HIBIRU
11 A saŋ naŋ da tɔle, Naaŋmen da yeli la yɛlɛ gbɛɛ yaga sobie yaga poɔ ko a saamine a yi a Ŋmen-noɔr deme zie, 2 kyɛ a bebibaare ama poɔ la ka O da yeli yɛlɛ ko te a yi O Bidɔɔ O naŋ iri ka O e boma zaa gbandire, kyɛ O puoriŋ la ka bommaale zaa wa. 3 A Bidɔɔ waa la a Naaŋmen eŋno nyegroo kyɛ e a Naaŋmen waaloŋ meŋɛ naŋ laŋ taa boma zaa ne O faŋa yelbiri. A Omeŋɛ naŋ da maale a te yelbebe pɛgebo sobiri baare, O da zeŋ la a Gandaaloŋ Naa nudoroŋ eŋɛ a sazu poɔ. 4 A na O naŋ waa a sobɔ naŋ zuo malkere zaa, lɛ la ka O meŋ nyɛ yuori a O gbandiruu poɔ, naŋ zuo ba yoe. 5 Malke buo la ka Naaŋmen da yeli, “Fo e la N Bidɔɔ; zenɛ la ka N waa Fo Saa”? Bee, a la leɛ, “N na waa la O Saa, kyɛ ka O na waa N Bidɔɔ”? 6 Kyɛ la leɛ, a saŋ na Naaŋmen naŋ taa O bidandɔgraa waara ne a teŋɛ zu, O yeli ka, “Vɛŋ ka Naaŋmen malkere zaa puori O.” 7 O naŋ yeli a malkere yɛlɛ la, ka O yeli, “O e la ka O malkere waa seere, kyɛ ka O tontoneba waa vũũ zeɛlɛ.” 8 Kyɛ a kyaare a Bidɔɔ yɛlɛ, O yeli ka, “Naaŋmen, Fo naaloŋ dakogo na bebe la tegteglɛ, Fo naaloŋ dateeraa na waa la yeltoruŋ dateeraa. 9 Fo nɔŋ la yeltoruŋ kyɛ kyiire nɔkondeu; a lɛ poɔ, Naaŋmen, naŋ e Fõõ Naaŋmen, duori Fo la zuo Fo taaba ne lɛ O naŋ da pore a kyelloo kãã eŋ Fo.” 10 O meŋ yeli la, “Fõõ Daŋna, a piiluu saŋ, da biŋ la a teŋɛ pare, kyɛ ka a sazu boma zaa e Fo nuuri tomɔ. 11 A na bɔrɔ weɛrɛ la, kyɛ ka Fo kyãã bebe, a zaa na zage la a na bonsuuri. 12 Fo na puuli a la biŋ a na kparkpoŋ; kyɛ a zaa na leɛ la. Kyɛ Fo na kyãã waa la lɛ, kyɛ ka Fo yuomo kon bɔŋ baare.” 13 Kyɛ malke buo la ka Naaŋmen da yeli, “Zeŋ N nudoroŋ zie kyɛ gu a saŋ na N naŋ na e ka a Fo dɔndɔnne leɛ Fo gbɛɛ dakogo”? 14 A malkere zaa ba e tonton seere Naaŋmen naŋ toŋ ka ba wa tonɔ korɔ balaŋ naŋ na nyɛ faabo gbandiruu bee?
21 A lɛ poɔ, see ka te taa nimizeɛ ne a bon na te naŋ da woŋ, ka te ta sare yi a poɔ. 2 Bonso, ka a yelbiri na a malke naŋ da yeli are gbeŋgbeŋ, kyɛ nɔkondeu ane barewonnuu zaa nyɛ sanyɔɔ naŋ seŋ, 3 wolɔ ka te na tõɔ̃ zo yi ka tenee wa de ka a faabo kpoŋ ŋa ba e bon zaa? A faabo ŋa a Daŋna naŋ da yeli, are la kpẽã te zie, a yi a balaŋ naŋ da woŋ O zie. 4 Naaŋmen meŋ da di la ba danseɛ, a mannoo ne tombeeloŋ poɔ, a toŋkpeɛne mine poɔ, ane a teroo a Sekyerete naŋ poŋ ko te poɔ, a seŋ Omeŋɛ boɔbo. 5 O ba biŋ a teŋɛ zu naŋ waara a malkere faŋa puliŋ, a onɔ yɛlɛ te naŋ yeli. 6 Kyɛ zie kaŋ bebe la ka neɛ kaŋ di danseɛ a yeli: “Boŋ la nensaala ka Fo na teɛrɛ o yɛlɛ, bee a nensaala bidɔɔ ka Fo wa kaara o? 7 Fo da e la ka o sigi gaŋ a malkere belaŋ; Fo de la eŋno ne pugibu zupile vɔgle o 8 kyɛ de bon zaa biŋ o gbɛɛ puliŋ.” O naŋ biŋ boma zaa O puli poɔ la, ka Naaŋmen ba bare bon zaa naŋ ba be O puliŋ. Kyɛ pampana, te ba nyɛ boma zaa ka a be O puliŋ sɛre. 9 Kyɛ te nyɛ la Yesu, naŋ da sigri Omeŋɛ gaŋ malkere, ka O vɔgle eŋno ne pugibu zupile, O naŋ da nyɛ dɔgroŋ kuuni poɔ, ka O na tõɔ̃ bɔŋ kũũ a ko nensaala zaa, a Naaŋmen nɔndeteroo zuiŋ. 10 O naŋ taa bidɔbɔ yaga wa ne a eŋno poɔ, a seŋ la ka Naaŋmen, naŋ e a boma zaa Daŋna ane a boma zaa maala, ka O e ka ba faabo nindere ta O tao zie a yi O dɔgroŋ puoriŋ. 11 Onɔ naŋ iri nobɔ biŋ laŋ ne balaŋ O naŋ iri biŋ, e la bonyena. Lɛ la so, O ba zoro vi ka O boɔle ba O yɔɔmine. 12 O yele la, “N na kanne la Fo yuori a ko N yɔɔmine; a puoru deme kpakyaga, N na yiele la Fo pugibu yieluŋ.” 13 Kyɛ leɛ, “N na de la N yɛlɛ zaa dɛlle O.” Ka O leɛ yeli, “Nyɛ Maa ane a biiri na Naaŋmen naŋ ko Ma.” 14 Kyɛ a na a bibiiri naŋ taa eŋgan ane zẽẽ, a lɛ meŋ la ka Onɔ meŋɛ laŋ ne ba a ba waaloŋ poɔ, ka a yi O kũũ poɔ ka O na tõɔ̃ saŋ onɔ naŋ taa a kũũ faŋa—onɔ la a dɛvel— 15 kyɛ iri balaŋ na zaa naŋ da maŋ be gbaŋgbaaloŋ puliŋ ba nyɔvore zaa poɔ, a ba kũũ dambẽɛ̃ zuiŋ, bare. 16 Bonso, yelmeŋɛ la, O da ba de a malkere yɛlɛ, kyɛ O de la a Abraham biiri yɛlɛ. 17 A ŋaa zuiŋ, a seŋ la ka Yesu waa na O yɔɔmine, yɛlɛ zaa poɔ, ka O na tõɔ̃ waa puoru neŋkpoŋ naŋ taa nyonono ane dɛlloo a Naaŋmen yɛlɛ poɔ, kyɛ ka O na tõɔ̃ wa yɔɔ a nensaala yelbebe sanyɔɔ. 18 A Onɔ meŋɛ naŋ da nyɛ woore a lɛ saŋ ba naŋ da gyenne O zuiŋ la ka O tõɔ̃ soŋ a balaŋ naŋ kpɛ gyennoo poɔ.
