Filipi

Ɗerewel, Pol mata lalaɓeten

a ndiri ta liɓlay

Filipi

Jem a liɓ ɗerewel cah

Mandala Pol ta lalaɓ ɗerewel cah, pala maday ndirigi a ngarigi, sin ane je fərsəna ta liɓlay Roma. Aza ndiri maparam a ngarigi, sin ane je fərsəna ta liɓlay Efez, akun ta liɓlay Kaysariya. Ka dawən tik acin ti tep ta a liɓlay Roma.

Pol ti lalaɓ ɗerewel cah ka va a zləra ndiri Ekilesiya ta liɓlay Filipi. Liɓlay Filipi toku a zla wəla a liɓlay Masedəwan ta ka hayək Erop.

Mandala Pol ta ɗa muluk ma səray tik, Dabawəzləv ti wəlu, lap a Silas, ka vigi ka hayək Erop toku, ka ceɗeten Nawər Menekin a ndiri ta nin. Hi va ka jan labar tik, lap a labar a tala kən ma təɗaha a tala Pol ege Silas a liɓlay Filipi toku, ane liɓ deftere Kmy 6:6-40.

Wa nja ɗerewel cah mata wak ka dawən ka dawən:

Pol a may ndiri Filipi kahay kahay, aza a fol Dabawəzləv a tala nja tan. A ləwa ɗere a tala nja tik ta je fərsəna, aza a ngareten, wa nja a may kəzəɗ tik kərap ka nja ka na Kiristu, ngam ti sənu, Kiristu a kawu zləra səsəray (ɓawama 1).

A may ka sən nja ndiri Filipi, aza a ngareten a va ka zlən Timote, ka zlimi nawər tan. A va ka zlən Epafərodit, mangar ti bit məlay məlay ka məc ɗere (ɓawama 2).

A ngəz ndiri cah ɗere, ka njigi manja yawi ma ndiri ma nja ka ngarigi, sey ka səba mazuko Yahudiyagi di ka nja ka ndiri Dabawəzləv. Kən, ndiri toku ta nja ka ca ta ka kən maday, a zləra tik wər, wa nja bəbah kən kahay. Kən sin ta may wər, ka sən pala madaba ma Yesu day za ka ma ci tik (ɓawama 3).

Pol a ngəz ndiri Filipigi ka nji nja menekin, aza a fol ta a tala kən, ndiri cah mata zləneten ka nda motokon a sin (ɓawama 4).

Labar meze maday ane liɓ ɗerewel cah, sin aɗa min tokon ndiri Kiristu mine nja tokon á lap tete Yesu Kiristu. A tala ngatoku, kən ma sen tokon ɗa baba kun. Tá nja cah acin hidi ta ɓeɓel tokon, aza nəv tokon mata wan kaɗ.

Pol a fəɗ ndiri Ekilesiya ta liɓlay Filipi

¹Kata Pol ɓaw Timote, mine lalaɓ ɗerewel cah ka va a zləra ndiri *Kiristu ta liɓlay Filipi. Mi nja ka həl kəzəɗ Yesu Kiristu. Mine fəɗ hini ninek ninek, hin ndiri Dabawəzləv kərap, ma njigi á lap a Yesu Kiristu. Mine fəɗ hini ɗere, hin gəbatal Ekilesiyagi, aza ɓaw hin ndiri ma nja ka zleɓeten a gəbataligi. 1:1 Timote: 1Ko 4:17²Vay tokon Dabawəzləv ege Maday tokon Yesu Kiristu mata vəl hini nja menekin, aza mata ker micin hini fonna.

Pol a cen zləra a Dabawəzləv a tala ndiri Kiristu ta liɓlay Filipi

³Galamayigi, ta ceɗ hini, kepic kepic talan ɗa ta nja ka ɗasl ka kəzəɗ hini, ta nja ka ngaren soko a Dabawəzləv. 1:3 Rom 1:8-10; 1Ko 1:4; 1Te 1:2-3⁴Aza kepic kepic kata ta nja ka cen zləra a Dabawəzləv ka gar a talan hini, nəv ɗa a nja ka nja ndezlezl ndezlezl. ⁵Hayin, nəv ɗa ɗewerakun, ngam hi nja ka zleɓ ka a lay ceɗ Nawər Menekin a tala Yesu *Kiristu a ndirigi. Daka a pic tik hin mata yək labar toku təɗ a picah, hine kaw kəzəɗ toku zləra səsəray. Wa toku acin, nəv tokon takan a liɓ kəzəɗ toku. ⁶Yo, kati sənu duze, Dabawəzləv ma tar ka ɗiya kəzəɗ tik menekin a nəv hini, a va ka ɗiyu ka va gibik gibik, təɗ ka fini tik. A va ka mgbi fini kəzəɗ toku a pic, Yesu Kiristu ta va ka cəɓaha. 1:6 1:10; 2:13⁷Ninek kata ka ɓən wa nja ngatoku a tala hini, ngam hin ti va a nəv ɗa. Menekin, Dabawəzləv mata vəl ka ka ɗiya kəzəɗ tik, ti vəl hini ɗere. Ko kata səɓ a je fərsəna a wacah, hi nja ka zleɓ ka. Mandala kata mata nja a gibe ndiri ma ɓasi kita, kati ceɗeten Nawər Menekin kpay kpay kaɗ, aza kati ngareten, Nawər Menekin toku mban ma ɗakun, labar ma duze. Ko ka ngatoku, hin ti zleɓ ka səɓ ɗere. 1:7 2Ko 7:3; Efe 3:1⁸Ndiri ɗa ta ceɗ hini, ta may hini kahay kahay. Ko Dabawəzləv a talan tik ti sənu, hin ti va a nəv ɗa, wa nja Yesu Kiristu ta nja ka may ndirigi a nəv tik kərap. 1:8 1Ko 16:24; 2Ko 5:14

