Markus

Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu,

Markus

mata lalaɓu

Jem a liɓ deftere cah

Markus ma lalaɓ deftere cah a lalaɓ zlim tik a nin kun. Ama ndiri maparam a ngarigi sin aɗa kərti gawla ma zimbir gwada tik mandala mata kawi Yesu ane Gecemane (14:51). A ngarigi ɗere sin Zan Markus ma təlanigi a Pol ege a Barnabas (Kmy 13:5, 13; 15:37-39; Kol 4:10; 2Ti 4:11). Piyer, hidi ta zəɗ ngaz Yesu ti sən je Markus ninek ninek (Kmy 12:12) aza Markus ti njigi a Piyer (1Pi 5:13). Ndirigi a ngarigi, labar, Markus mata lalaɓu kaɗ a liɓ deftere cah a zlimi a zləra Piyer.

Ndiri maparam a ngarigi ɗere, Markus áɗa ma lalaɓ Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu cah pəpəla ka Matiye, Luka ɓaw Zan. Ti lalaɓu ka na ndiri Kiristu mangar Yahudiyagi ɗakun, ma si beni ngam a səbi katəf Kiristu. Markus ti may ka ɗafeten a ndiri toku wa nja Yesu ta mar sembe, ngam sin Kərti Dabawəzləv, ndiri toku ka janigi ka ɓərəs kaɗ manja pərət. Yesu wər a mar sembe ka bit ma dal daligi za, ka gam masərəf a kəsəm ndirigi za, ka zer ma ngav ngav ndirigi kaɗ, ɓaw ka jəkwaneten kən a ndirigi a ndukun talan menekin.

Kən ma ɗiya ka dawən ka dawən a liɓ deftere Markus:

Nja Yesu ane liɓlay Galili lap a kəzəɗ tik, sin mata ɗiyu a nin (ɓawama 1–9).

Yesu a va a katəf ngiɗ ka va a liɓlay Zeruzalem (ɓawama 10).

Nja Yesu a liɓlay Zeruzalem təɗ ka pic məc tik ege pic mbəla tik a civi za (11:1–16:8).

Deftere Markus cah a way a labar a tala Yesu wa nja mata pizlaha a həra ndiri tik ɓaw wa nja mata va tik a wəzləv ka nja a jakwar cin. Ndirigi a ngarigi, Markus á lalaɓ baray cicah səka ɗakun, hidi maparam á lalaɓu ta (ɓawama 16:9-20).

Labar Zan ma nja ka ɗiya batisma

(Mat 3:1-12; Luk 3:1-18; Zan 1:19-28)

^1-2Nawər ta liɓ deftere cah, Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu, Kərti Dabawəzləv. Tar Nawər tik a tar wa nja *makatəf Dabawəzləv ta kamatakan, zlim tik *Ezay mata lalaɓu a liɓ deftere tik. A lalaɓ kən, Dabawəzləv mata ceɗen a Yesu Kiristu. Ti lalaɓu:

«Dabawəzləv a ngar:

“Ndah, ta zlənay makatəf ɗa pəpəla ka hoh

ka ceɗeten labar ɗa kese a ndirigi kaɗ.

A va ka ceɗeten ka buwi nəv tan za,

di ka yəkohigi zləra səsəray.”» 1:1-2 15:39; Hib 2:3; Mal 3:1; Exo 23:20; Mat 11:10; Luk 1:76; 7:27; Mal 3:1; Exo 23:20; Mat 11:10; Luk 1:76; 7:27

³Ezay a lalaɓ a nimin a tala makatəf, Dabawəzləv ta va ka zlənu toku. A ngar:

«Hidi maparam a ca wəla a daba donu, a ngar:

“Hi ker ma ngav ngav tane nəv hini kaɗ

ka pu Maday tokon, Dabawəzləv ta va ka zlənaha,

wa nja hin ta nja ka gar katəf sək sək,

aza ka zləzlaɗ tik za

ka pu hidi maday ma va ka yaha á nin za.”» 1:3 Esa 40:3

⁴Makatəf ma ca wəla a daba donu, Ezay mata ngar toku, zlimi tik Zan. Zan toku ane daba donu acin, aza ndirigi a vigi a zləra tik. A ɗiyaten *batisma, aza a ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi. A ngareten: «Hi bu nəv hini za, hine yək batisma, aza Dabawəzləv a va ka zer *ma ngav ngav hini kaɗ.» 1:4 Luk 3:3⁵Njoɗ ndiri maparam ta liɓlay Zeruzalem tete ndiri kərap ta liɓlay pana pana bay Yahudiya mata maru, mata zlimi labar tik za, vigi a zləra tik. Mata təɗigi za, a ceɗi ma ngav ngav tan kpay kpay kaɗ, aza Zan ti ɗiyaten batisma a liɓ zungoh Zurdun acin. ⁶Gara Zan toku wər, a lukut ma ba ba ta soson zlokomo a kəsəm, aza a slapat bokula a madaba. A nja ka ham wayəp ɓaw ka ndap ɓoɓom. 1:6 2Ro 1:8

⁷A ceɗeten labar maparam a nimin, a ngareten: «Hidi maparam a va ka yaha ka dangaz ɗa. Sin má day za ka kata, aza ta təɗ gəga ka nja ka balam tik ka masl miseh kərap tik kaɗ kun. ⁸Gara kata wər, ta ɗiya hini batisma a yəm. Na tik wər, a va ka ɗiya hini batisma a *Miɗ Dabawəzləv.»

Batisma Yesu

(Mat 3:13-17; Luk 3:21-22)

⁹Mandala Zan ta nja a daba donu toku, pic takan Yesu sliɗ a liɓlay Nazaret ta liɓlay Galili za, va zungoh Zurdun. Zan a ɗiyen batisma a nin. ¹⁰Mata va ka ya tik a liɓ yəm za, njoɗ ləma wəzləv ti zlər, *Miɗ Dabawəzləv a jemaha á wəzləv kaɗ wa nja ɓaram aza ti nja a tala tik. ¹¹Sin zlimi mongurom Dabawəzləv, a ngaren á wəzləv kaɗ acin: «Hoh aɗa zlim Kərti ɗa. Ta mayoh kahay kahay, nəv ɗa ɗewerakun a hoh.» 1:11 Dir 2:7; Esa 42:1; Mak 9:7; 12:6

Gudul ege Yesu

(Mat 4:1-11; Luk 4:1-13)

¹²Njoɗ *Miɗ Dabawəzləv ti ngazl Yesu tep a daba donu. ¹³Wan tik wom foɗ a nin, aza *Gudul va a zləra tik ka mbəlam ka bebeɗu ka ɗiya ma ngav ngav. Ane daba donu toku Yesu a njigi tete kən donugi, aza *mazlən Dabawəzləv gi a nja ka zleɓeten a Yesu.

Yesu tete ndiri ma kawi kilif

(Mat 4:12-22; Luk 4:14-15; 5:1-11)

¹⁴Ka dawən tik ndirigi ti kawi Zan ma nja ka ɗiya batisma, aza ti pek ta a je fərsəna. Mata pek ta kaɗ, Yesu cəɓ va tik á liɓlayigi ngiɗ pana pana ta liɓlay Galili. A ceɗ Nawər Menekin ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndiri ta nin. ¹⁵A ngareten: «Tá nja cah pic tik ti sla acin, Dabawəzləv wər mbeh ka ya ka mar lay. Hi bu nəv hini za, aza hine yək Nawər tik Menekin.»

¹⁶Pic takan Yesu sliɗ va tik a mazlən mitil ta Galili. Ta təlan á mazlən mitil kaɗ toku, ləma ndiri səray ma kawi kilif, hidi ege gelemin, zlim tan Simon ege Andire. A fiyi kwise tan a liɓ yəm ka kaw kilif. ¹⁷Yesu mata ləma ta za, a ngareten: «Tá nja cah, hi ker kaw kilif kaɗ acin, hi ya, hine səba ka. Ta va ka teɗ hini ka nja ka ndiri ma va ka wəla ndiri maparam, ka yigi ka səba katəf ɗa.» ¹⁸Njoɗ sinigi dəɓ kaɗ ka kwise tan, ker kaɗ, səbi Yesu acin. 1:18 Mat 8:21-22

¹⁹Yesu va gibik gibik kedirek, ləma ndiri maparam a nimin səray, hidi ege gelemin, zlim tan Zak ege Zan, wəri Zebede. Egi ane liɓ kambawal. A njəɗi kwise tan ma pər pər. ²⁰Yesu mata ləma ta za, njoɗ wəla ta. A ngareten: «Hi ya, hine səba ka.» Njoɗ keri cine tan Zebede kaɗ tete ndiri maparam ma həli kəzəɗ ta liɓ kambawal, sliɗigi səbi Yesu acin.

Yesu ege hidi nja masərəf ta kəsəm

(Luk 4:31-37)

²¹Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik sliɗ vigi a liɓlay maparam, zlim tik Kaparnahum. Njoɗ mata sla ka *pic nəp ndiri Yahudiyagi, Yesu sliɗ va tuh a *je janga Yahudiyagi. A ceɗeten labar Dabawəzləv a ndiri ta nin. ²²Ndirigi mata zlimi labar tik za, janga tik ti pələk talan tan, ngam janga tik toku, wa nja na *maləmigi ɗakun. Ma tik a ndəv ka lay kahay kun. 1:22 Mat 7:28-29

²³Njoɗ bazla bazla maparam va je janga Yahudiyagi toku. *Masərəf a kəsəm tik. ²⁴Mata ləma Yesu za, pa’ wəla day day, a ngar: «Hoh Yesu tane liɓlay Nazaret cah, kən mi ma lap kini a hoh mi? Kati sənu, hoh aɗa Hidi, Dabawəzləv mata mbat ka na tik. Yaw aza acin wər, ha yaha ka lekw kini za vu?» 1:24 3:11²⁵Njoɗ Yesu kok ndul masərəf ta kəsəm gawla toku, aza a ngaren acin: «A pek ma kaɗ, ma yaha a kəsəm gawla toku za.» ²⁶*Masərəf takana toku acin, kəz ta kəz gawla toku a sembe, pa’ wəla day day, aza cəka, ya tik a kəsəm tik za.

²⁷Ndiri ta nin kərap mata ləmi kən toku za, ti pələk talan tan. A ngarigi kəsəm kəsəm: «Wa ndiri ɗa, kən ngacah acin a ɗiya a nja siki? Mi ləmay kese kun, yəwən kən. Ma tik a ndəv ka lay kahay kun. Ti ngaren a masərəfigi ka yahigi a kəsəm hidi za, a nja ka zlimi ma tik ka yigi vok za.» ²⁸Njoɗ kəzəɗ Yesu a gi acin gbam liɓlayigi ngiɗ bay Galili mata maru kərap.

Yesu tete ma dal daligi

(Mat 8:14-17; Luk 4:38-41)

²⁹Yesu mata yaha a *je janga Yahudiyagi za, lapigi tete Zak ɓaw Zan, sliɗ vigi ita Simon ege Andire. ³⁰Mata təɗigi za, jani sikwilen Simon ma wərti wərti a dal, ma wan wan, kəsəm tik kwet. Njoɗ ndiri ta jakwar ma dal dal toku a ceɗeten dal tik a Yesu. ³¹Yesu va a zləra tik, kaw ka zləra, kaf za. Njoɗ kəsəm wərti toku ti maɗ, sliɗ za acin, a ta wili ka vəleten a Yesu tete ndiri maparam. 1:31 5:41

³²Pic mata tuk kaɗ, lay lah lah, Yesu a wilin ita Simon ege Andire. Ndiri maparam a dahi ndiri ma dal dal tan a zləra Yesu ka bit ta za. Ti dahi bazla bazlagi ɗere. ³³Kedirek ndiri ta liɓlay toku kərap ti ɓasigi a medikiɗ. ³⁴Yesu a bit ma dal daligi pe ka dal tan ma pana pana za. A gam *masərəfigi pe ka yigi a kəsəm ndirigi za. A kereten katəf a masərəfigi ka ləwigi ko kedirek kun, ngam sinigi ti sən ta, Yesu, Kərti Dabawəzləv. 1:34 3:12

Təlan Yesu ka ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi

(Luk 4:42-44)

³⁵Yesu mata wan kaɗ, ka gbəma tik ban vuɗu, sliɗ va a daba donu ka lay ma selel selel. Mata təɗ a nin za, a vohay Dabawəzləv tik. 1:35 Luk 5:16

³⁶Simon tete ndiri ma nja ka njigi tete Yesu mata sən ta za, Yesu ti va tik, sliɗigi səba ta ka gər ta. ³⁷Mata jan ta za, a ngareten a Yesu acin: «Maday, ndiri kərap a gərohigi.» ³⁸Yesu a ngareten: «Ta va ka cəɓ a zal zal kun. Nima tokon a gibik gibik a liɓlay mekedirek ma mbeh mbeh titoku. Dabawəzləv ti mbat ka kata ka va ka ceɗeten labar Dabawəzləv a ndiri ta nin ɗere. Ngam kati ya ka kəzəɗ ngatoku.» ³⁹Yesu ker ndirigi kaɗ acin, sliɗ va tik ka ceɗey labar Dabawəzləv tik a *je janga Yahudiyagi ka liɓlay ka liɓlay bay Galili mata maru. Ta va á katəf ngiɗ, ti jan a hidi maparam, *masərəf a kəsəm tik wər, a nja ka gam masərəf a kəsəm tik za. 1:39 Mat 4:23

Yesu a bit kwala kwala

(Mat 8:1-4; Luk 5:12-16)

⁴⁰Pic takan kwala kwala maparam ti ya a zləra Yesu, gbərəw kaɗ a gibe tik, a cen zləra. A ngaren: «Kati sənu, hati may wər, sembe ku ti təɗ gəga ka yaɓ kwala kwala a kəsəm ɗa kaɗ kata ka nja kwizen kwizen.» ⁴¹Yesu takana saf saha tik acin, zak zləra, dos a kəsəm tik, a ngaren acin: «Kati mayu. Tá nja cah kwala kwala ta kəsəm ku mata yaɓ kaɗ.» ⁴²Mata ngaren wa nja ngatoku za, njoɗ kwala kwala ta kəsəm tik ti yaɓ hoh kaɗ, ti bit acin.

^43-44Yesu a ngəzu acin, a ngaren: «A zlimi ninek ninek, kən kata mata ɗiyoh toku, kana ha va ceɗeten a ndirigi. Sey a sliɗ ma va a zləra *mangarama ta je Dabawəzləv, ma va ɗafen kəsəm ku. Mangarama ta ləma kəsəm ku za, ma ɓaw kən soson ma faten a Dabawəzləv acin wa nja *Moyiz mata ngar, ndiri kərap ka sən ta á nin za acin, kwala kwala ku ti yaɓ kaɗ ba.» 1:43-44 Lev 14:2-32; Mak 7:36; Luk 17:14

⁴⁵Yesu mata ngəzu za, gawla toku sliɗ va tik. Ama mata va za, a nja a ma toku a liɓi ɗakun, a gəgaray kən tik hirre. A tala ngatoku Yesu a jan ka va a liɓ jik baba kun, ngam ndirigi ta ləma ta za, a va ka dangar ta. Njay tik acin a donu ka lay ma selel selel. Ko mata nja wa nja ngatoku, ndirigi ka lay ka lay a vigi a zləra tik səɓ. 1:45 7:36

Yesu ti təɗ gəga ka bit hidi ka dal za, aza ka zer ma ngav ngav hidi kaɗ ɗere

(Mat 9:1-8; Luk 5:17-26)

¹Wan kedirek Yesu cəɓ ka va a liɓlay Kaparnahum. Mata təɗ za, ndirigi ti sən ta, Yesu ane ida. ²Ya ɓas ɓasigi ane mandarida lap a gara medikiɗ tik. Ko lay jak ngaz kedirek, ɗa ɗakun, ndiri hirkesl hirkesl. Yesu a ceɗeten labar Dabawəzləv a nin.

³Kedirek ndiri maparam ti yigi. Wapahigi foɗ a ɓawi ma gbərəw gbərəw maparam a lay wan tik ka tep a zləra Yesu. ⁴Mata təɗahigi za, gər gəri katəf macah ka tep a zləra tik, aza ko lay va ɗa ɗakun, ndirigi hirkesl hirkesl. Ɓən ɓənigi za acin, ɓaw ta, aza tapigi acin a tala jik. Buduh buduh ta fonna za, kap kap a tala Yesu. Mata buduh ta za, ɓawi miseh, kər ka lay wan tik, aza ɓawi ma gbərəw gbərəw takana acin, fi á tala jik ma buduh buduh toku, zeterenna kap a gibe Yesu. ⁵Yesu mata ləma wa toku za, ti sənu, ndiri ma fiyi ma gbərəw gbərəw toku ti ci talan ka sin. Njoɗ a ngaren a ma gbərəw gbərəw toku acin: «Kərti ɗa, *ma ngav ngav ku ti zer.» 2:5 Mat 9:2

⁶*Maləmigi ma nja nja ta jik toku mata zlim ta wa toku za, a ngarigi á liɓ za: ⁷«Kay gawla cah a ra Dabawəzləv a ma mata ngar toku. Hidi memilin a təɗ səka gəga ka zer ma ngav ngav ndirigi ɗakun, sey Dabawəzləv á gindik.» ⁸Njoɗ Yesu ti sən ɓən tan zaba, a ngareten: «Hi ɓən wa nja ngatoku kemi? ⁹Kati sənu, na hini, hi nja ka ngar, kata ka ngaren a ma gbərəw gbərəw toku: “Ma ngav ngav ku ti zer kaɗ ba” wər, a pələk talan ɗa ɗakun. Ngam hidi ma va ka sən tik, ma ngav ngav gawla toku ti zer duze, ɗa ɗakun. Ama kata ka ngaren: “A sliɗ za, ma va gar,” hini ka ləma wər, hi nja ka ngar, a nja ka pələk talan ɗa. ¹⁰Yo, tá nja cah ta va ka ɗiya kən hin mata ɓənu, a nja ka pələk talan ɗa toku, hini ka sənu, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ta mar sembe a tala hayək a wacah ka zer ma ngav ngav ndirigi kaɗ.» Yesu mata ləwa wa toku za, a ngaren a ma gbərəw gbərəw takana toku acin: 2:10 Zan 5:36¹¹«A sliɗ za, ma ɓaw lay wan ku, ma va ku ita.» ¹²Njoɗ gawla toku caw sliɗ za a vere ndirigi kərap, ɓaw lay wan tik, tá va tik ita. Sin ti bit kurzlik kurzlik acin. Ndiri ma ɓas ɓas ta nin mata ləma ta za, kən toku ti pələk talan tan. A ngarigi: «Toku si, ndiri ɗa, kən ngatoku a ɗiya a nja siki? Hidi a ləma tokon a məndan cekw kun.» A foli Dabawəzləv acin.

Yesu ege Matiye

(Mat 9:9-13; Luk 5:27-32)

¹³Yesu cəɓ va tik a mazlən mitil ta Galili. Kedirek ndirigi pe ti yigi, ya ɓas ɓasigi a zləra tik, aza Yesu a ceɗeten labar Dabawəzləv.

¹⁴Mata ceɗeten labar za, sliɗ va tik a gibik gibik. Ta va á katəf ngiɗ, ləma *dəwan maparam ma nja nja a biriw tik, zlim tik Levi, kərti Halfe. Va a zləra tik, aza a ngaren: «A sliɗ za ma səba ka.» Levi takana caw sliɗ za, a səbu acin. 2:14 Mat 8:21-22

¹⁵A dawən tik Yesu ti va ita Levi toku, a zəm wili a nin. Celen dəwan tegi pe tete ndiri maparam ma nja ka ɗiyi kən ma ngav ngav ti yahigi a nin ɗere. A nja ka səbi Yesu kepic kepic. A zəmi wili tete Yesu ɓaw ndiri ta zəɗ ngaz tik acin. 2:15 Mat 9:10¹⁶Kedirek *maləmigi ta daba ndiri *Farisagi ti ləma ta zaba, a zəmi wili tete dəwanigi ɓaw ndiri ma nja ka ɗiyi kən ma ngav ngavigi. A ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz Yesu: «Maday hini a nja ka zəm wili tete dəwanigi ɓaw ndiri maparam ma nja ka ɗiyi ma ngav ngav toku kemi?» ¹⁷Njoɗ Yesu ti zlimi zaba, a ngareten acin a ma ma ngaɓ ngaɓ: «Yo, tá nja cah wər, doktor a nja ka zleɓen a ndiri ma ɓelen ɓelen vu? Awu, sey a nja ka saf ndiri ma dal daligi. Yo kata ɗere wa sin. Ta ya a talalay ka gər ndiri nja nəv ma barən kun. Kati ya ka gər ndiri ma nja ka ɗiyi ma ngav ngav ka bit ta za.» 2:17 Luk 19:10

Mazuko Yesu a lapigi a mazuko ndiri Farisagi ɗakun

(Mat 9:14-17; Luk 5:33-39)

¹⁸Pic takan ndiri ta zəɗ ngaz Zan tete ndiri *Farisagi a ɗiyi sumay wa nja mazuko tan ta ngar. Ndiri maparam sliɗ yigi a zləra Yesu, a ngareten: «Maday, a ləma, ndiri ta zəɗ ngaz Zan tete ndiri Farisagi a ɗiyi sumay. Yaw aza acin, ndiri ta zəɗ ngaz kugi a ɗiya ta səka ɗakun wər, mi ma həl mi?» 2:18 Mat 6:16-17; 11:18-19; Luk 7:33-34¹⁹Yesu a ngareten acin a ma ma ngaɓ ngaɓ: «Hi zlimi labar ta va ka ceɗ hini toku. Hidi ma ngazl wərti ti wəla ndirigi ka zəmi wili. Ta yigi za, a va ka keri wili tik manja zəm vu? Awu, hidi ma ngazl wərti toku a daba tan wər, a va ka ɓeɓeligi azal ɓa lay zəm tik. 2:19 Mat 9:15²⁰Ama pic takan ti ɓawi ma ngazl wərti toku a daba tan za wər, a pic tik ndiri toku a va ka denigi, aza a va ka njigi manja zəm wili acin.»2:20 Hine saf ane ka Mat 9:15

²¹Yesu a ceɗeten ma ma ngaɓ ngaɓ maparam a nimin. A ngar: «Hidi ma nja ka ɓaw yəwən yar ka ni kafən lukut a sin, ɗa ɗakun. Ngam ta mbaw a nin za, lukut tik a va ka pər ka va donu donu. ²²Yo hi ləma ɗere, hidi ma nja ka dok mbazla ka gbəmgbah səla, ɗa ɗakun. Ngam mbazla toku ta va ka basa a wərəm, a va ka zlər gbəmgbah səla gəvba səray za. Mbazla a va ka zer ka hayək, aza kən ma va ka ɗiya a səla tik ɗa baba kun. Hin ti sənu ninek ninek, sey hidi ka dok mbazla ka yəwən səla.»

Labar a tala pic nəp ndiri Yahudiyagi

(Mat 12:1-8; Luk 6:1-5)

²³A *pic nəp ndiri Yahudiyagi maparam Yesu *tete ndiri ta zəɗ ngaz tik a zlanigi á liɓ biz maparam ta nja ka wəla ta bile. Ta vigi toku, ndiri ta zəɗ ngaz tik a kar ta ka ham. 2:23 Deu 23:25-26²⁴Ndiri *Farisagi mata ləma ta za, a ngareten a Yesu acin: «Maday, mazuko tokon a ngar ka həl kəzəɗ a pic nəp ninek kun. Yaw aza acin ndiri ta zəɗ ngaz kugi a kari kən ham toku a pic nəp wər kemi?» 2:24 Exo 20:8-10^25-26Yesu a ngareten acin: «Hin ti janga labar, bay *David mata ɗiya kamatakan a liɓ deftere Dabawəzləv kun vu? Mandala tik Abiyatar aɗa *mangarama meze maday ta *je Dabawəzləv. Pic takan acin metis ti ngaceten David toku tete ndiri ma njigi tete sin, aza kən ham ɗaha a zləra tan kun. David tuh a je Dabawəzləv acin, ɓaw biret mata ɗer ta kaɗ ka na Dabawəzləv, hamu, aza ɓaw vəleten a ndiri ma njigi tete sin ɗere. Azama mazuko Dabawəzləv a ngar: “Biret na Dabawəzləv toku wər, ndiri tem tem ka ham ta ɗakun, sey mangaramagi ta je Dabawəzləv ka ham ta á gindik.” Aza ko David mata ham biret na Dabawəzləv toku, Dabawəzləv má a ngaren səka ɗakun. Yo azal kən ham, ndiri ta zəɗ ngaz ɗa mata kar tegi acin vu? 2:25-26 1Sa 21:2-7; 22:20; Lev 24:5-9

²⁷«Ta ceɗ hini, gara pic nəp wər, Dabawəzləv ti ɗiyu ka dangar ndirigi ɗakun, ti ɗiyu, ndirigi ka nəp a pic tik. 2:27 Deu 5:142:27 Mat 12:1-14; Luk 13:10-17; 14:1-6; Zan 5:1-18; 7:21-24; 9:1-16²⁸Kata a tala ɗa, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, aɗa ma təɗ gəga ka sla kəzəɗ na pic nəp toku.»

