Kənigi Zan mata ləma

Kənigi pana pana

Zan

mata ləma

Jem a liɓ deftere cah

Zan, hidi ta zəɗ ngaz Yesu a lalaɓ deftere cah. A lalaɓu ngam Yesu ti ɗafen kən pana pana aza ti ngaren ka lalaɓu kaɗ. Ti lalaɓu ɗere ngam ti sənu, ndiri Ekilesiya ta liɓlay pana pana a si beni pe, aza a may ka vəleten ɓərəs.

Ndiri pana pana pe ti mbəlam ta ka sən pala madaba ma a tala kən pana pana, Zan mata nəf a liɓ deftere cah, wa nja makərən mepirin mala kən donu ma mar talan cesireɗ. Ndiri maparam a ngarigi kən talan cesireɗ cicah bayigi. A ngarigi ɗere, kən Zan ta ləwa a tala tik a liɓ deftere cah ti ɗiya ka mandala tik, ndiri maparam a ngarigi kən tik a wilin a ɗiya zaya zaya takan takan təɗ ka way talalay. Ama hidi ma sən tik ninek ninek ɗa ɗakun.

Wa nja deftere cah mata wak ka dawən ka dawən:

Zan a lalaɓ wa nja Yesu ta nja a daba ndiri Ekilesiya, aza wa nja sin ta ngəz ndiri Ekilesiya toku (1–3).

A lalaɓ a tala beni pana pana, ndirigi ta va ka sa ta, aza a ɗafeten wa nja beni kərap a yaha á zləra Dabawəzləv za. Kən mangar sin a nin kun, ɗa ɗakun. A ceɗ tokon wa nja kən ma nja ka ɗiya a talalay a wacah kərap a ɗiya kap kap wa nja Dabawəzləv mata slu ane wəzləv. A ləwa a tala gedeɓen cesireɗ ma sləraɓ sləraɓ ta ka ma deftere maparam, aza wa nja beni mata ya mandala Yesu mata nga gedeɓen cicah. A ləwa a tala mazlən Dabawəzləv cesireɗ ma ci falam aza di beni maparam ka ya a nimin. Aza a ləwa a tala ndiri cesireɗ maparam nja ’wizik a zləra aza a dahi beni maparam a nimin. Zan a ngar ɗere, beni cicah kərap, ndirigi a va ka sa ta ngam Dabawəzləv a may ka ngəz ndiri ta talalay ka yawi ma tik, aza a may ka ngəz ndiri tik ka jəkwan ta ka ɓərəs áka beni cicah (4–16).

Kən maday, Zan ta ceɗ tokon a liɓ deftere cah aɗa Dabawəzləv a mar sembe day ka kən kərap. Áka Yesu Kiristu za sin ti bəren ngaz a calambəlay tegi pana pana kərap ka wəla, ti zla kita tan. Ko a picah kən ma tireh pana pana ɗaha a wilin, pic takan a va ka way, aza Dabawəzləv ti sla pic tik kaɗ ba (17–20).

Zan a way deftere tik a labar a tala yəwən wəzləv ege yəwən talalay, ndiri Kiristu ta va ka njigi a nin (21, 22).

Labar ma ɓoh ɓoh, Dabawəzləv mata fara gbəmgbalay

¹Labar ta liɓ deftere cah a ləwa a tala labar ma ɓoh ɓoh, Dabawəzləv mata ngaren a Yesu *Kiristu ka far a gbəmgbalay. Ti ngaren ka fareten labar toku a ndiri ma ɗiyi kəzəɗ tik ka səni kən, sin ta may ka təɗaha njoɗ. Yesu Kiristu mata zlimi za, ti zlən *mazlən tik a zləra Zan ma nja ka həl kəzəɗ tik, ka va ka ɗafen kən ma ɓoh ɓoh titoku kərap. 1:1 4:1; 22:6²Zan acin tar ka ceɗeten kən mata ləma titoku kərap a ndirigi. A ngar: «Labar ta va ka ceɗ hini toku, labar Dabawəzləv duze, aza Yesu Kiristu a talan tik aɗa sedewa kəni toku.» 1:2 6:9³Yo, hidi ma va ka janga deftere cah, nəv tik mata nja guɗum. Aza hidi ma zlimi labar Dabawəzləv, ma fara gbəmgbalay cah, aza a ɗiya kən tik wa nja labar ma lalaɓ lalaɓ ta liɓ deftere cah, nəv tik mata nja guɗum ɗere. Ngam kən titoku mbeh ka təɗaha acin. 1:3 14:13

Zan a fəɗ ndiri Ekilesiyagi pana pana

⁴Kata Zan, ta lalaɓ hini ɗerewel cah, a hini ndiri Ekilesiya ta liɓlay pana pana cesireɗ, liɓlay Azi mata mar ta. Dabawəzləv mata vəl hini nja menekin, aza mata ker micin hini fonna, sin ma nja kamatakan, kúlá a picah sin ma takanna səɓ, aza a va ka cəɓaha. Miɗ Dabawəzləv ma pana pana cesireɗ ta ka lay nja Dabawəzləv mata vəl hini nja menekin ɗere, aza mata keri micin hini fonna. 1:4 4:5⁵Aza Yesu *Kiristu a talan tik mata vəl hini nja menekin, aza mata ker micin hini fonna. Sin aɗa kula sedewa ma nja ka ceɗ ma ma duze, ɓaw ci hidi ma mbəlaha pəpəla a civi za, aza sin aɗa maday ka bayigi kərap ta talalay.

Yesu Kiristu toku a may tokon, aza ti məc a tala tokon. Ti zlaɗ *ma ngav ngav tokon zaba a tala tik áka ɓeɓiz tik ma kwar kaɗ. 1:5 2:26; 7:14; 19:15; Kol 1:18; Hib 9:14; 1Za 1:7⁶Aza ti teɗ tokon ka maday. Ti teɗ tokon ɗere, min tokon ka ɗiya kəzəɗ Cin Dabawəzləv, wa nja *mangarama mata ɗiya ta a je Dabawəzləv. Ndirigi mata foli Yesu Kiristu acin, aza mata gəli zlim tik, ka nja ka maday ko a pu. *Amen. 1:6 5:10; 20:4, 6; 22:5; Exo 19:6; 1Pi 2:9

⁷Ta ceɗ hini, a pic yaha Yesu Kiristu wər, a va ka yaha á liɓ gazlavay kaɗ. A pic tik, ko nayi a va ka ləmu. Ndiri ma ngaɓ tegi a njerven kamatakan a va ka ləma ta ɗere. Aza səban ndiri pana pana ta talalay kərap a va ka hanigi a tiweɗ məc hidi a tala mata ngaɓi Yesu. Hayin, kən ngatoku a va ka nja kap duze. Amen. 1:7 1:13; Dan 7:13; Mat 24:30; Zan 19:34, 37; 1Te 4:17

⁸Vay tokon Dabawəzləv ma mar sembe a ngar: «Tar kən ege way tik kərap á zləra ɗa za.» Sin aɗa ma mar sembe day ka kən kərap. Sin ma nja kamatakan, kúlá a picah sin ma takanna səɓ, aza a va ka cəɓaha. 1:8 1:4, 8; 2:8; 4:8; 11:17; 16:5; 21:6; 22:13; Exo 3:14; Esa 44:6

Yesu a pizlaha a həra Zan

⁹Kata golomocoh hini Zan. Min ti lap a Yesu Kiristu kaɗ wa nja hin mata lap tete sin. Ta nja ka sa beni wa nja hini, aza ta nja ka ɓərəs a liɓ beni wa nja hini ɗere. Min tokon kərap min a daba ndiri, Dabawəzləv ta nja ka mar ta. Gara na ɗa wər, ndirigi ti kaw kigi, aza ti tep kigi a liɓlay Patəmas ma mgbaw ta yəm ida. A kaw kigi a tala kata mata ceɗ labar Dabawəzləv a ndirigi, aza kata mata ngareten, Yesu aɗa sedewa labar toku. 1:9 22:8

¹⁰Ane liɓlay toku acin, pic takan a pic dəmas, *Miɗ Dabawəzləv ti ya a kəsəm ɗa. Kati zlimi hidi a ləwa á dawən ɗa za day day, wa nja falam a gi. 1:10 17:3¹¹A ngar ka: «A lalaɓ kən, hoh ta va ka ləmu cah a liɓ ɗerewel, aza ma ɓaw ɗerewel tik ma zləneten a ndiri Ekilesiya ta liɓlay pana pana cesireɗ. Liɓlayigi, hoh ta va ka zlən ɗerewel a nin titoku, ma zlənu a liɓlay Efez, Səmərna, Pergame, Tiyatir, Sardis, Filadelfi, ɓaw a liɓlay Lawodise.» 1:11 4:5

¹²Kata mata zlimi wa toku za acin, kata bu a zal zal ka saf hidi ma ləwa ka toku. Kata ləma pitirla cesireɗ mata ɓisl ta a melenge mangar səkəm tik toy toy. 1:12 Zac 4:2¹³A daba pitirla titoku, kata ləma kən maparam wa nja hidi memilin, ma gar gar a lukut kəsəm. Lukut tik cip kúlá dawən ngaz, a slapat melenge mangar səkəm tik toy toy ma jaw jaw ka mabəra tik. 1:13 Dan 7:13; 10:5¹⁴Soson talan tik bəzl tel tel wa nja ngweɗeɗ. Həra tik a zlaw wa nja gana kuhu. 1:14 Dan 7:9; 10:6¹⁵Ngaz tik ɗere a zlaw wa nja melenge ma na na ta liɓ kuhu. Kati zlimi mongurom tik wa nja yəm a jav jəzləzləzl. 1:15 14:2¹⁶A liɓ zləra tik tá zləra zəm za, gəmzla cesireɗ. Kata ləma waz maday ma zəm pala səsəray a pakam tik. Mazəra tik a zlaw wa nja pic ta nja ka kəngay lay a debe pic. 1:16 4:5; waz maday: 2:12; 19:15; Hib 4:12¹⁷Kata mata ləma za acin, kati ndəv gbərəw a gibe tik wa nja hidi ma məc məc. Sin ɓaw zləra zəm tik acin, ɗiya a tala ɗa, aza a ngar ka: «A nja ka pərət kun, kata aɗa hidi ma nja daka kamatakan, aza ma va ka nja ko a pu. 1:17 1:8; Dan 8:17-18¹⁸Kata a vere. Kamatakan kati məc, tá nja cah ta mar micin acin ko a pu. Sembe ɗa day ka mamən məc, aza kata á nja ka zlər mejijik lay nja ndiri ma məc məcigi. 1:18 Rom 14:9; 1Ko 15:3-4, 25-26¹⁹Tá nja cah acin ta ngaroh, ma lalaɓ kən hoh ta ləmu cah, aza kən ma va ka təɗaha səɓ səɓ toku, ɓaw kən ma va ka təɗaha á pat.

²⁰«A zlimi, ta va ka ceɗoh ma ma ɓoh ɓoh a tala gəmzla cesireɗ, hoh ta ləma a liɓ zləra zəm ɗa cicah, ɓaw a tala pitirla cesireɗ, mata ɓisl ta a melenge mangar səkəm tik toy toy. Gəmzla cesireɗ cicah aɗa *mazlən Dabawəzləv gi ma nja ka puwi ndiri Ekilesiya ta liɓlay pana pana cesireɗ. Aza pitirla cesireɗ cicah aɗa ndiri Ekilesiya ta liɓlay pana pana cesireɗ.»

Ɗerewel a ndiri Efezigi

¹Yesu a ngaren a Zan: «A lalaɓen ɗerewel a *mazlən Dabawəzləv ma nja ka pu ndiri Ekilesiya ta liɓlay Efez. Ma ngareten, labar hoh ta va ka lalaɓeten toku, a yaha á zləra hidi ma kaw gəmzla cesireɗ á zləra zəm za, ɓaw ma va a daba pitirla cesireɗ ma ɓisl ɓisl ta melenge mangar səkəm tik toy toy. 2:1 1:16, 20; Efe 1:1²A ngar: Kati sən kən, hin ta nja ka ɗiyu. Kati sən wa nja hin ta nja ka ɓərəs kaɗ a liɓ kəzəɗ hini ɓaw a liɓ beni ɗere. Kati sənu, hine may ndiri ma tireh ka nja a daba hini ɗakun. Ndiri ma nja ka ci talan tan ka *makatəf ɗa, aza ka mbani ma, hin ti geh nəv tan, aza hin ti fara ndaz tan a gbəmgbalay ba. 2:2 2Ko 11:13; 1Za 4:1³Hin ti sa beni a tala ɗa, aza hi bu ka dawən kun, hin ti ɓərəs a liɓ tik.

⁴«Ama kən, ta bas nəv a hini wər ɗaha, ngam hine may ka baba wa nja hin mata may ka kamatakan kun. ⁵Hi ɗasl talan ko hi ndəv gəga ki, hine mbəzl ma hini kaɗ acin, aza hine ɓaw nja hini ta məndan cekw. Hi mbəzl ma kaɗ kun wər, ta va ka vay ka ɓaw pitirla hini ka lay ɗer tik za. 2:5 2:16, 22; 3:3, 19⁶Ama kən maparam ɗaha, ta fol hini a tala tik. Hin ti feh kən, ndiri *Nikwalayigi ta nja ka ɗiya ta a dawən zləra, wa nja kata.

⁷«Ndiri ma mari zlimi ka zlimi lay, mata mari talan tan ninek ninek a labar, *Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya pana pana! Ndiri ma va ka garigi kaɗ toy toy, ta va ka kereten katəf ka hami mambambu pay na diri micin ta liɓ biz Dabawəzləv2:7 Lay menekin ta wəzləv.» 2:7 22:2, 14, 19; Gen 2:8-9; 3:22; Ezé 28:13; 31:8; Mat 13:9, 43; Luk 23:43; 2Ko 12:4

Ɗerewel a ndiri Səmərnagi

⁸Aza Yesu a ngaren a Zan: «A lalaɓen ɗerewel a *mazlən Dabawəzləv ma nja ka pu ndiri Ekilesiya ta liɓlay Səmərna. Ma ngareten, labar hoh ta va ka lalaɓeten toku a yaha á zləra hidi ma nja daka kamatakan za, aza ma va ka nja ko a pu. Hidi toku ti məc kamatakan, aza ti mbəla a civi zaba, a vere. 2:8 1:8, 18⁹A ngar: Kati sən beni ta tala hini, aza kati sən nja motokon hini. Ama ta ceɗ hini, a zləra ɗa wər, hin bəbay ka katəf ɗa. Kati sən ma ma tireh, ndiri ma nja ka ci talan tan ka *Yahudiyagi ta nja ka ngarigi ka hini. Azama sinigi diri Yahudiyagi ɗakun, ngam a nja ka səbi katəf *Gudul. 2:9 2Ko 6:10; Zak 2:5; Gudul: 3:9; 2Ko 11:14-15

¹⁰«Hi njá ka pərət a beni, hin ta va ka su kun. Hi zlimi, Gudul a va ka fi ndiri maparam ta daba hini a je fərsəna ka geh nəv hini. Hi va ka sa beni kúlá ka wan guɓ təɓa təɓa. Yo ta ceɗ hini acin, ko a va ka pəm hini ka məc za, hi njá ka bu ka dawən kun. Hin ti ɓərəs kaɗ wa toku wər, ta va ka vəl hini mazlən ɓərəs hini, sin aɗa micin manja way. 2:10 Mat 10:28; 1Ko 9:24-25

¹¹«Ndiri ma mari zlimi ka zlimi lay, mata mari talan tan ninek ninek a labar, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya pana pana! Ndiri ma va ka garigi kaɗ toy toy, a va ka məci məc ma səray tik baba kun.» 2:11 20:6, 14; 21:8

Ɗerewel a ndiri Pergamigi

¹²Yesu a ngaren a Zan a nimin: «A lalaɓen ɗerewel a *mazlən Dabawəzləv ma nja ka pu ndiri Ekilesiya ta liɓlay Pergame. Ma ngareten, labar hoh ta va ka lalaɓeten toku a yaha á zləra hidi nja waz maday ma zəm pala səsəray tik. 2:12 1:16¹³A ngar: Kati sən liɓlay hini. Ngam liɓlay, hin ta nja a nin toku, liɓlay, *Gudul ta nja ka həl bay a nin. Ko mata nja wa sin, hine səba katəf ɗa ninek ninek, aza hi ker ca talan ka kata kaɗ kun. Ko a pic mata pəmi Antipas za ane ka liɓlay Gudul, hin ta nja a nin toku, hi bu ka dawən kun. Antipas toku ti nja ka kula sedewa ɗa, ma nja ka ceɗ ma ma duze.

¹⁴«Ama kən maparamigi ta nja ka bas nəv a hini wər ɗaha. Ndiri maparam ta daba hini a nja ka ɗiyi kən, wa nja *Balama mata jəkwanen a Balak. Ti ngaren a Balak ka kəɓ *ndiri Isirayilagi ka ɗiyi kən ma ngav ngav. Ti ngareten ka zəmi viren zuko, aza ka wanigi a wərti ndirigi hirre. 2:14 2:20; Nom 24:25; 25:1-3; 31:16; 2Pi 2:15¹⁵Ndiri maparam ɗere ta daba hini a nja ka səbi kən, wa nja ndiri *Nikwalayi mata jəkwaneten a ndirigi. ¹⁶Ta ngar hini acin, hi mbəzl ma hini njoɗ kaɗ. Akun ta va ka vay njoɗ ka ɗiya ləm tete ndiri toku a waz maday ta pakam ɗa.

¹⁷«Ndiri ma mari zlimi ka zlimi lay, mata mari talan tan ninek ninek a labar, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya pana pana! Ndiri ma va ka garigi kaɗ toy toy, ta va ka vəleten kən ham ma ɓoh ɓoh ta wəzləv zlim tik *manu. Aza ta va ka vəleten cəma ma barən. A tala cəma toku, yəwən zlimi ma lalaɓ lalaɓ a nin. Aza hidi ma sən zlim tik ɗa ɗakun. Sey hidi nja cəma toku á va ka sən zlim ma lalaɓ lalaɓ ta nin.» 2:17 Dir 78:23-25; Zac 3:9; Zan 6:48-51; yəwən zlimi: 3:12; Esa 62:2;65:15

Ɗerewel a ndiri Tiyatirigi

¹⁸Aza Yesu a ngaren a Zan: «A lalaɓen ɗerewel a *mazlən Dabawəzləv ma nja ka pu ndiri Ekilesiya ta liɓlay Tiyatir. Ma ngareten, labar hoh ta va ka lalaɓeten toku a yaha á zləra Kərti Dabawəzləv, mangar həra tik a zlaw wa nja gana kuhu za, aza ngaz tik a zlaw wa nja melenge. 2:18 1:14-15¹⁹A ngar: Kati sən kən kərap, hin ta nja ka ɗiyu. Kati sənu, hine may kəsəm hini kəsəm kəsəm, aza hine cay talan hini səɓ ka kata kepic kepic. Kati sənu ɗere, hi nja ka həl kəzəɗ a nəv ma takan, aza hine ɓərəs a liɓ tik. Aza kəzəɗ, hin ta ɗiyu səɓacah, day ka ta məndan cekw.

