ZAKƖ

1

1 A mãa Zakɩ, na ɩ a Naaŋmɩn nɩ a Sore Yeezu Kɩrɩta tõ-tõ-bie a, ɩ̃ puore nɩ a Naaŋmɩn nɩ-bʋʋrɛ na yaarɩ be a tẽ-daa za zu a. 2 Ɩ̃ yɛbr ɩ, a lɛn daar nyɩ na mɩ́ be a kpɩɛrʋ bʋʋrɛ za pʋɔ a, nyɩ mɩ́ tɩɛrɛ kɛ́ nyɩ tɛr ɩ zu-nʋ̃ɔ̀ yaga; 3 nyɩ bãwnɩ a na, a nyɩ Naaŋmɩn-saw-deb wa tʋ̃ɔ a kpɩɛrʋ a, a kpɩɛrʋ mɩ́ wa n nɩ kanyir. 4 Ɛ cɛ a nyɩ kanyir ɩb, ʋ mɩ́ sãá vla kɛ̀ nyɩ tʋ̃ɔ mɩ́ vɩɛl nyɩ za, ta tɛr faalʋ ɛ, bom za ta cɛ nyɩ ɛ. 5 Ɛ cɛ a nyɩ kãw bɛ wa tɛr a yã-bãwfʋ a, ʋ zɛlɩ a yã-bãwfʋ a Naaŋmɩn zie, ʋʋ na kʋ̀ ʋ na; ʋ mɩ́ tɩr ɩ daadaa, ɛ bɛ tɩrɛ yere nɩ a sob ɛ. 6 Ɛ cɛ ʋ zɛlɛ nɩ Naaŋmɩn-saw-deb ɛ ta bʋnɛ ɩ; bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, sob nɛ na bʋnɛ a, ʋ ŋmɛ̃ na taa nɩ a kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ kʋ̃ɔ-mie sɛsɛb na mɩ́ damnɛ ɛ ɓawr ire nɩ a. A kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ nɩ a kʋ̃ɔ-mie (1.6). 7 A nɩr ŋa tɔ sob ta manɛ k’ʋʋ na páw nɩ bom za a Sore zie ɩ, 8 ʋl a tɩɛrʋ na mɩ́ põ, ɛ a ʋ yele za pʋɔ ʋ bɛ mɩ́ bãw bʋ̃ʋ n’ʋ ʋ bɔbr a, i. 9 A yɛb ʋl na bɛ tɛr a a, ʋ cɩlɛ a Naaŋmɩn na zɛwr ʋ a ƴãw, 10 ɛ a yɛb ʋl na tɛr a a, ʋ cɩlɛ a Naaŋmɩn na siwre ʋ a ƴãw. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ʋ na tɔl a mɛ̃ mɔ̃-puuru a. 11 A mʋ̃tɔ̃w pur a, a tʋlʋ dɩ a mʋ̃ɔ a ko, a puuru kpa lo ɛ a mʋ̃ɔ vɩɛlʋ baarɩ. A ŋa n’a a tɛ̀rá sob yele mɩ̀ na baarɩ a ʋ tõ-toni za pʋɔ. 12 Zu-nʋ̃ɔ sob ɩ a nɩr ʋl na mɩ́ dɩ kanyir a kpɩɛrʋ pʋɔ a, bɛlɛ wa ɩ ʋ kaa baar a, ʋ na páw nɩ a dɛpaal-kpa-wʋɔ na ɩ a nyɔ-vʋʋrʋ na be kʋra lɛ a, a Naaŋmɩn na yel k’ʋʋ na kʋ̀ n a bɛlɩ dem na nɔnɛ ʋ a. 13 Bɛlʋ wa ta nɩr a, ʋ ta yere: «Naaŋmɩn n’ʋ bɛlɩ mɛ̃ ɩ.» Bɛlʋ kʋ̃ tʋ̃ɔ bɛlɛ Naaŋmɩn yel-faa maalʋ ƴãw ɛ, ɛ Naaŋmɩn mɩ̀ bɛ bɛlɛ nɩr k’ʋʋ maalɩ yel-faa ɩ. 14 Ŋa za