2 KORENT
11 Pɔl, naŋ waa Yesu Kristo potuuro a Naaŋmen boɔbo poɔ, ane te yɔɔ Temote, A ko a Naaŋmen puoru deme naŋ be Kɔrent poɔ, laŋ ne a Ŋmendeme zaa naŋ be Akaya zaa poɔ: 2 Nɔndeteroo ane `maaroŋ be yɛ zie ka a yi te Saa Naaŋmen ane a Daŋna Yesu Kristo zie. 3 Pugibu be la Naaŋmen a te Daŋna Yesu Kristo Saa, a nyonono Saa, ane a sukyidiibu zaa Naaŋmen zie. 4 Onɔ la maŋ de sukyidiibu ko te a te yelfere zaa poɔ, ka te meŋ na tõɔ̃ de sukyidiibu na temenne naŋ de Naaŋmen zie, a ko balaŋ meŋ naŋ be yelfere zaa poɔ. 5 Bonso, a na a Kristo woore naŋ zuo te eŋɛ, lɛ la ka te sukyidiibu meŋ zuo a yi Kristo puoriŋ. 6 Kyɛ ka tenee be yelfere poɔ, a waa la lɛ a yɛ sukyidiibu ne faabo zuiŋ, ka a na tõɔ̃ e ka yɛ meŋ taa kannyiri a woore na zaa te meŋ naŋ nyɛ poɔ. Ka tenee nyɛ sukyidiibu, a meŋ waa la lɛ a yɛ sukyidiibu ne faabo zuiŋ. 7 Te kyelloo a te niŋe teɛroŋ poɔ kyaare ne yɛ, waa la gbeŋgbeŋ, bonzuiŋ, te bɔŋ ka a seŋ la lɛ yɛ naŋ poŋ ne te a woore poɔ, lɛ meŋ la ka yɛ na poŋ ne te a sukyidiibu poɔ. 8 Te ba boɔrɔ ka yɛ ta bɔŋ, yɔɔmine, a yelfere na te naŋ nyɛ a Asia paaloŋ poɔ. Te da be la yeltuo puliŋ naŋ gaŋ te faŋ, ka te bare kyelloo zaa a te nyɔvoe poore gba. 9 Yelmeŋɛ, a tenee poore poɔ, te da teɛre la ka ba da de la ka te seŋ la kũũ. Kyɛ ama e la ka te ta dɛlle temenne zie kyɛ Naaŋmen naŋ maŋ seŋ kuuni zie. 10 O da faa te la yi a kũũ kpoŋ kaŋ poɔ, kyɛ kyãã faara te. O eŋɛ la ka te teɛrɛ ka O na kyãã faa te la. 11 Yɛ meŋ maŋ soŋ te la ne lɛ yɛ naŋ maŋ puori ko te. Lɛ ka nobɔ yaga na puori bareka a te zuiŋ, ne lɛ te naŋ da nyɛ nɔndeteroo a yi a nobɔ yaga puoruu zie. 12 Bonso, te fuuru la aŋa: Te poteɛroŋ di la danseɛ ka te kyene la a donɛɛ poɔ ne nimibaaloŋ ne yelkyerete naŋ yi Naaŋmen zie, kyɛ a meŋ waa la yaga yɛ zie. A ba yi a eŋganoŋ yɛŋ kyɛ a yi la Naaŋmen nɔndeteroo zie. 13 Bonso, te ba ŋmaa yɛlɛ zaa ko yɛ, yɛ naŋ kon tõɔ̃ kanne bee bɔŋ a tɛgɛ. Kyɛ N teɛre ka yɛ meŋ na bɔŋ la a tɛgɛ a te ta a baaro zie. 14 Lɛ yɛ meŋ naŋ bɔŋ te yɛlɛ fẽẽ lɛ, a na waa la ka yɛ meŋ bɔŋ velaa ka yɛ na tõɔ̃ fuu la a te zuiŋ, a na te meŋ naŋ na fuuro a yɛ zuiŋ a Daŋna Yesu bebiri poɔ. 15 N naŋ da bɔŋ aŋa velaa, N da nare la ka N de wẽɛ̃ wa yɛ zie ka yɛ na tõɔ̃ nyɛ tɔnɔ boyi. 16 N da nare la ka N tu yɛ zie ka Maa wa gɛrɛ Masɛdonea; kyɛ ka Maa wa yi Masɛdonea wa yɛ zie, yɛ pãã na tõɔ̃ taa ma la gaa ne Gyudea. 17 A lɛ poɔ, N naŋ da nare a ŋaa, N da nare la gyagɔlɔ lɛ bee? Bee, N maŋ nare la a eŋganoŋ sobiri poɔ, ka N maŋ yeli, “Oo, Oo” ane “`M`m, `M`m”? 18 Kyɛ a seŋ lɛ Naaŋmen naŋ e yelmeŋɛ sobɔ, a te toɔlɔ a yɛ zie ba e “Oo” ane “`M`m.” 19 Bonso, a Naaŋmen Bidɔɔ, Yesu Kristo yɛlɛ na Maa, Selvanos ane Temote naŋ da kanne yɛ poɔ, da ba e “Oo” ane “`M`m,” kyɛ O poɔ, a da maŋ e la “Oo.” 20 Bonso, a polloo zaa Naaŋmen naŋ polle Kristo poɔ, e la “Oo,” kyɛ a meŋ yi O poɔ la ka te maŋ yeli “Amen” ka Naaŋmen na taa la eŋno. 21 Kyɛ a Onɔ sobɔ naŋ maale te ane yɛ ka te are gbeŋgbeŋ Kristo poɔ kyɛ pore kãã eŋ te, e la Naaŋmen. 22 O de la O `lego soobo a dɔgle te, kyɛ eŋ O Seɛ te sukyie poɔ naŋ e a te sanyɔɔ piila sobɔ. 23 Kyɛ N boɔle la Naaŋmen ka O e n danse-diu sobɔ n vooroŋ eŋɛ, N da ba leɛ wa Kɔrent ka N na tõɔ̃ bare yɛ yɛlɛ kaŋ zuiŋ. 24 A ba e ka te di la a yɛ sagdeu naaloŋ, kyɛ te e la yɛ tonton taaba a yɛ noɔ zuiŋ, bonso, a yi a sagdeu zie la ka yɛ are.