31 A lɛ poɔ, yɔɔsonne naŋ poɔ a tenvela boɔloo poɔ, yɛ de yɛ teɛroŋ kyaare ne a Potuuro ne a Puoru Neŋkponni Zusobɔ te naŋ sage de, Yesu Kristo. 2 O da taa la yelmeŋɛ ko a kaŋ na naŋ iri O, a na Moses naŋ da taa yelmeŋɛ o yiri zaa poɔ. 3 O da seŋ la eŋno gaŋ Moses, a na a yimeɛrɛ naŋ seŋ pugibu gaŋ a yiri. 4 Bonso, yiri zaa taa la o meɛrɛ, kyɛ Naaŋmen la bon zaa meɛrɛ. 5 Moses da sereŋ waa la tontonɔ naŋ taa dɛlloo o yiri zaa poɔ, ka o di danseɛ kyaare ne a yɛlɛ na ba naŋ na yeli. 6 Kyɛ Kristo taa la dɛlloo, a na bidɔɔ naŋ taa Omeŋɛ Saa yiri poɔ. Kyɛ tenee la O yiri, ka tenee wa taa pera ne kyelloo a fuuro ne te ta a baaroo saŋ. 7 A lɛ poɔ, a na a Sekyerete naŋ yele: “Zenɛ, ka yɛnee wa woŋ O kɔkɔre, 8 yɛ ta wa taa zukpeɛne a na yɛ naŋ da taa a N suuri iruu saŋ, a bebiri na a gyennoo naŋ da be a wɛgyaŋ poɔ, 9 a benee yɛ saamine naŋ da gyenne kyɛ gyɛle iri Ma, kyɛ yuomo lezaayi poɔ ba da nyɛ la N tomɔ. 10 Lɛ la so ka N da nyɛ suuri ne a boorɔ na nobɔ, kyɛ yeli, ‘Ba sukyie maŋ leɛ bɔre yi la a sori, kyɛ ba da ba bɔŋ N sobie meŋ.’ 11 Lɛ la ka N pɔ N suuri poɔ, ‘Ba kon bɔŋ kpɛ N pɛnnoo poɔ.’ ” 12 Yɛ kaara velaa, yɔɔmine, ka yɛ kaŋ zaa ta taa sukyiri naŋ taa potuoluŋ ne basagdeu, naŋ maŋ leɛ puori ko a Naaŋmen voora. 13 Kyɛ yɛ dɔre taa eŋ, a bebir na zaa ba naŋ na boɔle ka Zenɛ, ka yɛ kaŋ zaa ta wa taa zukpeɛne a yelbieri bɛlloo zuiŋ. 14 Bonso te waa la Kristo pontaaba ka tenee wa nyɔge kpẽã a sagebo te naŋ da taa a piiluu kyɛ gu a baaraa. 15 A na ba naŋ da yeli: “Zenɛ, ka yɛnee wa woŋ O kɔkɔre, yɛ ta wa taa zukpeɛne a na yɛ naŋ da taa a N suuri iruu saŋ.” 16 Balaŋ naŋ da woŋ poɔ, aŋ la da iri Naaŋmen suuri, ka a ba e bana zaa Moses naŋ da taa yi ne a Egyept poɔ? 17 Kyɛ aŋ zie la ka O da nyɛ suuri a yuomo lezaayi poɔ? A ba e a balaŋ naŋ maale a yelbieri, a balaŋ eŋgama naŋ le a wɛgyaŋ poɔ? 18 Kyɛ aŋ zie la ka Naaŋmen pɔ ka ba kon bɔŋ kpɛ a O pɛnnoo poɔ, ka a ba e balaŋ naŋ ba sage de? 19 Lɛ la ka te pãã nyɛ ka ba kon tõɔ̃ kpɛ, a ba basagdeu zuiŋ.
41 A lɛ poɔ, a O pɛnno kpeɛbo polloo naŋ kyãã bebe, yɛ vɛŋ ka te zoro dambẽɛ̃ ka yɛ kaŋ zaa ta ta be. 2 Bonso, ba da kanne la a yelnoore ko te, a seŋ lɛ ba naŋ da kanne ko ba; kyɛ a yelbiri ba naŋ da woŋ da ba taa tɔnɔ ko ba, bonzuiŋ, a balaŋ naŋ woŋ a yɛlɛ da ba laŋ a sagdeu ne a yɛlɛ. 3 Kyɛ tenee naŋ sage de, kpɛ la a pɛnnoo na poɔ, a seŋ lɛ O naŋ da yeli, “Lɛ la ka N pɔ a N suuri poɔ, ‘Ba kon bɔŋ kpɛ N pɛnnoo poɔ.’ ” Kyɛ ne lɛ zaa, O da toŋ la O tomɔ zaa baare a yi a donɛɛ pare biŋnu saŋ. 4 Bonso, zie kaŋ, O da yeli la a bebiri ayopõĩ sobɔ yɛlɛ ne a yelbie ama: “Kyɛ a bebiri ayopõĩ daare poɔ la ka Naaŋmen da pɛnne a O tomɔ zaa poɔ.” 5 Ka a zie ŋa meŋ, O da yeli la, “Ba kon bɔŋ kpɛ N pɛnnoo poɔ.” 6 A lɛ poɔ, a kyãã be la be ka ba mine na kpɛ la a pɛnnoo ŋa poɔ, kyɛ balaŋ naŋ daŋ woŋ a yelnoore kannoo da ba kpɛ a ba yelkondeu zuiŋ. 7 Naaŋmen da leɛ iri la bebiri kaŋ biŋ a boɔle o ka Zenɛ; kyɛ saŋ kaŋ naŋ tɔle, a yi David zie la, ka O da yeli a na ba meŋ naŋ da yeli: “Zenɛ ka yɛnee wa woŋ O kɔkɔre, yɛ ta wa taa zukpeɛne.” 8 Bonso, ka Gyosua da ko ba pɛnnoo, Naaŋmen da kon pãã leɛ yeli bebiri kaŋ yɛlɛ. 9 A lɛ pãã, a Sabat pɛnnoo kyãã bebe la a ko a Naaŋmen nobɔ. 10 A lɛ zuiŋ, a neɛ na naŋ da kpɛ a O pɛnnoo poɔ, meŋ da pɛnne la omeŋɛ tomɔ poɔ a na Naaŋmen naŋ da pɛnne. 11 A lɛ poɔ, yɛ vɛŋ ka te e aneɛ ka te kpɛ a pɛnnoo na poɔ, ka kaŋ zaa ta wa le ka onɔ wa tuuro a yelkonde deme eroŋ. 12 A Naaŋmen yelbiri voorɔ la, kyɛ meŋ kye zuo. O dire la gaŋ soɔ kaŋ zaa naŋ taa lobo ayi a meŋ maŋ tõɔ̃ kyɔge kpɛ te poŋ a vooroŋ ane a seɛ, a tuuli taa zie ane a kɔbɔ kãã. O maŋ tõɔ̃ wele bɔŋ la a sukyiteɛroŋ ane poteɛroŋ zaa. 13 Bon-iraa zaa ba sɔgle Naaŋmen niŋe. Bon zaa ba pɔge, kyɛ a yuo la sãã O nimie poɔ. O zie la ka te na manne te yɛlɛ. Yesu, A Puoru Neŋkponni Zusobɔ 14 Te naŋ faa taa puoru neŋkponni zusobɔ naŋ da kpɛ a sazu tenvelaa, Onɔ la Yesu, a Naaŋmen Bidɔɔ, yɛ vɛŋ ka te nyɔge te sagebo kpẽã. 15 Bonso, te ba taa puoru neŋkponni zusobɔ naŋ kon tõɔ̃ taa nyonono ko te a te baaloŋ zaa poɔ, kyɛ te taa la kaŋ ba naŋ gyenne sobie zaa poɔ a na tenee. Kyɛ ne lɛ zaa, O ba maale yelbieri zaa. 16 A lɛ zuiŋ, yɛ vɛŋ ka te tara O naaloŋ nɔndetero dakogo kperaa lɛ, ka te na tõɔ̃ nyɛ nyonono ne nɔndeteroo naŋ na soŋ te saŋ na zaa te naŋ be yelferaa poɔ.
51 Ba maŋ iri la puoru neŋkponni zusobɔ zaa a yi a nobɔ poɔ, a biŋ o ka o na tõɔ̃ are ko ba a Naaŋmen yɛlɛ zaa poɔ kyɛ tere kyɔgtaare ne bɔɔre a ba yelbebe eŋɛ. 2 O maŋ tõɔ̃ taa la sebaaloŋ ne balaŋ naŋ ba taa bɔmmo ne balaŋ naŋ maŋ bɔrɔ a sori, bonso omeŋɛ maŋ da bale la. 3 A ŋaa la so ka a fere ka o maale bɔɔre ko a omeŋɛ yelbebe, a seŋ na o naŋ maale ko a nobɔ a ba yelbebe zuiŋ. 4 Neɛ zaa ba dere a eŋno ŋa korɔ omeŋɛ, see ka Naaŋmen boɔle o, a seŋ na Aaron naŋ da waa. 5 Lɛ ka Kristo meŋ da ba ko Omeŋɛ eŋno ne O naŋ na waa a puoru neŋkponni zusobɔ. Kyɛ Naaŋmen la yeli ko O, “Fo e la N Bidɔɔ; zenɛ la ka N waa Fo Saa.” 6 Kyɛ ka O da leɛ yeli zie kaŋ, “Fo e la puoru neŋkpoŋ tegteglɛ, ka a tu Mɛlkezɛdɛk gbɛbogri tuubu.” 7 A O eŋganoŋ bebie na poɔ, Yesu da maŋ tere la puoruu ane sɔroo, a kono yaga ne ŋmenaa kõɔ̃ a ko a neɛ na naŋ na tõɔ̃ faa O yi ne a kũũ poɔ, kyɛ O da woŋ la O puoruu a O naŋ eŋnɛ O zuiŋ. 8 Ane lɛ O naŋ da waa a Bidɔɔ, O da zanne la noɔre deu a woore O naŋ da nyɛ zuiŋ. 9 Kyɛ O naŋ da wa ta O tao, O puoriŋ la ka faabo naŋ kon bɔŋ baare da yi a ko balaŋ zaa naŋ de O noɔre. 10 Kyɛ ka Naaŋmen da boɔle O ka o waa puoru neŋkpoŋ a Mɛlkezɛdɛk gbɛbogri tuubu poɔ. 11 Te taa la yɛlɛ yaga na yeli a yɛlɛ ama poɔ, kyɛ a waa la tuo ka te manne, bonzuiŋ, yɛ tobo ba maŋ wono vela. 12 Yelmeŋɛ, a saŋ na yɛ naŋ da naa waa wuliwullibo, a fere la ka neɛ kaŋ leɛ wuli yɛ a Naaŋmen dandaŋ yelbie. Yɛ leɛ waa la a na nobɔ naŋ maŋ boɔrɔ beroŋ kyɛ kon tõɔ ̃ di bondikpeɛne. 13 Neɛ zaa naŋ nyuuro beroŋ yoŋ kon tõɔ̃ bɔŋ a yeltoruŋ yelbiri yɛlɛ, o naŋ e bipiila. 14 Kyɛ bondikpeɛne e la balaŋ naŋ baa baare soobo. Bana la a bama naŋ na maŋ tõɔ̃ bɔŋ iri a bon na naŋ e bonvelaa ane a bon na naŋ e bonfaa a ba yɛŋ milluu zuiŋ.
