɩn na vʋʋrɛ a yúor ƴãw, kɛ fʋ pɔ yel kʋ̀ tɩ: fʋ̃ʋ n’ɩ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra a, a Naaŋmɩn Bie e?» ⁶⁴ A Yeezu tɩ sɔw na yel ʋ: «Fʋ̃ʋ n’ʋ yel a lɛ. Ɛ cɛ ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ nyɩ, dɩ̃a na ta a, nyɩ na nyɛ̃ nɩ a Nɩsaal Bie ʋ zɩ̃ a Kpɛnʋ-za-sob dʋrʋ lowr, ɛ be a zũzuge zu waar.» ⁶⁵ Lɛ n’a a bawr-maal-kara tɩ taw a ʋ bʋ̃-suuri cɩɛrɩ, ɛ yel: «Ʋ tʋ n Naaŋmɩn! Bʋnʋ ƴãw n’a tɩ cãa bɔbr dãsɩɛ dem? Nyɩ za nyɩ wõ n a zʋ́m ʋ na tʋ a Naaŋmɩn a ƴɛrɛ ŋa a. ⁶⁶ Nyɩ tɩɛr ɩ ŋmɩn?» Bɛ sɔw: «Ʋ sɛwnɩ nɩ kũu.» ⁶⁷ Lɛ n’a bɛ tɩ pʋʋrɩ mʋtaar waar ʋ a niwn ɛ pɔb pɔb ʋ; bɛ mɩnɛ mɩ́ tɩ ɓa ʋ na ⁶⁸ ɛ yel: «Bãw Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ bãwfʋ kʋ̀ tɩ, Naaŋmɩn Nɩ-kabra a, ãa n’ʋ ŋmɛ b?» ⁶⁹ A Pɩɛr tɩ zɩ̃ n a yẽw a davʋra pʋɔ. Tõ-tõ-bi-pɔw kãw tɩ taw na pɩɛl ʋ yel ʋ: «A fʋ̃ʋ mɩ̀, fʋ mɩ̀ tɩ tuur ɩ a Galile tẽw Yeezu.» ⁷⁰ Ɛ cɛ a Pɩɛr tɩ ciir ɩ a nɩbɛ za niŋé, ɛ yel: «Ɩ̃ bɛ bãw ʋlɩ bom nɛ fʋ na bɔbr kɛ fʋ yel a ɩ.» ⁷¹ Ʋ na tɩ cere a davʋra dɩ̃dɔr nʋɔr a, tõ-tõ-bi-pɔw ƴẽn sob tɩ nyɛ̃ ʋ na, ɛ yel kʋ̀ a bɛlɩ dem na tɩ be a be a: «A sob ŋa tɩ tuur ɩ a Nazarɛtɩ tẽw Yeezu.» ⁷² A Pɩɛr tɩ lɛb maal ciiri, ɛ pɔ yel: «Ɩ̃ bɛ bãw a nɩr ŋa ɩ!» ⁷³ Blã na wa pʋɔ a, a bɛlɩ dem na tɩ be a be a, tɩ taw na ta a Pɩɛr zie yel ʋ: «Bʋnʋ bɛ ka be ɩ, fʋ mɩ̀ ɩ n a bɛ ƴẽn sob, a sãá nɩ a fʋ ƴɛrʋ pʋɔ.» ⁷⁴ Lɛ n’a a Pɩɛr tɩ tĩ ŋmɩɛr ƴãwn ʋ tʋɔra, pɔrɛ nɩ Naaŋmɩn yere nɩ: «Ɩ̃ bɛ bãw a nɩr ŋa ɩ!» Daadaa lɛ nʋra tɩ kõ na. ⁷⁵ A Pɩɛr tɩ lɛb a tɩɛrɩ bãwnɩ a ƴɛrʋ ŋa a Yeezu na tɩ ƴɛr kʋ̀ ʋ a: «Nʋra kʋ̃ kõ sɛr ɛ, ɛ fʋ ciiri gb’a ata kɛ fʋ bɛ bãw mɛ̃ ɩ.» Ʋ tɩ yi na tɩ kõ cir mʋ̃tã-zɩ̃ɩ.