²⁰«Ama kən, ta bas nəv a hini wər ɗaha. Wərti a daba hini, zlim tik Zezebel, a nja ka kəɓ hini. A nja ka ngar: “Kata *makatəf Dabawəzləv ta,” aza na hini, hi nja ka yək ma tik. A nja ka jəkwaneten kəzəɗ ma ngav ngav a ndiri ma həli kəzəɗ ɗa. A nja ka kəɓ ta ka ɗiyi kən weli aza ka zəmi viren zuko. 2:20 Nom 25:1-8; 1Ro 16:31; 2Ro 9:22, 30; Kmy 15:20²¹Kati puwu, pu pu macah ka bu nja tik za, ama a wilin ɓe ɓe a ɗiyay ma ngav ngav tik səɓ. ²²A tala ngatoku ta va ka pəm talan tik ka hayək acin ka sa beni. Aza ndiri kərap ma wanigi tete sin, mangar a mbəzli ma kaɗ kun wər, ta va ka ɗiyaten beni kahay kahay ɗere. ²³Aza wəri tik, ta va ka pəm ta za ɗere. Ta va ka ɗiyu wa toku, ndiri Ekilesiya ka lay ka lay ka sən ta a nin, kati sən ɓən hidi memilin təɗ ka nəv tik táda za. Ta ceɗ hini, hidi ma ɗiya ma ngav ngav ege hidi ma ɗiya menekin, a va ka jani mazlən tan a zləra ɗa, ko nayi wa nja kəzəɗ tik mata ɗiyu. 2:23 22:12; Jer 11:20

²⁴«Yo gara na hini, ndiri Ekilesiya ma fəna tik ta liɓlay Tiyatir, hi yək ma wərti toku səka ɗakun, aza kəzəɗ, ndirigi ta nja ka wəla ta kəzəɗ *Gudul ma ɓoh ɓoh toku, hi jəkwanu səka ɗakun. Na hini acin, ta va ka vəl hini kən ma va ka dangar hini, ka pələk talan hini baba kun. ²⁵Sey hine va gibik a katəf ɗa manja bu dawən, kúlá ka pic ta va ka cəɓaha za. 2:25 3:11

²⁶«Ndiri ma va ka garigi kaɗ toy toy, ɓaw ma va ka ɓərəsigi ka ɗiya kəzəɗ ɗa kúlá ka way way tik, ta va ka teɗ ta ka mar ndiri pana pana ta talalay kərap. 2:26 12:5; 19:15; Dir 2:8-9^27-28Miseh maday, Vay Dabawəzləv mata fi ka, sin aɗa ta va ka fiyeten a ndiri toku ka mari lay a sin. A va ka mari lay a həra piren. A va ka mgbərawi ndirigi, wa nja səla ta nja ka kap a zləra hidi. Ta va ka vəleten tapəlakway a zləra, ndirigi ka sən ta a nin, sembe tan ɗaha ka mar ndirigi. 2:27-28 22:16

²⁹«Ndiri ma mari zlimi ka zlimi lay, mata mari talan tan ninek ninek a labar, *Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya pana pana!»

Ɗerewel a ndiri Sardisigi

¹Yesu a ngaren a Zan a nimin: «A lalaɓen ɗerewel a *mazlən Dabawəzləv ma nja ka pu ndiri Ekilesiya ta liɓlay Sardis. Ma ngareten, labar hoh ta va ka lalaɓeten toku a yaha á zləra hidi nja *Miɗ Dabawəzləv cesireɗ za, ɓaw nja gəmzla cesireɗ. A ngar: Kati sən kən hin ta nja ka ɗiyu kərap. Kati sənu, ndirigi a ngarigi ka hini, hini a vere a gibe Dabawəzləv ta. Ama duze kun, hin wa nja ndiri ma məc məc. 3:1 1:4, 16²Hi fuɗuh za, hine ɓərəs kaɗ ka nja a vere, hini ka nja manja məc mamitor. Ngam kati sənu, kəzəɗ hin ta nja ka ɗiyu, kəzəɗ tik gəc a həra Dabawəzləv ɗa. ³Hi ɗasl talan ka kən, hin mata jəkwanu kamatakan, aza wa nja hin mata yəku. Tá nja cah hi mbəzl ma hini kaɗ, aza kən, hin mata jəkwanu cah, hine kawu zləra səsəray. Hi fuɗuh za ɗakun wər, ta va ka vay ka jan hini mevilizim wa nja mahəl. A pic ta va ka vay, hi va ka sən pic tik kun. 3:3 16:15; Mat 24:43; 1Te 5:1-2

⁴«Gara ndiri maparam ɗaha a daba hini ta liɓlay Sardis cah, a ɗiyi *ma ngav ngav səka ɗakun. Na tan wər, ti təɗigi gəga ka fi lukut ma barən, mini ka təlan tete sinigi á lap. 3:4 6:11⁵Ndiri ma va ka garigi kaɗ toy toy á va ka jani lukut ma barən toku. Aza a liɓ deftere zlim ndiri ma jani yəwən micin, zlim tan ma lalaɓ lalaɓ a nin ɗere. Aza ta va ka pas zlim tan kaɗ kun. Ta va ka ceɗen a Vay Dabawəzləv kpay kpay kaɗ tete *mazlən tegi, ndiri ngatitoku, ndiri ɗa. 3:5 Mat 10:32; deftere: 13:8; 17:8; 20:15; 21:27; Exo 32:32; Dir 69:29; Esa 4:3; Luk 10:20

⁶«Ndiri ma mari zlimi ka zlimi lay, mata mari talan tan ninek ninek a labar, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya pana pana!»

Ɗerewel a ndiri Filadelfigi

⁷Aza Yesu a ngaren a Zan animin: «A lalaɓen ɗerewel a *mazlən Dabawəzləv ma nja ka pu ndiri Ekilesiya ta liɓlay Filadelfi. Ma ngareten, labar hoh ta va ka lalaɓeten toku a yaha á zləra hidi Dabawəzləv za. Sin a mban ma ɗakun. Lekile mejijik bay *David ta kamatakan a zləra tik. Ti zlər mejijik kaɗ ba wər, hidi ma va ka mbay pek tik kaɗ ɗa ɗakun. Aza ti pek mejijik kaɗ ba, hidi ma va ka mbay zlər tik kaɗ ɗa ɗakun ɗere. 3:7 Esa 22:22; Mat 16:19⁸A ngar: Kati sən kən hin ta nja ka ɗiyu kərap. Kati sənu hini madadangar, azama hin ti zlimi ma ɗa. Hin ti ceɗeten a ndirigi kpay kpay kaɗ, hine səba katəf ɗa. Tá nja cah, kati zlər hini mejijik kaɗ ba. Hidi ma va təɗ gəga ka pek tik kaɗ a nimin ɗa ɗakun.

⁹«Hi zlimi, ta va ka ceɗ hini kən, ta va ka ɗiyaten a ndiri ma səbi katəf *Gudul. Ndiri toku a nja ka ci talan tan ka *Yahudiyagi, azama diri Yahudiyagi ɗakun, a mbani ma. Ta va ka ngazla ta a sembe ka njigi gbərəw a gibe hini. A va ka sən tegi acin, ta may hini. 3:9 2:9; Esa 49:23; 60:14¹⁰Gara na hini, hin ti zlimi ma ɗa, hin ti ɓərəs. A tala ngatoku ta va ka pu hini ninek ninek, beni ma va ka ya a tala ndiri ta talalay kərap ka geh nəv tan, ka nja manja ya a tala hini. 3:10 1:9; Luk 21:19; 1Ko 10:13; 2Pi 2:9¹¹Gara kata wər, kata mbeh ka cəɓaha. Hi va gibik a katəf ɗa manja bu dawən, akun ndiri maparam a va ka yigi ka yəki mazlən hini za. 3:11 2:10, 25; 22:7, 12, 20; Zac 2:14¹²Ndiri ma va ka garigi kaɗ toy toy, ta va ka teɗ ta ka njigi wa nja dədəka pay ma kaw je Dabawəzləv ɗa, sinigi ka njay tan a nin ko a pu. Zlim Dabawəzləv ɗa ɓaw zlim liɓlay tik, ta va ka lalaɓu a kəsəm tan. Liɓlay toku, yəwən liɓlay Zeruzalem, Dabawəzləv ta va ka zlənaha á wəzləv kaɗ. Yəwən zlim ɗa, ta maru, ta va ka lalaɓu a kəsəm tan ɗere. 3:12 2:17; 14:1; 21:2; 22:4; Ezé 48:35

¹³«Ndiri ma mari zlimi ka zlimi lay, mata mari talan tan ninek ninek a labar, *Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya pana pana!»

Ɗerewel a ndiri Lawodisigi

¹⁴Aza Yesu a ngaren a Zan animin: «A lalaɓen ɗerewel a *mazlən Dabawəzləv ma nja ka pu ndiri Ekilesiya ta liɓlay Lawodise. Ma ngareten, labar hoh ta va ka lalaɓeten toku a yaha á zləra hidi zlim tik *Amen za. Sin kula sedewa ma nja ka ceɗ ma ma duze. Kən, Dabawəzləv mata tətaru kərap a yaha á zləra hidi toku za. 3:14 1:5; 19:11; Zan 1:3; 2Ko 1:20¹⁵A ngar: Kati sən kən, hin ta nja ka ɗiyu kərap. Hin wa nja yəm ma lelenw kun, aza wa nja yəm ma kwet kun ɗere, 3:15 ngam hi nja ka səba katəf ɗa a nəv səray səray: Ləwa ngacah, ti lalaɓ a nin ka jan ka zleɓ di ka zlimi ninek ninek. ngam hi nja ka səba katəf ɗa a nəv səray səray. Səwan hi nja ka kən ma takan, ma kwiɗin kwiɗin, akun ma kuya kuya. ¹⁶Ta ceɗ hini, hine ɗiyay kən hini a nəv səray səray wər, ta va ka kwit hini a liɓi ɗakun, ta va ka vəna hini kaɗ.

¹⁷«Na hini, hi nja ka ngar: “Min bəbay, aza kən ma sen kini ɗa ɗakun, kəzəɗ kərap a va á katəf tik ta.” Azama hine təlan a saha talan, aza hin wa nja tiweh. Hin nja motokon, hine təlan kəsəm ánimin, aza hin wələf ɗere. Kən ngatitoku hi sənay kun. 3:17 Osé 12:9; 1Ko 4:8¹⁸Yo ta ceɗ hini, səwan hi ya a zləra ɗa ka səkəm kula melenge, kata mata vicu, hini ka nja ka bəbay. Hi ya səkəm lukut ma barən a zləra ɗa ɗere, hini ka nja manja təlan kəsəm ánimin, aza ka zlaɗa weli a talan hini kaɗ. Hi ya səkəm mazlərəc wələf ɗere, hini ka ləma lay. 3:18 6:11; 16:15¹⁹Gara ndiri, kata mata may ta wər, ta nja ka ndul ta, aza ta nja ka ɗiyaten beni ka ngəz ta. Hi *mbəzl ma hini a gibe ɗa kaɗ acin, aza hine səba katəf ɗa a nəv ma takan. 3:19 Pro 3:11-12; Hib 12:5-6²⁰Ta ceɗ hini, kata ma gar gar ka gara medikiɗ hini, aza ta fəɗ hini idida. Hidi ti zlimi mongurom ɗa, aza ti zla wəla wər, ta va ka jem ane ida, mini ka zəm wili a sin. 3:20 Mat 8:11; Zan 14:23

²¹«Ndiri ma va ka garigi kaɗ toy toy, ta va ka teɗ ta ka bay a jakwar ɗa, mini ka həl bay tete sinigi. Hi ləma, kata ɗere, kati gar kaɗ toy toy, aza kata a jakwar Vay Dabawəzləv, mine həl bay a sin. 3:21 1:6; Mat 22:44; Hib 8:1

²²«Ndiri ma mari zlimi ka zlimi lay, mata mari talan tan ninek ninek a labar, *Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya pana pana!»

Ndiri ta wəzləv a jəkwara Dabawəzləv

¹Ka dawən tik həl a nja kən tik, kata kaf həra a wəzləv wəzləv, aza kata ləma mejijik ti zlər a nin. Kata zlimi mongurom hidi ma nja ka gi wa nja falam, kata mata zlimi ma ci tik. A ngar ka: «A tapaha a wəzləv a wacah, aza ta va ka ɗafoh kən ma va ka təɗaha á pat.» ²Njoɗ acin *Miɗ Dabawəzləv ti yaha a kəsəm ɗa. Ane wəzləv kata ləma lay nja bay, hidi ma nja nja a nin. 4:2 5:7; Dir 11:4; 103:19³Hidi toku, ngəm tik ɗewerakun. Mazəra tik a zlaw titiw titiw, wa nja *zasəpa ege *saduwan. Lay, hidi toku ta nja a nin mgbaw a səwavan kaɗ. Səwavan toku a zlaw titiw titiw ɗere, wa nja *emerada. 4:3 Ezé 1:26-28⁴Lay nja maparamigi a nin ɗere, mgbaw lay nja bay maday toku kaɗ. Lay nja pana pana guɓ guɓ səray atama foɗ, aza gəbataligi guɓ guɓ səray atama foɗ ɗere ma nja njagi a tala tik, a lukut ma barən a kəsəm, aza a mitolol bay a melenge mangar səkəm tik toy toy a talan ɗere. 4:4 gəbataligi: 5:5, 8, 10; 7:11, 13; 11:16; 14:3; 19:4; Esa 24:23; lukut ma barən: 6:11⁵Ka lay nja bay ta daba daba, van a zəm a nin, aza a ləv, aza a zlimi ca wəla van. Á gibe bay toku za, pitirla ma mbəl mbəl cesireɗ a zlawigi. Pitirla ma mbəl mbəl cesireɗ toku, sin aɗa Miɗ Dabawəzləv gi. 4:5 8:5; 11:19; 16:18; 17:9; Exo 9:24; 19:16; Ezé 1:13-14⁶Kən maparam a gibe tik, saf pət pət wa nja dərugal, aza kən tik kən maday wa nja mitil. Mbeh a jakwar lay nja bay toku, kən ta veregi foɗ, mgbaw sin kaɗ. Kən titoku a mari həra pe, á gibik, á zal. 4:6 15:2; Ezé 1:22; kən ta veregi: 5:6, 8, 11; 6:1; 7:11; 14:3; 15:7; 19:4; Ezé 1:5-12; 10:14⁷Kən ma takan kiɓe kiɓe bay donu. Kən ma səray tik kiɓe kiɓe kərti vilen. Kən ma makaɗ tik mazəra tik kiɓe kiɓe hidi memilin. Aza kən ma foɗ tik acin kiɓe kiɓe zələk mangar a mbir. ⁸Kəni toku foɗ tan ko nayi a mar kopok koh koh. Kopok tá lakwat za ege táda za, həra tutu. A nja ka cay dirfi tan kepic kepic ka fol Dabawəzləv, pic pic, vuɗu vuɗu, a nəpigi ɗakun. A nja ka ngarigi:

«Hoh Vay kini Dabawəzləv nja nəv ma barən,

miseh maday ku day ka ləwa ta pakam.

Hoh a mar sembe day ka kən kərap.

Hoh ma nja daka kamatakan,

kúlá a picah hoh ma takanna səɓ,

aza ha va ka cəɓaha.» 4:8 1:17; 11:17; Esa 6:2-3; Ezé 1:18; 10:12

⁹Kən ma foɗ titoku a ci dirfi ka fol Dabawəzləv ma nja nja ta ka lay nja bay toku. A gəli zlim tik, aza a ngareten: «Soko, hoh ma mar micin ko a pu.» ¹⁰Mandala ta nja ka ci dirfi wa toku, gəbataligi ma guɓ guɓ səray atama foɗ a nja ka dəɓigi gbərəw a gibe hidi ma nja nja ta ka lay toku. A nja ka vohi sin ma mar micin ko a pu. A nja ka pəɗi mitolol melenge tan ta talan tan kaɗ ka ɗer a gibe tik. ¹¹A nja ka ngarigi:

«Hoh Vay kini Dabawəzləv,

hoh áɗa ma tətar kən kərap.

Aza kəni toku kərap ta njigi a wilin cah,

hoh áɗa ma may ka nja wa sin.

A tala ngatoku hoh ma mar miseh maday,

hati təɗ gəga ndirigi ka folohigi, ka gəli zlim ku,

aza ka gəci talan tan kaɗ a gibe ku.» 4:11 Gen 1:1, 31; Kzl 5:9, 12; 11:15, 17; 12:10; 15:3-4; 19:6

Labar a tala hidi ma təɗ gəga ka zlər deftere

¹Kata ləma deftere ma paɗ paɗ a zləra hidi ma nja nja ta ka lay nja bay toku, ma kaw kaw á zləra zəm tik za. Deftere toku ma lalaɓ lalaɓ á dawən za, á liɓ za. Ti sləraɓi ma tik kaɗ ba, sləraɓ sləraɓ a gedeɓen cəɓ cesireɗ. 5:1 10:2; Esa 29:11; Ezé 2:9-10; Dan 12:4, 9²Kata ləma *mazlən Dabawəzləv ma mar miseh maday ɗere, a ləwa day day, a ngar: «Nayi ma təɗ gəga ka nga gedeɓen ma sləraɓ sləraɓ ta ma deftere cah kaɗ yi, aza ka zlər tik ɗere?» ³Min kərap min ti sənu, hidi ma təɗ gəga ka zlər tik ɗa ɗakun. Ko hidi ta tala hayək, ko hidi ta wəzləv, aza ko hidi ma yaha á civi za a təɗ gəga ka zlər deftere toku za ka saf a liɓ liɓ tik kun. ⁴Kata mata ləma za, hidi ma təɗ gəga ka zlər tik a jan kun, kata par han acin.

⁵Njoɗ hidi takan ta daba gəbataligi takana a ngar ka: «A bes kaɗ, a nja ka han kun! Hidi ma təɗ gəga ka zlər tik wər ɗaha. Hidi toku zlim tik bay donu, sin səban *ndiri Yahudiyagi, aza dehen bay *David. Sin wər ti təɗ gəga ka nga gedeɓen cesireɗ ta ma deftere toku ka zlər tik za. Ngam ti bəreten ngaz a calambəlay tegi ka wəla ba.» 5:5 4:4; Gen 49:9; Mat 1:1; Rom 1:3-4; Hib 7:14

⁶Njoɗ kata ləma hidi ma gar gar a daba daba lay nja bay toku, wa nja *Kərti tumuk. Kən ta veregi ma foɗ tete gəbataligi ma guɓ guɓ səray atama foɗ mgbaw sin ida. Kata ləma Kərti tumuk toku hakana ti zli wəla tik zaba kamatakan. A mar falam cesireɗ ɓaw həra cesireɗ. Həra ma cesireɗ titoku aɗa *Miɗ Dabawəzləv ma cesireɗigi, Dabawəzləv mata zlənay gbam talalay. 5:6 4:6-7; Kərti tumuk: 5:9, 12; 6; 7:17; 12:11; 13:8; Esa 53:7; Jer 11:19; Zan 1:29; 1Pi 1:19; Miɗ Dabawəzləv ma cesireɗ: 4:5; Zac 3:9⁷Kərti tumuk toku acin sliɗ va a zləra hidi ma nja nja ta ka lay nja bay toku, va yək deftere ta zləra zəm tik toku. 5:7 4:2, 9; 5:1, 13; 6:16; 7:10, 15; 19:4; 20:11; 21:5; 1Ro 22:19; Esa 6:1; Ezé 1:26-28; 10:1⁸Mata yək deftere toku a zləra tik za, kən ta veregi ma foɗ tete gəbataligi ma guɓ guɓ səray atama foɗ gbərəw dəɓigi kaɗ a gibe tik acin. Ndiri toku kərap a tundon a zləra. Tasaw melenge mangar səkəm tik toy toy a zləra tan ɗere. Tasaw titoku pe pe a zemi pay ma nja ka nji wa nja urdi. Zemi pay ma nja ka nji toku, ti lapi voh Dabawəzləv, ndiri tik ta nja ka voh a nin. 5:8 8:3-4; Dir 141:2; tundon: 15:2⁹Ndiri ma dəɓigi a metikisem titoku acin a ci yəwən dirfi ka fol Kərti tumuk toku. A ngarigi:

«Na ku, hati təɗ gəga ka yək deftere toku,

aza ka nga gedeɓen ta ma tik kaɗ.