21 Kyɛ N teɛrɛ la a mmeŋɛ teɛroŋ poɔ ka N kon leɛ wa yɛ zie ne posaŋnaa. 2 Bonso, ka Maa wa saŋ yɛ poore, aŋ la kyɛre naŋ na e ka n poɔ pɛle, ka yɛnee naane N naŋ saŋ? 3 N ŋmaa la lɛ N naŋ ŋmaa, ka Maa wa te wa, ka n poɔ ta saŋ ne a balaŋ naŋ na tõɔ̃ vɛŋ ka n poɔ pɛle. N taa la sagebo ne yɛ zaa, ka a noɔ N naŋ di, meŋ e yɛ zaa noɔ. 4 Bonso, N ŋmaa yɛ la ne yelfere yaga ane sukyiri miinuu ane ŋmenaa kõɔ̃ yaga, kyɛ a ba e ka N saŋ yɛ poɔ, kyɛ ka yɛ tõɔ̃ bɔŋ la lɛ n nɔmmo naŋ zuo yɛ zie. 5 Ka neɛ zaa wa saŋ, o ba saŋ n poɔ, kyɛ a yɛ zaa poɔ la ka o saŋ belaŋ. N da ba boɔrɔ ka a waa yeltegroŋ ko yɛ zaa. 6 A dɔgroŋ ŋa a neɛ na naŋ nyɛ a nen-yaga zie seŋ la. 7 A la leɛ, a seŋ la ka yɛ di suuri ko o, kyɛ de sukyidiibu ko o, ka lɛ naane, amine kaŋ, posaŋna kpoŋ na tõɔ̃ la a sobɔ. 8 A lɛ poɔ, N sɔre yɛ la, ka yɛ leɛ wuli o ka yɛ sereŋ nɔŋ o la. 9 A ŋaa zuiŋ la ka N ŋmaa yɛ meŋ, ka N na tõɔ̃ bɔŋ lɛ yɛ naŋ waa, ka yɛ taa la eŋno bee yɛ ba taa eŋno bon zaa poɔ. 10 Ka yɛnee wa di suuri ko neɛ zaa, N meŋ di la suuri ko o. Bonso, ka Maa wa di bon zaa suuri tere neɛ kaŋ zaa zie, N sereŋ di la suuri tere a yɛ zuiŋ a Kristo niŋe soɔ. 11 Ka lɛ naane, Setaana na nɛbrɛ te la. Bonso, a ba e na te ba bɔŋ o poteɛroŋ. 12 Lɛ N naŋ pãã da gaa Troas ka N te kanne a Kristo yelnoore, N da nyɛ la ka a Daŋna yuo dendɔre ko ma. 13 Kyɛ N da ba taa sukyi`maaroŋ zaa, bonzuiŋ, N da ba nyɛ n yɔɔ Titus. Lɛ la ka N bare ba zie kyɛ pãã gaa Masɛdonea. 14 Kyɛ bareka be la Naaŋmen zie, Onɔ naŋ maŋ iri te a de te wẽɛ̃ a zɔɔre diu poɔ a Kristo eŋɛ, kyɛ vɛŋ ka a yi te zie ka O bɔmmo nyuvelaa maŋ yaare zie zaa a na toralee nyuu. 15 Bonso, te e la a Kristo nyuvelaa a ko Naaŋmen, a balaŋ naŋ nyɛrɛ faabo ane balaŋ naŋ bɔrɔ weɛrɛ zie. 16 A kaŋ zie la ka te waa na kũũ nyuu te ta a kũũ, ka a kaŋ zie meŋ te waa na a nyɔvore nyuu te ta a nyɔvore. Aŋ la seŋ ne a yɛlɛ ama tɔ? 17 Bonso te ba koɔrɔ Naaŋmen yelbiri tɔnɔ zuiŋ, a seŋ lɛ nobɔ mine naŋ erɛ. Kyɛ te maŋ yeli la yɛlɛ Kristo eŋɛ a Naaŋmen niŋe soɔ ne kyereteluŋ, a na nobɔ Naaŋmen naŋ toŋ.
31 Te la piili la ka te wuli temenne yɛlɛ a boyi saŋ bee? A fere la ka te nyɛ waaloŋ gama tere ko yɛ, bee ka te nyɛ waaloŋ gama a yɛ zie a na nobɔ mine? 2 Yɛnee la a te gane na ba naŋ ŋmaa eŋ te sukyie poɔ, a gan neɛ zaa naŋ bɔŋ a na tõɔ̃ kanne. 3 A sãã la ka yɛnee la a Kristo gane a te tomɔ zuiŋ, a gan ba naŋ ba ŋmaa ne iŋki, kyɛ ne a Naaŋmen voora Seɛ, ka ba meŋ ba ŋmaa kusipama eŋɛ, kyɛ a nensaala sukyiri poɔ la. 4 Kyɛ te taa la a sagebo na tɔ a Kristo eŋɛ a Naaŋmen zie. 5 A ba e ka te seŋ la ka te de temenne ka te waa bon zaa, kyɛ a te seŋno zaa yi la Naaŋmen zie. 6 O meŋ maale te la a nɔlaŋ paala tontoneba naŋ seŋ. A ba yi a gane ŋmaabo zie, kyɛ a Seɛ zie la; bonso, a gane ŋmaabo koorɔ la, kyɛ a Seɛ terɛ la nyɔvore. 7 Ka a kũũ tomɔ yelbie ba naŋ da ŋmaa kusiri zu, da wa ne eŋno, ka a Israel bidɔbɔ kon tõɔ̃ kaa Moses niŋe vela a o niŋe eŋno zuiŋ, ne lɛ a eŋno naŋ da yi kyeɛ, 8 a Seɛ tomɔ kon tõɔ̃ taa eŋno naŋ gaŋ bee? 9 Ka a saŋnaa tomɔ taa eŋno, a yeltori tomɔ taa la eŋno yaga gaŋ. 10 Bonso, a bon na naŋ da taa eŋno ba la taa eŋno zaa a eŋno naŋ zuo zie. 11 Bonso, ka a bon na naŋ kon kɔɔre da taa eŋno, a bon na naŋ na kɔɔre na taa la eŋno yaga gaŋ! 12 A lɛ poɔ, te naŋ faa taa a niŋe teɛroŋ kyelloo ŋa tɔ, te kanne la a kannoo kperaa lɛ. 13 Kyɛ te ba waa na Moses, naŋ da de pɛne pɔge o niŋe ka a Israel bidɔbɔ ta tõɔ̃ kaara o kyɛ ka o nyegroo da yi kyeɛ. 14 Kyɛ a ba teɛroŋ da waa la kpẽã, bonso, a te ta a bebiri ŋa, a pɛne na meŋɛ naŋ da pɔge a niŋe kyãã bebe la a nɔlaŋ kore kannoo poɔ, a pɛne na ba naŋ da iri bare Kristo eŋɛ. 15 Te ta a bebiri ŋa gba, a saŋ na ba naŋ wa kanne Moses ŋmaabo, a pɛne maŋ pɔge la ba sukyie. 16 Kyɛ saŋ kaŋ zaa, ka neɛ wa leɛ kyaare a Daŋna, ba maŋ iri la a pɛne bare. 17 Pampana, a Daŋna la a Seɛ ŋa, kyɛ zie na a Daŋna Seɛ naŋ be, weɛloŋ meŋ bebe la. 18 Kyɛ tenee zaa, naŋ ba pɔge te niŋe kyɛ kaara a Daŋna eŋno a na te naŋ da kaara bon kaŋ kyaala poɔ, nyɛrɛ la leɛbo a waa na O waaloŋ ne eŋno naŋ dɔgle eŋno, ka a yi a Daŋna Seɛ zie.