Yesu ege hidi nja zləra ma məc məc

(Mat 12:9-14; Luk 6:6-11)

¹A *pic nəp ndiri Yahudiyagi maparam, Yesu cəɓ va tik a nimin a *je janga Yahudiyagi. Mata tuh za, jan hidi maparam a nin, zləra tik ma takan ti məc. 3:1 2:27-28²Ndiri ta jik toku ɓawi həra ca ka Yesu ka saf, ko a va ka bit gawla toku a pic nəp wər. Ngam a may ta ka jani katəf ka caf Yesu a tala ta va ka həl kəzəɗ a pic nəp. ³Kedirek Yesu ti wəla gawla takana toku acin, a ngaren: «A sliɗ za, ma gar á gibe ndirigi za.» ⁴Mata ngaren wa toku za, a ngareten a ndirigi ma ɓas ɓas toku acin: «Mazuko Dabawəzləv wər, a ceɗ tokon kemi? A pic nəp ninek ka ɗiyen menekin a hidi vu, ka keru ka ngav vu, ninek ka bit micin tik za vu, ka ker ka məc vu?» Njay tan tete’w tete’w kaɗ. ⁵Yesu saf saf ta kərap a nəv ma bas bas. Nəv tik a hamen, ngam nəv ndiri toku toy toy. A ngaren a gawla nja zləra ma məc məc toku acin: «A zak zləra ku.» Gawla toku kaf zləra tik, zak, njoɗ zləra tik ninek ninek acin.

⁶Ndiri *Farisagi takana mata ləma ta wa toku za, sliɗ va tan a lakwat, va ɓasigi njoɗ kaɗ tete ndiri bay *Herod. A cəbi ma kəsəm kəsəm ka jan katəf ka pəm Yesu za. 3:6 Zan 5:16, 18

Ndiri ma vigi ka saf sembe Yesu

^7-8Yesu sliɗ va tik tete ndiri ta zəɗ ngaz tik a mazlən mitil ta Galili. Ndirigi pe ta liɓlay pana pana bay Galili mata maru ti səba ta. Aza ndiri ta liɓlay maparam ɗere ti vigi a mazlən mitil ka saf tik. A daba ndiri toku, ndiri maparam a yahigi á Zeruzalem za, ɓaw á liɓlay pana pana bay Yahudiya mata maru, maparamigi a yahigi á liɓlay Idume za, aza á pala zungoh Zurdun za. Aza ndiri maparam ɗere a yahigi á liɓlay ma mbeh mbeh ta jakwar liɓlay Tir ɓaw liɓlay Sidon za. Ndirigi mata ɓasigi pe a zləra tik toku, ngam a zlimi labar a tala kəzəɗ tik ta nja ka ɗiyu.

^9-10A mazlən mitil Yesu mata nja a nin toku ti bit ma dal daligi pe. Ndiri nja ngav a kəsəm a wəwasi ndirigi ka jan katəf ka va a zləra tik ka dosen zləra a kəsəm ka jan bit. Ta epi Yesu, ep ep wa toku, njoɗ Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik acin: «Hi gəra ka kambawal mekedirek, kata ka njay ɗa a nin.» ¹¹Bazla bazlagi maparam ɗaha a nin ɗere. Mata ləma ta za wa nja Yesu ta bit ndirigi, gbərəwigi kaɗ a gibe tik, a sleri wəla, a ngareten a Yesu: «Hoh aɗa Kərti Dabawəzləv.» 3:11 1:24; 5:7; Mat 8:29; Luk 4:34, 41; 8:28¹²Yesu mata zlimi wa toku za, ngəz ta, a ngareten: «Hi njá ka va ka ceɗeten kəzəɗ ɗa a ndirigi ka sən kigi za kun.» 3:12 1:34; Luk 4:41

Kəzəɗ ndiri ta zəɗ ngaz Yesu ma guɓ a tala səray

(Mat 10:1-4; Luk 6:12-16)

¹³Kedirek Yesu va tap a tala caɗak. A wəla ndiri nəv tik mata may, aza ndiri toku a yigi a zləra tik. ¹⁴Wəl wəl ndiri guɓ a tala səray ta daba tan ka njigi tete sin. A ngareten: «Ta may hini ka nja ka *makatəf ɗagi, aza kata ka zlən hini, hini ka va ka ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi. ¹⁵Tá nja cah ta vəl hini sembe ka gam *masərəf a kəsəm ndirigi za.»

¹⁶Ndah zlim ndiri ma guɓ a tala səray mata wəla ta toku: Simon, Yesu mata ca zlim tik ka Piyer. 3:16 Kmy 1:13; Zan 1:40-44¹⁷Zak ege Zan, hidi ege gelemin, wəri Zebede, Yesu mata ca zlim tan Bowanerges, a nja na ngar «wəri van ma ləv.» ¹⁸Aza ndiri maparamigi: Andire, Filip, Bartelemi, Matiye, Tomas, Zak, kərti Halfe, Tade, Simon *Zelot ¹⁹ɓaw Yahuda Isikariyot ma va ka ɗaf zləra ka Yesu ka kaw ta za.

Sembe Yesu ka gam masərəf

(Mat 12:22-32; Luk 11:14-23; 12:10)

²⁰Ka dawən tik Yesu sliɗ va tik ida. Njoɗ ndirigi pe ɓas ɓasigi a nimin a zləra tik. Mata ɓasigi pe kaɗ wa nja ngatoku, ko Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik a jani katəf ka zəm wili ɗakun. ²¹Vinen Yesu mata zlim ta za, a ngarigi: «Sin wəya.» Yigi a zləra tik ka ngazl ta za. 3:21 3:31; Zan 7:5

²²*Maləmigi maparam ma yahigi á Zeruzalem za, a ngarigi ka Yesu: «Gawla cah wər, Belzebul, *masərəf a kəsəm tik.» Ndiri maparam a ngarigi a nimin ka Yesu: «Bay masərəf á vəlen sembe ka gam masərəf a kəsəm ndirigi za ta.» 3:22 Mat 9:34; 10:25

²³Yesu mata zlimi wa toku za, wəla ta. Mata yi za, a ngareten: «Hi ceɗ ka muk, bay masərəf a nja ka gam cala masərəf tik vu?» Aza a ngareten a ma ma ngaɓ ngaɓ acin ka zlim ta ninek ninek: ²⁴«Hin ti sənu a liɓlay ma takan ndiri madədayigi a mgbərawi kəsəm tan kəsəm kəsəm wər, liɓlay tik a va ka pas njoɗ. ²⁵Aza wa sin ɗere ndiri tida ma takan a həligi kəsəm kəsəm wər, liɓ je tik a va ka pas njoɗ ɗere. ²⁶Yo aza acin wər, bay masərəf Gudul ti həligi tete cala masərəf tik wər, kəzəɗ tik a va ka gar vu? Awu, a va ka pas njoɗ ɗere. ²⁷Hin ti sənu, hidi ma nja ka jem ida hidi nja sembe ka moh kən tik ɗa ɗakun. Sey sin ka jaw gawla toku kaɗ a zakay, kama di ka zlaɗ kən tane ida tik kərap za acin. 3:27 Esa 49:24

²⁸«Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, hidi ma ɗiya *ma ngav ngav, ko hidi ma ceɗ ma ma tireh ka Dabawəzləv, Dabawəzləv a va ka zerenu ma ngav ngav tik kərap kaɗ. ²⁹Ama gara hidi ma ceɗ ma ma tireh ka *Miɗ Dabawəzləv, ma ngav ngav tik a zer kaɗ kun ko a pu, ngam ti ɗiya ma ngav ngav mangar a way kun ko a pu.» ³⁰Yesu mata ngar wa toku, a ngar ka *maləmigi ma ngareten: «Masərəf a kəsəm tik toku ta.» 3:30 Zan 7:20

Labar a tala mamən Yesu ɓaw gelemin Yesu gi

(Mat 12:46-50; Luk 8:19-21)

^31-32Yesu tete ndirigi pe egi ane ida, mgbaw sin kaɗ. Kedirek mamən Yesu tete gelemin Yesu gi ti təɗahigi, a yahigi ka saf ta. Ama a jani katəf ka va a zləra tik kun, ndiri ma ɓas ɓas ti day. Garay tan á lakwat za acin. Ndiri mata ləma ta za, a ngareten a Yesu: «Maday, mocoh ɓaw golomocogi a lakwat, a gərohigi.» 3:31-32 3:21³³Yesu mata zlimi za, a ngareten: «Tá nja cah ta va ka ceɗ hini may ɓaw galamayigi, hini ka sən ta.» ³⁴Saf saf ndiri ma nja nja mgbaw sin kaɗ. A ngareten acin: «Ta ceɗ hini, may ɓaw galamayigi aɗa ndiri ngacicah. ³⁵Ko nayi ma ɗiya kən, wa nja Dabawəzləv ta may, sin aɗa may ɓaw galamayigi.» 3:35 Mat 6:10

Ma ma ngaɓ ngaɓ a tala hidi ma kwih sesin kən

(Mat 13:1-9; Luk 8:4-8)

¹Pic takan Yesu a ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi a nimin a mazlən mitil ta Galili. Ndiri pe ti ɓasahigi a zləra tik. Yesu mata ləma, ndiri ma ɓas ɓas toku ti day, jemey tik acin a liɓ kambawal a tala ndiri ta va ka mbireɗ ta, njay tik á nin za ka ceɗeten labar Dabawəzləv. Gara ndiri ma ɓas ɓas kərap wər a mazlən mitil. 4:1 3:9²A ceɗeten labar pe a ma ma ngaɓ ngaɓ pana pana acin. A liɓ ma ma ngaɓ ngaɓ maparam a ngar: ³«Hi zlimi tá nja cah. Pic takan hidi maparam ti va donu ka kwih sesin kən ka lay biz tik. ⁴Ta kwihu toku, sesin kən maparam ti ndəvigi á katəf ngiɗ. Vikin ya bəl za. ⁵Sesin kən maparam ti ndəvigi á da gugun ngiɗ. Njoɗ ti təvigi, ngam hayək ta madaba tik gəc. ⁶Kalalan mata va ka gar, pic a ta kahay kahay, ti kwaligi huyok, ngam zemi tik a jan ka za kúlá kaɗ kun. ⁷Aza tá kwihu ɗere, sesin kən maparam ti ndəvigi á liɓ gedikiɗ ngiɗ. Gedikiɗ toku mata gəl za, ti mbireɗ kən zəm toku, aza a jan ka mbu kun. ⁸Sesin kən maparam ti ndəvigi acin ka kula lay biz menekin. Mata təvigi za, ti gəligi ninek, aza ti mbuwigi ninek ninek. Maparam ti mbuwi kedirek a ndata, maparam ti mbuwi ninek ninek, aza maparam ti mbuwi wa nja nəv ta may.»

⁹Yesu mata way ka ceɗeten ma ma ngaɓ ngaɓ toku a ndirigi za, a ngareten acin: «Hi zlimi labar, kata mata ceɗ hini toku. Hidi ma mar zlimi ka zlimi tik, mata sləku a talan ninek ninek.» 4:9 Mat 11:15

¹⁰Kedirek ndirigi ti va tan, Yesu á gindik. Ndiri ma njigi tete sin ɓaw ndiri ta zəɗ ngaz tik ma guɓ a tala səray vagi a zləra tik. A ngareten: «Maday, a ceɗ kini ma takana ma ngar cah.» ¹¹Yesu a ngareten: «Na hini, Dabawəzləv ti zlər ndukun talan hini zaba, hini ka sən ɓən ta nəv Dabawəzləv wa nja sin ta va ka mar lay. Gara na ndiri maparam wər, sey ka ceɗeten áka ma ma ngaɓ ngaɓ za. ¹²Ngam kən, makatəf Dabawəzləv mata ceɗu kamatakan ka təɗaha a tala ndiri toku. A ngar:

“Ndiri cah a nja ka safi kən a həra,

ama a ləma ta ɗakun.

A nja ka zlimi kən a zlimi,

ama a sən ta ɗakun.

Ti va ndukun talan wər,

a va ka cəɓahigi a zləra Dabawəzləv.

Aza Dabawəzləv ɗere

a va ka zer ma ngav ngav tan kaɗ.”» 4:12 Esa 6:9-10; Mat 13:14-15

Nəv ndirigi wa nja hayək ma pana pana foɗ

(Mat 13:18-23; Luk 8:11-15)

¹³Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik acin: «Hi zlimi ma ma ngaɓ ngaɓ kata mata ceɗ hini takana a tala hidi ma kwih sesin kən cah ɗakun wər, azal ma ma ngaɓ ngaɓ maparamigi ta nja ka ceɗ hini vu? Yo, hi zlimi acin, tá nja cah ta va ka ceɗ hini pala madaba ma tik kpay kpay kaɗ, hini ka zlimi ninek ninek.

¹⁴«Gara hidi ma ceɗ ma Dabawəzləv a ndirigi wər, sin wa nja hidi ma kwih sesin kən ka lay biz tik. ¹⁵Yo, gara nəv ndiri maparam wər, wa nja mazləzla katəf, sesin kən mata yaɓ a nin toku. Ndiri toku ti zlimi ma Dabawəzləv. Ama mata zlim ta za, njoɗ *Gudul ti ya ɓawu ane nəv tan za. ¹⁶Ndiri maparam wər, nəv tan wa nja da gugun, sesin kən mata yaɓ a nin toku. Mata zlimi ma Dabawəzləv za, njoɗ ti yək ta a ɓeɓel a nəv, ¹⁷ama a keri ma Dabawəzləv toku ka za zemi ane nəv tan kun. A yək ta na wan kedirek á gindik. Beni ti ya a tala tan wər, aza ndirigi ti ɗiyaten tireh a tala mata yəki labar Dabawəzləv, a va ka keri səba katəf Dabawəzləv njoɗ kaɗ. ¹⁸Gara nəv ndiri maparam ɗere wa nja da gedikiɗ, sesin kən mata yaɓ a nin toku. Ndiri toku ti zlimi ma Dabawəzləv. ¹⁹Ama kedirek a ɓənigi a tala kən pana pana ta tala hayək. Mendireɗ ɓas gənan aza ɓaw mendireɗ kənigi pana pana a həleten. Kəni toku mata vigi a nəv tan wa toku, a nja ka taki ma Dabawəzləv ta nəv tan kaɗ. Aza ndiri toku a ɗiyi kəzəɗ ma nja ka va a nəv Dabawəzləv kun. 4:19 1Ti 6:9-10²⁰Yo, gara ndiri maparam acin wər, nəv tan wa nja kula lay biz menekin, sesin kən mata zləka a nin toku. Ndiri toku a nja ka zlimi labar Dabawəzləv, aza a nja ka yək ta a nəv menekin. A nja ka həli kəzəɗ wa nja nəv Dabawəzləv ta may, ko nayi a sembe tik. Hidi maparam a mbəlamu a sembe tik mekedirek mata janu, hidi maparam ɗere a sembe tik má day za, aza hidi maparam ɗere a sembe tik kahay kahay, wa nja sesin takana mata mbu pana pana titoku.»

Labar Dabawəzləv wa nja pitirla

(Luk 8:16-18)

²¹Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik: «Hin ti sənu, hidi ma nja ka mbəl pitirla za, ɓaw tasaw, jəɓ a tala tik ka ɓoh kaɗ ɗa ɗakun. Ko ka ɗiya a dawən arngaw, ɗa ɗakun. Hidi a nja ka mbəlu za ka ɗeru ka lay ma kpam azal ɓa ka kəngay lay. 4:21 Mat 5:15; Luk 11:33²²Yo, wa sin ɗere, kəzəɗ Dabawəzləv a va ka nja ma ɓoh ɓoh kun, awu ndirigi a va ka ləma ta. A va ka ceɗi labar Dabawəzləv kpay kpay kaɗ, aza ndiri mangar a zlim ta kese kun, a va ka zlim ta a pic tik acin. 4:22 Mat 10:26; Luk 12:2²³Hidi ma mar zlimi ka zlimi tik, mata sləku a talan ninek ninek.» 4:23 Mat 11:15

²⁴Yesu a ngar a nimin: «Yo, hin ta nja ka zlimi ma Dabawəzləv, hi ɗiya ndukun talan hini ninek ninek a nin. Ta ceɗ hini, hin ti vəlen kən a hidi, ta slu za, a va ka vəl hini kap wa nja hin mata vəlen a hidi toku 4:24 Mat 7:2; Luk 6:38²⁵Hidi ma yək labar Dabawəzləv, Dabawəzləv a va ka zlər ndukun talan tik a nimin day za, ka zlimi ninek ninek. Hidi manja yək labar Dabawəzləv, ko mekedirek tik mata zlimu kamatakan, Dabawəzləv a va ka ɓawu za.» 4:25 Mat 25:29

Ma ma ngaɓ ngaɓ a tala sesin kən ma nja ka təvay tik a zləra tik

²⁶Yesu a ngar a nimin: «Hi zlimi, gara lay, Dabawəzləv ta nja ka maru wər a nja ka fəfəlay tik a zləra tik wa nja hidi maparam ma zləka sesin kən a liɓ biz tik. ^27-29Mata zləku za, ker a kese kaɗ. Kedirek ndirimi ti təv, a gəlay tik, gəl gəl, ɗa liɓi za, da sefteli, ndeɓ gəda, aza kedirek ti na. Mata na za, pic tik ti sla ka bəl acin. Gara hidi ma zləka tik wər, a sənay səka wa nja ta nja ka gəl kun. Hayək a nja ka ɗiya kəzəɗ tik ka mbu kən zəm a zləra tik.» 4:27-29 Zak 5:7; Kzl 14:14-15

Lay, Dabawəzləv ta nja ka maru, a tar a kən maday kun

(Mat 13:31-32, 34; Luk 13:18-19)

³⁰Yesu a ngareten a ndirigi a nimin: «Tá nja cah ta va ka sla lay, Dabawəzləv ta nja ka maru a kən maparam. ³¹Gara lay, Dabawəzləv ta nja ka maru wər, a nja ka tar kedirek a ndata wa nja hidi ma ɓaw ndirimi gorbok, aza ma zləku ka lay biz tik. Ndirimi gorbok toku fiɗiɗiɗ, sin áɗa ma gəc ka ndirimi kənigi ta talalay cah kərap. ³²Ama ta zləka kaɗ, gorbok toku a nja ka gəl day ka pay maparamigi kərap. A nja ka ven zləra ven ven kahay kahay. Aza vikinigi a nja ka yigi ka bi je tan a zizaɓəl tik.» 4:32 Ezé 17:23

³³Wa toku, Yesu ta nja ka ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi, a nja ka sla tik a kən ta tala hayək ka jan ka zlim ta ninek ninek. ³⁴A ceɗeten a ma ma kuzlin kuzlin səka ɗakun, sey a ma ma ngaɓ ngaɓ tutu. Ama ta nja ka nja tete ndiri ta zəɗ ngaz tik á gindik, a nja ka ceɗeten pala madaba ma tik kərap.

Sembe Yesu day ka yəm ege vilvili

(Mat 8:23-27; Luk 8:22-25)

³⁵A pic tik sukuh sukuh, Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik acin: «Hi ya, ni jem tokon a liɓ kambawal ka zlan ka va pala məndar.» ³⁶Kedirek ti keri ndiri ma ɓas ɓas kaɗ, jemigi a liɓ kambawal, Yesu ta nja a nin. Sliɗ a vigi acin. Kambawal maparamigi a səba ta.

³⁷Njoɗ vilvili ti ya, a ca day day a tala yəm viviv viviv. Yəm a kəz gingiɓ gingiɓ, aza a ha a sembe a liɓ kambawal. ³⁸Gara Yesu wər ti wan filen a liɓ kambawal á zal za. Talan tik ma nda nda ka lay nda talan. Ti wan. Ndiri ta zəɗ ngaz tik mata ləma ta za, yəm a gər ka məɗ kambawal kaɗ, vigi a zləra Yesu, a fuɗuh ta za. A ngareten: «Ala Maday, ala Maday, min a wilin kun. Ha den saha kini səka ɗakun vu?» ³⁹Yesu takana sliɗ za, ndul ta ndul vilvili toku, aza a ngaren a yəm ɗere: «A gar kaɗ, a kəz baba kun.» Njoɗ vilvili toku ti kaway tik kaɗ ba. 4:39 Dir 89:11; Mak 6:51

⁴⁰Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik acin: «Hi pərət wa nja ngacah kemi? Hi ca talan ka kata kese kun vu?» ⁴¹Ndiri ta zəɗ ngaz tik mata ləmi kən toku za, ti pərətigi kazaway, aza a pələk talan tan. A ngarigi kəsəm kəsəm acin: «Wa ndiri ɗa, gawla cah wər nayi na? Ma tik a ndəv ka lay kahay kun cah. Ko miɗ ege yəm a zlimi ma tik kun va.»

Yesu a bit hidi ma mbaɗ mbaɗ

(Mat 8:28-34; Luk 8:26-39)

¹Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti təɗigi a pala məndar a liɓlay Gerazene acin. ^2-4Ane liɓlay toku hidi maparam a nin, ma mbaɗ mbaɗ. A nja ka nja a daba civigi. Kamatakan ndirigi a nja ka jaw ta kaɗ cəɓ pe a zəmbəl masa ɓaw a njemnjilem, ama a nja ka nga kəni toku biyoc biyoc za. Ko hidi takan ma təɗ gəga ka jaw tik kaɗ, ko a zəmbəl masa ɗa ɗakun. Ko nayi ngəz ngəz, a ngəz kun, ti day ka talan ndirigi. ⁵Kepic kepic, ko a vuɗu ko a pic a nja ka təlanay tik a daba civigi ɓaw a tala caɗak. A nja ka par wəla, aza a nja ka biz kəsəm tik a gugun.

⁶Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik mata təɗigi ka lay toku za, jemahigi a liɓ kambawal kaɗ. Njoɗ ma mbaɗ mbaɗ takana ti ləma Yesu gaɓ gədək za, sliɗ si si va a zləra tik, va gbərəw a metikisem. ^7-8Pa’ wəla day day, a ngar: «Hoh Yesu, Kərti Dabawəzləv ma mar sembe cah, kən ma lap kini a hoh mi?» Yesu takana ndul ta ndul masərəf takana ta kəsəm tik acin. A ngaren: «Hoh masərəf cah, ta ngaroh, a ya a kəsəm gawla cah za njoɗ.» Ma mbaɗ mbaɗ toku a ngaren: «Maday, ta coh zləra a zlim Dabawəzləv, a njá ka tes ka kun.» 5:7-8 3:11⁹Yesu a nehu acin, a ngaren: «Zlim ku kemi?» A ngaren: «Zlim ɗa kən ma ɓas ɓas, ngam kata á gindik kun, min masərəf pe.» ¹⁰Masərəfi toku a pərətigi acin, aza a caten zləra a Yesu, a ngareten: «Maday, a njá ka gam kini a liɓlay cah za kun.»

¹¹Ane ka lay toku vegedemigi pe a ngufi lay a kəsəm caɗak. ¹²Masərəfigi takana ta kəsəm gawla toku a caten zləra a Yesu acin, a ngareten: «A ker kini katəf, mini ka va a kəsəm vegedemi toku.» ¹³Yesu a ngareten: «Hi sliɗ, hine va.» Njoɗ vok yahigi a kəsəm gawla toku za, vigi a kəsəm vegedemigi. Vegedemi toku kərap sigi si si á kəsəm caɗak kaɗ, sirif a liɓ mitil, lekwigi a nin. Ti təɗ vegedem wujine səray.

¹⁴Ma mari vegedemigi mata ləma ta wa nja ngatoku za, ca kaɗ pəpəp pəpəp, si tanigi ita. A vigi á liɓlay ngiɗ kərap ka tepi nawər tik a ndirigi. Njoɗ ndiri toku mata zlim ta za, sliɗ vigi ka saf kən ma ɗiya toku səka a həra tan. ¹⁵Yigi a zləra Yesu acin, jani gawla ma mbaɗ mbaɗ ta kamatakan toku ma nja nja a lukut a kəsəm. Ndukun talan tik ti ɓas acin. Mata ləma ta wa toku za, ɓeɓiz tan ti zer cekweler. ¹⁶Ndiri ma ləmi kən toku ta ɗiya a vere tan, a ceɗeten a ndiri ma yigi ka saf tik kən ma təɗaha a tala ma mbaɗ mbaɗ ɓaw vegedemi toku. ¹⁷Ndiri mata zlim ta za, a ngareten a Yesu: «Mine takwanoh, a sliɗ ma va ku a liɓlay kini za.» ¹⁸Yesu sliɗ acin jem a liɓ kambawal ka va tik.