pʋ-tɩɛrʋ bʋ̃-bɔbra tɔr za n’ʋ mɩ́ bɛlɩ ʋ, ʋlɛ n’ʋ mɩ́ darɛ ʋ, ɛ ɩ zʋ̀m-pĩi bɛra nyɔw ʋ; 15 al pùorí, pʋ-tɩɛrʋ bʋ̃-bɔbra za na bɛ vɩɛl a, mɩ́ tɛr ɩ pʋɔ dɔw a yel-bier; ɛ a yel-bier wa kɛrɩ tɩ ta a ʋ tab zie a, ʋ mɩ́ dɔw nɩ a kũu. 16 Ɩ̃ yɛb-nɔnɩ ɩ, nyɩ ta bɛlɛ nyɩ tʋɔra ɩ: 17 bʋ̃-kʋ̀rá za na bɛ tɛr tɔ a, ƴãw-taa bom za na vɩɛl bɛ cɛ a, saa zu n’a a yire siwr; Naaŋmɩn zie n’a a yire, ʋl na ɩ a salom zu bʋ̃-caalɩ Íre a, ʋl na bɛ bãw lɩɛbʋ a, ɛ bɛ lɩɛbɛ kɛ̀ ɓaarʋ lɩɛbɛ tuur a. 18 Ʋ nɔnɛ na dɔw tɩ nɩ a ʋ ƴɛrʋ na ɩ a yel-mɩŋa a, kɛ́ tɩ tʋ̃ɔ ɩ niwn-dierbɛ a ʋ bʋ̃-iri za pʋɔ. 19 Ɩ̃ yɛb-nɔnɩ ɩ, nyɩ bãw nɩ a yel ŋa: nɩr za n’ʋ a fɛr k’ʋʋ mɩ́ páwr a bɛr-wob ƴãw, ɛ ta páwr a ƴɛrʋ ƴãw ɛ, ta páwr a suur nyɛb ƴãw ɛ; 20 a nɩsaal suur bɛ maalɛ a lɛ na vɩɛl a Naaŋmɩn zie a ɩ. 21 A na ɩ a ŋa a, nyɩ ír dɛwr za bɛr a nyɩ zie nɩ a po-tuolu yel-bɛ-sɛwrɩ za. Nyɩ saw de a ƴɛrʋ nɩ su-nʋ̃ɔ a Naaŋmɩn na ƴãwnɛ a nyɩ pʋɔ a, a ƴɛrʋ ŋa na tʋ̃ɔ na faa nyɩ. 22 Nyɩ taa waa bɛlɛ nyɩ tʋɔra ɩ a Naaŋmɩn ƴɛrʋ bɛr-wonbɛ tɛwr ɛ; nyɩ mɩ́ sɩrɩ tu a ƴɛrʋ pùor a nyɩ ɩ-ɩrɩ pʋɔ. 23 Nɩr wa bɛrɛ wone a ƴɛrʋ ɛ bɛ tuur a, ʋ ŋmɛ̃ na taa nɩ nɩr na jɩrɛ a ʋ niwn caala pʋɔ a. 24 Ʋ na jɩr ʋ tʋɔra baarɩ ɛ tɔl cen a, daadaa lɛ, ʋ lɛb a yiiri a lɛ ʋ na ŋmɛ̃ a bɛr. 25 Ɛ cɛ sob nɛ na mɩ́ ƴãw fãw jɛl a Naaŋmɩn-Wulu na vɩɛl ʋ za ɛ mɩ́ ɩ tɩ so tɩ tʋɔra a, ɛ mɩ́ tu a wulu ŋa pùor vla a, ʋ bɛ mɩ́ bɛr wõ a bɛr-wob tɛwr ɛ lɛ yiiri bɛr a pùorí ɛ, ʋ mɩ́ tu n a pùor. A sob ŋa na nyɛ̃ nɩ nʋ̃ɔ̀ a ʋ yele za pʋɔ. 26 Nɩr wa yel k’ʋʋ puore na, ɛ́ bɛ mɩ́ maal tɛr a ʋ nʋɔr a, ʋ bɛlɛ nɩ ʋ tʋɔra: a ʋ Naaŋmɩn puoru bɛ tɛr pɛr ɛ. 27 A Naaŋmɩn Sãà niŋé a, a puoru na vɩɛl ɛ ɩ sɩza a n’ɩ ŋa: ɛ́ fʋ kaarɛ a bi-kpebe nɩ a pɔw-kɔbɛ zie a bɛ kpɩɛrʋ pʋɔ, ɛ gùre fʋ tʋɔra a tẽ-daa dɛwr za ƴãw.

