1 KORƐ̃TƖ
11 A mãa Pol, a Naaŋmɩn na nɔ̃w yã bʋɔlɩ k’ɩ̃ɩ wa ɩ a Kɩrɩta Yeezu nɩ-tona a, mãa n’ʋ sɛbr nyɩ, mãa nɩ a tɩ yɛb Sɔsɩtɛn. 2 Nyɩɩm na ɩ Naaŋmɩn Lãw-yir be a Korɛ̃tɩ a, nyɩɩm na páw a sonu lãw nɩ a Kɩrɩta Yeezu a, nyɩɩm bɛ na bʋɔlɛ nɩ-son lãw nɩ a bɛlɩ dem za na bʋɔlɛ a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta yúor zie nɛ za bɛ na be a, ʋl na ɩ a tɩɩm nɩ a bɛl za Sore a, nyɩ za nɛ bɛ ɩ̃ sɛbr. 3 A Naaŋmɩn tɩ Sãà nɩ a Sore Yeezu Kɩrɩta maalʋ nɩ ƴã-ɓaarʋ, a be a nyɩ zie. 4 Ɩ̃ puore nɩ a ɩ̃ Naaŋmɩn yaanɩ kʋra lɛ a nyɩ ƴãw, a maalʋ ʋ na kʋ̀ nyɩ a Kɩrɩta Yeezu pʋɔ a ƴãw. 5 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, nyɩ na lãw nɩ ʋ a n’a nyɩ kpɛ naalʋ bʋʋrɛ za, a ƴɛrʋ bãwfʋ naalʋ nɩ a yele bãwfʋ naalʋ. 6 A dãsɩɛ bɛ na dɩ a Kɩrɩta ƴãw a, tɛr ɩ fãw a nyɩ zie, 7 kɛ̀ Naaŋmɩn maalʋ kãw za bɛ cɛ nyɩ ɛ, nyɩɩm na gùre kɛ a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta wa sãá a. 8 Ʋlɛ n’ʋ mɩ̀ na ɩ nyɩ kpɛmɛ tɩ ta n a baarʋ daar, kɛ́ nɩr ta nyɛ̃ sãwna kãw za yere a nyɩ zie a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta waa bibir ɛ. 9 A Naaŋmɩn ŋmɛ̃ n ʋ ŋmɛ̃a, ʋl na bʋɔlɩ nyɩ kɛ́ nyɩ wa lãw nɩ a ʋ Bie tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta a. 10 Yɛbr ɩ, ɩ̃ zɛlɛ nyɩ nɩ yãayãa a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta yúor ƴãw, nyɩ za nyɩ lãw nʋɔr, nyɩ ta ɩ bʋ́r-taa be a nyɩ cara pʋɔ ɩ; nyɩ lãw yã ɛ tɛr tɩɛr-been. 11 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ɩ̃ yɛbr ɩ, Kulowe yir dem yel a kʋ̀ m kɛ taw-taa be n a nyɩ cara pʋɔ. 12 Ɩ̃ manɩ nyɩ nyɛ̃: a nyɩ pʋɔ a, ŋa mɩ́ yel a: «Pol so m», ŋa kɛ: «Apɔlɔsɩ so m», ŋa yel kɛ: «Pɩɛr so m», ɛ ŋa kɛ: «Kɩrɩta so m». 13 Nyɩ tɩɛrɛ kɛ́ a Kɩrɩta bʋ́r a bɩɩ? Pol ʋ bɛ kpa a da-gara zu a nyɩ ƴãw ɩ? Pol yúor ƴãw n’a bɛ kʋ̀ nyɩ a suob ɩ? 14 Naaŋmɩn barka! Ɩ̃ bɛ kʋ̀ nyɩ been kãw za suob ɛ, a bɛ ɩ Kɩrɩsɩpɩsɩ nɩ Gayisɩ ɛ. 15 A na ɩ a ŋa a, nɩr za kʋ̃ saw yel kɛ mãa yúor ƴãw n’a bɛ kʋ̀ nyɩ a suob ɛ. 16 Ãà! Sɩza n’a, ɩ̃ cãa na lɛ kʋ̀ Sɩtefanasɩ yir dem a suob. A al pùorí, ɩ̃ bɛ tɩɛr bãw k’ɩ̃ɩ lɛb a kʋ̀ nɩr suob ɛ. 17 A Kɩrɩta bɛ tõ m k’ɩ̃ɩ tɩ tɩrɛ suob ɛ, ʋ tõ m a k’ɩ̃ɩ tɩ hiere a Yel-nʋ̃ɔ̀, ɛ ta hiere ʋ tu n a ƴɛr-bãw ɛ, wa mab ɩ a Kɩrɩta da-gara zu kũu ɩ zawla ɩ. 18 A Kɩrɩta da-gara zu kũu tɩ na hiere a, a ɩ n gẽgẽ-ɩb a bɛlɩ dem na bɔrɛ a zie; ɛ cɛ a bɛlɩ dem na lo a faafʋ sɔr a, a tɩɩm zie, a ɩ n Naaŋmɩn kpɛnʋ. 19 A ŋa n’a a Sɛb-sõw yere: «Ɩ̃ na sãw nɩ a yã-bawnbɛ yã-bãwfʋ bɛr, ɛ ɩ a bãw-bãwnbɛ bãwfʋ bɔr.» 20 A na ɩ a ŋa a, nyɩnɛ n’a a yã-bãwnɛ be? Nyɩnɛ n’a a Naaŋmɩn-Wulu bãw-bãw-kara be? A dɩ̃a zie ŋa pʋɔ ƴɛr-bãw-ƴɛrɛ wa? A Naaŋmɩn bɛ ɩ a tẽ-daa yã-bãwfʋ lɩɛbɩ gẽgẽmi ɩ? 21 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a tẽ-daa nɩbɛ nɩ a bɛ yã-bãwfʋ za na faa bɛ tʋ̃ɔ bãw a Naaŋmɩn a ʋ yã-bãwfʋ ɩb pʋɔ a, alɛ so a Naaŋmɩn yel k’ʋʋ na faa nɩ a bɛlɩ dem na saw de ʋ a, nɩ a da-gara zu kũu hieru na sãá mɛ̃ gẽgẽ-ɩb a a. 22 A Zifʋ mɩnɛ zɛlɛ nɩ yele na ɩ bãwfʋ sãá a, ɛ a Gɩrɛkɩ mɩnɛ bɔbr yã-bãwfʋ; 23 ɛ cɛ tɩɩm a, Kɩrɩta bɛ na kpa da-gara zu a n’ʋ tɩ hiere: ʋ ɩ n yel-faa na bɛ sɛw taa nɩ a, a Zifʋ mɩnɛ zie, ɛ ɩ gẽgẽmi a nɩ-bʋʋr-yoru zie. 24 Ɛ cɛ a bɛlɩ dem a Naaŋmɩn na bʋɔlɩ a zie a, bɛ ɩ n Zifʋ bɩɩ Gɩrɛkɩ a, a bɛl zie a, ʋ ɩ n a Kɩrɩta, ʋl na ɩ a Naaŋmɩn kpɛnʋ nɩ a Naaŋmɩn yã-bãwfʋ a. 25 Bʋnʋ bɛ ka be ɩ, a al na sãá ɩ Naaŋmɩn gẽgẽ-ɩb a, cãa na ɩ yã-bãwfʋ zuo a nɩsaalbɛ yã-bãwfʋ, ɛ a al na sãá ɩ Naaŋmɩn bãbaalʋ a, cãa na tɛr fãw zuo a nɩsaalbɛ fãw. 26 Yɛbr ɩ, nyɩ nyɛ̃ a lɛ nyɩ na ŋmɛ̃ a, nyɩɩm a Naaŋmɩn na bʋɔlɩ a: a nɩsaalbɛ niŋé a, yã-bãwnbɛ bɛ yãwmɛ a nyɩ pʋɔ ɩ, kpɛnʋ dem bɛ yãwmɛ ɩ, nɩ-yee mɩ̀ bɛ yãwmɛ ɩ. 27 Ɛ cɛ a al na ɩ gẽgemi a tẽ-daa zie a, alɛ n’a a Naaŋmɩn kaa ir k’ʋʋ ƴãw nɩ a ƴã-bãwnbɛ vĩ; a alɩ bome nɛ na bɛ tɛr fãw a tẽ-daa zie a, alɛ n’a a Naaŋmɩn kaa ir k’ʋʋ ƴãw nɩ a al na tɛr fãw a vĩ; 28 a alɩ bome nɛ na bɛ tɛr yúor a tẽ-daa zie a, a al bɛ na jewre a, a al na bɛ ɩ bom a, alɛ n’a a Naaŋmɩn kaa ir k’ʋʋ sãw nɩ a al na ɩ bʋ̃-sɩza a bɛr, 29 kɛ́ nɩsaal za taa wa zɛwr ʋ tʋɔra Naaŋmɩn niŋé ɩ. 30 A Naaŋmɩn n’ʋ so nyɩ lãw nɩ a Kɩrɩta Yeezu, ʋl a Naaŋmɩn na ɩ ʋ lɩɛbɩ a tɩ yã-bãwfʋ, a tɩ mɩnʋ, a tɩ sonu, nɩ a tɩ faafʋ a. 31 A ŋa n’a a ɩ kɛ́: «Ʋlɩ sob na zɛwr ʋ tʋɔra a, ʋ zɛwr ʋ tʋɔra a Sore ƴãw», mɛ̃ a lɛ a Sɛb-sõw na yel a.
21 Yɛbr ɩ, a mãa mɩŋa na tɩ wa a nyɩ zie a, ƴɛr-bãw bɩɩ yã-bãw bɛ n’a ɩ̃ tɩ manɩ nɩ a Naaŋmɩn pʋ-tɩɛr-sɔwla kʋ̀ nyɩ ɛ. 2 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ɩ̃ tɩ yel a k’ɩ̃ɩ kʋ̃ bãw bom za a nyɩ sɔgɔ, a bɛ ɩ a Yeezu Kɩrɩta yõ ɩ, a Yeezu Kɩrɩta ŋa bɛ na kpa a da-gara zu a. 3 Alɛ so ɩ̃ wa a nyɩ zie ɩ bãbaal, ɛ́ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ ɩ̃ mawr ɩ̃ za; 4 a ɩ̃ ƴɛrʋ nɩ a ɩ̃ Yel-nʋ̃ɔ̀ hieru bɛ tɩ tu nɩsaal yã-bãwfʋ ƴɛr-bie k’ɩ̃ɩ ƴɛr tʋ̃ɔ nɩ nyɩ ɛ, a tɩ ɩ n wulu a Vʋʋrʋ Sõw na mɩ́ tɩ wul a sãá a, 5 k’aa nyɩ saw-deb ta yi nɩsaalbɛ zie ɩ, ɛ yi a Naaŋmɩn kpɛnʋ zie. 6 Yã-bãwfʋ ƴɛrʋ n’a tɩ sɩrɩ ƴɛrɛ a Kɩrɩta-nɩbɛ bɛl na bɩ nɩbɛ a bɛ Naaŋmɩn-saw-deb pʋɔ a sɔgɔ, yã-bãwfʋ na bɛ ɩ tẽw ŋa zu dem, bɛ lɛ ɩ tẽw ŋa zu na-mɩnɛ dem a n’ʋ, bɛl be n kũu ƴãw. 7 Ɛ cɛ a yã-bãwfʋ ʋl tɩɩm na yere a, ʋ ɩ n Naaŋmɩn yã-bãwfʋ tɩ na kʋ̃ tʋ̃ɔ bãw tɔ a, ɛ ʋ sɔwlɩ gã a. A yã-bãwfʋ ʋl a Naaŋmɩn na tɩ dãw bãwnɩ tɩ cɔbrɩ a tɩ yúor-vɩɛlʋ-danʋ ƴãw, ɛ a dɩta-pɛ-yome za bɛ be sɛr a. 8 A tẽw ŋa zu nãà kãw za bɛ tɩ bãw a yã-bãwfʋ ŋa ɩ. Bɛlɛ tɩ ɩ mɛ̃ bɛ bãw ʋ na a, bɛ kʋ̃ʋ tɩ kpa a yúor-vɩɛlʋ-danʋ za Sore a da-gara zu ɛ. 9 Ɛ cɛ, mɛ̃ a lɛ bɛ na sɛb a: «Bom nɛ mimir na bɛ nyɛ̃ a, bom nɛ tobr na bɛ wõ a, bom nɛ a tɩɛrʋ na bɛ tɔ a nɩsaal a, ʋlɛ n’ʋ a Naaŋmɩn cɔbrɩ a bɛlɩ dem na nɔnɛ ʋ a ƴãw.» 10 Tɩmɛ nɛ bɛ a Naaŋmɩn sɩrɩ ƴãw a Vʋʋrʋ Sõw wul a yel ŋa ʋ ɩ cãa. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Vʋʋrʋ n’ʋ jɛlɛ a yele za, mɩ́ tɩ lãw nɩ a Naaŋmɩn yel-sɔwlɩ za. 11 A nɩsaalbɛ pʋɔ a, ãa n’ʋ pãa bãw bom nɛ na be a nɩsaal pʋ̃ɔmɩ́ a, a bɛ ɩ a nɩsaal tɩɛrʋ na be a nɩsaal pʋɔ a? Lɛ mɩ̀ n’a, bom nɛ na be a Naaŋmɩn pʋɔ a, nɩr za bɛ bãw ʋ a bɛ ɩ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ ɛ. 12 Tɩɩm a, tɩ bɛ páw a tẽ-daa vʋʋrʋ ɛ, Vʋʋrʋ na yi Naaŋmɩn zie a n’ʋ tɩ páw, kɛ́ tɩ tʋ̃ɔ bãw a maalʋ a Naaŋmɩn na kʋ̀ tɩ a. 13 Tɩ bɛ ƴɛrɛ a maalʋ a ŋa ƴɛrʋ nɩ nɩsaal yã-bãwfʋ ƴɛr-bie ɩ, tɩ ƴɛrɛ nɩ a ƴɛrʋ nɩ a Vʋʋrʋ yã-bãwfʋ, manɛ bom na ɩ vʋʋrʋ bom a, nɩ a Vʋʋrʋ ƴɛr-bie. 14 A nɩsaal nɩ a ʋ nɩsaalʋ tɛwr kʋ̃ tʋ̃ɔ saw de a yel na yi Naaŋmɩn Vʋʋrʋ zie a ɩ. A yel ŋa mɩ́ ɩ n gẽgẽmi a ʋ zie ʋ kʋ̃ tʋ̃ɔ bãw ʋ ɛ, a Vʋʋrʋ Sõw yõ na n’ʋ mɩ́ ɩ bɛ bãw a pɛr a ƴãw. 15 Ɛ cɛ nɩr na tɛr a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ a, ʋ mɩ́ bãwnɛ nɩ yele za, ɛ́ nɩr za kʋ̃ tʋ̃ɔ bãw a ʋ yele ɩ. 16 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ sɛb a kɛ: «Ãa n’ʋ bãw a Sore pʋ-tɩɛrʋ? Ãa n’ʋ na tʋ̃ɔ wul ʋ yã?» Ɛ tɩɩm a, tɩ tɛr ɩ a Kɩrɩta pʋ-tɩɛrʋ.