⁹Galamayigi, ca zləra, kata ta nja ka cen a Dabawəzləv a tala hini, ta nja ka dəkəɓu hini ka may kəsəm hini kəsəm kəsəm day za, ka nja hini ta kamatakan. Wa toku, Dabawəzləv a va ka zlər ndukun talan hini za, hini ka sən Dabawəzləv ninek ninek, ɓaw labar tik ma duze, aza hini ka sən kpasl pala madaba ma kənigi a liɓ nja hini. 1:9 Kol 1:9-10¹⁰A nja na ngar hi va ka sənu ninek ninek ka kpal kən menekin a liɓ kən ma ngav ngav za. Aza a pic, Yesu Kiristu ta va ka cəɓaha ka ɓas kita, hi va ka nja acin ka ndiri nja nəv ma barən a gibe tik, aza kən ta va ka ndul hini a tala tik, ɗa baba kun. 1:10 Rom 12:2; Efe 5:27; Hib 5:14; pic Kiristu: 1Ko 1:8; 2Ko 5:10; Fil 1:6; 2:16¹¹Kepic kepic, hi va ka ɗiya kəzəɗ menekin tutu, wa nja nəv Dabawəzləv ta may áka sembe Yesu Kiristu za. Wa toku acin, ndirigi a va ka foli Dabawəzləv a tala menekin, hin ta nja ka ɗiyu, aza a va ka gəli zlim tik. 1:11 Zan 15:8; Zak 3:17

Kən ma va ka tak labar Dabawəzləv manja va gibik gibik ɗa ɗakun

¹²Yo galamayigi, hi zlimi, ta may hini ka sən kən, ta va ka ceɗ hini toku. Hi ɓən wər, beni ma təɗa a tala ɗa ti tak Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu kaɗ ba ka nja manja gi vu? Awu, ta ceɗ hini, wa sin kun. Ti fəfəlay tik azal a gibik gibik ɓa. 1:12 Efe 3:1; 2Ti 2:9¹³Hi ləma, sojigi ma nja ka puwi je masara tete ndiri ma nja ka yahigi ka saf ɓas kita ɗa kərap, ti sən ta acin, ti pek kigi a je fərsəna, ngam ta nja ka həl kəzəɗ Yesu Kiristu. ¹⁴Ta ceɗ hini, galamayigi pe mata sən ta za, kata a je fərsəna, ti vəli talan tan day za acin ka Maday tokon. Kamatakan pərət ti həleten ka ceɗi labar Dabawəzləv a ndirigi. Ama tá nja cah acin, a nja ka ceɗey kən tan kpay kpay kaɗ manja pərət.

¹⁵Yo, kati sənu, ndiri maparam ta daba cali ɗagi toku, ta nja ka ceɗi Nawər Menekin a tala Yesu *Kiristu, a nja ka sərəhigi a kəzəɗ ɗa, aza a nja ka gəri ma ɗa. Gara na cala ɗa maparamigi ta nja ka ceɗi Nawər Menekin a ndirigi, a nja ka ceɗeten a nəv ma barən. 1:15 2Ko 2:17¹⁶A nja ka ceɗ ta a nəv ma barən, ngam na tan a may kigi. Ti sən ta, Dabawəzləv ti ɓaw kəzəɗ tik, ti vəl ka a zləra, kata ka ceɗeten a ndirigi, Nawər Menekin toku wər, duze. ¹⁷Gara na cali ɗagi ma nja ka sərəhigi a kata toku, duze a nja ka ceɗi Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu, ama a ceɗ ta a nəv ma barən kun. Kati sənu, a nja ka ɗiya ta wa toku, ka da saha day za a tala ɗa a je fərsəna cah.