¹ A biɓaar-pipi, a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ za nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore tɩ bʋ n taa a Yeezu ƴãw, kɛ́ bɛ tʋ̃ɔ ƴãw bɛ kʋ́ ʋ. ² Al pùorí, bɛ tɩ nyɔw nɩ a Yeezu ’lẽ cen nɩ tɩ ƴãw a Ʋrɔm tẽw na-kpɛ̃ɛ lɩɛrɛ Pɩlatɩ nuru pʋɔ. ³ A Yeezu mɩlɛ Zuda, na wa nyɛ̃ bɛ na kʋ́ a Yeezu a, a ʋ socir tɩ zɛbr ɩ ʋ na. Ʋ tɩ lɛb a cen nɩ a salmɛ̃ libie lɩzɛr nɩ pie al tɩ kʋ̀ a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore, ⁴ ɛ yel: «Ɩ̃ maal ɩ yel-bier, ɩ̃ na nyɔw nɩr na bɛ sãw bom za a, kʋ̀ nyɩ a.» Ɛ cɛ bɛ tɩ yel ʋ na: «A bɛ jɩrɛ tɩ ɛ! Fʋ yele n’a!» ⁵ A Zuda tɩ lɔb ɩ a libie bɛr a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ ɩ cen tɩ kpɛ kɔ̃tɔ̃-suwle. ⁶ A bawr-maal-nɩ-bɛrɛ tɩ wob ɩ a libie ɛ yel: «A bɛ sɛw k’aa libie a ŋa kpɛ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ libie daga pʋɔ ɩ, nɩr zɩ̃ɩ libie na faa n’a a.» ⁷ Bɛ na wa wõ taa baar a, bɛ de a na da n a yaw-mɩɛrɛ púo a nɩ-sãanbɛ ũufʋ ƴãw. ⁸ Alɛ n’a so, wa tɩ tɔ dɩ̃a, bɛ cãa bʋɔlɛ a púo ŋa kɛ: «Zɩ̃ɩ-púo.» ⁹ A lɛ n’a, a ƴɛr-bie a ŋa a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Zeremi na tɩ ƴɛr a tu: «Bɛ de nɩ a salmɛ̃ libie lɩzɛr nɩ pie al, a nɩr ʋl daarʋ libie nʋɔr a, a nɩr ʋl daarʋ a Ɩsɩrayɛl biir na tɩ sɔr a ɩ a. ¹⁰ Bɛ de a na da n a yaw-mɩɛrɛ púo, mɛ̃ a lɛ a Sore na tɩ yel kʋ̀ m a.» ¹¹ A Yeezu tɩ ar ɩ a Ʋrɔm tẽw na-kpɛ̃ɛ lɩɛrɛ niŋé a ƴɛrʋ dɩb ƴãw, ʋ sowr ʋ: «Fʋ̃ʋ n’ɩ a Zifʋ mɩnɛ nãà bɩɩ?» A Yeezu tɩ sɔw na: «Fʋ̃ʋ n’ʋ yere a lɛ!» ¹² A bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore na tɩ manɛ a Yeezu sãwna a, ʋ bɛ tɩ haa nʋɔr sɔw towtow ɛ. ¹³ Lɛ n’a a Pɩlatɩ tɩ sowr ʋ: «Fʋ bɛ wone a sãwna a ŋa bɛ na manɛ dɔwlɛ a fʋ zu sɛw a ɩ?» ¹⁴ Ɛ cɛ a Yeezu bɛ tɩ sɔw a ƴɛrʋ been kãw za ɩ, kɛ̀ nʋɔr tɩ ɓãa a Ʋrɔm tẽw na-kpɛ̃ɛ lɩɛrɛ yaga za. ¹⁵ A Tɔlʋ cuw za daar, a Ʋrɔm tẽw na-kpɛ̃ɛ lɩɛrɛ mɩ́ tɩ yuo nɩ nɩ-pàwra kãw bɛr, a sob nɛ a zu-sɛbla na mɩ́ zɛlɩ k’ʋʋ yuo bɛr a. ¹⁶ Nɩr na ta ʋl a, tɩ be n a gaso pʋɔ bɛ bʋɔlɛ Yeezu Barabasɩ. ¹⁷ A Pɩlatɩ tɩ sowr ɩ a zu-sɛbla na tɩ ɓã taa a: «Ãa n’ʋ nyɩ bɔbr k’ɩ̃ɩ yuo bɛr: a Yeezu Barabasɩ n’ʋ bɩɩ a Yeezu bɛ na bʋɔlɛ a Naaŋmɩn Nɩ-kabra a?» ¹⁸ Ʋ tɩ bãwnɩ a na nyuur ƴãw na n’a bɛ nyɔw a Yeezu wa n a ʋ zie a. ¹⁹ A Pɩlatɩ na tɩ zɩ̃ a ƴɛrʋ dɩb zie a, a ʋ pɔw tɩ tõ na bɛ tɩ yel ʋ: «Taa tone nũu a nɩ-mɩŋa ŋa yele pʋɔ ɩ. Ɩ̃ wõ n tuo yaga zánʋ pʋɔ a dɩ̃a a ʋ ƴãw.» ²⁰ A bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore tɩ dɔ n a zu-sɛbla ƴãw kɛ́ bɛ zɛlɩ bɛ yuo a Barabasɩ bɛr ɛ kʋ́ a Yeezu. ²¹ A na-kpɛ̃ɛ lɩɛrɛ tɩ lɛb a de a ƴɛrʋ sowri bɛ: «A bɛ ayi pʋɔ a, buor sob ʋ nyɩ bɔbr k’ɩ̃ɩ lɛb bɛr?» Bɛ tɩ sɔw na: «Barabasɩ!» ²² A Pɩlatɩ tɩ lɛb a sowri bɛ: «Ɛ a Yeezu bɛ na bʋɔlɛ Naaŋmɩn Nɩ-kabra a, ɩ̃ na ɩ ʋ nɩ ŋmɩn?» Bɛ za tɩ sɔw na yel: «Kpa ʋ da-gara zu!» ²³ Ʋ lɛb sowri bɛ: «Bʋ̃ʋ n’ʋ ʋ sãw?» Bɛ lɛb bãw cɩɩrɛ kpɛ̃w za yere nɩ: «Kpa ʋ da-gara zu!» ²⁴ A Pɩlatɩ na tɩ nyɛ̃ ʋ balɛ ʋ tʋɔra zaa lɛ a, ɛ cɛ a damnʋ nɩ̃ɛ lɛ tɩ bãw zuore a, ʋ tɩ de nɩ kʋ̃ɔ pɛw a ʋ nuru a nɩbɛ za niŋé ɛ yel: «Ɩ̃ za n’ɩ ŋa, ɩ̃ bɛ pʋɔ a nɩ-mɩŋa ŋa kũu yele pʋɔ ɩ. Nyɩ yele n’a.» ²⁵ A zu-sɛbla za tɩ sɔw na yel: «A yele a ʋ kũu na na wa n a, a lɛb lo a tɩɩm nɩ a tɩ bibiir zu!» ²⁶ A lɛ n’a ʋ tɩ yuo a Barabasɩ kʋ̀ bɛ ɛ ƴãw bɛ fɔb a Yeezu, ɛ ʋ pãa de ʋ kʋ̀ bɛ kɛ́ bɛ tɩ kpa a da-gara zu. ²⁷ A Pɩlatɩ sojarɩ tɩ tɛr ɩ a Yeezu kpɛ n a Pɩlatɩ yir, tɩ bʋɔlɩ a bɛ taabɛ za bɛ wa ŋmãa viiri koli a Yeezu. ²⁸ Bɛ tɩ yaar ɩ a ʋ bʋ̃-suuri bɛr ɛ de kpar-kpɛ̃ɛ zɩ̃ɛ su ʋ; ²⁹ ɛ wob gʋʋr kpa-wʋɔ vɔblɩ ʋ, ɛ ƴãw ʋ bàa-kɛkɛra dʋrʋ nũú, ɛ mɩ́ gbĩ dume a ʋ niŋé ɩrɛ ʋ laar yere nɩ: «Zifʋ mɩnɛ nãà a, fʋ yaanɩ!» ³⁰ Bɛ tɩ pʋʋrɛ nɩ mʋtaar waarɛ ʋ, ɛ mɩ́ de a bàa-kɛkɛr va n a ʋ zũú. ³¹ Bɛ na wa ɩ ʋ la baar a, bɛ yaa nɩ a kpar-kpɛ̃ɛ ʋl bɛr ʋ, ɛ lɛb su ʋ a ʋ bʋ̃-suuri. Al pùorí, bɛ tɩ tɛr ʋ na cen nɩ kɛ́ bɛ tɩ kpa ʋ a da-gara zu. ³² Bɛ na tɩ yire a tẽw pʋɔ a, bɛ nyɛ̃ Sɩɩrɛn tẽw dɛb kãw bɛ na bʋɔlɛ kɛ Sɩmʋ̃ a, bɛ tɩ fɛr ʋ na ƴãw ʋ tuo a Yeezu da-gara. ³³ Bɛ na wa ta a zie nɛ bɛ na bʋɔlɛ kɛ Gɔlgɔta a, a pɛr lɛ kɛ Zu-ŋman zie a, ³⁴ bɛ de nɩ kalɩ̃kaar ƴãw dãa pʋɔ kʋ̀ a Yeezu k’ʋʋ nyũ. Ʋ tɩ lɛm a kaa ɛ zawrɩ a nyub. ³⁵ Bɛ na wa kpa ʋ a da-gara zu baar a, bɛ ŋmɛ n gbãw põ a ʋ bʋ̃-suuri. ³⁶ Al pùorí, bɛ tɩ zɩ̃ n a be gu ʋ. ³⁷ Bɛ tɩ sɛb ɩ a ʋ kũu pɛr mɛr a ʋ zu-sɔw yel: «A sob ŋa n’ɩ a Yeezu, a Zifʋ mɩnɛ nãà.» ³⁸ Bɛ tɩ kpa ʋ nɩ a da-gara zu lãw nɩ nyãnyu-nɩ-kʋ́rbɛ ayi, kãw a ʋ dʋrʋ lowr, ɛ kãw a ʋ gʋba lowr. ³⁹ A sɔr-tɔlbɛ tɩ tʋʋr ʋ na gɔwrɛ nɩ zu, ⁴⁰ yere nɩ: «Fʋ̃ʋ na n’ʋ ŋmɛrɛ a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ ɛ lɛb mɩɛr ʋ bibie ata a, faa fʋ tʋɔra fʋ̃ʋ wa sɩrɩ ɩ a Naaŋmɩn Bie a, siw a da-gara zu!» ⁴¹ A Naaŋmɩn-Wulu-sɛ-sɛbrbɛ nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore nɩ a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ mɩ̀ tɩ ɩrɛ ʋ na laar yere nɩ: ⁴² «Ʋ faa nɩ bɛ mɩnɛ ɛ kʋ̃ tʋ̃ɔ faa ʋ tʋɔra ɩ! Ʋ ɩ n a Ɩsɩrayɛl nãà, ʋ siw a da-gara zu ƴɛrɛ ŋa, ɛ tɩ na saw na de a ʋ yele! ⁴³ Ʋ ƴãw nɩ a ʋ tɩɛrʋ a Naaŋmɩn ƴãw, a Naaŋmɩn ʋ faa ʋ a ƴɛrɛ ŋa, ʋlɛ wa nɔnɛ ʋ a. Ʋ yel a: ‹Ɩ̃ ɩ n Naaŋmɩn Bie!