2

1 Ɩ̃ yɛbr ɩ, nyɩɩm na saw de a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta na tɛr danʋ a, nyɩ ta owre taa ɩ. 2 Mɛ̃ a ŋa a, nɩr wa kpɛ a nyɩ puoru lãw pʋɔ, ƴãw salmɛ̃ nu-tʋʋr ɛ su kparɩ na vɩɛl nyɩwrɛ a, ɛ́ nãw sob mɩ̀ kpɛ su kpar-dɛgɛ a, 3 nyɩmɛ wa jɩr a sob ŋa na su a kparɩ na vɩɛl nyɩwrɛ a kaa ɛ yel ʋ: «Fʋ̃ʋ, zɩ̃ zie ŋa na vɩɛl a», ɛ yel a nãw sob: «Fʋ̃ʋ a, ar sa-ƴẽwn ka» bɩɩ «Zɩ̃ tẽsɔw a ɩ̃ gbɛɛ ƴãw» a, 4 owru bɛ n’a nyɩ owri ɛ? Nyɩ bɛ lɩɛbɩ ƴɛr-maalbɛ a tɩɛrʋ na bɛ vɩɛl a ɩ? 5 Nyɩ bɛrɛ wone, ɩ̃ yɛb-nɔnɩ ɩ: a Naaŋmɩn bɛ tʋ̃ɔ kaa ir a bɛlɩ dem na ɩ nan dem a tẽ-daa zie a, ƴãw bɛ kpɛ a ʋ saw-deb naalʋ, ɛ ɩ a ʋ Naalʋ gbã-dɩrbɛ ɩ? A Naalʋ ŋa ʋ na ƴãw nʋɔr k’ʋʋ na kʋ̀ n a bɛlɩ dem na nɔnɛ ʋ a ɩ? 6 Ɛ cɛ a nyɩɩm a, nyɩ bɛ tɛr a nãw sob ƴãwfʋ ɛ. A tɛ̀rá dem bɛ nɛ bɛ mɩ́ dɔwrɛ nyɩ ɛ nyɔwr nyɩ cere nɩ a ƴɛrʋ-dɩb ziir ɛ? 7 Bɛlɛ bɛ nɛ bɛ mɩ́ sãwnɛ a yo-vla ʋl a Naaŋmɩn na kʋ̀ nyɩ a ɩ? 8 Nyɩmɛ wa sɩrɩ sawr a Nãàŋa nʋɔr mɛ̃ a lɛ a Sɛb-sõw na yel a: «Fʋ na nɔnɛ nɩ a fʋ tɔ sob mɛ̃ a fʋ mɩŋa a», nyɩ ɩrɛ nɩ vla. 9 Ɛ cɛ nyɩmɛ wa owre a, nyɩ maalɛ nɩ yel-bier, ɛ́ a nʋɔr wule nɩ a nyɩ sãwna: kɛ́ nyɩ ɩ n nɔ-zawrbɛ. 10 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, nɩr wa sawr a Naaŋmɩn nɛɛ za ɛ tɩ cɛ Naaŋmɩn nɔ-been yõ a, sãwna sob ʋ a nɛɛ za ƴãw. 11 A sob nɛ na yel: «Fʋ kʋ̃ maalɩ pɔw-gaa-yel-bier» a, ʋlɛ n’ʋ mɩ̀ cãa lɛ yel: «Fʋ kʋ̃ kʋ́ nɩr ɛ.» A na ɩ lɛ a, fʋ̃ʋ bɛ mɩ́ wa maalɩ a pɔw-gaa-yel-bier a, ɛ mɩ́ kʋ́ a nɩr a, fʋ mɩ́ gãw nɩ a nʋɔr bɛr. 12 Nyɩ mɩ́ ƴɛrɛ ɛ ɩrɛ mɛ̃ nɩbɛ, a nʋɔr, na waar ɩ so-fʋ-tʋɔra a, na na dɩ n ƴɛrʋ a. 13 A Naaŋmɩn wa maalɛ nɩ nɩr na bɛ zɔrɛ ʋ taabɛ nɩbaalʋ a ƴɛrʋ a, ʋ mɩ̀ kʋ̃ tɛr nɩbaal-zɔba a ʋ zie ɩ; ɛ cɛ nɩbaal-zɔrɛ bɛ zɔrɛ a ƴɛrʋ-maalʋ ɛ. 14 Ɩ̃ yɛbr ɩ, nɩr wa yel k’ʋʋ tɛr ɩ a Naaŋmɩn-saw-deb, ɛ́ bɛ mɩ́ wul a sãá a ʋ ɩ-ɩrɩ pʋɔ a, bʋ̃ʋ yel-ɩra n’a a tɛr? A saw-deb ŋa na tʋ̃ɔ na faa ʋ bɩɩ? 15 A ɩ mɛ̃ a tɩ yɛ-dɛb kãw bɩɩ a tɩ yeepuule kãw bɛ tɛr bʋ̃-suuri nɩ bʋ̃-dɩrɩ na mɩ́ dɩ a bibie za ɩ, 16 ɛ a nyɩ kãw yel bɛ: «Nyɩ na kul ɩ vla; nyɩ tɩ su kparɩ a ƴãgamɛ tʋl ɛ nyɩ dɩ tɩw», ɛ́ nyɩ bɛ kʋ̀ bɛ a bɛ ƴãgamɛ yel-bɔbrɩ ɛ, a tɛr ɩ pɛr bɩɩ? 17 A ŋa n’a a mɩ̀ ŋmɛ̃ a Naaŋmɩn-saw-deb zie: ʋlɛ bɛ wa sãá ɩ-ɩrɩ pʋɔ a, ɛ ʋl yõ ƴãw a, bʋ̃-kũu n’ʋ. 18 Ɛ cɛ kapaw nɩr na yel a: «Fʋ̃ʋ a, fʋ tɛr ɩ a Naaŋmɩn-saw-deb, ɛ mãa tɛr a ɩ-ɩrɩ.» Lɛn daar a ɩ̃ na sɔw ʋ: «Wul mɛ̃ a lɛ a fʋ Naaŋmɩn-saw-deb na na tʋ̃ɔ be be, ɛ bɛ tɛr ɩ-ɩrɩ a. Mãa a, a ɩ-ɩrɩ pʋɔ n’a ɩ̃ na wul fʋ a ɩ̃ Naaŋmɩn-saw-deb.» 19 Fʋ saw na de kɛ́ Naaŋmɩn ɩ n been i? A vɩɛl a wɛ. A kɔ̃tɔmɛ mɩ̀ saw na de, ɛ mawr dɛ̃bɩ̃ɛ-mawfʋ. 20 Fʋ̃ʋ nɩ-bɛ-tɛr-bir ŋa, fʋ bɔbr a kɛ́ fʋ bãw a lɛ a Naaŋmɩn-saw-deb na ɩ zaa lɛ ʋlɛ bɛ wa tɛr a ɩ-ɩrɩ a? 21 A tɩ sãakʋm Abraham a, a ʋ ɩ-ɩrɩ ƴãw bɛ n’a Naaŋmɩn tɩ nyɛ̃ ʋ k’ʋ ɩ nɩ-mɩŋa ɩ? A ʋ bi-dɛb Ɩzaakɩ ʋ na tɩ de tɩr a baw-maal-kuur zu a ƴãw bɛ n’a ɩ? 22 Fʋ nyɛ̃ a na, a ʋ Naaŋmɩn-saw-deb nɩ a ʋ ɩ-ɩrɩ tɩ lãw nɩ taa: a ʋ Naaŋmɩn-saw-deb tɩ vɩɛl ɩ ʋ za, a ɩ-ɩrɩ na tɩ pʋɔ a ƴãw. 23 A ŋa n’a, a lɛ a Sɛb-sõw na yel a tu: «A Abraham tɩ saw na de a Naaŋmɩn, a Naaŋmɩn nyɛ̃ ʋ k’ʋ ɩ nɩ-mɩŋa a al ƴãw», ɛ bʋɔl ʋ ʋ bá. 24 A na ɩ a ŋa a, nyɩ nyɛ̃ a na, a nɩr ɩ-ɩrɩ ƴãw n’a Naaŋmɩn mɩ́ saw kʋ̀ ʋ k’ʋʋ ɩ n nɩ-mɩŋa, a ʋ saw-deb yõ ƴãw bɛ n’a ɩ. 25 Lɛ n’a a mɩ̀ tɩ ŋmɛ̃ a pɔw yɛm Arahab zie. A ʋ ɩ-ɩrɩ ƴãw n’a Naaŋmɩn tɩ saw kʋ̀ ʋ k’ʋʋ ɩ n nɩ-mɩŋa, ʋ na tɩ de a Ɩsɩrayɛl biir na tɩ cen kɛ bɛ tɩ piwri bãw a zie a sãanʋ a, ɛ wul bɛ sɔr-yũo bɛ lɛb tu kul a. 26 Mɛ̃ a lɛ a ƴãgan na ɩ bʋ̃-kũu, vʋʋrʋ bɛ wa ka be a, lɛ mɩ̀ n’a a Naaŋmɩn-saw-deb ɩ bʋ̃-kũu, ɩ-ɩrɩ bɛ wa ka be a.