Ta jem a nin, gawla takana Yesu mata gam masərəf a kəsəm tik cah a cen zləra a Yesu. A ngaren: «A ker ka, mini ka lap a hoh.» ¹⁹Yesu a keru ka lapigi a sin kun. A ngaren: «A sliɗ, ma va ku ita, ma va ceɗeten a ndiri ku kən menekin Dabawəzləv mata ɗiyoh ɓaw wa nja mata den saha ku.» ²⁰Njoɗ gawla toku sliɗ za, va tik a liɓlay pana pana ndiri ta nja ka wəla ta Liɓlay Guɓ Təɓa Təɓa, va ceɗeten kən, Yesu mata ɗiyu a tala tik a ndiri ta nin. Ndirigi kərap mata zlim ta za, a ngarigi: «Tácah vu ndiri ɗa, yo kən tik acin a ɗiya a nja siki?»

Kərti Zayirus ege wərti ma dos zləra ka lukut Yesu

(Mat 9:18-26; Luk 8:40-56)

²¹Yesu mata cəɓa a pala məndar toku za, njay tik á mazlən mitil za. Ndirigi pe ti ɓasigi a zləra tik.

²²Kedirek hidi maparam, zlim tik Zayirus ti ya a zləra Yesu. Sin hidi maday ta daba ndiri ma nja ka ceɗi labar Dabawəzləv ane *je janga Yahudiyagi. Mata təɗ a zləra Yesu za, gbərəw a metikisem a gibe tik, ²³a cen zləra, a ngaren: «Kərti ɗa a həl ka məc, a va ka tuk pic kun. Ta coh zləra, a ya ma ɗiya zləra ku a tala tik, mata bit za.» ²⁴Yesu mata zlimi wa toku za, sliɗ lapigi a sin acin. Ta vigi, ndiri maparam pe a səba ta, aza a mbireɗi Yesu katəf katəf.

²⁵Wərti maparam ɗaha a nin. A nja ka gbay kən kepic kepic. Viya tik guɓ a tala səray a lay za ɓeɓiz. 5:25 Lev 15:15-17²⁶Ti jəway a zləra doktorigi pana pana ka jan bit, aza ti ngav gənan tik kərap. Aza dama ɗa ɗakun, ti pərən azal ɓa. ²⁷Mata zlimi labar Yesu za, ya a daba ndiri ma ɓas ɓas toku. 5:27 Mat 9:20²⁸A ɓən á liɓ za, a ngar: «Ko kati dos zləra ka lukut tik á gindik, ta va ka bit.» Va acin á dawən Yesu za, va dos zləra ka lukut tik. ²⁹Mata dos zləra á nin za, njoɗ ɓeɓiz ta kəsəm tik ti kaw. Ti sənu acin ti bit ka saha ta tala tik. ³⁰Njoɗ Yesu ti sənu zaba, sembe na bit hidi ti yaha á kəsəm tik za. Bu acin dawən dawən, aza a ngareten a ndiri ma ɓas ɓas: «Nayi ma dos zləra ka lukut ɗa cah yi?» ³¹Ndiri ta zəɗ ngaz tik a ngareten acin: «Maday, ha neh nayi acin yi? Ha ləma ndiri ma pe ma epohigi toku səka ɗakun vu?» ³²Yesu saf saf ta mgbaw kaɗ ka sən hidi ma dos zləra ka lukut tik toku.

³³Wərti takana mata sən kən ma ɗiya a kəsəm tik toku za, nəv tik ti kwir, aza a nəna a pərət. Va a zləra Yesu, gbərəw a metikisem a gibe tik acin, aza a ceɗen kən ma ɗiya a tala tik kərap. ³⁴Yesu a ngaren acin: «Kərti ɗa, hati ca talan ka kata, hati bit. A sliɗ, ma va ku ninek, tá nja cah saha ta tala ku ti way acin.» 5:34 Mat 9:22

³⁵Yesu ta ləwen a wərti toku, ndiri maparam tane ida Zayirus takana ti yigi. A ngareten a Zayirus acin: «Wa maday, ha dangar Maday tokon baba kemi? Kərti ku a wilin kun.» ³⁶Yesu mata zlimi za, a ngaren a Zayirus acin: «A njá ka pərət kun. Sey ma zer nəv ku yac kaɗ a Dabawəzləv.»

³⁷Sliɗ vigi ita tik acin. Sey a ngazl Zak ege gelemin Zan ɓaw Piyer ka vi tete sin. ³⁸Mata təɗigi ita za, Yesu jan ndiri maparam pe, a hanigi, a sekefigi kahay kahay, aza a pari wəla. ³⁹Yesu mata jem ida za, a ngareten: «Hi han a tala mi? Hi mbəzl ma kahay kahay, mi ma həl mi? Kərti cah a məc kun, a wanay tik.» 5:39 Zan 11:11-13⁴⁰Ndiri mata zlim ta wa toku za, a ca ta Yesu a haray ma wəya tik. Yesu gam gam ndiri kərap a lakwat. Sey ngazl cin kərti toku ege mamən kərti toku ɓaw ndiri ta zəɗ ngaz tik ma makaɗ takana. Tuhigi a jik, kərti toku ta nja a nin. ⁴¹Yesu takana va a jakwar kərti ma məc məc toku, kawu ka zləra, aza a ngaren a ma tik: «Talita kumi,» a nja na ngar «kərti ɗa cah, a sliɗ za.» 5:41 1:31; 9:27^42-43Njoɗ ti mbəla ka məc zaba, caw sliɗ za, tar ka va. Viya kərtaza toku guɓ a tala səray. Yesu a ngar acin: «Hi ɓaw kən ham, hine vəlen, mata hamu.» Ndiri ta jik mata ləmi kən ma ɗiya toku za, ti pələk talan tan, a ngarigi: «Toku si, ndiri ɗa, kən toku a ɗiya a nja siki na?» Yesu ngəz ta, a ngareten: «Hi njá ka ləwa a sin a pakam kun.» 5:42-43 7:36

Ndiri Nazaret tete Yesu

(Mat 13:53-58; Luk 4:16-30)

¹Yesu sliɗ va tik a liɓlay Nazaret mata gəl a nin. A lapigi tete ndiri ta zəɗ ngaz tik. ²Pic *nəp ndiri Yahudiyagi mata sla za, Yesu va tuh a *je janga Yahudiyagi. Ndiri pegi a nin. Yesu a ceɗeten labar Dabawəzləv. Mata zlimi labar Yesu ta ceɗ toku za, ti pələk talan tan. A ngarigi: «Kay, gawla cah a jan ndukun talan na ceɗ labar wa nja ngatoku a ki? Kula ndukun talan menekin na ɗiya ɓan ɓan kən toku a jan a zləra nayi? 6:2 Zan 7:15³Min ti sənu, sin a nja ka zla pay, kərti Mari ɗere kun vu? Sin gelemin Zak, Zoses, Yahuda ɓaw Simon. Aza geleminigi ma kərta kərtaza egi a liɓlay tokon a wacah ɗakun vu?» Yo kən ma pələk talan tan toku á tak ta kaɗ ka njigi manja ci talan ka Yesu. 6:3 Zan 6:42⁴Yesu a ngareten acin: «Yo, *makatəf Dabawəzləv ti va ka ceɗ labar ko a ndiri tane ki, a nja ka yəki ma tik. Ama gara ndiri ta ka lay zla məməɗ tik tete vinegi, ɓaw ndiri tane ida tik a yəki ma tik kun.» 6:4 Zan 4:44⁵Ndiri ta liɓlay Nazaret mata salarigi ka ca talan ka Yesu toku, ko ɓan ɓan kən takan Yesu a ɗiyu a nin kun. Sey a ɗiya zləra tik a tala ma dal daligi ka bit tegi za á gindik. ⁶Yesu ti ɓən pe a tala ndiri toku, ngam a ci talan ka sin kun. Ka dawən tik Yesu va, təlan təlan a liɓlayigi ngiɗ ma pana pana toku. A ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi.

Kəzəɗ ndiri ta zəɗ ngaz Yesu ma guɓ a tala səray

(Mat 10:5-15; Luk 9:1-6)

⁷Pic takan Yesu wəla ndiri ta zəɗ ngaz tik ma guɓ a tala səray, ɓas ɓas ta kaɗ. Aza ɓaw miseh maday tik, fi fiyeten ka jani sembe ka gam masərəf ta kəsəm ndirigi za. Tar ka zlən ta ka vigi səray səray á liɓlay ngiɗ pana pana acin, ⁸a ngareten: «Hin ta va ka sliɗ ka va, hine va zləra ánimin. Ko kən ham, hi njá ka va a sin kun, ko gabal ka sek kən ham, ko dala ɗere, hi njá ka va a sin a zləra kun. Sey hine ɓaw təlay hini á gindik. ⁹Hine təm kərap hini a ngaz, aza hi njá ka ɓaw lukut səray ka va a sin kun. ¹⁰Hin ta va ka təɗ a liɓlay maparam za, ndiri njijik ta nin ti yək hini zləra səsəray wər, hine nja səɓ a nin, təɗ ka pic hin ta va ka sliɗ ka va hini gibik gibik. ¹¹A liɓlay mangar ndiri njijik ta nin a yəki hini ɗakun wər, aza a zlimi ma hini ɗakun wər ɗere, hine sliɗ, hine va hini a nin za. Hin ta va ka sliɗ ka va hini za, hine tih girbitil ta ka ngaz hini kaɗ, kama ndiri toku ka sən ta á nin za, ti ɗiya hini kən ma ngav ngav.»

¹²Yesu mata ngareten wa nja ngatoku za, sliɗ vigi acin ka liɓlay ka liɓlay. A ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi ka mbəzli ma tan kaɗ. ¹³A gami *masərəf a kəsəm ndirigi, a pəzi ɗawa a tala ma dal daligi pe aza ti bitigi. 6:13 Zak 5:14

Labar a tala məc Zan ma nja ka ɗiya batisma

(Mat 14:1-12; Luk 9:7-9)

¹⁴Zlim Yesu a gi acin ka lay ka lay. Bay *Herod ti zlimi labar tik ɗere. Ndirigi pana pana a ləwigi a tala tik. A ngarigi: «Sin aɗa Zan ma nja ka ɗiya batisma, á mbəla a civi za. Mata mbəlaha a civi za toku aɗa mátá jan sembe ka ɗiya ɓan ɓan kən acin.» 6:14 8:28¹⁵Ndiri maparam a nimin a ngarigi: «Sin aɗa *Eli, *makatəf Dabawəzləv ta vina cekw, á mbəla a civi za ta.» Aza ndiri maparam a ngarigi ɗere: «Sin makatəf Dabawəzləv ma takan ta daba makatəf Dabawəzləv gi ta vina cekw, á mbəla a civi za ta.» 6:15 Luk 7:16¹⁶Bay Herod mata zlimi labar, ta nja ka ngarigi a tala Yesu za, a ngar acin: «Sin aɗa Zan. Kati taw talan tik za, ama sin ti mbəla a civi zaba.»

^17-18Mata ngar wa nja ngatoku, talan tik ti ɗasl ka kən mata ɗiyen a Zan, mandala Zan a wilin a vere. Mandala tik bay Herod toku ti ngazl wərti gelemin, zlim tik Filip. Wərti toku, zlim tik Herodiyas. Mata ngazlu za, Zan takana ti ngaren: «Hoh mata ngazl wərti golomocoh toku, kən weli, aza Dabawəzləv a may wa sin kun.» A tala Zan mata ngaren wa nja ngatoku, bay Herod ti kaw Zan, ti jawu kaɗ, ti fiyu a je fərsəna. 6:17-18 Lev 18:16; 20:21; Luk 3:19-20¹⁹Wərti toku a bas nəv a Zan ɗere, mata fi ma tik a nin. Ti may ka pəmu za, ama a janay katəf ka pəm tik kun, ngam Herod a puwu ninek ninek. ²⁰A pərət a Zan. Ti sənu, Zan hidi menekin, nəv tik barən barən. A tala ngatoku a may ka dosen zləra a kəsəm kun. Zan ta nja ka ceɗ labar tik, a nja ka may ka zlimi tik. Ama ta nja ka zlimi za, nəv tik a nja ka nja səray səray.

²¹Kedirek pic dara mbu bay Herod ti sla. Ti nja ka pic menekin ɗere a zləra Herodiyas ka pəm Zan takana za. Bay ti ndəv gəda pe ka dara tete ndiri madədayigi, bayigi, sojigi ɓaw ndiri ta Galili mangar zlim tan a nəf. ²²Ta zəmi wili, kərti Herodiyas, kərtaza tuh a zləra tan, a daray tik a gibe ndiri kərap. Kərti toku ti guɗum nəv bay tete ndiri tik. Bay a ngaren a kərti toku acin: «Ha may kata ka vəloh mi tá nja cah? A ceɗ ka kən ma may. Ta va ka vəloh.» ²³Sin gbor meɗ á pakam tik kaɗ, a ngaren: «Kən kərap hoh mata mayu, ta va ka vəloh. Ko kən ɗa kərap ta maru, ni va ka waku a hoh ɓire ɓire.» 6:23 Est 5:3, 6; 7:2²⁴Kərti toku mata zlimi wa toku za, sliɗ va ceɗen a mamən wa nja bay toku mata ngaren. A ngaren: «May, tátoku kata ka ngaren ka vəl ka mi?» Mamən a ngar: «A va ma ngaren mata vəloh talan Zan ma nja ka ɗiya batisma.» ²⁵Njoɗ sliɗ cəɓ va a zləra bay. A ngaren: «Ta may hoh ka ɓaw talan Zan ma nja ka ɗiya batisma ka fi liɓ tasaw, aza ka vəl ka səɓatoku.» ²⁶Mata dəkəɓ kən toku, nəv bay ti hamen kahay kahay. Ama a may ka ɓərəmen kən mata dəkəɓ toku kun, ngam ti gbor meɗ á pakam tik kaɗ zaba a vere ndiri ma yigi ka dara toku.

²⁷Bay takana zlən soji njoɗ ka va ka tawa talan Zan ka daha. Soji toku sliɗ va je fərsəna, va tawa talan Zan, ²⁸daha a liɓ tasaw. Ɓaw vəlen a kərti takana toku. Sin yək tep acin a zləra mamən.

²⁹Ndiri ta zəɗ ngaz Zan mata zlim ta za, sliɗ vigi, va ɓawi viren kəsəm Zan məɗ kaɗ.

Kən ham na ndiri wujine jeɓin

(Mat 14:13-21; Luk 9:10-17; Zan 6:1-15)

³⁰Kedirek *makatəfigi, Yesu mata zlən ta cah, ti cəɓahigi zaba. Vigi a zləra Yesu. A ceɗeten kən kərap mata ɗiya ta ɓaw mata ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi. 6:30 Luk 6:13; 10:17

³¹Ndiri maparam pe a yahigi a zləra Yesu, maparamigi a va tanigi ita. Ko kedirek katəf a ndoh kun. A tala ngatoku Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik a jani katəf ka ham kən ham kun. Ndirigi a dangar ta. Yesu mátá ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik acin: «Hi sliɗ, nima tokon á gindik a daba donu, hini ka jan ka sif lay ɓərət hini a nin.» ³²Sliɗigi acin, jemigi a liɓ kambawal, va zlani yəm ka va a daba donu ka lay ma selel selel. Sinigi taya taya. 6:32 8:1-10³³Ta vigi, njoɗ ndiri maparam pe ma yahigi tá liɓlay pana pana, ti ləma tegi zaba, aza ti sən ta, Yesu ti va tik. Njoɗ a sihigi á si a ngaz ka səba ta. Ti təɗigi pəpəla ka lay Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ta vigi a nin toku. Mata təɗi za, ɓasay tan gum kaɗ.

³⁴Yesu mata jemaha a liɓ kambawal kaɗ, jan ndiri ma ɓas ɓas toku pe a nin. Saha ndiri toku a həlen kahay kahay, ngam sinigi wa nja tumuk ma lekw lekwigi, mangar ma mar tik ɗaha a tala tan kun. Tar ka ceɗeten labar pana pana acin. 6:34 Jer 10:21; Ezé 34:5; Zac 10:2; Mat 9:36; 14:14; 15:32; Mak 8:2³⁵Pic mata va ka nja mbeh ka tuk, ndiri ta zəɗ ngaz vigi a zləra tik, aza a ngareten: «Maday, pic a tukay tik kaɗ, aza hoh a wilin ha həl kəzəɗ. Ndah, min tokon a daba donu a wacah ka lay ma selel selel. ³⁶Səwan a ker ndiri cah kaɗ, mata vigi á liɓlay ngiɗ, ko a liɓlay mekedirek ngiɗ, ko á liɓlay madəday ngiɗ, mata va gəray ta kən ham.» ³⁷Yesu a ngareten acin: «Hin a talan hini, hi ɓaw kən ham á liɓ zləra hini kaɗ, hine vəleten.» A ngarigi: «Maday, kən ham ɗaha a zləra kini ɗakun. Tátoku ha may mini ka va ka səkəmeten kən ham na ndiri wəga toku vu? Yo, ni va ka janay kini dala tik gabal bələk bələk səray a nja ngatoku acin a ki?» ³⁸Yesu a ngareten acin: «Biret ta nja a zləra hini nu? Hi va hine hizlu.» Mata hizl ta za, a ngareten: «Biret jeɓin ege kilif səray ɗaha.» ³⁹Yesu a ngareten acin: «Hi ngareten a ndiri ma ɓas ɓas toku, mata njigi a tala kisiɓit ma njeɗekw toku gum gum kaɗ.» ⁴⁰Ndiri ta zəɗ ngaz tik va ceɗeten, aza njigi kaɗ acin, ka lay ma takan bələk bələk, ka lay maparam wom jeɓin wom jeɓin, nja njagi kaɗ wa toku. ⁴¹Mata njigi kaɗ, dahi biret jeɓin ege kilif ma səray takana a zləra Yesu. Mata da ta za, Yesu yək, kaf həra wəzləv wəzləv, ngaren soko a Dabawəzləv. Ɓaw biret jeɓin takana, wak wak za, ɓaw vəleten a ndiri ta zəɗ ngaz tik ka waketen a ndiri toku. Ɓaw ta, va wak waketen. Yesu ɓaw kilif ma səray takana, wak wa sin ɗere. ⁴²Ndiri toku kərap ti ham ta, ham ham wek wek, fəna ma fəna tik. ⁴³Mata wekigi za, cap capi ma fəna biret toku, lap a kilif tik, sek sek ane gezleber, gbaw gbaw gezleber guɓ a tala səray. 6:43 2Ro 4:43-44⁴⁴Ndiri ma hami biret toku ti təɗ wujine jeɓin.

Yesu ege Piyer a tala yəm

(Mat 14:22-33; Zan 6:15-21)

⁴⁵Njoɗ Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik: «Hi sliɗ, hine va jem kese a liɓ kambawal ka zlan ka va pala məndar. Hine va a liɓlay Betisayda ta jakwar mitil. Gara na ɗa wər, ta va ka wayay fəɗ ɗa tete ndiri ma ɓas ɓasigi a zakay.» ⁴⁶Ndiri mata cakwayigi kərap za, sliɗ va tik acin a tala caɗak ka voh Dabawəzləv a nin. 6:46 Luk 5:16

⁴⁷Vuɗu mata ya kaɗ, ndiri ta zəɗ ngaz tik egi a liɓ kambawal, a vigi a daba daba yəm. Miɗ a ca a sembe. Gara Yesu wər, ɗaha a jakwar tan kun, a wilin á zal. ⁴⁸A ləma ta wa nja ndiri tik ta jəwayigi a lay kizer kambawal ka zlan yəm, ngam miɗ a ca a sembe ka cəɓa ta a zal zal. Tapəlakway mata nda lay za, Yesu acin a va a ngaz á tala yəm nap, nap, nap, ka va á zləra tan za. A gər ka bat ta kaɗ. 6:48 Job 9:8; Luk 24:28^49-50Ndiri ta liɓ kambawal mata ləmi hidi a yaha á tala yəm toku, a ca ta ka mamən məc. Sinigi kərap ti ləma ta, a pərətigi kahay kahay, aza a pari wəla acin. Njoɗ Yesu a ngareten acin: «Hi pərət kun, hine suk nəv hini kaɗ. Kata səɓ!» 6:49-50 Luk 24:37⁵¹Mata ngareten wa toku za, jem a liɓ kambawal a zləra tan acin. Njoɗ miɗ takana ti kaway tik kaɗ ba. Ndiri ta zəɗ ngaz tik tete’w tete’wgi, ngam kən toku ti pələk talan tan kazaway. 6:51 4:39⁵²Ko ɓan ɓan kən mata ləma ta, Yesu mata ɗiyu a tala biret, ndirigi mata ham ta wek wek toku, a va ndukun talan tan kese kun. Ndiri toku ndukun talan tan toy toy ka sən wa nja Yesu ta mar sembe. 6:52 8:16-18; Mat 16:7-9

Yesu tete ndiri ma dal daligi ta liɓlay Genezaret

(Mat 14:34-36)

^53-54Kedirek Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti təɗigi a bəramajəjən acin, a liɓlay ma mbeh mbeh ta liɓlay Genezaret. Mata təɗigi a bəramajəjən za, jemigi kaɗ, ɓawi kambawal tan kpaw kpaw kaɗ. Njoɗ ndiri ta liɓlay toku ti sən ta zaba Yesu. ⁵⁵A gəgari labar ya tik ka lay ka lay, aza ndirigi a sigi ka ya a zləra tik. Ta nja ka zlim ta za, Yesu a wata, a nja ka dahi ma dal daligi ma wan wan ka yipah tan a zləra tik ka bit ta za. ⁵⁶Ko a va ki, ko ane liɓlay mekedirek, ko ane liɓlay maday, ndirigi a nja ka daheten ma dal daligi ka lay, ndirigi ta nja ka ɓasigi a nin. A caten zləra a Yesu, ndiri ma dal daligi toku ka jani ka dosi zləra ko ka mazlən lukut tik səɓ á gindik. Aza ko nayi ma dos zləra ka lukut toku ti jan bit. 6:56 Mat 9:20; Kmy 5:15

Labar a tala mazuko Dabawəzləv ɓaw a tala mazuko ndiri ma ndim ndim

(Mat 15:1-9)

¹Ndiri *Farisagi ɓaw *maləmigi maparam a yahigi á liɓlay Zeruzalem za, janigi tete Yesu, ɓas ɓasigi a zləra tik. ²Mata ɓasigi kaɗ, a ləmi *ndiri ta zəɗ ngaz Yesu maparamigi a zəmi wili manja pan zləra kaɗ wa nja mazuko dehen tan ta nja ka ceɗu. A tala ngatoku ti dəbəli mazuko tan. 7:2 Mat 23:25; Luk 11:38-39; Kol 2:21-22³Yo, Farisagi kərap tete ndiri Yahudiya maparam a bazli mazuko dehen tan kun. A nja ka pani zləra kaɗ kay kama ka zəm wili, akun mbikiɗ. ⁴Ko ta nja ka yigi a lumo za, a nja ka pani a zakay ɗere, kama ka zəm wili. Mazuko maparamigi ta vina cekw ɗaha pegi a nimin. A nja ka slək ta a talan, aza ka ɗiya ta. Ndah mazuko maparam ta nja ka ɗiya ta: Sey hidi ka pəz kəɗəm sa yəm, səla, siwili masa.

⁵Farisagi tete maləmigi mata ləma ta za, ndiri ta zəɗ ngaz Yesu a zəmi wili manja pan zləra kaɗ toku, a ngareten a Yesu acin: «A ləma Maday, ndiri ta zəɗ ngaz ku a zəmi wili manja pan zləra kaɗ wa nja mazuko doku tokon ta ngar. Yo, a səbi mazuko doku tokon səka ɗakun wər, a tala mi?» ⁶Yesu a ngareten acin: «Na hini wər, hin ndiri ma jozli ma. Labar, *Ezay mata ceɗu a tala hini duze dey! Ti ngar:

Dabawəzləv a ngar:

“Ndiri toku a nja ka may kigi a ma á gindik,

ama a vəl ki nəv tan ma duze kun. 7:6 Esa 29:13

⁷Voh, ta nja ka voh kigi, a nja ka voh kigi kahay.

Ngam a nja ka jəkwaneten kən a ndirigi

a ɓən hidi memilin á gindik,

ka ngar: ‘Na Dabawəzləv ta.’”»