61 A lɛ poɔ, yɛ vɛŋ ka te bare a Kristo yɛlɛ wulpiiluu kyɛ gaa nimitɔɔre te ta a yɛlɛ tao zie, kyɛ ta la biŋ a yelpare naŋ e ka te leɛ te teɛroŋ a bare a tomɔ naŋ wa ne kũũ, ka te meŋ taa sagdeu Naaŋmen zie, 2 ane a Ŋmen kõɔ̃ suobu wuluu, ane nuuri dɔgloo, ane kuuni leɛ-iruŋ, ane sɛrɛɛ diu naŋ kon bɔŋ baare. 3 Kyɛ ka Naaŋmen wa sage, te na e la lɛ. 4 A kon bɔŋ e ko balaŋ na nimie naŋ yuo, balaŋ naŋ da lɛnne a tenvelaa kyɔgtaa a waa a Sekyerete pontaaba, 5 balaŋ naŋ da lɛnne a Naaŋmen yelbisoŋ ane a faŋ naŋ be a saŋ na naŋ na wa poɔ, 6 ka balaŋ wa sare yi, ka ba tõɔ̃ nyɛ teɛroŋ leɛbo, ba naŋ maŋ leɛ kpa a Naaŋmen Bidɔɔ a dagara zu, kyɛ eŋ O vi nobɔ poɔ. 7 Bonso a teŋɛ na naŋ nyu saa kõɔ̃ naŋ maŋ mi o zu kyɛ maale ka zɛvaare buli seŋ a balaŋ naŋ kɔ, nyɛrɛ la Naaŋmen maaloo. 8 Kyɛ a teŋɛ na naŋ maŋ buli goore o zaa, ba maŋ zagre o la, ka a kyɛre fẽẽ ba na ŋmɛ eŋ o. O baaro zie, vũũ na di o la. 9 Kyɛ, ne lɛ zaa te naŋ da yeli, te banɔnnee, te bɔŋ la velaa ka yɛnee zie, yɛ yɛlɛ na veɛlɛ la gaŋ a ŋaa kyɛ ka a yɛlɛ naŋ be yɛ zie maŋ tu la a faabo sobiri. 10 Naaŋmen ba e yelbatori sobɔ. O kon bɔŋ yinni a yɛ tomɔ ane a toŋkpeɛne naŋ yi yɛ nɔmmo poɔ, yɛ naŋ erɛ a wuli ka yɛ e la lɛ O yuori zuiŋ, ane lɛ yɛ naŋ da toŋ tomɔ ko a Ŋmendeme kyɛ kyãã tonɔ korɔ ba. 11 Te boɔrɔ la ka yɛ kaŋ zaa taa a nimizeɛ ŋa tɔ a te ta a baaroo saŋ ka yɛ kyelloo are kpẽã, 12 kyɛ ka yɛ ta waa entuo deme, kyɛ tuuro balaŋ naŋ na di a polloo gbandiruu a yi ba sagdeu ane ba kannyiri zie. 13 Naaŋmen naŋ da polle ko Abraham, ka neɛ da ba kyebe naŋ gaŋ O ka O na tõɔ̃ pɔ ne, O da pɔ ne la Omeŋɛ, 14 a yeli, “Yelmeŋɛ, N na maale fo la ne yelbisonne kyɛ dɔgle a fo bibiiri ka ba waa yaga.” 15 Lɛ la so, o naŋ da nyɛ woore ne kannyiri baare, ka o da nyɛ a bon na Naaŋmen naŋ da polle. 16 Nensaaleba maŋ pɔ ne la a bon na naŋ gaŋ ba, ka ba poɔbo e ka a tu lɛ ba naŋ yeli, ka nɔkpeɛne zaa baare. 17 A lɛ poɔ, Naaŋmen naŋ da boɔrɔ ka O sereŋ wuli O polloo gbandirebe, ka bon na O naŋ da nare biŋ kon bɔŋ leɛ, O da e la ka a bon na O naŋ nare biŋ are kpẽã a poɔbo zuiŋ. 18 O e la lɛ ka a na yi yɛlɛ ayi, naŋ kon bɔŋ leɛ leɛbo zaa, yɛlɛ na Naaŋmen naŋ kon bɔŋ ŋmaa zirii poɔ, ka te tõɔ̃ taa sukyidiibu kpẽã, tenee naŋ da zo yi te nyɔge de a kyelloo ba naŋ biŋ a te niŋe soɔ. 19 Te taa la a kyelloo ŋa naŋ waa na vooroŋ gbaleŋgbaara naŋ kon sare yi kyɛ are gbeŋgbeŋ. Te kyelloo ŋa kpeɛrɛ la a zie na naŋ be a die pɛn-gyeraa puoriŋ, 20 a be la ka Yesu naŋ daŋ de wẽɛ̃ kpɛ a te eŋɛ, Onɔ naŋ da waa puoru neŋkponni zusobɔ tegteglɛ a Mɛlkezɛdɛk gbɛbogri tuubu poɔ.
71 A Mɛlkezɛdɛk ŋa da e la Salɛm Naa ane a Naaŋmen Kpoŋ Zaa puoru neŋkpoŋ. O da pɔge la Abraham, naŋ da leɛ yire a namine zɔɔtoɔmo poɔ, kyɛ maale o ne o noɔre. 2 Abraham meŋ da ko o la boma ziyenaa ziiri pie poɔ. A piilaa, Mɛlkezɛdɛk yuori pare la “Yeltoruŋ Naa”; a la leɛ, “Salɛm Naa” ka a pare la “`Maaroŋ Naa.” 3 Neɛ zaa ba bɔŋ o saa bee o ma, bee o saakom yiiluŋ, ka o dɔgebo bebiri ane o nyɔvore baaroo, neɛ zaa meŋ ba bɔŋ. O naŋ waa na a Naaŋmen Bidɔɔ, o kyãã e la puoru neŋkpoŋ tegteglɛ. 4 Yɛ teɛre lɛ o kponnuŋ naŋ seŋ. Abraham, a te saakom meŋɛ, da ko o la ziyenaa ziiri pie poɔ a zɔɔtoɔmo boma poɔ. 5 Yelmeŋɛ, a nɔbinnaa tere la noɔre ko balaŋ naŋ be a Lɛve bidɔbɔ poɔ, balaŋ naŋ toŋ a puoru neŋkponni tomɔ, ka ba de boma ziyenaa a ziiri pie poɔ a yi a nobɔ zie—a nobɔ bama naŋ e ba yɔɔmine—ne lɛ zaa ba naŋ e Abraham bibiiri. 6 Kyɛ onɔ naŋ da ba yi o bibiiri poɔ da de la ziyenaa a ziiri pie poɔ a yi Abraham zie, a kyɛ pãã maale o ne noɔre, onɔ naŋ de a bon na Naaŋmen naŋ da polle. 7 Kyɛ nɔkpeɛne zaa kyebe, a onɔ naŋ e bile maŋ nyɛ la maaloo a yi a kpoŋ zie. 8 A kyɛ, dɔbɔ na naŋ kpi maŋ de la a ziyenaa a ziiri pie poɔ. Kyɛ a be, onɔ ba naŋ di danseɛ ka o voorɔ la, de la a ziyenaa a ziiri pie poɔ. 9 Kyɛ N meŋ na tõɔ̃ yeli ka Lɛve, naŋ da maŋ dere a ziyenaa a ziiri pie poɔ, meŋ da tere la lɛ a Abraham eŋɛ, 10 bonzuiŋ, a saŋ na Mɛlkezɛdɛk naŋ da pɔge Abraham, Lɛve da kyãã be la o saakoma eŋgan poɔ. 11 A lɛ poɔ, ka nobɔ na tõɔ̃ ta ba tao zie a yi a Lɛve puoru neŋkponnuŋ zie (bonso, a poɔ la ka a nobɔ da de a nɔbinnaa), boŋ la e ka te boɔrɔ puoru neŋkpoŋ yuo ka o iri wa tu a Mɛlkezɛdɛk gbɛbogri tuubu, kyɛ ba tu a Aaron gbɛbogri tuubu? 