¹⁸Yo, ko mata nja wa nja ngatoku, kən ma va ka həl ka ɗa ɗakun. Ko ndiri maparam a ceɗeten labar Kiristu a ndirigi, ka həli zevilen ka kata, ko maparamigi a ceɗ ta a nəv ma barən, sey sinigi. Kən maday wər aɗa ka ceɗ labar Kiristu ka gi gbam lay. A tala ngatoku nəv ɗa ɗewerakun, ngam labar Yesu Kiristu ta nja ka ceɗ tegi, a gbam lay acin. Ta ker ɓən saha ka ya səka a talan ɗa ɗakun, ta va ka ɓeɓeley ɗa səɓ ko a pu. ¹⁹Kati sənu, kən kərap ma va ka təɗaha a tala ɗa, a va ka zleɓ ka səɓ. Ta va ka jan bit micin ɗa a zləra Dabawəzləv, ngam hi nja ka dəkəɓu a tala ɗa, aza sembe Miɗ Yesu Kiristu a nja ka zleɓ ka ɗere. 1:19 Rom 15:30²⁰Gara na ɗa, kən ta may ácah wər, kata ka zer nəv ɗa yac kaɗ, kəzəɗ ɗa ka nja ninek, ngam Dabawəzləv ka nja manja zəm ka weli a liɓ kəzəɗ ɗa. Səwan kata ka vəvər kaɗ səɓ, ka ceɗ labar Dabawəzləv kpay kpay kaɗ. Aza ndirigi ta va ka zlimi labar kəzəɗ ɗa za, a va ka gəli zlim Kiristu á nin za. Ko a va ka pəm kigi za, ko a va ka ficik kigi kaɗ, kən kata ta may wər, ndirigi ka gəli zlim Kiristu áka kəzəɗ ɗa za, daka a picah aza ko a pu. ²¹Gara na ɗa wər, kata a tala hayək a wacah, ka gəl zlim Kiristu áka kəzəɗ ɗa za. Aza ko ndirigi a va ka pəm kigi ka məc za, ninek tik a va ka nja day za, ngam ni va ka nja a Kiristu tik. 1:21 Gal 2:20; Kol 3:3-4²²Ama kata a wilin a vere wər, ta va ka jan katəf ka ɗiya kula kəzəɗ menekinigi, ka zleɓ cala ɗagi. Mata nja wa nja ngatoku, səwan məc vu? Səwan nja a vere vu? Ta sənay ka ɗakun. ²³Nəv ɗa səray səray. Kən ta may ácah wər, aɗa məc, aza ka mbəlahay ɗa za, mini ka nja a Kiristu á lap. Sin a va ka nja ninek tik day za, á tala kata ka nja a vere. 1:23 2Ko 5:8-9²⁴Ama a tala ɓən, ta nja ka ɓən a tala hini, səwan kata ka nja a vere ɓile ɓile ka zleɓ hini. ²⁵A tala ngatoku kati sənu, ta va ka nja a nimin a daba hini. A pic tik acin hidi a va ka nəp tokon á lap tete hini, kata ka jan ka zleɓ hini, ka va gibik gibik ka katəf Dabawəzləv, aza hin ta nja ka ca talan ka Dabawəzləv, hini ka jan ɓeɓel a nin. ²⁶Aza acin a pic tik toku, hi va ka fol Yesu Kiristu a tala mata lap tokon kaɗ a nimin, ɓaw a tala kata mata zleɓ hini lay səba katəf Yesu Kiristu.

²⁷Ta ngar hini galamayigi, kən kərap, hin ta va ka ɗiyu, hine ɗiyu wa nja Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu ta nja ka ceɗ hini. Hin ti ɗiyay kən hini wa nja ngatoku wər, ko kati jan ka vay ka hizl hini, ko ta vay kun, ta va ka zlimi labar hini, hine dihec kaɗ a liɓ kəzəɗ hini, a ɓən hini ma takan. Aza ta va ka zlimi ɗere, hi nja ka lap nəv hini takan kaɗ, ka ceɗ Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu ndirigi ka yək ta. 1:27 Kol 1:10; 1Te 2:12²⁸Yo ta ceɗ hini, ndiri maparam ta va ka ɗiya hini tireh ka tak kəzəɗ hini kaɗ, hi njá ka pərət ko kedirek kun, hine vəvəray hini kaɗ ɓa. Áka vəvər hini toku, ndiri ma ɗiyi hini tireh toku, a va ka sən ta, na tan a va ka lekwi micin tan, ama na hini, Dabawəzləv a va ka bit hini za. Hayin duze, Dabawəzləv á va ka ɗiya kən wa nja ngatoku. ²⁹Yo, a liɓ kəzəɗ hini, hin ta nja ka ɗiyu, Dabawəzləv ti vəl hini menekin tik, hini ka ca talan ka Kiristu. Ama a vəl hini menekin tik toku na ca talan á gindik kun, a vəl hini na sa beni ɗere a liɓ kəzəɗ hini toku, a tala Kiristu ma takanna. ³⁰Tá nja cah, hi nja ka sa beni ka katəf Kiristu, wa nja kata ta nja ka su. Hin ti sənu, wa nja kata mata su kamatakan, aza tá nja cah hin ti zlimi labar tik, kata a wilin a sa beni. 1:30 Kmy 16:19-40; Fil 1:13

Hine səba dangaz Yesu Kiristu

¹Galamayigi, min tokon ti sənu, hidi ta nja ka ca talan ka *Kiristu, hidi a nja ka nja tokon tete sin á lap. Yo, ngatoku a nja ka vəl tokon sembe ka dihec kaɗ ka katəf tik kun vu? Aza Yesu Kiristu ta nja ka may tokon, ngatoku a vəl tokon ɓərəs kun vu? Min tokon ta nja ka nja á lap a Yesu Kiristu toku, Miɗ tik a nja ka ləwa tokon á nəv za ɗakun vu? Aza hidi a nja ka may kəsəm tokon kəsəm kəsəm kun vu? Ɓaw hidi a nja ka saf saha cala tokon ɗakun vu? ²Yo, mata nja wa nja ngatoku, ta ngar hini, hi may kəsəm hini kəsəm kəsəm a nəv ma takan acin. Nəv hini ege ɓən hini mata nja takan, aza hine cəba ma hini takan a liɓ kəzəɗ hini kərap. Hin ti ɗiyu wa nja ngatoku, nəv ɗa a va ka nja guɗum kazaway. 2:2 Zan 13:34; 1Ko 1:10-11; Gal 6:10; Efe 5:2; 1Za 4:12³Hin ta nja ka həl kəzəɗ hini, hi njá ka ɗiyu a sərəh kun, aza hi njá ka gəl talan a sin kun ɗere. Səwan hi gəc talan hini azal kaɗ ɓa. Ko nayi mata saf celen day za ka sin. 2:3 Rom 12:10; Gal 5:26⁴Yo aza ɗere, hi njá ka ɗiya kən sey na talan hini á gindik kun. Ko nayi mata ɓənu ka ɗiya menekin a celen azal ɓa. 2:4 1Ko 10:24⁵Ta ceɗ hini, kən kərap hin ta va ka ɗiyu, hine ɗiyu wa nja Yesu Kiristu ta nja ka ɗiyu. 2:5 Zan 13:15; Rom 13:14; 15:5

⁶Min tokon ti sənu,

Yesu Kiristu a talan tik wa nja Dabawəzləv.