3

1 Ɩ̃ yɛbr ɩ, nyɩ ta bɔbr kɛ́ nyɩ ɩ wul-wulbɛ yaga ɩ. Nyɩ bãw na k’aa tɩɩm na wule a nɩbɛ a, bɛ na maal ɩ tɩ nɩ a ƴɛrʋ a kpɛmɛ zuo a nɩbɛ dem. 2 Tɩ za tule nɩ yaga za. Nɩr bɛ wa tule towtow a ʋ ƴɛrʋ pʋɔ a, ʋ ɩ n nɩ-vla baarɩ, ʋ na tʋ̃ɔ na nyɔw ʋ mɩŋa. 3 Tɩ mɩ́ ƴãw nɩ nɔ-bamɛ a wie ƴãw k’aa sawr a tɩ nʋɔr, kɛ̀ tɩ tʋ̃ɔ so a ƴãgamɛ za lɩɛbɛ cere nɩ be tɩ na bɔbr a. A wie nɩ a nɔ-bamɛ (3.3). 4 Bɩɩ nyɩ mɩ̀ nyɛ̃ a gbee a: alɛ saa bɛrmɛ̃ sɛw ŋmɩn, ɛ a sɛsɛb fure nɩ fãw darɛ a a, ɛ cɛ, bʋ̃-dãana zaa pʋrɩ n’ʋ bɛ mɩ́ dãanɛ nɩ a, ɛ a cere a be a gbor-duwre na bɔbr a. 5 Lɛ mɩ̀ n’a, a zɛl ɩ n a ƴãgan ɓɛrmɛ na ɩ pʋrɩ lɛ a, ɛ na tʋ̃ɔ pɔrɛ ʋ na maalɛ yel-bɛrɛ a ƴãw. Nyɩ tɩɛrɩ nyɛ̃ a lɛ vũu cãpile na mɩ́ nyɩw wɛ-kpɛ̃ɛ a! 6 A zɛl mɩ̀ ɩ n vũu. Faalʋ tẽw n’ʋ be a tɩ ƴãgan pʋɔ, sãwnɛ a tɩ beba za. Ʋ mɩ́ ɩ na a tɩ beba za nyɔw vũu, na ɩ a tẽ-faa vũu mɩŋa a. 7 Dʋ̃-bʋʋrɛ kãw za bɛ be be a nɩsaal kʋ̃ tʋ̃ɔ pɔwlɩ ɛ: a wɛ-dʋn nɩ a lili, a bʋ̃-vuri nɩ a zʋ́mɛ. 8 Ɛ cɛ nɩsaal za kʋ̃ tʋ̃ɔ pɔwlɩ a zɛl ɛ: ʋ kpɛ n faa ɛ lɩɛbɛ kʋra lɛ, ʋ ɩ n lɔw tɛwr na kʋ́rɛ a. 9 Ʋlɛ n’ʋ tɩ mɩ́ danɛ nɩ a Sore tɩ Sãà, ɛ ʋlɛ n’ʋ tɩ mɩ́ ŋmɩɛr ɩ ƴãwn a nɩsaalbɛ na ɩ a Naaŋmɩn ŋmɛ̃-ta-taabɛ a. 10 A nɔ-been nɛ̃ pʋɔ n’a a maalʋ bɩɩ a ŋmɛ-ƴãw ƴɛr-bie yire. Ɩ̃ yɛbr ɩ, a bɛ tɛr sɔr k’aa mɩ́ ɩ a lɛ ɩ. 11 A kʋ̃ɔ-nʋ̃ɔ̀ nɩ a kʋ̃ɔ-tuo na tʋ̃ɔ na bule yire bul-nɔ-been ƴãw ɩ? 12 Ɩ̃ yɛbr ɩ, kãkãw na tʋ̃ɔ na wɔ̃ lɩ̃ɛmɛ, ɛ suw-tɩɛ wɔ̃ kãkamɛ bɩɩ? Bul-nʋɔr na ɩ nyaarʋ a kʋ̃ tʋ̃ɔ bule kʋ̃ɔ na nʋmɛ a ɩ. 13 Ãa n’ʋ bãw yã ɛ tɛr yã a nyɩ pʋɔ? Ʋ wul a sãá cenu na vɩɛl a pʋɔ, nɩ ɩ-ɩrɩ na ɩ yã-bãwnɛ nɩ su-siwra sob ɩ-ɩrɩ a pʋɔ. 14 Ɛ cɛ nyu-faa nɩ zuo-taa tɩɛrʋ wa n’a be a nyɩ socie pʋɔ a, nyɩɩm ta zɛwr nyɩ tʋɔra ɛ ŋmarɛ ziri piwr ɩ a yel-mɩŋa ɩ. 15 A yã-bãwfʋ ŋa tɔ bɛ yi Naaŋmɩn zie ɩ; tẽw zu n’a ʋ yi, nɩsaalʋ zie, kɔ̃tɔmɛ zie mɔ̃ mɩ̀. 16 A be a nyuur nɩ a zuo-taa tɩɛrʋ na be a, a damnʋ nɩ a ɩ-faar bʋʋrɛ za mɩ̀ be n be. 17 Ɛ cɛ a yã-bãwfʋ na yi a Naaŋmɩn zie a, ʋ mɩ̀ de nɩ niwn ɩ vɩɛlʋ tɛwr; al pùorí ʋ ɩ ƴã-ɓaarʋ, su-nʋ̃ɔ̀, nʋɔr sawfʋ; ʋ mɩ́ ɩ n nɩbaal-zɔba nɩ ɩ-vɩɛlɩ tɛwr; ʋ bɛ mɩ́ owre ɩ, ɛ bɛ sɔwlɛ a ʋ pʋ-tɩɛrʋ ɛ. 18 Bɛlɩ dem na mɩ́ ɩrɛ a ƴã-ɓaarʋ ɩb a, a ƴã-ɓaarʋ pʋɔ n’a bɛ mɩ́ bʋ̀r, ɛ a wɔmɛ bɛ na mɩ́ wa de a, alɛ n’ɩ a mɩnʋ.