⁸Yesu a ngar a nimin: «Na hini, hin Farisagi ɓaw maləmigi, hin ti ker mazuko Dabawəzləv kaɗ ka ɗiya mazuko ndirigi. ⁹Hin ti sənu ka salar mazuko Dabawəzləv a dabaray hini, aza hini ka ɗiyay mazuko doho hini. ¹⁰Hi ləma, *Moyiz ti ngar kamatakan:

“A zlimi ma cehw ege mocoh,”

aza a ngar ɗere:

“Hidi ma ra cin ege mamən, sey ka pəm za ta.” 7:10 Exo 20:12; 21:17

¹¹«Ama na hini, hi nja ka ngar: “Hidi ti may ka ɓaw kən ka zleɓen a cin ege mamən a sin wər, ta sla za, a va ka ɓaw kən toku ka ngar: Korban,” a nja na ngar “ta va ka vəlen kən cah a Dabawəzləv acin,” aza a zleɓ cin ege mamən a sin baba kun, ¹²a zləra hini wər ninek. Ko hidi toku ti ɓənu ka zleɓen a cin ege mamən a nimin, hi nja ka taku kaɗ. ¹³Hin ta nja ka ɗiya wa nja ngatoku, hi nja ka ngav labar Dabawəzləv za a kəzəɗ, hin ta nja ka jəkwaneten toku. Aza hine ɗiya kən maparamigi pana pana pe wa nja ngatoku.»

Kən ma nja ka dəbəl hidi a nja ka yaha á nəv hidi za

(Mat 15:10-20)

¹⁴Ka dawən tik Yesu a wəla ndirigi a nimin ka yigi a zləra tik. Mata yigi za, a ngareten: «Hin kərap, hi zlimi labar ɗa ta va ka ceɗ hini toku, aza hine sləku a talan. ¹⁵Kən, hidi ta nja ka hamu ka va liɓ liɓi, a dəbəl hidi a həra Dabawəzləv ko kedirek kun. Kən ma nja ka yaha á nəv hidi za, áɗa ma nja ka dəbəl hidi ɓa. 7:15 Mat 15:11 [¹⁶Yo, hidi ma mar zlimi ka zlimi, mata sləku a talan ninek ninek!»]

¹⁷Kedirek Yesu ker ndiri ma ɓas ɓas kaɗ, sliɗ va tik ida. Ndiri ta zəɗ ngaz tik sliɗ vigi a zləra tik ka neh ta. A ngareten acin: «Maday a ceɗ kini pala madaba kən, ma nja ka dəbəl hidi toku.» ¹⁸Yesu a ngareten: «Hin ɗere, ndukun talan hini ti suk vu? Hi zlimi acin, ta ceɗ hini, kən, hidi ta nja ka hamu ka va liɓ liɓi a dəbəl hidi səka a həra Dabawəzləv kun, ¹⁹ngam a va ka təɗ ka nəv táda za ɗakun. Sey a va ka kəray ka mamən gadəbəlak, aza kedirek ka ca kaɗ.» Yesu mata ngar wa nja ngatoku, ko kən mi ka ham səɓ ninek, kən ham ma nja ka dəbəl hidi a həra tik ɗa ɗakun. ²⁰Yesu a ngar a nimin: «Kən ma nja ka yaha á nəv hidi za, ngatoku acin á nja ka dəbəl hidi. ²¹Hi ləma, ɓən kən ma ngav ngav a nja ka yaha á nəv hidi za ka bebeɗu ka ɗiya ma ngav ngav. A nja ka bebeɗ hidi ka ɗiya kən weli, ka həl, ka ndəv teli, 7:21 Gal 5:19-21²²ka wan a wərti maparam, ka ɗiya mendireɗ ka kən hidi, ka ɗiya tireh, ka mban ma, ka ɗiya kən hirre, ka sərəh, ka zəm madaba ndirigi, ka gəl talan tik za, aza ka ɗiya kən wəya. ²³Ta ceɗ hini, kən ma ngav ngav titoku kərap a nja ka yaha á nəv hidi za, aza sinigi á nja ka dəbəli hidi.»

Yesu ege wərti ta ka səban maparam

(Mat 15:21-28)

²⁴Yesu sliɗey tik a liɓlay toku za, va tik a liɓlay ma mbeh mbeh ege liɓlay Tir. Va tik ida maparam á ɓoh. A may ndirigi ka səni lay nja tik kun. Ama njoɗ ndirigi ti sən ta zaba. ^25-26Wərti maparam a liɓlay toku mangar səban Yahudiyagi ɗakun, a mbu ane liɓlay Fenisi ta liɓlay Siri. Kərtaza tik ɗaha, *masərəf a kəsəm tik. Mata zlimi labar a tala Yesu za, njoɗ sliɗ va a zləra tik, gbərəw a gibe tik. A cen zləra, a ngaren: «Maday, a gam masərəf a kəsəm kərti ɗa za.» ²⁷Mata ngaren wa toku za, Yesu a ngaren a ma ma ngaɓ ngaɓ acin: «Wərti cah a ker wərigi kaɗ, mata weki a zakay, ngam ka ɓaw gəda wərigi ka fiyen a həza7:27 Ndiri Yahudiyagi a nja ka wəli ndiri ta liɓlay maparam həzagi. ninek kun.» ²⁸Wərti toku mata zlimi wa toku za, a ngaren acin: «Duze Maday, ama ko həzagi má a nja ka felemi kən ma nja ka yaɓ á pakam wərigi kaɗ.» ²⁹Yesu a ngaren acin: «Wərti cah, ta ceɗoh, a tala ma ma ceku a ndukun talan menekin toku, tá nja cah masərəf ti ya a kəsəm kərti ku kaɗ ba. A sliɗ ma va ku ita acin. Kərti ku ti bit.» ³⁰Wərti toku sliɗ va tik ita, va jan kərti tik masərəf ɗa baba a kəsəm tik kun, ti bit acin. Ma wan wanay tik.

Yesu a bit mbədən

³¹Kedirek Yesu sliɗey tik a liɓlay Tir za, va va bat liɓlay Sidon kaɗ, bat liɓlay pana pana ndiri ta nja ka wəla ta Liɓlay Guɓ Təɓa Təɓa kaɗ, təɗ acin ka mitil ta Galili. ³²Mata təɗ za, ndiri maparam yigi a zləra tik, a dahi mbədən a zləra tik. Zəɗ gana tik a kər. A caten zləra a Yesu, a ngareten acin: «A ɗiya zləra ku a tala mbədən cah, mata bit.» ³³Yesu dəɓ kaɗ ka gawla toku, ngazl a daba ndirigi za, vagi a sin á gindik. Mata vigi za, Yesu ɓaw zləra tik, ɗiya ka zlimi tik, tif gedeni ɓaw jaɓ ka gana mbədən toku. 7:33 8:23³⁴Mata ɗiya wa toku za, kaf həra, saf a wəzləv wəzləv, sekef ngam a den kiye tik. A ngaren a gawla takana toku a ma tik: «Efata.» A nja na ngar «Zlimi cah, a zlər za.» ³⁵Njoɗ zlimi tik ti zlər, a sən zlimi lay acin. Kən ma kər gana tik kaɗ ka nja manja ləwa toku, kepel kepel acin. ³⁶Yesu a ngəz ndiri ma ləmi mbədən sin mata bitu toku acin. A ngareten: «Kana hi va ləwa a sin a pakam.» Cəɓ ngəz ngəz tegi a nimin ninek ninek. Ama mata vigi za, a gəgaray kən tan səɓ hirre. 7:36 Mat 8:4; 9:30-31; 12:16; Mak 1:44-45; 5:43; 9:9; Luk 5:14-15; 8:56³⁷Ndiri kərap mata zlimi kən, Yesu mata ɗiyu toku za, ti kpas talan tan, a ngarigi: «Ase, gawla toku ti sən ka ɗiya kən kərap ninek ninek duze. Ti sən ka zlər zlimi mbədənigi ka zlimi lay, aza ka zlər gana ɓaɓagi za ka səni ləwa ninek ninek.» 7:37 Gen 1:31; Esa 35:5-6

Kən ham na ndiri wujine foɗ

(Mat 15:32-39)

¹Ka pic maparam ndiri ɓas ɓasigi kaɗ a nimin pe a zləra Yesu. Aza kən ham ti way a zləra tan. Yesu wəla ndiri ta zəɗ ngaz tik, a ngareten: 8:1 6:32-44²«Saha ndiri toku a həl ka. Ti təɗ wan makaɗ min tokon tete sinigi a daba donu a wacah, aza kən ham tan ɗa baba kun. 8:2 Mat 9:36³Hi ləma, ndiri maparam a yigi gədək. Kati ngareten ka cəɓigi ita manja hami kən ham a zakay wər, a va ka ndəvigi a mazləzla katəf.» ⁴Ndiri ta zəɗ ngaz tik a ngareten: «Ndah, min tokon a daba donu a wacah. Hidi a va ka jan tokon kən ham tik acin a ki ka wek ndiri pe wəga ngatoku?» ⁵Yesu a ngareten acin: «Biret ta nja a zləra hini wər nu?» A ngareten: «Biret cesireɗ á gindik.» ⁶Yesu mata zlimi wa toku za, a ngareten a ndiri ma ɓas ɓas ka njigi kaɗ acin. Mata njigi kaɗ, Yesu ɓaw biret cesireɗ takana toku, ngaren soko a Dabawəzləv, wak wak za, ɓaw vəleten a ndiri ta zəɗ ngaz tik ka waketen a ndirigi. Ɓaw ta, wak waketen acin. ⁷Aza kilif ma fiɗiɗiɗ ɗaha kedirek a zləra tan ɗere. Yesu ngaren soko a Dabawəzləv ka kilif toku, aza vəleten a ndiri ta zəɗ ngaz tik. Ɓaw ta, wek weketen acin. ^8-9Ndiri toku kərap ti ham ta, ham ham wek wek, fəna ma fəna tik. Mata ham ta za, cap capi ma fəna tik kaɗ, sek sek ane gezleber cesireɗ. Ndiri ma ham ta ti təɗ wujine foɗ. Ka dawən tik acin, Yesu a ngareten a ndiri ma ɓas ɓas: «Hi sliɗ, hine va hini ita.» ¹⁰Mata va tan za, njoɗ Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik jemigi a liɓ kambawal acin, sliɗ tá va tan a liɓlay Dalmanuta.

Ndiri Farisagi tete Yesu

(Mat 16:1-4)

¹¹Pic takan ndiri *Farisagi maparam sliɗ yigi a zləra Yesu. Mata yigi za, tar gaɓəzigi tete sin. A ngareten: «Ha ɗiya a sembe Dabawəzləv wər, a ɗiya kini ɓan ɓan kən maparam, mini ka sən tik.» Mata ngareten wa nja ngatoku, a may ta ka sən zal ma tik á nin za. 8:11 Mat 12:38-40; Luk 11:16, 29-308:11 Zan 6:30; 1Ko 1:22¹²Yesu mata zlimi wa nja ngatoku za, nəv tik a hamen, a ngareten acin: «Gara hin ndiri ma səɓacah, hine may kata ka ɗiya hini ɓan ɓan kən hini ka ləma. Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, ta ɗiya hini ɓan ɓan kən maparam hini ka ləma ko takan kun.» ¹³Yesu mata ngar wa nja ngatoku za, ker ta kaɗ, sliɗigi tete ndiri ta zəɗ ngaz tik, va jemigi a liɓ kambawal, zlanigi á pala məndar za.

Ngəz a tala janga ndiri Farisagi ɓaw na ndiri Herod

(Mat 16:5-12)

¹⁴Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ta zlanigi ka va pala məndar toku, ndiri tik talan tan ti zlay ka ɓaw biret ka va a sin. Sey biret takan a zləra tan mata jemigi a sin a liɓ kambawal. ¹⁵Yesu a ngareten a ma ma ngaɓ ngaɓ acin: «Hi kaw talan hini ninek ninek a *njozl ta biret na ndiri *Farisagi ɓaw na ndiri *Herod.» 8:15 Luk 12:1¹⁶Ndiri ta zəɗ ngaz tegi mata zlim ta wa toku za, a ngarigi kəsəm kəsəm: «Mata ngar tokon wa nja ngatoku, ngam biret ɗaha a zləra tokon ɗakun.» 8:16 6:52¹⁷Njoɗ Yesu ti sən ɓən tan zaba, a səni ma ma ngaɓ ngaɓ sin mata ngar a tala njozl ta biret toku kun. A ngareten acin: «Hi ngar kəsəm kəsəm: “Biret ɗaha a zləra kini ɗakun” wər kemi? Hi ɓən pele pele a tala biret ma sen a zləra hini kemi? Hi zlimi kese kun vu? Kay ndukun talan hini ti gbirzliliɓ a wilin vu? ^18-19Həra hini ɗaha, hine ləma lay kun. Zlimi hini ɗaha, hine zlimi lay kun. Yo, a pic tik kata mata wak biret jeɓin za ka vəleten a ndiri wujine jeɓin cah, hin a nin kun vu? Mata ham ta za, ma fəna tik hin mata capu gezleber nu?» A ngarigi: «Gezleber guɓ a tala səray ta.» «Yaw tá nja cah, talan hini ti zlay səɓ njoɗ vu? 8:18-19 Jer 5:21²⁰Aza a pic tik kata mata waketen biret cesireɗ za ka vəleten a ndiri wujine foɗ, ma fəna tik hin mata capu, gezleber nu?» A ngarigi: «Gezleber cesireɗ ta.» 8:20 8:8-9²¹Yesu a ngareten acin: «Yo, hi ɓən pele pele a tala biret ma sen a zləra hini kemi? Yaw a nja acin a nja siki, hini ka nja manja zlimi ɓan ɓan kən kata mata ɗiya toku?»

Yesu ege wələf a liɓlay Betisayda

²²Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti təɗigi a liɓlay Betisayda acin. Kedirek ndiri maparam ta nin ti tepi wələf a zləra tik. Mata tep ta za, a caten zləra, a ngareten: «Maday, a ɗiya zləra ku a tala wələf cah, sin ka jan ka ləma lay.» ²³Yesu kaw wələf toku ka zləra, ngazlu ka vigi a daba je za. Mata vigi za, ɗiya gedeni ka həra wələf takana, ɓaw zləra ɗiya a tala tik, a ngaren: «Ha ləma lay vu?» 8:23 7:33; Zan 9:6²⁴Wələf toku kaf həra tik za, a ngar: «Ta ləma ndirigi wa nja pay a vigi.» ²⁵Yesu cəɓ ɗiya zləra ka həra tik a nimin. Njoɗ həra wələf toku kwerek kwerek acin, a ləma lay ninek ninek. ²⁶Yesu a ngaren acin: «A njá ka cəɓ a zal zal ka va liɓ jik ka va ka ceɗeten ndirigi kun. A sliɗ ma va ku səɓ ita.»

Yesu aɗa Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka nja ka hidi maday

(Mat 16:13-20; Luk 9:18-21)

²⁷Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik a vigi a liɓlayigi pana pana ngiɗ ta liɓlay Kaysariya Filipi. Ta vigi a katəf ngiɗ, Yesu a neh ta acin, a ngareten: «Ndirigi a nja ka ngarigi ka kata wər, kata nayi? Hi ceɗ ka səka.» ²⁸A ngareten: «Ndiri maparam a ngarigi, hoh aɗa Zan ma nja ka ɗiya batisma. Ndiri maparam ɗere a ngarigi hoh aɗa *Eli, *makatəf Dabawəzləv ta kamatakan. Aza ndiri maparam ɗere a ngarigi hoh aɗa *makatəf Dabawəzləv maparam ta daba makatəf Dabawəzləv gi ta vina cekw ta.» 8:28 6:14-15; 9:11-13; Luk 7:16²⁹Yesu mata zlimi wa toku za, a ngareten a ndiri tik acin: «Yo, hin a talan hini acin wər, hi ca ka ka nayi? Hi ceɗ ka səka.» Piyer a ngaren acin: «Hoh aɗa Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka nja ka hidi maday.» 8:29 Mat 16:16³⁰Yesu a ngəz ndiri ta zəɗ ngaz tik acin, a ngareten: «Kana hi va ceɗeten a ndirigi ka sən kigi za, kata, Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ɗakun.» 8:30 9:9

Məc Yesu ɓaw mbəla tik a civi za

(Mat 16:21-23; Luk 9:22)

³¹Yesu tar ka jəkwaneten kən a ndiri ta zəɗ ngaz tik. A ngareten acin: «Ta ceɗ hini, ko mata ɗiya wa siki, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ta va ka sa beni kahay kahay. Gəbataligi tete madəday *mangaramagi ta *je Dabawəzləv ɓaw *maləmigi a va ka feh kigi, aza a va ka pəm kigi za. Ama ta məc za, wan səray ma makaɗ tik Dabawəzləv a va ka mbəla ka a civi za.» 8:31 9:30-32; 10:32-34³²Ti ceɗeten labar tik kpay kpay kaɗ wa nja sin ta va ka məc. Piyer takana mata zlimi wa nja ngatoku za, ngazlu a mazlən mazlən. A ngaren: «Kay Maday, ta njá ka nja wa nja ma ku toku kun! Dabawəzləv mata jenu za!» ³³Yesu bu ka ndiri ta zəɗ ngaz tik acin. A ndul Piyer, a ngaren: «A sliɗ ma va ku a jakwar ɗa a watoku za! Hoh *Gudul hidi. Ma, hoh mata ceɗu toku, Dabawəzləv á vəloh pakam kun, ɓən ngatoku, ɓən hidi memilin.»

Labar a tala hidi ma may ka səba katəf Yesu

(Mat 16:24-28; Luk 9:23-27)

³⁴Yesu wəla ndiri ta zəɗ ngaz tik tete ndiri ma ɓas ɓas ka yigi a zləra tik acin. Mata yigi za, a ngareten: «Ta ceɗ hini, hidi ma may ka səba ka wər, mata ker kən, həra tik ta may kaɗ, mata kəməsay kəsəm tik kaɗ ka sa beni wa nja kata ta va ka su ka *məc ka pay ma zlamba zlambay, aza mata səba ka acin. 8:34 Mat 10:38-39; Luk 14:27; 17:33; Zan 12:258:34 1Pi 2:21³⁵Yo, hidi ma may ka bit micin tik a tala hayək a wacah, ta sla za, a va ka lekw diri micin tik ta zləra Dabawəzləv. Ama gara hidi ma vəl micin tik ka lekw a tala ta səba katəf ɗa wər, ɓaw a tala ta ceɗ Nawər Menekin a ndirigi, ta sla za a va ka jan bit diri micin tik a zləra Dabawəzləv. ³⁶Yo a picah, hidi ti jan kən kərap ta talalay a wacah, aza ka dawən tik ti lekw diri micin ta zləra Dabawəzləv wər, a va ka həlay mi acin mi, a kən ta talalay mata janu toku? ³⁷Gənan wər ti təɗ gəga ka bat micin hidi a gibe Dabawəzləv vu? Awu, a təɗ gəga kun.

³⁸«Yo ta ceɗ hini, ndiri ta talalay cah a ɗiyi ma ngav ngav a gibe Dabawəzləv, aza a buweten dawən. Hidi mangar a ca labar ɗa ka kən weli ɓaw mangar a həl weli a kata, ta va ka zəmen weli ɗere. A pic kata, Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ta va ka yaha a miseh maday ɗa ɓaw na Vay ɓaw na mazlən tegi ma barən, a pic tik toku acin ta va ka zəmen weli ɗere.» 8:38 Mat 10:33; Luk 12:9

¹Yesu a ngar a nimin: «Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, ndiri maparam ta daba hini a wacah a va ka ləma ta, wa nja Dabawəzləv ta va ka yaha ka mar lay a miseh maday tik a zakay, aza di ka məcigi.» 9:1 Mat 16:28

Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik makaɗ a tala caɗak

(Mat 17:1-13; Luk 9:28-36)

²Ka dawən wan koh Yesu ngazl Piyer, Zak ɓaw Zan, tapigi a tala caɗak ma cim. Ndiri maparam ɗahagi a nin kun, sinigi taya taya. Kedirek Yesu ti wəkay tik a həra tan za. ³Lukut ta kəsəm tik ti zlambaɗ ka lukut ma barən ma tel tel, a zlaw a həra tan titiw titiw. Hidi ta tala hayək a wacah, ko mata gohay lukut tik wa siki, a nja tel tel wa nja sin kun. ⁴Njoɗ ndiri ta zəɗ ngaz Yesu ma makaɗ toku ti ləmi ndiri maparam səray ma nji kamatakan, *Eli ege *Moyiz. A ləwigi tete Yesu acin. ^5-6Piyer tete ndiri ma səray maparam ta zəɗ ngaz Yesu, mata ləmi ndiri toku za, ɓeɓiz tan ti zer. Piyer takana səmat ma manja ɓən á ɓən, a ngaren a Yesu acin: «Maday, nəv kini ɗewerakun, hidi ka nja tokon a wacah. Tá nja cah ni va ka la mabəla makaɗ, takan na ku, takan na Moyiz, aza takan na Eli.»

⁷Piyer ta ləwa a wilin, njoɗ gazlavay ti ba kəlak a tala tan. A zlimi mongurom Dabawəzləv á liɓ gazlavay toku kaɗ. A ngar ka Yesu: «Gawla cah aɗa zlim Kərti ɗa, ta mayu kahay kahay. Hine zlimi ma tik.» 9:7 1:11; zlimi ma: Deu 18:15⁸Njoɗ ndiri ta zəɗ ngaz Yesu a safigi pəh á wata, pəh á wata, a ləmi hidi maparam baba kun. Sey Yesu tete sinigi taya taya.

⁹Yesu tete ndiri ma makaɗ toku sliɗigi acin ka jemahigi a tala caɗak toku kaɗ. Ta jemahigi kaɗ, Yesu a ngəz ta, a ngareten: «Kən hin mata ləma toku, kana hi va ceɗeten a ndirigi, təɗ ka pic, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ta va ka mbəla a civi za.» 9:9 7:36; 8:30¹⁰Ndiri toku mata zlim ta za, tete’w njay tan a sin a liɓi. A ngarigi kəsəm kəsəm acin: «Gawla toku mata ngar, sey ta va ka mbəlaha a civi za toku, a may ka ngar kemi?» ¹¹Mata ɓən ta wa toku za, a ngareten a Yesu acin: «Yaw Maday, *maləmigi a ngarigi sey *Eli a va ka yaha pəpəla a zakay kama Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka mbat ka nja ka hidi maday, ata ɗakun vu?» 9:11 Mak 8:28^12-13Yesu a ngareten: «Ngatoku wər duze, Eli a va ka ya pəpəla a zakay. Ta ya za, a va ka ceɗeten a ndirigi ka buwi nəv tan za ka səbi katəf Dabawəzləv ninek ninek. Yo ta ceɗ hini, tá nja cah Eli wər ti ya zaba, aza ndiri ti ɗiyaten ma ngav ngav wa nja nəv tan ta may. Deftere Dabawəzləv a ngar ka sin wa toku. Yo ta ceɗ hini, wa nja mata ɗiyaten beni a Eli toku, a va ka ɗiya kigi wa sin ɗere, ngam deftere Dabawəzləv a ngar ɗere ka kata: “*Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, a va ka sa beni kahay kahay. Ndiri maparam a va ka saf ta wa nja kən kahay.”» 9:12-13 Mat 11:14; Luk 1:17; Zan 1:21

Yesu ege kərtapa nja masərəf a kəsəm

(Mat 17:14-21; Luk 9:37-43)

¹⁴Yesu tete ndiri ma makaɗ ta zəɗ ngaz tik toku ti jemahigi a tala caɗak kaɗ ka ya a zləra celegi. Mata təɗigi za, ləmi ndiri maparam ma ɓas ɓas pe, mgbaw celegi kaɗ. A gaɓəzigi tete *maləmigi. ¹⁵Ndiri ma ɓas ɓas toku tem tem, mata ləmi Yesu za a yaha, a ɓənigi. Sliɗigi á si ka va ka jan tete Yesu ka fəɗ ta. ¹⁶Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik acin: «Hi gaɓəz takana tete *maləmigi toku a tala mi?» ¹⁷Hidi takan ta daba ndiri ma ɓas ɓas toku a ngaren a Yesu acin: «Maday, kati da kərti ɗa a zləra ku. A nja ka mbaɗ. *Masərəf a kəsəm tik. A nja ka taku kaɗ ka nja manja ləwa, ¹⁸aza a nja ka teru mgbav ka hayək ka ɓərətu, maslasləgəf ka yaha a pakam tik kaɗ pəcak pəcak. A nja ka kəkəraw ndin, aza kəsəm tik a nja ka kwal cərɓaslay cərɓaslay ɗere. Kati tepu a zləra ndiri ta zəɗ ngaz ku ka gam masərəf ta kəsəm tik za, mbəlam mbəlam tegi, nep a səni gam tik kun.» ¹⁹Yesu mata zlimi wa toku za, a ngar acin: «Kay hin ndiri cah, hi ca talan ka Dabawəzləv kun. Hini ka yək labar ɗa ninek ninek wər, hidi ka nja tokon tete hini a nimin pic nu? Aza kata ka ɓərəs tete hini ɗere pic nu? Hi ɓawa kərti toku, hine daha a zləra ɗa a wacah.» ²⁰Da tegi acin. *Masərəf toku mata ləma Yesu za, kəz kəz kərti toku ciwlek mgbav ka hayək, təndəlan təndəlan maslasləgəf pəcak pəcak á pakam kaɗ. ²¹Yesu a ngaren a cin kərti toku acin: «Masərəf mata tar ka va a kəsəm kərti ku toku, ti təɗ wan nu?» Cin a ngaren: «Ta tar ka kisu, sin a wilin ka na kərti. ²²A pic maparam masərəf toku a nja ka tepu ka ndəv a liɓ kuhu ɓaw ka tepu ka ndəv a liɓ yəm ka pəm za. Yo Maday, hati təɗ gəga ka bit kərti ɗa cah wər, a saf saha kini, ma wan kini a dawən!» ²³Yesu a ngaren: «Hoh ka ngar: “Hati təɗ gəga ka bit kərti ɗa cah” ata wər kemi? Ta ceɗoh, hidi ma ca talan ka Dabawəzləv, kən ma nja ka kpas talan tik ɗa ɗakun.» ²⁴Njoɗ cin kərti toku a ngar: «Ta ca talan, ama ca talan ɗa gəc. A zleɓ ka səka, Maday, kata ka ca talan ninek ninek.»