Ma təɗ gəga toku, ngam ti pəmohigi za,

aza ɓeɓiz ku ma kwar a tala pay ma zlamba zlambay

ti bat ndirigi zaba.

Ndiri hoh mata bat ta toku,

ndiri ta ka səban pana pana kərap,

ma nja ka ləwi ma pana pana kərap,

aza ma yahigi á liɓlay pana pana za.

Hati bat talan tan za,

aza hati vəl ta a liɓ zləra Dabawəzləv. 5:9 4:11; 5:6; 7:9; 14:3; Dir 96:1

¹⁰Hati ɓaw ta, hati teɗ ta ka maday,

ka ɗiya kəzəɗ Dabawəzləv tokon

wa nja *mangarama mata ɗiya ta a je tik.

Aza hati teɗ ta ka maday

ka mar ndiri ta talalay cah.» 5:10 1:6

¹¹Njoɗ kati ləma *mazlən Dabawəzləv gi pe kahay kahay, a nəf ka way kun. Ma gar garigi mgbaw dawən hidi ma nja nja ta ka lay nja bay, aza kən ta veregi ma foɗ tete gəbataligi a daba daba tan. Kata zlimi a ci dirfi. 5:11 mazlən Dabawəzləv: Job 1:6; Dan 7:10; Hib 12:22¹²A ca ta day day, a ngarigi:

«Hidi ma kiɓe kiɓe Kərti tumuk,

ndirigi mata pəm ta za toku,

ti təɗ gəga ka mar kən kərap.

Kən ma senen ɗa ɗakun.

Ɓen tik day ka na ndirigi kərap.

A mar sembe kahay kahay,

aza a mar miseh maday.

Sin acin wər, sin ti təɗ gəga, ndirigi ka fol ta,

ka səban ta, aza ka gəli zlim tik!» 5:12 4:11

¹³Kati zlimi kən kərap, Dabawəzləv mata tətaru, kən ta wəzləv, ta tala hayək, ta liɓ yəm, ɓaw ta civigi a ci dirfi ka fol ta. A ngarigi:

«Hidi ta fol tokon hidi ma nja nja ta ka lay nja bay,

ɓaw hidi ma kiɓe kiɓe Kərti tumuk,

hidi ta gəl zlim tan.

Sinigi a mari miseh maday ɓaw sembe.

Hidi ta fol tokon ko a pu!» 5:13 Dir 150:6; Fil 2:10

¹⁴Kən ta veregi ma foɗ a ngarigi: «*Amen.» Aza gəbataligi ma guɓ guɓ səray atama foɗ gbərəwigi kaɗ a metikisem ka voh ta.

Labar a tala Kərti tumuk ma nga gedeɓen ta ma deftere

¹Kedirek kata ləma *Kərti tumuk toku ti nga gedeɓen takan ma sləraɓ sləraɓ ta ma deftere toku zaba. Kata zlimi, kən takan a daba kən foɗ ta vere titoku a ləwa wa nja van a ləv. A ngar: «A yaha!» ²Kata kaf həra za, kata ləma pilis ma barən. Hidi ta dawən tik a bak a zləra. Ti fiyeten miseh maday ka va ka ləm. Ti sliɗ ka va ka ləm, aza ka bəreten ngaz a calambəlay tegi ka wəla, wa nja ta nja ka bəreten kepic kepic. 6:2 19:11, 14; Zac 1:8; 6:1-7

³Kedirek Kərti tumuk toku ti nga gedeɓen ma sləraɓ sləraɓ ta ma deftere ma səray tik zaba. Kata zlimi kən ta vere ma səray tik a ngar: «A yaha!» ⁴Njoɗ pilis mepirin ti yaha. Hidi ta dawən tik, ti vəleten waz maday a zləra, aza ti vəleten sembe ka təz ləm a tala hayək, ndirigi ka jan ka mgbərawi kəsəm tan kəsəm kəsəm.

⁵Kedirek Kərti tumuk toku ti nga gedeɓen ta ma deftere ma makaɗ tik zaba. Kata zlimi ma makaɗ kən ta vere a ngar: «A yaha!» Kata saf, kata ləma pilis memilin. Hidi ta dawən tik a tasaw sla kən ma kedirek a zləra. ⁶Kata zlimi mongurom hidi a daba kən ta vere ma foɗ titoku, a ngar: «Səkəm kən a va ka mbir acin.6:6 Səkəm kən a va ka mbir acin: Ləwa ngacah, ti lalaɓ a nin ka jan ka zleɓ di ka zlimi ninek ninek. Hidi ma həl kəzəɗ pic pic, a va ka jan sey wandən tasaw ma kedirek takan, akun ndirimi tasaw ma kedirek makaɗ. Gara səkəm ɗawa ege səkəm movu, kana ha mbir səkəm tik za!»

⁷Kedirek Kərti tumuk toku ti nga gedeɓen ta ma deftere ma foɗ tik zaba. Kata zlimi kən ma foɗ tik ta daba kən ta vere ma foɗ titoku, a ngar: «A yaha!» ⁸Kata kaf həra za, kata ləma pilis ma kpuloh kpuloh. Hidi ta dawən tik, zlim tik Mamən Məc. Aza hidi maparam, zlim tik Lay Nja Memici a səbaha. Mamən Məc ege gawla toku ti jani sembe ka pəm ndiri ta pala talalay ma takan ta daba ma foɗ tik za. Ndiri maparam a va ka pəm tegi ka ləm za, ndiri maparam metis a va ka pəm ta za, ndiri maparam dal a va ka məc ta za, aza ndiri maparam kən donu a va ka ham ta. 6:8 Jer 14:12; Ezé 14:21; Osé 13:14

⁹Kedirek Kərti tumuk toku ti nga gedeɓen ta ma deftere ma jeɓin tik zaba. Kata ləma ziziwit ndiri ma məc məc a zəɗ lay, ndiri ta nja ka fateten kən a Dabawəzləv a nin. Ti pəm tegi za a tala mata ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi, aza mata njigi ka sedewa manja buweten dawən a Dabawəzləv. 6:9 1:2, 9; 12:11, 17; 19:10; 20:4; 1Za 1:1-2¹⁰Ndiri toku a pari wəla acin, a ngarigi: «Hoh Vay kini Dabawəzləv ma barən ma nja ka ceɗ ma a katəf tik, ndiri ta talalay ma pəm kinigi za cah, ha va ka ɓaseten kita acin a pu? Aza ha va ka vəleten mazlən tan a pu?» 6:10 18:24; Dir 13:2-3; Deu 32:43; Luk 18:7¹¹Ndiri ɓawi lukut madəday ma barən, fi fiyeten gbam sinigi, a ngareten: «Hi nəp kedirek a zakay. Sey ndirigi ka pəmi colo hini za ma ɗiyi kəzəɗ Dabawəzləv a zakay, wa nja mata pəmi hini, ka mgbi fini ndiri tik.» 6:11 lukut ma barən: 3:5, 18; 4:4; 7:9, 13; 19:8, 14; Esa 61:10

¹²Kedirek kata ləma Kərti tumuk toku ti nga gedeɓen ta ma deftere ma koh tik zaba. Njoɗ mamən hayək tar ka kəz gingiɓ gingiɓ. Pic saf ɗek ɗek wa nja lukut memilin, təra piren wa nja ɓeɓiz. 6:12 8:5, 12; 11:13, 19; 16:18; Joë 2:10; Mat 24:29¹³Kata ləma ɗere gəmzla a yaɓahigi á wəzləv kaɗ ɓərtat ka ya ka hayək, wa nja modolohov sikiɗ, miɗ maday ta nja ka kəzu ka yaɓ kaɗ. ¹⁴Wəzləv a paɗay tik kaɗ, wa nja hidi ta nja ka paɗ yipah. Liɓlayigi ma mgbaw ta yəm ida ɗa baba kun. Caɗagi kərap ɗaha ka lay nja tan baba kun. 6:14 16:20; 20:11; Esa 34:4; Hib 1:11-12¹⁵Ndiri kərap ta talalay ti va ɓohay tan kaɗ ba a bədəm, aza a caɗak a walan gugun. Bayigi, ndiri madədayigi, madəday sojigi, bəbayigi, ndiri nja sembegi kərap, aza tete balamigi ɓaw ndiri ma mari talan tan, ti si tan, ti va ɓohay tan kaɗ ba kərap. 6:15 Esa 2:10, 19, 21; 24:21¹⁶A haneten a caɗak toku ɓaw a dagun, a ngareten: «A pas a tala kini, hidi ma nja nja ta ka lay nja bay toku ka nja manja ləma kini acin, aza Kərti tumuk toku ka nja manja ɓas kini kita ɗere. 6:16 5:7; Osé 10:8; Luk 23:30¹⁷Nəv tan ma bas ta məndan cekw ka mini, pic tik ti sla acin ka ɓas kini kita. Nayi ma va ka mbay ɓərəs tik yi?» 6:17 Joë 2:11; Nah 1:6; Sop 1:14-18; Mal 3:2

Ndiri Isirayila ma jani zlimi Dabawəzləv a mazəra tan

¹Ka dawən tik, kata ləma *mazlən Dabawəzləv gi foɗ ma gar gar ka madaba lay ka madaba lay, gbam talalay. Ti taki miɗigi ta talalay kərap kaɗ ba ka nja manja ca. Miɗ tik ka nja manja kəz yəm, pay, ɓaw talalay. 7:1 9:14-15; Jer 49:36; Dan 7:2²Kata ləma *mazlən Dabawəzləv maparam a yaha á madaba lay za. Pay lalaɓ zlim Dabawəzləv ma nja ka vəl micin ma kaw kaw a zləra tik. Ti wəla mazlən Dabawəzləv ma foɗ titoku ma jani sembe ka ngav talalay ɓaw ka ngav yəm. Ti wəla ta day day, ³aza a ngareten: «Kana hi ngav tala hayək, yəm, ɓaw payigi. Sey mini ka lalaɓ zlim Dabawəzləv tokon a mazəra ndiri ma ɗiyi kəzəɗ tik a zakay.» 7:3 9:4; 14:1, 3; 22:4; Ezé 9:4, 6⁴Kata zlimi, ndiri ma jani zlim Dabawəzləv a mazəra tan toku, ndiri wujine wujine bələk, a wom foɗ, atama foɗ (144,000). Ndiri toku kərap sese *ndiri Isirayilagi mangar səban tan guɓ a tala səray. 7:4 14:1, 3; 21:12-13

⁵Səban *Yahudiyagi, ndiri wujine guɓ a tala səray,

səban Ruben, ndiri wujine guɓ a tala səray,

səban Gad, ndiri wujine guɓ a tala səray,

⁶səban Aser, ndiri wujine guɓ a tala səray,

səban Neftali, ndiri wujine guɓ a tala səray,

səban Manase, ndiri wujine guɓ a tala səray,

⁷səban Simeyon, ndiri wujine guɓ a tala səray,

səban *Levi, ndiri wujine guɓ a tala səray,

səban Isakar, ndiri wujine guɓ a tala səray,

⁸səban Zabulon, ndiri wujine guɓ a tala səray,

səban *Zozef, ndiri wujine guɓ a tala səray,

aza səban *Benjamin, ndiri wujine guɓ a tala səray.

A səban ndiri titoku kərap, ti lalaɓeten zlim Dabawəzləv a mazəra tan.

Ndiri ta ka səban pana pana a gibe Dabawəzləv

⁹Ka dawən tik a nimin, kata ləma ndiri ma ɓas ɓas kəcak kəcak, a nəf ka way kun. Ndiri toku ta ka səban pana pana kərap, ma nja ka ləwi ma ma pana pana kərap, aza ma yahigi a liɓlay pana pana kərap za ɗere. Ma gar garigi a gibe lay nja Dabawəzləv ɓaw a gibe *Kərti tumuk. Sinigi a lukut ma barən a kəsəm, aza a vediɗ a zləra. 7:9 5:9; 6:11; Lev 23:40¹⁰A sleri wəla, a ngarigi: «Vay Dabawəzləv ma nja nja ka lay nja bay, aza Kərti tumuk a jakwar tik. Sinigi səray tan ti bit tokon zaba!» 7:10 5:7¹¹*Mazlən Dabawəzləv gi kərap ma gar garigi a nin ɗere, mgbaw dawən lay nja Dabawəzləv, aza gəbataligi ɓaw kən ta vere ma foɗ egi a daba daba tan. Gbərəwigi kaɗ acin a gibe lay nja bay toku, a tesi mazəra tan ka hayək, a vohi Dabawəzləv. 7:11 4:4, 6¹²A ngarigi:

«Hayin duze,

Hidi ta fol tokon Dabawəzləv ma mar miseh maday.

Ɓen tik day ka na ndiri kərap.

Ko a pu hidi ta cen zləra aza hidi ta gi tokon zlim tik.

Sin a mar sembe kahay kahay,

aza a mar kən kərap. *Amen.» 7:12 4:11

¹³A daba gəbataligi ma guɓ guɓ səray atama foɗ, ma takan a ngar ka acin: «Hati sən ndiri nja lukut ma barən titoku vu? Aza a yahigi á ki za ki?» 7:13 6:11; 7:9¹⁴Kata ngar: «Awu ta sən ta ɗakun, Maday ɗa. Hoh áɗa ma sən ta ɓa!» A ngar ka acin: «Ndiri toku, ndiri ma wərnigi a liɓ beni maday. Ti cakaɓi lukut tan a ɓeɓiz Kərti tumuk, aɗa lukut tan mátá nja ka lukut ma barən toku.7:14 Labar ngacah, ma ma ngaɓ ngaɓ, a may ka ngar ma ngav ngav tan ti zer kaɗ ba.7:14 1:5; 22:14; Dir 51:9; Dan 12:1; Mat 24:21¹⁵A tala ngatoku mátá garigi a gibe lay nja Dabawəzləv, mátá nja ka həli kəzəɗ a je tik a pic ege vuɗu. Hidi ma nja nja ta ka lay nja bay toku á va ka pu ta. 7:15 21:3¹⁶Maram ege metis a va ka ngaceten baba kun, aza ko pic, ko lay ɓərət, a va ka kəɗa ta baba kun ɗere. 7:16 Esa 49:9-10¹⁷Kərti tumuk ta ka lay nja bay toku á va ka nja ka ma mar ta, a va ka lah ta a wili yəm ma nja ka vəl micin a ndirigi. Tiweɗ ta həra tan kərap, Dabawəzləv a va ka sakwatu kaɗ.» 7:17 5:6; 21:6; Zan 10:10, 11; Ezé 34:11-16, 23-24; tiweɗ: 21:4; Dir 126:5-6; Esa 25:8

Kərti tumuk ege gedeɓen ma cesireɗ tik

¹*Kərti tumuk toku a nga gedeɓen ma sləraɓ sləraɓ ta ma deftere ma cesireɗ tik za acin. Mata ngu za, ti təɗ reta madaba masa, kən ta wəzləv kərap a kəzigi ɗakun. 8:1 Zac 2:17; Hab 2:20

²Kedirek kati ləma *mazlən Dabawəzləv gi takana ma cesireɗ ma gar garigi a gibe Dabawəzləv. Ti vəleten falamigi kərap ka zləra ka zləra. 8:2 falam: Jos 6:4, 6; Mat 24:31

³Kata ləma *mazlən Dabawəzləv maparam a yaha ka gar a jakwar lay, ta nja ka riyeten kən a Dabawəzləv. Tasaw melenge na ri zemi pay a zləra tik. Ɓaw vəleten zemi pay pe ma nja ka nji maɗa urdi ka riyu, nji tik ka lap a dəkəɓ ndiri Dabawəzləv. Lay ri kən toku, a ɓisl tegi a melenge aza ma ɗer ɗer á gibe lay nja bay za. ⁴Mazlən Dabawəzləv ti tar ka ri zemi pay toku acin. Seleh tik lap a dəkəɓ ndiri Dabawəzləv kərap a kaf ka va wəzləv. 8:4 5:8; Exo 30:1, 3⁵Kedirek mazlən Dabawəzləv ɓaw tasaw ri kən tik toku, mbat mbat ndezli kuhu ta tala lay riyen kən pe a nin. Ɓaw tasaw tik acin, ficik a talalay. Njoɗ van tar ka ləv day day, van a zəm aza mamən hayək a kəz gingiɓ gingiɓ. 8:5 4:5; 6:12-13; Lev 16:12; Ezé 10:2

Mazlən Dabawəzləv gi ma mari falam

⁶*Mazlən Dabawəzləv gi ma cesireɗ nja falam a zləra ti kəməsi kəsəm kaɗ ba ka ca tik acin.

⁷Mazlən Dabawəzləv ma takan ca falam tik. Njoɗ ngwirzlizl, kuhu ɓaw ɓeɓiz ti gaɓigi kaɗ, ti zerigi a tala hayək. Talalay ma takan ta daba ma makaɗ ti ri. Ko payigi ta nin lap a kisiɓit ma njeɗekw kərap ti rigi. 8:7 9:15, 18; Ezé 5:2, 128:7 Exo 9:23-25

⁸*Mazlən Dabawəzləv ma səray tik ca falam tik. Njoɗ kən maday wa nja caɗak, kuhu ma kaw kaw ta nin, ti gwaɗ ta a liɓ mitil maday. Aza yəm ma takan ta daba yəm ma makaɗ ti mbaɗ ka ɓeɓiz. 8:8 16:3-4; Exo 7:20, 21⁹Kən ma takan ta daba kən makaɗ kərap ta liɓ mitil maday toku ti məcigi. Aza kambawal ma takan ta daba kambawal makaɗ ti lekw ɗere.

¹⁰Mazlən Dabawəzləv ma makaɗ tik ca falam tik. Njoɗ gəmzla maday ma nja ka zlaw wa nja kuhu cik cik cik ti ndəvaha á wəzləv kaɗ a liɓ zungoh, ma takan ta daba ma makaɗ, aza a ndəv a wili yəm ɗere. ¹¹Zlim gəmzla toku «Gəmzla ma tireh.» Pala yəm ma takan ta daba yəm ma makaɗ ti mbaɗ ka yəm ma tireh. Ndiri pe ma si yəm toku ti məcigi, ngam yəm tik tireh. 8:11 Jer 8:14

¹²Mazlən Dabawəzləv ma foɗ tik ca falam tik. Njoɗ ko pic, ko təra, pala lay ma takan ta daba ma makaɗ ti gbirzliliɓ milen. Aza gəmzla ma takan ta daba ma makaɗ ti gbirzliliɓ ɗere. A zlawigi ninek ninek baba kun. Pala lay vuɗu ma takan ta daba ma makaɗ, təra ɓaw gəmzla a zlawigi a nin baba kun. A liɓ pic takan, ti wak zər makaɗ, ma takan a ri baba kun. 8:12 6:12-13; Esa 13:10; Ezé 32:7-8

¹³Kedirek kati ləma zələk a mbir gədək a wəzləv. Kata zlimi a han saha ndiri ta talalay day day. A ngar: «Haya ndiri ɗa, haya ndiri ɗa, saha maday a va ka yaha a tala ndiri ta talalay kərap. Ma fəna mazlən Dabawəzləv gi ma makaɗ ta va ka ci falam tan, saha maday a va ka yaha a talalay a nimin.»