4

1 A taw-taa nɩ a zɛbr na mɩ́ be a nyɩ cara pʋɔ a, nyɩnɛ n’a a mɩ́ yi? A nʋ̃ɔ̀ faar vʋla na mɩ́ mʋɔr a nyɩ ƴãgamɛ pʋɔ a, be bɛ n’a a mɩ́ yi ɛ? 2 Nyɩ mɩ́ nyɛ̃ nɩ bom bɔbr ʋ ɛ kʋ̃ tʋ̃ɔ páw ʋ ɛ, a ɩ kʋ́-taa nɩ nyuur, ɛ̀ nyɩ zɛbr taa ɛ tawr taa zaa lɛ. Bʋ̃-kãw vʋla mɩ́ kpɩɛr nyɩ na, ɛ́ nyɩ kʋ̃ tʋ̃ɔ páw ʋ ɛ, lɛ n’a nyɩ mɩ́ ìr ɩ a zɛb-taa nɩ a taw-taa. Nyɩ bɛ tɛr a ɩ, nyɩ na bɛ zɛlɛ a Naaŋmɩn zie a ƴãw. 3 Nyɩ mɩ́ zɛlɩ na ɛ bɛ páw ɛ, a nyɩ tɩɛrʋ na bɛ vɩɛl a ƴãw: nyɩ na mɩ́ zɛlɛ a nyɩ nʋ̃ɔ̀ wob tɛwr ƴãw a. 4 Naaŋmɩn bɛl-bɛlbɛ bɛ ŋa! Nyɩ bɛ bãw kɛ́ nɩr wa ɩ a tẽ-daa bá a, ʋ mɩ́ lɩɛb ɩ Naaŋmɩn dɔ̃ sob ɛ? Lɛ so, ʋlɩ sob wa bɔbr k’ʋʋ ɩ a tẽ-daa bá a, ʋ mɩ́ lɩɛb ɩ Naaŋmɩn dɔ̃ sob. 5 Nyɩ tɩɛrɛ kɛ́ zawla lɛ ƴãw n’a a Sɛb-sõw yel a ƴɛr-bie a ŋa bɩɩ? «A Naaŋmɩn bɛ sawr a vʋʋrʋ ʋ na ƴãw ʋ kpɩɛr a tɩ pʋɔ a ƴãw ɛ.» 6 Ɛ cɛ a maalʋ a Naaŋmɩn na kʋ̀ tɩ a ɩ n kpɛ̃ɛ zuo lɛ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ mɩ̀ cãa na lɛ yel: «A Naaŋmɩn mɩ́ ba n gbɛr a pɔ̀lʋ dem niŋé, ɛ maalɩ a su-siwri dem.» 7 A na ɩ lɛ a, nyɩ mɩ́ bɛr nyɩ tʋɔra kʋ̀ a Naaŋmɩn; nyɩ mɩ́ ba gbɛr a Gɛgɛra niŋé, ʋʋ na zɔ na zãá nɩ nyɩ. 8 Nyɩ taw pɩɛlɩ a Naaŋmɩn, ʋʋ na taw na pɩɛlɩ nyɩ. Nyɩ pɛw a nyɩ nuru, nyɩɩm yel-bebe dem bɛ ŋan ɩ; nyɩ maalɩ a nyɩ socie a vɩɛl, nyɩɩm nɩbɛ a tɩɛrʋ na põ a! 9 Nyɩ saw a nyɩ bãbaalʋ, nyɩ ɩ ko-tuolu dem, nyɩ kone; nyɩ bɛr laarʋ ɛ kone, ɛ a nyɩ nʋ̃ɔ̀ lɩɛbɩ pʋ-sãwna. 10 Nyɩ siwre nyɩ tʋɔra a Sore niŋé, ʋʋ na zɛw nyɩ na. 11 Yɛbr ɩ, nyɩ ta mɩ́ manɛ taa yel-faar ɛ. Ʋlɩ sob na manɛ a ʋ yɛb yel-faar, ɛ bãwnɛ a ʋ sãwna a, ʋ sãwnɛ nɩ a Naaŋmɩn-Wulu yúor, ɛ bãwnɛ a Naaŋmɩn-Wulu yele. Ɛ cɛ fʋ̃ʋ wa dɩrɛ nɩ a Naaŋmɩn nʋɔr ƴɛrʋ a, fʋ bɛ ɩ a Naaŋmɩn nʋɔr nɔ-sawrɛ ɩ, fʋ ɩ n a ʋ ƴɛr-dɩrɛ. 12 Naaŋmɩn yõ n’ʋ ɩ a nɔ-ƴãwnɛ nɩ a ƴɛr-dɩrɛ; ʋl yõ n’ʋ na tʋ̃ɔ faa, ʋl yõ n’ʋ na tʋ̃ɔ kʋ́. Fʋ̃ʋ a, ãa nɛ b, na bãwnɛ a fʋ tɔ sãwna? 