31 Yɛbr ɩ, ɩ̃ bɛ tʋ̃ɔ ƴɛr a nyɩ zie mɛ̃ nɩbɛ na tɛr a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ a ɩ; ɩ̃ ƴɛr ɩ a nyɩ zie mɛ̃ nɩbɛ na ɩ nɩsaalbɛ tɛwr a, mɛ̃ bibi-pʋrmɛ̃ a Naaŋmɩn-saw-deb pʋɔ a. 2 Bʋrʋ n’a ɩ̃ kʋ̀ nyɩ nyɩ nyũ, bʋ̃-dɩ-tɩbrʋ bɛ n’a ɩ: nyɩ kʋ̃ʋ tɩ tʋ̃ɔ a tɛr ɛ. Ɛ a dɩ̃a mɩ̀ a, nyɩ cãa kʋ̃ tʋ̃ɔ a ɩ, 3 nyɩ na cãa ɩ nɩsaalbɛ tɛwr a ƴãw. Nyuur nɩ taw-taa na be a nyɩ cárá a ƴãw, nɩsaalʋ nɩbɛ bɛ n’ɩ nyɩ ɛ? Ɛ nɩsaalʋ ɩb tɛwr bɛ n’a nyɩ ɩrɛ ɩ? 4 Kãw na mɩ́ wa yel kɛ: «Pol so m», ɛ kãw kɛ: «Apɔlɔsɩ so m» a, nɩsaalbɛ ɩb tɛwr bɛ n’a nyɩ mɩ́ ɩrɛ ɩ? 5 A ɩ lɛ ãa n’ɩ a Apɔlɔsɩ? Ãa n’ɩ a Pol? Tɩ ɩ n tõ-tõ-biir na ɩ nyɩ páw a Naaŋmɩn-saw-deb a; tɩ kãw za tõ n a ʋ tome tu n a maalʋ a Sore na kʋ̀ ʋ a. 6 Mãa sɛl ɩ a tɩɛ, Apɔlɔsɩ cɔr, ɛ cɛ Naaŋmɩn n’ʋ tɩ ɩrɛ ʋ kɛrɛ. 7 A na ɩ a ŋa a, a sob nɛ na sɛl a nɩ a sob nɛ na cɔr a, bɛ ɩ bom ɛ, Naaŋmɩn yõ n’ʋ ɩ bom, ʋl na ɩrɛ a tɩɛ ʋ kɛrɛ a. 8 A sob nɛ na sɛl a, nɩ a sob nɛ na cɔr a, ɩ n been, ɛ́ ŋa za na páw nɩ a ʋ sã-ya sɛw taa nɩ a ʋ tome. 9 Naaŋmɩn lãw-tõ-taabɛ n’ɩ tɩ, ɛ́ nyɩmɛ nɛ bɛ ɩ a Naaŋmɩn púo. Nyɩmɛ nɛ bɛ mɩ̀ ɩ a yir a Naaŋmɩn na mɩɛr a. 10 Mɛ̃ a lɛ a Naaŋmɩn na kʋ̀ m a maalʋ a, ɩ̃ sʋ̃ɔ́ nɩ a yir pɛr mɛ̃ nɩr na sɩrɩ bãw a yir ŋmãafʋ yele a, ɛ nɩ-yũo mɩɛr dɔwlɛ. Ɛ cɛ ŋa za, ʋ mɩ́ gu vla a lɛ ʋ na mɩɛr a. 11 Ɛ a yir pɛr a, nɩr kʋ̃ tʋ̃ɔ sʋ̃ɔ́ kãw ƴãw pʋɔ a ʋl na be be a ƴãw ɛ: a pɛr lɛ kɛ a Yeezu Kɩrɩta. 12 Salm-pɛlɛ bɩɩ salm-zɩɩr a bɛ mɩɛr ɩ dɔwlɛ a yir pɛr ŋa zuo o, kʋsɛ-vɩɛlɩ bɩɩ daar a o, mʋ̃ɔ bɩɩ kɛkɛɛ n’a o, 13 ŋa za tome nãa sãá nɩ cãàmɩ́ lɛ. A ƴɛrʋ-maalʋ bibir na ɩ na bɛ bãw a ŋa za tome, vũu na n’a mɩ́ ɩ a bibir ŋa ʋ sãá a ƴãw, ɛ a vũu na ɩ n ŋa za tome kaa bãw a ŋmɛ̃a. 14 Sob nɛ mɩɛrʋ ton bɛ wa dɩ vũu a, ʋ na páw nɩ sã-ya. 15 Ɛ sob nɛ mɩɛrʋ ton wa dɩ vũu a, ʋ kʋ̃ páw sã-ya ɩ; a ʋl tɔr za na páw nɩ a faafʋ, ɛ cɛ a na ɩ na mɛ̃ a lɛ bɛ na mɩ́ tu tɔl a vũu pʋɔ páw a faafʋ a. 16 Nyɩ bɛ bãw kɛ nyɩ ɩ n a Naaŋmɩn yir, nɩ k’aa Naaŋmɩn Vʋʋrʋ kpɩɛr ɩ a nyɩ pʋɔ ɩ? 17 Nɩr wa sãw a Naaŋmɩn yir bɛr a, Naaŋmɩn mɩ̀ na sãw nɩ a ʋ sob bɛr. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Naaŋmɩn yir ɩ n sõw, ɛ nyɩmɛ n’ɩ a yir ŋa. 18 Nɩr kãw za taa wa nanɩ bɛ̀lɛ ʋ tʋɔra ɩ: nɩr wa be a nyɩ pʋɔ tɩɛrɛ k’ʋʋ ɩ n yã-bãwnɛ a tẽw ŋa zu a, ʋ lɩɛbɩ gẽgemi sob, tʋ̃ɔ ɩ yã-bãwnɛ; 19 bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a tẽw ŋa zu yã-bãwfʋ ɩ n gẽgemi Naaŋmɩn zie. A Sɛb-sõw sɩrɩ na yel a ŋa: «Naaŋmɩn mɩ́ nyɔw nɩ a yã-bãwnbɛ a bɛ cɩbɛ pʋɔ»; 20 lɛ nɩ kɛ: «A Sore bãw nɩ a yã-bãwnbɛ pʋ-tɩɛrʋ, ʋ bãwnɩ a na a na ɩ tɩɛr-zawlɛ a.» 21 A na ɩ a ŋa a, nɩr za taa wa zɛwr ʋ tʋɔra nɩsaalbɛ ƴãw ɛ; nyɩmɛ sɩrɩ so bom za: 22 Pol, Apɔlɔsɩ bɩɩ Pɩɛr, a tẽ-daa, a nyɔ-vʋʋrʋ bɩɩ a kũu, a dɩ̃a bɩɩ a nɩdaar, nyɩmɛ so a za; 23 ɛ cɛ a Kɩrɩta so nyɩ, ɛ Naaŋmɩn so a Kɩrɩta.
41 A na ɩ lɛ a, a nɩbɛ, bɛ jɩrɛ tɩ mɛ̃ a Kɩrɩta tõ-tõ-biir na kaarɛ a Naaŋmɩn yel-sɔwlɩ zie a. 2 Ɛ cɛ bom nɛ bɛ na mɩ́ bɔbr a bʋ̃-kaarbɛ zie a, ʋlɛ n’ɩ kɛ́ bɛ tone a bɛ tome vla taa lɛbr pùor ɛ. 3 Mãa ƴãw a, ɩ̃ bɛ zɔrɛ a ƴɛrʋ nyɩ na na maal ɩ mɛ̃ a ɩ, bɩɩ a nɩsaalbɛ ƴɛrʋ-maalʋ ɛ. A mãa tɔr za a, ɩ̃ bɛ maalɛ nɩ ɩ̃ tʋɔra ƴɛrʋ ɛ. 4 Sɩza n’a, a ɩ̃ pʋɔ bɛ tɛr yel ɛ, ɛ cɛ al ƴãw bɛ n’a ɩ̃ na yel k’ɩ̃ɩ ɩ n nɩ-mɩŋa ɩ. A sob nɛ na maalɛ nɩ mɛ̃ a ƴɛrʋ a, ʋlɛ n’ɩ a Sore. 5 A na ɩ lɛ a, nyɩ ta de niwn maalɛ a ƴɛrʋ ɛ a daar bɛ ta sɛr ɛ, ɛ a Sore waa bɛ ta sɛr ɛ. Ʋlɛ n’ʋ na caalɩ bom za na sɔwlɩ be lige pʋɔ a, ɛ ɩ a nɩsaalbɛ yel-sɔwlɩ a sãá. Lɛ n’a ŋa na mɩ́ páw a danʋ na sɛw taa nɩ ʋ a, a Naaŋmɩn zie. 6 Yɛbr ɩ, a nyɩ wulu ƴãw n’a ɩ̃ dãw de a yele man cɔwr ɩ mãa nɩ a Apɔlɔsɩ. Ɩ̃ bɔbr a k’ɩ̃ɩ man cɔwr ɩ tɩ a ŋa nyɩ tʋ̃ɔ bãw a zʋkpar ŋa pɛr: «A sɛw na kɛ́ bɛ ta mɩ́ gãw a lɛ na sɛb a bɛr ɛ.» A bɛ tɛr sɔr k’aa nyɩ kãw zɛwr ʋ tʋɔra, mɩ́ kpɛ a tɩ kãw ɛ bɛr a ƴẽn sob ɛ. 7 Ãa n’ʋ ɩ fʋ zuo a fʋ taabɛ? Bʋ̃ʋ n’a fʋ tɛr ɛ a bɛ ɩ kʋ̀b a bɛ kʋ̀ b? Ɛ alɛ wa ɩ kʋ̀b a bɛ kʋ̀ b a, bʋnʋ ƴãw n’a fʋ na zɛwr ɩ fʋ tʋɔra mɛ̃ kʋ̀b bɛ n’a bɛ kʋ̀ b a? 8 Mɛ̃ nyɩ taa tɩw baarɩ! Mɛ̃ nyɩ taa kpɛ naalʋ baarɩ! Nyɩ lɩɛb ɩ na-mɩnɛ baarɩ ɛ bɛr tɩ! Mɛ̃ a ŋa a ʋ? Bʋ̃ʋ pãa ɩ nyɩ bɛ sɩrɩ ɩ a na-mɩnɛ a? Tɩ mɩ̀ nãa lãw nɩ nyɩ na dɩrɛ a naalʋ. 9 Sɩza n’a, a tɩɩm nɩ-toni a, a ɩ na mɛ̃ a Naaŋmɩn ɩ na tɩ pàw pùor a. Tɩ ɩ na mɛ̃ nɩbɛ bɛ na ƴãw kũu dɔwrʋ a: tɩ ɩ n nɩbɛ bɛ na wul k’aa tẽ-daa, a malkɩ mɩnɛ nɩ a nɩsaalbɛ jɩrɛ a. 10 Tɩ ɩ n gẽgemi dem a Kɩrɩta ƴãw, ɛ́ nyɩɩm ɩ yã-bãwnbɛ nyɩ na lãw nɩ a Kɩrɩta a; tɩ bɛ tɛr fãw ɛ, ɛ́ nyɩɩm tɛr fãw; nyɩ tɛr ɩ yúor, ɛ́ tɩɩm bɛ nyɛrɛ ƴãwfʋ ɛ. 11 Cãa wa tɩ tɔ a ƴɛrɛ ŋa a, kɔ̃ nɩ kʋ̃ɔ-nyuur kpɩɛr tɩ na, tɩ ɩ n ƴãgã-zawlɛ ɛ́ bɛ dɔwrɛ tɩ, tɩ ɩ n nɩ-yʋɔrɩ 12 ɛ hanɛ tone nɩ a tɩ nuru. Bɛ mɩ́ tʋʋr tɩ na, ɛ́ tɩ ƴɛrɛ nɔ-vla; dɔwrɛ tɩ, ɛ́ tɩ saw de a nɩ kanyir. 13 Bɛ ŋmarɛ nɩ ziri ƴãwn tɩ, ɛ́ tɩ mɔwlɛ bɛ. Cãa wa tɩ tɔ a ƴɛrɛ ŋa a, tɩ ɩ na mɛ̃ a tẽ-daa sagɛ a, nɩbɛ za tã-púo. 14 Ɩ̃ bɛ sɛbr nyɩ a ŋa k’ɩ̃ɩ ƴãw nyɩ vĩ ɛ, ɩ̃ bɔbr a k’ɩ̃ɩ kpaalɩ nyɩ mɛ̃ ɩ̃ bi-nɔnɩ a. 15 Sɩza n’a, nyɩmɛ saa na tɛr wul-wulbɛ bɛ ta tur pie a Kɩrɩta pʋɔ a, ɛ cɛ nyɩ bɛ tɛr sãà yaga ɩ. Mãa n’ʋ ɩ nyɩ lɩɛbɩ Kɩrɩta-nɩbɛ, a Yel-nʋ̃ɔ̀ ɩ̃ na hieri kʋ̀ nyɩ a zũú. 16 Lɛ so ɩ̃ zɛlɛ nyɩ: nyɩ cɔwrɛ mɛ̃. 17 Al ƴãw sɩrɩ n’a ɩ̃ tõ a ɩ̃ bi-nɔna Timote, na bɛ lɛbr pùor a Sore tome pʋɔ a, a nyɩ zie; ʋ na lɛb a sɩ̃w a nyɩ tɩɛrʋ a sɛɛ al ɩ̃ na tuur a ɩ̃ Kɩrɩta-nɩr nyɔ-vʋʋrʋ pʋɔ a ƴãw, mɛ̃ a lɛ ɩ̃ na wule a a ziir za, a Lãw-yie za pʋɔ a. 18 Bɛ mɩnɛ na tɩ tɩɛr k’ɩ̃ɩ kʋ̃ lɛb wa wa nyɛ̃ nyɩ a, tɩ ɩ n pɔl-ɩb bɛ dɩ vuo ɩ; 19 ɛ cɛ a Sore wa saw a, ɩ̃ kʋ̃ yaa kɛ wa a nyɩ zie ɩ, ɛ a lɛn daar a, a nɩbɛ bɛ ŋa na zɛw bɛ tʋɔra a, a bɛ ƴɛrʋ tɛwr bɛ n’a ɩ̃ na bãw ɛ, ɩ̃ mɩ̀ na bãw nɩ a bɛ ɩ-ɩrɩ. 20 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Naaŋmɩn-Naalʋ bɛ ɩ ƴɛrʋ yele ɩ, ɩ-ɩrɩ yele n’a. 21 Abobe sob a nyɩ bɔbr: k’ɩ̃ɩ wa a nyɩ zie nɩ dabɔl bɩɩ k’ɩ̃ɩ wa nɩ nɔ̃wfʋ nɩ su-baalʋ?
51 A nɩbɛ wone na bɛ yere a ziir za kɛ pɩ̃ɔ-ɩb kãw be n a nyɩ zie, ɛ a pɩ̃ɔ-ɩb nɛ kpɛ faa tɩ zuo, nɩ-bʋʋr-yoru nɩbɛ tɛɛ za kʋ̃ saw maalɩ a yel-bier ŋa tɔ ɩ. Bɛ manɛ na k’aa nyɩ kãw tɛr ɩ a ʋ sãà pɔw ʋ ɩ a ʋ pɔw. 2 A tɩ sɛw na k’aa ɩ kpɩɛrʋ a nyɩ zie, ɛ́ bɛ diw a nɩr ŋa tɔ bɛr a nyɩ sɔgɔ, nyɩɩm nɩ̃ɛ bɛr ɛ zɛwr nyɩ tʋɔra. 3 Mãa ƴãw a, a ɩ̃ ƴãgan bɛ be a nyɩ zie ɩ, ɛ a ɩ̃ tɩɛrʋ be n be a sob nɛ na ɩ a ɩb ŋa tɔ a, ɩ̃ maal ɩ ʋ nɩ a ƴɛrʋ baarɩ mɛ̃ ɩ̃ be n be a. 4 Nyɩmɛ wa ɓã taa ɛ a ɩ̃ tɩɛrʋ be a nyɩ sɔgɔ a, a Sore Yeezu yúor ƴãw nɩ a ʋ fãw zũú, 5 nyɩ de a nɩr ŋa tɔ ƴãw Sɩtaana nũú a ʋ ƴãgan kũu ƴãw, k’aa ʋ sɩ́ɛ páw a faafʋ a Sore waa bibir. 6 A bom nɛ ƴãw nyɩ na zɛwr nyɩ tʋɔra a, bɛ vɩɛl ɛ. Nyɩ bɛ bãw kɛ dãbɩl blã lɛ n’a mɩ́ ɩ a zɔ̃ za ìr ɛ? 7 Nyɩ so a dãbɩl-kʋra dɛwr bɛr tʋ̃ɔ ɩ zɔ̃-bu-paala, bɛ na bɛ ƴãw dãbɩl a. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Kɩrɩta na ɩ a tɩ Pakɩ péle a, bɛ kʋ́ ʋ na. 8 A na ɩ lɛ a, tɩ maalɛ a cuw, ɛ cɛ tɩ ta maalɛ ʋ nɩ dãbɩl-kʋra ɩ, tɩ ta maalɛ ʋ nɩ a potuolu nɩ a faalʋ dãbɩl ɛ, tɩ maalɛ ʋ nɩ dipɛ̃ na bɛ ƴãw dãbɩl a: a vɩɛlʋ nɩ yel-mɩŋa dipɛ̃ na bɛ ƴãw dãbɩl a. 9 Ɩ̃ sɛb nyɩ na kɛ́ nyɩ ta pɩɛlɛ a pɩ̃ɔ-yel-maalbɛ ɩ. 10 A tẽ-daa ŋa pɩ̃ɔ-yel-maalbɛ bɩɩ a bɛl na mɩ́ nyɛ̃ a bɛ tɔ bom a mimir zaalɛ a, bɩɩ a tẽ-daa ŋa nyãnyuwr nɩ a tɩbɛ dem za bɛ n’a ɩ̃ yere ɩ, alɛ bɛ ɩ lɛ, a nãa fɛr a kɛ̀ nyɩ yi zaa a tẽ-daa pʋɔ. 11 Ɩ̃ sɛb nyɩ na kɛ́ nyɩ ta pɩɛlɛ nɩr na dɩ kɛ Kɩrɩta-nɩr a, ʋlɛ wa ɩ pɩ̃ɔ-yel-maalɛ, nɩr na mɩ́ nyɛ̃ a ʋ tɔ bom a mimir zaalɛ a, bɩɩ ʋlɛ wa maalɛ tɩbɛ bɩɩ ɩ gɛgɛra, dã-kuole nɩ nyãnyuge a. Nyɩ mɩ̀ ta mɩ́ lãw nɩ a nɩr ŋa tɔ dɩ bom ɛ. 12 A bɛlɩ dem na bɛ ɩ Kɩrɩta-nɩbɛ a, a bɛ yele bãwfʋ ya jɩrɛ mɛ̃ na bɩɩ? Bɛlɩ dem na ɩ Kɩrɩta-nɩbɛ a yele bɛ n’a nyɩ bãwnɛ ɩ? 13 A bɛl na bɛ ɩ Kɩrɩta-nɩbɛ a, Naaŋmɩn n’ʋ na bãw a bɛ yele. «Nyɩ ír a nɩ-faa bɛr a nyɩ sɔgɔ», mɛ̃ a lɛ a Sɛb-sõw na yel a.
61 A nyɩ ƴẽn sob na mɩ́ wa tɛr ɩ a yɛb kãw ƴɛrʋ a, ŋmɩŋmɩn za n’a ʋ mɩ́ sʋ̃ɔmɩ bɛr a lãw nɩbɛ, ɛ cen tɩ ƴãw nɩbɛ na bɛ ɩ Kɩrɩta-nɩbɛ a, bɛ maalɛ nɩ bɛ a ƴɛrʋ? 2 Nyɩ nɔ̃w bɛ bãw k’aa lãw nɩbɛ nɛ bɛ na maal ɩ a tẽ-daa a ƴɛrʋ bɩɩ? Ɛ nyɩmɛ wa nɛ bɛ na maal ɩ a tẽ-daa a ƴɛrʋ a, nyɩ ɩ n ŋmɩn bɛ sɛw taa nɩ na maalɩ a ƴɛrʋ a yel-pʋrmɛ̃ a ŋa ƴãw? 3 Nyɩ bɛ bãw kɛ tɩ na maalɩ nɩ a malkɩ mɩnɛ a ƴɛrʋ bɩɩ? Ɛ́ bɛ nãa yere a tẽw ŋa zu nyɔ-vʋʋrʋ yele e! 4 Ɛ cɛ nyɩ na mɩ́ wa tɛr a ƴɛrʋ-maalʋ a ŋa taabɛ a, bʋ̃ʋ ƴãw n’a nyɩ mɩ́ de nɩbɛ, a Lãw-yir na bɛ de a bɛ yele a, ƴãw bɛ ɩ a ƴɛr-maalbɛ? 5 Ɩ̃ yere nɩ a a ŋa kɛ́ nyɩ nyɛ̃ vĩ. A ɩ lɛ, nɩsaal za bɛ bãw yã a sɛw a nyɩ pʋɔ na tʋ̃ɔ maalɩ a ƴɛrʋ a ʋ yɛbr cara pʋɔ ʋ? 6 Ɛ̀ yɛb pãa mɩ́ tɛr ɩ yɛb ƴɛrʋ nɩbɛ na bɛ saw de Naaŋmɩn a niŋé! 7 Alɛ saa ŋmɛ̃ ŋmɩŋmɩn a, nyɩ sãw na baarɩ, nyɩ na tɛr ɩ taa ƴɛrʋ a ƴãw. Bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ nɩ̃ɛ bɛ sawr bɛ nɛbr nyɩ? Bʋ̃ʋ n’ʋ so nyɩ nɩ̃ɛ bɛ bɛrɛ bɛ farɛ a nyɩ bome za? 8 Ɛ́ nyɩmɛ nɩ̃ɛ nɛ bɛ nɛbr a nyɩ taabɛ, ɛ farɛ a bɛ bome za, ɛ a nyɩ yɛbr nɛ bɛ nyɩ ɩrɛ a lɛ. 9 Nyɩ nɔ̃w bɛ bãw k’aa bɛlɩ dem na nɛbr a bɛ taabɛ a, kʋ̃ kpɛ a Naaŋmɩn-Naalʋ pʋɔ ʋ? Nyɩ ta bɛlɛ nyɩ tʋɔra a ɩ! A pɩ̃ɔ-yel-maalbɛ, nɩ a bɛl na maalɛ a tɩbɛ a, a pɔw-gaa yel-bier-maalbɛ, nɩ a dɛ-bɛrɛ na gánɛ nɩ a dɛbli a, 10 a nyãnyuwr, a bɛl na mɩ́ nyɛ̃ a bɛ tɔ bom a mimir zaalɛ a, a dã-kuolbɛ, a gɛgɛrɩ, lãw nɩ a bɛl na farɛ a bɛ taabɛ bome a, bɛ kʋ̃ kpɛ a Naaŋmɩn-Naalʋ pʋɔ ɩ. 11 A ŋa n’a nyɩ mɩnɛ tɩ ŋmɛ̃. Ɛ cɛ bɛ so n a nyɩ dɛwr bɛr nyɩ, bɛ ɩ na nyɩ lɩɛbɩ nɩ-son nɩ nɩ-mɩn a Sore Yeezu Kɩrɩta yúor ƴãw nɩ a tɩ Naaŋmɩn Vʋʋrʋ Sõw ƴãw. 12 Nyɩ mɩnɛ mɩ́ yel a: «Ɩ̃ tɛr ɩ sɔr na tʋ̃ɔ ɩ bom za», sɩza n’a, ɛ cɛ «bom za bɛ n’a maalɛ nyɩ ɛ.» Ɩ̃ na tʋ̃ɔ na yel: «Ɩ̃ tɛr ɩ sɔr na tʋ̃ɔ ɩ bom za», ɛ cɛ ɩ̃ kʋ̃ saw ɩ bom za gbãgbaa ɩ. 13 Nyɩ mɩ̀ mɩ́ yel a: «Púor ƴãw n’a a bʋ̃-dɩrɩ be, ɛ bʋ̃-dɩrɩ ƴãw n’a a púor mɩ̀ be.» Ɛ Naaŋmɩn na sãw nɩ a bʋ̃-dɩrɩ bɛr, ɛ sãw a púor bɛr. Ɛ cɛ a ƴãgan bɛ be a pɩ̃ɔ-yele maalʋ ƴãw ɛ, a Sore ƴãw n’a ʋ be, ɛ a Sore mɩ̀ be a ƴãgan ƴãw. 14 Ɛ a Naaŋmɩn na ɩ a Sore lɛb yi a kũu pʋɔ a, mɩ̀ na ɩ na tɩ lɛb yi a kũu pʋɔ nɩ a ʋ fãw. 15 Nyɩ bɛ bãw kɛ a nyɩ ƴãgamɛ ɩ n a Kɩrɩta ƴãgan ɓɛrmɛ bɩɩ? Ɩ̃ na saw na de a Kɩrɩta ƴãgan ɓɛrmɛ ƴãw a lɩɛbɩ pɔw-yɛm ƴãgan ɓɛrmɛ̃ bɩɩ? Ʋ̃ʋ’hʋ̃! Towtow! 16 Nyɩ bɛ bãw kɛ nɩr na gã nɩ a pɔw-yɛm a, ʋ lãw nɩ ʋ na bɛ ɩ ƴãw-been ɛ? Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ yel ɩ a ŋa: «A bɛ za ayi na ɩ n nɩ-been.» 17 Ɛ cɛ ʋlɩ sob na lãw nɩ a Sore a, ʋ lãw nɩ ʋ na bɛ ɩ vʋʋr-been. 18 Nyɩ zɔrɛ dɛrɛ a pɩ̃ɔ-yele. Yel-bier kãw za nɩsaal na mɩ́ maalɩ a, bɛ ɓanɛ a ʋ ƴãgan ɛ, ɛ cɛ a pɩ̃ɔ-yel-bier-maalɛ a, a ʋ ƴãgan tɔr za n’ʋ ʋ mɩ́ maalɩ a yel-bier kʋ̀. 19 Bɩɩ nyɩ taa bɛ bãw kɛ a nyɩ ƴãgan ɩ n a Vʋʋrʋ Sõw yir u? A Vʋʋrʋ Sõw na be a nyɩ pʋɔ ɛ yi Naaŋmɩn zie wa a? Nyɩ bɛ bãwnɩ a nyɩ na bɛ so nyɩ tʋɔra bɩɩ? 20 Naaŋmɩn da nyɩ na nɩ libie na bɛ vʋʋr a. A na ɩ lɛ a, nyɩ íre a Naaŋmɩn yúor-vɩɛlʋ-danʋ nɩ a nyɩ ƴãgamɛ.
71 Ƴɛrɛ ŋa a, tɩ pãa ƴɛr a yele al nyɩ na sɛb kʋ̀ m a ƴɛrʋ. A dɛb zie a, a vɩɛl a ʋ na bɛ kul pɔw a. 2 Ɛ cɛ a pɩ̃ɔ-yele zũú a, kɛ́ dɛb za mɩ́ kul ʋ pɔw, ɛ́ pɔw za kul ʋ sɩr. 3 A sɩr, ʋ tone a sɩr tome a ʋ pɔw zie, ɛ a pɔw mɩ̀ tone a pɔw tome a ʋ sɩr zie. 4 A pɔw bɛ n’ʋ so a ʋ mɩŋa ƴãgan ɛ, a ʋ sɩr so ʋ. Lɛ mɩ̀ n’a, a sɩr bɛ n’ʋ so a ʋ mɩŋa ƴãgan ɛ, a ʋ pɔw so ʋ. 5 Nyɩ ta sɩbr taa a lãw-taa, ɛ a bɛ ɩ kɛ́ nyɩ wõ n taa ŋmãa bɛr blã lɛ ƴãw kɛ́ nyɩ tʋ̃ɔ pùori ɛ; al pùorí, nyɩ lɛ lãwnɛ taa, alɛ bɛ ɩ lɛ, nyɩ nãa tɛrɛ nɩ nyɩ tʋɔra guur lo a Sɩtaana bɛlʋ pʋɔ. 6 A a ŋa ɩ̃ na ƴɛrɛ a, sawfʋ n’a ɩ̃ saw kʋ̀ nyɩ k’aa mɩ́ ɩ a lɛ, fɛrʋ bɛ n’a ɩ. 7 Ɩ̃ bɔbr a k’aa nɩbɛ za nãa ŋmɛ̃ mɛ̃ a mãa a; ɛ cɛ a Naaŋmɩn mɩ́ kʋ̀ n ŋa za a ʋ maalʋ: ŋa mɩ́ páw nɩ maalʋ ŋa, ŋa páw maalʋ ŋa. 8 Lɛ so ɩ̃ yere kʋ̀rɛ a bɛlɩ dem na bɛ tɛr pɔwbɛ a, nɩ a pɔw-kɔbɛ, k’aa vɩɛl a kɛ́ bɛ cãa ŋmɛ̃ a bɛ ŋmɛ̃a mɛ̃ a mãa a. 9 Ɛ cɛ bɛlɛ na kʋ̃ tʋ̃ɔ nyɔw bɛ tʋɔra a, bɛ kul pɔwbɛ bɩɩ sɩrbɛ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a pɔw kulu bɩɩ a sɩr kulu sa, a pɔw vʋla bɩɩ a dɛb vʋla na na dɩrɛ fʋ a. 10 A bɛl na kul taa a, ɩ̃ yere na kʋ̀rɛ bɛ, (ɛ cɛ mãa bɛ n’ʋ ɛ): a Sore n’ʋ: a pɔw ʋ ta yi ɛ bɛr a ʋ sɩr ɛ, 11 ɛ ʋlɛ wa yi ɛ bɛr ʋ a, ʋ ta lɛ kul sɩr ɛ, bɩɩ ʋ ɩ ʋlɛ nɩ a ʋ sɩr lɛ kpɛ taa, ɛ sɩr mɩ̀ ta zawrɩ ʋ pɔw bɛr ɛ. 12 A ŋmaarɛ bɛl na cɛ a zie a, ɩ̃ yere na, (mãa n’ʋ ƴɛrɛ, a Sore bɛ n’ʋ ɛ): Kɩrɩta-nɩr na tɛr pɔw na bɛ saw de a Kɩrɩta a, a pɔw wa saw lãw kpɩɛr ɩ ʋ a, ʋ ta zawr ʋ bɛr ɛ. 13 Ɛ Kɩrɩta-nɩr na ɩ pɔw a, wa tɛr sɩr na bɛ saw de a Kɩrɩta a, a ʋ sɩr ŋa wa saw lãw kpɩɛr ɩ ʋ a, ʋ ta zawr ʋ bɛr ɛ. 14 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a pɔw na ɩ Kɩrɩta-nɩr a, mɩ́ ɩ n a ʋ sɩr na bɛ saw de a Kɩrɩta a, ʋ lɩɛbɩ nɩ-sõw; ɛ a sɩr na ɩ Kɩrɩta-nɩr a, ɩ a ʋ pɔw na bɛ saw de a Kɩrɩta a, ʋ lɩɛbɩ nɩ-sõw. Alɛ bɛ tɩ ɩ a ŋa a, a nyɩ bibiir nãa ɩ n dɛwr nɩbɛ, ɛ cɛ bɛ ɩ n nɩ-son. 15 A ʋl na bɛ saw de a Kɩrɩta a, wa bɔbr k’ʋʋ yi a, ʋ yi. A sɩr bɩɩ a pɔw na ɩ a Kɩrɩta-nɩr a, so nɩ ʋ tʋɔra a ka. Ƴã-ɓaarʋ pʋɔ n’a Naaŋmɩn bʋɔlɩ nyɩ kɛ́ nyɩ wa vʋʋrɛ. 16 Yel-mɩŋa n’a, ŋmɩŋmɩn za n’a a fʋ̃ʋ pɔw na bãw kɛ fʋ na faa nɩ a fʋ sɩr? Bɩɩ a fʋ̃ʋ sɩr kɛ fʋ na faa nɩ a fʋ pɔw? 17 A yel ŋa ƴãw bɛ wa n’a a, ŋa za, ʋ mɩ́ vʋʋrɛ tu n a lɛ a Sore na kʋ̀ ʋ a, nɩ a lɛ ʋ na tɩ ŋmɛ̃ a lɛn daar a Naaŋmɩn na bʋɔl ʋ a. A ŋa n’a ɩ̃ wule a Lãw-yie za pʋɔ kɛ́ bɛ tuur. 18 A nyɩ ƴẽn sob tɩ ŋmãa nɩ yʋɔr a lɛn daar a Naaŋmɩn na bʋɔl ʋ a bɩɩ? Ʋ ta sɔwlɛ a ʋ yʋɔr-ŋmãafʋ ɛ. Kãw bɛ tɩ ŋmãa yʋɔr sɛr ɛ? Ʋ ta ƴãw bɛ ŋmãa ʋ ɛ. 19 A yʋɔr-ŋmãafʋ bɛ ɩ bom ɛ, a yʋɔr-bɛ-ŋmãafʋ mɩ̀ bɛ ɩ bom ɛ. Naaŋmɩn nɛ-ƴãwnɩ sawfʋ n’a ɩ bom. 20 Ŋa za, ʋ mɩ́ cãa ŋmɛ̃ a lɛ ʋ na tɩ ŋmɛ̃ a lɛn daar a Naaŋmɩn na tɩ bʋɔl ʋ a. 21 Fʋ tɩ ɩ n gbãgbaa a lɛn daar a Naaŋmɩn na bʋɔlɩ fʋ a bɩɩ? A ta ƴãwnɛ fʋ tɩɛrʋ ɛ. Ɛ cɛ fʋ̃ʋ wa na na tʋ̃ɔ lɩɛbɩ nɩr na so ʋ tʋɔra a, taa bɛrɛ a tɔlɛ ɩ. 22 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a gbãgbaa a Sore na bʋɔlɩ a, ʋ lɩɛb ɩ nɩr a Sore na faa ɛ so ʋ a. Lɛ mɩ̀ n’a, a sob nɛ na so ʋ tʋɔra ɛ a Sore bʋɔl ʋ a, ʋ ɩ n a Kɩrɩta gbãgbaa. 23 Naaŋmɩn ya na de nyɩ: nyɩ ta lɩɛbɩ nɩsaalbɛ gbãgbaar ɛ. 24 Yɛbr ɩ, ŋa za, ʋ mɩ́ be a Naaŋmɩn niŋé ŋmɛ̃ a lɛ ʋ na tɩ ŋmɛ̃ a lɛn daar a Naaŋmɩn na bʋɔl ʋ a. 25 A bɛlɩ dem na bɛ kul taa a, ɩ̃ bɛ tɛr wulu na yi a Sore zie a, na yel kɛ́ bɛ tuur ɛ. Lɛ mãa na nyɛ̃ a n’a ɩ̃ yere, mãa nɩsaal na sɛwnɩ kɛ́ nɩbɛ ta bʋnɛ nɩ mɛ̃ a Sore su-ɓaarʋ zũú a. 26 A ƴɛrɛ ŋa kpɩɛrʋ zũú, mãa tɩɛr k’aa vɩɛl a, kɛ ŋa za mɩ́ ŋmɛ̃ a lɛ ʋ na ŋmɛ̃ a. 27 Fʋ kul ɩ pɔw ɩ? Taa bɛrɛ ʋ ɛ. Fʋ bɛ kul pɔw ɛ? Ta bɔbr pɔw ɛ. 28 Ɛ cɛ fʋ̃ʋ wa kul pɔw a, fʋ bɛ maalɩ yel-bier ɛ. Ɛ pɔwsɩrale wa kul sɩr a, ʋ bɛ maalɩ yel-bier ɛ. Ɛ cɛ a bɛl na kul taa a, bɛ na páw nɩ kpɩɛrʋ yaga, ɛ alɛ n’a ɩ̃ bɔbr kɛ́ nyɩ ta páw ɛ. 29 Yɛbr ɩ, yel ŋa n’ʋ ɩ̃ bɔbr k’ɩ̃ɩ yel: a nɩdaar bɛ cãa zãá ɩ. Dɩ̃a na ta a, a pɔw-tɛrbɛ, bɛ ɩ mɛ̃ bɛ bɛ tɛr pɔwbɛ a, 30 a bɛlɩ dem na kone a, bɛ ɩ mɛ̃ bɛ bɛ kone a, a bɛlɩ dem na cɩlɛ a, bɛ ɩ mɛ̃ bɛ bɛ cɩlɛ a, a bɛlɩ dem na daar bome a, bɛ ɩ mɛ̃ bɛ bɛ tɛr bom a, 31 bɛlɩ dem na nyɛrɛ tɔnɛ nɩ a tẽw ŋa bome a, bɛ ɩ mɛ̃ bɛ bɛ nyɛrɛ tɔnɛ a. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a tẽ-daa ŋa ŋmɛ̃a tɔlɛ na. 32 Ɩ̃ bɔbr a kɛ nyɩ nãa ta tɛr niw-sʋba kãw za ɩ. Dɛb na bɛ kul pɔw a, a Sore yele tɩɛrʋ n’a ʋ mɩ́ tɛr, ʋ mɩ́ bɔbr a k’ʋʋ ɩrɛ a pɛlɩ a Sore pʋɔ. 33 Ɛ cɛ a dɛb ʋl na kul a pɔw a, a tẽ-daa zu yele tɩɛrʋ n’a ʋ mɩ́ tɛr: ʋ mɩ́ bɔbr ɩ lɛ ʋ na na ɩrɛ a nʋmɛ a ʋ pɔw zie a, 34 lɛ n’a a ʋ tɩɛrʋ dɛ mɩ́ põ. Lɛ mɩ̀ n’a, pɔw na bɛ kul sɩr a, bɩɩ a pɔwsɩrale a, a Sore yele tɩɛrʋ n’a ʋ mɩ́ tɛr. Ʋ mɩ́ bɔbr a k’aa Sore so ʋ, a ʋ ƴãgan pʋɔ nɩ a ʋ tɩɛrʋ pʋɔ. Ɛ cɛ a pɔw na kul sɩr a, a tẽ-daa zu yele tɩɛrʋ n’a mɩ́ be a ʋ zie: ʋ mɩ́ bɔbr a k’ʋʋ ɩrɛ a nʋmɛ a ʋ sɩr zie. 35 A nyɩ vla ƴãw n’a ɩ̃ yere a a ŋa, bɛra pʋɔ bɛ n’a ɩ̃ ƴãwnɛ nyɩ ɛ, ɩ̃ nɩ̃ɛ na bɔbr kɛ́ nyɩ ɩrɛ bom na vɩɛl sɛwnɩ ƴãwfʋ a, kɛ́ nyɩ lãw nɩ a Sore ta bãw taw-taa kãw za ɩ. 36 Pɔl-bile wa nyɛ̃ ʋ sãwnɛ a ʋ ƴãwnɩ-yúor pʋɔ, ʋ na kʋ̃ kul ʋ a, a pɔw vʋla wa kpɩɛr ʋ tɩ zuo, ɛ ʋ bãw k’aa tɩ sɛw na kɛ bɛ kul taa a, bɛ̃ɛ kul bɛ taa mɛ̃ a lɛ ʋ na bɔbr a. Ʋ bɛ maalɛ yel-bier ɛ. 37 Ɛ cɛ, nɩr fɛrʋ kãw za na bɛ be ʋ zie, ɛ ʋ tɩɛr ʋ pʋɔ k’ʋʋ bɛ be za na kul pɔw a, ʋlɛ na na tu a lɛ ʋ na bɔbr a, ɛ yel a ʋ tɩɛrʋ pʋɔ k’ʋʋ kʋ̃ lãw nɩ a ʋ ƴãwnɩ-yúor a, ʋ maal ɩ vla. 38 A na ɩ lɛ a, nɩr na kul a ʋ ƴãwnɩ-yúor a, maal ɩ vla, ɛ nɩr na bɛ kul ʋ a, maal ɩ vla zuo lɛ. 39 A pɔw be n a ʋ sɩr ƴãw lɛn daar za a ʋ sɩr na vʋʋrɛ a. A ʋ sɩr wa kpi a, ʋ so nɩ ʋ tʋɔra na tʋ̃ɔ kul sob nɛ ʋ na bɔbr a, ɛ cɛ a sob nɛ a, ʋ ɩ Kɩrɩta-nɩr. 40 Ɛ cɛ mãa zie a, ʋlɛ wa be be mɛ̃ a lɛ ʋ na ŋmɛ̃ a, ʋ na wone nɩ nʋ̃ɔ̀ zuo. Ɩ̃ tɩɛr bãw k’ɩ̃ɩ mɩ̀ tɛr ɩ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ.