41 A lɛ poɔ, te naŋ taa a tomɔ ŋa, ka a faa yi a nyonono te naŋ nyɛ poɔ, te ba bale. 2 Kyɛ te kyiire la yelsɔgla vi eroŋ. Te ba kyene ne bɛlloo bee leɛ Naaŋmen yelbiri. Kyɛ ka tenee wa manne a yelmeŋɛ ka o sãã, te maŋ wuli la temenne yɛlɛ a ko neɛ zaa poteɛroŋ, Naaŋmen niŋe soɔ. 3 Kyɛ ka te yelnoore wa pɔge, a pɔge la a balaŋ naŋ bɔre wɛ zie. 4 A balaŋ poɔ la, ka a saŋ na ŋmen ligi a basagdeu deme teɛroŋ, ka a Kristo, naŋ e a Naaŋmen waaloŋ, yelnoore eŋno kyãã ba tõɔ̃ kyaane ba zie. 5 Bonso, te ba kanna temenne yɛlɛ, kyɛ Kristo Yesu a Daŋna la, ane lɛ tenee meŋ naŋ e yɛ tontoneba Yesu zuiŋ. 6 Bonso, Naaŋmen, naŋ da yeli ka kyãã kyaane yi lige poɔ, O da kyaane la te sukyie poɔ, a ko te O eŋno bɔmmo kyãã, a Kristo niŋe soɔ. 7 Kyɛ te taa la a nabon na tɛnɛ dogre poɔ a na wuli ka a faŋ naŋ ba taa o tasobɔ zaa yi la Naaŋmen zie, kyɛ a ba yi te zie. 8 Te nyɛ la yelfere bon zaa poɔ, kyɛ a ba fere te zuo; te ba bɔŋ bon na te naŋ na erɛ, kyɛ te ba bare kyelloo; 9 te nyɛ la dɔgroŋ, kyɛ ba ba bare te, te yoŋ; ba lɔɔ te la teŋɛ, kyɛ ba ba saŋ te bare. 10 Te maŋ tuo la te eŋgama poɔ a Daŋna Yesu kũũ yɛlɛ, ka Yesu nyɔvore meŋ na tõɔ̃ sãã a te eŋgama poɔ. 11 Bonso, tenee naŋ voorɔ, ba maŋ iri de te la ko kũũ a Yesu zuiŋ, ka Yesu nyɔvore meŋ na tõɔ̃ sãã a te eŋgama naŋ na kpi poɔ. 12 A lɛ pãã, kũũ tonɔ la te poɔ, kyɛ nyɔvore tonɔ la yɛ poɔ. 13 Te naŋ taa a sagdeu seɛ ŋa tɔ, a na ba naŋ ŋmaa biŋ: “N sage de la; a lɛ poɔ, N da yeli la,” te meŋ sage de la kyɛ pãã yeli. 14 Bonzuiŋ, te bɔŋ la ka a Onɔ sobɔ naŋ seŋ a Daŋna Yesu kuuni poɔ, meŋ na seŋ te la ane Yesu kyɛ de te ane yɛ ka te are O niŋe soɔ. 15 Ama zaa e la yɛ tɔnɔ, ka a nɔndeteroo naŋ yaare pɔge nobɔ yaga, na tõɔ̃ e ka bareka puoruu duori yaga a wa ne eŋno ko Naaŋmen. 16 A lɛ poɔ, te ba bare kyelloo. Ka a te nensaala eŋgan sãã wa bɔrɔ weɛrɛ, a te seɛ leɛrɛ la na nempaala zenɛ ne bieo zaa. 17 Bonso, a te yelfere naŋ ba taa tegroŋ kyɛ ba kɔɔrɔ, tonɔ korɔ te la ka te taa eŋno naŋ taa tegroŋ kyɛ kon bɔŋ baare. 18 A lɛ zuiŋ, te ba eŋne te nimie bon na te naŋ na tõɔ̃ nyɛ, kyɛ a bon na te naŋ ba nyɛ. Bonso, a bon na te naŋ nyɛ ba kɔɔrɔ, kyɛ a bon na te naŋ ba nyɛ kon bɔŋ baare.
51 Bonso, te bɔŋ la ka a te sɛge ŋa naŋ e a te teŋɛ zu kpeɛbo zie wa te saŋ, te taa la dimeɛraa Naaŋmen zie, a yiri na ba naŋ ba mɛ ne nuuri ka o kon bɔŋ saŋ, a tenvelaa poɔ. 2 A yɛlɛ ŋa poɔ, te hoonɔ la, bonso, te sereŋ boɔrɔ la ka te de a te yiri naŋ yi a tenvelaa a su, 3 bonso, ka tenee wa su, ba kon nyɛ te ka te taa eŋkpolo. 4 Kyɛ te naŋ be a sɛge ŋa poɔ, te hoonɔ la kyɛ taa yeltegroŋ, bonzuiŋ, te ba boɔrɔ ka te taa eŋkpolo kyɛ ka te su te tenvela boma, ka nyɔvore na tõɔ̃ vɔle a bon naŋ na kpi bare. 5 Pampana, a Onɔ sobɔ naŋ iri te a yelbala na poɔ la Naaŋmen, kyɛ O meŋ leɛ ko te la Seɛ naŋ e a te sanyɔɔ piilaa sobɔ. 6 A lɛ poɔ, te maŋ taa la pera, kyɛ la bɔŋ ka a saŋ na te naŋ kpeɛrɛ a te eŋgan poɔ, te ba be a Daŋna zie. 7 Bonso, a yi a sagdeu zie la ka te kyene; a ba yi a te nyaabo zie. 8 Kyɛ te taa la pera a sereŋ boɔrɔ ka te ta la kpeɛrɛ a eŋgan zie kyɛ pãã be a Daŋna zie. 9 Lɛ te e aneɛ, ka te kpeɛrɛ la te eŋgan poɔ bee ka te ba kyebe, te na pɛle la O poɔ. 10 Bonso, a fere la ka te zaa are a Kristo sɛrɛɛ diu dakogo niŋe, ka kaŋ zaa na tõɔ̃ nyɛ bon na naŋ seŋ ne a eroŋ na zaa o naŋ e a o eŋgan poɔ, ka a waa la velaa bee faa. 11 A lɛ poɔ, te naŋ bɔŋ a Daŋna dambẽɛ̃, te maŋ mɔgle la nobɔ; kyɛ a bon na te naŋ waa na sãã la kperaa lɛ Naaŋmen zie, kyɛ N teɛre ka a meŋ na sãã la kperaa lɛ a yɛ teɛroŋ poɔ. 12 Bonso, te ba leɛ wuli temenne yɛlɛ ko yɛ, kyɛ te korɔ yɛ la sori ka yɛ fuuro te zuiŋ, ka yɛ na tõɔ̃ leɛ tere noɔre ko a balaŋ naŋ maŋ fuuro ne bon na ba naŋ nyɛ gaŋ bon na naŋ be a ba sukyie poɔ. 13 Ka te yɛŋ wa yi, Naaŋmen zuiŋ la. Ka tenee maŋ nyɔge temenne, a yɛ zuiŋ la. 14 Kristo nɔmmo fere te la, bonzuiŋ, te bɔŋ la velaa ka kaŋ wa kpi te zaa zuiŋ, te zaa kpi la. 15 Kyɛ O kpi la ko nobɔ zaa, ka balaŋ naŋ voorɔ ta la voorɔ korɔ bamenne, kyɛ korɔ Onɔ naŋ kpi a ba zuiŋ kyɛ leɛ iri kũũ poɔ. 16 A lɛ poɔ, a yi pampana ŋa kyɛ gɛrɛ, te ba bɔŋ neɛ zaa o eŋganoŋ eŋɛ. Ne lɛ te naŋ da bɔŋ Yesu a O eŋganoŋ eŋɛ, te ba la bɔŋ O a lɛ. 17 A lɛ ka neɛ zaa wa be Kristo zie, o e la bon-ira paala; a boŋkore zaa tɔle la gaa, kyɛ kyɛllɛ, bon zaa leɛ waa la bompaala. 18 Kyɛ ama zaa yi la Naaŋmen zie, Onɔ naŋ da maale ka te leɛ nyɔge taa ne O, ka a yi Kristo zie, kyɛ pãã korɔ te a leɛnyɔgtaa boɔloo tomɔ. 19 Lɛ la ka Naaŋmen da boɔle a donɛɛ deme ka ba leɛ nyɔge taa ne O, kyɛ ba sɔrɔ ba gbɛr-ŋmeɛbo kyaare ne ba. Kyɛ, O ko te la a leɛ-nyɔgtaa boɔloo yelbiri. 20 A lɛ poɔ, te tonɔ la dikyeenɛ tomɔ a Kristo zuiŋ, a seŋ na Naaŋmen naŋ da sɔrɔ yɛ a yi te zie. Te sɔrɔ yɛ la Kristo zuiŋ, ka yɛ leɛ nyɔge taa ne Naaŋmen. 21 Bonso, Onɔ naŋ da ba taa yelbieri zaa, da waa la yelbieri ko te, ka te na tõɔ̃ waa Naaŋmen yeltoruŋ O eŋɛ.