²⁵Yesu ləma ndiri pe a yigi ka ɓas a jakwar tan. A ndul masərəf toku acin, a ngaren: «Hoh masərəf ma nja ka tak hidi kaɗ ka nja manja ləwa, ɓaw ka nja manja zlimi lay cah, ta ngaroh, a ya a kəsəm kərti toku za. Ko a pu, kana ha cəɓ baba a kəsəm tik kun.» ²⁶*Masərəf takana a par wəla, vuvoh vuvoh kərti toku kahay kahay, cəka ya kəsəm tik za. Kərti toku filen za, ha ngar ti məc. Ndiri maparam mata ləma ta za, a ngarigi: «Kay ndiri ɗa, ti məc.» ²⁷Yesu va kaw zləra kərti toku, kaf za kpək á gar. Sin garay tik kaɗ a zləra tik. Ndukun talan tik ti ɓas acin. 9:27 5:41

²⁸Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik sliɗ va tanigi ita. Mata njigi kaɗ taya taya, a nehi Yesu, a ngareten: «Na kini acin, mi təɗ gəga ka gam masərəf a kəsəm kərti toku səka ɗakun toku wər, mi ma həl mi?» ²⁹Yesu a ngareten: «Ta ceɗ hini, hidi ti may ka gam sesin masərəf maɗa ngatoku wər, sey sin ka dəkəɓ Dabawəzləv. Sembe maparam ka gam tik á tala ngatoku za, ɗa ɗakun.»

Məc Yesu ɓaw mbəla tik a civi za mata ceɗ ma səray tik

(Mat 17:22-23; Luk 9:43-45)

³⁰Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti sliɗay tan a liɓlay toku za, a zlanigi á liɓlay Galili za. Yesu a may ndirigi ka səni lay va tan kun, 9:30 8:31³¹ngam a may ka ceɗeten labar a ndiri ta zəɗ ngaz tik á gindik. A ngareten acin: «Ta ceɗ hini, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ndiri maparam a va ka kaw kigi ka vəl kigi a liɓ zləra ndiri maparam. Ndiri toku a va ka pəm kigi za. Ama ta məc za, ka wan səray, ma makaɗ tik Dabawəzləv a va ka mbəla ka a civi za.» ³²Yesu mata ceɗeten wa toku za, a zlimey ta ninek ninek kun. A may ta ka nehi Yesu ka ceɗeten a nimin ka zlimi ninek ninek, ama pərət a həleten ka neh tik.

Hidi maday ta daba ndirigi, Dabawəzləv ta mar ta aɗa nayi?

(Mat 18:1-5; Luk 9:46-48)

³³Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti təɗigi acin a liɓlay Kaparnahum. Mata təɗigi za, va tan áda za. Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik acin: «Hi gaɓəz takana a katəf cah a tala mi?» 9:33 Luk 22:24³⁴Tete’w tete’w njay tan, ngam ti gaɓəzigi a katəf kəsəm kəsəm ka sən hidi maday ta daba tan. ³⁵Yesu nja kaɗ acin, a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik ma guɓ a tala səray ka ngiseɓigi a zləra zləra tik. Mata nji kaɗ za, Yesu a ngareten: «Hidi ma may ka nja ka hidi maday a həra Dabawəzləv wər, sey mata gəc talan tik kaɗ a daba ndiri kərap, aza mata nja ɗere ka ma həl kəzəɗ ndirigi.» 9:35 10:43-44; Mat 20:26-27; Luk 22:26³⁶Yesu takana ɓaw kərti ta daba tan acin, ɗer á gibe tan za, ɓaw acin a kəsa. A ngareten: ³⁷«Ta ceɗ hini, hidi ma yək kərti takan wa nja kərti cah zləra səsəray, a tala ta nja ka səba katəf ɗa, hidi tik ti yək ka zləra səsəray ɗere. Aza ɗere ti yək ka zləra səsəray á gindik kun, ti yək Vay Dabawəzləv ma zləna ka ɗere.» 9:37 Mat 10:40; Luk 10:16; Zan 13:20

Hidi mangar a jən tala həra tik a min tokon kun, cala tokon

(Luk 9:49-50)

³⁸Pic takan Zan a ngaren a Yesu acin: «Maday, min ti ləma hidi maparam, a gam *masərəf a kəsəm hidi áka zlim ku za. Min mata ləmu za, min ti taku kaɗ, ngam sin lap tokon kun.» ³⁹Yesu a ngaren acin: «Hi njá ka taku kaɗ kun. Hidi ma nja ka ɗiya ɓan ɓan kən áka zlim ɗa za, ka dawən tik ka feh ka, ɗa ɗakun. ⁴⁰Yo, hi zlimi acin. Hidi mangar a jən tala həra tik a min tokon kun, cala tokon. 9:40 Mat 12:30; Luk 11:23⁴¹Yo, ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, hidi ma vəl hini yəm kedirek a ndata ka sa a tala hin ndiri ɗa9:41 A nja na ngar «a tala hin mata lap a Kiristu.», hidi tik a va ka jan mazlən tik duze.»

Labar ngəz a tala kən ma nja ka bebeɗ ndirigi ka ɗiyi ma ngav ngav

(Mat 18:6-9; Luk 17:1-2)

⁴²Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik: «Ta ceɗ hini, hidi ma ɓən ka bebeɗ hidi takan a daba ndiri talan tələf ma ci talan ka kata ka ker katəf ɗa kaɗ, səwan mata kəreten lagun a hidi toku ka wəla, aza mata gwaɗ ta á liɓ yəm maday kaɗ. Ngam ti bebeɗ hidi ka ker katəf ɗa kaɗ wər, kita maday ɗaha a tala tik.»

⁴³Yesu a ngareten a ma ma ngaɓ ngaɓ acin: «Yo, a picah zləra ku ti bebeɗoh ka ɗiya kən ma ngav ngav wər, səwan ma tawu kaɗ, hoh ka jan diri micin a zləra Dabawəzləv a zləra ku ma takan á tala hoh ka va a liɓ kuhu a zləra ku səray tik. 9:43 Mat 5:30⁴⁴Kuhu tik, kuhu mangar a micin kun ko a pu. ⁴⁵Yo, a picah ngaz ku ti bebeɗoh ka ɗiya kən ma ngav ngav wər, səwan ma tawu kaɗ, hoh ka jan diri micin a zləra Dabawəzləv a ngaz ku ma takan, á tala hoh ka va a liɓ kuhu a ngaz ku səray tik. [⁴⁶A liɓ kuhu toku ha va ka jan kukuɗ mangar a məci ɗakun ma nja ka ham viren kəsəm ndiri ma məc məcigi. Aza kuhu tik ɗere, kuhu mangar a micin kun ko a pu.] ⁴⁷Yo, a picah həra ku ti bebeɗoh ka ɗiya kən ma ngav ngav wər, ma cafu kaɗ, səwan hoh ka jan ka va ka lay Dabawəzləv ta maru a həra ku ma takan, á tala ka ficikohigi a liɓ kuhu a həra ku səray tik. 9:47 Mat 5:29⁴⁸A liɓ kuhu toku ha va ka jan kukuɗ mangar a məci ɗakun ma nja ka ham viren kəsəm ndiri ma məc məcigi. Aza kuhu tik ɗere, kuhu mangar a micin kun ko a pu. 9:48 Esa 66:24

⁴⁹«Ko nayi a va ka sa beni a zakay kama ka nja ka hidi menekin a həra Dabawəzləv wa nja kətəf ta nja ka ninek wili. 9:49 Lev 2:13

⁵⁰«Yo gara kətəf wər, kula kən menekin. Yaw pic takan kətəf ti mbaɗay tik lalah lalah wər, ha va ka ɗiyu acin a nja siki, ka nja mgbiɗew mgbiɗew a nimin? Ta ceɗ hini, kən ma va ka mgbiɗew tik a nimin ɗa ɗakun. Yo ta ngar hini acin, hin kəsəm kəsəm hine nja nja menekin á lap, hine nja ninek wa nja kətəf ma mgbiɗew ma nja ka ninek wili.» 9:50 nja menekin: Luk 2:14; 1Te 5:13; Rom 12:18

Wapah ege wərti ta njá ka waki za kun!

(Mat 19:1-12; Luk 16:18)

¹Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik sliɗ va tan a liɓlay Galili toku za, vigi a liɓlay maparam ta liɓlay Yahudiya mangar á pala zungoh Zurdun za. A nin ndiri pe ti ɓasahigi a zləra Yesu. Yesu a jəkwaneten labar Dabawəzləv acin wa nja ta nja ka jəkwaneten a məndan cekw. 10:1 Luk 9:51²Kedirek ndiri *Farisagi maparam ti yigi a zləra tik ka gər zal ma tik ka sən. A ngareten: «Wa Maday, mazuko tokon a ngar kemi? Hidi nja wərti katəf ɗaha ka gam wərti tik za vu?» ³Yesu a ngareten: «Yo, *mazuko Moyiz a ngar tokon a nja siki?» 10:3 Mat 5:31⁴A ngarigi: «Moyiz a ngar wər: “Wapah ti may ka gam wərti tik za, mata lalaɓen ɗerewel a zləra di ka wakigi za.”» ⁵Yesu a ngareten acin: «Moyiz mata ker hini katəf ka gam wərti hini za a ɗerewel toku, ngam nəv hini toy toy kazaway ka zlimi ma Dabawəzləv. ⁶Hi ləma, kamatakan ka tar tar lay, Dabawəzləv ma tətar kənigi, ti tar wapah ege wərti. 10:6 Gen 1:27⁷Aza ti ngar a liɓ deftere tik: “Wapah ka kpal je tik ka na cin ege mamən za ka va ka lapay tan ege wərti tik. 10:7 Gen 2:24⁸Sinigi səray tan ka njigi ka kəsəm ma takan acin.” Wa toku sinigi səray tan pana pana baba kun, kəsəm tan takan acin. ⁹Dabawəzləv áɗa ma lap wapah ege wərti ka njigi á lap, a tala ngatoku wapah ege wərti tik ka waki za ɗakun.»

¹⁰Kedirek Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik sliɗ va tan ida. Mata vigi ida za, ndiri ta zəɗ ngaz tik cəɓ ka neh ta a nimin a tala labar takana. ¹¹Yesu a ngareten: «Ta ceɗ hini, a picah wapah ti gam wərti tik za, aza ti ngazl maparam, ti ɗiya ma ngav ngav a gibe wərti tik mata gamu toku. 10:11 Mat 5:32; Luk 16:18; 1Ko 7:10-11¹²Wa sin ɗere, wərti ti ker zelen kaɗ ka va a zəɗ wapah maparam, ti ɗiya ma ngav ngav a gibe zelen ɗere.»

Yesu tete wərigi

(Mat 19:13-15; Luk 18:15-17)

¹³Kedirek ndiri maparam ti dahi wəri ma fiɗiɗiɗ a zləra Yesu, Yesu ka ɗiya zləra tik a tala tan micin tan ka nja fonna. Ndiri ta zəɗ ngaz tik mata ləma ta za, a nduli ndiri ma dahi wəri tan toku, a ngareten: «Hi sliɗ, hine va hini a watoku za.» ¹⁴Yesu mata zlimi wa toku za, a bas nəv a ndiri ta zəɗ ngaz tik. A ngareten: «Hi njá ka gam wərigi a jakwar ɗa za kun. Hi ker ta kaɗ, mata yigi a zləra ɗa. Ta ceɗ hini, ndiri ma mari nəv maɗa wəri cah á va ka njigi ka ndiri, Dabawəzləv ta mar ta. ¹⁵Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek acin, sey hidi ma vəl talan tik a zləra Dabawəzləv sin ka maru wa nja kərti a va ka təɗ ka lay Dabawəzləv ta maru.» 10:15 Mat 18:3¹⁶Yesu mata ngar wa toku za, ɓaw wəri toku a kəsa, ɗiya zləra tik a tala tan acin, micin tan ka nja fonna.

Labar a tala hidi nji gənan

(Mat 19:16-30; Luk 18:18-30)

¹⁷Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik sliɗ, a va tan. Ta vigi á katəf ngiɗ, kedirek hidi maparam ti ləma ta zaba. A sehe á si, ya gbərəw a metikisem kaɗ a gibe Yesu. A ngaren: «Wa Maday, hoh hidi menekin, a ceɗ ka səka, kata ka ɗiya kən mi ka jan micin mangar a way kun?» ¹⁸Yesu a ngaren acin: «Ha wəla ka ka hidi menekin kemi? Ta ceɗoh, hidi menekin wər, ɗa ɗakun, sey Dabawəzləv á gindik. ¹⁹Yo, hati sən mazuko, Dabawəzləv ta may min tokon ka səba tik ɗakun vu? Ndah mazuko tik a ngar: “A njá ka ndəv teli kun. A njá ka wan a wərti maparam kun. A njá ka həl kun. A njá ka mbanen ma a coloh a madaba kun. A njá ka ɗiya dabaray ka yək kən hidi kun. Yo, aza a zlimi ma cehw ege mocoh.”» 10:19 Exo 20:12-16; Deu 24:14²⁰Gawla toku mata zlimi za, a ngaren acin: «Maday, mazuko ngatitoku kərap, kati kaw ta zləra səsəray daka kata ka na kərti a wilin.» ²¹Yesu mata zlimi za, saf á safu, a mayu. A ngaren acin: «Ninek, ama kən ma fənoh wər takan. A sliɗ ma va ɓaw kən ku kərap hoh ta maru, ma beru za, aza ma ɓaw dala tik, ma vəleten a nji motokonigi. Hati ɗiya wa toku wər, ha va ka jan diri gənan a zləra Dabawəzləv. Aza ma ya səba ka acin.» 10:21 Mat 19:21²²Gawla toku mata zlimi wa toku za, njəɗ tala həra tik. Nəv tik ti hamen, ngam sin a mar gənan kahay kahay, aza sliɗ tá va tik. 10:22 Dir 62:11

²³Mata va tik za, Yesu saf ta saf ndiri ta zəɗ ngaz tik, a ngareten acin: «Ta ceɗ hini, toy toy kazaway na bəbayigi ka təɗ ka lay Dabawəzləv ta maru.» ²⁴Ndiri ta zəɗ ngaz tik mata zlimi labar toku za, a ɓənigi pe a tala tik. Yesu a ngareten a nimin: «Duze, ta ceɗ hini, gara bəbayigi wər, toy toy kazaway ka təɗ ka lay Dabawəzləv ta maru. ²⁵Hin ti sənu, gara zlokomo ka tuh áka buh batal wər, toy toy kazaway. Ama ta ceɗ hini, bəbay hidi ka təɗ ka lay Dabawəzləv ta maru wər toy toy tik day za.»

²⁶Ndiri ta zəɗ ngaz Yesu mata zlimi labar toku za, ti pələk talan tan a nimin day za. A ngarigi: «Yo mata nja wa nja ngatoku acin wər, nayi ma va ka jan bit micin tik acin yi?» ²⁷Yesu ca həra ka sinigi, a ngareten: «Hidi ma va ka bit talan tik a zləra tik ɗa ɗakun, sey Dabawəzləv a va ka bitu. Gara Dabawəzləv wər, kən ma nja ka pələk talan tik ɗa ɗakun.» 10:27 Mat 19:26

²⁸Piyer a ngaren a Yesu acin: «Maday hati sənu, gara na kini wər, min ti ker kən kini kərap á zal ka səboh.» ²⁹Yesu a ngaren: «Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, hidi ma va ka ker kən tegi kərap kaɗ, a tala ta səba katəf ɗa ɓaw a tala ta nja ka ceɗ Nawər Menekin a ndirigi, a va ka jan kən titoku kərap a nimin. A picah ti ker je tik kaɗ, ker geleminigi kaɗ tete gelecinigi, ker cin ege mamən kaɗ, aza ker wəri tik kaɗ ɓaw ker lay biz tik kaɗ ka ɗiya kəzəɗ ɗa, 10:29 Mat 10:37³⁰ta sla za, a va ka jan kəni toku kərap a nimin bələk bələk day ka kən mata keru á zal toku. Duze, a va ka jan jegi, geleminigi, gelecinigi, mamənigi, wərigi ɓaw lay bizigi a liɓ nja tik ta talalay cah. Aza ndiri a va ka gəri ma tik ɗere a tala ta səba katəf ɗa. Ta sla za, a va ka jan micin mangar a way kun a zləra Dabawəzləv. ³¹Yo ta ceɗ hini, tá nja cah tala gana ndirigi pe ɗaha, ama ta sla za a va ka njigi ka zal zal ndirigi. Tá nja cah zal zal ndirigi ɗaha, ama ta sla za a va ka njigi ka talan.» 10:31 Mat 19:30

Yesu a ceɗu kaɗ ma makaɗ labar tik, a va ka məc, aza Dabawəzləv a va ka mbəla a civi za

(Mat 20:17-19; Luk 18:31-34)

³²Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik a vigi á katəf ngiɗ ka tap a liɓlay Zeruzalem. Ndiri maparam a səba ta. Yesu áɗa ma jəka katəf. Ndiri ta zəɗ ngaz tik liɓi tan a dara. Aza ndiri maparam ma səba ta ɗere a pərətigi a kən ma va ka təɗaha a tala tan. Kedirek Yesu dəɓ kaɗ ka ndiri ta zəɗ ngaz tik ma guɓ a tala səray, kpal ta za pana. A ceɗeten a nimin kən ma va ka təɗa a tala tik. 10:32 8:31³³A ngareten: «Hi zlimi, tá nja cah hidi va tokon a liɓlay Zeruzalem. Min tokon ta təɗ a nin za, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ndiri maparam ta nin a va ka kaw kigi ka vəl a liɓ zləra *mangarama madədayigi ta *je Dabawəzləv ɓaw a zləra *maləmigi. Sinigi á va ka zli kita ɗa ka pəm kigi za. A va ka vəl kigi a liɓ zləra *ndiri mangar Yahudiyagi ɗakun. ³⁴Ndiri toku a va ka ra kigi, a va ka tif ki gedeni a kəsəm, a va ka pəm kigi a lakwatay, aza a va ka kpaw kigi ka pay ma zlamba zlambay ka məc za. Ama ta məc za, wan səray, ma makaɗ tik Dabawəzləv a va ka mbəla ka a civi za.» 10:34 15:15-20

Kana hi ca talan hini ka hidi maday kun!

(Mat 20:20-28)

³⁵Kedirek wəri Zebede, Zak ege Zan vigi a zləra Yesu ka caten zləra. Mata yigi za, a ngareten: «Maday, mine may hoh ka ɗiya kini kən wa nja min ta va ka dəkəɓoh toku.» ³⁶Yesu a ngareten acin: «Hi may kata ka ɗiya hini mi?» ³⁷A ngarigi: «Maday, a pic, hoh ta va ka nja ka bay a miseh maday ku, mine may hoh ka ɓaw kini ka nja a jakwar ku mini ka mar lay tete hoh, ma takan á zləra zəm ku za, ma takan á zlaɓay ku za.» ³⁸Yesu a ngareten acin: «Kay na hini wər, hine sənay kən, hin mata dəkəɓu toku kun. Hi va ka mbay ka sa beni wa nja kata ta va ka su vu? Hi va ka vəl talan hini ka məc wa nja kata ta va ka məc vu?» 10:38 Mat 26:39; Mak 14:36; Luk 12:50; 22:42; Zan 18:11³⁹Njoɗ sinigi a ngarigi: «Hayin, ni va ka mbayu.» Yesu a ngareten acin: «Hayin duze, hi va ka sa beni wa nja kata, aza hi va ka məc wa nja kata ta va ka məc. 10:39 Kmy 12:2⁴⁰Yo, gara na hidi ma va ka nja á zləra zəm ɗa za, ɓaw hidi ma va ka nja á zlaɓay ɗa za wər, katá va ka mbat ta səka ɗakun. Dabawəzləv a talan tik á va ka mbat ndiri ma va ka njigi ka lay sin mata ɗiyaten kaɗ.»

⁴¹Ma fəna ndiri ta zəɗ ngaz Yesu ma guɓ mata zlim ta wa toku za, basi nəv a Zak ege Zan. ⁴²Njoɗ Yesu wəla sinigi tem tem tan ka yigi a zləra tik. Mata yigi za, a ngareten acin: «Hin ti sənu, bayigi ta talalay cah a nja ka mari ndirigi a həra piren. Aza ndiri madədayigi a ɗafi miseh maday tan a ndirigi. ⁴³Ama gara na hini wər, hin ndiri ta zəɗ ngaz ɗa, hi njá ka ca talan hini wa nja na bayigi toku kun! Ta ceɗ hini, hidi ma may ka nja ka hidi maday a daba hini, sey sin ka nja ka ma həl kəzəɗ hini. 10:43 9:35; Mat 23:11; Luk 9:48⁴⁴Aza hidi ma may ka nja ka talan a daba hini, sey sin ka gəc talan tik kaɗ a gibe hini kərap wa nja balam. ⁴⁵Gara kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za wər, ta ya a talalay ka nja ka hidi maday, ndirigi ka həli kəzəɗ ɗa ɗakun, kati ya ɓa ka nja ka ma həl kəzəɗ ndirigi, aza ɓaw ka vəl micin ɗa ka bat talan ndirigi pe.» 10:45 Mat 20:28

Yesu ege wələf

(Mat 20:29-34; Luk 18:35-43)

⁴⁶Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti təɗigi ane liɓlay Zeriko. Kedirek sliɗigi a liɓlay toku za ka va tan a gibik. Ndiri pe a lapigi tete sin. Ta vigi toku, hidi maparam wələf, ma nja nja a mazlən katəf, a jəwayay dəkəɓ tik. Wələf toku, zlim tik Bartime, sin kərti Time. ⁴⁷Ti zlimi labar tik a zləra ndirigi zaba, Yesu tane liɓlay Nazaret áɗa ma va toku. Mata zlimi labar tik za, pa’ wəla. A ngar: «Wa Yesu, dehen bay *David, a saf saha ɗa səka!» 10:47 Mat 20:30-31⁴⁸Ndiri ma ɓas ɓas a ndul ta, a ngareten: «Gawla cah, a pek ma ku a watoku!» Ama wələf toku a wilin ɓe ɓe a paray wəla tik səɓ day day, a ngar: «Maday, hoh dehen bay David, a saf saha ɗa səka ta!» ⁴⁹Yesu takana mata zlimi wa toku za, gar kaɗ, a ngareten a ndirigi: «Hi va wəla gawla toku, mata yaha!» Mata vigi za, a ngareten: «A suk nəv, ma yaha. Yesu a wəloh ta.» ⁵⁰Njoɗ wələf toku dəɓ kaɗ ka lukut cəcən tik, zimbir, caw sliɗ va a zləra tik. ⁵¹Mata təɗ a zləra Yesu za, Yesu a ngaren acin: «Hoh gawla cah, ha may kata ka ɗiyoh mi?» A ngaren: «Aw vay ɗa, a zləra ku həra ɗa cah za, kata ka ləma lay.» ⁵²Yesu a ngaren: «Hati ca talan ka kata, hati bit.» Njoɗ həra tik ti zlər acin, a ləma lay kwerek kwerek. Sliɗ a səba Yesu ka vigi a sin. 10:52 Mat 9:22

Va Yesu a liɓlay Zeruzalem

(Mat 21:1-11; Luk 19:28-40; Zan 12:12-19)

¹Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik mbeh ka təɗigi a liɓlay Zeruzalem. Egi a wilin a mazləzla katəf ma mbeh mbeh ta liɓlay Betifaze ɓaw liɓlay Betani ta kəsəm caɗak, zlim tik *Oliv. A nin Yesu mbat ndiri ta zəɗ ngaz tik səray acin ka zlən ta a gibik. ²A ngareten: «Hi sliɗ, hine va a liɓlay ta gibe hini toku. Hin ta təɗ za, hi va ka jan kərti njenw njenw ma kər kər ka gara medikiɗ mangar hidi a tap kese a nin kun, Hine maslu, hine daha a zləra ɗa a wacah. ³Hidi maparam ti neh hini: “Hi masl njenw njenw toku kaɗ kemi?” hine ngaren: “Maday kini á gəru ka tap, aza a va ka cəɓahu njoɗ ta.”» Yesu mata ngareten wa toku za, ndiri toku sliɗ vigi acin.