¹*Mazlən Dabawəzləv ma jeɓin tik ca falam tik acin. Kati ləma gəmzla ti ndəvaha á wəzləv kaɗ a tala hayək. Ti vəleten lekile ka zlər wili ma kpəm zolon zolon. 9:1 wili ma kpəm: 11:7; 20:1; Job 26:6; 28:22; Luk 8:31; 2Pi 2:4²Gəmzla toku mata jan lekile za, njoɗ ti zlər zaba acin. Seleh a sir day day a wili toku za, wa nja seleh ɗəz. Seleh toku ti gbirzliliɓ pic kaɗ ba, lay a ləma ninek ninek baba kun. 9:2 Gen 19:28; Exo 19:18³Jeri ti yigi á liɓ seleh toku za, gbam talalay kərap. Ti vəleten sembe a jeri titoku ka ngac ndirigi wa nja irdi. 9:3 Exo 10:12-20⁴A ngareten: «Hi njá ka ham kisiɓit kun, hi njá ka ham vediɗ payigi kun, aza ko kən mi nja vediɗ, hi njá ka dos ma hini a nin kun. Sey hine ɗiyaten tireh a ndiri mangar zlim Dabawəzləv ma lalaɓ lalaɓ ɗaha a mazəra tan kun.» 9:4 7:2-3⁵Ti ngareten ka pəm ndirigi á pəm za ɗakun, ka ɗiyaten beni á gindik kúlá ka təra jeɓin. Beni, ndiri toku ta va ka sa ta, ham tik a va ka nja wa nja irdi ta nja ka ngac hidi. ⁶A liɓ təra jeɓin, beni, ndirigi ta va ka sa ta toku, a va ka may ta, səwan ka məcay tan za. Ama məc a va ka məc ta za ɗakun. A va ka si tik a jakwar tan za. 9:6 Job 3:21; Jer 8:3

⁷Jeri toku wa nja pilis, ndirigi ta nja ka kəməs ta ka va ka ləm. Kən a tala jeri toku kiɓe kiɓe mitolol bay ta melenge. Həra tan kiɓe kiɓe na hidi memilin. 9:7 Job 39:19-20; Joë 2:4⁸Soson talan tan cim cim wa nja na wərtigi. Ndin tan wa nja ndin bay donu. 9:8 Joë 1:6⁹Kən magwaɗa tan wa nja masa na pəla kəsəm. Kopok tan a nja ka gi wa nja falam ta nja ka ca ta ka va ka ləm9:9 Deftere ta ma girek a ngar: Gi kopok tan wa nja pilis ta nja kasigi pe, a saret a wəla, ka va ka ləm.. 9:9 Joë 2:5¹⁰A mari madaba wa nja na irdi. Aza a nja ka ngaci hidi ɗere a madaba tan toku. Ti ɗiyi təra jeɓin lay ngaci ndirigi a madaba tan toku, ngam sembe na ɗiya tireh a nin. ¹¹Bay tan ɗaha ma nja ka mar ta, sin áɗa ma mar wili ma kpəm zolon zolon toku. Zlim bay toku a ma hibiru «Abadən», a ma girek ɗere «Apoliyon.» Zlim ngatoku a nja na ngar «Hidi ma nja ka lekw micin hidi, aza ko kən mi.»

¹²Tá nja cah saha ma takan ti təɗaha zaba, fəna saha sərayigi ka təɗahigi a nimin.

¹³Mazlən Dabawəzləv ma koh tik ca falam tik acin. Kata zlimi mongurom hidi a ləwa ka lay riyen kən mata ɓisl ta a melenge ta gibe Dabawəzləv. A ləwa ka mazlən foɗ ta ka lay riyen kən toku. 9:13 8:3; Exo 30:1-3¹⁴Mongurom hidi, kata mata zlimi toku, a ngaren a mazlən Dabawəzləv nja falam ma koh tik acin: «A va, ma masl ndiri ma foɗ ma jaw jawigi ta tala zungoh maday Efərat toku kaɗ.» 9:14 7:1; Deu 1:7¹⁵Sin va, masl ta kaɗ acin. Dabawəzləv ti kəməs ndiri foɗ toku kaɗ ba daka məndan cekw, ka ɗiyi kəzəɗ tik ka pic ta picah, ka təra ngacah, ka viya ngacah. Ti kəməs ta, sinigi ka pəmi pala ndiri ma takan ta talalay ta daba ma makaɗ za. 9:15 8:7-12¹⁶Kati zlimi ndiri ma foɗ toku, ndiri tan ɗaha ma nja ka vigi a pilis ka va ka ləm. Ti ceɗ kigi lisafi ndiri toku, sinigi kərap miliyon miliyon bələk səray (200,000,000). ¹⁷Njoɗ ɗiya a nja kən tik, kata ləma pilis ɓaw ndiri ta dawən tegi titoku, egi a lukut ləm a kəsəm. Lukut tan cuɗom wa nja kuhu, memilin, aza ma kpuloh kpuloh. Talan pilis tan wa nja talan bay donu. Kuhu, seleh ɓaw kən ma nja ka kaw kuhu njoɗ a yaha á pakam tan za. 9:17 Job 41:10-12¹⁸Ma ləma zaɓəl ma makaɗ ma yaha ka pakam tan kaɗ titoku, ti pəmi ndiri pala ma takan ta daba makaɗ ta tala hayək. ¹⁹Pilis titoku, tireh ɗaha ka pakam tan ɓaw ka sapəl tan ɗere. Sapəl pilis titoku kiɓe kiɓe wən. A nja ka ɗiyi tireh a sapəl tan wa nja talan wən toku.

²⁰Gara ma fəna ndiri ta talalay mangar a məcigi a beni ma pana pana titoku kun, a mayi ka buwi nəv tan za ɗakun. A ɗiyay mazuko tan wa nja ta nja ka ɗiyay kən tan a məndan cekw. A nja ka pasli *masərəf. Kən mata ɓisl ta a melenge ɓaw a masa, ɓaw həzəɓ mata ndən ta, a nja ka voh ta. Kən mata ɗiya ta a gugun ɓaw a pay a nja ka voh ta ɗere. Kəni toku a ləmi lay kun, a zlimi lay kun, aza a vigi á gar kun. Ama a vohay kən tan səɓ. 9:20 16:9; Exo 20:13-159:20 Dan 5:4, 23; Dir 135:15-17; Esa 44:9-20²¹Aza a wilin ɓe ɓe a ndəvay teli tan, a ɗiyay hila tan, a wanigi a ɓerem, aza a həlay tan. A zlambaɗi nja tan za ko kedirek kun.

Mazlən Dabawəzləv a deftere mekedirek a zləra

¹Kata ləma *mazlən Dabawəzləv maday maparam a jemaha á wəzləv kaɗ a liɓ gazlavay, səwavan mgbaw a talan tik. Həra tik a zlaw wa nja pic, aza ngaz tik wa nja gana kuhu. 10:1 4:3²Deftere mekedirek a zləra tik ma zlər zlər. Aza sin ma gar gar jərak, pala ngaz tá zləra zəm a liɓ yəm, pala ngaz tá zlaɓay aka hayək. 10:2 5:1; 10:8³A ca wəla day day wa nja bay donu ta nja ka vogor. Mata ca wəla za, kata zlimi van ti ləv cəɓ cesireɗ ka zlen wəla. 10:3 Jer 25:30-31; Osé 11:10⁴Kata mata zlimi za, kati may ka lalaɓ tik kaɗ. Njoɗ kata zlimi mongurom maparam ma yaha á wəzləv kaɗ, a ngar ka: «A njá ka lalaɓ labar, van ma ləv mata ceɗu toku kaɗ kun. A ker ma tik mata wəra səɓ a liɓ ku.»

⁵Kedirek kata ləma *mazlən Dabawəzləv takana ma gar gar, ngaz ma takan a liɓ yəm, ngaz ma takan a tala hayək, ti kaf zləra zəm tik. ⁶A meɗ a zlim Dabawəzləv ma mar micin ko a pu, ma tətar wəzləv tete kənigi kərap ta nin, ma tətar hayək tete kənigi kərap ta nin, ɓaw ma tətar yəm tete kənigi kərap ta nin. Mazlən Dabawəzləv toku a ngar: «Tá nja cah, pic tik ti sla acin. 10:6 Dir 146:6; Dan 12:7; Kmy 4:24⁷Mazlən Dabawəzləv ma cesireɗ tik ta va ka ca falam tik, Dabawəzləv a va ka ɗiya kən mata ɓənu ka ɗiya kamatakan. A va ka ɗiyu wa nja mata ngareten kamatakan a makatəf tegi ma həli kəzəɗ tik.» 10:7 22:6; Jer 25:4; Amo 3:7-8

⁸Hidi ma wəla ka á wəzləv kaɗ toku a ngar ka a nimin: «A va, ma yək deftere ma zlər zlər ta zləra mazlən Dabawəzləv ma gar gar, pala ngaz həndan a liɓ yəm, pala ngaz həndan aka hayək toku.» 10:8 Ezé 2:8–3:3⁹Kata sliɗ va a zləra tik, kata ngaren ka vəl ka deftere mekedirek ta liɓ zləra tik toku. A ngar ka: «A yəku, ma hamu. A pakam ku a va ka nja nekw nekw wa nja ɓoɓom, ama hoh ta kwit za, a va ka nja tireh a liɓi ku.» ¹⁰Kata yək deftere ta zləra tik toku, aza kata hamu. Kata mata hamu za, a pakam ɗa nekw nekw wa nja ɓoɓom. Ama kata mata kwitu za, tireh.

¹¹A ngar kigi acin: «Dabawəzləv a may hoh ka va ka ceɗ labar a nimin a ndirigi. Ha ka va ka ceɗeten kən, Dabawəzləv ta va ka ɗiyaten a ndiri ta liɓlay pana pana, ma nja ka ləwi ma pana pana, aza ta ka səban ma pana pana tete bay tan.»

Labar a tala makatəf Dabawəzləv sərayigi

¹Ɓawi pay ta nja ka sli kən a sin, vəl kigi a zləra acin. Ti ngar kigi: «A sliɗ za, ma sla *je Dabawəzləv ege lay ta nja ka fateten kən a Dabawəzləv a nin. Ma nəf ndiri kərap ma nja ka vohi Dabawəzləv a je tik ɗere. 11:1 21:15²Ama mandarida ma mgbaw *je Dabawəzləv kaɗ, a njá ka slu kun, ngam Dabawəzləv ti vəleten lay tik a ndiri mangar a ci talan ka Dabawəzləv kun. A va ka kəkəɗi liɓlay Dabawəzləv a ngaz tan, təɗ ka təra wom foɗ atama səray. 11:2 Dir 79:1; Luk 21:24; təra 42: 12:6, 14; 13:5; Dan 7:25; 12:7³Mandala ta va ka kəkəɗi liɓlay toku, ta va ka zlən makatəf ɗagi səray a lukut saha a kəsəm. Ta va ka zlən ta ka ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi a liɓ wan wujine takan a bələk səray a wom koh (1,260)11:3 Təra wom foɗ atama səray ege wan 1,260 takanna səɓ..»

⁴Yo gara makatəf ma səray titoku, sinigi wa nja pay mambambu səray, zlim tan *Olivigi, aza sinigi ɗere wa nja pitirla səray ma gar gar ta gibe Vay tokon Dabawəzləv ma mar tala hayək. 11:4 Zac 4:1-3, 11-14; Zan 8:17⁵Calambəlay tegi ti gər ka ɗiyaten tireh wər, kuhu a nja ka yaha á pakam tan kaɗ ka pəm ta za. Ko nayi ma gər katəf ka ɗiyaten ma ngav ngav, a va ka pəm ta za ɗere. 11:5 2Ro 1:10; Dir 97:3; Jer 5:14⁶Mandala makatəf Dabawəzləv gi ma səray toku ta ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi, sembe tan ɗaha ka pek wəzləv kaɗ, van ka nja manja za. Sembe tan ɗaha ɗere ka zlambaɗ yəm za ka nja ka ɓeɓiz. Aza sembe tan ɗaha ɗere ka zləna saha pana pana a tala ndiri ta talalay ko a pu, wa nja mata may ta. 11:6 Exo 7:17-19; 1Ro 17:1; Zak 5:17

⁷A pic, makatəf titoku ta va ka wayi ceɗ labar Dabawəzləv a ndirigi za, kən donu a va ka yaha á wili ma kpəm zolon zolon za, ka ya ka ləmigi tete sinigi. Sembe kən donu toku a va ka nja day ka na tan, aza a va ka pəm ta za. 11:7 13:1-2; 17:8⁸A va ka ker viren kəsəm tan a gbəmgbalay, manja məɗ kaɗ, a katəf maday ta liɓlay maday, mata kpawi Maday tan ka pay ma zlamba zlambay ka məc a nin. Zlim liɓlay toku aɗa zlim ma ngəɗ ngəɗ, a nja ka wəla ta *Sodom, akun *Ezip. 11:8 Luk 13:33-34; Sodom: Gen 18:20; Esa 1:10; Ezé 16:46; Ezip: Exo 3:16-19; 7:3-5⁹Viren kəsəm tan a va ka nja a gbəmgbalay kap kap wan makaɗ a reta. Ndiri ta ka səban pana pana, ɓaw ma nja ka ləwi ma pana pana, aza ma yahigi a liɓlay pana pana za, a va ka ləmi viren kəsəm toku. A va ka may ta ka məɗ kaɗ kun. ¹⁰Nəv ndiri ta talalay kərap a va ka nja ɗewerakun a məc a makatəf ma səray titoku. A va ka ɗiyi dara ka ɓeɓel, aza ka ɓawi kən ka vəl, həndan vəl ngata, həndan vəl ngata. A va ka ɗiya ta wa toku, ngam *makatəf Dabawəzləv ma səray toku ti ɗiyaten beni a ndiri ta talalay kahay kahay. 11:10 Zan 16:20

¹¹Ka dawən wan makaɗ a reta, Dabawəzləv a va ka ufa makatəfi toku za, ka sliɗi za ka məc tan, ka njigi a vere. A va ka sliɗigi za ka garigi á gar, aza ndiri kərap ma va ka ləma ta, ɓeɓiz tan a va ka zer cekweler. 11:11 Ezé 37:9-10¹²Ta va ka sliɗigi za, a va ka zlimi mongurom a gi day day á wəzləv kaɗ, a ngareten: «Hi tapaha a wacah.» Njoɗ a va ka tapigi a wəzləv a liɓ gazlavay wərəm. Aza calambəlay tegi a va ka ci həra a nin. 11:12 2Ro 2:11; Kmy 1:9¹³Njoɗ Mamən hayək tar ka kəz gingiɓ gingiɓ, aza jik ma takan a daba jik guɓ a va ka gom. Aza hayək ma kəz ma gingiɓ gingiɓ toku a va ka pəm ndiri wujine cesireɗ za. Ma fəna ndiri ma va ka njigi a vere a va ka pərətigi kahay kahay, aza a va ka foli Dabawəzləv maday ta wəzləv. 11:13 6:12-13; Ezé 38:19-20

¹⁴Tá nja cah saha takan ege ma səray tik ti təɗaha zaba acin. Ama hine kaw talan hini a saha ma makaɗ tik ma va ka təɗaha njoɗ.

Mazlən Dabawəzləv ma cesireɗ a falam tik

¹⁵*Mazlən Dabawəzləv ma cesireɗ tik ca falam tik acin. Njoɗ kata zlimi ndirigi a ci wəla a wəzləv, a ngarigi: «Tá nja cah, Vay tokon Dabawəzləv ege Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka nja ka hidi maday a va ka mari talalay acin. Aza ko a pu a va ka mari lay!» 11:15 4:11; Exo 15:18; Dir 22:29-30; Dan 2:44; 1Ko 15:24-28¹⁶Kedirek gəbataligi ma guɓ guɓ səray atama foɗ ti sliɗigi ka lay nja tan za, gbərəwigi kaɗ a gibe Dabawəzləv, a tesi mazəra tan ka hayək ka voh ta. 11:16 4:4¹⁷A ngarigi:

«Vay kini Dabawəzləv ma mar sembe day ka kən kərap,

hoh ma nja daka kamatakan aza kúlá a picah,

mine foloh, ngam a sembe ku hati bəreten ngaz

a kən kərap ka wəla ba, hoh ka nja ka Maday. 11:17 1:8; 4:8; 15:3; 16:7; 19:6, 15; 21:22; Amo 4:13; 2Ko 6:18

¹⁸Kamatakan ndiri mangar a səbi katəf ku kun,

ti basi nəv ka hoh.

Ama tá nja cah, pic tik ti sla acin,

hoh ta va ka ɗaf tireh ku.

Pic tik ti sla, hoh ta va ka ɓas kita ndiri ma məc məcigi,

aza hoh ta va ka vəleten mazlən a *makatəf kugi

ma həli kəzəɗ ku.

Ha va ka vəleten mazlən a ndiri ku kərap

ma pərətigi a hoh,

ko ndiri madəday, ko ndiri maparamigi.

Gara ndiri ma nja ka ngeveri talalay cah wər,

tá nja cah pic tik ti sla,

ha va ka lekw micin tan za acin.» 11:18 19:5; Dir 2:1-5; 110:5-6

¹⁹Njoɗ mejijik *je Dabawəzləv ta wəzləv ti zlər. Hidi a ləma *akoti a nin na lap, Dabawəzləv mata lap tete ndirigi. Kedirek van a zəm, aza a ləv, hayək a kəz, aza ngwirzlizl a yaɓ ɓərtatat ka hayək. 11:19 4:5; 6:12-13; 8:7; 15:5; Job 38:22-23; akoti: 1Ro 8:1, 6

Mawar wərti ege makərən

¹Həl a nja kən tik, kən ma nja ka pələk talan hidi ti pizlaha a wəzləv. Kata ləma wərti maparam ti fi pic a kəsəm wa nja lukut. Ngaz tik ma ɗer ɗer ka təra. Mitolol bay ma paɗ paɗ a talan tik. Mitolol toku ti ɗiya ta a gəmzla guɓ a tala səray. 12:1 Esa 7:14; 26:17²Wərti toku acin a va liɓi, aza təra mbu tik ti sla. A han a demegiɗ ka mbu.

³Njoɗ a nimin, kən maparam ma nja ka pələk talan hidi ti pizlaha a wəzləv. Kata ləma kən donu maday piren piren, kiɓe kiɓe makərən. Kən donu toku a mar talan cesireɗ aza falam guɓ. Talan cesireɗ tik kərap ma paɗ paɗ a mitolol bay. 12:3 makərən: 12:7, 9, 13; 13:2; 16:13; 20:2; Dan 7:7, 24⁴A sapəl tik ti kaw gəmzlagi ta wəzləv, ma takan ta daba ma makaɗ, ti caf ta kaɗ ka hayək. Ma gar gar a jakwar wərti ma jəway ka mbu toku acin, wərti toku ta mbuwa kaɗ, ka ham kərti tik za. 12:4 Dan 8:10⁵Wərti toku a mbu kərtapa. Kərti toku a va ka nja ka bay maday, ma va ka mar talalay kərap a həra piren. Kərti toku mata mbu kaɗ acin, ɓaw ta njoɗ, tep a jakwar Dabawəzləv ɓaw a jakwar lay nja tik. 12:5 19:15; Dir 2:9⁶Mamən kərti toku si tik á daba donu ngiɗ. A daba donu toku, Dabawəzləv ti ɗiyen lay nja, aza ka vəlen kən ham a nin, təɗ ka wan wujine a bələk səray a wom koh (1,260). 12:6 1Ro 17:1-7; 19:5-7; Mat 2:13; wan 1,260: Kzl 11:2

⁷Kedirek ləm maday ti tar a wəzləv. *Mazlən Dabawəzləv maday, zlim tik Misel tete *mazlən tegi a həligi tete makərən. Aza makərən toku tete mazlən tegi a ndi dəwa tan ɗere. 12:7 Dan 10:13; Yah 9⁸Misel tete mazlən tegi ti bəreten ngaz ka wəla. A jani lay nja a wəzləv baba kun. ⁹Ti ɓawi makərən toku, ti gwaɗa ta a wəzləv kaɗ. Makərən toku aɗa wən ta vina cekw. A nja ka wəla ta bay masərəfigi aza zlim tik maparam *Gudul. Sin ma nja ka kəɓ ndiri kərap ta talalay. Ti ficika ta á wəzləv kaɗ lap tete mazlən tegi ka ya tala hayək. 12:9 20:2; Gen 3:1; Esa 14:12; 27:1; Luk 10:18; Zan 12:31

¹⁰Njoɗ kata zlimi mongurom hidi a wəzləv, a ngar:

«Yo, tá nja cah pic tik ti sla acin,

Dabawəzləv a va ka bit ndirigi.