61 A na Naaŋmen tonton taaba, te meŋ sɔrɔ yɛ la ka yɛ ta de Naaŋmen nɔndeteroo ka o ba taa tɔnɔ. 2 Bonso, O yele la: “A saŋ na naŋ da seŋ, N woŋ yɛ la, kyɛ a faabo bebiri poɔ, N da soŋ yɛ la.” Kyɛllɛ, pampana, a saŋ seŋ la; kyɛllɛ, pampana la a faabo bebiri! 3 Te ba vɛŋ ka kaŋ zaa ŋmɛ gbɛre, ka a tomɔ ba tõɔ̃ nyɛ yosaŋnaa. 4 Kyɛ, a tenee naŋ e Naaŋmen tontoneba, wuli la temenne yɛlɛ, yɛlɛ zaa poɔ: ane kannyiri yaga; a dɔɔne, yeltuori ne yelfere zaa poɔ; 5 ŋmeɛbo ne piguu ane buriburi poɔ; toŋkpeɛne, tensoɔ kon gbiri ane nɔ`leŋ poɔ; 6 yelperete, bɔmmo, kannyiri ne nimibaaloŋ poɔ; a Sekyerete poɔ ane nɔmmo yelmeŋɛ poɔ; 7 yelmeŋɛ yelbie ane Naaŋmen faŋ poɔ; ane yeltori zɔɔre boma, a doroŋ nu ane a gɔbaa nu zaa poɔ; 8 ane eŋno ne vi, ane efaare yɛlɛ ane eveɛle yɛlɛ; a na yelmeŋɛ deme kyɛ ka ba de te ka te e bɛlbɛllɛba; 9 a na ba bɔŋ te la, kyɛ e na ba ba bɔŋ te; a na te kpiire la, kyɛ nyɛ, te voorɔ la; a na ba dɔgrɔ te la, kyɛ ba ba ko te; 10 a na te taa la posaŋnaa, kyɛ maŋ wono noɔ; a na naŋ deme, kyɛ te maŋ maale la yaga zie bontareba; a na te ba taa bon zaa, kyɛ taa boma zaa. 11 Te yuo la te noɔre yɛ zie, Kɔrent deme, kyɛ te sukyiri meŋ yuo la o zaa. 12 Te ba mɔŋnɔ a te poteɛroŋ a yɛ zie, kyɛ yɛnee mɔŋnɔ la a yɛ deni te zie. 13 Kyɛ a na sontaa—N yeli ko yɛ la a na n biiri—yɛ meŋ yuo yɛ sukyie ko te. 14 Yɛ ta vɛŋ ka yɛnee ne a basagderebe laŋ eŋ naakoɔra daa boyenaa, bonso, boŋ lantaaloŋ la ka yeltoruŋ taa ne yelbatoruŋ? Bee, boŋ lantaaloŋ la ka kyãã taa ne lige? 15 Kyɛ boŋ nɔlaŋ la be Kristo ne Bɛleal zie? Bee boŋ yɛlɛ ka a sobɔ na naŋ sage de taa ne a basagdeu sobɔ? 16 Kyɛ boŋ lantaa la be Ŋmendie ane tebɛ zie? Bonso, yɛnee la a Naaŋmen voora Ŋmendie, a na Naaŋmen naŋ da yeli: “N na kpeɛrɛ la a ba eŋne a kyeŋ ba poɔ, kyɛ e a ba Naaŋmen, kyɛ ka ba meŋ e N nobɔ.” 17 “A lɛ poɔ, yɛ wa yi ba poɔ a are yɛ yoŋ, a Daŋna la yeli. Yɛ ta tɔ bondɛgre zaa, kyɛ N na tuori de yɛ la ne popeɛloŋ.” 18 “N na waa la yɛ Saa,
71 N bamine N naŋ nɔŋ, te naŋ faa taa a polloo ama, yɛ vɛŋ ka te pɛge temenne eŋgama ne te seere tondɛgre eroŋ zaa bare, a kyɛ pãã maale a yelsonne eroŋ, a Naaŋmen dambẽɛ̃ poɔ. 2 Yɛ maale zie ko te. Te ba e efaare ko kaŋ zaa, kyɛ te ba saŋ neɛ zaa. Te ba boɔrɔ neɛ zaa boma. 3 N ba yeli a ŋaa ka N di yɛ sɛrɛɛ, bonso, N da yeli la ka yɛ taa la zie te sukyie poɔ, ka te na laŋ voorɔ bee kpi ne yɛ. 4 N taa la pera yaga yɛ zie. N fuuru waa la kpoŋ a yɛ zuiŋ. N nyɛ la sukyidiibu yaga; a te dɔɔne zaa poɔ, n noɔ do la zuo. 5 Bonso, te naŋ da kpɛ Masɛdonea poɔ, a te eŋgama da ba nyɛ pɛnnoo zaa, kyɛ ba da fere te la zie zaa. Zɔɔre da be la a yeŋ poɔ, kyɛ ka dambẽɛ̃ meŋ be a temenne zie. 6 Kyɛ Naaŋmen, Onɔ naŋ maŋ diire a nembaaleba sukyie, meŋ de la sukyidiibu ko te a Titus waabo zuiŋ. 7 Kyɛ a ba e a o waabo yoŋ, kyɛ a meŋ e a sukyidiibu o naŋ da nyɛ yɛ zie. O yeli te la ka yɛ sereŋ boɔrɔ la ka yɛ nyɛ ma, ane lɛ yɛ naŋ maŋ kono, ne lɛ yɛ naŋ maŋ teɛrɛ n yɛlɛ, ka n noɔ do yaga. 8 Ne lɛ zaa N naŋ da saŋ yɛ poɔ a n gane ŋmaabo zuiŋ, N ba leɛ n teɛroŋ. Ne lɛ zaa N naŋ da leɛ n teɛroŋ, N nyɛ la ka n gane da saŋ la yɛ poɔ, kyɛ a yɛ posaŋnaa da ba kɔɔre. 9 Kyɛ, pampana, N dire la noɔ, ka a ba e ka N naŋ da e ka yɛ poɔ saŋ la kyɛ ka a yɛ posaŋnaa da taa yɛ la kpɛ ne teɛroŋ leɛbo poɔ. Bonso, yɛ da nyɛ la posaŋnaa naŋ yi Naaŋmen zie, ka yɛ ba nyɛ baaloŋ zaa yɛlɛ zaa poɔ a te zie. 10 A posaŋnaa naŋ yi Naaŋmen zie maŋ waara ne la teɛroŋ leɛbo, ka a maŋ taa yɛ gaa ne faabo naŋ ba taa teɛroŋ leɛbo zie; kyɛ a posaŋnaa naŋ yi a donɛɛ zie, waara ne la kũũ. 11 Bonso, kyɛllɛ, a bon na naŋ e ka yɛ taa posaŋnaa, a posaŋnaa naŋ yi Naaŋmen zie, wa ne la nimizeɛloŋ, ne noɔr-iruu, suuri nyaabo ne dambẽɛ̃, nimizeɛ boɔbo, miinuu ne faaloŋ leɛyɔɔre! A ama zaa poɔ, yɛ da wuli la yɛmenne ka yɛ ba taa saŋnaa a yɛlɛ ŋa poɔ. 12 Ane lɛ zaa, N naŋ da ŋmaa ko yɛ, N da ba e lɛ a kaŋ naŋ da e yelsaŋnaa bee a kaŋ naŋ da nyɛ saŋnaa zuiŋ, kyɛ ka a nimizeɛloŋ te naŋ taa a yɛ zie, a Naaŋmen niŋe soɔ, na tõɔ̃ sãã la yɛ zie. 13 A ama zaa poɔ, te nyɛ la sukyidiibu a yɛ sukyidiibu zuiŋ. Te da taa la popeɛloŋ yaga ne lɛ Titus poɔ naŋ pɛle, a o seɛ naŋ da nyɛ pɛnnoo yɛ zaa zie zuiŋ. 14 Ka Maa da fuu ko o a yɛ yɛlɛ kaŋ zaa eŋɛ, yɛ da ba eŋ ma vi. Kyɛ a na a yɛlɛ na zaa te naŋ da yeli ko yɛ e la yelmeŋɛ, lɛ ka a te fuuru a Titus zie meŋ e yelmeŋɛ. 15 Kyɛ o nɔmmo a yɛ zie waa la yaga ka o naŋ wa teɛre lɛ yɛ zaa naŋ da eŋnɛ o, ne lɛ yɛ naŋ da tuori o ne dambẽɛ̃ ne miinuu. 16 N dire la noɔ ne lɛ N naŋ taa pera yɛ zie yɛlɛ zaa poɔ.