12 Ka ba naŋ wa leɛ a puoru neŋkponnuŋ yɛlɛ, a fere la ka ba meŋ leɛ a nɔbinnaa. 13 Bonso, a Neɛ na yɛlɛ ba naŋ yeli, yi la bale yuo poɔ, kyɛ neɛ zaa naŋ be a bale na poɔ daŋ ba toŋ a altar tomɔ. 14 Bonso, a sãã la kperaa lɛ, ka te Daŋna yi la a Gyuda bale poɔ, kyɛ a bale ŋa eŋ, Moses daŋ ba yeli a puoru neŋkponnuŋ yɛlɛ. 15 Kyɛ a yɛlɛ pãã sãã la yaga lɛ, ka puoru neŋkpoŋ yuo na wa sãã la a seŋ na Mɛlkezɛdɛk, 16 a onɔ sobɔ naŋ ba yi a eŋganoŋ noɔre kaŋ biŋnu puoriŋ, kyɛ a nyɔvore naŋ kon bɔŋ saŋ faŋa puoriŋ la. 17 Bonso, O di la a danseɛ ŋa: “Fo e la puoru neŋkpoŋ tegteglɛ, a tu Mɛlkezɛdɛk gbɛbogri tuubu.” 18 Naaŋmen iri la a noɔre O naŋ da tere bare, bonzuiŋ o da ba taa faŋ zaa bee tɔnɔ 19 (bonso, a nɔbinnaa da ba tõɔ̃ e ka bon zaa ta o tao zie), kyɛ a kyello teɛroŋ naŋ waa velaa gaŋ, kpeɛrɛ waara la, ka a na yi o zie la ka te sɛre ta Naaŋmen zie. 20 A yi aŋa poɔ la ka O da ba waa puoru neŋkpoŋ ka nɔ-eŋ kyebe. 21 Bonso, a nɔ-eŋ da ba kyebe balaŋ naŋ da waa puoru neŋkponni zie, kyɛ Onɔ da waa la puoru neŋkpoŋ ne nɔ-eŋ a saŋ na Naaŋmen naŋ da yeli ko O: “A Daŋna eŋ la O noɔre kyɛ kon leɛ O teɛroŋ: ‘Fo e la puoru neŋkpoŋ tegteglɛ, a tu a Mɛlkezɛdɛk gbɛbogri tuubu.’ ” 22 A nɔ-eŋ ŋa zuiŋ, Yesu da waa la a neɛ naŋ na e ka nɔlaŋ velaa sereŋ wa. 23 Yelmeŋɛ, a puoru neŋkponni bama taaba da bebe la yaga lɛ, a kũũ naŋ da maŋ pigi ba sori zuiŋ. 24 Kyɛ Onɔ, O naŋ na bebe tegteglɛ, O da kpɛ la puoru neŋkponnuŋ naŋ kon tõɔ̃ leɛ. 25 A lɛ poɔ, O na tõɔ̃ sereŋ faa la balaŋ zaa naŋ wa Naaŋmen zie a yi O puoriŋ, kyɛ tõɔ̃ maŋ sɔrɔ Naaŋmen korɔ ba, O naŋ voorɔ tegteglɛ zuiŋ. 26 Bonso a puoru nenkponni zusobɔ ŋa tɔ seŋ te la. O waa la nenkyerete naŋ ba taa faaloŋ bee dɛgre zaa. O ba meŋ poɔ yelbebe deme poɔ, kyɛ Naaŋmen da iri O la ka O do gaŋ a sazu zaa. 27 A ba fere ka O maŋ maale bɔɔre bebiri zaa a na O puoru neŋkponni zudeme taaba naŋ maŋ erɛ. A ba fere ka O piili maale bɔɔre a ko omeŋɛ yelbebe, kyɛ pãã e lɛ ko a nobɔ zaa yelbebe. Bonso, O da e la lɛ dayenaa a saŋ na O naŋ da de Omeŋɛ maale ne bɔɔre. 28 Bonso, a nɔbinnaa la maŋ iri nensaaleba naŋ bɔŋ baaloŋ ka ba waa puoru neŋkponni zudeme, kyɛ a nɔ-eŋ yelbiri naŋ tu a nɔbinnaa puoriŋ la iri a Bidɔɔ naŋ ta O tao zie tegteglɛ.
81 Aŋa la a yɛlɛ ama te naŋ yeli yelzu: Te taa la a puoru neŋkponni zusobɔ ŋa tɔ naŋ zeŋ a Gandaaloŋ Naa, naŋ be a tenvelaa poɔ, dakogo nudoroŋ zie. 2 O meŋ e la tontonɔ a zikyerete ne a puoru sɛge meŋɛ poɔ, a sɛge na a Daŋna naŋ da iri, ka a ba e a nensaala iruu. 3 Ba iri la puoru neŋkponni zusobɔ kaŋ zaa ka o na tõɔ̃ tere kyɔgtaare ane bɔɔre. A lɛ zuiŋ la ka a fere ka a neɛ ŋa meŋ taa bon kaŋ na tere. 4 Bonso, ka Onɔ da wa be a teŋɛ zu, O da kon waa puoru neŋkpoŋ, bonzuiŋ puoru neŋkponni bebe la naŋ tere kyɔgtaare a seŋ na a nɔbinnaa naŋ yeli. 5 A be na ba naŋ toŋ ba tomɔ waa la a na tenvelaa boma mannewuluu ne dasuoluŋ kaŋ. Lɛ la so ka Naaŋmen da kpãã Moses, a saŋ na o naŋ da kyɔgre ka o maale a puoru sɛge, a yeli, “Kaa velaa, ka fo maale bon zaa ka a waa lɛ N naŋ da manne wuli fo a taŋ zu.” 6 Kyɛ pampana ŋa, O nyɛ la tomɔ naŋ taa tɔnɔ gaŋ, ne lɛ O meŋ naŋ e a nɔlaŋ naŋ gaŋ dikyeenɛ. Ba da maale la a nɔlaŋ ŋa biŋ a pollo velaa zu. 7 Bonso, ka a nɔlaŋ danwẽɛ̃ sobɔ da ba taa saŋnaa zaa, ba da kon tõɔ̃ bɔ zie ko a ayi sobɔ. 8 Kyɛ O naŋ da nyɛ la saŋnaa a nobɔ zie, Naaŋmen da yeli la: “Kyɛllɛ, a bebiri tara la, a Daŋna la yeli, ka N na maale nɔlaŋ paala ane a Israel yideme ane a Gyuda yideme. 9 A kon waa na a nɔlaŋ N naŋ da maale ne ba saamine, a bebiri na poɔ, N naŋ da nyɔge ba a taa ba yi ne Egyept poɔ, bonzuiŋ ba da ba kyãã tuuro N nɔlaŋ ka N da leɛ N puori ko ba, a Daŋna la yeli. 10 Ŋa la a nɔlaŋ N naŋ na maale ne a Israel yideme a bebie na puoriŋ, a Daŋna la yeli. N na de la N nɔbinnaa eŋ ba teɛroŋ poɔ kyɛ ŋmaa eŋ a ba sukyie poɔ. N na waa la ba Naaŋmen, ka ba meŋ waa N nobɔ. 11 Neɛ kon leɛ wuli o tasobɔ, bee neɛ kon wuli o yɔɔ, a yele, ‘Bɔŋ a Daŋna,’ bonso ba zaa na bɔŋ Ma la, a yi a ba nembilii zaa a te ta a ba nembɛrɛ zaa zie. 12 N na di la a ba yelbatori suuri ko ba kyɛ kon leɛ teɛrɛ a ba yelbebe ne ba nɔkondeu togtogi.” 13 O naŋ da boɔle aŋa, “nɔlaŋ paala,” O de la ka a danwẽɛ̃ sobɔ saŋ tɔle la. Kyɛ a bon na naŋ nyaŋ kyɛ kore, a kon kɔɔre kyɛ ka o bɔre.