Sin ma nja nja ka lay nja bay, ti ɗaf sembe tik acin.

Aza Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka nja ka hidi maday,

ti ɗaf miseh maday tik ka mar ndirigi.

Gara hidi ma nja ka yangal ngaz cala tokon

a gibe Dabawəzləv tokon ko a vuɗu, ko a pic,

ti gwaɗa ta a wəzləv kaɗ ba. 12:10 4:11; 11:15; hidi ma yangal ngaz ndirigi: Job 1:9-11; Zac 3:1

¹¹Cala tokon ti bəreten ngaz ka wəla ba,

ngam Kərti tumuk ti bat ta zaba a ɓeɓiz tik.

Ti bəreten ngaz ka wəla ɗere,

ngam ti ceɗeten labar ma duze a ndirigi.

Ti kəməsi kəsəm tan kaɗ, ko ka məc, a va ka məcigi. 12:11 6:9; Mat 16:25; Kərti tumuk: 5:6; 1Za 2:14; 5:4

¹²Mata nja wa nja ngatoku,

ndiri ta wəzləv mata ɓeɓeligi acin, lap a kənigi ta nin.

Gara na hini, ndiri ta tala hayək ege kəni ta liɓ yəm,

hiné va ka sa beni acin.

Ngam *Gudul ti jemaha a wəzləv kaɗ ba a daba hini.

Nəv tik a hamen kahay kahay

ngam ti sənu, a fənen wan daya kun.» 12:12 18:20

¹³Makərən toku mata ləma, ti ficik ta a wəzləv kaɗ ba, sliɗ ka səba mawar wərti takana acin. ¹⁴Ti vəleten kopok a wərti toku wa nja kopok zələk maday. Ti mbir kúlá ka lay nja tik a daba donu. A nja ka vəleten kən ham a nin təɗ ka viya makaɗ a reta. A daba donu toku, makərən toku a jan ka kawu ɗakun. 12:14 viya makaɗ a reta: 11:2¹⁵Njoɗ acin makərən toku ti vəna yəm á pakam tik kaɗ, wa nja yəm zungoh, ka kwar wərti toku. ¹⁶Ama hayək ti zleɓ wərti toku, ti ta gəvba, aza yəm ma yaha á pakam makərən toku siɓit a nin. ¹⁷Makərən toku mata ləma wa toku za, ti bas nəv kahay kahay ka wərti toku. Sliɗ ka va ka həl tete ma fəna wəri tik maparamigi. Wəri toku, ndiri ma nja ka zlimi ma Dabawəzləv, aza a nja ka kawi labar, Yesu mata fara gbəmgbalay zləra səsəray. 12:17 6:9; 11:7; 13:7; Dan 7:21

¹⁸Makərən toku sliɗ va garay tik a mazlən mitil maday acin.

Labar a tala kən donu səray

¹Njoɗ kata ləma, kən donu a ya a liɓ mitil maday za. A mar talan cesireɗ a falam guɓ. Falam guɓ tik ma paɗ paɗ a mitolol bay. Ka talan cesireɗ tik ti lalaɓi zlim dirni a nin ka ra Dabawəzləv a sin. 13:1 mitil maday: Dan 7:3; kən donu: 11:7; 13:11-17; 16:10; 17:3, 7-13; 19:20; Dan 7:3-8, 21, 25²Kən donu, kata mata ləma toku kiɓe kiɓe movolum. Pizin tik cim cim day ka na movolum. Pakam tik wa nja pakam bay donu. Makərən takana ti vəlen sembe tik, ti fiyen miseh maday, aza ti vəlen lay nja bay tik ka mar ndirigi. 13:2 2Te 2:9; makərən: 12:3 ³Talan takan a daba talan cesireɗ, ti bəl ta kamatakan a nin ka məc za, aza ti zəɗ. Ndirigi kərap ta talalay, kən donu toku ti pələk talan tan, aza a səba ta. 13:3 17:8⁴A vohi makərən toku acin, ngam ti vəlen sembe tik a kən donu. A vohi kən donu toku ɗere, aza a ngarigi: «Hidi ma sla a kən donu cah ɗa ɗakun, aza hidi ma va ka bəren ngaz ka wəla, ɗa ɗakun.» 13:4 Dir 89:7

⁵Kən donu toku ti jan sembe ka kaf talan tik za acin ka ra Dabawəzləv. Ti vəleten katəf ka ɗiyay kəzəɗ tik təɗ ka təra wom foɗ atama səray. 13:5 Dan 7:25; 11:36; təra 42: 11:2⁶A ləwa ma ma ngav ngav a tala Dabawəzləv ka ru, aza a nja ka kpesl dirini ka lay nja Dabawəzləv, ɓaw ndiri ta wəzləv kərap. ⁷Ti jan sembe ka ləmigi tete ndiri Dabawəzləv aza ka njaten a talan. Aza ti vəleten katəf ka mar ndiri ta ka səban pana pana, ma nja ka ləwi ma ma pana pana, aza ma yahigi a liɓlay pana pana za kərap. 13:7 12:17⁸Ndiri maparam ta talalay, mangar zlim tan a lalaɓ kaɗ kun a liɓ deftere zlim ndiri ma jani yəwən micin, a va ka voh ta. Dabawəzləv ti lalaɓ deftere toku mandala talalay a tətar kese kun. Deftere toku, deftere Kərti tumuk, ndirigi mata pəm ta za kamatakan. 13:8 3:5; Kərti tumuk: 5:6

⁹Tá nja cah acin, ndiri ma mar zlimi ngam ka zlimi lay, mata mari talan tan ninek ninek. ¹⁰Hidi mangar məməɗ tik ti nəh a nin ba, ka va je fərsəna, a va ka va. Hidi mangar məməɗ tik ti nəh a nin ba, ka bəl ta a waz maday, a va ka bəl ta duze. Mata nja wa nja ngatoku acin, gara ndiri Dabawəzləv wər, mata ɓərəsigi kaɗ, aza mata cay talan tan səɓ ka Dabawəzləv. 13:10 14:12; Jer 15:2; 43:11; Luk 8:15

¹¹Kedirek kata ləma, kən donu maparam a ya a liɓ hayək za. Kən toku a falam a talan səray wa nja falam tumuk, aza a nja ka ləwa wa nja makərən. 13:11 Mat 7:15¹²Sembe ta kəsəm tik wa nja ci kən donu nja dambəlah, aza a ɗiya kən pana pana a gibe ci kən donu toku. A ngareten a ndiri ta talalay kərap lap a kən maparamigi a sembe: «Hi voh kən donu nja dambəlah maday ma zəɗ zəɗ cah lalan.» ¹³Ma səray kən donu toku ti ɗiya ɓan ɓan kən ninékun, aza ti ɗiya ɓan ɓan kən, kuhu ka ndəvaha á wəzləv kaɗ a vere ndirigi kərap. 13:13 16:14; 20:8¹⁴Áka sembe tik mata janu na ɗiya ɓan ɓan kən a vere ci kən donu toku acin, a kəɓ ndiri ta talalay. A ngareten: «Hi ndən kən kiɓe kiɓe ci kən donu nja talan mata bəl a waz maday mangar ti jan micin tik a nimin, hine ka ɗasl talan a nin.» ¹⁵Mata ndən ta za acin, kən donu ma səray tik toku ti jan sembe ka ufen miɗ a kən ma ndən ndən toku za ka nja a vere, di ka jan ka ləwa, aza ndiri mangar a mbal ta ka vohu kun, ka pəm ta kərap za. 13:15 14:9, 11; 15:2; 16:2; 19:20; 20:4; Esa 44:5; Dan 3:5^16-17Kən donu ma səray tik toku a mgbiret ndirigi a sembe ka lalaɓi zlim ci kən donu ka zləra zəm tan, akun ka mazəra tan. Ko ndiri madədayigi, ko ndiri maparam, ko bəbayigi, ko nja motokonigi, aza ko balamigi, ko ndiri ma mari talan tan, ti mgbiret ta a sembe ka jani zlim tik. Sey ndiri ma mari zlim tik, akun lamba zlim tik a kəsəm tan, á va ka jani katəf ka beri kən tan, aza ko ka səkəm kən ɗere. 13:16-17 13:18; 15:2

¹⁸Labar ngatoku, sey hidi ma ɓen ɓen kama ka sən pala madaba ma tik. Hidi nja ndukun talan ma zlər zlər a va ka sən lamba kən donu toku, ko a ngar kemi wər. Ngam lamba toku zlim hidi memilin. Lamba tik bələk koh a wom koh atama koh (666).

Labar a tala ndiri Dabawəzləv ma ci yəwən dirfi

¹Kata kaf həra za, kata ləma *Kərti tumuk ma gar gar a tala caɗak. Zlim caɗak toku Siyon. Ndirigi wujine bələk a wom foɗ atama foɗ egi a jakwar Kərti tumuk toku (144,000). Zlim Kərti tumuk ɓaw zlim Cin Dabawəzləv ma lalaɓ lalaɓ ka mazəra tan. 14:1 22:4 caɗak Siyon: Esa 4:5; Joë 3:5; ndiri 144,000: 3:12; 7:3-4²Kata zlimi mongurom hidi á wəzləv kaɗ a gi wa nja yəm a jav jəzləzl jəzləzl, aza a gi wa nja van a ləv ɗere. Ninek gi tik, a gi wa nja ndirigi a ci tundon. 14:2 1:15; 15:2; 19:6; Ezé 1:24-25³Ndiri má day za ka wujine bələk titoku ma gar garigi kərap a gibe lay nja Dabawəzləv, a gibe kən ma foɗigi ta vere, ɓaw a gibe gəbataligi. A ci yəwən dirfi, aza ko hidi takan ma sən cek dirfi tan toku ɗa ɗakun. Sey ndiri má day za ka wujine bələk takana cah, Dabawəzləv mata bit ta a daba ndiri ta talalay za, áɗa ma səni cek tik kəsəm kəsəm á gindik. 14:3 4:4, 6; yəwən dirfi: 5:9⁴Dabawəzləv ti bit ta zaba a daba ndiri ta talalay kərap ka njigi ka ci ci ndiri Dabawəzləv ɓaw ka na Kərti tumuk. Ko kərti tumuk toku a va ki, a nja ka səba ta. Ndiri ngatoku a mari talan tan ninek ninek. Daka mbuwa tan a liɓ kaɗ a janigi tete wərti ɗakun. 14:4 Zan 10:4-5⁵Ndiri toku ko a pu a mbani ma ɗakun, aza ko ma ngav ngav mi, a ɗiya ta ɗakun. 14:5 Esa 53:9; Sop 3:12-13

Labar a tala mazlən Dabawəzləv gi makaɗ

⁶Kata ləma *mazlən Dabawəzləv maparam a mbir gədək á wəzləv. A da Nawər Menekin mangar a way kun ko a pu, a va ka ceɗeten a ndiri ta talalay ta ka səban pana pana, ɓaw ma nja ka ləwi ma ma pana pana, aza ma yahigi a liɓlay pana pana za kərap. 14:6 Mat 24:14⁷A ngar day day: «Hi pərət a Dabawəzləv, aza hine folu. Pic tik ti sla acin, a va ka ɓas kita ndirigi. Hine vohu, sin ma ɗiya wəzləv, hayək, yəm ma nja ka si, ɓaw mitil maday kərap.» 14:7 Dir 146:6

⁸Njoɗ *mazlən Dabawəzləv maparam a səba ci tik á zal za. A ngar: «Haya ndiri ɗa, haya ndiri ɗa, *Babilon liɓlay maday ti pas vaɗas vaɗas. Kamatakan ndiri ta liɓlay toku ti mberiɗi ndiri ka lay ka lay a sembe ka ɗiyi kən weli pana pana, wa nja sinigi ta nja ka ɗiya ta kahay kahay.» 14:8 17:2; 18:2

⁹Njoɗ mazlən Dabawəzləv ma makaɗ tik a səba maparamigi. A ngar day day: «Na ndiri ma vohi ci kən donu lap a kən ma ndən ndən, ɓaw ma jani zlimi tik ka mazəra ɓaw ka zləra, 14:9 13:15¹⁰na tan a va ka si movu Dabawəzləv acin. A nja na ngar a va ka si beni kahay kahay a zləra Dabawəzləv, ngam Dabawəzləv ti bas nəv a tala tan. Dabawəzləv a va ka vəleten beni pe a kəɗəm, ka sa ta gbam sinigi. Ndiri toku a va ka si beni a liɓ kuhu ma kuya kuya a gibe mazlən ma barənigi ɓaw a gibe *Kərti tumuk. 14:10 15:7; 16:1, 19; 19:20; Gen 19:24; Dir 11:6; Jer 25:15; Ezé 38:22; Mat 25:41¹¹Kuhu ma va ka ri a tala tan, seleh tik a va ka sir kepic kepic ko a pu. Gara na tan wər, ɓat ɗa ɗakun, ko a vuɗu ko a pic a va ka si beni. Ngam ti vohi kən donu lap a kən ma ndən ndən, aza ti jani lamba tik ɗere.» 14:11 19:3; Esa 34:10

¹²A tala ngatoku, hin ma nja ka zlimi ma Dabawəzləv, aza hin ma nja ka ca talan ka Yesu Kiristu, hin kərap, hin ndiri Dabawəzləv, hi ɓərəs kaɗ acin. 14:12 13:10

¹³Kedirek, kata zlimi mongurom a gi á wəzləv kaɗ. A ngar ka: «A lalaɓ kən, ta va ka ceɗoh toku kaɗ: Ndiri ma həli kəzəɗ Maday tokon Yesu aza ma va ka məcigi tar a picah aza ko a pu, nəv tan mata nja guɗum.» Aza *Miɗ Dabawəzləv a ngar acin: «Labar ngatoku duze. Kəzəɗ maday ta talan tan ti way, a va ka zeki zləra á galan kaɗ acin, ngam menekin mata ɗiya ta a tala hayək, a va ka vigi a sin a gibe Dabawəzləv.» 14:13 1:3; 16:15; 19:9; 20:6; 22:7, 14; Hib 4:9-10

Kita Dabawəzləv a va ka nja kiɓe kiɓe təra ɓas kən zəm

¹⁴Kata kaf həra za, kata ləma gazlavay ma barən. Kən ma nja nja a tala gazlavay toku kiɓe kiɓe hidi memilin. Mitolol bay ta melenge mangar səkəm tik toy toy ma paɗ paɗ a talan tik, aza hiji ma yiɗ yiɗ a zləra tik. 14:14 Joë 4:13; Mat 13:39-4014:14 1:7, 13¹⁵Kata ləma *mazlən Dabawəzləv maparam a tuhaha á je Dabawəzləv za. A ca wəla day day, a ngaren a gawla ma nja nja ta tala gazlavay toku: «A ɓaw hiji ku, ma bəl ndirimi, ngam təra bəl ndirimi ti sla, talalay ti kwal acin.» ¹⁶Gawla toku ti ɓaw hiji tik, a bəlu kərap aka hayək.

¹⁷Kata ləma *mazlən Dabawəzləv maparam a tuhaha á *je Dabawəzləv ta wəzləv za. Hiji ma yiɗ yiɗ a zləra tik ɗere. ¹⁸Mazlən Dabawəzləv maparam yaha áka lay ta nja ka fateten kən a Dabawəzləv za. Sin wər a mar sembe a tala kuhu. A ca wəla day day, a wəla mazlən Dabawəzləv nja hiji ma yiɗ yiɗ ta zləra. A ngaren: «A ɓaw hiji ku, ma bəl mambambugi ta tala hayək kaɗ, ngam ti na, təra ti sla na bəl tik acin.» ¹⁹Mazlən Dabawəzləv ti ɓaw hiji tik aza ti bəl mambambu tokugi kaɗ. Ɓaw mambambu toku seku ka lay ta nja ka junjoɗi mambambu a nin, ndirigi ka sən ta á nin za, Dabawəzləv ti bas nəv kahay kahay ka sinigi. 14:19 19:15; Esa 63:1-6²⁰Lay ta nja ka junjoɗi mambambu pay a nin toku, a daba jegi ɗakun, gaɓ gəcah a daba donu kedirek. Mata va ka junjoɗi mambambu tik, ɓeɓiz ti kwaraha áka mambambu toku kaɗ. Ɓeɓiz mambambu tik ti kwar wa nja yəm zungoh, kwar, kwar, kwar təɗ ka kilometir bələk makaɗ. Ɓeɓiz tik, hidi ti jem a nin, pa’ ka wəla.

Labar a tala mazlən Dabawəzləv gi cesireɗ nja ’wizik a zləra

¹Həl a nja kən tik, kata ləma kən maparam ma nja ka pələk talan hidi a wəzləv. Kən tik kən maday, a nja ka pərət hidi. Kata ləma *mazlən Dabawəzləv cesireɗigi, a kən maɗa ’wizik a zləra. ’Wizik ta va ka daha ta toku, sin aɗa way beni. Beni maparam ɗa baba kun, ngam nəv Dabawəzləv a va ka maɗ kaɗ a sin acin. 15:1 4:5; 15:7; 16:1; 17:1; 21:9

²Njoɗ kata ləma kən wa nja dərugal, aza kən tik maday wa nja mitil. Kuhu a zlaw a liɓ tik. Kata ləma ndiri ma gar garigi a a tala tik. Ndiri toku ndiri ma bəreten ngaz a kən donu ka wəla, ɓaw a kən ma ndən ndən, aza ma salarigi ka yək lamba kən donu toku. Tundon, Dabawəzləv mata vəleten, ma kaw kawigi a zləra tan. 15:2 4:6; 5:8; 13:15, 18; 14:2³A ci dirfi *Moyiz, ma həl kəzəɗ Dabawəzləv. Aza a ci dirfi *Kərti tumuk ɗere. A ngarigi:

«Vay kini Dabawəzləv,

ha mar sembe day ka kən kərap.

Kəzəɗ ku, ha nja ka ɗiyu kula kəzəɗ menekin,

kəzəɗ ma sla a sin ɗa ɗakun.

Bay ma mar ndiri ta talalay kərap,

kən, hoh ta nja ka ɗiyu, ha nja ka ɗiyu a katəf tik,

aza a nja ka nja kap. 15:3 4:1115:3 16:5-6; 19:2; 22:12; Deu 32:4; Dir 145:17; dirfi: Exo 15:1; Dir 111:2; 139:14

⁴Maday, ndiri kərap a pərətigi a hoh,

aza ndiri kərap a va ka gəli zlim ku.

Hoh á gindik áɗa ma barən.