Ko mata nja wa nja Dabawəzləv toku,

a ca talan tik ka ngar,

«Kata Dabawəzləv», ata ɗakun. 2:6 Zan 1:1-2; 17:5; Hib 1:3

⁷Awu sin a talan tik ti ker miseh maday tik kaɗ ba.

Ti gəc talan tik kaɗ ka njay tik səɓ wa nja balam.

Ti mbaɗay tik ka hidi memilin,

aza ti nja a talalay wa nja ndiri ma tem. 2:7 Zan 1:14; Rom 8:3; 2Ko 8:9; Hib 2:14, 17

⁸Mandala mata nja a tala hayək,

ti gəc talan tik kaɗ.

A salar ma Cin Dabawəzləv ko a pu kun.

Ko mata ngaren ka vəl talan tik ka məc,

a salar ma tik kun ɗere.

Ti gəc talan tik kaɗ,

gəc gəc təɗ ka *məc tik ka pay ma zlamba zlambay. 2:8 Zan 10:17; Hib 5:8; 12:2

⁹A tala gəc talan tik mata gəcu toku,

Dabawəzləv mátá teɗu,

ka nja ka hidi maday ma mar kən kərap,

aza mátá teɗu,

zlim tik ka gi day za ka na ndiri kərap. 2:9 Kmy 2:33; Efe 1:21; Hib 1:4

¹⁰Dabawəzləv ti ɗiyu wa nja ngatoku,

ndiri kərap sin mata tətaru ta wəzləv,

ta tala hayək a wacah, ɓaw ta ka lay nja memicigi

ka njigi gbərəw a metikisem a gibe Yesu,

ka səban ta. 2:10 Esa 45:23; Zan 5:23; Rom 10:9; Kzl 5:13

¹¹Aza ndiri kərap ka fol ta,

ka ceɗ ta kpay kpay kaɗ, ka ngarigi acin:

«Yesu Kiristu aɗa Maday,

hidi ma sla a sin ɗa ɗakun.»

Ta va ka fol ta wa toku,

a va ka foli Cin, Dabawəzləv ɗere.

Ndiri Kiristu ka njigi wa nja lay ma kəngay a gibe ndiri ta talalay

¹²Yo, ta ngar hini kula ngami ɗagi, mandala kata mata nja a daba hini, hin ti zlimi ma Dabawəzləv ninek. Yo, tá nja cah kata gədək tete hini, hine vəl talan hini kərap ka zlimi ma tik acin day za ka ta məndan cekw. Min tokon ti sənu, Dabawəzləv ti bit tokon a menekin tik. Yo aza acin hine nja gbərəw a gibe Dabawəzləv, hine vəlen wəla ka ɗiyay kəzəɗ hini ɗere ka jan bit micin hini. ¹³Hi zlimi, Dabawəzləv a tala tik á nja ka ɗiya kəzəɗ tik kepic kepic á nəv hini za. Sin á nja ka vəl hini ɓən menekin ɓaw sembe ka ɗiya kəzəɗ ma va ka nja kusla ka nəv tik. 2:13 1:6; Zan 15:5; Rom 7:18; 15:18; 1Ko 12:6; 15:10; 2Ko 3:5

¹⁴Yo, tá nja cah ta ceɗ hini acin, hi ɗiya kən kərap manja huhum a nin, aza manja gaɓəz a tala tik ɗere. ¹⁵Hin ti ɗiyu wa toku wər, liɓi hini a va ka həl hini huɗ huɗ kun, aza hi va ka mar nəv ma barən, ɓaw hi va ka nja ka wəri Dabawəzləv mangar a ɗiyi ma ngav ngav ko kedirek kun. Wa toku, hi va ka nəp a talalay a wacah a daba ndiri ma nja ka ɗiyi tireh, ɓaw ma nja ka kəɓi ndirigi, hi va ka kəngay nja tan ta liɓ kpizli toku acin wa nja gəmzlagi ta nja ka kəngayi lay. ¹⁶Aza hi va ka ceɗeten labar ma nja ka vəl micin ɗere. Hin ti ɗiyu wa nja ngatoku wər, a pic, *Kiristu ta va ka cəɓaha, nəv ɗa a va ka nja wa ɓoɓom a gibe tik, ngam ta va ka sənu áka nja hini, hin mata nja a tala hayək a wacah za, kəzəɗ, kata mata ɗiyu a daba hini, ta kap kəsəm kahay kun. 2:16 1:10; Deu 32:5; Dan 12:3; Mat 5:14; 10:16; 1Ko 1:31; 2Ko 1:14; Gal 2:1-2; Efe 5:8; 1Te 2:19

¹⁷Ta ceɗ hini, ca talan hini, hin ta nja ka cu ka Dabawəzləv aɗa wa nja kən, hin ta nja ka vəlen a Dabawəzləv ka vohu a sin. Yo gara kata wər, ko a va ka pəm kigi za, ɓeɓiz ɗa ka kwar kaɗ vu, ásəɗ. Ti pəm kigi za wər, ta va ka vəl micin ɗa a Dabawəzləv ka vohu a sin, ka jap a tala ca talan hini toku. Ti nja wa toku wər, nəv ɗa a va ka nja ɗewerakun, aza hidi a va ka ɓeɓel tokon á lap. 2:17 Rom 15:16; 2Ti 4:6; 1Za 3:16¹⁸Na hini ɗere, nəv hini mata nja guɗum, aza hine ɓeɓel a kata á lap. 2:18 3:1; 4:4