91 A lɛ pãã, a nɔlaŋ danwẽɛ̃ sobɔ da sereŋ taa la puoru tonnɔe ne teŋɛ zu puoru zikyerete. 2 Bonso, ba da maale la a puoru sɛge kaŋ. A danwẽɛ̃ die poɔ la ka a kaneane dɔgloo zie be, ane a tabol, ane a boroboro na ba naŋ maŋ biŋ Naaŋmen niŋe soɔ. Ba da maŋ boɔle la a zie ka a zikyerete. 3 A pɛn-gyera ayi sobɔ puoriŋ la ka die kaŋ meŋ be, ba naŋ maŋ boɔle ka a zie naŋ e kyerete zuo. 4 Be la ka ba maŋ biŋ salema lalee kaŋ (a lalee na poɔ la ka ba maŋ nyege a bonnyuuri), ane a nɔlaŋ daga naŋ pɔge o zaa ne salema. A daga ŋa poɔ la ka a manna salema doglee da be ane Aaron daa naŋ da taa tepoore, ane a nɔlaŋ kusipɛle. 5 A eŋno zaa kyɛrobem da be la a daga ŋa zu a ligi pɔge a daga yelbebe yɔɔre pɔgraa. Kyɛ te kon tõɔ̃ manne a yɛlɛ ama zaa ko yɛ pampana ŋa. 6 A saŋ na ba naŋ da maale biŋ a ama zaa, a puoru neŋkponni da maŋ kpɛ la a sɛge danwẽɛ̃ die te toŋ ba tomɔ. 7 Kyɛ a puoru neŋkponni zusobɔ, o yoŋ, da maŋ kpɛ la a die ayi sobɔ dayenaa yuoni zaa. Kyɛ o kon kpɛ be a ba taa zẽẽ; ana la ka o maŋ kpɛ te tere ko omeŋɛ ane a nobɔ yelbebe na ba naŋ maale kyɛ ba bɔŋ. 8 A ŋaa puoriŋ, a Sekyerete da wuli la ka a sori na naŋ kpɛ a zie naŋ e kyerete zuo da ba sãã sɛre, a puoru sɛge danwẽɛ̃ sobɔ naŋ kyãã are zuiŋ. 9 A ŋaa da e la bommannaa a saŋ ŋa poɔ, a saŋ na ba naŋ tere kyɔgtaare ne bɔɔre naŋ kon tõɔ̃ maale a neɛ na naŋ tere ka o waa nensoŋ a o poteɛroŋ poɔ. 10 Ama zaa maŋ kyaare ne la bondirii, ne bonnyuuri, ne pɛgebo eroŋ mine, ane a eŋganoŋ yɛlɛ nɔe zaa ba naŋ da biŋ ka ba tu a te ta a saŋ na boma zaa naŋ na leɛ waa bontori. 11 Kyɛ Kristo da wa e la a bonveɛle naŋ na wa puoru neŋkponni zusobɔ, a yi a puoru sɛge naŋ zuo kyɛ ta o tao zie puoriŋ. A sɛge na ba e bon na ba naŋ maale ne ba nuuri, a wuli ka o ba yi a bon-iraa ŋa zie. 12 Kristo da ba kpɛ a zikyerete ne boore ne naabilii zẽẽ, kyɛ O da kpɛ ne la Omeŋɛ zẽẽ dayenaa yoŋ, ne lɛ O naŋ da nyɛ a leɛ-yɔɔ-de faabo naŋ kon bɔŋ baare a ko te. 13 Ka ba naŋ wa de naadɛɛ bee boore zẽẽ ane naasalee tampɛloŋ a wa mere balaŋ naŋ taa dɛgre, ka a iri ba ka ba waa parepare a ba eŋganoŋ eŋɛ, 14 wolɔ pãã la ka Kristo zẽẽ, Onɔ naŋ ba taa zidɛgre zaa, naŋ da de Omeŋɛ ko Naaŋmen a yi a Seɛ naŋ kon bɔŋ baare zie, na tõɔ̃ e zuo lɛ kyɛ pɛge a tomɔ naŋ wa ne kũũ a yi te poteɛroŋ poɔ, ka te na tõɔ̃ tonɔ korɔ a Naaŋmen voora. 15 A ŋaa zuiŋ la ka O waa a nɔlaŋ paala dikyeenɛ, ka balaŋ Naaŋmen naŋ boɔle na nyɛ a gbandiruu naŋ kon bɔŋ baare polloo—O naŋ da kpi ko balaŋ naŋ da waa nɔkonde deme a nɔlaŋ danwẽɛ̃ sobɔ poɔ, a pãã ko ba leɛ-yɔɔ-de faabo. 16 A zie na a gbandiru nɔlaŋ naŋ be, be meŋ la ka a fere ka a neɛ na naŋ da maale a nɔlaŋ ka o kpi. 17 Bonso, a gbandiru nɔlaŋ yɛlɛ taa la pare yoŋ ka neɛ wa kpi. A nɔlaŋ ba taa faŋa zaa ka a kaŋ naŋ da maale o wa kyãã voorɔ. 18 A lɛ poɔ, ba da ba maale biŋ a nɔlaŋ danwẽɛ̃ sobɔ ka zẽẽ ba kyebe. 19 A saŋ na Moses naŋ da wa yeli a nɔe-teroo zaa a ko a nobɔ zaa a seŋ na a nɔbinnaa naŋ yeli, o da de la naabilii ne boore zẽẽ laŋ ne kõɔ̃ ne pekɔɔloŋ pɛnzeɛ, ane hesop tambir, a mere a nɔbinna ganvaare ane a nobɔ zaa, 20 a yeli, “Ŋa la a nɔlaŋ Naaŋmen naŋ da maale biŋ ko yɛ, zẽẽ.” 21 A lɛ meŋ poɔ, o mere la ne zẽẽ a puoru sɛge laŋ ne a puoru sɛge tonton boma zaa. 22 A yi a nɔbinnaa zie la ka ba pɛge boma yaga parepare ne zẽẽ. Ka zẽẽ ba kyiri, yelbebe suuri diu kyebe. 23 A lɛ poɔ, a fere la ka ba pɛge a tenvelaa boma tɔgloo ka a waa parepare ne a boma ama. Kyɛ a tenvelaa boma meŋɛ zie, a fere la ka ba pɛge a ne bɔɔre naŋ zuo ama. 24 Bonso, Kristo da ba kpɛ a zikyerete nensaala nuuri naŋ maale, naŋ e a zikyerete meŋɛ tɔgloo, kyɛ O kpɛ la a tenvelaa meŋɛ ka O tõɔ̃ are, a pampana ŋa, a Naaŋmen niŋe soɔ a te zuiŋ. 25 O da ba kpɛ be ka O terɛ Omeŋɛ gbɛɛ yaga zaa, a na a puoru neŋkponni zusobɔ naŋ maŋ kpeɛrɛ a zikyerete yuoni zaa ne zẽẽ naŋ ba e o soobo. 26 Ka a na e lɛ, Kristo da naa nyɛ woore gbɛɛ yaga a yi a paaloŋ pare biŋnu saŋ. Kyɛ pampana, a saŋ baaroo saŋ, O da sãã la dayenaa ka O wa iri yelbebe bare, O naŋ da de Omeŋɛ maale ne bɔɔre. 27 A na ba naŋ da maale biŋ ka nensaala kaŋ zaa na kpi la dayenaa yoŋ, kyɛ ka a puoriŋ o pãã na kyaare ne sɛrɛɛ diu, 28 lɛ ka ba meŋ da tere Kristo dayenaa yoŋ ka O tuo nobɔ yaga yelbebe gaa ne. O na leɛ sãã la a boyi saŋ, ka yelbebe kon kyebe, kyɛ O na de faabo ko balaŋ zaa naŋ kyɛllɛ O ne kyelloo.
101 A nɔbinnaa naŋ taa a bonveɛle naŋ na wa dasuoluŋ, kyɛ ba e a boma ama meŋɛ waaloŋ, kon bɔŋ maale balaŋ naŋ sɛre ta ka ba tõɔ̃ ta ba tao zie ne a bɔɔre ama, a bɔɔre ba naŋ maŋ maale yuoni yuoni zaa. 2 Ka ana da naa tõɔ̃ e a lɛ, ba da kon bare a bɔɔre ama maaloo bee? Bonso, a puorpuoribo da naa kon leɛ taa a yelbebe teɛroŋ ka ba naŋ da nyɛ pɛgebo a yi parepare. 3 Kyɛ a bɔɔre ama poɔ la ka ba maŋ leɛ teɛre ba yelbebe yuoni zaa poɔ. 4 Bonso, a naadɛɛ ne boore zẽẽ kon bɔŋ iri yelbebe bare. 5 A lɛ poɔ, a saŋ na Kristo naŋ da wa a donɛɛ poɔ, O da yeli la: “Bɔɔre maaloo ane a bontere, Fo da ba boɔrɔ, kyɛ eŋgan la ka Fo da maale ko Ma; 6 a bontere na vũũ naŋ di ane a yelbebe bɔɔre, Fo poɔ da ba pɛle ne. 7 Kyɛ ka N pãã yeli, ‘Nyɛ Ma, N wa la—a na ba naŋ ŋmaa N yɛlɛ a ganvaare poɔ— N wa la, Naaŋmen, ka N wa e a Fo boɔbo.’ ” 8 O daŋ yeli la, “Bɔɔre maaloo ane bontere, bontere na vũũ naŋ di, ane yelbebe bɔɔre, Fo da ba boɔrɔ, ka Fo poɔ meŋ da ba pɛle ne a” (ana zaa ba naŋ maŋ tere ka a seŋ a nɔbinnaa). 