Ndiri ta talalay kərap a va ka yigi a gibe ku ka vohoh,

ngam ndiri kərap ti ləma ta,

kən hoh ta nja ka ɗiyu, ha nja ka ɗiyu a katəf tik.» 15:4 14:7; Dir 86:9; 98:2-3; Esa 2:2-3; Jer 10:6-7

⁵Ka dawən tik, kati ləma *Mabəla, Dabawəzləv ta nja ka lapigi tete ndirigi a nin, ti zlər ta ane *je Dabawəzləv ta wəzləv. 15:5 11:19; Exo 40:34; Kmy 7:44⁶Njoɗ *mazlən Dabawəzləv gi ma cesireɗ nja ’wizik a zləra takana toku ti yahigi á je Dabawəzləv za, egi a lukut ma barən ma tel tel a kəsəm, aza egi a slapat melenge ma jaw jaw ka magwaɗa tan. 15:6 1:13; Dan 10:5⁷Kən ta veregi ma foɗ, takan a daba tan a vəleten kəɗəm melenge gbam sinigi. Kən ta liɓ kəɗəm melenge ma pele pele titoku a ɗafu, Dabawəzləv mangar a vere ko a pu ti bas nəv a ndirigi. 15:7 4:6; 14:10; 16:1⁸Miseh maday Dabawəzləv ɓaw sembe tik ti wek a je Dabawəzləv acin wa nja seleh. Ko hidi takan ma jan ka tuh a je Dabawəzləv toku ɗa ɗakun. Sey mazlən Dabawəzləv gi ma cesireɗ ka ɗiyaten beni a ndirigi a ’wizik ta zləra tan a zakay. 15:8 Exo 40:34-35; Esa 6:4; Ezé 44:4

Dabawəzləv ti bas nəv a ndirigi

¹Kata zlimi hidi a ləwa day day á *je Dabawəzləv za. A ngareten a *mazlən Dabawəzləv gi ma cesireɗ nja kəɗəm a zləra titoku: «Hi va, hine zer kən ta liɓ kəɗəm hini a tala hayək acin, ndirigi ka sən tegi a nin, Dabawəzləv ti bas nəv.» 16:1 15:1; Dir 69:25; Esa 66:6; Jer 10:25

²Mazlən Dabawəzləv ma takan ɓaw kən ta kəɗəm tik, va zer a tala hayək. Njoɗ mbəlah ma nja ka ham kahay kahay ti ya a tala ndirigi. Mbəlah toku a yaha a tala ndiri nja lamba kən donu toku ɓaw ma nja ka vohi kən ma ndən ndən ma kiɓe kiɓe sin. 16:2 13:15; Exo 9:10

³Mazlən Dabawəzləv ma səray tik ɓaw kən ta kəɗəm tik, zer a liɓ mitil maday. Njoɗ yəm toku ti mbaɗ wa nja ɗam hidi memilin. Aza kənigi kərap ta vere ta liɓ yəm toku ti məcigi. 16:3 8:8; Exo 7:17-21; Dir 78:44

⁴Mazlən Dabawəzləv ma makaɗ tik ɓaw kən ta kəɗəm tik, zer a liɓ zungoh ɓaw a wili yəmigi. Njoɗ yəm ti mbaɗ ka ɓeɓiz. ⁵Kata zlimi mongurom *mazlən Dabawəzləv ma mar yəm, a ngar: «Hoh Dabawəzləv ma barən, ma nja daka kamatakan kúlá a picah, hati ɓas kita toku a katəf tik. ⁶Ngam ndiri toku ti pəmi *makatəf kugi za, aza ti pəmi ndiri ku maparam za ɗere, ti zeri ɓeɓiz tan kaɗ. Tá nja cah, hati vəleten yəm ma mbaɗ ka ɓeɓiz ka sa ta. Ti jani mazlən tan a tala kən mata ɗiya ta acin.» 16:6 17:6; 18:24; 19:2; Deu 32:43; Dir 79:3, 10; Mat 23:35, 37⁷Kata zlimi mongurom hidi a ləwa a nimin áka lay faten kən a Dabawəzləv za. A ngar: «Hoh Vay kini, Dabawəzləv ma mar sembe day ka kən kərap, hoh hidi ma kap, ha nja ka ɓasay kita ku a katəf tik.» 16:7 15:3

⁸Mazlən Dabawəzləv ma foɗ tik ɓaw kən ta kəɗəm tik, zeren a pic a həra. Njoɗ pic tar ka ri ndirigi wa nja kuhu. ⁹Ndirigi kərap ti si beni ninékun ka pic toku. Aza nep a buwi nəv tan za, ka foli Dabawəzləv kun. Ti ri Dabawəzləv ma zləna beni a tala tan toku azal ɓa. 16:9 9:20-21; 16:11, 21

¹⁰Mazlən Dabawəzləv ma jeɓin tik ɓaw kən ta kəɗəm tik, zer ka lay nja kən donu takana. Njoɗ lay kərap, kən donu toku ta nja ka maru, kpizli tutu. Ndirigi a si beni kahay kahay, aza a kəkərawi ndin. 16:10 13:1-2; kpizli: Exo 10:21-22; Esa 8:22¹¹Aza ko a buwi nəv tan za, ka keri ɗiya ma ngav ngav kaɗ kun. Ti ri Dabawəzləv ta wəzləv azal ɓa, a tala beni mata jəwayigi a mbəlah toku.

¹²Mazlən Dabawəzləv ma koh tik ɓaw kən ta kəɗəm tik, zer a tala zungoh maday zlim tik Efərat. Njoɗ yəm toku ti mgbos kəram kəram ka keren katəf a bayigi ma va ka yahigi á madaba lay za. 16:12 Esa 11:15; 44:27; 46:11

¹³Kedirek kata ləma *masərəf makaɗ kiɓe kiɓe kərənigi. Ma takan a yaha pakam makərən za, ma səray tik a yaha pakam kən donu za, ma makaɗ tik a yaha pakam makatəf ma mban ma za. 16:13 12:3; 13:1-2; Exo 8:2; Dir 78:45¹⁴*Masərəf titoku, maday tan *Gudul á zləna ta. A nja ka ɗiyi ɓan ɓan kən pana pana. *Masərəf titoku sliɗ vigi a zləra bayigi ta talalay kərap. Vigi ka ɓasi bayigi kaɗ ka ləmigi tete Dabawəzləv. A va ka ləmigi a pic, Dabawəzləv ma mar sembe day ka kən kərap ta va ka ɗaf miseh maday tik. 16:14 11:17; 13:13-14; 19:20; Mat 24:24; 2Te 2:9; ləm: 19:11-21

¹⁵Yesu a ngar acin: «Ta ceɗ hini, hi kaw talan hini. Ta va ka ya mevilizim wa nja mahəl. Hidi ma va ka nja a vere ka ker lukut tik kappa a kəsəm, nəv tik a va ka nja guɗum, ngam kata ta va ka təɗaha, ta va ka janu kəsəm ánimin kun, aza weli a va ka həlen a gibe ndirigi ɗakun.» 16:15 3:3, 18

¹⁶*Masərəf ma makaɗ maɗa kərən titoku ɓas bayigi kaɗ acin ka lay, zlim tik a ma hibiru Harmagədan.

¹⁷Mazlən Dabawəzləv ma cesireɗ tik ɓaw kən ta kəɗəm tik acin, zer a wəzləv wəzləv. Kata zlimi hidi a ləwa day day a je Dabawəzləv, mbeh aka lay nja tik, a ngar: «Yaw toku, ti way acin.» 16:17 16:1; Esa 66:6¹⁸Njoɗ van a zəm aza a ləv day day, mamən hayək a kəz gingiɓ gingiɓ. Daka Dabawəzləv mata tətar ndiri ta tala hayək, hayək a kəz wa nja ngatoku kese kun. 16:18 4:5; 6:12-13¹⁹Hayək ti ta ɓuro ɓuro ɓuro, liɓlay *Babilon maday ti wak pana pana makaɗ, aza liɓlay ta talalay kərap ti pasigi vaɗas vaɗas. Wa toku, talan Dabawəzləv ti ɗasl ka liɓlay Babilon toku, ngam ti bas nəv kahay kahay ka ndiri ta nin. Ti vəleten beni pe a kəɗəm ka sa ta wa nja movu, di ka sən ta a nin, Dabawəzləv ti bas nəv a tala tan. 16:19 14:10; 18:2²⁰Njoɗ liɓlayigi ma mgbaw ta yəm kərap ti lekwigi. Ko caɗagi ɗa baba kun, ti lekwigi ’wihwit. ²¹Ngwirzlizl maday ma ɓilik ɓilik ti ndəvaha á wəzləv kaɗ. Ɓilik ɓilik tik mbeh ka təɗ wa nja siman a gabal tik. A ndəva a tala ndirigi. Ndirigi kərap a ri Dabawəzləv a tala ngwirzlizl toku, ngam beni tik day ka talan tan. 16:21 11:19; 16:9

Labar a tala wərti ma təwər təwər

¹A daba *mazlən Dabawəzləv gi ma cesireɗ nja kəɗəm a zləra, ma takan ta daba tan ya a zləra ɗa acin. A ngar ka: «A ya, ta va ka ɗafoh kita, Dabawəzləv ta va ka ɗiyen a wərti maday ma təwər təwər. Yo wərti toku aɗa liɓlay maday ma ndən ndən ta tala zungoh pana pana. 17:1 Jer 51:13²Bayigi ta talalay ti wanigi tete sin, aza ndiri ta talalay kərap ti wanigi tete wərti toku, wan wan wa nja ndiri ma nja ka jaɓi wəya ka kən sa.» 17:2 14:8; 17:18; 18:3; Jer 51:7; Nah 3:4

³Njoɗ *Miɗ Dabawəzləv ti ya kəsəm ɗa, aza mazlən Dabawəzləv ya ɓaw ka, tep ka a daba donu. A daba donu toku, kata ləma wərti ma nja nja a tala kən donu. Kən donu toku mepirin dez. A mar talan cesireɗ aza falam guɓ. Kəsəm tik kərap, ti lalaɓi dirni a nin ka ra Dabawəzləv a sin. 17:3 Miɗ Dabawəzləv: 1:10 ; 21:10; Ezé 8:3; 40:2; kən donu: 13:1-2⁴Wərti ta dawən tik a lukut maday a kəsəm. Lukut toku a mar lalaɓ piren piren aza dez. Ti ɗiya kən lalaɓ a kəsəm tik kurup cine cine a melenge mangar səkəm tik toy toy, ɓaw a kən maparamigi ma nja ka zlaw tiw tiw tiw. Kəɗəm melenge mangar səkəm tik toy toy a zləra tik. Kəɗəm tik pe pele pele a kən weli ma nja ka gəna hidi, sin ta nja ka ɗiyu. 17:4 18:3, 16; Jer 51:7; Ezé 28:13⁵Ka mazəra tik, zlim mangar ma ɓoh ɓoh, a sən kun, ma lalaɓ lalaɓ a nin. Zlim ma lalaɓ lalaɓ toku aɗa «*Babilon, liɓlay maday, mamən wərti ma təwər təwərigi, ɓaw mamən kən weli ma nja ka gəna hidi ta talalay kərap.» 17:5 Jer 2:20; Osé 1:2

⁶Kata ləma wərti toku a hay a ɓeɓiz ndiri Dabawəzləv gi. Ti sa ɓeɓiz ndirigi mata pəm ta za toku a tala mata ngarigi: «Yesu aɗa Maday.» Kata mata ləma wərti ma hay toku za, ti pələk talan ɗa. 17:6 16:6⁷Njoɗ *mazlən Dabawəzləv a ngar ka: «Talan ku a pələk a tala mi? A zlimi, ta va ka ceɗoh labar ma ɓoh ɓoh a tala wərti toku, ɓaw a tala kən donu nja talan cesireɗ a falam guɓ toku. 17:7 13:1-2⁸Kən donu, hoh ta ləmu toku, kamatakan a vere, ama tá nja cah a vere ɗakun. Tá nja cah, mbeh ka yaha á wili ma kpəm zolon zolon za. Ta ya za, Dabawəzləv a va ka lekw micin tik njoɗ za. Ndiri ta talalay ta va ka ləmi kən donu toku za, a va ka pələk talan tan. A va ka pələk talan ndiri mangar Dabawəzləv a lalaɓ zlim tan kaɗ kun a liɓ deftere zlim ndiri ma jani yəwən micin. Dabawəzləv ti lalaɓ deftere toku mandala talalay a tətar kese kun. Kən donu toku a va ka pələk talan tan ngam a ləma ta, aza ti sən ta, kamatakan a vere, tá nja cah a vere ɗakun, aza a va ka pizlaha. 17:8 13:3; deftere: 3:5

⁹«Hidi ka jan ka zlimi ma ngatoku, sey hidi tik ka nja ka hidi nja ndukun talan ma zlər zlər, aza hidi tik ka nja ka hidi ma kwerek kwerek ɗere. Talan cesireɗ na kən donu toku, a nja na ngar talan hohoy cesireɗ, aza wərti toku ma nja nja a tala hohoy titoku. Talan cesireɗ titoku, bayigi cesireɗ ɗere. 17:9 13:18¹⁰Bayigi ma jeɓin a həli bay baba kun, ma koh tik wər a həl bay a wilin, aza ma cesireɗ tik a wilin ka yaha. Ta ya za, a va ka həl bay wan pe kun. ¹¹Kən donu ma nja kamatakan a vere, aza tá nja cah a vere ɗakun, sin aɗa bay ma cəfaɗ cəfaɗ tik, aza a daba bay ma cesireɗigi ɗere. Ta ya za, Dabawəzləv a va ka lekw micin tik ’wihwit za.

¹²«Falam guɓ ta talan kən donu, hoh mata ləmu toku acin, bayigi pana pana ɗere. A va ka yigi ka həl bay, ama a wilin. Dabawəzləv a va ka vəleten sembe ka həli bay tete kən donu toku. Aza bay tan, ta va ka həl ta, ko pic takan a va ka təɗ kun, a va ka həl ta sey a liɓ ler takan á gindik. 17:12 Dan 7:7, 24¹³Bay titoku a va ka lapi ma tan takan kaɗ, a va ka səri bay tan titoku lap a miseh maday tan, ka fiyeten a kən donu toku, ka həl bay acin. ¹⁴A va ka həligi tete hidi mangar wa nja *Kərti tumuk. Ama Kərti tumuk toku a va ka njaten a talan, ngam Kərti tumuk toku aɗa Maday ka ndiri madədayigi, aza Maday ka bayigi. Ndiri tik kərap mata wəla ta, aza mata mbat ta, a va ka lapigi tete sin kaɗ ka bəreten ngaz a calambəlay tegi ka wəla. Ndiri toku, ndiri ma nja ka səbi katəf tik a nəv ma takan.» 17:14 19:16, 19; Deu 10:17; Dir 136:3; Dan 2:47; 1Ti 6:15

¹⁵Mazlən Dabawəzləv a ngar ka a nimin: «Yəm, hoh mata ləma, wərti ma təwər təwər ma nja nja a tala tik toku, yəm tik aɗa ndiri ta ka səban pana pana, ma nja ka ləwi ma pana pana, aza ma yahigi a liɓlay pana pana za. 17:15 17:1¹⁶Falam ma guɓ ma njigi ka bay toku, ɓaw kən donu hoh mata ləma toku, a va ka ngəmi talan tete wərti toku kun. A va ka mohi kən tik kərap za, lap a lukut tik, ka ker ta kəsəm ánimin. A va ka kawi wərti toku ka fat ka zəm za, aza ma fəna tik a va ka ri ta za, ka mbaɗ ka hileci. 17:16 17:2; 18:8; Lev 21:9; Ezé 23:29; Osé 2:5¹⁷Dabawəzləv a talan tik ti ɗiyu, bay takana titoku ka lapi ma tan takan kaɗ, ka səri bay tan kaɗ ka fiyeten kən donu toku, kən donu toku ka həl bay acin. Aza a va ka həlu wa nja Dabawəzləv mata ɓənu, kúlá ka mgbi fin labar tik.» 17:17 17:13

¹⁸Mazlən Dabawəzləv a ngar ka a nimin: «Gara wərti hoh mata ləma toku, sin liɓlay maday ma mar bayigi ta talalay kərap.»

Babilon liɓlay maday ti kuhu

¹Ka dawən tik kata ləma *mazlən Dabawəzləv maparam a jemaha á wəzləv kaɗ. *Mazlən Dabawəzləv toku a mar sembe kahay kahay, aza miseh maday tik ti kəngay talalay kərap wa nja kuhu. 18:1 Esa 13; Esa 47; Ezé 27²A ca wəla day day, a ngar: «Haya ndiri ɗa, haya ndiri ɗa, *Babilon liɓlay maday ti pas vaɗas vaɗas. Tá nja cah liɓlay toku liɓlay *masərəfigi, aza gudul pana pana ti li je tan a nin. Kən həva nji kopokigi a nja ka wanigi a nin ɗere. 18:2 14:8; 16:19; Esa 13:20-22; 21:9; 34:11, 14; Jer 50:39-40; 51:8³Liɓlay toku mata pas kaɗ toku, ngam movu mata ta ta a nin, ndiri ta talalay kərap ti sa ta, aza ti ɗiyi kən weli ninékun. Bayigi ta talalay kərap ɗere ti ɗiyi kən weli tete sin. Ndiri ma ɗiyi filiw ta talalay ti jani gənan a liɓlay toku, aza ti mbaɗigi ka bəbay hidi, ngam ndiri ta liɓlay toku a nja ka səkəmi kən menekin ka zlimi ka zlimi a zləra tan, wa nja nəv tan ta may.» 18:3 17:2; 18:11-19; Esa 23:8; Ezé 27:22-23, 33

⁴Njoɗ kata zlimi mongurom hidi maparam, a ngaraha á wəzləv kaɗ: «Hin ndiri ɗa, hi ya hini a daba ndiri ta liɓlay toku za. Akun, *ma ngav ngav tan a va ka zlan hini, lap a beni ta va ka sa ta, 18:4 Esa 48:20; Jer 51:45; 2Ko 6:17⁵ngam ma ngav ngav tan ti day kazaway, təɗ a zləra Dabawəzləv, aza Dabawəzləv ti ɗasl talan a nin acin. 18:5 Gen 18:20⁶Hine ɗiyaten beni a ndiri ma ɗiya hini ma ngav ngav toku, ngam hini ka nda dəwa hini acin. Hine ɗiyaten day za. Movu ma tireh mata vəl hini pe pele pele a kəɗəm, hini ka su toku, hi vəleten pe pele pele a kəɗəm ka sa ta ɗere, aza tireh tik mata nja day za ka na tan mata vəl hini. 18:6 Dir 137:8; Jer 50:29⁷Wa nja mata gəli talan tan a kən tan, aza mata njigi ka hidi ma sar sar, tá nja cah, hi ɗiyaten beni, kuhu tik ka pokaha á zlimi. Ndiri ta liɓlay toku, sinigi a talan tan a ngarigi á nəv za: “Min bay. Liɓlay kini wa nja liɓlay wərtigi ta mazləzlalay kun. Aza məc ege han ɗaha a liɓlay kini ɗakun ta.” 18:7 Esa 47:8-9⁸Ngam mata gəli talan wa nja ngatoku acin, beni a va ka yaha a tala tan pana pana a pic ma takan. A pic tik məc ege han a memici a va ka nja ɗaha. Metis a va ka nja ɗaha ɗere. Liɓlay toku a va ka ri bərkəɗ a kuhu. Beni tik ta va ka nja wa toku, ngam Vay tokon Dabawəzləv ma mar sembe a zlaten kita tik.» 18:8 17:16

⁹A pic tik, bayigi ta talalay ma ɗiyi kən weli a liɓlay toku aza ma jani gənan ma des des a nin, ta va ka ləmi seleh ɗiw ɗiw a liɓlay toku za, a va ka hanigi, aza a va ka pari wəla. 18:9 Ezé 26:16-17; 27:30-35¹⁰Pərət a va ka həleten kahay kahay a beni ta nin, a va ka garay tan gədək. A va ka hanigi: «Haya ndiri ɗa, haya ndiri ɗa, Babilon liɓlay maday nja sembe cah, Dabawəzləv ti ɓas kita tik a liɓ ler takan á gindik.»