⁴Va vagi acin, jani kərti njenw njenw toku ma kər kər ka gara medikiɗ wa nja Yesu mata ceɗeten. Mata jan ta za, a masl ta. ⁵Ndiri ta nin ma ləma ta, a neh tegi. A ngareten: «Hi masl kərti njenw njenw toku kaɗ kemi? Hi gər ka həl mi ta sin mi?» ⁶A ngareten: «Maday kini á gəru ka tap ta.» Aza kereten katəf ka masla ta. ⁷Mata masl ta za, ngazl ta ka va a zləra Yesu. Ɓawi lukut ta kəsəm tan, mbuk mbuk a dawən njenw njenw toku. Yesu tap rap nja a dawən tik acin. ⁸Ndiri maparam pe ɓawi lukut tan mbuh mbuh ta a katəf. Aza ndiri həndan bac baci vediɗ a liɓ biz, mbuh mbuh ta a katəf ɗere, Yesu ka va a tala tik wa nja bay ndirigi ka fol ta. 11:8 2Ro 9:13⁹Ndiri tá gibe Yesu ɓaw tá zal za a sleri wəla, a ngarigi: «Hidi ta fol tokon Dabawəzləv ma mar miseh maday. Vay tokon Dabawəzləv mata ker micin gawla ma yaha áka zlim tik cah za fonna. 11:9 Dir 118:26¹⁰Mata ɗiya menekin tik a tala hayək cah, sin ta va ka maru. Kay a va ka həl bay wa nja doku tokon bay *David mata mar lay kamatakan. Hidi ta fol tokon Dabawəzləv ta wəzləv!» 11:10 Dir 148:1; Mat 20:30-31

¹¹Va va kedirek Yesu ti təɗ a Zeruzalem. Mata təɗ za, tuh a *je Dabawəzləv, a saf kən ta nin kərap, ndirigi ta ɗiya ta. Ta safu wa nja ngatoku, kedirek pic ti tukay tik kaɗ ba. Sin sliɗ va tik acin a liɓlay Betani tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ma guɓ a tala səray.

Yesu ege sikiɗ

(Mat 21:18-19)

¹²Ka gbəma tik Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik yigi a liɓlay Betani za ka cəɓa a liɓlay Zeruzalem. Metis a ngacen a Yesu acin. ¹³Sin ləma sikiɗ ma hir hir gədək á gibe tik za. Va va mbeh ka saf tik, ácah ka ndapay ma na na tik. Mata va za, kəɗan kəɗan, a jan mambambu ko takan a nin kun, sey vediɗ tik ma gidiv gidiv á gindik, ngam a sla ka təra mbu tik kese kun. 11:13 Luk 13:6¹⁴Mata ləma wa toku za, a ngaren: «Hoh sikiɗ cah ta ngaroh, nep ha mbu baba ndirigi ka ndap ta ɗakun ko a pu!» Mata ngar wa nja ngatoku, ndiri ta zəɗ ngaz tik ti zlim ta ɗere.

Yesu ane je Dabawəzləv

(Mat 21:12-17; Luk 19:45-48; Zan 2:13-22)

¹⁵Kedirek Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti təɗigi ane liɓlay Zeruzalem. Yesu tuh a *je Dabawəzləv, va jan ndiri ma beri kən a nin, tete ndiri ma səkəmi kən titoku ka vəlen a Dabawəzləv. Mata ləma ta za, a wəteten gam kərap a lakwat. Ɓaw tabəl na ndiri ma zlambaɗi dala lap a lay nja na ndiri ma beri ɓaram, gwaɗ gwaɗ kərap kaɗ. ¹⁶Aza a ker ko hidi takan ka zlan a kən filiw tik á je Dabawəzləv toku za ɗakun. ¹⁷Aza acin tar ka ceɗeten labar a ndiri ta nin, a ngareten: «Dabawəzləv a ngar a liɓ deftere tik: “Je ɗa aɗa jik, ndiri ta tala hayək kərap ta va ka voh kigi a nin.” Ama na hini, hin ti mbaɗay kən hini ka je ɓoh mahəligi.» 11:17 Esa 56:7; Jer 7:11

¹⁸Madəday *mangarama ta je Dabawəzləv tete *maləmigi mata zlimi labar Yesu za, a gəri katəf ka lekw micin tik za, ngam ndirigi ti yəki labar tik ninek ninek day ka na tan. A pərətigi acin a tala zlim tik a va ka gi gbam lay. 11:18 12:12; 14:1-2

¹⁹Pic mata tuk kaɗ, Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik sliɗ va tan a liɓlay Zeruzalem toku za.

Labar a tala dəkəɓ kən a zləra Dabawəzləv

(Mat 21:20-22)

²⁰Gbəma cekw cekw Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik a vigi a mazləzla katəf ngiɗ. Ta vigi, ləmi sikiɗ takana ti kwal huyok á gar. ²¹Njoɗ talan Piyer ti ɗasl ka gedeni Yesu. A ngaren: «Maday, a ləmay na, sikiɗ hoh mata pisek cah ti kwal huyok.» ²²Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik acin: «Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, hin ti zer nəv hini yac a Dabawəzləv kaɗ wər, ²³aza hin ti ngaren a caɗak cah: “A sliɗ a watoku za, ma va gom a liɓ yəm,” a va ka sliɗ ka va səɓ. Hin ta nja ka dəkəɓ Dabawəzləv, nəv hini ta njá ka nja səray səray kun, sey hine ca talan ka kən hin ta va ka dəkəɓu, a va ka ɗiya səɓ. Aza a va ka ɗiya duze wa nja dəkəɓ hini. 11:23 Mat 17:20; Luk 17:6²⁴A tala ngatoku ta ngar hini, hin ta nja ka dəkəɓ kən a zləra Dabawəzləv, hine ca talan ka kən tik, hin mata dəkəɓ toku hakana a liɓ zləra hini, aza Dabawəzləv a va ka vəl hini kən tik duze.» 11:24 Mat 7:7; Luk 11:9

²⁵«Yo ta ceɗ hini, hoh ta va ka voh Dabawəzləv, talan ku ti ɗasl ka colo hoh mata basen nəv, ma va zerenu ma ngav ngav tik kaɗ kay. Hati zerenu kaɗ ba wər, Cehw ta wəzləv a va ka zer ma ngav ngav ku kaɗ ɗere. Ka dawən tik ma vohay Dabawəzləv ku acin. 11:25 Mat 7:1; Luk 6:37 [²⁶Ha zer ma ngav ngav coloh kaɗ kun wər, Cehw ta wəzləv a va ka zer ma ngav ngav ku kaɗ kun ɗere.»]

Nayi ma zləna Yesu yi?

(Mat 21:23-27; Luk 20:1-8)

²⁷Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti cəɓigi ka va a liɓlay Zeruzalem. Mata təɗigi za, Yesu va tuh a *je Dabawəzləv. A təlan a nin. Kedirek madəday *mangaramagi ta je Dabawəzləv, *maləmigi ɓaw gəbataligi yahigi a zləra tik. ²⁸A ngareten: «Nayi ma vəloh katəf ka ɗiya kən ngatitoku yi? Aza nayi ma zlənoh yi?» ²⁹Yesu a ngareten: «Yo tá nja cah kata ɗere, ta va ka neh hini a tala kən takan. Hin ti cek ka kap wa nja ta va ka neh hini wər, kata ɗere ta va ka ceɗ hini hidi ma vəl ka katəf ka ɗiya kəni toku. ³⁰Yo, ta neh hini acin: Nayi ma zləna Zan ka ɗiya *batisma yi? Dabawəzləv vu? Ndirigi vu? Hi ceɗ ka hidi tik.» ³¹Sinigi tar ka ləwigi kəsəm kəsəm acin. A ngarigi: «Yaw tátoku min tokon ti ngar: “Dabawəzləv á zlənaha” wər, a va ka ngar tokon: “Yaw, mata nja wa nja ngatoku, hi yək ma Zan kwayi?” ³²Aza ɗere min tokon ti ngar: “Ndirigi á zləna ta” wər, ásəɗ.» (A pərətigi a ndirigi ta va ka ɓaseten a talan, ngam ndiri kərap a ngarigi, Zan wər, *makatəf Dabawəzləv duze.) 11:32 Mat 14:5³³Cek tik mata pələk talan tan za, a ngarigi acin: «Mi sənay kini hidi ma zləna ɗakun, Maday.» Yesu a ngareten: «Yo ninek, kata ɗere ta ceɗ hini hidi ma vəl ka katəf ka ɗiya kəni toku kun.»

Ma ma ngaɓ ngaɓ a tala ndiri ma puwi pay mambambu

(Mat 21:33-46; Luk 20:9-19)

¹Yesu a ceɗ ma ma ngaɓ ngaɓ a madəday *mangarama ta *je Dabawəzləv, a *maləmigi ɓaw a gəbataligi. A ngareten: «Hidi maparam ɗaha, ngəɓ ngəɓ pay ma nja ka mbuwigi ka ham a liɓ biz tik. Mata ngəɓ za, cak cak mgbaw kaɗ a gedikiɗ, aza la la wili kpəm a nin, ta mbu za, ka ɗic ma na na tik a nin nin. Aza la la je gəba a nin ɗere ka pu pay titoku. Mata way kəzəɗ tik kərap za, ɓaw vəl a zləra ndiri maparam ka pu ta acin. Gara sin takana wər, sliɗ va tik ka ɗa muluk acin. 12:1 Esa 5:1-2

²«Pic dəm mambambu tik mata sla za, nji pay takana zlən hidi ma həl kəzəɗ tik a zləra ndiri ma puwi payi toku ka mbateten ma na na tik səka. ³Gawla toku mata təɗ za, ndiri ma puwi pay titoku njap kaw ta, ləv ləveten pəm, gam ta ka va ita zləra ánimin. ⁴Hidi nji pay toku zlən hidi ma həl kəzəɗ tik maparam. Mata təɗ za, njap kaw ta ɗere, kpet kpeteten pəm, kpesl kpesleten dirni. ⁵Nji pay toku zlən hidi maparam a nimin. Mata va za, njap kaw ta, gara na tik wər, pəm pəm ta filen za. Aza nji pay toku zlən ndiri ma həli kəzəɗ tik maparamigi pe, aza ndiri ma puwi pay toku ti ɗiyaten beni wa nja mata ɗiyaten a ci ci tegi. A nja ka pəmi ndiri maparamigi pəm pəm ker, aza ndiri maparamigi a nja ka pəm ta filen za. ⁶Nji pay toku mata zlən ndiri ma həli kəzəɗ tegi kərap za, sey fəna zlim kərti tik ma həna həna á gindik. Dəɓ kaɗ ka zlim kərti tik toku, zlən acin ka zal zal hidi. A ngar wər: “Ta ləmi kərti ɗa cah za, a va ka zlimi ma tik.” Kərti tik toku sliɗ va. 12:6 1:11⁷Ndiri ma puwi pay takana mata ləmi kərti tik toku za, a yaha, a ngarigi kəsəm kəsəm: “Ndah, hidi ma va ka pas payigi cah ti ya acin. Nima tokon ka kaw kon ka pəm za, hidi ka mar tokon pay mambambu toku acin.” ⁸Njoɗ vagi njap kawi kərti toku, pəm ta za, ɓaw ngazl ta á dawən gedikiɗ za.»

⁹Yesu mata way ka ceɗ ma ma ngaɓ ngaɓ toku za, a ngareten a ndiri ma ɓas ɓas acin: «Tátoku na hini, hin ta ɓənu wər, hidi nji pay toku, ta ya za, a va ka həleten mi a ndiri ma puwi pay toku acin? Ta ceɗ hini, gara sin ta ya za wər, a va ka pəm ndiri ma puwi payi toku za ɗere, aza a va ka ɓaw pay tik ka vəleten a liɓ zləra ndiri maparam ka pu ta.

¹⁰«Yo, hin ti janga labar Dabawəzləv a liɓ deftere tik kun vu? Labar tik a ngar:

“Gugun, ndiri ma ndeɓi beden mata ficik ta toku,

Dabawəzləv ti mbatu ka gugun menekin nja sembe. 12:10 Dir 118:22-23

¹¹Ngatoku aɗa kəzəɗ, Dabawəzləv mata ɗiyu.

Aza a həra tokon, kən tik ti nja ka ɓan ɓan kən.”»

¹²Ndiri madəday ta daba *ndiri Yahudiyagi mata zlimi labar toku za, ti sən ta, Yesu a ceɗ ma ma ngaɓ ngaɓ titoku a tala tan. A tala ngatoku acin a gəri katəf ka kaw Yesu za, ama a pərətigi a ndiri ma ɓas ɓas. Keri Yesu kaɗ, sliɗ tá va tan acin. 12:12 11:18

Hi vəlenu jomorgol a masara, aza hine vəlenu na Dabawəzləv ɗere!

(Mat 22:15-22; Luk 20:20-26)

¹³Pic takan madəday Yahudiyagi zləni ndiri *Farisagi tete ndiri bay *Herod ka vigi a zləra Yesu ka neh ta ka səni zal ma tik, ko a va ka ngar kemi wər. ¹⁴Mata təɗigi a zləra Yesu za, a ngareten: «Maday, min ti sənu, na ku ha mban ma ɗakun, aza ha nja ka jəkwaneten kən a ndirigi a katəf tik. Ha nja ka ceɗeten ka nji nja menekin wa nja Dabawəzləv ta may. Na ku, ha pərət a ma ndirigi ta nja ka ɓən ta ɗakun, aza ko hidi tik mata njay tik wa siki, ha ca həra ku a nin kun. Yaw Maday, tá nja cah ma ceɗ kini ɓən ku səka, gara mazuko Dabawəzləv ta ngar wər, ninek mini ka yaɓen jomorgol a masara *Roma ma mar lay kərap vu, ninek kun vu?»

¹⁵Njoɗ Yesu ti sən nəv tan zaba, a gər ta ka səni zal ma tik. A ngareten acin: «Hi gər ka sən zal ma ɗa acin kemi? Hi da ka dala takan a wacah, kata ka hizlu.» ¹⁶Ɓaw da ta. Yesu a ngareten acin: «Həra nayi ege zlim nayi ta ka dala cah?» A ngarigi: «Na masara Roma ma mar lay kərap.» ¹⁷Yesu a ngareten: «Yawa ninek, mata nja wa nja ngatoku, hi yaɓenu jomorgol a masara Roma wa nja mata ngar, aza hine vəlenu na Dabawəzləv wa nja mata ngar ɗere.» Mata zlim ta wa nja ngatoku za, a ngarigi: «Kay gawla cah a sən cek ma kwet kun va!» 12:17 Rom 13:7

Ndiri ma məc məc a va ka mbəlahigi a civi za

(Mat 22:23-33; Luk 20:27-40)

¹⁸Pic takan ndiri *Sadukigi maparam ti yigi a zləra Yesu. Sadukigi toku a nja ka ngarigi, ndiri ma məc məc a va ka mbəlahigi a civi za ɗakun ta. Mata yahigi za, a nehi Yesu ka sən zal ma tik, a ngareten: 12:18 Luk 20:27¹⁹«Maday, *Moyiz ti lalaɓ mazuko tik mini ka ɗiyu. Ti ngar: “A picah hidi ti ngazl wərti, aza məc ti həlen manja ker wərigi á zal, gelemin mata mən wərti tik toku ka jan ka mbu wərigi a dangaz gelemin ma məcay tik za toku ta.” 12:19 Deu 25:5-6; Gen 38:8²⁰Yo Maday, kamatakan hidi maparam ɗaha tete geleminigi ma kərta kərtapagi cesireɗ. Tizi ngazl wərti, məcay tik manja jan kərti. ²¹Zərmba mən wərti toku, məcay tik manja jan kərti ɗere. Aza Təmbaya ɗere wa sin. ²²Aza ma fəna tegi kərap wa sin. Mata məcigi kərap za, məc həlen a wərti toku ɗere. ²³Yo, mata nja wa nja ngatoku acin Maday, a pic ndiri ma məc məc ta va ka mbəlahigi a civi za, wərti toku acin a va ka nja ka wərti nayi? Ngam ndiri toku cesireɗ tan ti ngazl ta.» ²⁴Yesu a ngareten: «Ta ceɗ hini, ɓən hini gəc ka sən pala madaba kən, hin mata ngar toku. Na hini, hi sən labar ta liɓ deftere Dabawəzləv kun, aza hi sən sembe Dabawəzləv kun ɗere, mátá kpas talan hini. ²⁵Hi zlimi, ta ceɗ hini, a pic ndiri ma məc məc ta va ka mbəlahigi a civi za, wapah a va ka ngazli wərti baba kun, aza wərtigi ɗere a va ka vigi a zəɗ wapah ɗakun. A va ka njigi səɓ wa nja *mazlən Dabawəzləv gi ta wəzləv. ²⁶Yo, gara ndiri ma məc məc ma va ka mbəlahigi a civi za toku, hi janga labar a tala pay gedikiɗ, Moyiz mata lalaɓu a liɓ deftere Dabawəzləv kun vu? Dabawəzləv a ngaren a Moyiz á liɓ da gedikiɗ toku za: “Kata aɗa Dabawəzləv *Abəraham, *Izak, ɓaw *Zakob.” 12:26 Exo 3:2, 6²⁷A nja na ngar, a həra Dabawəzləv wər doku tokonigi ma məcigi za kamatakan, tá nja cah egi a vere. Ngam gara Dabawəzləv wər, na ndiri ma məc məc səka ɗakun, Dabawəzləv na ndiri ta vere. Yo aza acin, hin ti ɓən ndiri ma məc məc a va ka mbəlahigi a civi za ɗakun wər, ngatoku duze kun.»

Mazuko Dabawəzləv meze maday

(Mat 22:34-40; Luk 10:25-28)

²⁸*Maləm maparam a daba ndiri toku a zlimi gaɓəz tan. Ɓaw həra ca ka Yesu, ngam ti cek ma *Sadukigi toku ninek ninek. Sin sliɗ va a zləra Yesu acin ka nehu. A ngaren: «Wa Maday, mazuko Dabawəzləv meze maday ta daba mazukogi kərap aɗa siki?» ²⁹Yesu a ngaren: «Ndah mazuko tik meze maday: “Hin *ndiri Isirayilagi, hi zlimi tá nja cah. Vay tokon aɗa Dabawəzləv, sin á gindik, maparam ɗa ɗakun. 12:29 Deu 6:4-5³⁰Ma may Cehw Dabawəzləv a nəv ku ma takan, a ndukun talan ku kərap, a sembe ku kərap, aza ma vəl talan ku a zləra tik.” ³¹Ndah ma səray mazuko tik meze maday: “Ma may coloh wa nja hoh ta may talan ku.” Mazuko maday maparam ma bat ma səray cicah ɗa ɗakun.» 12:31 Lev 19:18; Mat 22:39³²Maləm takana toku a ngaren a Yesu acin: «Yawa Maday ɗa. Labar ma ceɗu toku kap kap duze. Vay tokon aɗa Dabawəzləv, sey sin á gindik, maparam ɗa ɗakun. 12:32 Luk 20:39³³Mata nja wa nja ngatoku acin, sey hidi ka may Dabawəzləv a nəv tik ma takan, a ndukun talan tik kərap, a sembe tik kərap, aza mata may celen wa nja sin ta may talan tik. Səwan hidi ka kaw mazukogi toku a zləra səsəray á tala ka faten kən soson a Dabawəzləv ɓaw ka vəlen kən pana pana.» 12:33 1Sa 15:22; Osé 6:6³⁴Yesu mata zlimi wa toku za, a ngaren acin: «Yawa, hati ceku a ndukun talan menekin. Fəna daya kun, hoh mbeh ka vəl talan ku a Dabawəzləv ka maroh.»

Ka dawən tik ko nayi a pərət acin ka neh Yesu a tala kən maparam. 12:34 Mat 22:46; Luk 20:40

Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka mbat ka nja ka hidi maday aɗa Kərti Dabawəzləv

(Mat 22:41-46; Luk 20:41-44)

³⁵Yesu a ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi a *je Dabawəzləv. A ngareten acin: «*Maləmigi a nja ka ngarigi, Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka nja ka hidi maday, aɗa dehen bay *David wər kemi? 12:35 Mat 20:30-31³⁶Ko bay David a tala tik má ti ngar a tala Kiristu toku áka *Miɗ Dabawəzləv za:

“Dabawəzləv ti ngaren a Maday ɗa:

A njay ku á zləra zəm ɗa za, mini ka mar lay a hoh,

kúlá ka pic ta va ka vəloh calambəlay kugi a zləra,

hoh ka bəreten ngaz ka wəla.” 12:36 Mat 22:44

³⁷«Hi ləma, bay David a tala tik má ti wəla Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa toku, “Maday ɗa”. Yaw aza acin ka nja ka dehen toku wər, a nja a nja siki?»

Hi kaw talan hini a maləmigi!

(Mat 23:1-36; Luk 20:45-47)

Ndiri ma ɓas ɓas pe, nəv tan ɗewerakun ka zlimi labar Yesu ta nja ka ceɗu. ³⁸Yesu a ngareten a ndiri toku acin: «Hi kaw talan hini ninek ninek a *maləmigi. A nja ka may ka təlanigi a lukut madəday vet hayək ka ɗafi talan tan a sin. Ka lay ɓas tan a nja ka may ta ndiri ka dəɓigi gbərəw kaɗ ka fəɗ ta wa nja hidi maday. 12:38 Luk 11:43³⁹Ane *je janga Yahudiyagi a nja ka gəri lay nja ma kpam ka njigi rip a nin, ndirigi ka ləma ta. Aza ndirigi ta nja ka wəla ta ka zəm wili dara, a nja ka gəri kula lay nja menekin ka njigi a nin ka ci talan tan ka ndiri madəday. ⁴⁰A nja ka vohi Dabawəzləv, voh voh zlan a dawən, ndirigi ka ca ta ka kula ndiri menekin. Azama a nja ka kəɓi wərtigi ta mazləzlalay ka jan ka yək kən ta zləra tan kərap za. Ta ceɗ hini, ndiri titoku, ta sla za kita tan, kuhu tik a va ka nja pok á zlimi.»