› » ⁴⁴ A nyãnyu-nɩ-kʋ́rbɛ bɛl, bɛ na tɩ kpa a da-gara zu a, mɩ̀ tɩ tʋʋr ʋ nɩ a lɛ. ⁴⁵ A mʋ̃tɔ̃w na wa do põ zɛ̃ taa a, lige pàw nɩ a tẽ-daa za tɩ ta n a mʋ̃tɔ̃w gɔ̃wfʋ daar. ⁴⁶ A mʋ̃tɔ̃w gɔ̃wfʋ daar, a Yeezu tɩ kõ na cɩɩrɩ yel: «Eli, Eli, lema sabaktani», a pɛr lɛ kɛ: «Ɩ̃ Naaŋmɩn ɩ, ɩ̃ Naaŋmɩn ɩ, bʋ̃ʋ n’ʋ so fʋ zawrɩ mɛ̃ bɛr?» ⁴⁷ A nɩbɛ na tɩ ar a be a, bɛ mɩnɛ ti wõ a na ɛ yel: «Ʋlɛ n’ɩ ŋan bʋɔlɛ Eli.» ⁴⁸ Daadaa lɛ, a bɛ kãw tɩ zɔ na cen tɩ ’lɔr sapɔ̃ dã-miiru pʋɔ, cɔr ƴãw bàa-kɛkɛr ƴãw tur ʋ k’ʋʋ nyũ. ⁴⁹ A ŋmaarɛ bɛl tɩ yere na: «Nyɩ vɛ̃ a Eli wa faa ʋ tɩ nyɛ̃!» ⁵⁰ Ɛ cɛ a Yeezu tɩ lɛb a cɩɩrɩ kpɛ̃w za, ɛ ŋmãa vʋʋrʋ. ⁵¹ A Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ pɛn-yawlatɩ tĩ nɩ a saa zu ɛ ɓar ziir ayi siw tɩ tɔ a pɛrɩ́. A tẽsɔw kɔbr tɩ dam a, a pìe pure yaarɛ, ⁵² a yarʋ yuori, ɛ nɩ-mɩn yaga na tɩ kpi a, ƴãgamɛ lɛb yi a kũu pʋɔ. ⁵³ Bɛ tɩ yi n a yarʋ pʋɔ, a Yeezu kũu-pʋɔ-lɛ-yib pùorí, kpɛ a tẽ-sõw Zeruzalɛm pʋɔ tɩ wul bɛ tʋɔra nɩ-yaga. ⁵⁴ A sojarɩ kʋba nɩ-kpɛ̃ɛ nɩ a sojarɩ bɛl na tɩ gu a Yeezu a, na wa nyɛ̃ a tẽsɔw kɔbr damnʋ nɩ a yele a ŋa a, dɛ̃bɩ̃ɛ tɛr bɛ nɩ yaga ɛ̀ bɛ yere: «Sɩza n’a, a sob ŋa tɩ ɩ n Naaŋmɩn Bie.» ⁵⁵ Pɔwbɛ yaga tɩ ar a zãá ɛ jɩrɛ: Galile tẽw n’a bɛ tɩ tĩ tuur a Yeezu ɛ kaarɛ a ʋ zie. ⁵⁶ Madala tẽw Marya, nɩ Zakɩ nɩ Zuzɛb mã Marya, nɩ Zebede bibiir mã tɩ pʋɔ nɩ a pɔwbɛ bɛ ŋa pʋɔ. ⁵⁷ Zaanʋɔra na wa ta a, nũ-kpɛ̃w sob kãw, na yi Arimate tẽw bɛ bʋɔlɛ Zuzɛb a, tɩ wa na. Ʋ mɩ̀ tɩ ɩ n a Yeezu po-tuure kãw. ⁵⁸ Ʋ tɩ cen na tɩ páw a