81 Ɛ a nɛnɛ al bɛ na mɩ́ kʋ́ ƴãw a tɩbɛ ƴãw a, «tɩ za tɛr ɩ a yele-bãwfʋ», mɛ̃ a lɛ nyɩ na mɩ́ yel a. Ɛ cɛ a yele-bãwfʋ mɩ́ ɩ n a nɩsaal zɛwr ʋ tʋɔra, ɛ nɔ̃wfʋ mɩ́ ɩ a Lãw-yir ʋ kɛrɛ dɔwlɛ. 2 Nɩr wa tɩɛrɛ k’ʋʋ bãw nɩ bom kãw a, ʋ cãa bɛ bãw mɛ̃ a lɛ a na sɛw k’ʋʋ bãw a ɩ. 3 Ɛ cɛ nɩr wa nɔnɛ Naaŋmɩn a, a Naaŋmɩn mɩ́ bãw ʋ na. 4 Ɛ a nɛnɛ al bɛ na mɩ́ kʋ́ ƴãw a tɩbɛ ƴãw a ’wɔbrʋ ƴãw a, tɩ bãwnɩ a na kɛ tɩɩb kãw za bɛ ɩ bʋ̃-sɩza ɩ, ɛ́ ŋmɩn kãw za bɛ be a tẽ-daa zu a bɛ ɩ a Naaŋmɩn been yõ ɩ. Gɩrɛkɩ mɩnɛ tɩbɛ (8.4). 5 Ŋmɩn-yaga na saa be a salom zu bɩɩ a tẽw zu bɛ bʋɔlɛ ŋmɩmɛ a - ɛ ŋmɩn-yaga nɩ sorbɛ yaga sɩrɩ na be be - 6 tɩɩm zie a, Naaŋmɩn been yõ n’ʋ be, a Sãà na ír bom za ɛ tɩ vʋʋrɛ a ʋ ƴãw a, nɩ Sore been yõ, Yeezu Kɩrɩta, na so bom za be ɛ so tɩ vʋʋrɛ a. 7 Ɛ cɛ nɩbɛ za bɛ nɛ bɛ tɛr a yele-bãwfʋ ŋa ɩ. Bɛ mɩnɛ na mili nɩ a tɩbɛ a, ’wɔbr ɩ a tɩbɛ bawr-nɛnɛ mɛ̃ a tɩbɛ sɩrɩ so a a; a bɛ tɩɛrʋ bɛ kpɛmɛ ɩ, lɛ so bɛ mɩ́ nyɛ̃ a nɛn ŋa wa n dɛwr a bɛ zie. 8 Bʋ̃-dɩra bɛ n’ʋ na taw tɩ pɩɛl ɩ a Naaŋmɩn ɛ; tɩmɛ bɛ wa dɩ a, a kʋ̃ ɩ tɩ bom za ɩ, ɛ tɩmɛ saa wa dɩ a, tɩ kʋ̃ páw bom za dɔwlɩ ɛ. 9 Ɛ cɛ nyɩ gu vla k’aa nyɩ so-nyɩ-tʋɔra taa ɩrɛ a bãbaalbɛ bɛ lore ɩ. 10 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, nɩr wa nyɛ̃ a fʋ̃ʋ na bãw a, fʋ zɩ̃ a tɩbɛ yir pʋɔ dɩrɛ a, mɛ̃ ʋ taa mɩ̀ na bɔbr a tɩbɛ bawr-nɛnɛ ’wɔbrʋ, ʋl a tɩɛrʋ na bɛ kpɛmɛ a? 11 Ɛ a fʋ̃ʋ na bãw a zũú, a bãbaal na kpi na, a yɛb ŋa ƴãw a Kɩrɩta na kpi a. 12 Nyɩmɛ wa sãwnɛ a nyɩ yɛbr a ŋa a, ɛ sãwnɛ a bɛ tɩɛrʋ na bɛ kpɛmɛ a, Kɩrɩta n’ʋ nyɩ sãwnɛ. 13 Lɛ so, bʋ̃-dɩra na na ɩ a ɩ̃ yɛb lo a sãwna pʋɔ a, ɩ̃ na ciir ɩ a nɛn kʋra lɛ, k’ɩ̃ɩ taa ɩrɛ a ɩ̃ yɛb lore sãwna pʋɔ ɩ.
91 Ɩ̃ bɛ so ɩ̃ tʋɔra bɩɩ? Ɩ̃ bɛ ɩ nɩ-tona bɩɩ? Ɩ̃ bɛ nyɛ̃ a Yeezu tɩ Sore ɩ? Nyɩmɛ bɛ nɛ bɛ ɩ a ton ɩ̃ na tõ a Sore pʋɔ a ɩ? 2 Bɛ mɩnɛ zie mãa bɛ wa ɩ nɩ-tona a, a nyɩɩm zie ʋl a, ɩ̃ ɩ ʋ na. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, nyɩ na lãw nɩ a Sore a, nyɩmɛ nɛ bɛ ɩ a ɩ̃ nɩ-tona tome bãwfʋ. 3 A ŋa n’a ɩ̃ na ƴɛrɛ, k’ɩ̃ɩ wul a ɩ̃ yel-mɩŋa a bɛlɩ dem na manɛ a ɩ̃ sãwna a zie: 4 tɩ bɛ tɛr sɔr na dɩrɛ ɛ nyuur a tɩ tome zũú bɩɩ? 5 Tɩ bɛ tɛr sɔr na tɛr pɔw na ɩ Kɩrɩta-nɩr a, ʋ bɩɛlɛ tɩ mɛ̃ a lɛ a nɩ-toni ŋmaarɛ, a Sore yɛbr nɩ a Pɩɛr na ɩrɛ a bɩɩ? 6 Mãa yõ nɩ a Banabasɩ, tɩmɛ nɛ bɛ bɛ tɛr sɔr na bɛr a tome ɩ? 7 Ãa n’ʋ dãw de ʋ mɩŋa libie tone nɩ sojarɩ tome? Ãa n’ʋ dãw sɛl divɛ̃-tɩɛ ɛ ciir a wɔ̃mɛ? Bɩɩ ãa n’ʋ dãw arɛ nɩ dʋn ɛ a dʋn bʋrʋ bɛ guole ʋ? 8 Yele na caarɩ a nɩsaal nyɔ-vʋʋrʋ tɛwr a n’a ɩ̃ yere e? A Wulu tɔr za mɩ̀ bɛ yere a lɛn tɔr za ɩ? 9 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ sɛb ɩ a Mõyiir-Wulu pʋɔ kɛ: «A naab na varɛ a ci a, fʋ kʋ̃ ’lẽ a ʋ nʋɔr pàw ɛ.» A Naaŋmɩn nɔ̃w tɩɛrɛ nɩ nĩi yele bɩɩ? 10 Tɩɩm ƴãw bɛ n’a ʋ sɩrɩ ƴɛrɛ ɩ? Sɩza n’a, tɩɩm ƴãw n’a bɛ sɛb a a ŋa; bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a fɛr a kɛ a ka-kʋɔra kʋɔr tɩɛrɛ nɩ k’ʋʋ nãa cɛ na, ɛ ci-varɛ varɛ tɩɛrɛ nɩ k’ʋʋ nãa páw a na. 11 Tɩmɛ wa bʋ̀r a Vʋʋrʋ Sõw bʋ̃-bʋʋrɛ a nyɩ pʋɔ a, ɛ wa de a nyɩ bʋ̃-tɛrɩ a, bɔ-zuo n’a bɩɩ? 12 Bɛ mɩnɛ wa tɛr sɔr na ɩrɛ a lɛ a nyɩ zu, bʋ̃ʋ n’ʋ so tɩɩm kʋ̃ nɩ̃ɛ ɩrɛ a lɛ zuo lɛ? Ɛ cɛ tɩ bɛ ɩ a a ŋa tɩ na tɩ tɛr sɔr na ɩrɛ a ɩ. Tɩ nɩ̃ɛ na saw de bom za, kɛ́ yel za ta piw a Kɩrɩta Yel-nʋ̃ɔ̀ ɛ. 13 Nyɩ bɛ bãw k’aa bɛlɩ dem na tone a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ pʋɔ a, a Ŋmɩn-yi-kpɛ̃ɛ n’ʋ guole bɛ ɩ? Ɛ a bɛlɩ dem na tone a bawr-maal-kuur zu tome a, bɛ pʋɔ nɩ a bawr-maal-kuur zu de-kʋb bome pʋɔ ɩ? 14 Lɛ mɩ̀ n’a, a Sore yel ɩ a bɛlɩ dem na hiere a Yel-nʋ̃ɔ̀ a, kɛ a Yel-nʋ̃ɔ̀ ton guole bɛ. 15 Ɛ cɛ mãa a, a a ŋa za ɩ̃ na tɩ tɛr sɔr nãa ɩrɛ a, ɩ̃ bɛ ɩ a towtow ɛ, ɛ mɩ̀ bɛ lɛ sɛbr a a ŋa k’ɩ̃ɩ tʋ̃ɔ ɩrɛ a ɩ. Mãa nɩ̃ɛ kpi a, alɛ sa. Nɩr bɛ be na faa a nyʋʋr bom ŋa a ɩ̃ zie ɩ. 16 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Yel-nʋ̃ɔ̀ ɩ̃ na hiere a, a bɛ ɩ yúor ɩ̃ bɔbr ɛ, fɛrʋ ton n’ʋ. Baw-bio sob nɛ m, mãa bɛ wa hiere a Yel-nʋ̃ɔ̀ a. 17 Mãa mɩŋa tɩ n’ʋ nɔnɛ tone a ton ŋa a, ɩ̃ tɩ tɛr ɩ sɔr nãa páwr sã-ya. Ɛ cɛ ʋlɛ wa ɩ fɛrʋ ton a, ʋ ɩ n ton bɛ kʋ̀ m. 18 A na ɩ lɛ a, a ɩ̃ sã-ya pãa n’ɩ buor a? Ʋlɛ n’ɩ k’ɩ̃ɩ hiere a Yel-nʋ̃ɔ̀ kʋ̀rɛ a nɩbɛ zawla lɛ, ɛ bɛr a tɔnɛ al za ɩ̃ na tɛr sɔr nãa páwr a Yel-nʋ̃ɔ̀ hieru pʋɔ a. 19 Mãa na so ɩ̃ tʋɔra bɛ ɩ nɩr za gbãgbaa a, ɩ̃ saw na lɩɛbɩ nɩbɛ za gbãgbaa, k’ɩ̃ɩ tʋ̃ɔ páw a bɛ bɛrʋ zie kʋ̀ a Kɩrɩta. 20 A Zifʋ mɩnɛ zie a, ɩ̃ mɩ́ ɩrɛ na mɛ̃ Zifʋ a, k’ɩ̃ɩ tʋ̃ɔ páw a Zifʋ mɩnɛ; a bɛlɩ dem a Wulu na fɛrɛ a zie, ɩ̃ mɩ́ ɩrɛ na mɛ̃ a Wulu fɛrɛ mɛ̃ na, ɛ cɛ a Wulu bɛ fɛrɛ mɛ̃ ɩ, k’ɩ̃ɩ tʋ̃ɔ páw a bɛlɩ dem a Wulu na fɛrɛ a. 21 A bɛlɩ dem na bɛ bãw a Mõyiir-Wulu a zie a, ɩ̃ mɩ́ ɩrɛ na mɛ̃ a bɛl a, k’ɩ̃ɩ páw a bɛlɩ dem na bɛ bãw a Mõyiir-Wulu a, zɩ̃ kɛ ɩ̃ bɛ ɩ nɩr na bɛ bãw a Naaŋmɩn-Wulu a ɩ, Kɩrɩta na n’ʋ ɩ a ɩ̃ wulu a ƴãw. 22 Ɩ̃ mɩ́ lɩɛb ɩ bãbaal a bãbaalbɛ zie, k’ɩ̃ɩ páw a bãbaalbɛ. Ɩ̃ mɩ́ lɩɛb ɩ bom za a bɛ za zie, kɛ alɛ saa ŋmɛ̃ ŋmɩŋmɩn a, mãa tʋ̃ɔ faa bɛ mɩnɛ. 23 A Yel-nʋ̃ɔ̀ ƴãw n’a ɩ̃ ɩrɛ a a ŋa, k’ɩ̃ɩ tʋ̃ɔ pʋɔ a ʋ maalʋ pʋɔ. 24 Nyɩ bɛ bãw k’aa bɛlɩ dem na mɩ́ dãwnɛ taa a dɩɛnʋ zie a, bɛ za nɛ bɛ mɩ́ zɔrɛ, ɛ cɛ been yõ n’ʋ mɩ́ wa páw a zɔ-tʋ̃ɔfʋ bom ɛ? A na ɩ a ŋa a, nyɩ zɔrɛ zɔba na na ɩ nyɩ páw a zɔ-tʋ̃ɔfʋ sã-ya a. 25 A dɩ̃ɛ-dɩɛnbɛ za mɩ́ ƴãw nɩ a bɛ ƴãgan dɔwrʋ yaga; dɛpaal-kpa-wʋɔ na mɩ́ wɛ a ƴãw n’a bɛ mɩ́ ɩrɛ a lɛ, ɛ cɛ tɩɩm a, dɛpaal-kpa-wʋɔ na bɛ tɛr nãa wɛ a ƴãw n’a. 26 A na ɩ a ŋa a, a ŋa n’a mãa zɔrɛ: ɩ̃ bɛ bʋnɛ zɔrɛ ɩ; ɛ a ŋa n’a ɩ̃ ŋmɩɛr a cɔrɛ: ɩ̃ bɛ ŋmɩɛr vuo pʋɔ ɩ. 27 Ɛ cɛ ɩ̃ ’wɔnɛ nɩ a ɩ̃ ƴãgan ɛ dɔwrɛ ʋ, k’ɩ̃ɩ tʋ̃ɔ so ʋ, k’ɩ̃ɩ taa wa mab hieri a Yel-nʋ̃ɔ̀ kʋ̀ a nɩbɛ, ɛ́ bɛ nyɛ̃ ɩ̃ bɛ sɛwnɩ ʋ ɛ.