Labar a tala Timote ege Epafərodit

¹⁹Yo, galamayigi ta ceɗ hini, Yesu Kiristu ti may wər, ta may kwet ka jan katəf ka zlənay galamay tokon Timote ka vay ka hizl hini. Sin ta vay, ta saf hini za, a va ka cəɓaha ka ceɗ ka labar hini. Kata ta zlimi labar hini za, nəv ɗa a va ka wan kaɗ acin. 2:19 1:1²⁰Ta ceɗ hini, hidi maparam, ndukun talan kini mata va a sin, wa nja Timote ɗa ɗakun. Sin a nja ka gar ninek ninek a tala hini. 2:20 Kmy 16:2²¹Hi ləma, gara ndiri maparam wər, a ɓənigi səka a tala kəzəɗ Yesu *Kiristu ɗakun. A nja ka ɗiyi kən sey na talan tan á gindik. 2:21 2Ti 4:10²²Yo, gara Timote wər, hin ti sən nja tik zaba. Sin a nja ka ɓərəs kaɗ ko a liɓ kən mi. Min ti ceɗ Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu a sin, ndirigi ka zlim ta. Ti zleɓ ka pe a liɓ kəzəɗ ɗa, wa nja kərti ta nja ka zleɓen a cin. ²³Yo, ma ɓasi kita ta wayi ma ta tala ɗa za, ta ɓənu ka zlənay njoɗ, ka vay ka hizl hini. ²⁴Aza Maday tokon ti may wər, ta wayi ma ta tala ɗa za, ko kata a talan ɗa má, ta va ka vay ɗere ka hizl hini.

²⁵Yo, galamay tokon Epafərodit, min tokon ti sənu, kata mata nja a liɓ motokon, hin ti zlənaha a kən a zləra ka da ka. Mata ya za, ti zleɓ ka a liɓ kəzəɗ ɗa, wa nja zlim ngama ɗa, aza sin ti vəl talan tik, mini ka kap kəzəɗ a sin. Yo tá nja cah, ta ɓənu, ninek kata ka zlənay kese a zləra hini. 2:25 4:18^26-27Hin ti sənu, sin ti dal kahay kahay, mbeh ka məc. Ama tá nja cah Dabawəzləv ti saf saha tik, dama acin. Dabawəzləv mata vəlen dama toku, a saf saha tik á gindik kun, ti saf saha ɗa ɗere, ti pasl ka yəm ma kwiɗin a kəsəm, ngam ɓən saha na nja ɗa ta je fərsəna a wacah, ɓaw ɓən na dal tik, ka nja day ka talan ɗa ɗakun. Yo, Epafərodit a talan tik a may kwet ka cəɓay ita a zləra hini, aɗa kata mátá may ka zlənay. Mata sən za, labar dal tik toku ti təɗ a tala hini, sin dəɓ ka ɓən kahay kahay. Nəv tik ti kwir, ngam a ɓənu, nəv hini a va ka kwir ɗere a tala dal tik toku. ²⁸A tala ngatoku səwan kata ka zlənay njoɗ a zləra hini. Hin ta ləma dama tik za, nəv hini ka guɗum kaɗ. Aza kata ɗere, miɗ a va ka jan ka ca ka acin. ²⁹Yo, Epafərodit ta təɗay za, hine yəku a nəv menekin, aza hine kawu zləra səsəray, ngam sin colo hini ma səba katəf Maday tokon. Ta ceɗ hini, sese ndiri maɗa gawla toku, hine kaw ta zləra səsəray, 2:29 1Ko 16:16, 18³⁰ngam sin ti nja mbeh ka məc a liɓ kəzəɗ Yesu Kiristu. Yo, min tokon ti sənu, zleɓ, hin mata gər ka zleɓ ka a liɓ kəzəɗ ɗa, sin aɗa ma ɗiya tik acin meze na hini. Aza a liɓ kəzəɗ toku, sin a bitaha á bit a ma civi. Yo, ta ceɗ hini, sin ta təɗay za, hine kawu zləra səsəray.

Yesu á gindik á nja ka ɗiya tokon ka hidi ma kap ta gibe Dabawəzləv

¹Galamayigi, ka way way ɗerewel ɗa, ta ngar hini, nəv hini mata nja guɗum, ngam hi nja ka nja á lap tete Maday tokon Yesu Kiristu. Yo, tá nja cah, ta va ka ceɗ hini a nimin labar, kata mata lalaɓ hini kamatakan. Na ɗa wər, ta dangar səka lay cəɓ ka ceɗ hini labar tik kun. Ninek, hini ka sləku a talan hini ninek ninek. Labar tik a va ka zleɓ hini, hini ka nja manja ndəv a liɓ ma ngav ngav. 3:1 2:18²Yo ta ceɗ hini acin, hi kaw talan hini a ndiri manja ndukun talan, ma nja ka ɗiyi ma ngav ngav ka pas labar Dabawəzləv kaɗ. Na tan a nja ka ngarigi: «Sey ndirigi ka *zli məmən kaɗ kay, kama ka njigi ka ndiri Dabawəzləv acin ta.» 3:2 2Ko 11:13³Ama ta ceɗ hini, min tokon aɗa diri ndiri ma *zli məmən kaɗ, sinigi ɗakun. A nja na ngar, min tokon aɗa diri ndiri Dabawəzləv, ngam voh Dabawəzləv, hidi ta nja ka voh tokon, hidi a nja ka vohu a Miɗ tik. Min tokon a ca talan ka mazuko ndiri ta talalay kun. Sey mi nja ka ɓeɓel tokon a tala Yesu Kiristu á gindik.