81 Kyɛ pampana, yɔɔmine, te boɔrɔ la ka yɛ bɔŋ ka Naaŋmen da de la O nɔndeteroo ko a puoru deme naŋ be Masɛdonea poɔ. 2 A yi ba yelferaa gyɛl-kaao kpoŋ poɔ, ba noɔ naŋ da paale yaara ne ba naŋno naŋ gaŋ ba faŋ, da do la yaga a wa ne ba nuyuo bontaroŋ. 3 N di la danseɛ ka ba terɛ lɛ a ba faŋ naŋ seŋ, kyɛ ka a leɛ zuo a ba faŋ gba, a yi a bamenne boɔbo poɔ. 4 Ba da sɔre te la ne nimizeɛ ka te vɛŋ ka ba meŋ poɔ a nɔndeteroo ane a tomɔ te naŋ tonɔ korɔ a Ŋmendeme poɔ. 5 Kyɛ ba da ba e lɛ a na te naŋ teɛre, kyɛ ba daŋ de la bamenne ko a Daŋna, kyɛ pãã leɛ de bamenne ko te a seŋ Naaŋmen boɔbo. 6 Lɛ la ka te sɔre Titus, o naŋ faa daŋ piili yɛ zie, ka o meŋ baare a nɔndeteroo ŋa a yɛ zie. 7 A na yɛ naŋ zuo bon zaa poɔ—sagdeu poɔ, yelbiri poɔ, bɔmmo poɔ, nimizeɛloŋ poɔ ane a yɛ nɔmmo te zie—yɛ e aneɛ ka yɛ meŋ zuo a nɔndeteroo ŋa poɔ. 8 N ba terɛ noɔre korɔ yɛ, kyɛ ba mine nimizeɛloŋ zuiŋ la ka N gyɛlɛ kaara a yɛ nɔmmo yelmennoŋ. 9 Bonso, yɛ bɔŋ la a te Daŋna Yesu Kristo nɔndeteroo, ne lɛ O naŋ da e bontara, kyɛ a yɛ zuiŋ ka O da waa naŋ sobɔ, ka a na yi a O naŋno puoriŋ ka yɛ na tõɔ̃ waa bontareba. 10 Kyɛ n teɛroŋ la aŋa, a kyaare a bon na naŋ na taa tɔnɔ a yɛ zie: A yuon na naŋ tɔle, yɛ da ba waa a teroo danwẽɛ ̃ deme yoŋ, kyɛ yɛ meŋ da sereŋ boɔrɔ la ka yɛ e lɛ. 11 Pampana ŋa, yɛ baare a teroo tomɔ. A seŋ lɛ yɛ naŋ da e sere kyɛ taa a teroo boɔbo, yɛ meŋ e ka a te ta o baaro, a yi a bon na yɛ naŋ taa. 12 Bonso, ka neɛ wa e sere, ba na sage de la o teroo, a seŋ lɛ o naŋ taa, kyɛ a ba seŋ lɛ o naŋ ba taa. 13 Bonso, a te boɔbo ba e ka nobɔ mine nyɛ yelmɔlɛ kyɛ ka yɛnee nyɛ yelfere. 14 A yi a sentaaloŋ la ka, a pampana ŋa saŋ, a yɛ bon-yaga na ko ba bon na ba naŋ boɔrɔ, ka a ba bon-yaga poɔ, ka yɛ meŋ tõɔ̃ nyɛ bon na yɛ naŋ boɔrɔ. A lɛ pãã a sentaaloŋ na bebe la. 15 A na ba naŋ ŋmaa biŋ: “A neɛ naŋ taa yaga meŋ ba taa ka a zuo, kyɛ a neɛ naŋ taa belaŋ, a meŋ seŋ o la. 16 Kyɛ N puori la Naaŋmen bareka O naŋ eŋ Titus sukyiri poɔ a nimizeɛloŋ ŋa tɔ a yɛ zuiŋ. 17 Bonso, Titus da ba sage de a te sɔroo yoŋ, kyɛ o da gaa la yɛ zie ne popeɛloŋ yaga a omeŋɛ poteɛroŋ zuiŋ. 18 Kyɛ te toŋ o la laŋ ne a yɔɔ na a puoru deme zaa naŋ pugro, a o yelnoore tomɔ zuiŋ. 19 Kyɛ a ba e aŋa yoŋ, kyɛ a puoru deme la da iri o ka o beɛle te a saŋ na te naŋ wa ne a nɔndeteroo na te naŋ kaara ka a waa eŋno ko a Daŋna meŋɛ kyɛ wuli ka te e la sere. 20 Te ba boɔrɔ ka neɛ zaa eŋ te yelsaŋnaa poɔ, ne lɛ te naŋ kaara a kyɔgtaa bɛro ŋa. 21 A tenee teɛroŋ poɔ, te boɔrɔ la ka te e a bon na naŋ tu sori, ka a ba e a Daŋna niŋe soɔ yoŋ, kyɛ a nensaaleba nimie poɔ meŋ. 22 Te meŋ toŋ ba la a laŋ ne te yɔɔ kaŋ na te naŋ da gyɛle iri kyɛ nyɛ o nimizeɛloŋ yɛlɛ yaga poɔ; kyɛ pampana ŋa, o nimizeɛloŋ gaŋ la lɛ, o naŋ taa sagebo yaga yɛ zie. 23 Titus eŋ, o e la n bon zaa poŋ tasobɔ ane n tonton tasobɔ a yɛ zie; kyɛ a te yɔɔmine meŋ, ba e la a puoru deme dikyeenɛ ane a Kristo eŋno. 24 A lɛ poɔ, wuli ba a yɛ nɔmmo ane a bon na naŋ so ka te fuuro a yɛ zuiŋ, a puoru deme niŋe soɔ.