101 Yɛbr ɩ, a yele na ta a tɩ sãakʋm mɩnɛ a Mõyiir daar a, ɩ̃ bɛ bɔbr kɛ́ nyɩ ɩ zɔn a ƴãw ɛ. Bɛ za nɛ bɛ a zũzũwr tɩ piw tɛr, bɛ za nɛ bɛ tɩ kpɛ gãw a Kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ-zɩɛ. 2 Bɛ za nɛ bɛ tɩ lãw nɩ a Mõyiir de a suob a zũzũwr pʋɔ nɩ a Kʋ̃ɔ-kpɛ̃ɛ-zɩɛ pʋɔ. 3 Bɛ za nɛ bɛ tɩ dɩ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ bʋ̃-dɩ-been, 4 ɛ nyũ a Naaŋmɩn Vʋʋrʋ bʋ̃-nyuura-been: Naaŋmɩn Vʋʋrʋ pìir kãw, na tɩ bɩɛlɛ bɛ a pʋɔ n’a kʋ̃ɔ tɩ yire bɛ nyuur: a pìir nɛ tɩ ɩ n a Kɩrɩta. 5 Ɛ cɛ a bɛ yaga zie bɛ tɩ pɛlɩ a Naaŋmɩn pʋɔ ɩ, lɛ so bɛ tɩ kpi pàw a wɛja-kpalɛ. 6 A yele a ŋa ɩ na, k’aa tʋ̃ɔ ɩ wulu a tɩ zie, kɛ́ tɩ taa bɔbr a yel-faa mɛ̃ a bɛl na tɩ dãw bɔ a ɩ. 7 Nyɩ taa lɩɛbɛ nɩbɛ na maalɛ tɩbɛ a ɩ, mɛ̃ a lɛ bɛ mɩnɛ kãw na tɩ ɩ a bɛ pʋɔ a ɩ, mɛ̃ a lɛ bɛ na sɛb a: «A nɩ-bʋʋrɛ tɩ zɩ̃ na kɛ́ bɛ dɩ ɛ nyũ, al pùorí bɛ ìr kɛ́ bɛ dɩɛnɩ.» 8 Tɩ mɩ̀ ta tuur a pɩ̃ɔ-yele pùor mɛ̃ a lɛ a bɛ mɩnɛ kãw na tɩ ɩ a bɛ pʋɔ a ɩ: bɛ kpi n bibi-been ta nɩbɛ tur lɩzɛr nɩ ata. 9 Tɩ mɩ̀ ta ɩrɛ a Sore kaar ɛ, mɛ̃ a lɛ a bɛ mɩnɛ kãw na tɩ ɩ a bɛ pʋɔ a ɩ: wɩɩr kʋ́ bɛ na. 10 Nyɩ ta buule zɛbr ɩ mɛ̃ a lɛ a bɛ mɩnɛ kãw na tɩ ɩ a bɛ pʋɔ a ɩ: a kũu malkɩ tɩ kʋ́ bɛ na pàw pɛr. 11 A yele a ŋa tɩ ta bɛ na k’aa ɩ wulu, ɛ́ bɛ sɛb ɩ a yele a ŋa a tɩɩm wulu ƴãw, tɩɩm na be a yele baarʋ vuo pʋɔ a. 12 A na ɩ a ŋa a, nɩr wa tɩɛrɛ k’ʋʋ ar ɩ sa-ƴẽwn a, ʋ gu vla taa lore ɩ. 13 A bɛlʋ al za na ta nyɩ a, ɩ n a al na tarɛ a nɩsaalbɛ a. A lɛ a Naaŋmɩn na yel k’ʋʋ na ɩ na a, ʋ bɛ mɩ́ lɩɛb a bɛr ɛ, ɛ bɛ mɩ́ lɛ saw kɛ̀ bɛlʋ na zuo a nyɩ fãw a ta nyɩ ɛ. A bɛlʋ wa ta nyɩ a, ʋ na kʋ̀ nyɩ nɩ a fãw nyɩ tʋ̃ɔ a bɛlʋ, ɛ yi zaa a bɛlʋ pʋɔ. 14 Alɛ so, ɩ̃ nɩ-nɔnɩ ɩ, nyɩ zɔrɛ dɛrɛ a tɩbɛ maalʋ. 15 Ɩ̃ ƴɛrɛ nɩ a nyɩ zie mɛ̃ nɩbɛ na bãw yã a zie; nyɩ mɩŋa za nyɩ jieli nyɛ̃ a lɛ ɩ̃ na yere a. 16 A yaanɩ koli-nyuura tɩ na mɩ́ puore nɩ a yaanɩ a, a Kɩrɩta zɩ̃ɩ pʋɔ bɛ n’a tɩ mɩ́ pʋɔ ɩ? A dipɛ̃ tɩ na mɩ́ ŋmarɛ pone a, a Kɩrɩta ƴãgan pʋɔ bɛ n’a tɩ mɩ́ pʋɔ ɩ? 17 Dipɛ̃-been na n’ʋ a, a tɩɩm nɩ-yaga bɛ ŋa za, tɩ ɩ n ƴãgã-been, a tɩ za na mɩ́ lãw ’wɔb a dipɛ̃-been a ƴãw. 18 Nyɩ nyɛ̃ a Ɩsɩrayɛl bʋʋrɛ nɩbɛ a: a bɛlɩ dem na ’wɔbr a nɛnɛ bɛ na de kʋ̀ a Naaŋmɩn a, bɛ bɛ mɩ́ lãw nɩ a Naaŋmɩn na so a bawr-maal-kuur a bɩɩ? 19 Bʋ̃ʋ n’ʋ ɩ̃ bɔbr k’ɩ̃ɩ yel? K’aa nɛn bɛ na kʋ́ ƴãw a tɩɩb ƴãw a, bɩɩ k’aa tɩɩb ɩ n bʋ̃-sɩza bɩɩ? 20 Ʋ̃ʋ’hʋ̃! Ɩ̃ yere na k’aa bawr-maal-nɛnɛ a tɩbɛ dem na kʋ́rɛ a, kɔ̃tɔmɛ n’a bɛ kʋ́rɛ kʋ̀rɛ, Naaŋmɩn bɛ n’ʋ ɛ. Ɛ ɩ̃ bɛ bɔbr kɛ nyɩ lãw nɩ kɔ̃tɔmɛ ɩ. 21 Nyɩ kʋ̃ tʋ̃ɔ mɩ́ nyũ a Sore koli-nyuura ɛ mɩ̀ lɛ nyũ a kɔ̃tɔmɛ dem ɛ, nyɩ kʋ̃ tʋ̃ɔ mɩ́ pʋɔ a Sore dɩb pʋɔ ɛ mɩ̀ lɛ pʋɔ a kɔ̃tɔmɛ dem pʋɔ ɩ. 22 Bɩɩ tɩ bɔbr a kɛ tɩ ɩ a Sore nyuur ìr bɩɩ? Tɩ tɛr ɩ fãw zuo ʋ bɩɩ? 23 Nyɩ mɩ́ yel a: «Sɔr be n be bom za ƴãw». Sɩza n’a, ɛ cɛ bom za bɛ sɛw taa nɩ ɛ! «Sɔr be n be bom za ƴãw», ɛ cɛ a za bɛ maalɛ a lãw ɛ. 24 Kãw za ta mɩ́ bɔbr a ʋ tɔnɛ tɛwr ɛ, ʋ mɩ́ bɔbr a ʋ tɔ dem. 25 Bom za bɛ na kʋɔrɛ daa pʋɔ a, nyɩ dɩrɛ ʋ ɛ ta bɛr a nyɩ tɩɛrʋ sowre nyɩ bom ɛ. 26 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, mɛ̃ a lɛ bɛ na sɛb a: «A Sore so a tẽsɔw nɩ a ʋ pʋɔ bome za.» 27 Nɩr na bɛ saw de a Sore a, ʋlɛ wa bʋɔlɩ nyɩ nyɩ saw cen a ʋ bʋɔlʋ a, nyɩ tɩ dɩrɛ bom nɛ za ʋ na kʋ̀rɛ nyɩ a, ɛ ta bɛr a nyɩ tɩɛrʋ sowre nyɩ bom ɛ. 28 Ɛ cɛ nɩr wa yel kʋ̀ nyɩ: «Bɛ kʋ̀ n a nɛn ŋa ƴãw tɩɩb ƴãw», nyɩ taa ’wɔbr ʋ ɛ, a sob nɛ na yel kʋ̀ nyɩ a zũú, nɩ a nyɩ tɩɛrʋ zũú. 29 A ka a, a nyɩ tɩɛrʋ ƴɛrʋ bɛ n’a ɩ̃ ƴɛrɛ ɩ, a sob nɛ na yel kʋ̀ nyɩ a, tɩɛrʋ n’ʋ ɩ̃ yere. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bʋ̃ʋ ƴãw n’a nɩ-yũo tɩɛrʋ na bãwnɛ a ɩ̃ tʋɔra sob yele? 30 Mãa mɩ́ wa pùori a Naaŋmɩn yaanɩ ɛ dɩ a ɩ̃ bʋ̃-dɩra a, bʋ̃ʋ ƴãw n’a bɛ na yere mɛ̃ bʋ̃-dɩra ƴãw ɩ̃ na pùori a Naaŋmɩn yaanɩ a? 31 A na ɩ a ŋa a, dɩb a nyɩ dɩrɛ bɩɩ nyub a nyɩ nyuur a, bom nɛ za nyɩ na ɩrɛ a, nyɩ ɩrɛ a za a Naaŋmɩn yúor-vɩɛlʋ-danʋ ƴãw. 32 Nyɩ ta ɩrɛ bom na na ɩ nɩr faa lo a ɩ, a Zifʋ mɩnɛ zie bɩɩ a bɛl na bɛ ɩ Zifʋ mɩnɛ a zie bɩɩ a Naaŋmɩn Lãw-yir zie ɩ, 33 mɛ̃ a lɛ a mãa tɔr za na ƴãw fãw ɩrɛ a yele za pʋɔ kɛ a nʋmɛ a nɩbɛ za zie a, mãa na bɛ bɔbr ɩ̃ tɔnɛ, ɛ bɔbr a nɩbɛ yaga zie tɔnɛ, kɛ́ bɛ tʋ̃ɔ nyɛ̃ a faafʋ a.
111 Nyɩ cɔwrɛ mɛ̃, mɛ̃ a lɛ mãa mɩŋa na cɔwrɛ a Kɩrɩta a. 2 Ɩ̃ mʋʋrɛ nyɩ na nyɩ na tɛr a ɩ̃ tɩɛrʋ a yele za pʋɔ a, ɛ maal tuur a wulu ɩ̃ na lʋɔrɩ kʋ̀ nyɩ a. 3 Ɛ cɛ, ɩ̃ bɔbr a kɛ nyɩ bãw a yel ŋa pɛr vla: dɛb za zu-sob ɩ a Kɩrɩta; a pɔw zu-sob ɩ a dɛb, ɛ a Kɩrɩta zu-sob ɩ a Naaŋmɩn. 4 Dɛb za na puore bɩɩ ƴɛrɛ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ ɛ ’lẽ a ʋ zu pàw a, ʋ bɛ ƴãwnɛ a ʋ zu-sob ɛ. 5 Ɛ cɛ pɔw za na puore bɩɩ ƴɛrɛ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ ɛ bɛ ’lẽ bom pàw a ʋ zu a, ʋ bɛ ƴãwnɛ a ʋ zu-sob ɛ, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a ɩ na mɛ̃ ʋ fɔr ɩ a zu a. 6 A pɔw bɛ wa ’lẽne fãtara a, ʋ̃ʋ ƴãw bɛ põ ʋ a zu. Ɛ cɛ a zu pob bɩɩ a zu fɔrʋ wa ɩrɛ vĩ pɔw zie a, ʋ̃ʋ ’lẽ fãtara. 7 Dɛb ʋl a, ʋ bɛ tɛr sɔr na ’lẽ a ʋ zu pàw ɛ; ʋ ɩ n a Naaŋmɩn ŋmaarʋ nɩ a ʋ yúor-vɩɛlʋ-danʋ, ɛ a pɔw ɩ a dɛb yúor-vɩɛlʋ-danʋ. 8 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, dɛb bɛ n’ʋ bɛ ír a pɔw pʋɔ ɩ, pɔw n’ʋ bɛ ír a dɛb pʋɔ. 9 Ɛ pɔw ƴãw bɛ n’a bɛ ír a dɛb ɛ, dɛb ƴãw n’a bɛ ír a pɔw. 10 Alɛ so a fɛr kɛ a pɔw ƴãw a ʋl mɩŋa nɩ-kpɛ̃ɛnʋ bãwfʋ a ʋ zũú, a malkɩ mɩnɛ ƴãw. 11 Ɛ cɛ tɩɩm nɩ a Sore lãw-taa pʋɔ a, a dɛb nɩ a pɔw bɛ be za na bʋ́r taa ɩ. 12 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, mɛ̃ a lɛ a pɔw na yi a dɛb zie a, lɛ mɩ̀ n’a a pɔw mɩ̀ dɔw a dɛb, ɛ a za yi Naaŋmɩn zie. 13 Nyɩɩm tɛɛ za nyɩ jieli nyɛ̃ a: a sɛw na kɛ pɔw puore Naaŋmɩn ɛ bɛ ’lẽ a ʋ zu pàw bɩɩ? 14 A yele na ɩrɛ a lɛ a, bɛ tʋ̃ɔ wule nyɩ kɛ́ dɛb na tɛr zukɔbr wowr a, bɛ ƴãwnɛ ʋ tʋɔra ɩ, 15 ɛ cɛ a pɔw zie, a ɩ dɛpaalʋ ɛ? Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ kʋ̀ ʋ nɩ a zukɔbr wowr k’aa ɩ a ʋ fãtara. 16 Ɛ nɩr wa cãa bɔbr k’ʋʋ ŋmɩɛr nɔkpɛn a yel ŋa ƴãw a, ʋ̃ʋ bãw k’aa tɩɩm nɩ a Naaŋmɩn Lãw-yie bɛ lɛ tɛr tub a mɩnɛ kãw a puoru yele ƴãw ɛ. 17 A yel ŋa na gã zi-been baar a, a nyɩ kpaa-taa ƴãw a, ɩ̃ bɛ mʋʋrɛ nyɩ ɛ. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a sɛw na k’aa maalɛ nyɩ, ɛ cɛ a nɩ̃ɛ na sãwnɛ nyɩ bɛ dɩ vuo ɩ. 18 A yel dãw-niwn sob ɩ ŋa: bɛ yel a kʋ̀ m, kɛ́ nyɩ na mɩ́ wa ɓã taa a, ɛ́ bʋ́r-taa mɩ́ be n a nyɩ cara pʋɔ, ɛ ɩ̃ tɩɛr kɛ a a ŋa bɛ na yel a, a mɩnɛ ɩ n yel-mɩŋa. 19 Mɔ̃ mɩ̀, a sɛw na kɛ́ bʋ́r-taa be a nyɩ sɔgɔ, kɛ̀ bɛ tʋ̃ɔ bãw a bɛlɩ dem na sɩrɩ bɛ lɛbr pùor a nyɩ pʋɔ a. 20 Nyɩ na mɩ́ wa ɓã taa a, a Sore dɩb bɛ n’ʋ nyɩ mɩ́ dɩrɛ ɩ. 21 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a dɩb daar na mɩ́ wa ta a, ŋa za mɩ́ maw na dɩ a ʋ dem, kɛ̀ kɔ̃ mɩ́ kpɩɛr kãw ɛ ƴẽn sob kuole. 22 A ɩ lɛ, nyɩ dɛ bɛ tɛr yie na mɩ́ zɩ̃ a be dɩrɛ ɛ nyuur bɩɩ? Bɩɩ a Naaŋmɩn Lãw-yir ʋ nyɩ bɛ bʋɔlɛ bom, ɛ bɔbr kɛ nyɩ tʋʋr a bɛlɩ dem na bɛ tɛr bom a? Ɩ̃ pãa yel kɛ bʋnʋ kʋ̀ nyɩ a? Ɩ̃ mʋʋrɩ nyɩ bɩɩ? Towtow! A a ŋa ƴãw a, ɩ̃ bɛ mʋʋrɛ nyɩ ɛ. 23 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, yel ŋa n’ʋ ɩ̃ páw a Sore zie ɛ mɩ̀ lʋɔrɩ kʋ̀ nyɩ: a ʋlɩ tɩ̃ɩsɔw nɛ bɛ na tɩ nyɔw a Sore Yeezu tɩr a, ʋ tɩ de nɩ dipɛ̃, 24 ɛ ʋ na wa pùori a Naaŋmɩn yaanɩ baar a, ʋ nyɔw ʋ na ŋma ɛ yel: «A ŋa ɩ n a ɩ̃ ƴãgan a nyɩ ƴãw, nyɩ maalɛ a a ŋa tɩɛrɛ nɩ a ɩ̃ yele.» 25 A dɩb pùorí, ʋ mɩ̀ tɩ ɩ n a lɛ a koli-nyuura ƴãw yere nɩ: «A koli-nyuura ŋa ɩ n a Wõ-ta-paala na bin nɩ a ɩ̃ zɩ̃ɩ a, nyɩ mɩ́ maalɛ a a ŋa tɩɛrɛ nɩ a ɩ̃ yele, lɛn daar za nyɩ na mɩ́ wa nyuur a a.» 26 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, lɛn daar za nyɩ na mɩ́ ’wɔbr a dipɛ̃ ŋa ɛ nyuur a koli-nyuura ŋa pʋɔ divɛ̃ a, a Sore kũu n’a nyɩ mɩ́ yere gùre nɩ a ʋ waa. Dipɛ̃ nɩ divɛ̃ (11.26). 27 Alɛ so, sob nɛ nãá wa ’wɔbr a Sore dipɛ̃, ’wɔbrʋ na bɛ sɛw a, ɛ nyuur a koli-nyuura pʋɔ divɛ̃, nyub na bɛ sɛw taa nɩ a, na ƴãw na ʋ mɩŋa ɩ sãwna sob a Sore ƴãgan nɩ a ʋ zɩ̃ɩ ƴãw. 28 A na ɩ a ŋa a, ŋa za mɩ́ sowr ʋ tʋɔra kaa ɛ bãw ’wɔb a dipɛ̃ ŋa, ɛ nyũ a divɛ̃ a ŋa; 29 bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, sob nɛ na ’wɔbr a dipɛ̃ ɛ nyuur a koli-nyuura pʋɔ divɛ̃, ɛ bɛ tɩɛrɩ bãw k’aa Sore ƴãgan n’ʋ a, a ʋ sob bɔbr ɩ ƴɛrʋ ƴãwnɛ ʋ tʋɔra. 30 Alɛ n’a so a baalbɛ nɩ a nɩ-kɔwr bɛ dɩ vuo a nyɩ pʋɔ ɩ, ɛ yaga kpi. 31 Tɩmɛ mɩ́ tɩ sowri tɩ tʋɔra kaa a, bɛ kʋ̃ʋ wa tɩ maalɛ nɩ tɩ ƴɛrʋ ɛ. 32 Ɛ cɛ a Sore mɩ́ maal ɩ tɩ nɩ ƴɛrʋ ɛ kpãa tɩ, kɛ́ tɩ taa wa lãw nɩ a tẽ-daa nyɛ̃ dɔwrʋ ɛ. 33 A na ɩ a ŋa a, yɛbr ɩ, nyɩmɛ mɩ́ wa ɓã taa a Sore dɩb ƴãw a, nyɩ mɩ́ zɩ̃ gu taa; 34 kɔ̃ wa kpɩɛr nɩr a, ʋ̃ʋ dɩ a ʋ yir, a nyɩ ɓã-taa ta mɩ́ ɩ a nyɩ dɔwrʋ ƴãw ɛ. Ɛ a yele al na cɛ a, ɩ̃ na maal a na mãa wa ta a nyɩ zie a.