⁴Yo ta ceɗ hini, ta nja takana *mazuko ndiri Yahudiyagi a təɗ gəga ka lap ndirigi tete Dabawəzləv wər, macah katá va ka jan lap a sin pəpəla ɓa, ngam kati ca talan a nin kamatakan ninek ninek. Hidi ma nja ka ɓənu, mazuko, sin ta nja ka kaw zləra səsəray, a va ka zleɓen wər, macah a va ka zleɓen a kata day za ɓa. 3:4 2Ko 11:18, 21⁵A tala mi, kata səban *Isirayila, hidi *hibiru ma kpen kpen, aza sese *Benjamin. Kata mata mbu kaɗ, pal zəm lumo takan, ti zli məmən ɗa kaɗ. Kati nja ka hidi *Farisa, ma kaw mazuko zləra səsəray. 3:5 Luk 1:59; Rom 11:1⁶Kati vəl talan ɗa kərap ka səba mazuko Yahudiyagi ninek ninek a katəf tik. Kati səbu, səba səba ninek, ko beni má, kati ɗiyaten a ndiri Ekilesiya. Ta nja takana, hidi ma səba mazuko Yahudiyagi a va ka nja ka hidi ma kap ta gibe Dabawəzləv wər, macah katá va ka nja ka diri hidi ma kap ta gibe tik. Ngam mazuko tik, kati səbu ninek ninek, ko kedirek ta ngavu za ɗakun. 3:6 Kmy 8:3; 22:4; 26:9-11⁷Kən pana pana, kata mata nəf ta titoku, kamatakan ta ca kən ɗa ka kula kən ma va ka zleɓ kigi. Tá nja cah acin, a tala menekin, Yesu *Kiristu mata ɗiya ka, ta saf kəni toku acin wa nja kən kahay. 3:7 Mat 13:44, 46⁸Ama kəni ngatitoku á gindik kun. Kən maparamigi kərap, kata mata ɓənu kamatakan, a va ka zleɓ kigi, tá nja cah ta cu acin wa nja kən kahay a həra ɗa. Ngam kati jan kula kən menekin mangar day ka kən titoku kərap. Kati sən Yesu Kiristu ninek ninek, sin aɗa Maday ɗa acin. A tala Yesu Kiristu, kən kərap, həra ɗa mata may, kati keru kaɗ ba. Kəni toku kərap, ta cu wa nja bəbah kən kahay acin. Kati keru kaɗ ba di mini ka jan a Yesu Kiristu, ⁹aza mini ka nja á lap a sin. Tá nja cah kati bu nəv ɗa zaba. Ta may ka nja ka hidi ma kap ta gibe Dabawəzləv áka mazuko Yahudiyagi za, kata mata kawu zləra səsəray kun. Kati ca talan ka kəzəɗ menekin, Yesu Kiristu mata ɗiyu acin. Watoku, Dabawəzləv ti ɗiya ka ka hidi ma kap ta gibe tik, ngam ko nayi ma ca talan ka menekin Kiristu, a va nja ka hidi ma kap ta gibe tik. 3:9 Rom 1:17¹⁰Tá nja cah acin, kən kata ta may ácah wər, kata ka sən Yesu Kiristu day za ka ma ci tik, aza kata ka jan sembe tik ninek ninek wa nja sin mata janu áka mbəla tik, Dabawəzləv mata mbəlaha a civi za, kata ka ɗiya kən wa nja na tik ɗere. Aza ta may, mini ka lap a sin a liɓ beni mata su, aza mini ka lap a sin a liɓ məc mata məc, 3:10 Rom 6:8-11; 2Ko 4:10-11; mbəlaha a civi za: Kmy 4:2; Rom 5:17¹¹ngam talan ɗa genna, ta sla za Dabawəzləv a va ka mbəla ka ka məc za ɗere.

Hidi ta ɓərəs tokon kaɗ, ka jan micin mangar a way kun

¹²Yo galamayigi, ta ɓənu səka ka ngar: «Kata acin hidi ma səɓ səɓ ka katəf Dabawəzləv» aza ka ngar: «Kati mgbi fini kəzəɗ ɗa titoku» ata ɗakun. Awu, kata a wilin ɓe ɓe, ta va gibik gibik a sembe ɗa kərap ka jan ka mgbi fini kəzəɗ ɗa titoku, wa nja hidi ma nja ka sla ma ɓərta ɓərta ka təɗ ka matalaf lay, mata sla ta kaɗ. Ta ɗiyu wa nja ngatoku, ngam Yesu *Kiristu áɗa ma mar ka acin. 3:12 1Ti 6:12; 2Ti 4:7; Hib 12:1¹³Hayin galamayigi, ta saf, talan ɗa wa nja kati mgbi fini kəzəɗ ɗa titoku kese kun.