91 A ba fere ka N ŋmaa gane ko yɛ a kyaare a tomɔ te naŋ tonɔ korɔ a Ŋmendeme. 2 Bonso, N bɔŋ la ka yɛ e la sere. N maŋ fuuro la a lɛ eŋɛ korɔ a balaŋ naŋ be Masɛdonea poɔ, ka yɛnee naŋ be Akaya poɔ da e la sere a yuon gbuli ŋa zaa poɔ; kyɛ yɛ miinuu dɔre eŋ la ba yaga zie. 3 Kyɛ N toŋ la a yɔɔmine bama ka a n fuuru a yɛ zuiŋ a yɛlɛ ŋa poɔ ba waa a na bon naŋ ba e bon zaa, kyɛ ka yɛ na e la sere a seŋ lɛ N naŋ da yeli. 4 Ka, amine kaŋ, a Masɛdonea deme wa wa ne ma, a wa nyɛ ka yɛ ba e sere, a da naa e la vi ko te (N ba yeli ka yɛnee) ne lɛ te naŋ taa fuuru kpẽã yɛ zie. 5 Lɛ la ka N teɛre ka a fere la ka N mɔglɔ a yɔɔmine ka ba de wẽɛ̃ wa yɛ zie, ka ba pãã soŋ yɛ a kyɔgre a bonsonne yɛ naŋ polle biŋ. Lɛ a bon na yɛ naŋ kyɔgre na tõɔ̃ waa la kyɔgtaa soŋ zaa, kyɛ ba waa miinuu boma kyɔgtaa. 6 Yɛ teɛre a ŋaa: A neɛ na naŋ bore o boma garegara, meŋ na kyɛ la garegara, kyɛ a neɛ naŋ bore yaga, meŋ na kyɛ la yaga. 7 Vɛŋ ka neɛ kaŋ zaa tere a seŋ lɛ o naŋ teɛre eŋ a o sukyiri poɔ, ka a ba e ne posaŋnaa bee ka a waa feroo, bonso, Naaŋmen nɔŋ la a neɛ na naŋ maŋ tere ne popeɛloŋ. 8 Kyɛ Naaŋmen na tõɔ̃ maale la nɔndeteroo zaa ka a waa yaga ko yɛ, ka yɛnee naŋ taa yɛ bomboɔre zaa, saŋa zaa ne yɛlɛ zaa poɔ, na tõɔ̃ taa la boma naŋ zuo a yɛ tonvela kaŋ zaa poɔ. 9 A na ba naŋ ŋmaa biŋ: “O yaare la bare; O tere la ko a naŋ deme; O yeltoruŋ are la tegteglɛ.” 10 Pampana, a neɛ na naŋ ko a boreborɔ bombie ane boroboro ka a e bondirii, meŋ na tere la bombie a ko yɛ a leɛ e ka a waa yaga, kyɛ e ka yɛ yeltoruŋ wɔmɔ meŋ waa kpoŋ. 11 Yɛ na kpɛ la bontaroŋ sobiri zaa poɔ, ka yɛ na maŋ taa la nuyuo naŋ na wa ne bareka puoruu ko Naaŋmen a yi te zie. 12 A tomɔ ŋa te naŋ tonɔ, ba korɔ a Ŋmendeme ba bomboɔre yoŋ, kyɛ a meŋ paale yaara la ne nobɔ yaga bareka puoruu ko Naaŋmen. 13 A yi a yɛ tomɔ ŋa gyɛle kaao poɔ la ka ba na pugi Naaŋmen, bonzuiŋ yɛ sigri la yɛmenne a Kristo yelnoore poɔ a seŋ na yɛ naŋ yeli kyɛ meŋ tere boma ko ba ane nobɔ zaa ne nuyuo. 14 Kyɛ ba naŋ puoro korɔ yɛ, ba sereŋ taa la yɛ teɛroŋ a Naaŋmen nɔndeteroo naŋ zuo a yɛ zie zuiŋ. 15 Bareka be la Naaŋmen zie ne O kyɔgtaa na neɛ naŋ kon bɔŋ manne.
101 A Kristo sebaaloŋ ane O ebaaloŋ eŋɛ, N sɔre yɛ la, Maa Pɔl naŋ maŋ sigri mmeŋɛ ka Maa wa be yɛ zie, kyɛ maŋ taa pera ka Maa ba kyebe. 2 N sɔre yɛ la, ka Maa wa be yɛ zie, ka N ta tõɔ̃ bɔŋ erɛ eroŋ kperaa ane a kyelloo na N naŋ da nare biŋ ka N erɛ korɔ nobɔ mine naŋ maŋ de ka te kyene la a eŋganoŋ sobiri poɔ. 3 Bonso, ne lɛ zaa te naŋ kyene a eŋganoŋ sobiri poɔ, te ba ŋmaara zɔɔre naŋ seŋ a eŋganoŋ sobiri tuubu. 4 A zɔɔre boma te naŋ maŋ zɔɔ ne, ba e a eŋganoŋ zɔɔre boma, kyɛ a taa la faŋ Naaŋmen eŋɛ a na tõɔ̃ saŋ zikpeɛne. 5 Te meŋ saŋ la nɔkpeɛne ne poteɛroŋ kaŋ zaa naŋ duoro omeŋɛ kyaare ne a Naaŋmen bɔmmo, kyɛ ka te meŋ nyɔgrɔ teɛroŋ kaŋ zaa a maale o ka o eŋnɛ Kristo. 6 Te meŋ kyɔgre gu la ka te leɛ dɔgre a baeŋ deme eroŋ zaa, a saŋ na a yɛ eŋno naŋ ta o tao. 7 Yɛ maŋ kaara la a boma niŋe soɔ yoŋ? Ka neɛ zaa wa bɔŋ velaa ka Kristo la so o, vɛŋ ka o leɛ teɛre bɔŋ ka a lɛ o naŋ e a Kristo soobo, lɛ ka te meŋ e Kristo soobo. 8 Bonso, ka Maa sãã fuuro yaga ane a te faŋ na a Daŋna naŋ ko te a yɛ mɛduoruu zuiŋ, ka a ba e a yɛ saŋ-baroo zuiŋ, vi kon tõɔ̃ kpɛ ma. 9 N ba boɔrɔ ka N e ka yɛ zoro dambẽɛ̃ a n gama zuiŋ. 10 Bonso, ba mine maŋ yeli, “A o gama maŋ taa la tegroŋ kyɛ taa faŋa, kyɛ o eŋgan waaloŋ poɔ, o ba taa faŋ zaa kyɛ o yelbie meŋ ba taa tɔnɔ zaa. 11 Vɛŋ ka a neɛ na tɔ bɔŋ lɛ te naŋ waa a te gama poɔ kyɛ ka te ba kyebe, a lɛ meŋ la ka te na waa a te eroŋ poɔ ka tenee wa bebe. 12 Te kon bɔŋ sage ka te poɔ la ba poɔ bee ka te manne la temenne ane balaŋ na zaa naŋ wullo bamenne. Ka ba naŋ wa manne bamenne a seŋ bamenne, bee manne bamenne ane bamenne, ba ba bɔŋ yɛŋ. 13 Kyɛ tenee kon fuu gaŋ lɛ a naŋ seŋ ka te fuu, kyɛ te fuuro la ka a seŋ a zie na Naaŋmen naŋ de poŋ ko te, a zie na yɛnee meŋ naŋ be. 14 Te ba gaa tɔɔre zuo a te fuuru poɔ, a na te da ba ta yɛ zie, bonso, te da wa la wa ta yɛ zie ne a Kristo yelnoore kannoo. 15 Te ba fuuro gaŋ lɛ a naŋ seŋ ka te fuu, bee fuuro ne nobɔ mine tomɔ. Kyɛ te taa la niŋe teɛroŋ kyelloo ka a yɛ sagdeu wa duoro, te meŋ na nyɛ la duoruu a yɛ zuiŋ, a te tomɔ zaa poɔ, 16 ka te na tõɔ̃ kanne a yelnoore a yɛ paaloŋ gaŋne poɔ. Te ba boɔrɔ ka te fuuro ne tomɔ na zaa nobɔ mine naŋ toŋ. 17 Kyɛ yɛ vɛŋ ka neɛ na naŋ fuuro, ka o fuuro a Daŋna eŋɛ. 18 Bonso, a ba e a neɛ na naŋ zɛge omeŋɛ la nen-iraa, kyɛ a neɛ na a Daŋna naŋ sereŋ wuli.