121 Yɛbr ɩ, ɩ̃ bɛ bɔbr kɛ́ nyɩ ɩ zɔn a maalʋ a Vʋʋrʋ Sõw na tɩrɛ a ƴãw ɛ. 2 Nyɩ bãwnɩ a na, a lɛn daar nyɩ na tɩ cãa ɩ a tɩbɛ nɩbɛ a, a bɛ mɩ́ tɩ tɛr nyɩ na kʋ̃ cen a tɩbɛ na bɛ tɛr nʋɔr ƴɛrɛ a zie ɩ. 3 Alɛ n’a so ɩ̃ bɔbr kɛ nyɩ bãw a yel ŋa: nɩr za Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na ƴãw ʋ ƴɛrɛ a, be yere: «A Yeezu, ʋ ɩ nɩ-ŋmɛ-ƴãwna ɩ», ɛ alɛ bɛ ɩ a Vʋʋrʋ Sõw zũú a, nɩr kʋ̃ tʋ̃ɔ yel: «A Yeezu ɩ n Sore ɩ.» 4 A Naaŋmɩn maalʋ ɩ n tɛɛtɛɛ, ɛ yi a Vʋʋrʋ Sõw been zie. 5 A tõ-nɛɛ ɩ n tɛɛtɛɛ, ɛ cɛ a Sore been n’ʋ bɛ tone. 6 A yele na maalɛ a ɩ n tɛɛtɛɛ, ɛ cɛ Naaŋmɩn-been n’ʋ maalɛ a za a nɩbɛ za zie. 7 A Vʋʋrʋ Sõw maalʋ mɩ́ sãá nɩ ŋa za zie a bɛ za vla ƴãw. 8 A kãw a, ƴɛrʋ na tu yã-bãwfʋ a n’ʋ a Vʋʋrʋ Sõw kʋ̀ ʋ, ɛ a kãw ƴɛrʋ tu zanʋ ʋ na zànɩ bãw a, ɛ a cãa yi a Vʋʋrʋ Sõw been nɛ zie. 9 Naaŋmɩn-saw-deb na bɛ tɛr ʋ tɔ a n’ʋ kãw páw a Vʋʋrʋ ŋa tɔr za zie, ɛ ƴẽn sob páw baalbɛ sanʋ maalʋ a Vʋʋrʋ Sõw been yõ ŋa zie. 10 Kãw páw nɩ nɔ-ɓãa-yele maalʋ fãw, ƴẽn sob páw Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tome maalʋ, ŋa sob ʋl páw nɩ maalʋ mɩ́ bãw a vʋʋr-bɛlɛ-bɛlɛ nɩ a Vʋʋrʋ Sõw tɔr za; kãw páw nɩ a ƴɛr-bʋʋrɛ ƴɛrʋ fãw, ɛ kãw bãw a ƴɛrʋ a ŋa pɛɛ iru. 11 Ɛ cɛ a Vʋʋrʋ Sõw been yõ ŋa tɔr za n’ʋ maalɛ a a ŋa za. Ʋlɛ n’ʋ pone a maalʋ tɛɛtɛɛ kʋ̀rɛ a nɩbɛ been been, mɛ̃ a lɛ ʋ na bɔbr a. 12 Mɛ̃ a lɛ a ƴãgan na ɩ been ɛ tɛr ɓɛrmɛ yaga a, ɛ a ɓɛrmɛ na saa yãwmɛ̃ a, ɓã taa ɩ ƴãgan been yõ a, lɛ n’a a mɩ̀ ŋmɛ̃ a Kɩrɩta zie. 13 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, Vʋʋrʋ been pʋɔ n’a tɩ za de a suob kɛ́ tɩ tʋ̃ɔ ɩ ƴãgan been, tɩmɛ saa ɩ Zifʋ bɩɩ bɛ ɩ a Zifʋ a, gbãgbaar bɩɩ nɩbɛ na so bɛ tʋɔra a, ɛ a tɩ za a, a Vʋʋrʋ Sõw been yõ n’ʋ ɓãa a tɩ kʋ̃ɔ-nyuur. 14 Ɓɛrmɛ been yõ bɛ n’ʋ a ƴãgan mɩ́ tɛr ɛ, ɓɛrmɛ yaga n’a. 15 A gbɛ́r tɩ ɩ mɛ̃ ʋ yel a: «Ɩ̃ bɛ ɩ nũu ɛ, ɩ̃ bɛ pʋɔ a ƴãgan pʋɔ ɩ», al ƴãw n’a ʋ kʋ̃ʋ cãa pʋɔ a ƴãgan pʋɔ bɩɩ? 16 A tobr tɩ ɩ mɛ̃ ʋ yel a: «Ɩ̃ bɛ ɩ mimir ɛ, ɩ̃ bɛ pʋɔ a ƴãgan pʋɔ ɩ», al ƴãw n’a ʋ kʋ̃ʋ cãa pʋɔ a ƴãgan pʋɔ bɩɩ? 17 A ƴãgan za tɩ ɩ mimir yõ a, nyɩnɛ n’a a tobe nãá tɩ be? Ɛ ʋ za tɩ ɩ tobe a, nyɩnɛ n’a a nyʋɔr nãá be? 18 Ɛ cɛ Naaŋmɩn ƴãw nɩ ɓɛrmɛ been been a ƴãgan mɛ̃ a lɛ ʋ na bɔbr a. 19 A za tɩ ɓã taa ɩ ɓɛrmɛ been yõ tẽtẽ a, nyɩnɛ n’a a ƴãgan nãá be? 20 A na ɩ lɛ a, ɓɛrmɛ yaga n’a be be, ɛ ʋ ɩ ƴãgan been yõ. 21 A mimir kʋ̃ tʋ̃ɔ yel a nũu: «Ɩ̃ bɛ tɛr fʋ yel-ɩra ɩ», ɛ a zu mɩ̀ kʋ̃ tʋ̃ɔ yel a gbɛɛ: «Ɩ̃ bɛ tɛr nyɩ yel-ɩra ɩ.» 22 Mɔ̃ mɩ̀, a ƴãgan ɓɛrmɛ al na mɩ́ sãá mɛ̃ a bɛ tɛr fãw towtow a, a fɛr a kɛ a be be; 23 ɛ a al tɩ na mɩ́ nyɛ̃ a bɛ sɛwnɩ ƴãwfʋ yaga a, alɛ n’a tɩ nɩ̃ɛ mɩ́ ƴãwnɛ yaga; a ƴãgan ɓɛrmɛ al na ɩrɛ tɩ vĩ a, tɩ ƴãwnɛ a nɩ yaga, 24 a al na bɛ ɩrɛ tɩ vĩ a, ƴãwfʋ bɛ fɛrɛ ɩ. Naaŋmɩn maal ɩ a ƴãgan, kɛ́ a ɓɛrmɛ al na bɛ maal tɛr ƴãwfʋ a, nyɛrɛ ƴãwfʋ. 25 Ʋ ɩ n a ŋa, kɛ́ bʋ́r-taa ta be a ƴãgan pʋɔ ɩ, ɛ cɛ a ƴãgan ɓɛrmɛ lãw kaarɛ taa zie. 26 A ƴãgan ɓɛrmɛ kãw wa wone tuo a, a ƴãgan ɓɛrmɛ za lãw nɩ ʋ na wone a tuo; a ƴãgan ɓɛrmɛ kãw wa nyɛrɛ ƴãwfʋ a, a ƴãgan ɓɛrmɛ za pʋɔ nɩ a ʋ nʋ̃ɔ̀ pʋɔ. 27 Nyɩ ɩ n a Kɩrɩta ƴãgan, ɛ́ ŋa za ɩ a ƴãgan ŋa ɓɛrmɛ. 28 A bɛlɩ dem na be a Lãw-yir pʋɔ a, a ŋa n’a a Naaŋmɩn cɔbrɩ bɛ ƴãw: a de niwn sob a, a nɩ-toni nɛ bɛ, a ayi sob a, a Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ, ɛ a ata sob ɩ a wul-wulbɛ; al pùorí a bɛlɩ dem na tɛr a nɔ-ɓãa-yele maalʋ fãw a, al pùorí a bɛl na tɛr a baalbɛ sanʋ maalʋ a, a nɩbɛ sõwfʋ nɩ a nɩbɛ kaafʋ maalʋ a, nɩ a bɛl na tɛr a ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a fãw a. 29 Bɛ za nɛ bɛ ɩ nɩ-toni bɩɩ? Bɛ za nɛ bɛ ɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manbɛ ɛ? Bɛ za ɩ n wul-wulbɛ ɛ? Bɛ za maalɛ nɩ nɔ-ɓãa-yele bɩɩ? 30 Bɛ za nɛ bɛ páw a baalbɛ sanʋ maalʋ ʋ? Bɛ za nɛ bɛ ƴɛrɛ a ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a bɩɩ? Bɛ za nɛ bɛ bãw a ƴɛrʋ a ŋa taabɛ pɛɛ-iru bɩɩ? 31 Nyɩ bɔbr a Naaŋmɩn maal-bɛrɛ bɛrɛ. Ɩ̃ɩ na cãa na wul nyɩ sɔr kãw na vɩɛl gãw a za a.
131 Mãa saa ɩ mɛ̃ ɩ̃ ƴɛrɛ nɩ a ƴɛr-bʋʋrɛ za a, a nɩsaalbɛ dem nɩ a malkɩ mɩnɛ dem a, ɛ mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ ɩ na mɛ̃ kúre bɛ na ŋmɩɛr ʋ kone yire a, bom bɛ na ŋmɩɛr ʋ pàwr gɔmɛ̃ a. 2 Mãa saa páw a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ maalʋ, bãw a Naaŋmɩn yel-sɔwlɩ za, ɛ mɩ́ zànɩ bom za bãw a, mãa saa tɛr a Naaŋmɩn-saw-deb ʋ za, a ʋl na na tʋ̃ɔ ɓaw a tan tɩ bin zi-yoru a, mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ bɛ ɩ bom za ɩ. 3 Mãa saa de a ɩ̃ bʋ̃-tɛrɩ za põ kʋ̀ a kɔ̃ dem, mãa saa de a ɩ̃ ƴãgan ƴãw vũùmí a, mãa bɛ wa tɛr a nɔ̃wfʋ a, ɩ̃ bɛ páwr bom za a pʋɔ ɩ. 4 A nɔ̃wfʋ tɛr ɩ su-nyɔwra, ʋ sõwne nɩ nɩbɛ, ɛ bɛ kpɛ nyuur ɛ, ʋ bɛ wule ʋ tʋɔra ɩ, ʋ bɛ ɩrɛ pɔ̀lʋ ɛ, 5 ʋ bɛ ɩrɛ vĩ yele ɩ, bɛ bɔbr ʋl yõ tɔnɛ ɩ, ʋ bɛ nyɛrɛ suur ɛ, bɛ tɛr pʋ-bier ɛ, 6 ʋ bɛ cɩlɛ a yel na bɛ tu sɔr a ƴãw ɛ, yel-mɩŋa ƴãw n’a ʋ mɩ́ cɩlɛ. 7 A nɔ̃wfʋ mɩ́ de nɩ yel za bɛr a baarɩ, ʋ mɩ́ tɛr ɩ a Naaŋmɩn-saw-deb a yele za pʋɔ, lãw nɩ a tɩɛrʋ ʋ na ƴãw a Naaŋmɩn ƴãw a, ɛ mɩ́ nyɔw ʋ tʋɔra bom za ƴãw. 8 A nɔ̃wfʋ bɛ tɛr nãà tɔl ɛ. A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tome na baar ɩ bibir kãw, a ƴɛr-bʋʋrɛ ƴɛrʋ na kpiir a, a bãwfʋ na baar a. 9 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a tɩ bãwfʋ ɩ n ŋmaarɛ ŋmaarɛ lɛ, ɛ a tɩ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tome tɛr tɛwfʋ zie. 10 Ɛ cɛ a vɩɛlʋ za bio wa vɩɛ a, a al na vɩɛl cɛ ŋmãa a, na baar a. 11 Ɩ̃ na tɩ ɩ bi-bile a, ɩ̃ tɩ ƴɛrɛ na mɛ̃ bi-bile a, ɩ̃ tɩ tɩɛrɛ na mɛ̃ bi-bile a, ɛ a ɩ̃ yã tɩ ɩ bibi-yã. Ɛ cɛ ɩ̃ na wa ɩ nɩ-kpɛ̃ɛ baar a, ɩ̃ bɛr ɩ a bi-bi-ɩb. 12 Ƴɛrɛ ŋa a, caala pʋɔ n’a tɩ jɩrɛ mɩ́ nyɛ̃ a bom ʋ bɛ maal sãá ɩ, ɛ cɛ a nɩdaar a, tɩ na mɩ́ caar a nyɛ̃. A ƴɛrɛ ŋa a, a ɩ̃ bãwfʋ tɛr ɩ tɛwfʋ zie, nɩdaar a, ɩ̃ na bãw nɩ a Naaŋmɩn vla mɛ̃ a lɛ ʋ na bãw mɛ̃ a. 13 A na ɩ a ŋa a, a ƴɛrɛ ŋa a, a Naaŋmɩn-saw-deb, a ƴãw a tɩɛrʋ a Naaŋmɩn ƴãw, nɩ a nɔ̃wfʋ be n be a za ata, ɛ cɛ a za ata pʋɔ a, a nɔ̃wfʋ n’ɩ a kpɛ̃ɛ.