9 O pãã da yeli la, “Nyɛ Ma, N wa la, Naaŋmen, ka N wa e a Fo boɔbo.” O da iri la a danwẽɛ̃ sobɔ bare ka O na tõɔ̃ e ka a ayi sobɔ are. 10 A yi O boɔbo ŋa zie la ka Naaŋmen iri te biŋ, a yi a Yesu Kristo eŋgan teroo O naŋ tere ko neɛ zaa dayenaa yoŋ. 11 Puoru neŋkponni kaŋ zaa maŋ are la bebiri zaa a toŋ o tomɔ kyɛ la tere a bɔɔre na naŋ kon bɔŋ iri yelbebe bare. 12 Kyɛ a dɔɔ ŋa, O naŋ da tere a yelbebe bɔɔre yenaa naŋ bebe tegteglɛ baare, O da zeŋ la a Naaŋmen nudoroŋ zie. 13 A lɛ puoriŋ, O gu la a saŋ na O dɔndɔnne naŋ na waa O gbɛɛ dakogo. 14 Bonso, a yi bontere yenaa yoŋ zie la ka O maale balaŋ na Naaŋmen naŋ iri biŋ ka ba ta ba tao zie tegteglɛ. 15 A Sekyerete meŋ di la danseɛ ko te, O naŋ daŋ yeli: 16 “Ŋa la a nɔlaŋ ka N na maale ne ba a bebie ana puoriŋ, a Daŋna la yeli. N na eŋ la N nɔbinnaa a ba sukyie poore, kyɛ a ba teɛroŋ poɔ la ka N na ŋmaa a.” 17 Kyɛ O pãã leɛ yeli la: “A ba yelbebe ane nɔkondeu, N kon leɛ teɛre a.” 18 Kyɛ benee Naaŋmen naŋ di a yɛlɛ ama suuri tere, yelbieri bɔɔre teroo zaa ba la kyebe. 19 A lɛ poɔ, yɔɔmine, te naŋ taa sori ka te kpɛ a zikyerete kperaa lɛ, a yi a Yesu Kristo zẽẽ 20 ane a sori paala naŋ voorɔ O naŋ da yuo ko te a tukpeɛbo poɔ pɛn-gyeraa naŋ e O eŋgan, 21 kyɛ te meŋ naŋ taa puoru neŋkponni zusobɔ naŋ kaara a Naaŋmen yiri, 22 yɛ vɛŋ ka te sɛre ta Naaŋmen zie ne sukyimeŋɛ, ne sagdeu naŋ are kpẽã, O naŋ da mere a te sukyie a iri a potuoluŋ bare a te teɛroŋ poɔ, kyɛ pɛge te eŋgama ne kõɔ̃ soŋ. 23 Yɛ vɛŋ ka te nyɔge taa a kyello teɛroŋ te naŋ sage gbeŋgbeŋ, bonso, Onɔ naŋ polle taa la yelmeŋɛ milluu. 24 Vɛŋ ka te meŋ teɛre nyɛ lɛ te naŋ na tõɔ̃ dɔrɛ eŋ taaba, a nɔmmo ane tonveɛle yɛlɛ poɔ. 25 Yɛ vɛŋ ka te ta bare ka te laŋ taa a na ba mine naŋ maŋ erɛ, kyɛ vɛŋ ka yɛ mɔglɔ taaba kyɛ meŋ e a lɛ yaga ka yɛnee wa nyɛ a bebiri ka o tara. 26 Bonso, ka tenee taa a yelmeŋɛ bɔmmo kyɛ pãã iri ka te maale yelbebe, yelbieri bɔɔre maaloo ba la kyebe, 27 kyɛ a kyɛre la ka te kyɛlle ne dambẽɛ̃ a sɛrɛɛ diu daare ane vũũtoloŋ naŋ na di Naaŋmen dɔndɔnne. 28 Neɛ na zaa naŋ ba eŋnɛ Moses nɔbinnaa, kpi la ka nyonono kyebe a yi danseɛ deme bayi bee bata mannoo poɔ. 29 Boŋ la ka yɛ teɛre? Wolɔ pãã la a dɔgroŋ na seŋ a ko a neɛ na sobɔ naŋ seŋ dɔgroŋ, naŋ maŋ nɛbre a Naaŋmen Bidɔɔ binne HIBIRU 10:30 teŋɛ soɔ, a de a nɔlaŋ zẽẽ naŋ e ka Naaŋmen iri o biŋ, ka a waa boŋkɛkɛ, kyɛ kpɛgre a nɔndeteroo Seɛ? 30 Te bɔŋ la a Onɔ naŋ da yeli, “Maa so a faaloŋ leɛ-yɔɔre; N na leɛ yɔɔ la,” kyɛ leɛ yeli, “A Daŋna na di la O nobɔ sɛrɛɛ.” 31 A sereŋ e la dambẽɛ̃ yɛlɛ ka te le a Naaŋmen naŋ voorɔ nuuri poɔ. 32 Yɛ teɛre a bebie naŋ tɔle, a saŋ na yɛ naŋ da kpɛ a kyãã baare, lɛ yɛ naŋ da are kpẽã a moɔrɔ yaga a woore poɔ. 33 Amine kaŋ la ka ba da maale yɛ vi deme a to yɛ zomɔ kyɛ dɔgre yɛ a nobɔ niŋe soɔ; amine kaŋ la ka yɛ da waa a balaŋ ba meŋ naŋ da e a lɛ taaba. 34 Yɛ da sereŋ taa la nyonono n zie, a N naŋ da be banzɔlɔ poɔ, kyɛ taa popeɛloŋ a saŋ na ba naŋ faa kyɛ zu a yɛ boma, bonzuiŋ yɛ da bɔŋ la ka yɛnee taa la yɛmenne bonveɛle naŋ zuo kyɛ na kɔɔre a tenvelaa poɔ. 35 A lɛ poɔ, yɛ ta lɔɔ yɛ sukyikpẽã bare, naŋ taa tɔnɔ yaga. 36 Bonso, a seŋ la ka yɛ taa kannyiri, ka yɛnee wa e a Naaŋmen boɔbo baare, yɛ na tõɔ̃ nyɛ la a bon na O naŋ da polle. 37 Bonso, a kyɛ la fẽẽ, “Onɔ naŋ waara na wa la, kyɛ O kon kɔɔre. 38 Kyɛ a yeltori sobɔ na voorɔ la a sagdeu zuiŋ. Kyɛ ka a neɛ na naŋ sɛre o puoriŋ, N poɔ kon pɛle ne o.” 39 Kyɛ tenee ba poɔ a balaŋ naŋ maŋ sɛre ba puori ka ba kpɛ saŋ-baroo poɔ, kyɛ te poɔ la balaŋ naŋ sage kyɛ nyɛ vooroŋ faabo.
111 Kyɛ sagdeu e la bɔmmo kpẽã a te niŋe bomboɔre teɛroŋ poɔ, ne a bon na te naŋ ba nyɛ mannoo. 2 Bonso, sagdeu zuiŋ la ka a teŋkoroŋ deme da nyɛ yuori. 3 Sagdeu la vɛŋ ka te bɔŋ ka a yi Naaŋmen yelbir zie la ka O da maale a donɛɛ zaa, ka a bon na te naŋ nyɛ da ba maale ne bon na naŋ sãã. 4 Sagdeu la vɛŋ ka Abel maale bɔɔr soŋ ko Naaŋmen gaŋ lɛ Kaen naŋ maale. Ana poɔ la ka o da nyɛ danse-diu ka o e la yeltori sobɔ, Naaŋmen naŋ da di o bonteroo danseɛ. A meŋ yi a ana poɔ la ka o kyãã yele, ne lɛ zaa o naŋ kpi. 5 Sagdeu la vɛŋ ka Ɛnok da nyɛ iruu a yi a vooroŋ deme poɔ, ka o da ba nyɛ kũũ zaa. Ba da kon bɔŋ nyɛ o, bonso, Naaŋmen da de o la. Kyɛ a saŋ na o naŋ da ba iri yi sɛre, O da taa la danse-diu ka onɔ la pɛle Naaŋmen poɔ. 6 Kyɛ ka sagdeu kyebe, te kon tõɔ̃ bɔŋ e ka Naaŋmen poɔ pɛle, bonzuiŋ a fere la ka a neɛ na naŋ waara O zie ka o sage de ka O bebe la kyɛ ka O maŋ de yɔɔre ko balaŋ naŋ sereŋ maŋ bɔ O. 7 Sagdeu la vɛŋ ka Noa, Naaŋmen naŋ da kpãã o a kyaare ne a yɛlɛ na o naŋ da ba nyɛ sɛre, ka o da zoro Naaŋmen kyɛ maale gbori kpoŋ ka o na tõɔ̃ faa o yideme. O naŋ e a lɛ, O da di la a paaloŋ deme sɛrɛɛ a de ka ba seŋ saŋ-baroo. A meŋ yi o sagdeu zie la ka o da waa a yeltoruŋ gbandire. 8 Sagdeu la vɛŋ ka Abraham, a saŋ na Naaŋmen naŋ da boɔle o ka o gaa a zie na naŋ na waa o gbandiruu, ka o de Naaŋmen noɔre. Ne lɛ zaa o naŋ da ba bɔŋ benee zaa na la ka o gɛrɛ, kyɛ o da gaa la. 9 Sagdeu la vɛŋ ka o gaa te kpeɛrɛ a tempollaa poɔ a na saana naŋ be tensaana poɔ. O da kpeɛrɛ la sɛgre poɔ a na Isaak ne Gyakob, naŋ waa a polloo na gbandirebe laŋ ne o. 10 Bonso, o da kaara la nimitɔɔre ka o nyɛ a teŋɛ na naŋ taa pare biŋnu, ka a teŋɛ pare binnee ne a meɛrɛ la Naaŋmen. 11 Sagdeu meŋ la vɛŋ ka Sara meŋɛ da nyɛ faŋa ka o tõɔ̃ taa poɔ a kyɛ pãã dɔge bie, ne lɛ zaa o naŋ da kore zuo, bonzuiŋ o da sage de la ka Onɔ naŋ da polle meŋ waa la a sobɔ na o naŋ na tõɔ̃ dɛlle. 