Wərti tane mazləzlalay a vəlen kən a Dabawəzləv

(Luk 21:1-4)

⁴¹Yesu ma nja nja a jakwar lay sek dala ane *je Dabawəzləv. A ləma ndiri pe a seki dala a nin ka vəlen a Dabawəzləv. Bəbayigi pe a vəli dala pe pe, zlan a dawən. 12:41 2Ro 12:10⁴²Kedirek nja motokon wərti ta mazləzlalay ti yaha, ɓaw dala suloy səray, sek a nin ɗere. ⁴³Yesu mata ləma za, wəla ndiri ta zəɗ ngaz tik acin, a ngareten: «Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, nja motokon wərti toku ti vəlen dala a Dabawəzləv day ka na ndiri kərap ma vəl ta pe pe toku. ⁴⁴A tala mi, motokon wərti toku wər, ti ɓaw kən kərap mata maru, aza ti vəlen a Dabawəzləv. Ko kən kedirek a fəna a zləra tik baba kun, sin pəm talan ka debin acin. Gara bəbayigi wər, a vəli dala mangar motokon na nda a sin ɗa ɗakun.» 12:44 2Ko 8:12

Beni pana pana ma va ka təɗaha a zakay kama talalay ka way

(Mat 24:1-14; Luk 21:5-19)

¹Yesu mata ya a *je Dabawəzləv za, hidi takan ta daba ndiri ta zəɗ ngaz tik a ngaren: «Maday, a ləma je Dabawəzləv menekin cah. A ndən ta a kula gugun menekin.» ²Yesu a ngaren: «Duze, jik toku ɗewerakun. Yo, ta ceɗ hini, pic takan jik toku a va ka pas holol kaɗ. Gugun mata cəba ta mesl mesl titoku, ma va ka fəna a tala celen ɗa ɗakun.» 13:2 Luk 19:44

³Nəp kedirek Yesu va njay tik a tala caɗak *Oliv, je Dabawəzləv á gibe za. Piyer, Zak, Zan ɓaw Andire yigi á gindik a zləra tik. A ngareten: ⁴«Wa Maday, kən titoku a va ka təɗaha a pu? Kən ma va ka ɗaf kini je Dabawəzləv cah a va ka pas toku kən mi? A ceɗ kini səka.» ⁵Yesu a ngareten acin: «Hi mar talan hini ninek ninek, kana ndiri maparam a kəɓ hini. ⁶Ngam ta ceɗ hini, ndiri maparam pe a va ka yahigi a zlim ɗa ka mbaɗi talan tan ka kata, ko nayi ka ngar: “Kata aɗa Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka mbat ka nja ka hidi maday ta.” Wa toku a va ka kəɓi ndirigi pe, aza ndiri ɗere a va ka yəki ma tan. ⁷Yo, hin ta va ka zlimi kəz ləm mbeh a liɓlay hini, ɓaw hin ta va ka zlimi labar ləm ta liɓlay ma gədək ɗere, hi njá ka pərət kun. Ngam ko ɗiya wa siki, sey kəni toku ka ɗiya a zakay. Ama ta ceɗ hini, ko kəni toku ta ɗiya wa toku za, talalay a va ka way kese njoɗ kun. ⁸Ndiri ta liɓlay maparam a va ka ləmigi tete ndiri ta liɓlay maparam. Bay maparam a va ka tak liɓlay cala bay tik. Mamən hayək a va ka kəz gingiɓ gingiɓ a liɓlay pana pana, aza metis a va ka həl kahay kahay ɗere. Yo, kəni toku aɗa ci beni ma va ka yaha a zakay di talalay ka way wa nja wərti ma va demegiɗ ka mbu. 13:8 2Ch 15:6; Esa 19:2^9-10Yo, ta ceɗ hini, ko kən pana pana ta va ka ɗiya wa nja ngatoku wər, talalay a va ka way kese kun, sey ndiri ka ceɗi Nawər Menekin a ndiri ta ka səban pana pana kərap gbam talalay a zakay, kama talalay ka way acin. Gara na hini ndiri ɗa wər, hine kaw talan hini ninek ninek. Ndiri maparam a va ka kaw hini ka tep a gibe ma ɓasi kita a tala hin ta səba katəf ɗa. A va ka pəm hini ɗere a je janga Yahudiyagi. Aza a va ka tep hini a gibe masara ma mari lay ɓaw a gibe bayigi ka ɓas hini kita. Yo ta ceɗ hini, hin ta va ka nja a liɓ zləra ndiri madəday titoku, hi va ka jan katəf acin ka ceɗeten kpay kpay kaɗ, hine səba katəf ɗa. 13:9-10 Mat 10:17-22; Zan 16:1-4¹¹Ndirigi ta va ka kaw hini ka tep a gibe ma ɓasi kita wa toku, hi njá ka ɓən pele pele a tala labar, hin ta va ka ceɗeten kun. Hin ta təɗ a gibe tan za, labar hin ta va ka ceɗeten, a va ka yaha áka ɓən hini za ɗakun, *Miɗ Dabawəzləv á va ka peɗ hini a liɓ liɓi. 13:11 Luk 12:11-12

¹²«Ta ceɗ hini, ndiri maparam a va ka ɓawi gelemin tan ma səbi katəf ɗa ka vəl a liɓ zləra ndiri maparam ka pəm ta za. Cin wərigi a va ka ɗiya ta wa sin ɗere tete wəri tan ma səbi katəf ɗa. Wərigi ɗere a va ka basi nəv a cine tan ɓaw a mamən tan ma səbi katəf ɗa. A va ka ɓaw ta ka vəl a liɓ zləra ndiri maparam ka pəm ta za ɗere. 13:12 Mic 7:6; Mat 10:35; Luk 12:52-53¹³Kati sənu, ndiri kərap a va ka feh hini a tala hin ta səba katəf ɗa. Ama ta ceɗ hini, hidi ma va ka ɓərəs kaɗ a liɓ beni toku, təɗ ka way way tik, Dabawəzləv a va ka bitu za.» 13:13 Zan 15:21; Kzl 13:10

Beni maday ma va ka təɗaha a tala ndirigi

(Mat 24:15-28; Luk 21:20-24)

¹⁴Yesu a ngareten a nimin: «Ta ceɗ hini, hi va ka ləma kən ma ngav ngav maparam, ndirigi ta nja ka wəla ta kən ma ngav ngav ma vərən. Hi va ka ləmu ma gar gar a *je Dabawəzləv ka lay mangar a ngəm ka nja a nin kun. (Ko nayi ma janga labar toku, mata ɓənu a tala tik ka zlimi ninek ninek.) Yo, a pic kən tik ta va ka təɗaha, ndiri ta liɓlay Yahudiya mata si tan a caɗak ka bit micin tan. 13:14 Dan 9:27¹⁵Hidi ma nja nja ka lay ɓat tik, ta njá ka ɓənu ka jem ida ka gas kən tik kun. Mata si tik səɓ ka bit micin tik! 13:15 Luk 17:31¹⁶Ko hidi ma biz a donu, ta njá ka ɓənu ka cəɓ ita ka ɓaw lukut tik kun. Mata si tik səɓ! ¹⁷Ta ceɗ hini, a pic tik, wərtigi ma vi liɓi tete mawarigi, a va ka kemehigi kahay kahay lay si. ¹⁸Yo, ta ngar hini, hi dəkəɓ Dabawəzləv, pic si hini, hin ta va ka si toku ka nja manja sla ka təra cəcən. ¹⁹A pic tik beni tik a va ka nja kuhu tik á zlimi. Beni tik a va ka nja day ka beni, hidi mata su daka Dabawəzləv mata tar talalay təɗ a picah, aza ko a pu beni ma va ka sla a sin ɗa ɗakun ɗere. 13:19 Dan 12:1; Kzl 7:14²⁰Ama Dabawəzləv ti gac wan beni tik toku kaɗ ba a tala ndiri, sin mata mbat ta ka nja ka ndiri tik. Ta nja takana a gac wan beni toku kaɗ kun wər, hidi ma va ka bit ɗa ɗakun.

²¹«Yo, ta ceɗ hini, a pic tik, hidi maparam ti ngar hini: “Ndah, Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka nja ka hidi maday tawana cah,” akun “ndah, tawana ngiɗ ta!” hi njá ka yək ma tik kun. 13:21 Luk 17:23-24²²A tala mi, ndiri ma nja ka ci talan tan wa nja kiristugi ɓaw makatəfigi ma mbani ma a va ka pizlahigi a pic tik. A va ka ɗiyi ɓan ɓan kən pana pana ka kəɓ ndirigi. Ti jani katəf wər, ko ndiri, Dabawəzləv mata mbat ta ka nja ka ndiri tik, a va ka mbəlam ta ka kəɓ ta ɗere. 13:22 Mat 24:24²³Yo, tá nja cah kati bət hini yəm a zlimi kaɗ ba, kama hini ka sənu acin wa nja kəni toku ta va ka təɗahigi. Hine kaw talan hini ninek ninek acin.»

Cəɓa hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za

(Mat 24:29-31; Luk 21:25-28)

²⁴Yesu a ngareten a nimin: «Ndirigi ta si beni wa nja ngatoku za, pic a va ka gbirzliliɓey tik kaɗ. Təra ɗere a va ka zlaw baba kun. 13:24 Mat 24:29²⁵Aza kən kərap ta wəzləv nja sembe ma kawi kən ta nin a va ka kəzigi. Gəmzlagi a va ka yaɓahigi ka ya kaɗ. ²⁶Aza acin ndirigi a va ka ləma kigi, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ta yaha á liɓ gazlavay kaɗ. Ta va ka yaha a sembe ɓaw a miseh maday. 13:26 Mat 24:30²⁷Njoɗ ta va ka zlən mazlən ɗagi ka ɓasi ndiri kata mata mbat ta ka madabalay ka madabalay foɗ tik.»

Talalay a va ka way mevilizim

(Mat 24:32-44; Luk 21:29-33)

²⁸Yesu a ngareten a nimin: «Hi zlimi, ta va ka ceɗ hini ma ma ngaɓ ngaɓ maparam a tala sikiɗ, hini ka jəkwan kən a nin. Hin ti ləma sikiɗ ti yaɓ, aza a tar ka ca yəwən vediɗ wər, hi nja ka ngar: “Yəm van mbeh” ata ɗakun vu? ²⁹Yo, wa sin ɗere, hin ta va ka ləma kən kərap, kata mata ceɗ hini titoku, a ɗiya wər, hi va ka sənu á nin za, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, kati kəməs kəsəm ɗa kaɗ ba ka cəɓaha acin. ³⁰Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, ndiri ta picah a va ka ləmi kən titoku kərap a zakay a həra tan di ka məcigi. 13:30 Mat 16:28³¹Wəzləv ege hayək a va ka lekwigi, ama gara labar ɗa wər, a va ka lekw səka ɗakun. A va ka nja ko a pu. ³²Yo, ta ceɗ hini, ko hidi takan ma sən pic ɓaw ler kəni toku ta va ka ɗiya, ɗa ɗakun. Ko *mazlən Dabawəzləv gi ta wəzləv, ko kata Kərti Dabawəzləv a talan ɗa, ma sən tik ɗa ɗakun. Sey Vay Dabawəzləv á gindik áɗa ma sən tik. 13:32 Kmy 1:7³³Yo, mata nja wa nja ngatoku acin, hi njá ka zlay talan kaɗ kun, hine nja a vere ka pu ka, ngam hi sənay pic kata ta va ka cəɓaha ɗakun. 13:33 Mat 24:42³⁴Yo, ta ceɗ hini, cəɓ ɗa a va ka nja wa nja hidi maparam ma gər ka va muluk. Mata va ka sliɗ ka va tik, wəla ndiri ma həl kəzəɗ tegi, ɓaw kəzəɗ, vəleten ka zləra ka zləra. Aza a ngaren a ma pu medikiɗ ɗere: “Na ku, ma nja a vere ka pu ya ɗa.” Mata ceɗeten wa toku za, sliɗ va tik a muluk acin. 13:34 Mat 25:14-15; Luk 19:12-13³⁵Yo, kata ɗere, ta ngar hini: Hine nja a vere, hine pu ka, ngam kata wa nja hidi ma ɗa muluk toku, hi va ka sənay pic cəɓa ɗa ɗakun. Ko ta va ka cəɓaha sukuh sukuh vu? Ko a daba daba vuɗu vu? Ko gamndak ca wəla vu? Ko gbəma cekw cekw vu? Ásəɗ. ³⁶Ta ceɗ hini, hi pu ka. Gara kata wər, ta va ka yaha mevilizim, kana ta jan hini, hine zlayay talan hini kun. ³⁷Kən kata mata ceɗ hini toku, ta ceɗen a hini á gindik kun. Ta ceɗeten a ndiri kərap ɗere: Hine nja a vere, hine pu ka.»

Ndiri madəday a cəbi ma tan kaɗ ka pəm Yesu za

(Mat 26:1-5; Luk 22:1-2; Zan 11:45-53)

¹A fəna wan səray *dara Pasəka ɓaw dara ndiri ma nja ka hami biret manja bas ka ɗiya. Mandala tik madəday *mangaramagi ta *je Dabawəzləv tete *maləmigi a gəri katəf ka kawi Yesu á ɓoh ka pəm za. 14:1 11:18²Mata ɓənigi, ɓən ɓən za, a ngarigi: «Kay, səwan hidi ta njá ka kaw tokon ka dara toku kun, akun ndirigi a va ka ɓas tokon a talan.»

Wərti ma seken urdi a Yesu á talan kaɗ

(Mat 26:6-13; Zan 12:1-8)

³Yesu ane liɓlay Betani, ida hidi maparam, zlim tik Simon. Gawla toku kwala kwala kamatakan. Ma nja njagi, a zəmi wili ege Yesu. Kedirek wərti maparam ti tuh a jik toku a urdi a kəfa tik. Zlim urdi toku *nar, aza a gaɓ á gaɓ kun. Va a zləra Yesu, ɓaw urdi toku zlər za, seken a Yesu á talan kaɗ ka hənu. 14:3 Luk 7:37-38⁴Ndiri maparam mata ləma ta za, ti basi nəv, a ngarigi kəsəm kəsəm: «Kay, a ngav urdi tik za kemi? ⁵Ta nja takana a va ka ngav urdi toku za ɗakun, səwan hidi ber tokon za ka jan dala gabal bələk makaɗ a nin ka zleɓeten a nja motokonigi ɗakun vu?» A nduli wərti toku. ⁶Yesu mata zlimi za, a ngareten acin: «Hi njá ka dangar wərti toku kun, hi keru kaɗ. Sin ti ɗiya ka kula kən menekin. ⁷Na hini, hi va ka dudos tete nja motokonigi ka vəleten kən ko a pu. Aza hin ti may ka ɗiyaten menekin wər, hi va ka ɗiyaten səɓ. Gara na ɗa wər, hidi a va ka dudos tokon tete hini pic pe baba kun. ⁸Wərti toku ti ɗiya ka kula kən menekin a sembe tik kərap kərap. Mata sek ka urdi a kəsəm toku, kata ka va civi a sin. ⁹Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, ka lay ka lay a talalay kərap, ndirigi ta va ka ceɗi Nawər Menekin, a va ka nəfi kəzəɗ wərti cah mata ɗiya ka, aza zlim tik a va ka gi gbam talalay.»

Ter dabaray na pəm Yesu za

(Mat 26:14-16; Luk 22:3-6)

¹⁰Kedirek hidi takan ta daba ndiri ma guɓ a tala səray ta zəɗ ngaz Yesu, zlim tik Yahuda Isikariyot, sliɗ va a zləra *mangarama madədayigi ta *je Dabawəzləv. A ngareten: «Ta va ka ɗaf hini zləra ka Yesu, hini ka kawu za.» ¹¹Mata zlim ta za, nəv tan ɗewerakun. A ngareten: «Ninek, na kini, ni va ka vəloh dala ka mazlən ku.» Yahuda acin a məmar pic tik ta va ka sla kap ka ɗaf zləra ka Yesu ka kaw ta za.

Zəm Wili dara Pasəka

(Mat 26:17-30; Luk 22:7-23; Zan 13:21-30; 1Ko 11:23-25)

¹²Tá nja cah ci pic na dara ndiri ma nja ka hami biret manja bas ti sla acin. A pic tik toku ndirigi a nja ka fati kərti tumuk na *dara Pasəka. Njoɗ *ndiri ta zəɗ ngaz Yesu vagi a zləra Yesu, a ngareten: «Wa Maday, ha may mini ka va ka toh wili na dara Pasəka a ki?» 14:12 Exo 12:1-1414:12 Exo 12:15-20¹³Yesu mata zlimi za, mbat ndiri səray ta zəɗ ngaz tik ka zlən ta a liɓlay Zeruzalem acin. A ngareten: «Hi va a liɓlay tá gibik toku. Hin ta təɗ za, hi va ka jan hidi a səla yəm a talan, a va katəf ngiɗ. Hine səbu səba səba ¹⁴təɗ ida, aza hine ngaren a njijik toku acin: “Maday kini á zlən kini a zləra ku ka ngaroh wisike: Jik, min ta va ka zəm wili dara Pasəka tete ndiri ta zəɗ ngaz ɗa a ki ta.” ¹⁵Hin ta ngaren wa toku za, gawla toku a va ka ɗaf hini jik maday, nja lay nja ta nin tete kənigi ma kəməs kəməs ta nin ninek ninek. Ka jik toku acin hi va ka ta wili na dara tokon acin.» ¹⁶Ndiri ma səray titoku mata zlim ta za, sliɗ vigi acin a liɓlay toku. Mata vigi za, jani kən kərap kap kap wa nja Yesu mata ceɗeten. Aza ti ti wili dara Pasəka a nin.

¹⁷Pic mata tuk kaɗ, Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti təɗigi acin ka jik toku, 14:17 Zan 13:2, 21-30¹⁸njigi kaɗ ka zəm wili. Ta zəmi wili toku, Yesu a ngareten acin: «Ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, hidi takan ta daba hini ma zəm wili tete min tokon a va ka ɗaf zləra ka kata, ka kaw kigi za.» 14:18 Dir 41:10¹⁹Mata zlim ta wa nja ngatoku za, nəv tan a hameten. Ko nayi a ngar: «Ha ngar ka kata vu?» «Ha ngar ka kata vu?» ²⁰Yesu a ngareten acin: «Hidi takan ta daba hini ma guɓ a tala səray, min ta zəm wili a sin a liɓ kefek ma takan, sin á va ka ɗaf zləra ka kata ka kaw kigi za. ²¹Hayin duze, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ta va ka məc wa nja mata lalaɓ ta a liɓ deftere Dabawəzləv a tala ɗa. Yo gara hidi ma va ka ɗaf zləra ka kata toku wər, a va ka sa beni kazaway. Ta nja takana səwan a mbuwaha a liɓ mamən kaɗ kun.»

²²Ta zəmi wili, Yesu ɓaw biret, ngaren soko a Dabawəzləv, aza wak wak za, ɓaw vəleten a ndiri ta zəɗ ngaz tik. A ngar: «Ngacah aɗa kəsəm ɗa, hi ɓawu, hine hamu.» ²³Aza ɓaw kən sa a kop tik, ngaren soko a Dabawəzləv, aza vəleten. Sinigi kərap ti sa ta. 14:23 1Ko 10:16²⁴Yesu a ngareten acin: «Ngacah aɗa ɓeɓiz ɗa ma va ka kwar kaɗ ka zer ma ngav ngav ndiri pe. Áka ɓeɓiz ɗa toku za Dabawəzləv a va ka *zla wəla həza kaɗ ka lap ndirigi tete sin. 14:24 Mat 26:28²⁵Yo ta ceɗ hini kaɗ ninek ninek, ta va ka sa kən sa maɗa ngacah baba kun. Sey a pic ta va ka sa tik a nimin ka lay Dabawəzləv ta maru.» ²⁶Yesu mata ngareten wa toku za, dəɓigi kaɗ ka dirfi kpaw ka fol Dabawəzləv. Sliɗ va tan a tala caɗak *Oliv acin. 14:26 Luk 22:39; Zan 18:1

Yesu ege Piyer

(Mat 26:31-35; Luk 22:31-34; Zan 13:36-38)

²⁷Yesu a ngareten a ndiri ta zəɗ ngaz tik: «Ta ceɗ hini kaɗ, hi va ka si hin kərap za ka ker kata á gindik, ngam Dabawəzləv á ngar a liɓ deftere tik: “Ta va ka pəm ma mar za, aza tumuk tegi a va ka cakwayigi hirre ta.” 14:27 Zac 13:7; Mak 14:50-52; Zan 16:32²⁸Yo ta ceɗ hini, ndiri ta pəm kigi za, aza ta mbəlaha a civi za, katá va ka təɗ pəpəla a liɓlay Galili, hini ka ya ka jan ka a nin.» 14:28 16:7

²⁹Piyer mata zlimi wa toku za, a ngaren a Yesu acin: «Ko ndiri kərap ti buwohi dawən ka kerohigi kaɗ wər, na ɗa wər, ta keroh səka kaɗ kun.» ³⁰Yesu a ngaren: «Ta ceɗoh kaɗ ninek ninek, a vuɗu cah, daka gamndak a ca wəla ma səray tik kese kun, ha va ka ngar ka kata a vere ndirigi cəɓ makaɗ, ha sən ka ɗakun ta.» 14:30 14:72³¹Piyer a ngaren a nimin day day: «Ko ni va ka məc a hoh, ta va ka bu ma ɗa za ɗakun, ta va ka ngar səɓ, kati sənoh.» Aza ma fəna ndiri ta zəɗ ngaz Yesu gi kərap a ngarigi wa sin ɗere.

Yesu ane Gecemane

(Mat 26:36-46; Luk 22:39-46)

³²Kedirek Yesu tete ndiri ta zəɗ ngaz tik ti təɗigi ka lay, zlim tik Gecemane. Mata təɗigi za, Yesu a ngareten acin: «Hi nja kese a wacah. Ta va ka va ka cen zləra a Dabawəzləv.» 14:32 Luk 5:16; Hib 5:7-8³³Aza ngazl Piyer, Zak ɓaw Zan, vigi tete sin. Mata vigi za, Yesu a nəna a pərət, aza nəv tik a kwir. ³⁴A ngareten: «Beni ta va ka su cah a tərgəɗ ka a nəv ka pəm ka za. Hi nja kese a wacah, hine nja a vere ka pu ka.» ³⁵Mata ngareten wa toku za, sliɗ va gaɓ kəcah, gbərəw kaɗ tes mazəra ka hayək. A cen zləra a Dabawəzləv, a ngaren: «Aw Vay, a va ka jan wər, a njá ka ker ka ka sa beni toku kun. 14:35 Zan 12:27³⁶Gara na ku wər, kən ma nja ka pələk talan ku, ɗa ɗakun. A ɓaw beni ma va ka ya a tala ɗa toku za. Yo Vay, a njá ka ɗiya kən, nəv ɗa mata may kun, a ɗiya kən, nəv ku ta may.» 14:36 10:38; Mat 6:10; Zan 18:11; Hib 10:9

³⁷Mata cen zləra a Dabawəzləv za, cəɓ va a zləra ndiri ta zəɗ ngaz tik ma makaɗ takana. Va jan ta, a wanigi. Sin fuɗuh Simon Piyer za, a ngaren: «Simon, na ku ha wanay ku. Ha jan ka ɓərəs kaɗ ka nja a vere ko kedirek kun vu? ³⁸Yo, ta ngar hini, tá nja cah hi nja a vere, aza hine dəkəɓ Dabawəzləv, *Gudul ka nja manja bebeɗ hini, hini ka ɗiya ma ngav ngav. Gara ɓən hidi memilin wər, a nja ka may ka ɗiya kən Dabawəzləv ta may, ama Dabawəzləv a zleɓen kun wər, a təɗ gəga kun.» 14:38 Efe 6:18; Hib 2:18

³⁹Yesu cəɓ va a nimin ka cen zləra a Dabawəzləv wa nja takana. ⁴⁰Mata dəkəɓ Dabawəzləv za, cəɓ va a nimin a zləra ndiri takana toku, jan ta, a wanigi. Talan həra tan kərap tikirik tikirik. A sən kən, ta va ka ləwaten a Yesu kun. Cəɓ va cen zləra a Dabawəzləv a nimin. ⁴¹Mata cəɓaha cəɓ ma makaɗ tik a zləra ndiri takana, jan ta a wanigi a nimin. Aza a ngareten acin: «Hine wanay hini a wilin ɓe ɓe vu? Tá nja cah muk acin, ler ɗa ti sla. Kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, a va ka kaw kigi ka vəl kigi a liɓ zləra ndiri ma nja ka ɗiyi ma ngav ngav. ⁴²Ndah, hidi ma va ka ɗaf zləra ka kata ka kaw kigi za, a yaha. Hi sliɗ, nima tokon ka ɗiya kən, Vay Dabawəzləv mata may.»

A kawi Yesu za

(Mat 26:47-56; Luk 22:47-53; Zan 18:3-12)

⁴³Yesu ta ləwa a wilin toku, njoɗ Yahuda ta daba ndiri ta zəɗ ngaz tik ma guɓ a tala səray ti təɗaha. A yahigi tete ndiri pe a waz maday a zləra ɓaw təlay. Madəday *mangaramagi ta *je Dabawəzləv, *maləmigi tete gəbataligi ta daba Yahudiyagi á zləna ta ka kawi Yesu. ⁴⁴Yahuda ma va ka ɗaf zləra ka Yesu ti ceɗeten a ndiri toku zaba: «Hidi, kata ta va ka fəɗu wa nja ngama ɗa, sin aɗa hidi hin ta gəru. Hine kawu, hine tepu, aza hine safu ninek ninek.»

⁴⁵Mata təɗigi ka lay toku za, Yahuda va njoɗ a zləra Yesu, a fəɗu ninek ninek, a ngaren: «Soko Maday.» ⁴⁶Ndirigi ma yigi tete sin vigi a zləra Yesu, njap kaw ta. ⁴⁷Hidi takan ma ləma kən ma ɗiya toku, fak waz maday tik, fi bəl a hidi ma nja ka həl kəzəɗ ida mangarama meze maday ta je Dabawəzləv, pəɗa zlimi tik, ti taw.

⁴⁸Yesu a ngareten a ndirigi ma yigi ka kaw ta toku acin: «Na hini, hin ti yaha a waz maday ɓaw a təlay ka kaw ka wər, kata mahəl ma zla wəla hidi vu? ⁴⁹Kepic kepic ta nja ka janga ndirigi a *je Dabawəzləv, hidi ti nja tokon á lap, yo aza hi kaw ka mandala tik kwayi? Ama mata ɗiya wa nja ngatoku, ka nja kap wa nja deftere Dabawəzləv ta ngar.» 14:49 Luk 19:47; 24:46⁵⁰Njoɗ ndiri kərap ma njigi tete Yesu ker ta kaɗ, tá si tan. 14:50 14:27

⁵¹Sey kərti gawla takan a səba Yesu, sin a gwada kəsəm á gindik. Ndiri maparam ta daba ndiri ma kawi Yesu mbəlam mbəlami gawla toku ka kaw. ⁵²Sin dəɓ kaɗ ka gwada, zimbir, tá si tik kəsəm ánimin.