111 N boɔrɔ la ka yɛ di kannyiri fẽẽ a n damboluŋ poɔ, kyɛ yɛ maŋ erɛ la lɛ. 2 N taa la nyuuri yɛ zie ne a Ŋmenoŋ nyuuri. Bonso, N de yɛ la ko serɛ bonyenaa, ka N na tõɔ̃ de yɛ a na pɔɔsoŋ naŋ ba bɔŋ dɔɔ a ko Kristo. 3 Kyɛ N zoro la dambẽɛ̃ ka a sobiri kaŋ poɔ, a na a wafaa naŋ da bɛlle Hawa ne o yɛŋ eroŋ, yɛ teɛroŋ meŋ na nyɛ la saŋnaa a bɔre yi a sebaaloŋ naŋ be Kristo poɔ. 4 Bonso, ka neɛ wa wa yɛ zie a wa kanne Yesu yuo, ka a ba e a Yesu na te naŋ kanne, bee ka yɛnee wa de seyuo naŋ ba waa na a kaŋ na yɛ naŋ da de, bee yɛ de yelnoore yuo kaŋ na yɛ naŋ da ba sage de, yɛ maŋ taa o la velaa lɛ. 5 Bonso, N teɛre ka a sobiri kaŋ zaa poɔ, N ba e bile a potuuribo zudeme zaa poɔ. 6 Ne a lɛ zaa, N naŋ ba waa yeliyele vela sobɔ, N taa la yɛŋ bɔmmo. Kyɛ te da e la ka a te yɛlɛ zaa sãã kperaa lɛ a yɛ zie. 7 N maale la yelbieri N naŋ sigri mmeŋɛ ka yɛ na tõɔ̃ nyɛ duoruu, a kanna a Naaŋmen yelnoore kannoo ka yɔɔre kyebe bee? 8 N zu la puoru deme mine zie ne lɛ N naŋ nyɛ yɔɔre ba zie ka N na tõɔ̃ tonɔ korɔ yɛ. 9 Kyɛ N naŋ da be yɛ zie, a pãã da boɔrɔ bon kaŋ, N da ba taa eroŋ kaŋ neɛ zaa zie, bonso, a yɔɔmine naŋ yi Masɛdonea da wa ko ma la bon na N naŋ da boɔrɔ. N taa la mmeŋɛ velaa ka N ta taa eroŋ kaŋ yɛ zie yɛlɛ zaa poɔ, kyɛ lɛ la ka N na kyãã erɛ. 10 A na a Kristo yelmeŋɛ naŋ be n zie, neɛ zaa a Akaya paaloŋ poɔ kon bɔŋ pɔge a n fuuru ŋa. 11 Boŋ la so? N naŋ ba nɔŋ yɛ zuiŋ la bee? Naaŋmen bɔŋ ka N nɔŋ yɛ la. 12 Kyɛ lɛ N naŋ erɛ, N na kyãã erɛ la lɛ, ka N na e ka balaŋ naŋ boɔrɔ vuo kon tõɔ̃ nyɛ vuo kaŋ zaa, ka ba waa na tenee a yɛlɛ na poɔ ba naŋ fuuro. 13 Bonso, a nobɔ bama taaba e la ziri potuuribo ane tonton bɛlbɛllɛba naŋ maŋ leɛrɛ bamenne na Kristo potuuribo. 14 Kyɛ nɔ`maa kyebe, bonso, Setaana meŋɛ leɛre la omeŋɛ na kyãã malke kaŋ. 15 A lɛ poɔ, a ba e yelsaana ka o tontoneba meŋ na leɛrɛ bamenne na yeltoruŋ tontoneba. Ba baaro na waa la seŋ a ba eroŋ. 16 N leɛ yeli la: Ta vɛŋ ka neɛ zaa de ma ka N e damboli. Kyɛ ka yɛnee wa e a lɛ, yɛ de ma a na damboli ka N meŋ na tõɔ̃ fuu belaŋ lɛ. 17 A bon na N naŋ yele, N ba yele a seŋ lɛ a Daŋna naŋ na yeli, kyɛ N yele la a na damboli a n fuuru kyelloo ŋa poɔ. 18 Kyɛ ka ba yaga zie naŋ faa fuuro a seŋ a eŋganoŋ sobiri tuubu, N meŋ na fuuro la. 19 Bonso, yɛ maŋ di la kannyiri ne dambolo ne popeɛloŋ, a yɛ balaŋ naŋ taa yɛŋ bɔmmo. 20 Bonso, yɛ maŋ di la kannyiri ka neɛ wa eŋ yɛ gbaŋgbaaloŋ poɔ, ka neɛ wa di yɛ bare, ka neɛ wa nɛbre yɛ, bee danne omeŋɛ bee fale yɛ yɛ niŋe eŋɛ. 21 N yeli la ne vi ka tenee da ba taa kpẽã. Kyɛ bon na kaŋ zaa naŋ na tõɔ̃ taa pera te fuuro ne—N yele la a na damboli—N meŋ taa la pera ka N fuuro. 22 Ba e la Hibiru nobɔ? N meŋ e la kaŋ. Ba e la Israel nobɔ? N meŋ e la kaŋ. Ba e la a Abraham bibiiri? N meŋ e la kaŋ. 23 Ba e la Kristo tontoneba? (N yeli la a na damboli.) N zuo la lɛ. N toŋ la kpẽã gaŋ. N nyɛ la ŋmeɛbo yaga, a meŋ da be pigu die poɔ gbɛɛ yaga. N kyaare la kũũ tegteglɛ. 24 Gbɛɛ anuu poɔ la ka N de fɔbo gbɛɛ lezɛre ne pie ne awae a Gyu deme zie. 25 Bota la ka ba da fɔbe ma ne fegraa, ka ba da za ma dayeni. Gbɛɛ ata la ka gbori da linni ne maŋkõɔ̃ a mane poɔ, ka N da kpɛ a manzuluŋ poɔ tensoɔ ne ŋmenaa zaa gbuli. 26 N maŋ be la a kyenoo poɔ tegteglɛ. N da taa la dambẽɛ̃ a maŋkõɔ̃ zie, ne nannyigri zie ane mmeŋɛ teŋɛ nobɔ zie. Dambẽɛ̃ da kpɛ ma la a Tendaa deme zie, a teŋkpoŋ poɔ ane a wɛgyaŋ poɔ, a maŋkpoŋ poɔ, ane a ziri yɔɔmine poɔ. 27 N maŋ toŋ la kpẽã a nyɛ dɔgɛɛ a ba maŋ gbire. N bɔŋ la kɔŋ ne kõɔ̃ nyuuri. N maŋ `leŋ la noɔre, kyɛ ka ɔɔre maŋ kpɛ ma ne eŋkpoli. 28 A yi a boma ama zaa puoriŋ, N maŋ taa la a puoru deme zaa teɛroŋ bebie zaa poɔ. 29 Aŋ la bale, kyɛ ka N ba bale? Aŋ la ka ba e ka o ŋmɛ gbɛre, kyɛ ka vũũ meŋ ba di ma? 30 Ka a e feroo ka Maa na fuuro, N na fuuro la ne boma naŋ maŋ wuli n baaloŋ. 31 A Daŋna Yesu Kristo Naaŋmen ne a O Saa naŋ na nyɛ pugibu tegteglɛ bɔŋ velaa ka N ba ŋmaara zirii. 32 Damaskos poɔ, a zikaara naŋ be a Naa Arɛtas puli poɔ, da eŋ la sogyare ka ba gu a Damaskos deme teŋɛ ka o tõɔ̃ nyɔge ma. 33 Kyɛ ba turi ma la bare dankyen tokoro poɔ a peɛ eŋɛ, ka N zo yi ba nuuri poɔ.