141 Nyɩ bɔbr a nɔ̃wfʋ. Nyɩ mɩ̀ bɔbr a maalʋ a Vʋʋrʋ Sõw na tɩrɛ a, baa zuo a za a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tome maalʋ. 2 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃ ʋlɩ sob na ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, nɩsaalbɛ zie bɛ n’a ʋ ƴɛrɛ ɩ, Naaŋmɩn zie n’a, nɩr za na bɛ wone a ʋ ƴɛrʋ a ƴãw. A Vʋʋrʋ Sõw mɩ́ ƴãw ʋ nɩ yã ʋ manɛ yele nɩsaal yã na kʋ̃ tʋ̃ɔ bãw tɔ a. 3 Ɛ cɛ sob nɛ na ƴɛrɛ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ a, ʋ ƴɛrɛ nɩ a nɩsaalbɛ zie, k’ʋʋ ɩ a bɛ Naaŋmɩn-saw-deb kɛrɛ dɔwlɛ, k’ʋʋ kpaalɩ bɛ, k’ʋʋ mɔwlɩ bɛ. 4 Ʋlɩ sob na ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, ʋ yõ n’ʋ nyɛrɛ a tɔnɛ, ɛ cɛ sob nɛ na ƴɛrɛ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ a, a lãw nɩbɛ za nɛ bɛ nyɛrɛ a tɔnɛ. 5 Mãa zie a, ɩ̃ bɔbr a kɛ́ nyɩ za nãá ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, ɛ cɛ nyɩ ƴɛrɛ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ, alɛ n’a ɩ̃ nɔnɛ zuo. A sob nɛ na ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, ʋlɛ bɛ mɩ́ wa ír a pɛr a lãw nɩbɛ tʋ̃ɔ nyɛ̃ tɔnɛ a, a sob nɛ na ƴɛrɛ a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ a zuo ʋ na. 6 Yɛbr ɩ, alɛ ɩ mɛ̃ ɩ̃ wa n a nyɩ nyɛb a ƴɛrɛ ŋa, wa ta ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, bʋ̃ʋ yel-ɩra n’ʋ ɩ̃ na tɛr a nyɩ zie? A ɩ̃ ƴɛrʋ bɛ wa manɩ yel-sɔwla kãw kʋ̀ nyɩ a, ʋlɛ bɛ wa wa n bãwfʋ kãw a, bɛ ƴɛr Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ kʋ̀ nyɩ bɩɩ kʋ̀ nyɩ wulu kãw a, bʋ̃ʋ yel-ɩra n’ʋ ɩ̃ na tɛr a nyɩ zie? 7 Lɛ n’a a mɩ̀ ŋmɛ̃ a yielu bome zie. Mɛ̃ a ŋa a, a wele nɩ a korijom kɔkɛɛ bɛ wa yire dẽdẽni a, ŋmɩŋmɩn n’a bɛ na bãw ʋlɩ bom a weli-pɛblɛ na pɛblɛ a, bɩɩ a korijom ŋmɩɛrɛ na ŋmɩɛr a? 8 A wɩ-pɛblɛ bɛ wa pɛblɩ a wɩɛ ʋ yi vla a, ãa n’ʋ na cɔbrɩ gu a zɛbr? 9 Lɛ mɩ̀ n’a a nyɩ zie. A nyɩ nʋɔr wa ƴɛrɛ ƴɛr-bie nɩr na kʋ̃ tʋ̃ɔ bãw a, ŋmɩŋmɩn n’a bɛ na bãw a nyɩ ƴɛrʋ pɛr? Nyɩ na dɛ na ƴɛrɛ bɛrɛ vuo pʋɔ. 10 A ƴɛr-pɛɛ bɛ tɛr nʋɔr a tẽ-daa zu ɛ, ɛ cɛ been kãw za bɛ be be a ƴɛr-bie bɛ tɛr pɛr ɛ. 11 Ɛ cɛ mãa bɛ wa wone ƴɛrʋ kãw a, ɩ̃ na ɩ n nɩ-bʋla a sob nɛ na ƴɛrɛ a zie, ɛ a sob nɛ na ƴɛrɛ a, ɩ nɩ-bʋla a ɩ̃ zie. 12 Lɛ n’a, a nyɩɩm mɩ̀, nyɩ na ƴãw fãw bɔbr a Vʋʋrʋ Sõw maalʋ a, nyɩ bɔbr kɛ nyɩ kpɛ a al na sõwne a Lãw-yir mɛb ƴãw a, naalʋ zuo a za. 13 Alɛ so, sob nɛ na ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, a fɛr a k’ʋʋ puore tʋ̃ɔ páw a ƴɛrʋ a ŋa pɛɛ-iru maalʋ. 14 Mãa wa puore ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, a ɩ̃ tɩɛrʋ mɩ́ sɩrɩ na puore, ɛ cɛ a ɩ̃ yã bɛ ɩrɛ bom za ɩ. 15 A na ɩ a ŋa a, ɩ̃ ɩ ŋmɩn? Ɩ̃ na puore nɩ nɩ a Vʋʋrʋ Sõw, ɛ mɩ̀ puore nɩ a ɩ̃ yã; ɩ̃ na yiele na nɩ a Vʋʋrʋ Sõw, ɛ mɩ̀ yiele nɩ a ɩ̃ yã. 16 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Vʋʋrʋ Sõw yõ wa n’ʋ ƴãw fʋ puore yaanɩ puoru a, ŋmɩŋmɩn n’a a lãw pʋɔ nɩ-zawlɛ na ƴãw «Amɛn» sɔw a fʋ yaanɩ puoru, bɛ na bɛ bãw a lɛ fʋ na yere a ƴãw? 17 A fʋ yaanɩ puoru saa vɩɛl yaga za a, ɛ cɛ a fʋ tɔ sob bɛ nyɛ̃ maalʋ a pʋɔ ɩ. 18 Naaŋmɩn so yaanɩ, ɩ̃ na ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a zuo a nyɩ za a. 19 Ɛ cɛ a lãw nɩbɛ sɔgɔ, ɩ̃ mɩ́ nyɛ̃ na ƴɛr-bie anũu na tɛr wob a nɩbɛ zie a, ɩ̃ na na ƴɛr wul ɩ bɛ a, a sa ƴɛr-bie tur pie ɩ̃ na na ƴɛr ɩ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a. 20 Yɛbr ɩ, nyɩ ta tɛr bi-bi-yã a yele bãwfʋ ƴãw ɛ; nyɩ ɩ bi-biir a yel-faa maalʋ ƴãw, ɛ cɛ a yele bãwfʋ ƴãw a, nyɩ ɩ nɩ-bɛrɛ. 21 Bɛ sɛb ɩ a ŋa a Naaŋmɩn-Wulu sɛbɛ pʋɔ: «A Sore yel a: nɩbɛ na ƴɛrɛ ƴɛr-yoru a nɛ bɛ ɩ̃ na ƴãw bɛ ƴɛr a nɩ-bʋʋrɛ bɛ ŋa zie, nɩ-sãanbɛ nʋɔr ʋ ɩ̃ na ƴɛr ɩ a bɛ zie, ɛ a lɛ mɩ̀ a, bɛ cãa kʋ̃ bɛr wõ a ɩ̃ ƴɛrʋ ɛ.» 22 A na ɩ a ŋa a, a ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a maalʋ bɛ ɩ bãwfʋ a Naaŋmɩn saw-dierbɛ ƴãw ɛ, ʋ ɩ n bãwfʋ a Naaŋmɩn bɛ-saw-dierbɛ ƴãw. A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ maalʋ ʋl a, ʋ bɛ ɩ bãwfʋ a Naaŋmɩn bɛ-saw-dierbɛ ƴãw ɛ, ʋ ɩ n bãwfʋ a Naaŋmɩn saw-dierbɛ ƴãw. 23 Mɛ̃ a ŋa a, alɛ ɩ mɛ̃ a Lãw-yir nɩbɛ za ɓã n taa, ɛ́ bɛ za ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, a nɩ-zawlɛ bɩɩ a Naaŋmɩn bɛ-saw-dierbɛ wa kpɩɛr a, bɛ kʋ̃ tɩɛr kɛ nyɩ yarɛ na ɩ? 24 Ɛ cɛ, bɛ za nɩ̃ɛ wa ƴɛrɛ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ a, ɛ Naaŋmɩn bɛ-saw-diere bɩɩ nɩ-zawla wa kpɛ a, ʋ na nyɛ̃ nɩ a ʋ sãwna bɛ za na yere a, nɩ a ʋ yele bɛ za na bãwnɛ a. 25 A ʋ pʋ-tɩɛr-sɔwla na sãá na; ʋ na lo n tẽw vɔblɩ muru, ʋ na puore nɩ Naaŋmɩn nɩ ʋ tʋɔra siwru ɛ yere kɛ Naaŋmɩn sɩrɩ na be a nyɩ sɔgɔ. 26 Yɛbr ɩ, a na ɩ a ŋa a, ɩ̃ ɩ ŋmɩn? Nyɩ na mɩ́ wa ɓã taa a, a nyɩ kãw na mɩ́ tʋ̃ɔ na yiele yielu, kãw tɩrɛ wulu, bɩɩ yel-sɔwla kãw, kãw ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a ɛ íre a pɛɛ; ɛ cɛ a a ŋa za a, a ɩrɛ a lãw ʋ kɛrɛ. 27 Nyɩ mɩnɛ wa ƴɛrɛ ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a, bɛ ɩ nɩbɛ ayi, bɛ ta zuo nɩbɛ ata ɩ, ɛ ŋa mɩ́ ƴɛr, ɛ kʋ̀ ŋa ʋ ƴɛr, ɛ nɩr be be íre a pɛɛ. 28 Nɩr bɛ wa ka be na íre a ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a pɛɛ a, a sob nɛ na ƴɛrɛ a ƴɛrʋ a ŋa a, ʋ zɩ̃ gbili a lãw pʋɔ, ʋ ƴɛrɛ nɩ ʋ tʋɔra ɛ ƴɛrɛ nɩ a Naaŋmɩn. 29 A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ ƴãw a, nɩbɛ ayi bɩɩ ata mɩ́ ƴɛrɛ, ɛ a ŋmaarɛ jiele a bɛ ƴɛrʋ. 30 Nɩr kãw na be a lãw pʋɔ wa páw yel-sɔwla kãw bãwfʋ a, a fɛr a k’aa ʋlɩ sob na tɩ ƴɛrɛ a, ŋmãa a ʋ ƴɛrʋ bɛr. 31 Nyɩ za na tʋ̃ɔ na ƴɛrɛ Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ ƴɛrʋ, ɛ cɛ, nyɩ ƴɛrɛ lɩɛrɛ taa, k’aa nɩbɛ za tʋ̃ɔ nyɛ̃ wulu nɩ mɔwlʋ. 32 A Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ so a Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ tɩɛrʋ na ƴãw ʋ ƴɛrɛ a. 33 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, Naaŋmɩn bɛ ɩ bʋnɛ-ɩrɛ Naaŋmɩn ɛ, ʋ ɩ n ƴã-ɓaarʋ Naaŋmɩn. Mɛ̃ a lɛ a na ɩrɛ a Kɩrɩta-nɩbɛ Lãw-yie za pʋɔ a, 34 a pɔwbɛ, bɛ mɩ́ zɩ̃ gbili a nyɩ lãw pʋɔ: a bɛ tɛr sɔr kɛ bɛ de ƴɛrʋ a be ɩ. Mɛ̃ a lɛ a Naaŋmɩn-Wulu na bin a, a fɛr a kɛ́ bɛ mɩ́ tɛr nʋɔr-sawfʋ ɛ zɩ̃ gbili. 35 Bɛlɛ wa bɔbr kɛ bɛ bãw yel kãw pɛr a, bɛ̃ɛ sowri a bɛ sɩr a yir. A bɛ sɛw kɛ pɔw ƴɛrɛ a nyɩ lãw pʋɔ ɩ. 36 Nyɩɩm zie n’a a Naaŋmɩn ƴɛrʋ tĩ bɩɩ? Nyɩɩm tɛwr nɛ bɛ páw ʋ bɩɩ? 37 Nɩr wa tɩɛr k’ʋʋ ɩ n Naaŋmɩn-ƴɛr-manɛ bɩɩ k’ʋʋ tɛr ɩ Vʋʋrʋ Sõw maalʋ kãw a, a fɛr a k’ʋʋ nyɛ̃ Sore nɔ-ƴãwna a sɛbrʋ a ŋa ɩ̃ na kʋ̀rɛ nyɩ a pʋɔ. 38 Nɩr bɛ wa nyɛ̃ Sore nɔ-ƴãwna a pʋɔ a, a wul a kɛ Naaŋmɩn mɩ̀ bɛ bãw ʋ ɛ. 39 A na ɩ lɛ a, yɛbr ɩ, nyɩ bɔbr kɛ nyɩ ɩ Naaŋmɩn ƴɛr-manbɛ, ɛ ta diwr ƴɛrʋ nɩr na bɛ wone a bɛrɛ ɩ, 40 ɛ cɛ a za a, a mɩ́ ɩrɛ mɛ̃ a lɛ a na sɛw a, ɛ ta bʋ̀nɛ ɩrɛ ɩ.