Ama kən ta may ka ɗiya ácah wər, talan ɗa ka ɗasl ka kən tá zal baba kun. Ta nja ka mbəlam səɓ ka va gibik gibik a sembe ɗa kərap. ¹⁴Wa toku, ta nja ka si acin sək sək, ka jan mazlən ta zləra Dabawəzləv, sin mata wəla tokon ka vəl tokon a wəzləv áka Yesu Kiristu za. Mazlən toku aɗa micin mangar a way kun. 3:14 1Ko 9:24-25¹⁵Yo ta ceɗ hini, gara na min tokon ma səɓ səɓ ta liɓ ngar Dabawəzləv wər, hidi ta ɓən tokon ka ɗiya wa nja ngatoku. Hidi maparam ta daba hini, ɓən tik ti nja pana wər, Dabawəzləv a va ka zlər ndukun talan tik za, sin ka zlimi ninek ninek ɗere. ¹⁶Ko ɗiya ɗiya wa siki, kana mi cəɓ tokon a zal zal, hidi ta mbəlam tokon ka va gibik gibik á lap.3:16 Gal 6:15-16¹⁷Yo, ta ngar hini galamayigi, hi səba dangaz ɗa. Min ti ɗafeten a ndirigi ka səbi katəf Dabawəzləv a nja siki. Tá nja cah, hi ca həra hini ka kəzəɗ ndiri, min mata ɗafeten katəf toku, aza hine səba dangaz tan ɗere. 3:17 1Ko 4:16; 1Pi 5:3¹⁸Hi zlimi, labar ta va ka ceɗ hini cah, kati ceɗ hini zaba cəɓ pe. Ama ta va ka cəɓ ka ceɗ hini a nimin a tiweɗ a həra, ngam nəv ɗa a ham ka kahay kahay. Ndiri maparam ɗaha pe, kəzəɗ tan á nja ɗaf tokon, sinigi calambəlay Yesu Kiristu. Labar a tala məc Yesu Kiristu, mata *məc ka pay ma zlamba zlambay, a yək ta ɗakun. 3:18 1Ko 1:23; Gal 6:12¹⁹Na tan wər, kən gadəbəlak tan ti mbaɗ ka zuko tan, ta nja ka voh ta. A nja ka ɗiyi kən weli, ama a nəv tan ɗewerakun, ka pəɗ wəla a sin. Aza ɓən tan kərap, sey ka kən ta talalay tutu. Ta ceɗ hini, ta sla za, Dabawəzləv a va ka ɓaseten kita, ka lekw micin tan za. 3:19 Rom 16:18²⁰Ama gara min tokon ma səba katəf Dabawəzləv wər, caɗak tokon ane wəzləv a zləra Dabawəzləv. Tá nja cah, hidi a pu tokon Maday tokon Yesu Kiristu ma bit tokon, ma va ka cəɓaha á nin za ka gər tokon. 3:20 Efe 2:6; Hib 13:14²¹Ta ya za, kəsəm tokon ma kukuɗ kukuɗ ma nja ka wəra kahay cah, a va ka zlambaɗu za ka nja wa nja na tik, ka ɗaf miseh maday tik á nin za. A va ka zlambaɗu a sembe tik maday, ma nja ka bəren ngaz a kən ta talalay kərap ka wəla. 3:21 Rom 8:29; 1Ko 15:25, 28, 43-53; Kol 3:4

Hidi ta ɓeɓel tokon a tala lap tokon tete Maday tokon Yesu Kiristu

¹Yo kula galamayigi, ta ceɗ hini acin, hi vəvər kaɗ a liɓ nja hini, hin ta nja á lap tete Maday tokon. Nəv ɗa ti va ka hini kahay kahay. Hi nja ka guɗum nəv ɗa kazaway. Hin wa nja mazlən na kəzəɗ ɗa. Saha hini a həl ka, ngam hini gədək. Aza ta may kwet ka vay ka hizl hini. 4:1 1Te 2:19-20²Yo, tá nja cah ta ngəz hini, hin wərtigi Evodi ege Sintike. Ta ca hini zləra, hi zer ma ta daba hini kaɗ. Hin ta nja ka ɗiya kəzəɗ hini, nəv hini mata nja takan, hine nja á lap a Yesu Kiristu. ³Aza na ku cala ma həl kəzəɗ ɗa menekin, ta dəkəɓoh, a zleɓeten a wərti toku, mata zeri ma ta daba tan kaɗ. Ngam wərti toku ti kapi kəsəm, ka zleɓ kigi a lay ceɗ Nawər Menekin a ndirigi. Wərti toku ɓaw Kilemes tete cali ɗagi maparam ti zleɓ kigi lay ɗiya kəzəɗ toku. Zlim ndiri toku kərap, Dabawəzləv ti lalaɓ ta kaɗ ba a liɓ deftere ndiri ma jani yəwən micin. 4:3 Kmy 3:5

⁴Yo, galamayigi ta ceɗ hini, hi ɓeɓeley hini kepic kepic, a tala lap hini, hin ta nja ka lap tete Maday tokon. Ta ceɗ hini a nimin, hine ɓeɓeley hini səɓ. 4:4 2:18⁵Hin ta nja ka nja a daba ndirigi, hi njá ka jən tala həra hini a sinigi kun. Nja hini mata nja ka kula nja menekin a daba tan. Hine ɗasl talan, Maday tokon mbeh ka cəɓaha. 4:5 1:10; Rom 13:11-12; 1Ko 16:22; Hib 10:25; Zak 5:8; 1Te 5:1-2⁶Ndukun talan hini ta njá ka nja slərra, ka ɓən pele pele a tala ko kən mi kun. Ta ceɗ hini ɓa, ko a liɓ kən mi, hine mbəzlen kən ma pələk talan hini a Dabawəzləv kaɗ, aza hine dəkəɓu a tala tik. Hin ta nja ka cen zləra toku, hine ngaren soko a tala kən menekin, sin mata ɗiya hini ɗere. 4:6 Dir 37:5; Mat 6:25; 1Pi 5:7⁷Aza nja menekin Dabawəzləv, mangar day ka ɓən hidi memilin, a va ka bərəp nəv hini ka wan kaɗ, aza a va vəl hini ɓən menekin, ngam hin ti lap tete Yesu Kiristu. 4:7 Zan 14:27; Kol 3:15