¹¹Ndiri ma ɗiyi filiw a va ka hanigi, aza a va ka pari wəla a tala liɓlay ma ri toku ɗere. A va ka ngarigi: «Tá nja cah, hidi ma va ka səkəm kən kini, min ta nja ka beru ɗa baba kun. ¹²Melenge mangar səkəm tik toy toy, madaba masa ɓaw kən lalaɓ kəsəm ma nja ka zlaw titiw titiw, a va ka səkəm baba kun. Ko lukut dəməl, ko gudel mepirin mangar səkəm tik toy toy, ko lukut ma lubus lubus, ko lukut bəbay mepirin dez, a va ka səkəm kun. Ko payigi ma pana pana na kpaw kən mangar səkəm tik toy toy, ko *kula kən menekinigi ma ɗiya ɗiya a ndin motulum, a pay menekin, a melenge, a masa, a kən lalaɓ menekin, kəni toku kərap a va ka səkəm baba kun. 18:12 Ezé 27:12-24¹³Ko kwaramasa, ko ɗawa pəz, ko urdi, ko *mir, ko vəna pay ta nja ka ri ta ka nji wa nja urdi, ko movu, ko ɗawa, ko masəf, ko ndirimi, aza ko zlagi, ko tumuk, ko pilisigi, ko saret, ko balamigi tete ndiri maparamigi, kən kərap min ta nja ka beru, a va ka səkəm baba kun.» ¹⁴Ndiri ma nja ka ɗiyi filiw toku a va ka ngarigi a nimin ka liɓlay toku: «Kən ndirigi ta nja ka may ta kwet a liɓlay toku ti ri. Gənan ta nin tete *kula kən menekinigi ta nin ti lekw. Kən titoku ko a pu a va ka jan baba kun acin.»

¹⁵Ndiri ma nja ka ɗiyi filiw ma mbaɗigi ka bəbay a gənan ta liɓlay toku, a va ka pərətigi a beni ta liɓlay toku, a va ka garay tan gədək. A va ka hanigi aza a va ka pari wəla. 18:15 Esa 47:15; Ezé 27:36¹⁶A va ka ngarigi: «Haya ndiri ɗa, haya ndiri ɗa, saha maday ti ya a liɓlay maday cah. Liɓlay toku kamatakan wa nja bəbay wərti ma nja ka fi lukut dəməl ɓaw mepirin dez, aza ma nja ka lalaɓ kəsəm tik kurup a melenge ɓaw kən ma nja ka zlaw titiw titiw. 18:16 17:4¹⁷Haya ndiri ɗa, a liɓ ler takan á gindik kən kərap ti lekw ’wihwit.»

Ndiri ma nja ka kizeri kambawal tete maday tan, lap a ndiri ma vi muluk, tete ndiri ma nja ka jani kən ham ta liɓ yəm, a va ka garay tan gədək. ¹⁸Ta va ka ləmi seleh ɗiw ɗiw a liɓlay toku za, a va ka hanigi, a va ka ngarigi: «Liɓlay maday ma sligi a liɓlay ngatoku ɗa ɗakun.» 18:18 Ezé 27:28-34¹⁹A va ka hanigi, ka bəri zləra nəv, ka pari wəla. A va ka ngarigi: «Haya ndiri ɗa, haya ndiri ɗa, saha maday ti ya a liɓlay maday toku. Kamatakan ndirigi kərap nja kambawal, a ɗigbeten gənan ta liɓlay toku, aɗa mátá njigi ka bəbay. Haya ndiri ɗa, a liɓ ler takan á gindik kən kərap ti lekw ’wihwit.»

²⁰Tá nja cah, hin ndiri ta wəzləv, hi ɓeɓel acin muk, ngam Babilon liɓlay maday ti kuhu. Hin ndiri Dabawəzləv, hin *makatəf Yesu gi ɓaw makatəf Dabawəzləv gi, hi ɓeɓel acin. Hi ɓeɓel, ngam Dabawəzləv ti ɗiyen beni ka nda dəwa hini a tala kən ma ngav ngav, mata ɗiya hini. 18:20 12:12; Jer 51:48

²¹Njoɗ mazlən Dabawəzləv maparam nja sembe ɓaw gugun həz maday, fi gəvbəm a liɓ yəm. A ngar: «Babilon liɓlay maday a va ka ɓaw ta njoɗ ka ficik, wa nja gugun cah, ka lekw ’wihwit. 18:21 Jer 51:63-64²²Tá nja cah, ndiri ta liɓlay toku ma nja ka ci tundon ɓaw dirfi, ma nja ka ci falam, aza ma nja ka ci algay, sinigi kərap a va ka ca ta baba kun. Ko kəzəɗ mi, ndirigi ta nja ka ɗiya ta pana pana a nin, a va ka ɗiya baba kun. Aza ko gugun həz ta nja ka cəma ta a nin, a va ka ɗiya ta baba kun ɗere. 18:22 Esa 16:10; 24:8; Ezé 26:13²³Pitirla ma nja ka zlaw lay ka nja kəngay kəngay, a va ka mbəl baba kun. Ko ndiri ma nja ka ngazli wərti ka zahigi, a va ka ngazli kəsəm baba kun. Kamatakan, ndiri ma nja ka ɗiyi filiw a liɓlay toku, sinigi ti njigi ka madəday ka ndiri ma ɗiyi filiw ta talalay kərap. Aza ndiri ma nja ka ɗiyi hila ta nin ti kəɓi ndiri ta talalay kərap. 18:23 Esa 23:8; 47:12; Jer 7:34

²⁴«Yo Dabawəzləv ti zla kita liɓlay toku,18:24 Yo Dabawəzləv ti zla kita liɓlay toku: Ləwa ngacah, ti lalaɓ a nin ka jan ka zleɓ di ka zlimi ninek ninek. ngam ndiri ta nin ti pəmi *makatəf Dabawəzləv gi za, tete ndiri Dabawəzləv maparamigi, aza ɓeɓiz tan ti zer ane liɓlay toku. Ɓeɓiz ndiri kərap ta talalay ma zer ka hayək, ma ngav ngav tik ti paɗ a tala ndiri ta liɓlay toku acin.» 18:24 16:6; Esa 26:21; Jer 51:49; Ezé 24:7-8

¹Ka dawən tik kati zlimi mongurom a gi wa nja ndiri pe a ləwigi a wəzləv, a ngarigi:

«Haleluya, hidi ta fol tokon Dabawəzləv.

Sin Dabawəzləv tokon ma nja ka bit ndirigi,

aza sin a mar miseh maday ɓaw sembe. 19:1 4:11

²Sin hidi ma kap,

aza a nja ka ɓasay kita tik a katəf tik.

Wərti ma təwər təwər,

ma wanigi tete ndiri ta talalay kərap,

Dabawəzləv ti zlen kita tik acin.

Ti ɗiyen beni ka nda dəwa, ngam wərti toku

ti pəm ndiri ma ɗiyi kəzəɗ Dabawəzləv za.» 19:2 15:3; 16:6; 22:12; Deu 32:43; Dir 79:10

³Ndiri ta wəzləv toku a ngarigi a nimin: «Haleluya, hidi ta fol tokon Dabawəzləv. Seleh ma sir ma ɗiw ɗiw ta liɓlay toku a va ka kəray kun.» 19:3 seleh: 14:11; Esa 34:10

⁴Gəbataligi ma guɓ guɓ səray atama foɗ tete kən ta veregi foɗ gbərəwigi kaɗ, a foli Dabawəzləv ma nja nja ta ka lay nja bay. A ngarigi: «Hidi ta fol tokon Dabawəzləv, haleluya. *Amen.» 19:4 4:4, 6; 5:7; Dir 106:48

Yesu ti nja wa nja ma ngazl ndiri Ekilesiya ka wərti tik

⁵Kata zlimi mongurom hidi a ləwa. Mongurom tik a yaha áka lay nja bay za. A ngar:

«Hin kərap ma ɗiya kəzəɗ Dabawəzləv,

hi fol Dabawəzləv tik.

Hin ndiri madəday tete ndiri maparam

ma nja ka pərət a Dabawəzləv,

hine folu!» 19:5 11:18; Dir 22:25; 115:13; 134:1; 135:1

⁶Njoɗ kati zlimi mongurom, wa nja mongurom ndiri pe a ləwigi, a gi wa nja yəm a jav jəzləzləzl, aza wa nja van a ləv a sembe. Kata zlimi a ngar:

«Haleluya, hidi ta fol tokon Dabawəzləv,

ngam Vay tokon Dabawəzləv

ma mar sembe day ka kən kərap,

sin aɗa bay acin. 19:6 11:17; 14:2; Dir 47:6-10; 96:7-10; Zac 14:9

⁷Hidi ta ɓeɓel tokon,

aza nəv tokon mata nja guɗum.

Hidi ta fol tokon Dabawəzləv ka gəl zlim tik,

ngam pic tik ti sla,

*Kərti tumuk takana toku ka ngazl wərti tik acin.

Aza wərti tik ti kəməs kəsəm kaɗ ba, a puwu. 19:7 21:2

⁸Ti vəleten kula lukut dəməl

ma nja ka zlaw tiw tiw tiw a wərti toku

sin ka fiyu.»

Lukut dəməl toku aɗa kəzəɗ menekin, ndiri Dabawəzləv ta nja ka ɗiya ta. 19:8 6:11

⁹Njoɗ *mazlən Dabawəzləv a ngar ka: «A lalaɓ kən, ta va ka ceɗoh toku kaɗ. Ndiri mata wəla ta ka zəm wili dara ngazl wərti Kərti tumuk toku, nəv tan mata nja guɗum acin.» A ngar ka a nimin: «Labar kata mata ceɗoh toku, labar ma duze, ma yaha á pakam Dabawəzləv kaɗ.» 19:9 14:12; Esa 25:6; Mat 22:2; Luk 14:15-16; labar ma duze: 21:5; 22:6

¹⁰Kata mata zlimi za, kati nja gbərəw kaɗ a gibe mazlən Dabawəzləv toku ka səban tik. A ngar ka: «A njá ka nja gbərəw kaɗ ka səban ka kun. Kata səɓ hidi ma ɗiya kəzəɗ Dabawəzləv, wa nja hoh ɗere, aza wa nja cologi ma ci talan ka labar, Yesu mata fara gbəmgbalay. Səwan a səbanay Dabawəzləv ɓa.» Yo labar, Yesu mata fara gbəmgbalay toku, sin aɗa labar ma ɓoh ɓoh, Miɗ Dabawəzləv mata ceɗeten a makatəf tegi kamatakan. 19:10 6:9; 22:8-9

Yesu Kiristu tete calambəlay tegi

¹¹Kata kaf həra za, kata ləma wəzləv ti zlər, aza pilis ma barən ti pizlaha. Hidi ma nja nja a dawən tik. Hidi ta dawən tik toku a nja ka wəla ta «Hidi ma kap» aza a nja ka wəla ta «Hidi ma nja ka ɗiya kəzəɗ tik zləra səsəray.» A nja ka ɓas kita ndirigi, aza a nja ka ɗiya ləm a katəf tik. 19:11 4:1; 19:2; Dir 72:1-14; 98:9; Esa 11:4; Ezé 1:1-3; Kmy 7:56¹²Həra tik a zlaw wa nja kuhu. Mitolol bay ma paɗ paɗ pe a talan tik. Zlim ma lalaɓ lalaɓ a kəsəm tik, aza hidi ma sən zlim tik ɗa ɗakun, sey sin a talan tik. 19:12 1:14-15; 2:17¹³Ndirigi a nja ka wəla ta «Labar Dabawəzləv.» Lukut ta kəsəm tik, ɓeɓiz cuɗom a nin. 19:13 Esa 63:1-619:13 Zan 1:1¹⁴Soji pe kahay kahay ta wəzləv ma nja njagi a dawən pilis ma barən a səba ta, sinigi kərap a lukut dəməl ma barənigi a kəsəm, a zlaw tiw tiw tiw. 19:14 6:2-8, 11¹⁵Waz maday ma zəm pala səsəray a pakam tik. A waz maday toku, a va ka bəl ndiri ta talalay. A va ka mar ta a həra piren. A va ka junjoɗ ta, junjoɗ junjoɗ a ngaz wa nja ta nja ka junjoɗi mambambu pay ane ka lay junjoɗ tik. A va ka ɗiyaten wa toku, ndirigi ka sən ta a nin, Dabawəzləv ma mar sembe day ka kən kərap, ti bas nəv kahay kahay ka sinigi. 19:15 1:16; 2:26-27; 11:17; 14:14-20; Jer 25:30-31¹⁶Ti lalaɓi zlimi ka lukut tik ɓaw ka ngaz tik. Ti lalaɓ ta «Maday ka bayigi, aza Maday ka ndiri madədayigi.» 19:16 17:14

¹⁷Kedirek kata ləma *mazlən Dabawəzləv maparam ma gar gar ka pic. A ca wəla day day, aza a wəla salak ma mbirigi a wəzləv kərap. A ngareten: «Hi ya ɓas kaɗ, ka bəl viren dara maday na Dabawəzləv. 19:17 Ezé 39:4-5, 17-19¹⁸Hine ya bəl viren kəsəm bayigi, ɓaw viren kəsəm sojigi tete maday tan, aza viren pilis tete ndiri ta dawən tan ɗere. Hine ya bəl viren ndiri kərap, ko balamigi, ko ndiri ma mari talan tan, aza ko ndiri madəday, ko ndiri maparamigi, hine bəl viren kəsəm tan kərap za.» 19:18 13:16

¹⁹Njoɗ kata ləma kən donu, kata mata ləma kamatakan, tete bayigi ta talalay. Ti lapi kaɗ tete soji tan, ka ləm tete hidi ta dawən pilis ma barən toku ɓaw tete soji tik. 19:19 17:12-14; Dir 2:2; Ezé 38:2-9, 14-16; Zac 14:2²⁰Mata va ka ləmigi, ti kawi kən donu toku ege makatəf ma mban ma. Makatəf toku áɗa ma ɗiya ɓan ɓan kən a gibe kən donu toku kamatakan. A ɓan ɓan kən, sin mata ɗiyu, ti kəɓ ndiri nja lamba kən donu ta mazəra tan ɓaw ma nja ka vohi kən ma ndən ndən kiɓe kiɓe kən donu toku. Yo mata kawi kən donu toku ege makatəf ma mban ma za, ti sek tegi a vere a wili kuhu ma fonna. Kuhu tik maday hilgiɗ hilgiɗ. 19:20 13:1-2, 13, 15; kuhu: 14:10; 20:10, 14; 21:8; Esa 30:33²¹Gara na soji kən donu titoku, gawla ta tala pilis ma barən toku ti bəl ta kərap ka hayək a waz maday ta pakam tik. Aza salak ti ya bəli viren kəsəm tan, ti kpacaf ta, kpacaf kpacaf ninékun.

Gudul ma jaw jaw təɗ ka viya wujine takan

¹Kata ləma, *mazlən Dabawəzləv maparam a jemaha á wəzləv kaɗ, a lekile zlər wili ma kpəm zolon zolon a zləra, aza a njemnjilem maday a zləra ɗere. 20:1 10:1; 18:1; wili ma kpəm: 9:1²Ti va kaw makərən ma nja kamatakan ka wən. Makərən toku ɗere bay *masərəfigi, aza *Gudul a talan tik. Mazlən Dabawəzləv toku mata kawu za, ti jawu kaɗ, aza a va ka nja ma jaw jaw təɗ ka viya wujine takan. 20:2 12:3, 9³Fi a wili ma kpəm zolon zolon, ɓaw pek kaɗ a faɓuru, aza ɓaw mejije wili tik, sləraɓ sləraɓ ninek ninek kaɗ. Mata pek kaɗ toku, ka nja manja kəɓ ndiri ta talalay kərap təɗ ka viya wujine takan. Ka dawən viya wujine takan, Dabawəzləv a va ka ficik tik kaɗ acin ka nəp kedirek.

⁴Kata ləma lay nja bayigi ɗere, aza ndiri ma nja njagi a tala tik. Dabawəzləv ti vəleten katəf a ndiri toku ka ɓas kita ndirigi. Kata ləma ziziwit ndiri Dabawəzləv gi a nin ɗere. Ndiri ti pəm ta za a tala mata ceɗi labar, Yesu mata far a gbəmgbalay, aza ɓaw mata ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi ɗere. Ndiri mata pəm ta za toku, ngam ti salarigi ka voh kən donu takana lap kən ma ndən ndən ma kiɓe kiɓe sin. Ko lamba kən donu ɗaha ka mazəra tan kun, aza ɗaha ka zləra tan kun ɗere. Ndiri Dabawəzləv toku ti mbəlahigi ka məc, za ka mari lay tete *Kiristu təɗ ka viya wujine takan. 20:4 6:9; 13:15; Dan 7:9, 22; Luk 22:30; 1Ko 6:2⁵Ndiri ngatoku aɗa ndiri ma mbəlahigi pəpəla za ka məc. Ndiri maparam a va ka mbəlahigi ka məc za ɗakun, sey ka dawən viya wujine takan toku acin. ⁶Ndiri ma mbəlahi za toku, nəv tan ɗewerakun, sinigi ndiri Dabawəzləv. Ava ka jani məc ma səray tik baba kun. A va ka njigi ka mangarama Dabawəzləv ɓaw na Kiristu. A va ka mari lay tete Kiristu təɗ ka viya wujine takan toku. 20:6 1:6; 2:11

Kəzəɗ Gudul ti way acin

⁷*Gudul takana ta nəp a wili ma kpəm zolon zolon toku viya wujine takan za, a va ka ficik ta kaɗ. ⁸A va ka sliɗ ka va á talalay ngiɗ, ka gara medikiɗ talalay foɗ tik, ka kəɓ səban ndiri pana pana. Liɓlayigi ta va ka va a nin toku, zlim tan Gog ege Magog. A va ka ɓas ndiri kərap kaɗ ka ləm tete Dabawəzləv. A va ka njigi pe kazaway, nəf nəf a way kun, wa nja vəkaɗ ta zungoh. 20:8 13:14; Jos 11:4; Ezé 38:2, 10-12⁹Kata ləma, ndiri toku ti cakwayigi gbam talalay kərap. Lay, ndiri Dabawəzləv ta nja a nin, ndiri toku ya mgbaw ta kaɗ acin, lap a liɓlay, Dabawəzləv mata mayu. Mata mgbaw ta wa toku kaɗ, njoɗ, kuhu ti yaha wəzləv kaɗ, ɓaw micin tan, lekw za. 20:9 Nom 2; 2Ro 1:10, 12; Dir 78:68; Ezé 38:22; 39:6¹⁰Gudul ma kəɓ ndiri kərap toku, ti kaw ta, aza ti fi ta a wili kuhu ma fonna ma hilgiɗ hilgiɗ. Ane wili toku, kən donu ege makatəf ma mban ma gi a nin ɗere. A va ka si beni kepic kepic, vuɗu ege pic, aza ko a pu. 20:10 19:20