151 Yɛbr ɩ, ɩ̃ lɛb a sɩ̃wnɛ a nyɩ tɩɛrʋ a Yel-nʋ̃ɔ̀ ɩ̃ na manɩ kʋ̀ nyɩ a ƴãw, a Yel-nʋ̃ɔ̀ ŋa nyɩ na wõ ɛ saw de ʋ kpɛ̃w za a. 2 Ʋlɛ n’ʋ na faa nyɩ, nyɩmɛ wa tɛr ʋ vla mɛ̃ a lɛ ɩ̃ na wa wa man ʋ kʋ̀ nyɩ a; alɛ bɛ wa ɩ lɛ a, nyɩ nãà wa saw na de zawla. 3 A wulu ŋa mãa mɩŋa na tɩ páw a, ɩ̃ de nɩ niwn lʋɔr ʋ kʋ̀ nyɩ: Kɩrɩta kpi n a tɩ yel-bebe ƴãw, mɛ̃ a lɛ a Sɛb-son na tɩ yel a. 4 Bɛ ũù ʋ na, ʋ lɛb a yi a kũu pʋɔ a bibie ata sob, mɛ̃ a lɛ a Sɛb-son na yel a. 5 Ʋ wul ɩ ʋ tʋɔra a Pɩɛr, al pùorí ʋ wul ʋ tʋɔra a nɩ-toni pie nɩ ayi. 6 A pùorí, ʋ lɛb a wul ʋ tʋɔra yɛbr kɔbr anũu nɩ dɔwlɛ, bɛ za lãw nyɛ̃ ʋ. A bɛ yaga zie cãa na vʋʋrɛ, ɛ cɛ bɛ mɩnɛ kpi na. 7 Al pùorí ʋ wul ʋ tʋɔra Zakɩ, ɛ lɛ wul ʋ tʋɔra a nɩ-toni za. 8 Ʋ na wul a ʋ tʋɔra a bɛ ŋa za baar a, ʋ pãa mɩ̀ wa bɩɛr a wul ʋ tʋɔra a mãa mɩ̀, mãa na ɩ mɛ̃ bɛ dɔw mɛ̃ na ɩ̃ bɛ ta a. 9 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ɩ̃ ɩ n a nɩ-toni za pʋɔ pʋrɩ woro, ɩ̃ mɩ̀ bɛ sɛw kɛ́ bɛ bʋɔlɛ mɛ̃ nɩ-tona ɩ, ɩ̃ na dɔwrɩ a Naaŋmɩn Lãw-yir a ƴãw. 10 Naaŋmɩn maalʋ n’a so ɩ̃ ŋmɛ̃ a a ŋa ɩ̃ na ŋmɛ̃ a, ɛ a ʋ maalʋ a ɩ̃ zie bɛ ɩ zawla ɩ. Ɩ̃ nɩ̃ɛ na tõ zuo bɛ za: mãa bɛ n’ʋ ɛ, a Naaŋmɩn maalʋ na be a ɩ̃ zie a n’ʋ. 11 A na ɩ a ŋa a, a mãa n’ʋ o, a bɛlɛ nɛ bɛ o, a yel ŋa n’ʋ tɩ hiere yere kʋ̀rɛ nyɩ, ɛ́ ʋlɛ n’ʋ nyɩ saw de. 12 Tɩ hiere na kɛ a Kɩrɩta lɛb a yi a kũu pʋɔ, ŋmɩŋmɩn za n’a nyɩ mɩnɛ yere kɛ kũuni lɛ-yib bɛ ka? 13 Kũuni lɛ-yib bɛ wa ka be a, a Kɩrɩta mɩ̀ bɛ lɛb yi a kũuni pʋɔ ɩ; 14 ɛ a Kɩrɩta bɛ wa lɛb yi a kũu pʋɔ a, a yele tɩ na hiere yere kʋ̀rɛ nyɩ a, ɩ n zawla, ɛ a nyɩ Naaŋmɩn-saw-deb mɩ̀ ɩ n zawla. 15 Lɛ waar mɩ̀, a nɩbɛ na nyɛ̃ tɩ na tɩ ɩ Naaŋmɩn dãsɩɛ-ziri dem, bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, tɩ yel a k’ʋʋ ɩ n a Kɩrɩta lɛb yi a kũu pʋɔ, zɩ̃ k’ʋʋ bɛ ɩ a lɛ ɩ, alɛ wa ɩ sɩza n’a k’aa kũuni bɛ lɛbr yire a. 16 Ɛ a kũuni bɛ wa lɛbr yire a, a Kɩrɩta mɩ̀ bɛ lɛb yi a kũu pʋɔ ɩ. 17 Ɛ a Kɩrɩta bɛ wa lɛb yi a, a nyɩ Naaŋmɩn sawfʋ ɩ n zawla, ɛ́ nyɩ cãa na be a nyɩ yel-bebe pʋɔ. 18 Ɛ alɛ wa ɩ a ŋa a, a bɛlɩ dem mɩ́ na saa saw de a Kɩrɩta ɛ kpi a, bɛ wɛ na. 19 Tɩmɛ wa ƴãw a tɩ tɩɛrʋ a Kɩrɩta ƴãw tẽw zu ka nyɔ-vʋʋrʋ ŋa tɛwr ƴãw a, tɩ yúor ɩ we a nɩsaalbɛ za pʋɔ. 20 Ɛ cɛ lɛ bɛ n’a ɩ! Kɩrɩta lɛb a yi a kũuni pʋɔ, wul k’aa bɛlɩ dem na kpi a, mɩ̀ na lɛb a yi. 21 Nɩ-been na n’ʋ so a kũu be a, nɩ-been n’ʋ mɩ̀ so a kũuni-pʋɔ-lɛ-yib be. 22 Mɛ̃ a lɛ a nɩsaalbɛ za na lãw nɩ a Adama kpiir a, lɛ n’a bɛ za na lãw nɩ a Kɩrɩta lɛb vʋʋrɛ, 23 ŋa za a ʋ pal pʋɔ: a dãw-niwn sob n’ɩ a Kɩrɩta, al pùorí a bɛlɩ dem na na ɩ a Kɩrɩta nɩ-sori a ʋ lɛb-waa daar a. 24 Al pùorí, a yele za nʋɔr na kʋ̀ na, a lɛn daar a Kɩrɩta nãà wa sãw nɩ-kpɛ̃ɛnʋ dɩb za bɛr a, sãw fãw za nɩ kpɛ̃w bʋʋrɛ za bɛr ɛ de a naalʋ kʋ̀ a Naaŋmɩn Sãà a. 25 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a fɛr a k’aa Kɩrɩta dɩrɛ naalʋ ɛ gu Naaŋmɩn wa tɩ nɛb a ʋ dɔ̃ dem za bin a ʋ pile. 26 A dɔ̃-sob-pɛ-baara bɛ na na sãw bɛr a, n’ɩ a kũu. 27 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a Sɛb-sõw yel a: «Naaŋmɩn nɛ̃ nɩ bom za bin a Kɩrɩta pile.» Ɛ cɛ a Sɛb-sõw ƴɛr-bie a ŋa: «Naaŋmɩn nɛ̃ nɩ bom za bin a Kɩrɩta pile», wule nɩ cãamɩ́ lɛ k’aa Naaŋmɩn, na nɛ̃ bom za bin a Kɩrɩta pile a, bɛ pʋɔ ɩ. 28 Ɛ a Bie wa so bom za a, a Naaŋmɩn na ƴãw ʋ so bom za a, mɩ̀ na so ʋ na, lɛ n’a Naaŋmɩn na dɩrɛ naalʋ bom za zu. 29 Alɛ bɛ wa ɩ a ŋa a, a bɛlɩ dem na mɩ́ ƴãw bɛ kʋ̀ bɛ a suob a kũuni ƴãw a, bʋ̃ʋ n’ʋ bɛ pãa mɩ̀ tɩɛrɛ kɛ́ bɛ na páw na? Alɛ wa ɩ sɩza n’a k’aa kũuni bɛ lɛbr yire a, bʋ̃ʋ so bɛ mɩ́ ƴãw bɛ kʋ̀ bɛ a suob a kũuni ƴãw? 30 Ɛ a tɩɩm tɛɛ za, bʋ̃ʋ so a kũu mɩ́ jɩɛrɛ tɩ kʋra lɛ. 31 Yɛbr ɩ, bibir za n’a ɩ̃ kpiir, a yel ŋa ɩ n sɩza, mɛ̃ a lɛ nyɩ na sɩrɩ ɩ a ɩ̃ dɛpaal-bom, mãa nɩ a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta na lãw taa a ƴãw a. 32 Alɛ tɩ ɩ nɩsaalʋ tɛwr ƴãw n’a a, bʋ̃ʋ ƴãw n’a ɩ̃ tɩ zɛb ɩ a wɛ-dʋn a Efɛɛzɩ? A kũuni bɛ wa lɛbr yire a, mɛ̃ a lɛ a zʋkpar na yel a: «Tɩ dɩrɛ ɛ nyúur, tɩ na na kpi bio a ƴãw.» 33 Nyɩ ta bɛlɛ nyɩ tʋɔra ɩ: a tu-taa na bɛ vɩɛl a, sãwnɛ nɩ a nyɔ-vʋʋr-vla bɛrɛ. 34 Nyɩ ƴãw fãw lɛb bãw yã ɛ bɛr a yel-bier maalʋ. Ɩ̃ yel ƴãw nyɩ vĩ: nyɩ mɩnɛ bɛ bãw a Naaŋmɩn ɛ. 35 Ɛ cɛ nɩbɛ na sowre na: «Ŋmɩŋmɩn n’a a kũuni lɛbr yire? Ƴãgã-buor ʋ bɛ mɩ́ lɛb yi n?» 36 Dãbol nɛ b! A bʋ̃-bir fʋ na mɩ́ bʋ̀r a, ʋlɛ bɛ wa kpi a, ʋ na ɩ n ŋmɩn bul? 37 Bʋ̃-bul bɛ n’ʋ fʋ mɩ́ bʋ̀r ɛ, bʋ̃-bir ʋ, ka-bir bɩɩ bʋ̃-kãw bir. 38 Pùorí n’a Naaŋmɩn mɩ́ ɩ a bʋ̃-bir bul tɛr a ƴãgan ʋl a Naaŋmɩn na bɔbr a, bʋ̃-bʋʋrɛ ŋa za mɩ́ bul a tɛr ʋ ƴãgan. 39 Ƴãgã-nɛn za be n ʋ tʋɔra: a nɩsaal ƴãgã-nɛn nɩ a dʋn dem, nɩ a lili dem nɩ a zʋmɛ dem bɛ ɩ been ɛ. 40 Salom zu bome ƴãgamɛ be n be, tẽw zu bome ƴãgamɛ mɩ̀ be be, ɛ a vɩɛlʋ bɛ ɩ been. 41 A mʋ̃tɔ̃w nyɩwrʋ be n ʋ tʋɔra, a cuw dem mɩ̀ be ʋ tʋɔra, ŋmar-bie dem mɩ̀ be ʋ tʋɔra, ŋmar-bir kãw mɩ́ nyɩwrɛ na zuo ʋ tɔ mɩ̀. 42 Lɛ mɩ̀ n’a a ŋmɛ̃ a bɛlɩ dem na na lɛb yi a kũuni pʋɔ a zie. Ƴãgã-kpiira n’ʋ bɛ mɩ́ ũù, ɛ ʋlɛ wa lɛb yi a kũuni pʋɔ a, ʋ bɛ mɩ́ lɛ tɛr kũu daar ɛ. 43 Ƴãgã-jewra n’ʋ bɛ mɩ́ ũù, ɛ ʋ lɛb yi n vɩɛlʋ. Bãbaalʋ ƴãgan n’ʋ bɛ mɩ́ ũù, ɛ ʋ lɛb yi tɛr fãw bɛ dɩ vuo ɩ. 44 Nɩsaal ƴãgan tɛwr ʋ bɛ mɩ́ ũù, ɛ ʋ lɛb yi ɩ ƴãgan Naaŋmɩn Vʋʋrʋ na so a. Nɩsaal ƴãgan tɛwr na be be a, ƴãgan Vʋʋrʋ na so a mɩ̀ be n be. 45 Al ƴãw n’a a Sɛb-sõw yel a ƴɛr-bie a ŋa: «A nɩsaal-dãw-niwn sob, a Adama, tɩ ɩ n bʋ̃-vʋʋra; a Adama-pɛ-baara, ɩ n Vʋʋrʋ nɩr na tɩrɛ nyɔ-vʋʋrʋ a.» 46 Ɛ cɛ a Vʋʋrʋ nɩr bɛ n’ɩ a dãw-niwn sob ɛ, a ʋl na ɩ nɩsaal tɛwr a n’ʋ, a Vʋʋrʋ nɩr pãa tu. 47 A Nɩsaal dãw-niwn sob, bɛ na maal ɩ tẽsɔw tanɛ a, ɩ n tẽsɔw bom. A nɩsaal ayi sob ʋl yi n salom zu. 48 A tẽsɔw bome ŋmɛ̃ na taa nɩ a ʋl bɛ na tɩ maal ɩ tẽsɔw tanɛ a, ɛ cɛ a salom zu bome mɩ̀ ŋmɛ̃ taa nɩ a ʋl na yi a salom zu a. 49 Mɛ̃ a lɛ tɩ na ŋmɛ̃ taa nɩ a tẽsɔw nɩr a, lɛ n’a tɩ mɩ̀ nãá ŋmɛ̃ taa nɩ a nɩr ʋl na yi a salom zu a. 50 Yel ŋa n’ʋ ɩ̃ bɔbr k’ɩ̃ɩ yel, yɛbr ɩ: nɩsaal na ɩ ƴãgan nɩ zɩ̃ɩ tɛwr a, kʋ̃ tʋ̃ɔ kpɛ a Naaŋmɩn-Naalʋ pʋɔ ɩ, ɛ́ bʋ̃ -kpiira kʋ̃ tʋ̃ɔ pʋɔ bʋ̃-bɛ-kpiira yele pʋɔ ɩ. 51 Nyɩ vɛ̃ ɩ̃ yel yel-sɔwla kãw kʋ̀ nyɩ. Tɩ za bɛ kpiir ɛ, ɛ cɛ tɩ za na lɩɛb a, 52 daƴẽn daadaa, tɩ na lɩɛb ɩ fɔ̃w lɛ a wɩ-pɛ-baara wa pɛblɩ a. Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a wɩɛ wa pɛblɩ a, a kũuni na lɛb a yi kʋ̃ lɛb kpi towtow ɛ, ɛ a tɩɩm ƴãgamɛ na lɩɛb a. 53 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, a fɛr a kɛ a nɩr ʋl na na wɛ a, su a nɩr ʋl na bɛ wɛrɛ a; a nɩr ʋl na na kpi a, su a nɩr ʋl na bɛ kpiir a. 54 A nɩr ʋl na na wɛ a, wa su a nɩr ʋl na bɛ wɛrɛ a, ɛ a nɩr ʋl na na kpi a, su a nɩr ʋl na bɛ kpiir a, lɛ n’a a Sɛb-sõw ƴɛr-bie a ŋa na tu: «Bɛ zɛb a tʋ̃ɔ a kũu pẽlẽpẽlẽ. 55 Alɛ kũu u, nyɩn lowr a fʋ zɛb tʋ̃ɔ? Alɛ kũu u, a fʋ pĩi-zɛl wa mɔ̃?» 56 A kũu pĩi-zɛl n’ɩ a yel-bier ɛ a yel-bier fãw n’ɩ a Mõyiir-Wulu. 57 Naaŋmɩn so puoru, ʋl na ɩrɛ kɛ̀ tɩ zɛbr tʋ̃ɔnɛ, ɛ a ɩ a tɩ Sore Yeezu Kɩrɩta ƴãw n’a a. 58 A na ɩ lɛ a, ɩ̃ yɛb-nɔnɩ ɩ, nyɩ ƴãw fãw kpɛmɛ, ɛ taa bãwnɛ damnʋ ɛ. Nyɩ kɛrɛ kʋra lɛ a Sore tome pʋɔ, ɛ bãwnɩ a, kɛ́ nyɩ bɛ hanɛ lãwnɛ nɩ a Sore zawla ɩ.
161 A cɩɛrʋ nyɩ na cɩɛrɛ ɓanɛ taa a Kɩrɩta-nɩbɛ ƴãw a, nyɩ mɩ̀ tuur a lɛ ɩ̃ na wul a Galasi Lãw-yie a. 2 Kɔsɩɛra bibir za, bom nɛ ŋa za na tʋ̃ɔ páw a ʋ yir bɛr a, ʋ mɩ́ taw ʋ bin kõkówrí, kɛ̀ bɛ ta gùre k’ɩ̃ɩ wa wa bɛ pãa cɩɛrɛ ɩ. 3 Mãa wa ta a, ɩ̃ na to n a bɛlɩ dem nyɩ nãá kaa ir a, bɛ tɛr sɛb-tʋɔlɩ cen nɩ a Zeruzalɛm tɩ tɩr a nyɩ cɩɛrʋ libie. 4 Alɛ wa sɛw k’aa mãa mɩŋa cen a, bɛ na páw mɛ̃ na tɩ cen. 5 Ɩ̃ na tu na tɔl a Masedʋan wa a nyɩ zie; tu-tɔlʋ tɛwr a ɩ̃ na tu tɔl a be, 6 ɛ a mɩnɛ kãw, ɩ̃ na kpɛ n a nyɩ zie kɔwrɩ blã; a mɩnɛ kãw mɩ̀ ɩ̃ na be n a be, a zie tɩ yi, kɛ̀ nyɩ sõw mɛ̃ ɩ̃ cãa lo a ɩ̃ sɔr. 7 Ɩ̃ bɛ bɔbr k’ɩ̃ɩ wa tɔlɛ nyɛ̃ nyɩ nyɛb tɛwr ɛ, ɩ̃ tɩɛrɛ na k’ɩ̃ɩ be a nyɩ zie blã, a Sore wa saw a. 8 Ɛ cɛ, ɩ̃ na kpɛ n a Efɛɛzɩ tɩ ta a Pãtɩkɔtɩ, 9 bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, ɩ̃ nyɛ̃ na ɩ̃ na tʋ̃ɔ tõ a ɩ̃ tome vla vla za a be, a dɔ̃ dem na saa bɛ dɩ vuo a. 10 A Timote wa wa a, nyɩ ƴãw fãw tɛr ʋ vla, ʋ ta kpɩɛr a nyɩ zie nɩ dɛ̃bɩ̃ɛ ɩ, ʋ na tone a Sore tome mɛ̃ a mãa a ƴãw. 11 A na ɩ lɛ a, nɩr za taa wa manɛ k’ʋʋ bɛ tɛr bir ɛ. Nyɩ sõw ʋ ʋ lɛb wa a ɩ̃ zie nɩ ƴã-ɓaarʋ, mãa nɩ a yɛbr gùre ʋ na. 12 Ɛ a tɩ yɛb Apɔlɔsɩ ʋl a, ɩ̃ kpaal ʋ nɩ gb’aa yaga za k’ʋʋ wa a nyɩ zie ʋlɛ nɩ a yɛbr, ɛ cɛ ʋ bɛ bɔbr towtow k’ʋʋ wa a ƴɛrɛ ŋa ɩ. Ʋlɛ wa nyɛ̃ a vuo a, ʋ na wa na. 13 Nyɩ bɛr gʋ̃ɔ, nyɩ kpɛmɛ a saw-deb pʋɔ, nyɩ ɩ dɛbr, nyɩ tɛr fãw. 14 Nyɩ ɩrɛ bom za nɩ nɔ̃wfʋ. 15 Yɛbr ɩ, ɩ̃ kpaalɛ nyɩ na: nyɩ bãwnɩ a na k’aa Sɩtefanasɩ nɩ a ʋ yir dem nɛ bɛ de niwn lɩɛbɩ a Kɩrɩta-nɩbɛ a Akayi ɛ saw tõ a lãw tome. 16 Lɛ so, nyɩ sawr a nɩbɛ bɛ ŋa taabɛ nʋɔr, nɩ a bɛlɩ dem za na lãw nɩ bɛ tone ɛ hanɛ a. 17 A Sɩtefanasɩ, nɩ a Fɔrtinatisi nɩ a Akayikisi waa ɩrɛ mɛ̃ nɩ nʋ̃ɔ̀ yaga. Bɛ lɩɛrɩ nyɩ nɩ a ɩ̃ zie ka. 18 Bʋ̃ʋ n’ʋ vɛ̃, bɛ ɩ na mãa nɩ a nyɩɩm za bɛr tɩɛrʋ. Lɛ so, nyɩ mɩ́ nɔnɛ a nɩbɛ bɛ ŋa taabɛ yele. 19 A Azi Lãw-yie puore nyɩ na. Akɩlasɩ nɩ Pɩrɩsɩl nɩ a Lãw-yir na mɩ́ ɓã taa a bɛ yir a, lãw nɩ nɩ a Sore puore nyɩ yaga za. 20 A yɛbr za puore nyɩ na. Nyɩ nyɔw taa weri pùori taa mɛ̃ yɛbr a. 21 A mãa Pol, mãa mɩŋa nũu n’ʋ sɛb a puoru ƴɛr-bie. 22 Nɩr bɛ wa nɔnɛ a Sore a, ʋ ɩ nɩ-ŋmɛ̃-ƴãwna. Marana ta (Tɩ Sore e, wa!) 23 A Sore Yeezu maalʋ, ʋ be a nyɩ zie. 24 Ɩ̃ lãw nɩ nɩ a Yeezu Kɩrɩta nɔnɛ nyɩ za.