⁸Galamayigi, ka way way ləwa ɗa ta ngar hini, talan hini mata ɗasl ka ɗiya kula kən menekin, ndirigi ta nja ka may ta. Hine ɗiya kən manja kəɓ ndirigi a nin za, aza hine ɗiya kən, həra ndirigi ta nja ka may ta. Hine ɗiya kən ma nja ka va a katəf tik ɗere ɓaw kən mangar kən weli a nin kun. Aza hine ɗiya kən ma nja ka guɗum nəv hidi ɓaw kən, ndirigi ta nja ka may ta kwet labar tik ka gi. Yo, talan hini mata ɗasl ka kəni toku kərap. 4:8 Rom 12:17-18⁹Ta ceɗ hini, kən hin mata jəkwanu a zləra ɗa, aza kata mata vəl hini a zləra, hine ɗiya kən titoku. Aza labar, hin mata zlimi a zləra ɗa, hine yəku, aza kən kata mata ɗiyu a vere hini, hine ɗiyu ɗere. Hin ti ɗiyu wa toku acin wər, Dabawəzləv ma nja ka vəl tokon nja menekin, a va ka nja tete hini ko a pu. 4:9 3:17; 1Ko 13:11

Pol a fol ndiri Filipigi a tala kən mata vəleten

¹⁰Galamayigi, kati sənu, daka a məndan cekw, talan hini genna ka kata, ama hi jan katəf ka zleɓ ka ɗakun. Tá nja cah, nəv ɗa ɗewerakun, aza ta ngaren soko a Maday tokon, ngam hin ti zleɓ ka acin a nimin ka kən ma sen a zləra ɗa. ¹¹Yo hi zlimi, kata mata ngar wa nja ngatoku, hi njá ka ɓənu motokon á day a talan ɗa, ata ɗakun. Gara na ɗa wər, ko kən ɗaha a zləra ɗa, ko kən ɗaha a zləra ɗa ɗakun wər, kati səsən a nin ba, aza nəv ɗa a nja ka njay tik guɗum səɓ ko a pu. 4:11 1Ti 6:6-8; Hib 13:5¹²Ko kata pəm talan ka debin, ko kən pe a zləra ɗa, səɓ takanna, a həl ka kən kun, ngam kati səsən a nin ba. Kən titoku, yəwən kən a zləra ɗa ɗakun. Kati jəkwanu ka ɓərəs zaba ko a liɓ kən mi, aza ko a pu ɗere. Ko kən ɗaha pe a zləra ɗa, ko kən ti sen a zləra ɗa, aza ko kati wek, ko metis a ngac ka, nəv ɗa səɓ ninek. ¹³Yo, ta ceɗ hini, kati təɗ gəga ka ɓərəs ko a liɓ kən mi, ngam Yesu Kiristu á nja ka zleɓ ka a sembe tik. 4:13 2Ko 12:9-10¹⁴Ko mata nja ta mbay ɓərəs wa nja ngatoku, hin ti ɗiya ɓən menekin ka zleɓ ka a liɓ saha ɗa.

¹⁵Mandala kata mata tar ka ceɗeten Nawər Menekin a hin ndiri ta liɓlay pana pana, ma zli wəla a bay Masedəwan, aza kata mata va ka sliɗey ɗa a liɓlay toku za ka va gibik, sey hin ndiri Ekilesiya tane liɓlay Filipi, hin á gindik áɗa ma vəl ka kən a zləra, kata ka va a sin. Tá nja cah talan hini a wilin a nin vu? Min tokon ti jan ka zleɓ kəsəm tokon kəsəm kəsəm sey tete hini á gindik. 4:15 2Ko 11:8-9¹⁶Mandala kata mata nja ane liɓlay Tesaloniki, hin ti zleɓ ka səɓ njoɗ a kən ma sen a zləra ɗa cəɓ pe. 4:16 Kmy 17:1¹⁷Kata mata ngar wa nja ngatoku, kana hi ɓənu, ta ceɗ ma ma kukuɗ, ka bebeɗ kən ta zləra hini ɗakun. Awu, ta may ka ceɗ hini, hin ta nja ka zleɓ ka wa nja ngatoku, menekin, hin ta nja ka ɗiyu, a va ka fəfəl a gibe Dabawəzləv. 4:17 1Ko 9:11¹⁸Yo, ta ceɗ hini, tá nja cah, kati jan kən kərap hin mata vəlen a Epafərodit a zləra ka da ka. Kən hin mata da ka toku, ti mgbi motokon ɗa kərap, fəna ma fəna tik. Menekin, hin mata ɗiya ka toku, Dabawəzləv ti fetey tik a nin. Ti nja wa nja kən, ndirigi ta nja ka vəleten ka vohu a sin. 4:18 2:25; Lev 1:9, 12-13, 17; 2:2; 3:5¹⁹Dabawəzləv ɗa a mar kula kən menekin ka zlimi ka zlimi, mangar a way ka nəf kun. Aza a va ka vəl hini kən kərap ma sen a zləra hini áka Yesu Kiristu za. ²⁰Hidi ta fol tokon Vay tokon Dabawəzləv ma mar miseh maday ko a pu. *Amen.

Pol a way labar tik acin

²¹Galamayigi, səɓacah ma ɗa ti way acin. Hine fəɗ ndiri Dabawəzləv kərap a zlim Yesu Kiristu. Cala ɗagi ta jakwar ɗa a wacah, a fəɗ hini ɗere. ²²Aza ndiri ma ci talan ka Yesu ta liɓlay cah kərap, a fəɗ hini ɗere. Colo hini ma fəɗ hini ninek ninek day za, aɗa colo hini tane ida masara Roma ma mar lay kərap.

²³Hin kərap, Maday tokon Yesu *Kiristu mata ker micin hini fonna. 4:23 Gal 6:18; Efe 6:24