12 A pãã yi la nenyenaa zie, ne lɛ o naŋ peɛle kũũ, ka a bibiir o naŋ da dɔge da waa yaga a seŋ ŋmarbie naŋ be sazu ne biire naŋ be a mannoɔre, neɛ naŋ kon bɔŋ sɔre. 13 A bama zaa da be la sagdeu poɔ te ta ba kũũ. Ba da ba de a boma O naŋ da polle, kyɛ ba da nyɛ a la a ba nimitɔɔre, a de ka a na wa la kyɛ nyɔge a polloo teɛroŋ taa. Bamenne meŋ da sage yeli ka ba waa la saama ane nɔɔre a teŋɛ zu. 14 Balaŋ naŋ maŋ yele ama taaba, maŋ sereŋ wuli ka ba boɔrɔ la bamenne teŋɛ. 15 Yelmeŋɛ la, ka ba naŋ da maŋ leɛ teɛrɛ a teŋɛ na ba naŋ da yi, ba da naa tõɔ̃ taa la vuo ka ba leɛ gaa be. 16 Kyɛ ba da boɔrɔ la teŋɛ naŋ seɛ, a wuli ka sazu teŋɛ kaŋ la. A lɛ poɔ, Naaŋmen ba zoro vi ka ba boɔle O ka ba Naaŋmen, bonso, O daŋ kyɔgre la teŋɛ kaŋ ko ba. 17 Sagdeu la vɛŋ ka Abraham, a saŋ na o naŋ da kpɛ gyennoo poɔ, da tere Isaak a na bɔɔre teroo. Onɔ naŋ da taa a polloo, da tere la o bidɔɔ yenaa yoŋ a na bɔɔre teroo, 18 ne lɛ zaa o zie la ka O da yeli, “Isaak puoriŋ la ka fo bibiiri na yi wa.” 19 O da de la ka Naaŋmen na tõɔ̃ seŋ o la a yi kũũni poɔ, kyɛ waaloŋ kaŋ poɔ, o da sereŋ leɛ nyɛ la o bie a yi kũũni poɔ. 20 Sagdeu la vɛŋ ka Isaak maale Gyakob ne Esau ne o noɔre a kyaare ne a yɛlɛ naŋ na wa. 21 Sagdeu la vɛŋ ka Gyakob, a saŋ na o naŋ da kpiire, maale Gyosɛf bidɔbɔ bayi zaa, a puori Naaŋmen a saŋ na o naŋ da ti o dagolo zu. 22 Sagdeu la vɛŋ ka Gyosɛf, a saŋ na o naŋ da kpiire, da yeli ka a Israel deme na yi la Egyept poɔ, kyɛ meŋ tere noɔre a kyaare ne o kɔbɔ. 23 Sagdeu la vɛŋ ka Moses dɔgrebɔ, a saŋ na ba naŋ da dɔge o, ka ba da sɔgle o kyuuri ata, bonzuiŋ ba da nyɛ la ka o e bivelaa, ka ba meŋ da ba zoro a naa nɔteroo dambẽɛ̃. 24 Sagdeu la vɛŋ ka Moses, a saŋ na o naŋ da baa, da zagre ka ba boɔle o ka Faaro pɔɔyaa bidɔɔ. 25 Kyɛ o da iri la ka o nyɛ woore laŋ ne a Naaŋmen nobɔ kyɛ bare a yelbieri noɔ naŋ kon kɔɔre. 26 O sage de la ka a vi o naŋ da nyɛ a Kristo zuiŋ, ka a waa bontaroŋ yaga gaŋ a Egyept naboma zaa, bonzuiŋ, o da taa la o yɔɔre teɛroŋ yoŋ. 27 Sagdeu la vɛŋ ka o zo yi Egyept poɔ, kyɛ da ba zoro a suuri a naa naŋ da nyɛ. O da taa la kannyiri a are kpẽã, o naŋ da nyɛrɛ a sobɔ na neɛ naŋ kon bɔŋ nyɛ. 28 Sagdeu la vɛŋ ka o maŋ dire Gaŋ Baroo ne zẽẽ meroo, ka a sobɔ na naŋ saŋ a bidandɔgraa bare da kon bɔŋ tɔ ba. 29 Sagdeu la vɛŋ ka ba da kpɛ gaŋ a Mane Zeɛ a na ba naŋ kyene teŋkuo zu. Kyɛ a Egyept deme naŋ da boɔrɔ ka ba e a lɛ, ba zaa da nyu la kõɔ̃ kpi. 30 Sagdeu la vɛŋ ka a Gyɛreko dankyeme le, a nobɔ naŋ da kyeŋ viiri a beri ayopõĩ naŋ wa baare. 31 Sagdeu la vɛŋ ka Rahab, naŋ e tuutuu, da ba bɔre wɛ ne a balaŋ naŋ da ba sage de, o naŋ da tuori de ne `maaroŋ a balaŋ ba naŋ da eŋ ka ba wa sɔgle kaara ba yɛlɛ. 32 Kyɛ boŋ la ka N na leɛ yeli? A saŋ kyebe ka N na tõɔ̃ yeli Gedeon, Barak ne Samson ne Gyɛfeta, David ne Samuel, ane a Ŋmen-noɔr deme yɛlɛ zaa. 33 Sagdeu la vɛŋ ka ba moɔrɔ kyɛ tõɔ̃ naaloŋ parɛɛ zaa, a meŋ maŋ tonɔ yeltoruŋ tomɔ, kyɛ nyɛ a boma Naaŋmen naŋ da polle; ba pɔge la gbeŋni nɔe, 34 a kpinni vũũ zeɛlɛ faŋa, kyɛ ŋmore yi a zɔɔre soɔ noɔre, a yi baaloŋ poɔ kyɛ nyɛ kpẽã. Ba waa la neŋkpeɛne a zɔɔre poɔ, a digi sogyasaama bare. 35 Pɔgɔbɔ da leɛ de la ba kuuni ka ba leɛ voorɔ. Ba da nyɔge la ba mine fɔbe, kyɛ ba da ba sagra ka ba bare ba, ka ba na tõɔ̃ nyɛ kũũ leɛ-iruŋ naŋ seɛ. 36 Ba da e la ba mine la kyɛ fɔbe ba, kyɛ ka ba da eŋ ba mine banzɔlɔ a de ba eŋ pigu die poɔ. 37 Ba da za ba la; ba da wɛre ba la ziiri ayi; ba da gyenne ba la; ba da ko ba la ne zɔɔre soɔ. Ba da yoɔrɔ ne la pegama ane bogama bonsuuri, a ba taa bon zaa kyɛ maŋ be yelfere poɔ; ba da e la efaare ko ba, 38 kyɛ a donɛɛ da ba seŋ ka ba be be. Ba da yoɔrɔ la wɛgyaŋ poɔ ane a tanne zu. Ba da maŋ kpeɛrɛ la piiri ne teŋɛ soɔ bogri poɔ. 39 Kyɛ bama zaa, ne lɛ ba naŋ da nyɛ yuori a ba sagdeu puoriŋ, ba da ba nyɛ a bon na Naaŋmen naŋ polle. 40 Naaŋmen naŋ da biŋ bon kaŋ naŋ waa velaa gaŋ lɛ a ko te, ba kon tõɔ̃ ta a ba tao zie ka tenee ba poɔ a ba poɔ.
121 A lɛ poɔ, a danseɛ deme yaga naŋ gyilli te a na zanzugo kpoŋ, yɛ vɛŋ ka te lɔɔ bontegroŋ zaa ane yelbieri naŋ maŋ pigi te bare, kyɛ vɛŋ ka te zo ne kannyiri a zoobu na ba naŋ da maale biŋ ko te. 2 Yɛ vɛŋ ka te de te nimie eŋ Yesu, a te sagdeu piiluu maala ane te sagdeu baaroo maala, Onɔ naŋ da are kpẽã a taa kannyiri a dagara zu, a noɔ na Naaŋmen naŋ da biŋ O niŋe soɔ zuiŋ. O da ba teɛrɛ a dagara vi, kyɛ zeŋ a Naaŋmen naaloŋ dakogo nudoroŋ zie. 3 Yɛ teɛre Onɔ naŋ da are kpẽã a kyaare ne a yelbebe deme yelbifaare, ka lɛ naane, yɛ na bale la kyɛ pãã bare kyelloo zaa a yɛ vooroŋ poɔ. 4 Yɛ da ba are kyaare ne yelbebe a te ta a zẽẽ kyiruu, yɛ naŋ da moɔrɔ ne a. 5 Kyɛ yɛ meŋ yinni la a sukyidiibu yelbiri naŋ wuli yɛ a na bidɔbɔ: “N bidɔɔ, ta de Naaŋmen wulkpẽã ka a e bonweɛlɛ kyɛ bare kyelloo ka Onɔ wa nyare fo zu, 6 bonso, a Daŋna maŋ dɔgre la balaŋ O naŋ nɔŋ kyɛ fɔbe bidɔɔ zaa o naŋ sage de.” 7 Yɛ are kpẽã a dɔgroŋ wuluu poɔ; Naaŋmen de yɛ la a na bidɔbɔ. Bidɔɔ buo la ka a saa ba wuli ne dɔgroŋ? 8 Ka yɛnee ba wa nyɛ dɔgroŋ wuluu (a wuluu na neɛ zaa naŋ maŋ nyɛ), yɛ pãã waa la biyɔmɔ kyɛ ba e bidɔmenne. 9 A lɛ meŋ poɔ, a nensaaloŋ poɔ, te taa la saamine naŋ da maŋ wuli te ne dɔgroŋ, kyɛ ka te da eŋnɛ ba ne a lɛ zaa. A ba gaŋ ka te sigri temenne a seere Saa zie kyɛ voorɔ bee? 10 Te saamine da sereŋ wuli te la ne dɔgroŋ bebie mine, a seŋ lɛ ba naŋ boɔrɔ; kyɛ Naaŋmen wuli te la ne dɔgroŋ ka a taa tɔnɔ ko te, ka te na tõɔ̃ waa O kyereteluŋ pontaaba. 11 Dɔgroŋ wuluu ba nomɔ a saŋ na poɔ, kyɛ a waa la posaŋnaa. Ne lɛ zaa, a o puoriŋ, a maŋ wa ne la yeltoruŋ `maaroŋ wɔmɔ ko balaŋ naŋ da nyɛ a wuluu. 