Pɩlatɩ zɛlɩ a Yeezu ƴãgan. A Pɩlatɩ tɩ ƴãw na bɛ kʋ̀ ʋ. ⁵⁹ A Zuzɛb tɩ de nɩ a Yeezu ƴãgan, de pɛn vla pili nɩ, ⁶⁰ ɛ cen nɩ tɩ ƴãw bɔw paala pʋɔ ʋ na tɩ ƴãw bɛ tuw pìir pʋɔ a ʋl mɩŋa ƴãw a, ɛ bìlì kʋsɛ-kpɛ̃ɛ pàw a bɔw nʋɔr ɛ kul. ⁶¹ Madala tẽw Marya nɩ Marya ŋa sob tɩ be n be, zɩ̃ tori a bɔw. ⁶² A bio daarɩ na ɩ a Zifʋ mɩnɛ pɩɛnʋ-bibir cɔbrʋ a, a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Farizɩ̃ɛ mɩnɛ tɩ cen na tɩ páw a Pɩlatɩ ⁶³ yel ʋ: «Sore e, tɩ lɛb a bãwnɩ kɛ́ a zir-ŋmarɛ ŋa na tɩ cãa vʋʋrɛ a, tɩ yel a: ‹A bibie ata pùorí, ɩ̃ na lɛb ayi a kũu pʋɔ.› ⁶⁴ Ƴãw bɛ cen tɩ gu a yaa tɩ ta n a bibie ata, a ʋ po-tuurbɛ taa wa mab zu a ʋ ƴãgan ɛ yel kʋ̀ a nɩbɛ: ‹Ʋ lɛb a yi a kũu pʋɔ.› A zir-pɛ-baara ŋa pãa na ɩ n faa zuo a dãw-niwn sob.» ⁶⁵ A Pɩlatɩ tɩ sɔw na yel bɛ: «Nyɩ nyɛ̃ sojarɩ a yaa gub ƴãw, nyɩ cen tɩ gu n a yaa mɛ̃ a lɛ nyɩ na bɔbr a.» ⁶⁶ Bɛ tɩ cen na tɩ cɔbrɩ a yaa gub, kpàr a yaa nʋɔr kʋsɩɛr ɛ ƴãw nɩbɛ gu.

¹ A pɩɛnʋ-bibir na wa tɔl baar a, a kɔsɩɛra bibir biɓaar-sɛ̃w, a Madala tẽw Marya nɩ a Marya ŋa sob tɩ wa na kɛ́ bɛ wa nyɛ̃ a yaa. ² Bɛ wa bere na a tẽsɔw kɔbr dam yaga za; Sore malkɩ tɩ yi n salom zu siw bìlì a kʋsɩɛr bɛr ɛ do zɩ̃ a ʋ zu. ³ Ʋ tɩ ŋmɛ̃ na mɛ̃ saa nyɩwrʋ a, ɛ a bʋ̃-suuri pɛlɩ mɛ̃ cuw a. ⁴ Dɛ̃bɩ̃ɛ tɩ nyɔw nɩ a yaa gurbɛ bɛ mawr, ɛ wa ɩ mɛ̃ bɛ kpi na a. ⁵ A malkɩ tɩ de nɩ a ƴɛrʋ yel a pɔwbɛ: «A nyɩɩm, nyɩ ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ. Ɩ̃ bãwnɩ a na, a Yeezu bɛ na kpa a da-gara zu a n’ʋ nyɩ bɔbr. ⁶ Ʋ bɛ be ka ɩ, ʋ lɛb a yi a kũu pʋɔ mɛ̃ a lɛ ʋ na tɩ yel a, nyɩ wa nyɛ̃ a be ʋ na tɩ gã a, ⁷ ɛ cen fɔ̃w tɩ yel a ʋ po-tuurbɛ: ‹Ʋ lɛb a yi a kũu pʋɔ, ɛ cɛlɛ nyɩ a Galile tẽw, be n’a nyɩ na nyɛ̃ ʋ.