121 A ba seŋ ka N fuuro. Kyɛ, N na tara la a gyennoo ane a Daŋna sããbo yɛlɛ poɔ. 2 N bɔŋ la neɛ kaŋ, Kristo eŋɛ, yuomo pie ne anaare naŋ tɔle, ka ba da nyɔge o do ne a tenvela ata sobɔ zie. Ka o da be a eŋgan poɔ bee ka o ba be o eŋgan poɔ, N ba bɔŋ. Naaŋmen la bɔŋ. 3 Kyɛ N da bɔŋ la ka a neɛ ŋa—ka o be la eŋgan poɔ bee ka o ba be o eŋgan poɔ, N ba bɔŋ, kyɛ Naaŋmen la bɔŋ— 4 ka ba da nyɔge o do ne a tennoɔ poɔ. O da woŋ la yelbie neɛ naŋ ba tõɔ̃ yele, yelbie nensaala naŋ ba taa sori ka o yeli. 5 N na fuu la ne a neɛ ŋa tɔ, kyɛ N kon fuu ne mmeŋɛ ka n baaloŋ naane. 6 Kyɛ ka Maa da boɔre ka N fuuro, N kon e damboli. Bonzuiŋ N na yele la a yelmeŋɛ. Kyɛ N bare la a yɛlɛ ŋa ka neɛ zaa ta teɛre n yɛlɛ gaŋ lɛ o naŋ nyɛ bee woŋ n zie. 7 Ka n pɔloo ta zuo a sããbo yaga zuiŋ, goɔ da kyɔge ma la a n eŋgan poɔ a na tontonɔ kaŋ naŋ yi Setaana zie wa a na gbuli nu ŋmɛ ne ma. Ka lɛ naane, n pɔloo na zuo la. 8 A yɛlɛ ŋa poɔ, N da sɔre la a Daŋna gbɛɛ ata, ka O de o a yi n zie. 9 Kyɛ ka O yeli ko ma, “A N nɔndeteroo seŋ fo la, bonso, N faŋ maŋ ta la o tao zie a baaloŋ poɔ.” A lɛ zuiŋ, N na fuu ne la popeɛloŋ a n baaloŋ zaa poɔ, ka a Kristo faŋ na tõɔ̃ be n zie. 10 Ŋaa la so, ka N taa popeɛloŋ a baaloŋ poɔ, zomɔ poɔ, yeltuori poɔ, dɔgroŋ poɔ, ne yelfere zaa poɔ, a Kristo zuiŋ. Bonso, ka Maa wa bale, N pãã na waa la kpẽã. 11 N waa la damboli a n fuuru zuiŋ, kyɛ yɛnee fere la ma. Kyɛ a da seŋ la ka yɛnee wuli n yɛlɛ, bonso, N ba e bile a potuuribo zudeme zaa poɔ, ne lɛ zaa N naŋ ba e bon zaa. 12 Potuuribo mannoo na naŋ maŋ wuli potuuribo tomɔ, da sereŋ be la yɛ poɔ ne kannyiri zaa—mannoo, tombeere, ane toŋkpeɛne. 13 Wolɔ la ka yɛ da ba la taa yuori a puoru deme mine poɔ, kyɛ ka a ba e ka Maa meŋɛ da ba taa eroŋ zaa yɛ zie? Yɛ di suuri ko ma a saŋnaa ŋa poɔ. 14 Kyɛllɛ, N e la sere ka N wa yɛ zie a bota saŋ. N kon leɛ taa eroŋ zaa yɛ zie, bonzuiŋ, bon na N naŋ boɔrɔ ba e a yɛ boma, kyɛ a yɛnee yɛmenne la. Bonso, a ba seŋ ka a bibiiri iri boma biŋ ko a dɔgrebɔ, kyɛ ka a dɔgrebɔ la na e lɛ ko a bibiiri. 15 N poɔ na pɛle la yaga ka Maa de boma zaa N naŋ taa ko yɛ kyɛ de mmeŋɛ meŋ ko yɛ. Ne lɛ n nɔmmo a yɛ zie naŋ duori yaga, yɛ nɔmmo n zie leɛ sigri la. 16 Ka a naŋ na e lɛ, N da ba taa eroŋ kaŋ zaa yɛ zie. Kyɛ lɛ N naŋ da e a bɛlbɛllɛ, N nyɔge yɛ la ne bɛlloo. 17 N nyɛ la tɔnɔ yɛ zie a yi a balaŋ kaŋ zaa N naŋ toŋ a yɛ zie bee? 18 N da sɔrɔ la Titus ka o gaa yɛ zie kyɛ ka N meŋ la toŋ yɔɔ kaŋ ne o. Titus da la boɔrɔ la yɛ boma bee? Te da ba kyene sebonyenaa poɔ bee? Te da ba tu sobiri bonyenaa bee? 19 A la leɛ, yɛ maŋ teɛrɛ la a lɛ zaa te naŋ maŋ manna temenne yɛlɛ a yɛ zie? Te maŋ yele la a Naaŋmen niŋe soɔ a Kristo eŋɛ. Kyɛ n bamine N naŋ nɔŋ, bon zaa te naŋ e, te e la a yɛ mɛduoruu zuiŋ. 20 Bonso, N zoro la dambẽɛ̃ ka, ka Maa wa te wa, N kon nyɛ yɛ ka yɛ waa na lɛ N naŋ boɔrɔ, kyɛ ka yɛ meŋ kon nyɛ ma ka N waa a seŋ lɛ yɛ naŋ boɔrɔ. N zoro la dambẽɛ̃ ka nɔkpeɛne, nyuuri, sutoloŋ, wɛloo, yosaŋnaa, gagaraa yɛlɛ, pɔloŋ, ane buriburi yɛlɛ na be la be. 21 N la zoro la dambẽɛ̃ ka, ka Maa leɛ wa yɛ zie, n Naaŋmen na sigri ma la yɛ zie, ka N meŋ koŋ ko a yaga balaŋ naŋ da faa maale yelbebe kyɛ ba leɛ ba teɛroŋ a ba tondɛgre, pẽɛ̃pẽɛ̃ tomɔ, ne potuoluŋ zaa poɔ.
131 A bota saŋ la a ŋaa N naŋ waara yɛ zie. Yelbiri zaa na are la a danse-deme bayi bee bata deme noɔre eŋɛ. 2 N da faa yeli ko yɛ la, kyɛ leɛ yeli a na N naŋ da be a yɛ zie a boyi saŋ. Ne lɛ zaa N naŋ ba kyebe, pampana, N ŋmaa la ko balaŋ naŋ daŋ maale yelbebe ane ba mine kaŋ zaa, ka Maa wa te leɛ wa, N kon bɔŋ bare ba, 3 a yɛnee naŋ boɔrɔ ka yɛ bɔŋ mannewuluu ka Kristo sereŋ yele la n zie. O ba bale yɛ zie, kyɛ O taa la kpẽã a yɛ poɔ. 4 Ne lɛ ba naŋ da kpa O a dagara zu baaloŋ poɔ, kyɛ O voorɔ la ne Naaŋmen faŋ. Lɛ meŋ la, te bale la O poɔ, kyɛ te na voorɔ la ne O, a yi a Naaŋmen faŋ, a yɛ zie. 5 Yɛ gyenne yɛmenne a nyɛ ka yɛ be la a sagdeu poɔ. Yɛ gyɛle iri bɔŋ yɛmenne yɛlɛ. Yɛ ba bɔŋ yɛmenne poɔ ka Yesu Kristo be la yɛ poɔ—bee yɛ ba be a sagdeu poɔ? 6 Kyɛ N teɛre ka yɛ na bɔŋ la ka te ba e basagdeu deme. 7 Pampana, N puori la Naaŋmen ka yɛ ta ton tonfaare kaŋ zaa. A ba e ka te sãã na nobɔ ba naŋ sage ne, kyɛ ka yɛnee na tõɔ̃ ton tonveɛle, ne lɛ zaa te naŋ waa na basagdeu nobɔ. 8 Bonso, te kon bɔŋ e yɛlɛ zaa naŋ kyaare ne a yelmeŋɛ, kyɛ a yelmeŋɛ zuiŋ la. 9 Bonso, te poɔ maŋ pɛle la ka tenee wa bale, kyɛ ka yɛnee taa faŋ. Te meŋ puoro korɔ yɛ la ka yɛ na tõɔ̃ ta yɛ tao zie. 10 A ŋaa la so ka N ŋmaa a yɛlɛ ama N naŋ ba kyebe, ka Maa wa yɛ zie, ka N ta la mii yɛ zu a seŋ a faŋ na a Daŋna naŋ ko ma. O ko ma la a faŋ ŋa ka N mɛ yɛ do, kyɛ a ba e ka N ŋmɛre yɛ la bare. 11 A baara, yɔɔmine, yɛ taa popeɛloŋ. Yɛ leɛ maale yɛmenne velaa. Yɛ taa sukyidiibu. Yɛ taa teɛroŋ bonyenaa, a kpeɛrɛ ne `maaroŋ. Kyɛ a nɔmmo ne a `maaroŋ Naaŋmen na be la yɛ zie. 12 Yɛ puori taaba ne mooro soŋ. 13 A Ŋmendeme zaa toɔle yɛ la ba puoruu. 14 Ka a Daŋna Yesu Kristo nɔndeteroo ane Naaŋmen nɔmmo ane a Sekyerete lantaaloŋ be yɛ zaa zie. Amen.