13 Ƴɛrɛ ŋa a, nyɩ bɛrɛ wone, nyɩɩm na yere kɛ́: «Dɩ̃a bɩɩ bio, tɩ na cen nɩ tẽ-kpɛ̃ɛ ŋa pʋɔ, tɩ maalɩ yuon a be, yɛ̀r yɛ̀rʋ́ páw libie a.» 14 Ɛ́ nyɩ na bɛ bãw a lɛ a nyɩ nyɔ-vʋʋrʋ na na ŋmɛ̃ a bio a! Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, nyɩ ɩ na mɛ̃ bʋ̃-tʋlʋ uuru na mɩ́ sãanɛ wa baarɛ ɛ lɛ bɔr a. 15 A ŋa n’a a nɩ̃ɛ mɩ́ sɛw kɛ́ nyɩ yel: «A Sore wa saw a, tɩ na vʋʋrɛ na, ɛ tɩ na ɩ n bom ŋa bɩɩ bom ŋa.» 16 Ɛ cɛ nyɩ mɩ́ bɛr a ɛ zɛwr nyɩ tʋɔra pɔrɛ nɩ pɔb tɛwr. A pɔb a ŋa taabɛ bɛ vɩɛl ɛ. 17 Lɛ so, nɩr wa bãw a vla maalʋ ɛ bɛ maalɛ a, ʋ maal ɩ yel-bier.

5

1 Ƴɛrɛ ŋa a, nyɩ bɛrɛ wone, nyɩɩm tɛ̀rá dem i! Nyɩ kone lɔbr ɩ cɛlsɩ, a kpɩɛrʋ na na ta nyɩ a ƴãw! 2 A nyɩ na-bome pɔ̃ na, ɛ mɔwr mɔw a nyɩ fɔbr. 3 A nyɩ salmɛ̃ nɩ a nyɩ libie lo n bazɩ̃ɩ, bazɩ̃ɩ na na wul a nyɩ sãwna a; a na dɩ n a nyɩ ƴãgã-nɛn mɛ̃ vũu a. Nyɩ bɔ n na-bome gbõ taa a zie baarʋ daar. 4 A tõ-tõ-biir na cɛ a ci a nyɩ poru pʋɔ a, nyɩ sɩb ɩ a bɛ sã-ya. Nɛb-taa na bɛ maal ɩ wob a n’ʋ! A ci-cɩɛrbɛ na kone a, a bɛ cɛlsɩ lo n a Naaŋmɩn, tẽ-daa za Sore, tobe pʋɔ. 5 Nyɩ tɩ be n nʋ̃ɔ̀ nɩ dɛpaalʋ pʋɔ a tẽw zu. Nyɩ dɩ na ’wɔr kpɛ kãa mɛ̃ dʋn a, gùre nɩ a kʋ́b bibir. 6 Nyɩ yel a k’aa nɩ-mɩn sãw na, ɛ nyɔw bɛ kʋ́, ɛ́ bɛ bɛ ba gbɛr a nyɩ niŋé ɩ. 7 A na ɩ lɛ a, yɛbr ɩ, nyɩ nyɔw nyɩ tʋɔra tɩ ta n a Sore waa daar. Nyɩ nyɛ̃ a kʋɔra a, ʋ mɩ́ nyɔw nɩ ʋ tʋɔra ɛ gùre a tẽsɔw bʋ̃-kʋɔrɩ wɔmɛ na ɩ bʋ̃-sɩza a, a bʋ̃-dan lãw nɩ a bɩɛrɩ. 