› Ɩ̃ yel a kʋ̀ nyɩ baarɩ.» ⁸ Bɛ tɩ yi n a yaa pɛr fɔ̃wfɔ̃w lɛ, ɛ́ dɛ̃bɩ̃ɛ lãw nɩ nʋ̃ɔ̀ za ɩrɛ bɛ yaga za, bɛ zɔ cen tɩ yel kʋ̀ a ʋ po-tuurbɛ. ⁹ Bɛ wa bere na a Yeezu tuori bɛ yel bɛ: «Nyɩ yaanɩ!» Bɛ tɩ taw na ta lo gbĩ dume nyɔw a ʋ gbɛɛ, ɛ pùor ʋ nɩ bɛ tʋɔra siwru. ¹⁰ Lɛ n’a a Yeezu tɩ yel bɛ: «Nyɩ ta zɔrɛ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ, nyɩ cen tɩ yel a ɩ̃ yɛbr kɛ́ bɛ cen a Galile tẽw: be n’a bɛ na tɩ nyɛ̃ m.» ¹¹ A pɔwbɛ na tɩ cãa be a sɔr zu a, sojarɩ bɛ mɩnɛ na tɩ pʋɔ a yaa gurbɛ pʋɔ a, tɩ wa n a tẽw pʋɔ wa manɩ a yele za na ɩ a, kʋ̀ a bawr-maal-nɩ-bɛrɛ. ¹² A bawr-maal-nɩ-bɛrɛ nɩ a Zifʋ nɩbɛ nɩ-kore tɩ ɓã n taa ɛ wõ taa, ɛ kʋ̀ libi-bɛrʋ a sojarɩ ¹³ ɛ kpãa bɛ a ŋa: «Nyɩ mɩ́ yel a ŋa kʋ̀ a nɩbɛ: ‹A ʋ po-tuurbɛ wa n tɩ̃ɩsɔw tɩ na gúre a, wa zu ɓaw a ʋ ƴãgan.› ¹⁴ Ɛ alɛ wa lo a na-kpɛ̃ɛ lɩɛrɛ tòbrí a, tɩ na bãw nɩ lɛ tɩ na na ɩ a ʋ suur ɓãa, ʋ taa wa fɛrɛ nyɩ a.» ¹⁵ A sojarɩ tɩ de nɩ a libie ɛ tu a lɛ bɛ na yel kʋ̀ bɛ a. A ŋa n’a a yel ŋa ŋmɛ yaarɩ a Zifʋ mɩnɛ sɔgɔ wa tɩ tɔ n dɩ̃a. ¹⁶ A po-tuurbɛ pie nɩ been tɩ cen nɩ a Galile tẽw, a tãw ʋl zu a Yeezu na tɩ ƴãw nʋɔr kʋ̀ bɛ kɛ́ bɛ cen a. ¹⁷ Bɛ na wa nyɛ̃ ʋ a, bɛ lo na gbĩ dume pùor ʋ nɩ bɛ tʋɔra siwru, ɛ cɛ bɛ mɩnɛ tɩ cãa na bʋnɛ. ¹⁸ A Yeezu tɩ taw na pɩɛlɩ bɛ ɛ ƴɛr a bɛ zie a ŋa: «Naaŋmɩn kʋ̀ m ɩ fãw za a salom zu nɩ a tẽw zu. ¹⁹ A na ɩ lɛ a, nyɩ cen tɩ ɩ a nɩ-bʋʋrɛ za bɛ lɩɛbɩ a ɩ̃ po-tuurbɛ, nyɩ kʋ̀rɛ bɛ a suob a Sãà nɩ a Bie nɩ a Vʋʋrʋ Sõw yúor ƴãw, ²⁰ ɛ zànɩ nɩ bɛ bɛ tuur a al za ɩ̃ na ƴãw nʋɔr kʋ̀ nyɩ a. Ɛ mãa a, ɩ̃ be n a nyɩ zie bibie za na tɩ ta n a tẽw baarʋ daar.»