Ɓas kita na ndirigi kərap

¹¹Ka dawən tik, kata ləma lay nja bay maday. Lay nja tik barən barən, aza hidi ma nja nja a tala tik. A gibe bay toku, hayək ɓaw wəzləv ti lekwigi, hidi ma ləma tik ɗa ɗakun. 20:11 5:7; 6:14; 21:1; Dir 114:3, 7; Mat 24:35; 2Pi 3:10¹²Kata ləma ziziwit ndiri ma məc məc, ma gar gar a gibe bay toku. Ziziwit tik na ndiri madədayigi aza na ndiri maparam ɗere. Kata ləma ndirigi a zləri defteregi pana pana kaɗ. A zləri deftere maparam kaɗ ɗere. Deftere tik, deftere zlim ndiri ma jani yəwən micin. Mata zləri deftere pana pana za, Dabawəzləv ti ɓaseten kita a ziziwit ndiri toku. Ti ɓaseten kita, ko a nayi a tala kən mata ɗiyu, wa nja mata lalaɓ ta a liɓ deftere pana pana titoku. 20:12 3:5; 22:12; Dan 7:9-1020:12 Exo 32:32¹³Ziziwit ndiri toku kərap, ziziwit ndiri, yəm mata kwar ta, tete ziziwit ndiri ta civi, tete ziziwit ndiri ta ka lay nja memici. Sini kərap ti pizlahigi. Aza ko nayi, Dabawəzləv ti ɓasen kita a tala kəzəɗ mata ɗiyu kamatakan. ^14-15Ɓawi mamən məc acin, lap a lay nja ndiri ma məc məcigi kərap, fi ta a wili kuhu. Ndiri mangar zlim tan ma lalaɓ lalaɓ a liɓ deftere zlim ndiri ma jani yəwən micin ɗakun, ti kaw ta, aza ɓaw ficik ta a liɓ kuhu toku ɗere. Ndiri ma fi fi tane wili kuhu toku ti jani məc ma səray acin. 20:14-15 3:5; 20:10; 1Ko 15:26; məc ma səray tik: 2:11

Labar a tala yəwən wəzləv ege yəwən talalay

¹Kata ləma yəwən wəzləv ege yəwən talalay. Wəzləv ma ci tik ɓaw talalay ti lekwigi lap a yəm tik. 21:1 21:5; Esa 65:17; 2Pi 3:13²Aza kata ləma liɓlay Dabawəzləv menekin, zlim tik «Yəwən Zeruzalem» a yaha á wəzləv kaɗ ka lay nja Dabawəzləv. Liɓlay toku, ti kəməs kaɗ ninek ninek, wa nja wərti ta nja ka kəməs kəsəm tik a kən lalaɓ kəsəm cine cine, ka va a zəɗ wapah. 21:2 3:12; 19:7; 21:9–22:5; 22:17; Esa 52:1; Mat 22:2; Gal 4:26; Hib 11:16; 12:22³Kata zlimi mongurom hidi, a ləwa day day ka lay nja bay ta wəzləv za. A ngar: «Tá nja cah, lay nja Dabawəzləv a daba ndirigi acin. A va ka njigi tete ndiri toku, aza ndiri toku a va ka njigi ka ndiri tik. Hayin duze, Dabawəzləv a talan tik a va ka nja tete sinigi, ka nja ka Dabawəzləv tan. 21:3 7:15; Lev 26:12; Ezé 37:26-28; Zac 2:9; 2Ko 6:16⁴Tiweɗ ta həra tan, Dabawəzləv a va ka sakwateten kərap kaɗ. Məc a va ka nja ɗa baba kun. Han memici, saha ɓaw beni a va ka nja ɗa baba kun ɗere. Kən ta məndan cekw a va ka lekwigi kərap.» 21:4 7:17; Esa 26:19; 35:10

⁵Hidi ma nja nja ta ka lay nja bay toku a ngar acin: «Tá nja cah, kən kərap, ta va ka zlambaɗ ta za ka nja ka yəwən kən.» Njoɗ a ngar ka: «A lalaɓ kəni toku kərap kaɗ, ngam ma, ta nja ka ceɗu, ta mban ma ɗakun, ta ceɗ ma ma duze.» 21:5 5:7; 21:1; Esa 43:19; 2Ko 5:17; ma ma duze: 19:9 ⁶A ngar ka acin: «Tá nja cah, kən kərap ti mgbi ka fini tik wa nja kata mata may acin. Kata aɗa tar tar kən kərap, aza kata aɗa way way tik. Tar kən ege way tik kərap á zləra ɗa za. Hidi mangar maram a ngacen, ta va ka vəlen yəm kahay, manja neh mazlən a nin. Yəm toku a yaha a wili yəm ma nja ka vəleten micin a ndirigi. 21:6 1:8; 7:17; 22:1; Esa 55:1; Zac 14:8; Zan 7:37⁷Ndiri ma va ka gari kaɗ toy toy, ta va ka vəleten micin ta zləra ɗa toku. Aza ta va ka nja ka Dabawəzləv tan, aza sinigi a va ka njigi ka wəri ɗa. 21:7 2Sa 7:14; Ezé 11:20⁸Ama gara na ndiri ma nja ka pərətigi, ndiri mangar a ci talan ka Yesu ɗakun, ndiri ma nja ka ɗiyi kən ma ngav ngav, ma nja ka ndəvi teli, ma nja ka wanigi a wərti maparam, ma nja ka ɗiyi hila, aza ndiri ma nja ka vohi zuko, ɓaw ndiri ma nja ka mbani ma, ndiri titoku kərap, lay nja tan a va ka nja a wili kuhu ma hilgiɗ hilgiɗ. A nin, a va ka jani məc ma səray tik.» 21:8 2:11; 19:20; 21:27

Yəwən liɓlay Zeruzalem, liɓlay na Dabawəzləv

⁹*Mazlən Dabawəzləv maparam a ya a zləra ɗa acin. Sin mazlən ma takan ta daba *mazlən Dabawəzləv gi ma cesireɗ, nja kəɗəm takana ta way way beni a zləra. A ngar ka: «A ya! Ta va ka ɗafoh medimi, hidi wa nja *Kərti tumuk ta va ka ngazlu.» 21:9 Esa 54:1-1721:9 15:1¹⁰Mata ngar ka wa toku za, njoɗ *Miɗ Dabawəzləv ti ya kəsəm ɗa, aza mazlən Dabawəzləv toku ya, ɓaw tep ka a tala caɗak maday ma zolon zolon. A ɗaf ka Zeruzalem, liɓlay Dabawəzləv. Liɓlay toku a yaha á wəzləv kaɗ ka lay nja Dabawəzləv. 21:10 17:3; Ezé 40:2; Mat 4:8¹¹Liɓlay toku a zlaw kəngay kəngay wa nja sefi gugun, ngam miseh maday Dabawəzləv a tala tik. Aza liɓlay tik pət pət ɗere wa nja dərugal. 21:11 21:18, 23; Esa 60:1-3, 19; Ezé 43:2¹²Ti kpəlawi kedeli mgbaw liɓlay toku kaɗ. Kedeli tik maday aza gbən gbən. Gara medikiɗ guɓ a tala səray na tuh a nin. Aza mazlən Dabawəzləv gi guɓ a tala səray ma gar garigi, ka gara medikiɗ, ka gara medikiɗ. Zlim səban *ndiri Isirayilagi guɓ a tala səray ti lalaɓ ta ka medikiɗ titoku, takan takan gbam. 21:12 7:5-8; Gen 35:22-26; Exo 28:21; Ezé 48:30-35¹³Ti ɗiya ta, á kaɗ za gara medikiɗ makaɗ, á wərəm za gara medikiɗ makaɗ, á pala zləra zəm za gara medikiɗ makaɗ, aza á pala zlaɓay gara medikiɗ makaɗ. ¹⁴Kedeli toku a kpəlaw ta a tala gugun madəday guɓ a tala səray. *Makatəf Kərti tumukigi ma guɓ a tala səray, zlim tan ma lalaɓ lalaɓ ka gugun madəday toku guɓ a tala səray tik. 21:14 Hib 11:10; Efe 2:20

¹⁵Mazlən Dabawəzləv ma ləwa ka toku a pay melenge a zləra. Pay tik, a nja ka sla kən a sin. Sliɗ va ka sla liɓlay maday ɓaw kedeli tik lap a medikiɗ tik. 21:15 11:1; Ezé 40:3¹⁶Liɓlay toku a ndən ta fon tik ege cim tik ɓire ɓire. Mazlən Dabawəzləv ɓaw pay tik sla sla liɓlay toku a sin, cim kazaway. Sin sla sla kilometir wujine səray a bələk səray. Aza fon tik ɗere ege gəl tik, kilometir tik ɓire ɓire. 21:16 Ezé 48:16-17¹⁷Mazlən Dabawəzləv sla sla gəl kedeli tik ɗere, metir wom cesireɗ atama səray. Ti sla liɓlay toku a təlay, wa nja ndiri ma tem ta nja ka ɗiya ta. ¹⁸Kedeli ma mgbaw liɓlay toku ti kpəlaw ta a *kula kən menekin zlim tik zasəpa. Jik kərap ta liɓlay toku, je melenge mangar səkəm tik toy toy, aza a zlaw pət pət wa nja dərugal. 21:18 21:11; Esa 54:11-12; Ezé 28:13¹⁹Gudungul tá madaba kedeli za, ti lalaɓ ta ninek ninek a *kula kən menekin pana pana. Kən ma takan zlim tik zasəpa, ma səray tik zlim tik safira, ma makaɗ tik zlim tik agata, ma foɗ tik zlim tik emerada, ²⁰ma jeɓin tik zlim tik onikis, ma koh tik zlim tik saduwan, ma cesireɗ tik zlim tik kirisolit, ma cəfaɗ cəfaɗ tik zlim tik beril, ma dərfatakan tik zlim tik topaz, ma guɓ tik zlim tik kirisapəras, ma guɓ a tala takan tik zlim tik lipilare, aza ma guɓ a tala səray tik zlim tik ametiste.

Kula kən titoku áɗa ma ngəm kedeli toku. ²¹Medikiɗ guɓ a tala səray tik ti ɗiya tegi a kən ma nja ka zlaw titiw titiw. Kən ma nja ka zlaw mata ɗiyi medikiɗ a sin toku, a law á law kun, takan takan gbam. Katəf ta liɓlay toku, ti zləzləɓ tegi a kən maɗa yəm melenge mangar səkəm tik toy toy, aza ma pət pət maɗa dərugal.

²²Ta ləmay ka *je Dabawəzləv ma ndən ndən səka ane liɓlay toku kun, ngam Vay tokon Dabawəzləv ma mar sembe day ka kən kərap a talan tik, ege Kərti tumuk, egi a liɓlay toku, a mayi jik baba kun. Ko hidi a səban ta a ki, sinigi a nin.21:22 Ko hidi a səban ta a ki, sinigi a nin: Ləwa ngacah, ti lalaɓ a nin ka jan ka zleɓ di ka zlimi ninek ninek.21:22 11:17²³Aza a liɓlay toku, pic ege təra a zlawigi a nin baba kun ɗere. Ngam Dabawəzləv a miseh maday tik á nja ka kəngay liɓlay toku, aza Kərti tumuk aɗa kuhu ta nin. 21:23 22:5; Esa 60:1-2, 19-20; 24:23²⁴Səban ndiri ta talalay kərap a va ka təlanigi ane ka lay ma kəngay toku. Aza bayigi ta talalay kərap a va ka zlaɗi gənan tan, ka tep a liɓlay ma kəngay toku. 21:24 Dir 68:30; Esa 60:3²⁵Medikiɗ ta liɓlay toku a va ka njigi fonna pic pic. A va ka peki medikiɗ kaɗ kun, ngam vuɗu ɗa a nin kun. 21:25 Esa 60:11²⁶*Kula kən menekinigi ta zləra ndiri ta ka səban pana pana, lap a gənan tan, a va ka tep tegi a nin. ²⁷Gara kən ma ngav ngav wər, ko kedirek a va a liɓlay toku kun. Ndiri ma tireh tete ndiri ma nja ka mbani ma a təɗigi a liɓlay toku kun. Sey ndiri nja zlimi ta liɓ deftere zlim ndiri ma jani yəwən micin á va ka təɗigi a nin. Deftere tik, deftere Kərti tumuk. 21:27 21:8; 22:15; Esa 35:8; 52:1; Ezé 44:9; 1Ko 6:9-10; 2Pi 3:13; deftere zlim ndiri ma jani yəwən micin: 3:5

¹*Mazlən Dabawəzləv ɗaf ka zungoh acin. Yəm ta nin a nja ka vəl micin manja way a ndirigi. A kwaraha áka lay nja Dabawəzləv ege *Kərti tumuk toku za. Yəm tik a zlaw pət pət wa nja dərugal. 22:1 21:6; Ezé 47:1-12²A kwar a daba daba bongol kaɗ ta liɓlay toku. Á pala mazlən zungoh ma kwar toku səray tik, pay a nin ma nja ka vəl micin a ndirigi. Pay toku, a nja ka mbu ka təra ka təra, a nja na ngar, cəɓ guɓ a tala səray a liɓ di. Vediɗ pay toku, mazlərəc na bit səban ndiri ta talalay kərap. 22:2 21:21; pay: 2:7³Kən, Dabawəzləv mata piseku ɗaha səka a liɓlay toku kun. Lay nja Dabawəzləv ege Kərti tumuk aɗa ta nin. Aza ndiri ma nja ka ɗiyi kəzəɗ Dabawəzləv a va ka voh ta a nin. 22:3 7:15; Jer 3:17⁴Ndiri toku a va ka ləmi Dabawəzləv a həra tan, aza zlim Dabawəzləv a va ka nja ma lalaɓ lalaɓ a mazəra tan. 22:4 14:1; Dir 17:15; Mat 5:8⁵Vuɗu a va ka nja ɗa baba kun. Ndirigi a va ka mayi pitirla ɓaw pic ka kəngay lay kun, ngam Vay tokon Dabawəzləv a talan tik a va ka ɗiya lay ma kəngay tik a tala tan. Ndiri ta nin a va ka njigi ka bay ka mari lay ko a pu. 22:5 1:6; 21:23; Dan 7:18, 27

Labar a tala cəɓa Yesu

⁶*Mazlən Dabawəzləv a ngar ka acin: «Labar, kata mata ceɗoh toku, ta mban ma ɗakun, ta ceɗoh ma ma duze. Vay tokon Dabawəzləv ma nja ka vəleten *Miɗ tik a *makatəf tegi ti zləna *mazlən tik. Ti zlənaha ka ceɗeten labar a ndiri ma həli kəzəɗ tik a tala kən ma va ka təɗaha njoɗ.» 22:6 1:1; 10:7; 19:9; Kmy 11:27-28; 13:1

⁷Yesu a talan tik a ngar: «Hi zlimi! Ta ceɗ hini, ta va ka cəɓaha njoɗ. Ndiri ma nja ka yəki labar, Dabawəzləv mata ceɗu ta liɓ deftere cah, nəv tan mata nja guɗum.» 22:7 3:11; 22:12, 20

⁸Kata Zan, kati zlimi kəni toku, aza kati ləma a həra ɗa. Kata mata ləma ta za, kati nja gbərəw a gibe mazlən Dabawəzləv ma ɗaf ka kəni toku ka səban tik. 22:8 1:9; 19:10⁹Mazlən Dabawəzləv toku a ngar ka acin: «A njá ka nja gbərəw kaɗ ka səban ka kun. Kata səɓ hidi ma ɗiya kəzəɗ Dabawəzləv wa nja hoh ɗere, aza wa nja cologi *makatəf Dabawəzləv ma temigi, ɓaw wa nja ndiri kərap ma nja ka kawi labar ta liɓ deftere cah zləra səsəray. Səwan a səban Dabawəzləv ɓa.»

¹⁰A ngar ka a nimin: «Dabawəzləv ti ɗafoh kən ta liɓ deftere cah. A njá ka ker labar tik ka wəra a liɓ ku kun. Ngam kəni toku a va ka təɗaha njoɗ. 22:10 Dan 12:4¹¹Yo tá nja cah acin, hidi ma may ka ɗiya ma ngav ngav ɗaha, mata ɗiyay ma ngav ngav tik. Hidi ma nja ka ɗiya kən weli, mata ɗiyay kən weli tik səɓ. Gara hidi ma kap, mata ɗiyay kən tik wa nja Dabawəzləv mata may. Hidi nja nəv ma barən ka katəf Dabawəzləv, mata maray nəv ma barən tik səɓ. Yo, gara na ɗa wər, kati bət hini yəm a zlimi kaɗ ba.22:11 Yo, gara na ɗa wər, kati bət hini yəm a zlimi kaɗ ba: Ləwa ngacah, ti lalaɓ a nin ka jan ka zleɓ di ka zlimi ninek ninek.» 22:11 Esa 56:1; Ezé 3:27; Dan 12:10

¹²Yesu a ngar acin: «Hi zlimi, ta ceɗ hini, ta va ka cəɓaha njoɗ. Ta va ka yaha a mazlən a zləra. Aza ko nayi a va ka jan mazlən na kəzəɗ tik mata ɗiyu. 22:12 2:23; 6:10; 15:3; 16:5-6; 19:2, 11; 20:12-13; 22:7; Dir 28:4; Pro 24:12; Jer 17:10; Mat 16:27¹³Kata aɗa tar tar kən kərap, aza kata aɗa way way tik. Aza ɗere, kata hidi ma nja daka kamatakan, aza ma va ka nja ko a pu. Tar kən ege way tik kərap á zləra ɗa za.» 22:13 1:8

¹⁴Yo ndiri ma nja ka cakaɓi lukut tan, nəv tan mata nja guɗum. Ndiri toku a va ka jani katəf, ka tuh a medikiɗ na va a liɓlay Dabawəzləv toku, aza ka hami mambambu pay ma nja ka vəl micin manja way. 22:14 7:14; Dir 118:19-20; pay: 22:2¹⁵Gara na ndiri ma nja ka ɗiyi ma ngav ngav wər, ma nja ka ɗiyi hila, ma nja ka wanigi a wərti maparam, ma nja ka ndəvi teli, ma nja ka vohi zuko, aza ndiri ma nja ka mayi ka mban ma á mban, na tan a va ka jani katəf ka tuh a liɓlay Dabawəzləv toku kun. A va ka njigi a lakwat zal ɓa. 22:15 21:27; Efe 5:5

¹⁶Yesu a ngar a nimin: «Kata Yesu, kati zlənay mazlən ɗa ka ceɗ hini kəni toku kərap, a hini ndiri ta liɓ Ekilesiya pana pana. Gara kata wər, kata aɗa dehen bay *David, ndiri mata pu ta kamatakan. Aza kata wa nja tapəlakway ma nja ka ya ka pat lay.» 22:16 1:1; 5:5; tapəlakway: 2:28; Nom 24:17

¹⁷Miɗ Dabawəzləv ɓaw ndiri Ekilesiya ma mbaɗigi ka wərti *Kiristu a ngareten a Kiristu: «A yaha!»

Aza ko nayi ma zlimi labar cah, mata ngaren a Kiristu: «A yaha.»

Hin ma han a maram, hi ya sa yəm ma nja ka vəl diri micin a ndirigi. Hi va ka janu kahay manja mazlən. 22:17 21:2, 6

Zan a way ləwa tik acin

¹⁸Kata Zan, ta bət hini yəm a zlimi kaɗ. Hidi ma zlimi labar ma lalaɓ lalaɓ ta liɓ deftere cah, Dabawəzləv mata ceɗu, hidi tik mata kaw talan tik ninek ninek. Hidi ma mas manda ka labar cah, Dabawəzləv a va ka ɗiyen beni day za, wa nja mata ngar a liɓ deftere cah. 22:18 Deu 4:2; 13:122:18 Deu 29:19¹⁹Aza hidi ma gəc tik kaɗ ɗere, mambambu pay ma vəl yəwən micin, Dabawəzləv mata ngar ka vəlen, a jan baba kun. Aza ɗere liɓlay, Dabawəzləv mata ngar a liɓ deftere cah, a va ka jan katəf ka tuh a nin kun. 22:19 pay: 2:7; deftere: Exo 32:32

²⁰*Kiristu mangar sedewa kəni toku a talan tik a ngar: «Duze, ta va ka cəɓaha njoɗ.»

Hayin, kap duze, Maday kini Yesu, a yaha njoɗ, mine puwoh! 22:20 3:11; 22:6; 1Ko 16:22

²¹Yo tá nja cah acin, Maday tokon Yesu mata vəl tokon menekin tik, a min tokon kərap! 22:21 Gal 6:18