Yesu tete madəday Yahudiyagi ma ɓasi kita

(Mat 26:57-68; Luk 22:54-55, 63-71; Zan 18:13-14, 19-24)

⁵³Kedirek ndiri ma kawi Yesu toku tep ta a zləra *mangarama meze maday ta *je Dabawəzləv. A nin ndiri ma ɓas ɓas pe, mangarama madədayigi kərap, gəbataligi, ɓaw *maləmigi. ⁵⁴Gara Piyer wər, a səba Yesu á zal za, jem a mandarida mangarama meze maday toku. Va njay tik tete ndiri ma puwi je mangarama. A siɓ kuhu tete sinigi.

^55-56Madəday mangaramagi ɓaw gəbataligi ma ɓasi kita ta daba *ndiri Yahudiyagi kərap a gəri hidi ma va ka fi Yesu ka kita ka jani katəf ka zla kita tik ka pəm za acin. Aza ndiri pe a mbaneten ma a Yesu a madaba ka fiyu ka kita, ama ləwa ta pakam tan a lap kaɗ takan kun. Ko kən ma ngav ngav kedirek mata ɗiyu, a jan ta ɗakun. 14:55-56 Dir 35:11⁵⁷Ndiri maparam sliɗigi za acin, a mbaneten ma a nimin ka fiyu ka kita. ⁵⁸A ngarigi: «Min ti zlimi, sin á ngar: “Je Dabawəzləv, ndiri mata ndən ta a zləra cah, ta va ka kapu kaɗ, aza ta va ka ndən maparam a nimin a liɓ wan ma makaɗ, mangar je tik a ndən a zləra ɗakun ta.”» 14:58 15:29; Mat 26:61⁵⁹Ko ma ngatoku mata may ka fiyi Yesu a tala tik toku, ma tan a lap kaɗ takan kun.

⁶⁰Mangarama meze maday mata zlimi wa toku za, sliɗ za, gar á gibe ndirigi za acin. A ngaren a Yesu: «A ləma, ndiri ta ngari ka hoh toku, ha ceketenu səka ɗakun vu?» ⁶¹Ama gara Yesu wər, tete’w njay tik, ko mi a ceketen kun. Mangarama maday toku a ngaren a nimin: «Ta nehoh, hoh Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa ka nja ka hidi maday wər, aza Dabawəzləv min ta nja ka folu, hoh Kərti tik duze wər, a ceɗ kini səka.» 14:61 tete’w: Esa 53:7; Mak 15:3-5; Kərti Dabawəzləv: 15:39⁶²Yesu a ngaren: «Wa nja hoh mata ngar toku, kata səɓ. Yo ta ceɗ hini, pic tik ta va ka sla za, hi va ka ləma ka, kata, *Hidi ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ma nja nja á zləra zəm Dabawəzləv ma mar sembe. Hi va ka ləma ka ɗere, ta yaha á zləra Dabawəzləv á liɓ gazlavay kaɗ.» 14:62 Dan 7:13; Mat 22:44; 24:30; Mak 13:26; Luk 21:27^63-64Mangarama maday mata zlimi wa nja ngatoku za, dəɓ kaɗ ka lukut kəsəm tik, ngwah pər za, ngam ti bas nəv. A ngar: «Yo, tá nja cah hin a tala hini, hin ti zlimi wa nja mata ceɗ ma ma tireh kazaway a tala Dabawəzləv toku. Ma ngatoku muk səɓ gəga. Mine may ndiri maparam ka ya ka fi tik ka kita baba kun. Yo, tátoku acin wər, hi may ka ɗiyen mi a gawla cah mi?» Sini kərap a ngarigi: «Gedeni ti kawen a mazlən ma ba, sey ka pəm za.» 14:63-64 Mat 26:65

⁶⁵Ndiri maparam tar ka tifeten gedeni a kəsəm. Ɓawi həra tik vət vət kaɗ, ɓəc ɓəci zləragi kaɗ, a pəm ta. Mata pəm ta za, a ngareten acin ka miseten: «Hati sən hidi ma pəmoh toku vu? A ceɗ kini səka» Vəleten a ma puwi jik a zləra. A pəm ta a zləra cigiɗ. 14:65 Esa 50:6; 53:5; Luk 7:16

Piyer a ngar: «Ta sən Yesu ɗakun.»

(Mat 26:69-75; Luk 22:56-62; Zan 18:15-18, 25-27)

⁶⁶Piyer a wilin ma nja nja a mandarida *mangarama meze maday ta *je Dabawəzləv. Kedirek wərti maparam ma nja ka həl kəzəɗ ida mangarama toku ya, ⁶⁷jan Piyer, a siɓ kuhu. Mata ləma za, saf saf ta safu ninek ninek a zakay. A ngaren acin: «Hoh ɗere, hi nja ka nja a Yesu, gawla ta liɓlay Nazaret cah.» ⁶⁸Ama Piyer ti buwen dawən a Yesu, a ngaren: «Ta zlimey ka kən, hoh mata ngar toku kun.» Sliɗ va tik ka gara medikiɗ. [Njoɗ gamndak ca wəla.] ⁶⁹Wərti takana toku mata ləma Piyer a nimin ka lay toku za, a ceɗeten a ndiri ta nin: «Gawla toku, celen Yesu ɗere.» ⁷⁰Piyer a ngar a nimin: «Awu, kata celen kun.» Kedirek ndiri ta nin a ngareten a Piyer: «Hayin duze, hoh ane daba celen gawla cicah, ngam hoh hidi ta liɓlay Galili ɗere.» ⁷¹Piyer takana gbor meɗ, a ngar: «Tete’w bay ɗa, ta sənay ka gawla, hin ta ngar toku səka ɗakun. Ta mban ma wər, Dabawəzləv mata ɓas ka kita.» ⁷²Piyer ta ləwa wa nja ngatoku, njoɗ gamndak ti ca wəla ma səray tik. Mata zlimi ca wəla gamndak za, njoɗ talan tik ti ɗasl acin ka labar, Yesu mata ceɗen cah. Ti ngaren: «Gamndak a ca wəla ma səray tik kese kun, ha va ka ngar ka kata a vere ndirigi cəɓ makaɗ, ha sən ka ɗakun ta.» Piyer mata sən za ti buwen dawən a Yesu, a han acin. 14:72 14:30

Yesu a gibe Pilat

(Mat 27:1-2, 11-14; Luk 23:1-5; Zan 18:28-38)

¹Gbəma cekw cekw madəday *mangaramagi ta *je Dabawəzləv, gəbataligi, *maləmigi ɓaw gəbataligi ma ɓasi kita ta daba *ndiri Yahudiyagi ɓas ɓasigi kaɗ ka cəba ma ka zla kita Yesu za. Jaw jaw ta kaɗ, tep ta a gibe Pilat, masara ma mar lay ka ɓasen kita. ²Pilat toku neh Yesu acin, a ngaren: «Hoh aɗa bay ndiri Yahudiyagi duze vu?» Yesu a ngaren: «Hayin, wa nja hoh mata ngar toku səɓ.» 15:2 Mat 27:11³Njoɗ mangarama madədayigi a mbaneten ma pana pana a madaba ka fi ta ka kita. 15:3 Zan 19:9; Mak 14:61⁴Pilat a ngaren a nimin: «A ləma, ndiri toku a fiyohigi ka kita. Yo, ha gaɓəz ma tik kaɗ səka ɗakun vu?» ⁵Ama gara Yesu wər, tete’w njay tik, a ceketen kun. Mata njay tik tete’w kaɗ toku, ti pələk talan Pilat.

Kita Yesu

(Mat 27:15-26; Luk 23:13-25; Zan 18:39–19:16)

⁶Ka wan ka wan *dara Pasəka ta nja ka ɗiya, Pilat a nja ka ficik hidi takan a je fərsəna kaɗ, ndirigi ta nja ka may ta ka ficik kaɗ. ⁷A pic tik hidi maparam a je fərsəna, zlim tik Barabas. Barabas toku ti gwigwiri liɓlay tete ndiri maparamigi, aza ti ndəvi teli. Sini kərap a je fərsəna. ⁸Ka gbəma pic dara toku acin, ndiri pe sliɗ vigi a zləra Pilat. A ngareten: «A ɗiya kini kən, hoh ta nja ka ɗiya kini ka wan ka wan. Ma ficik kini hidi takan ta je fərsəna kaɗ.» ⁹Pilat a ngareten acin: «Hi may kata ka ficik hini bay *ndiri Yahudiya cah kaɗ vu?» 15:9 Mat 27:11

¹⁰Pilat wər ti sənu, madəday *mangaramagi a nja ka sərəhigi a Yesu aɗa mátá fi ta ka kita a gibe tik. ¹¹Madəday mangaramagi mata zlim ta za, a naɓəri ndiri ma ɓas ɓas acin ka ngareten a Pilat ka ficik Barabas kaɗ. 15:11 Kmy 3:13-14¹²Kedirek Pilat ti neh ndiri toku a nimin, a ngareten: «Yo hidi, hin ta nja ka wəlu bay Yahudiyagi toku wər acin, kata ka ɗiya mi acin a sin mi?» ¹³A pari wəla, a ngarigi: «A kpawu ka pay ma zlamba zlambay, mata məc!» ¹⁴Pilat a neh ta acin, a ngareten: «Wa ndiri cah, hi ceɗ ka kən ma ngav ngav mata ɗiyu, kata ka kpawu ka pay ma zlamba zlambay ka məc toku, a ɗiya kən mi?» Cəɓ a pari wəla a nimin, a ngarigi: «Ala, a kpawu ka pay, mata məc ta!» ¹⁵Kedirek Pilat dəɓ kaɗ ka Barabas, ficik kaɗ ka guɗum nəv tan. Aza dəɓ kaɗ ka Yesu acin, ləv ləveten pəm a lakwatay za, vəleten a ndiri maparamigi a zləra, ka kpaw ta ka pay ma zlamba zlambay ka məc. 15:15 10:34

Sojigi a miseten a Yesu

(Mat 27:27-31; Zan 19:2-3)

¹⁶Kedirek soji Pilat gi ɓawi Yesu, tep tegi ida Pilat acin. Mata tep ta za, wəlahi celegi ka ɓasahigi kərap kaɗ. ¹⁷Ɓawi lukut mepirin wa nja na bay, fiyeten a Yesu kəsəm. Ɓawi gedikiɗ acin, ba ba tegi za, təpəten a talan wa nja mitolol bay. Ti ɗiya ta wa nja ngatoku ka miseten. 15:17 Luk 23:11¹⁸A fəɗ ta acin, a ngareten: «Soko na ku, bay Yahudiyagi.» 15:18 Mat 27:11¹⁹Ɓawi təlay, a pəm ta ka talan. Tif tifeten gedeni a kəsəm. Gbərəwigi a metikisem kaɗ a gibe tik ka fol ta wa nja bay. 15:19 14:65²⁰Mata miseten wa toku za, səri lukut mepirin toku kaɗ, aza ɓawi lukut tik, fiyetenu azal a kəsəm. Dəɓ kaɗ ngazl ta acin ka va ka kpaw ta ka pay ma zlamba zlambay.

Yesu ma kpaw kpaw ka pay

(Mat 27:32-44; Luk 23:26-43; Zan 19:17-27)

²¹Sojigi titoku ɓawi *pay ma zlamba zlambay vəleten a Yesu ka ɓawu ka va ka kpaw ta a nin. Ta vigi á katəf ngiɗ, janigi tete hidi maparam, a ya donu za, zlim tik Simon ta liɓlay Sirene, cin Alekisandaru ege Rufus. Sojigi titoku a ngareten a gawla toku: «Sey hoh ka zleɓen gawla cah a lay ɓaw pay kpaw tik səka.» 15:21 Rom 16:13²²Gawla toku ɓaw, vigi vigi, a tepi Yesu ka lay, zlim tik Golgota. Golgota toku a nja na ngar, lay tik kiɓe kiɓe kokulom talan hidi memilin. ²³Mata təɗigi ka lay toku za, ɓawi movu ma gaɓ gaɓ a mazlərəc, zlim tik *mir ka vəleten a Yesu ka su ka gac beni sin ta va ka su kaɗ. Ama Yesu a su ɗakun. ^24-25Dəɓ kaɗ kpaw ta ka pay ma zlamba zlambay acin. Ta kpaw ta ka pay, pic ma məɗ tepi a zer gadangar. Sojigi ɓawi lukut ta kəsəm tik, fiyi caca ka sən ta a va ka wak ta a nja siki. Mata fi ta za, wak waki kən tan toku za acin. 15:24-25 Dir 22:19²⁶Ma mata ɓaseten kita a tala tik ti lalaɓ ta kaɗ ka pay kpaw tik toku. Ti lalaɓ ta: «Gawla cah, bay *Yahudiyagi.» 15:26 Mat 27:11

²⁷Kpawi mahəl sərayigi a jakwar Yesu ɗere, ko nayi ka pay ma zlamba zlambay tik, həndan á zləra zəm tik za, həndan á zlaɓay tik za. 15:27 Esa 53:12 [²⁸Kən toku ti ɗiya wa nja deftere Dabawəzləv ta ngar: «Ndirigi ti nəfi zlim tik a daba mahəligi ta.»]

²⁹Ndiri ma yigi á nin za a miseten a Yesu, aza a ra ta. A ngareten: «Hoh ma gər ka kap je Dabawəzləv kaɗ ka ndən tik azal a nimin a liɓ wan makaɗ cah, 15:29 Dir 22:8; 109:2515:29 14:58³⁰yaw tá nja cah a bit talan ku səka za acin muk. Aza ma jema ku ka pay toku kaɗ.» ³¹Aza madəday *mangaramagi ta *je Dabawəzləv ɓaw *maləmigi a miseten ɗere. A ngarigi kəsəm kəsəm: «Sin ti sən bit ndirigi, yo aza a sən bit talan tik səka ɗakun cah wər, mi ma həl mi? ³²Sin Hidi, Dabawəzləv mata pəzen ɗawa aza bay *ndiri Isirayilagi duze wər, mata jemey tik səɓ səɓ toku ka pay toku kaɗ, mini ka jan ka ləma. Min ti ləma ti jemey tik kaɗ ba wər, ni va ka ca talan ka sin acin.» Ndiri ma səray mata kpaw ta a jakwar tik a ra ta wa sin ɗere. 15:32 Mat 27:11

Məc Yesu

(Mat 27:45-56; Luk 23:44-49; Zan 19:28-30)

³³Mata nja pic debe pic, pic a zlaw baba kun, talalay kərap ti gbirzliliɓ. Ti nəp, nəp nəp təɗ ka pic ma biz tar a yigi ita. 15:33 Amo 8:9³⁴Mandala tik acin Yesu pa’ wəla day day, a ngar: «Eloyi, eloyi, lama sabakətani,» a nja na ngar «Dabawəzləv ɗa, Dabawəzləv ɗa, ha bu ka dawən kemi?» 15:34 Dir 22:1³⁵Ndiri maparam ma njigi a nin mata zlim ta za, a ngarigi: «Hi zlimi, a wəla *Eli, makatəf Dabawəzləv ta kamatakan.» ³⁶Njoɗ hidi takan si va ɓaw kakinah, jup ka movu ma ɓilekw. Mata jup za, ceɓ ka pay, vəlen a Yesu ka seɓu. A ngar: «Hidi ta pu tokon acin ka saf, ko Eli a va ka yaha ka ɓawa tik ka pay toku kaɗ wər.» 15:36 Dir 69:22³⁷Yesu pa’ wəla, aza məcay tik acin.

³⁸Njoɗ gwada ma zen zen ta je Dabawəzləv ma nja ka pəla lay, Dabawəzləv ta nja ka nja a nin kaɗ, ti pər á daba daba kaɗ kuraɗ səray, daka a wərəm kaɗ kúlá kaɗ. 15:38 Exo 26:31; Hib 10:19-20

³⁹Maday soji ma gar gar ta gibe Yesu za, ləma Yesu ta məc toku. Mata ləma za, ta məc wa nja ngatoku, a ngar: «Kay gawla cah, Kərti Dabawəzləv duze kun va ndiri ɗa!» 15:39 1:1; 3:11; 14:61; Mat 27:54^40-41Aka lay toku wərti maparamigi pe a nin. Garay tan gaɓ gəcah, aza a ləma ta wa nja Yesu ta məc toku ɗere. Yesu mata va a liɓlay Zeruzalem, sinigi ti lapigi tete sin. A daba tan Mari ta liɓlay Magədala, ɓaw Mari maparam mamən Zak mekedirek ege Zoses, aza ɓaw Salome. Mandala Yesu mata nja a liɓlay Galili, wərti titoku a nja ka səba ta, aza a nja ka zleɓeten. 15:40-41 Luk 8:1-3

Yesu a civi

(Mat 27:57-61; Luk 23:50-56; Zan 19:38-42)

⁴²Yesu mata va ka məc, a fəna wan takan ka sla ka *pic nəp ndiri Yahudiyagi. Ndiri a kəməsi kən kərap kaɗ ka jan ka nəpigi ka gbəma tik. Pic mata nja mbeh ka tuk, ⁴³hidi maparam ta liɓlay Arimate, zlim tik *Zozef yaha. Sin hidi maday ta daba gəbatal Yahudiyagi maparamigi ma nja ka ɓas kita. A nja ka pu pic, Dabawəzləv ta va ka yaha ka mar lay. Sin sliɗ va a zləra Pilat, a ngaren: «Kati ya ka neh katəf ka ɓaw memici cah ka va ka məɗ kaɗ.» ⁴⁴Pilat mata zlimi za, Yesu ti məc wər, a ngar acin: «Kay, ti məc səɓ njoɗ vu?» Kən ngatoku a pələk talan tik. Wəla maday soji ma bələkigi, a nehu, a ngaren: «Ta məc, pic gəga a ki?» ⁴⁵Gawla toku ceɗ ceɗ ta ceɗen. Pilat mata zlimi za, ker Zozef acin ka ɓawu ka məɗ kaɗ. ⁴⁶Zozef sliɗ acin va səkəm yar ma barən, ɓawa memici ka pay kaɗ, paɗ paɗ a yar toku, va məɗ a civi. Civi toku, a rahi gudungul wa nja bədəm kamatakan. Ɓaw gugun maday acin, gwaɗ gwaɗ pek ma civi toku kaɗ. ⁴⁷Ta ɗiyu wa nja ngatoku, Mari ta liɓlay Magədala ege Mari maparam mamən Zoses ti ləmi lay mata məɗi Yesu a nin toku.

Mbəla Yesu a civi za

(Mat 28:1-8; Luk 24:1-12; Zan 20:1-10)

¹A *pic nəp ndiri Yahudiyagi, pic mata tuk kaɗ, Mari ta liɓlay Magədala, Mari maparam mamən Zak ɓaw Salome sliɗ vigi ka səkəmi ɗawa mangar nji tik ɗewerakun ka va ka pəzeten a Yesu a kəsəm.

²A pic dəmas gbəma, pic dəffa, sliɗ vigi acin a ma civi Yesu toku. ³Mata təɗigi za, a ngarigi kəsəm kəsəm: «Nayi ma va ka gwaɗ tokon gugun ta ma civi toku za yi?» ⁴Gugun tik maday.

Kedirek kafi həra za, ləmi gugun toku ti gwaɗ a ma civi za. ⁵Va tuhigi acin a nin. Ləmi gawla maparam ma nja nja a nin a lukut ma barən a kəsəm. Ma nja nja á zləra zəm tan za. Mata ləma ta za, ɓeɓiz tan tem ti zer cekweler. ⁶Gawla toku a ngareten acin: «Hi pərət kun! Kati sənu, hi gər Yesu ta liɓlay Nazaret mata kpaw ta ka pay ma zlamba zlambay cah. Ɗaha a wilin a wacah ɗakun. Dabawəzləv ti mbəla a civi zaba, tá nja cah a vere. Hi ya, hine saf lay mata mbuh ta a nin, ɗaha a nin baba kun. 16:6 8:31⁷Tá nja cah hi sliɗ, hine va ceɗeten a ndiri ta zəɗ ngaz tik ɓaw a Piyer. Hine ngareten: “Yesu ti mbəla a civi zaba, a vere. A va ka təɗ pəpəla a liɓlay Galili, hini ka va ka janu a nin ta. Hine va, hi va ka ləmu a nin wa nja sin mata ceɗ hini kamatakan ta.”» 16:7 14:28; Luk 24:34

⁸Wərti titoku mata zlim ta wa nja ngatoku za, a nanigi a pərət kam kam kam, aza ɓeɓiz tan ti zer, sliɗ ya tan a ma civi za, si tan gədək. Ko labar tik a va ceɗeten a hidi takan kun, a tala pərət ti kaw ta kazaway.

Ndiri pana pana ma ləmi Yesu

(Mat 28:9-10, 16-20; Luk 24:13-49; Zan 20:11-23; Kmy 1:6-8)

[⁹Yesu mata mbəlaha a civi za, gbəma cekw cekw a pic dəmas, Mari ta liɓlay Magədala áɗa ma ləma pəpəla a həra tik. Kamatakan Yesu ti gam *masərəf pana pana cesireɗ a kəsəm Mari toku. ¹⁰Mari mata ləma Yesu za, sliɗ ka va ka saf celen Yesu gi. A jan ta, a hanigi, A njigi saha saha a tala məc Yesu. Mari a ngareten acin: «Hi zlimi, kati ləma Yesu, sin a vere.» ¹¹Mata zlim ta wa nja ngatoku za, a yəki ma tik kun.

¹²Kedirek ndiri səray ta daba tan a vigi á katəf ngiɗ ka va a liɓlay mekedirek. Njoɗ Yesu ti pizlaha a həra tan ɗere aza kəsəm tik ti wək. ¹³Mata sən ta za Yesu, paɗigi a zal zal ane liɓlay Zeruzalem, va ceɗeten a celen Yesu gi ta nin. A ngareten: «Min ti ləma Yesu, a vere.» Ama ndiri toku a yəki ma tan kun ɗere.

¹⁴Yo, ka way way tik acin, ndiri ta zəɗ ngaz Yesu ma guɓ a tala takan mata nji kaɗ ka zəmi wili, Yesu ti pizlaha a həra tan. A ngəz ta, a ngareten: «Nəv hini səray səray a wilin. Ko labar, ndiri ma ləma kigi a həra mata ceɗ hini, kati mbəla a civi zaba, hi yaw ma tan kun. Nəv hini a wilin toy toy.»

¹⁵Aza acin a ngareten a nimin: «Tá nja cah hi sliɗ, hine va á talalay ngiɗ, hine va ceɗeten Nawər Menekin ɗa a ndiri kərap. 16:15 Mat 28:19¹⁶Hidi ma va ka yək Nawər ɗa a nəv tik ɓaw ma va ka jan *batisma, Dabawəzləv a va ka bitu za. Hidi ma va ka salar ka yək Nawər ɗa toku, Dabawəzləv a va ka ɓasen kita. 16:16 Kmy 2:38¹⁷Yo, ta ceɗ hini, ndiri ma va ka yəki Nawər ɗa, Dabawəzləv a va ka vəleten sembe ka ɗiya ɓan ɓan kən pana pana. A va ka gami masərəf a kəsəm ndirigi áka zlim ɗa za. A va ka səni ləwa yəwən ma mangar a sən ta ɗakun. 16:17 Kmy 8:7; 16:18; ma mangar a sən ta ɗakun: Kmy 2:4; 10:46; 19:6; 1Ko 14¹⁸Ko ti kawi wən a zləra wər, ko ti si mbut wər, nep kən ma va ka həleten ɗa ɗakun. Aza a va ka ci zləra a tala ma dal daligi, aza a va ka bitigi.» 16:18 wən: Luk 10:19; Kmy 28:3-6; ka bit ma dal dal: Kmy 4:30; 5:16; 8:7; Zak

Cəɓ Yesu ka va a zləra Dabawəzləv

(Luk 24:50-53; Kmy 1:9-11)

¹⁹Vay tokon Yesu Kiristu mata ləwaten a ndiri ta zəɗ ngaz tik za, Dabawəzləv ɓaw kən tik a wəzləv. Ma nja nja á zləra zəm Dabawəzləv za ka mari lay a sin. 16:19 Mat 22:44²⁰Ndiri ta zəɗ ngaz tik sliɗ vigi acin ka lay ka lay ka ceɗ Nawər Menekin a ndirigi. Yesu a zleɓeten. A vəleten sembe ka ɗiya ɓan ɓan kən, kama ndirigi ka sən ta acin, Nawər Menekin ta ceɗeten toku, labar ma duze duze.] 16:20 Hib 2:4