12 A lɛ poɔ, yɛ taane yɛ nuuri ane yɛ dumo naŋ ba taa kpẽã. 13 Yɛ maale yɛ gbɛɛ sobie ka a tori, ka a wɔɔre ta la bɔre yi a sori poɔ, kyɛ ka ba nyɛ sammo. 14 Yɛ zo tu `maaroŋ a kyaare ne nobɔ zaa, ane kyereteluŋ; ka ana ba kyebe neɛ zaa kon nyɛ a Daŋna. 15 Yɛ kaara velaa meŋ, ka neɛ kaŋ zaa ta be puoriŋ a Naaŋmen nɔndeteroo poɔ, kyɛ ka yeltuo nyagre zaa ta buli fere yɛ, a lɛ pãã e la ka yɛ yaga zie waa nendɛgɛ, 16 bee vɛŋ ka kaŋ zaa wa e peɛmo sobɔ, bee potuo sobɔ a na Esau, onɔ naŋ da koɔre o bidanwẽɛ̃ sobɔ gbannoŋ ka o tõɔ̃ nyɛ bondirii belaŋ di. 17 Yɛ zaa bɔŋ ka a ama puoriŋ, a saŋ na o naŋ da boɔrɔ ka o di a gbannoŋ maaloo, o saa da zagre o la bare. Bonso, o da ba nyɛ teɛroŋ leɛbo, ne lɛ zaa o naŋ da sereŋ bɔ a maaloo ne ŋmenaa kõɔ̃. 18 Yɛ ba ta a taŋ na yɛ naŋ na tõɔ̃ tɔ, vũũ naŋ dire; bee ta zisoɔ, lige, ane sɛseɛ kpoŋ, 19 bee a zie na a eelɛ konni bee kɔkɔre kaŋ naŋ yeli yelbie naŋ be. Balaŋ naŋ da woŋ a kɔkɔre da sɔrɔ la ka o ta leɛ yeli a yelbie ko ba, 20 bonso, ba da ba tõɔ̃ are kpẽã a noɔre ba naŋ da tere ko ba poɔ: “Ka wɛdonne zaa gba wa tɔ a taŋa, see ka ba za o ne kubo.” 21 A bon na ba naŋ da nyɛ da wa ne la dambẽɛ̃ yaga. Lɛ la so ka Moses da yeli, “N miine la yaga ne dambẽ .̃” 22 Kyɛ yɛ ta la a Zion taŋa zu ne a tenvelaa Gyɛrosalɛm, naŋ e a Naaŋmen voora teŋɛ. Yɛ ta la a zie na a malkere neɛ naŋ kon bɔŋ sɔre naŋ be, 23 ne a zie na a bidandɔgraa puoru deme naŋ maŋ laŋ taa, balaŋ yoe ba naŋ ŋmaa biŋ a tenvelaa poɔ. Yɛ ta la a zie na a nensaaleba zaa sɛrɛɛ dire Naaŋmen naŋ be, a zie na a yeltori deme naŋ ta ba tao zie seere naŋ be, 24 a zie na Yesu, a nɔlaŋ paala dikyeenɛ naŋ be, ane a zie na ba naŋ mere a zẽẽ naŋ maŋ yele yelveɛle gaŋ a Abel zẽẽ. 25 Yɛ kaara velaa ka yɛ ta zagre a Neɛ na naŋ yele. Bonso, ka balaŋ, naŋ da zagre Onɔ naŋ da yeli yɛlɛ a teŋɛ zu, da ba zo yi, wolɔ pãã la ka tenee na tõɔ̃ zo yi ka tenee wa leɛ te puori ko Onɔ naŋ yele yɛlɛ naŋ yi tenvelaa poɔ? 26 A saŋ na, O kɔkɔre da e la ka a teŋɛ zaa miine. Kyɛ pampana ŋa, O pollee la kyɛ yeli, “N na leɛ e la ka a boma zaa mii dayenaa, ka a kon e a teŋɛ zu yoŋ, kyɛ a sazu boma meŋ na mii la.” 27 A yelbir ŋa, “dayenaa” wuli ka Naaŋmen na iri la a bon na O naŋ na mii bare—a bon na O naŋ maale, kyɛ a bon na naŋ kon bɔŋ mii na kyãã are la a be. 28 A lɛ poɔ, te naŋ nyɛrɛ a naaloŋ naŋ kon bɔŋ miine, yɛ vɛŋ ka te teɛre a nɔndeteroo yɛlɛ kyɛ pãã tonɔ korɔ O ne vi ane dambẽɛ̃ zoobu ka O poɔ pɛle, 29 bonso, te “Naaŋmen e la vũũ naŋ dire.”
131 Yɛ vɛŋ ka yɛ kyãã nɔnɔ taaba a na yɔɔmine. 2 Yɛ ta yinni ka yɛ tuori saama velaa, bonso, ba mine naŋ da erɛ a lɛ da tuori la malkere kyɛ da ba bɔŋ ne ba. 3 Yɛ maŋ teɛrɛ balaŋ naŋ be pigu die poɔ, a na yɛ meŋ naŋ be banzɔlɔ eŋɛ, ane balaŋ naŋ nyɛ dɔgroŋ, a yɛ meŋ naŋ faa be eŋgama poore. 4 Kultaa taa la gyermɛ nobɔ zaa zie, ka a kultaa gado meŋ ba taa dɛgre zaa, kyɛ Naaŋmen na di la pẽɛ̃pẽɛ̃ efaare deme ane pẽɛ̃pẽɛ̃ dɔbɔ sɛrɛɛ. 5 Yɛ vɛŋ ka libimiinuu zaa kyebe a yɛ eroŋ poɔ, kyɛ taa popeɛloŋ ne a boma yɛ naŋ taa, bonso, Onɔ meŋɛ da yeli la, “N kon bɔŋ bare fo, bee bare fo, fo yoŋ.” 6 Lɛ la ka te na tõɔ̃ yeli kperaa lɛ, “A Daŋna la n sonsoŋnɔ; N kon zoro dambẽɛ̃. Boŋ la ka nensaala na tõɔ̃ e ko ma?” 7 Yɛ teɛre a yɛ ninderebe yɛlɛ, balaŋ naŋ maŋ yeli a Naaŋmen yelbir ko yɛ. Yɛ tɔgle ba sagdeu, a yɛ naŋ kaa nyɛ a ba nyɔvoe kyenoo baaro zie. 8 Yesu Kristo waa la lɛ O naŋ maŋ waa, zaameŋ, ane zenɛ, ane tegteglɛ. 9 Ta vɛŋ ka wulsaana kaŋ zaa tuo yɛ gaa ne. Bonso, a waa la velaa ka te e ka te sukyie are ne nɔndeteroo, ka a ba e ne bondirii naŋ ba taa tɔnɔ ko balaŋ naŋ maŋ di a. 10 Te taa la bɔɔr-maale altar kaŋ, ka balaŋ naŋ toŋ tomɔ a Ŋmen sɛge poɔ, ba taa sori ka ba di a be. 11 Bonso, a puoru neŋkponni zusobɔ naŋ da de a donne zẽẽ kpɛ ne a zikyerete poɔ a yelbebe zuiŋ, o da maŋ de la a donne na eŋgama nyege a ba weɛ duoruu zie yeŋe. 12 Kyɛ lɛ la ka Yesu meŋ da nyɛ woore a dendɔre yeŋe, ka O na tõɔ̃ iri a nobɔ biŋ, a yi a Omeŋɛ zẽẽ poɔ. 13 Yɛ pãã vɛŋ ka te yi gaa O zie a weɛ duoruu zie yeŋe, a te nyɛ a vi O naŋ da nyɛ. 14 Bonso, ane lɛ te naŋ ba taa teŋɛ naŋ ba taa baaro, te boɔrɔ la kaŋ naŋ na wa. 15 A lɛ poɔ, a yi O zie, yɛ vɛŋ ka te tere pugibu bɔɔre ko Naaŋmen tegteglɛ—a noɔre wɔmɔ naŋ maŋ sage ne O yuori. 16 Kyɛ yɛ ta yinni ka yɛ e eveɛle kyɛ la leɛ poŋ ne yɛ taaba, bonso a bɔɔre ama taaba la ka Naaŋmen poɔ na pɛle ne. 17 Yɛ sage de yɛ ninderebe nɔe, kyɛ sigre yɛmenne korɔ ba. Bonso, ba maŋ guuro la yɛ seere a na balaŋ naŋ maŋ manne ba yɛlɛ ko Naaŋmen. Sage de a ba nɔe ka ba na tõɔ̃ e lɛ ne popeɛloŋ, kyɛ ka posaŋnaa kyebe, bonso ama kon taa tɔnɔ ko yɛ. 18 Yɛ puori Naaŋmen ko te. Te bɔŋ la velaa ka te taa la poteɛro velaa, kyɛ te boɔrɔ la ka te meŋ erɛ soŋ yɛlɛ zaa poɔ. 19 N sɔrɔ yɛ la ka yɛ pãã puori ko ma ka N na tõɔ̃ leɛ wa yɛ zie wiẽũ lɛ. 20 Ka a `maaroŋ Naaŋmen, Onɔ naŋ da seŋ te Daŋna Yesu a yi a kuuni poɔ, naŋ e a Pekyeen Kpoŋ, a yi a nɔlaŋ naŋ kon bɔŋ baare zẽẽ, 21 ka O leɛ maale yɛ tonveɛle zaa poɔ ka yɛ na tõɔ̃ e O boɔbo, kyɛ erɛ a yɛ poɔ a bon na naŋ waa popeɛloŋ O nimie poɔ, a yi Yesu Kristo zie. O zie la ka eŋno be tegteglɛ. Amen. 22 Yɔɔmine, N sɔrɔ yɛ la ka yɛ dire kannyiri ne a n dɔre-eŋ yelbir, bonso N ŋmaa la yelbie fẽẽ ko yɛ. 23 N boɔrɔ la ka yɛ bɔŋ ka ba bare la te yɔɔ Temote. Ka onɔ wa te wa wiẽũ lɛ, N na beɛle o la wa nyɛ yɛ. 24 Yɛ puori a yɛ ninderebe zaa a laŋ ne a Ŋmendeme zaa. Balaŋ naŋ be Etale poɔ, toɔle yɛ la ba puoruu. 25 Nɔndeteroo be yɛ zaa zie. Amen.