8 A nyɩɩm mɩ̀, nyɩ nyɔw nyɩ tʋɔra, nyɩ kpɛmɛ socir, a Sore waa na pɩɛlɩ a ƴãw. 9 Yɛbr ɩ, ŋa ta mɩ́ kone a ʋ tɔ na sãw ʋ a ɩ, k’aa Naaŋmɩn taa wa maalɛ nɩ nyɩ ƴɛrʋ ɛ. Nyɩ nyɛ̃, a ƴɛr-maalɛ n’ɩ ŋan ar a dɩ̃dɛɛ ƴãw. 10 Yɛbr ɩ, a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ na ƴɛr a Sore yúor ƴãw a, nyɩ cɔwrɛ bɛ a kanyir bɛ na dɩ a kpɩɛrʋ pʋɔ a ƴãw. 11 Nyɩ nyɛ̃, a bɛlɩ dem na mɩ́ dɩ kanyir a, tɩ mɩ́ yel a kɛ́ bɛ tɛr ɩ zu-nʋ̃ɔ; nyɩ wõ n a Zɔb kanyir yele, ɛ́ nyɩ nyɛ̃ nɩ a lɛ a Sore na maal ʋ a baarʋ daar a. A Sore sɩrɩ na tɛr su-ɓaarʋ yaga ɛ zɔrɛ nɩbaalʋ. 12 Ɛ cɛ baa zuo a za, ɩ̃ yɛbr ɩ, nyɩ ta mɩ́ pɔ ɩ: nyɩ ta mɩ́ pɔ n a saa ɩ, nyɩ ta mɩ́ pɔ n a tẽ-gán ɛ, nyɩ mɩ̀ ta mɩ́ pɔ pɔb-bʋʋrɛ kãw za ɩ. A nyɩ ʋ̃ʋ ʋ mɩ́ ɩ ʋ̃ʋ, ɛ a nyɩ ʋ̃ʋ’hʋ̃ ɩ ʋ̃ʋ’hʋ̃, a Naaŋmɩn taa wa maalɛ nɩ nyɩ ƴɛrʋ ɛ. 13 A nyɩ kãw wone nɩ tuo bɩɩ? Ʋ puore. Ʋ wone nɩ nʋ̃ɔ̀ bɩɩ? Ʋ yiele danʋ yielu. 14 A nyɩ kãw ɩ n baal bɩɩ? Ʋ ƴãw bɛ bʋɔlɩ a Lãw-yir nɩ-kore bɛ wa pùori kʋ̀ ʋ, ɛ fʋɔr ʋ nɩ kãa a Sore yúor ƴãw. 15 A puoru ŋa tɔ, na pùori nɩ Naaŋmɩn-saw-deb a, na faa nɩ a baal: a Sore na nyɔw ʋ na ʋ lɛb ìr, ɛ ʋlɛ wa tɛr yel-bebe a, Naaŋmɩn na dɩ n suur kʋ̀ ʋ. 16 A na ɩ lɛ a, nyɩ wore a nyɩ yel-bebe kʋ̀rɛ taa ɛ puore kʋ̀rɛ taa, kɛ́ nyɩ tʋ̃ɔ sanɩ. A nɩ-mɩŋa zɛlʋ puoru tɛr ɩ fãw yaga. 17 A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ Eli tɩ ɩ n nɩsaal mɛ̃ a tɩɩm a, ɛ cɛ ʋ tɩ pùor a nɩ ʋ pʋɔ za, k’aa saa ta wa ɩ, ɛ a saa bɛ tɩ wa a tẽw zu ɛ, tɩ maalɩ yome ata nɩ cuwr ayʋɔb. 18 Al pùorí ʋ lɛ pùori, a salom bɛr a saa ʋ wa, a tẽsɔw bʋ̃-kʋɔrɩ wɔ̃ a wɔ̃mɛ. 19 Ɩ̃ yɛbr ɩ, a nyɩ ƴẽn sob wa bɔr zãá nɩ a yel-mɩŋa, ɛ́ kãw lɛ taw ʋ wa n a, 20 nyɩ bãwnɩ a, nɩr na tɛr yel-bier-maalɛ a ʋ bɔrʋ sɔr zu lɛb wa n a, na faa ʋ nɩ a kũu pʋɔ ɛ páw yel-bebe yaga suur dɩ-kʋ̀b.